Skip to main content

Full text of "Regesta historiae Westfaliae. Accedit Codex diplomaticus. Die quellen der geschichte Westfalens, in chronologisch geordneten nachweisungen und auszügen, begleitet von einem urkundenbuche"

See other formats


1 


t. 


iKttot  CMbie  Ubniqi 

DENMAN  W.  ROSS, 

OP  CAMBRIDQE. 
Rccriv«d  i6Jaaiuir]r,  i888. 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Gopgle 


1 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


"  REGESTA 

mSTORIAE  WESTFALIAE. 

A  C  C  K  m  T 

CODEX  DIPLOMATICUS. 


D  i  c 

Quellen  der  Geschichle  Westfaienti, 

in  difOiMiIogbGh  geonlnvtaii 

Nachweisung^en  und  Aussiigen, 


Too  eineni 


Urkundenbuehe. 

M  i  t 

UntecsUitmng  des  Vereiiis  fttr  Geschichte  und  Ahorthumskunde  Wealfiileiis  und  uDler  MUwirlnmg  dnzelner 

Mitglicdor  de^elben 

l»enrbeitet  und  h  e  rn  u  s  gege  ben 

V  y  n 

Dr.  Ileiiiricli  August  Krhard, 

Kiini|tl!<-h •  PreuMafchrm  Archirrath-,  Riiicr  det  roihen  Acller-Ordrna  4.  Kl.-,  Director  det  Verein*  lur  Geichichle  and 
Alleniiumiikunde  Weairalrn*;  der  Koniel.  PreuM.  Akadrraio  der  Wi(ieo»cha(teii  to  Erriirth,  drr  Wctinilitrt>«n  Gc-«Flliicha(t 
Tur  ratrrljndiiche  Cullur  au  Minden,  de*  NorddrutM-ben  Apulhrkrr- Vrrcini,  de«  Thiiringitcb-Sacbuicheii  Vrrrina  (iir 
Errortchung  dc«  *alrrt>ndi*chen  Allertbum*  ond  Erhjltnn);  nfinrr  Denkraaalr,  der  Gctrlltcbaft  fiir  Porarnrncbe  GetrhichlB 
und  Alterlhuraikunde ,  dr*  Vcrein*  nir  Ge*chicbte  unrl  .Micriliumikunde  lu  WettUr,  der  Kiini|{l,  Siichiiacheo  Geiellichaft 
fuT  Erforiehonj;  ond  Erhallung  »atcrlandi<chrr  AHrrlliumi-r  «u  Umdra,  drr  Drolfchrn  Gr»etls( iuri  fiir  Tatcrl.  Sprachr  uod 
Allrrl liuiiirr  lu  Li-i|>ii|,-,  clrs  Heniirl>c'r};i»ctirn  unii  (lc*  Vogtliindiichrn  .\llcrtliucn«r<>rirli('nilt-ii  Vcreiiu,  dei  liittoriichen 
Vcnio*  (iir  Mieder*«cti*en  tu  fUDoter,  de*  Vrroiot  fur  Hrf<i»rhc  Grtchichta  uod  Laodetkunde  ta  CaiMi,  itar  <j«MUiclMft 
*"  ■*     '        '       "  ■  Deakmaale  drr  Vortril  in  Siothrim,  u.  a.  Gw»  ■  '  ~ 

Eluw  rad  «tm«p«Dd.  Miicliad«. 


E  r  t  t  e  r   B  «  n  cl. 
VoB  deo  iiltesteii  gesdiiditliGhen  NadinGhieD<lMB  zum  Jabre  HiS. 
Mtt  M9a«|r«iiin«a-  mmi  8ttf«l-Al^ktM«iifc«. 

M  ii  n  s  t  e  r, 

gedruckt  und  ia  CoPiniissioii  bei  Fried.rich  Regeniberg. 

18  4  7. 


Digitized  by  Gopgle 


I 


V  o  r  r  e  d  *. 


Vrknmkabaioh,  d«HMi  entar  Hieil.  iMdi  BeMHi0mig  niaiiiiieliraltiger  ffiaderoine.  lunnelur  dw  ge- 
Muleft  Weh  fitwflgabeii  wird,  hat  cinc  Kwoifache  BcsUmmung  ond  thcilt  sich  hicrnach  in  zwei  Sectioneii. 

E8  soll  I.  tn  Rcgeslen,  eine  chronologisch  gcordnctc  Cbersicbt  sammtlichcr  anf  dio  Geschichtc  WestTalens 
bczUglicher  Urkiindpn  tmd  hislorischer  Nachrichten,  so  weit  die  KundR  dersolhon  rn  erlangen  war,  und 
0.  in  oincm  Codcx  dtplonaaticas,  eine  Saromlung  von  iTkunden  fur  die  Geschichte  Westialcns,  oach 
pbnmassigcr  Auswahl,  gebeo. 

Dtt  die  Regeeten  alle  m  eriangeade  Urtariadie  Nnoiiricbtaa  ilber  WeMMan  nailiuaen  aollten,  ao 
nMHBlen  aie»  binridtdich  dea  ZeitumrangeSt  nothweadig  orit  dem  ersien.  in  daa  nevdwealliche  Oeuladi- 
faad  bcrcinfalleiMlea  biBtOrischcn  Lichtslrahle  bcginnen.  Die  Bearbeitung  dcs  hiemadi  sich  er^bcndcn 
aheiten  Theiles  nnsorcr  Gcschichte.  von  der  Zeit  Julius  Casars  bis  zum  historischen  Annrctcn  der 
Franken  und  Snchs/>n  NV  1 — 60.  der  Rpf?cstcn),  hal  Hcrr  I)r  Bockel  besorgt,  und  zwar  nach  dem 
Grundsalze,  zur  Vermeidung  aller  suLjucliv-willkiirlichcn  Dcutungcn,  dio  betreficndcn  Stellcn  aus  den 
Sobriltea  der  aHen  griecbisdieo  nod  laleiniaobeo  GesdiiehladirBiber,  nndh  knner  Innhahaaiigabe.  voR- 
aHndig  im  Gnuidtexte  milaQlbeilett.  Der  Plaii,  nach  wdoben  die  Ansarahl  and  Znsaminenaiellong  geaehe- 
hen  ist,  wird  aos  dicscr  solbst  einlcuchten ;  Erlautcrungon  Wld  weilere  Ausnihnmgcn  etoaelDer  Gcgcnstande, 
fiir  welcfif!  hi(!r  ohiiciiin  dnr  Raum  nicht  in  Anspruch  pcnnmmcn  wcrdrn  (liirftc,  snllrn  spritcr  in  dcr  Zcit- 
schrift  fur  vatcrlandisciie  ("icschichto  uud  Ailerthuni&kuude  erschcincn.  Dcr  sor^fallige  und  uin^ichtis^e 
Fleiss,  mit  wclchem  dteser  i  heil  der  Arbeil  ausgeTuhrt  wurde,  der  Werlh  und  dle  Verdienstiichkeit  der- 
aelben,  werden  dMnftUa  dem  Kaaoer  aicb  von  adbel  dantoDeOr  oboe  dan  ea  weiterer  Andentongen 
hieriiber  bedarf ,  fiir  wddie  dieMr  Ort  dinebm  nidit  paaaan  wttrde.  Meoi  Aotheil  an  dieaer  Parlie  be-' 
tM^r^^i^yt  ach  —  ehuge  nneriiAUicho  Zusatze  al^rechnct  —  auf  das  ganz  fioaNriidie  Geaebift,  die  Dmdc- 
einrichtung  in  Glcichrdnnighdt  mit  dem  iibrigen  Theile  der  Regestcn  zu  ordncn. 

Mit  Nr.  61   dcr  Rc^osten  beginnt  mcinc  cignc  Arbcit,  zu  welcher  auch  der  ganze  Coden  diplomatiena 
gehort;  und  iibcr  diese  glaube  ich  hier  eine  ausluiirliche  Hechenschan  schuldig  zu  seio. 

Waa  aneral  die  rSomliche  Ausdohnung  des  behanddleo  Landcs  betriflfl,  so  iM  dar  BegrilF  Weslfalens. 
yon  der  Zdt  nn,  wo  die.featere  Geataltang  der  Geaducbte  anoh  eme  bealinmttere  geograpbiaehe  Begren- 
naig  nlilaat,,  in  dera  ahhiiloriachen  Sinne  genonnnn,  nach  wdehen  dna  laod  dhiaea  Nanens  die  dleo 
Diocesen  der  Bistliiitner  Miinstcr,  Osnabriick,  Minden,  Paderborn,  und  den  Westfalischen  Theil  der  Erz- 

« 

bischbflich-Ci>Iniscbcn  Diiiccsc  nmfassl,  womit,  nach  der  jelzigcn  I,an<h's  F.inthpilunfi,  die  drci  Regicrungs- 
bcTiiriie  der  Prcns-ischcn  Provinz  Wesilaleit,  dio  Hanoverschc  Lamldrostci  Osnaljtuck,  die  jclzt  Oldcnhijr- 
giM:hcn  Ihcile  dcs  eiieijialigcn  Miin&tcrschen  NiedcrsliAs,  dcr  ilcssische  Anllieil  der  Grafscbait  Scbauenburg, 

n* 


Digitized  by  Gopgle 


IV 


Vorr«il«. 


md  (fie  FilnleoUiitaBer  Schanenburg,  Lippe,  WeUiedL  und  PynnoDt  im  Genian  iiberoinkonuncn ;  nnr  dait 
ven  den  Preassisehen  Laodestheilen  die  jelit  znr  PNrvim  Wesifiilen  gerechnelett  Ureise  Siegen  and  Wa^ 
gensiem,  ab  dem  ehen  WeslfiJen  nicht  angehong.  «iisgesdikMsen  Uieben,  nnd  dagegpo  eia  Ueiner  TheH 

(Jer  jcUigun  Rheiiiprovinz  hertjbergezogeo  wenlon  musste,  wie  denn  schon  in  dem  vorliegenden  Tbeile 
dieses  Werkes  dic  Slifler  Essen  und  Eilcn,  als  alto  Pertinenrien  Wc.^lfalcns .  in  HorijcksichliguDg  karoco. 
Ein  r!)f»refhrei(4>n  dicsi»r  Grcrzcn,  odcr  cin  Schwanken  iii  Ansehiinf^  dcrselbcii,  koante  bci  dcm  Codcx 
diplontulicus  nicht  lcicht  vorkonuuen,  da  jcdc  Lrkunde  sicii  an  ciiie  besUmmt  gcgobene  Pei-sonlichkcil 
oder  Ortlichkeit  anschKesst,  liber  deren  Stdlung  ein  Zweifel  nlcht  ieidit  anikonunen  kann.    WoU  aber 
ist  ein  soldiea  Scbwaiiltea  nn9g|idi  in  den  Ri^eaten,  die  —  naeb  dem  in  den  Brandeniwiigischen  Regeaten 
dordl  C.  W.  von  Raumcr  gcgcbcncn  hcifallswcrthcn  Vorbilde  —  nlchl  bloes  die  eigentlichen  Urkundcn, 
sondcrn  aach  dio  historischcn  Naclinchtcn  (lcr  Nckrologicn,  Annaion,  Chroniken,  Biographcu  uiul  andcrcr 
dcn  Bcgebonhoilcn  moglichst  nahc  ^tclicndcr  (icschichtschreiber,   ubcrfaaopt  so  vicl  als  niuglich  alh-r 
bistoriscbcD  QucUeaschriften.  umfassen  soUcn.   Die  Besorgniss  eines  Cborschreitens  der  provinzicilon  Grc»- 
len  lag  hier  wtt  so  nlfher,  ab  WeattUen,  besondei*  lllr  dle  Mltere  Periode  aehier  Geacfaichte,  rnir  wcn^ 
einheiniisdie  Giiadudilachreiber,  und  aneh  dieae  —  die  apMeren,  ittr  die  Utere  Zeit  anmverUMigeii  nnd 
uikrilisehen  Qmmikett  abgereduiet  —  nnr  fiir  f«nyyliiy  hervormgeiide  PeraiinliGiilceilen,  beaoadera  Ere^ 
niiae  ond  kOnere  Perioden,  bcsiizt;  dahcr  bci  iiscitem  die  meiaten  historischen  Nadirichten  aus  allgemci- 
nercn  Geschichtswerken  enllfhnt  wcrdcn  Tniisseii,  wo  sie  mil  frcmdartigen  ricgenstiindcn  viclfach  verwebt 
uad  oft  nicbl  leicht  von  diescn  zu  ^ndera  sind.    Wcnn  es  nun  aucb  &\s  Gesetz  galt,  das  Cbergrciren  in 
allgcmeino  und  auswiirtige  gescbichlliche  Vcrballnisso  mit  mdgiichstcr  Aurmcrksamkeit  zu  vcnneidcn, 
so  war  doch,  bei  dem  engeo  Znsainmeohangp  der  specidlen  mit  der  allgemeineii  Gescbichle,  weldM  ao 
oA  die  Gnmdlage  der  crsteren  ist  imd  ihr  Vorstifndnisa  fiffiiet,  etiie  sdiar%eaagene  GremKnie  nidit  iDsmer 
einzuhallcn.    Bcsondcrs  aber  schien  eine  Ausnahmo  in  zwci  vorziiglich  wichtigcn  Pcriodcn  uncrliisslich, 
ncbmlich  in  der  Zeit  vom  hi.storisclicn  Auflrctcn  dcr  Sachscn  bis  zuin  .\useant;o  der  Sacliscnkric|;c  Karls 
des  Gro«sscn,  und  in  dcr  Zcit  der  Sachscrikric}{e  Hcinrichs  IV.  und  V.  im  ■11.  uiul  li.  Jahrhnndcr)  !n 
jcnor  idtcrcn  Pcriodo  sind  die  Bcwobncr  Wcstfalcns  an  dca  bckanntcn  Kricgscrcignisson  und  dcn  daiiui:» 
xnaammengehbrigen  Bcgebenheilen  ment  nur  in  ihrem  Zusammeahaiigp  mlt  dem  SHehaiaclien  Gesammtvolke 
betheil^t,  vaA  eigeaitbllndiche  Nadtriditen  in  Bedehmig  anf  Weatfiilen  llberdiea  irar  so  sparsam  vorhaii' 
dsn,  dasa,  getrennt  von  jencm  Zasamrocnhangc ,  die  Geschichte  Westfalens  in  laoter  vprbindungslosc, 
kaum  noch  vcrstandliche  Bruchstiicke  zcrfallcn  wiirde.   Deshall)  wurde  fiir  diese  7cit  nicht  sowohl  die 
besondere  Ceschichle  Westfalens,  als  die  Gpschichtc  dcs  Siichsischen  Volkcs  und  Landcs  iiberbaupt  ins 
Augc  gcfasst,  und  nur  spccicllc  Geschichtcn  au2<scrwestfaliscber  Orte  und  Gcgcnden,  dio  mit  dcm  gc- 
scbichdicbcn  Ganzcn  odcr  dcn  bcsonderen  Angclegcnbellen  Westblena  hi  keiaem  niolbweudigen  Zas&m- 
meDbai^e  atdien,  bei  Seite  gelasaen.  —  In  dea  Zdien  Heinrieba  IT.  nnd  T.  veriilQt  ee  sidi  tul  in 
abnlitiher  Weise.  A»  dem,  wle  im  iU^emenien,  ao  anch  fttr  WeailUett  iDsbeaondaire,  bSchat  bedeutunga- 
vollea  Kriegc,  war  Wcstfalcn  ortlidi  swar  nur  wcnig  betheiligt,  und  cs  sind  ana  iibcrhaupt  nur  wcnigo 
.«{jeciel!  - westfaiisi  lK!  Nnchrichten  aos  dicser  Zcil  crhaltcn;  abcr  Westfalcn  war  so  giit  wie  andcre  I.iindcr 
iu  den  Kreis  dcr  aligcmcincii  I>cip;ni«se  mit  hineinf;e7o|;en ;  erst  durch  dic  Kcnnlniss  der  letztcrcn  erhaltcn 
die  sottst  nur  fragmcntarischt;n  Nachnchien  iiber  Westfulen  ZuMmmcnbang  und  Bcdcutung;  und  cbcn  so 
werden  die  wcseiilKehen,  aber  mimcrkliob  ins  teben  gelreteneu  Vorindonmgeo,  wdche  dle  wealffiliacheD 


V 


ZusUinde  im  Verlaufe  jener  langwierigeQ  Kriege  erfuhren,  nicht  anders  als  durch  dic  Emagung  der  auf 
«e  eiuwirkeoden  aUgememeffWi  Krei^uBia  wtattftidliolu  Die  Berilol(iidi%nng  der  iMiterea  stellle  ftok 
lialier  «k  ■othwend^i  dar;  jedodi  geadiah  ile  init  itreiigrter  AuewaU,  nad  init  Aawchfieenmg  elles  Anh 
wMriig^SpeeidloiL  —  AnMor  dioaei»  beideo  Perioden  vurden  eonit  ttbernH»  wo  luetil  in  einzelnen  Falkn 
eiO  beeonderer  gBScliiehtliobei;  Zasammenhang  rur  eine  Ausnahrae  sprach,  dic  Grcnzcn  Westfalcn<i  streng 
feslgehalten.  Pio  Erwahnung  der  au8\i'hrti<TeTi  BcsitznnE^n  Wostfalischer  Stifter  und  der  aiisi^^^HrtifiPn  Ver- 
hiiltnisse  wci»inili.scher  Regenten  ist  als  eiiic  soluho  Ausnahme  kaum  zii  belrachtcn,  da  diese  Gogonstande 
eincn  integrirendcn  Theil  der  Geschichte  dieser,  WeslAilcn  angchorigcr,  PeraODen  and  Stiftuagea  auMMH 
dMD,  und  «miit  hi  die  Gescbidile  WestUene.  wenn  diese  nidit  m  weaentlldien  fienehingim  lUdcenhaft 
Ueibflii  idl»  notbwendig  gehifreik  —  Wao  iiwbeMudOre  das  Veriudtnias  sn  Frtodaod  belriiit,  so  lag  ffmA- 
dtfdidi  die  Geachldite  FrieslaMb  an  doh  —  abgesehcn  von  den  dortigen  Angelegcnheiicn  des  Bisthuma 
MOnsfcr  —  nicht  im  Bereich  nnscr^r  Anf^abe;  sie  wurdc  daher  nur  bcriicksichtifit  in  der  Zcit  dvr  Pflan- 
zung  des  Chnstenthun»,  die  ibren  VVeg  iibcr  Friesland  nnch  Wc>st£Bleo  nahm,  und  in  dor  Zoil  der  Nor- 
roaanenliriege ,  die  Westfalen  meist  von  Frieslaud  aus  bcruurion. 

Bd  diflaer  B^^wfnng  aadi  «ossett,  warde  hnerhalb  der  angenonnnenen  Greozeo  die  in8g|idwie 
TollstibMlli^  der  hialoriadien  Noiiien  eiatrebt,  und  dabd»  inr  VorvolkiandigaDg  der  fiir  Geachiehle. 
Zeitrcchnvng  nnd  UrfcnDdcnkritik  oft  ao  ^rfditigen  biopqihischen  Notiien,  anch  ddit  nnterlassen ,  die 
Thcilnahme  wesirahschcr  Bischofc  und  Grafcn  an  Rcichs-  und  Kirchenvcrsamtnlungcn ,  ihrc  Anwcscnheit 
als  Zeugen  bei  fremden  Urkuiidcn,  u.  d.  m.  sa  wcit  dio  zogunglirhcn  Oiidlpn  rcichtpn,  zu  bcmerken. 
Doch  beschoido  ich  mich  gcrn,  in  diescr  Hichtung  von  eigeoUicher  VoUstandigkcit  noch  fcrn  gcbliebcu 
xu  sein,  da  ich»  aneh  bd  deu  lebbafkeiten  Benriihan,  lO  viele  der  gcdruckten  ITffcnndeD  ab  miiglich  an 
beoutiett,  mir  dodi  nidit  dle  amwfirtige  Urktmden - Sammhmgea  ni  venchalTea  im  Stande  war,  nnd  nodi 
wenigflir»  m  «einor  boodiriiokien  Lage,  daran  dedcen  dnifte»  .Behnb  der  etwa  noeh  nngedmdtieu  Uifcnn- 
den.  auswiirtige  Archive  an  Ort  und  Stelle  zn  benutzen.  Nicht  unterlasaen  kann  ich,  der  Htlfe  mebea 
wurdigen  Frcundrs  Mooyer,  der  mir  faiisscr  (lcn  lUH  lihcr  711  crwahncndcn  Originalen  iind  Kopicn  seiner 
Sammlung)  eine  Cbersicht  der  altercn  MiiKien  sciicn  i  rkuiiden,  uikI  seiue  Notiscen  iiber  die  Todestagp  der 
Wostralischen  Bischdfe  frcundUch  mitthcilto,  dankbar  zu  gcdenken. 

In  den  Rogoaten  wnrde,  aeit  dem  Aufhiiren  der  akriimiadiett  Literatur,  dcr  Kiine  wegen,  die  wiirt- 
Hcbe  IGtdieihag  der  betreSiHiden  Sldhm  der  Geicbidilschrdber  und  Urfcunden,  wo  de  aidil  In  einidaen 
Fallen,  bcsonderer  Umstandc  wegcn,  rathsam  schien,  nntcrlasscn,  und  nur  dcr  Innhalt  sumniariach,  jedocb 
miiglichst  mit  BcriicLsichtigung  allcr  mcrkwiirdigen  Orts-  und  Pcrsonen-Nameu,  anic^clwn  —  Tnfcrgc- 
schobenc  uml  vcrfaischte  Urkundcn  unil  anderc  in  dic  ricschiclile  eingedrungcne,  otlenbar  irrigc  rvach- 
richtcn,  sind  zwar  nicht  mit  StiUschweigcn  iibcrgangcn.  soiidom  in  dcn  Regestcn,  an  den  ihncn  angcblich 
ankonnnenden  SleDen  aagefilhii,  aber  dnidi  dn  beionderes  ZeidMD  {*)  bemeridich  gomaeht  worden.  — 
Undatirte  Urfcunden  und  imdera,  ohne  Zeilbesluuinung  gq;ebene  Nachricbten,  dnd,  ao  weit  ea  idigliob 
war,  nach  den  Jahren,  zwischen  welche  sie  fallen,  berechnet,  und  in  dor  Zeitfolge  da,  wo  sie  frQbealena 
hingehorcn  kiinnen,  eingcfiigt.  Ilisiorische  Nachrichten,  dic  sicfi  Ubcrhaupt  nichl  gut  auf  cin  bcstimmtes 
Jahr  zuriickruhrcn  licsscn,  odcr  fur  dio  es  sonsl  an  sichom  chronoloj^rschcn  Dafcn  fchltft  (7..  D.  Rcp;.  Nr. 
'102,  15i,  496,  5i0,  521,  687  u.  a.),  wurden  dahin  geordnet,  wo  sich  ein  passeiidcr  sachlichcr  Aniaiu- 
pfungspunkt  Dir  sie  fond.  —  Dw  im  Codeit  diplomaticus  abgcdruckten  Urkundea  sind  in  deu  Regesteo 


Digitized  by  Google 


n 


nitieb  der  mguMomnm  rViniadieii  ZeUeii  tii||^gQbeii.  Zor  Venneidmg  Mi»aftigT  IViedeiliokiiigBii 
Ist  ihre  iiinli«llMunei(ie  in  den  R^ealen  kllner  geJtsst,  imd  im  Cod.  difil.  eine  «kldke  miobt  beigefUgi» 
inSi  die  Regesteo  auch  dariir  geniigcn. 

Bp!  (lor  Answahl  der  IVkimden  fiir  dcn  Codox  diplomaticus  kam  nolhweadig  die  Frage  in  Erwa^n^ 
wie  es  nul  deu  fitihcr  schon  godruckien  Urkunden  zu  hallcu  sei.  Dass  der  Wiederabdruck  bercits 
irgeudwo  gcdruckter  Urkunden  ganz  unterlassen  werden  miisse,  wird  wobl  jelzt  iihorhaupt  nicht  mehr 
gefbrdert,  und  es  iflt  die  UMtatthaftig^ceit  des  VerltDgeiie»  nnr  nodi  iiogedfoelcte  Urkuodeii  nen  n  pobli- 
dreii,  verMhiedeiitlidi  aowohl  gmodailzlidi  ansgesprodieii,  a)e  thalaSdiiich  in  neuenm  Drkmdeiilittdiero 
bewttlirter  Meister  diescs  Fachcs,  wic  Hoefor,  Lacomblet,  u.  A.  zuriickgewiesen  worden,  so  dass  idl 
mirh  (hhoi  niclil  wciter  tturziilialloii  brauchf.  An  cine  almhil  vollslandige  l'rk.un(lcn>nmniiiini;  konnte 
abcr,  aus  nahc  lic^iendcn  (Jrunch-n,  auch  nicht  gedacht,  nnd  es  sollte  dieso  ja  ct)cn  (hirch  dic  Rcgc.slcn 
einigormasscn  crseut  wcrdcn.  Ks  wurde  dahcr  vcnMicht,  zwischcn  ciner  BcM.-hrankung  auf  noch  ange- 
dmokte.  uod  einer  Anodehnung  auf  allo  der  Gesduohte  WertMeos  augeborige  UiknQdeB,  eaMn  ange* 
meBBeiien  Mtttelw^  einnisdilagen,  und  za  dem  Bnde  der  Gmndsats  befolgt:  1}  nur  edche  Uikimden  im 
AbdmdLe  zu  geben,  die  eniweder  im  OrigiDale,  oder  in  guien  arohivalischca  Absdtrilten  voringeM,  und 
3)  auch  von  dicsen  nocb  dicjenigen  auszuschlicsscn ,  welche  in  neueren,  aligemcin  zuganglichen ,  planmassig 
und  kritisch  bearbeitotcn  Urknnfhnsrjmmhintfen  gcdrnckt  sind.  Ak  solchc  wurdcn  die  Urkundenbiichijr 
von  Seiberlz,  Lacomblet  und  Hoefer  anerkannt;  auch  schien  es  zweckmassig,  die  Zeitschrift  lur 
Archivkunde  und  die  von  uoserm  Verein  herau$gegebene  Zekschrift  filr  Taterlaodtsdie  Geschichte  und 
Aherthnmskunde,  vorbebdtlioh  besonderer  AnaoahmeD,  bieher  n  redweoi  endltdi  wurde  von  den,  io 
der  nenen  Auignbe  von  HjiierB  sSmmfl.  Werken,  auf  den  Grund  ciner  nauen  Vergfeidiung,  abgedradifen 
OuabrUckischea  Urknoden,  von  dencn  ich  scbon  vor  dicscr  ncuen  Hemusgabe  glcichrall»  Abschriftcn  ge- 
nomnicn  hntlo,  nur  eine  Au-Jwah!  der  wichlip>ten  und  fur  dcn  Zusammenhancf  wiiuschenswerthosten  voll- 
sUiniii:^  aiit"};enomnien.  Die  bei  andcin,  hesonders  alteren  Schriflsteileni  gedrucktcn  Urknmlcn,  bUcben, 
theiis  wegou  der  planloscn  und  unkntisclien  BescbaiTcahcil  und  nicbl  sellcn  ^zumal  bci  Schaten  und 
Faike)  offenbaren  Verfilbchiuig  vider  jener  Abdriidtet  theib  wegen  ihrer  gcringen  Verbreitmg  «nnMir 
halb  Weetfiilens,  nnr  dann  vom  Wiederabdrddi  anegesohkMsen,  weno  keine  handsehriMkdie  Qndle  fUr 
ehien  zuvcriiissigen  Texl  aufzulinden  war.  Die  Mitthcilung  n^cli  gedruckten  Werkcn,  in  Emuingclung 
eincr  unmiltclbarcn  liaiul>chrifllichen  Quelle,  unteihlicl)  iibcrall,  %\cil  di(^  iiltcrcn  in  der  Ref^el  nichl  Si- 
cherheil  gcmitr  i;cwalircii,  die  bcsseren  unler  jnnon  ahcr  (z.  B.  Wurdtwein),  90  wic  dic  neuereu,  ge- 
nugsaiu  vcrbrciiet  und  zugaiigiich  sind.  bino  Auswahl  dcr  Urkiuulco  nach  ihrcm  liuihalt  und  ihror  rela* 
tiven  Bedeottamkeit,  hat,  bb  mm  Sdrfnme  de»  19.  JaMmnderta,  noch  nicht  eiatt  gefimden,  aondem  es 
«md  alle  iiberhanpt  ooch  anfinfindeodeo  Urkuodeo,  imter  den  vorerwiihnteQ  iiaaaereii  Beadulnknngen, 
aa%eoomnicn  worden.  Spater  wird,  bei  der  wachscndcn  Menge  der  Urkundea*  dlerdnigii  anch  eine  Be- 
schrankuni^  nacli  iuncrcn  Griindcn  erforderlich  werden.  —  Die  dem  Abdrucke  zum  Grundc  gelegten  Ab- 
schriftcn  .«.ind,  niil  wenigen,  ihres  Oi-ts  anznpjcbcnclen  Ausnahmcn,  alle  von  mir  selbst  gcfcrtigt,  und  wer- 
den  ge^aiuiiietl  in  dem  Konigl.  Provinzial-Archive  zu  Miinstcr  aufbewahrt  Bei  wcitom  die  meisten  sind 
dcn  Originalcn  cnlnonunca.  Wo,  in  Ermangeluog  dcs  Originab,  etn  Kopiolbuch  pder  doe  andero  AbschriA 
beoutzt  werden  ouieatB,  nnd  wo  das  Original  oder  die  an  desseo  Stelle  beBtttKte  Kopie  oidit  kn  bieaigen 
Kdnic^chen  Pmvimid-Ardiive  oder  einom  andern  KSnigilidieii  Archive  beraht,  da  ut  dm  QneUe  jedesoMl 


Digitized  by  Gopgle 


VII 


angezeigt;  der  Mange)  einer  aasdriicklichen  Angabe  be$agt  also  sUllschweigcnd ,  dass  die  Urkundc  dera 
Origina]  eDlaommeD  ist,  und  die$es,  oder  die  siail  deasen  beiiutzte  Kopio,  sich  io  eiaeio  K&DigUch-Praw- 
eisehen  SMUs-Arcfaive  befindet  Beebaiditigl  vorde  die  mS^ichste  CwTeodieit  uDd  Obereinstioniiiiog  mil 
deoi  Or^pDBlleKte,  sellMt  tn  fonnelleD  KgenthUmfiolikeileD;  nur  dass  die  Abkiifxniigen,  so  weit  es  nitt 

Sichcrheit  zulassig  wer,  aufgelosl,  und  alle  Eigennamen  mil  grosscn  Anrangsbuchstaben  geschrieben  wiir- 
den.  Dic  schr  inconsequenle  Orihogrnplilc  (Irr  Kopicn  •wnirde  in  Hpr  Ro}.;cI  nach  der  bckannten  Schreib- 
weise  gleichzoitiper  Oritrinale  honrhii^t;  nur  in  cinzclncn  wpniijeti  Fallcn  ist  dtes  —  weil  meiiie  Ahschrifien 
zum  Theil,  der  Zeil  nach,  weit  uus  ciuauder  liegen  —  iibersehcn  und  die  jiingcre  Sclireibweise  beibe- 
ballen  wedteo.  Vo  in  den  Originalcn  Hajuskebobritt  «tigpirattdl  war,  isl  sie  auch  in  Abdmofce  wiederw 
gSf^ben.  Die  verttngerle  Scbrift  der  Honogmm-  ntd  Recognilionsformeln  q.  dgjl.  H  dnrcb  Contv  er- 
wU;  im  Eingangc  der  Urkundon  zcigon  zwci  senkrechte  Striche  an,  wie  weit  in  don  OriginBlen  dic  vor- 
langcrto  Schrifl  i;oht.  Dio  in  ciniijcii  UrkuiiJen  vortj^cfmulcncn  lironischen  Noten  sind  getreit  n;u}iL;cbil<lct, 
Dic  Ahsicht,  dics  auch  mil  dcii  Chrismcn  zu  thim,  wurde,  dcr  H;uim-  und  Kostencrspamiss  wegen,  bei 
dcr  gcnngen  Bedcutung  dicscr  Zcichen,  aufgegeben,  uod  ist  das  lalcioische  Chrismon  durcfa  C  oder  iC 
je  nacbdem  £e  enie  oder  die  andera  Gnmdform  darin  lu  bemeriten  war,  und  das  grieobisolie  ChrisaMiit 
durdi  XP  aDgedeoieL  Nicht  mmiitc  scbieB  es,  den  Moncgrammen  der  Kaiser  uod  Kthiige,  die  uDier  aUen 
GegeDBliDden  der  UrkmdeowiseeDsohdt  biaher  «at  aMisteD  TmiMidlisBigl  wurden,  eine  bcaondwe  Sorg- 
falt  zuzuwenden;  zur  Schonung  des  Baumes  sind  indcssen  nur  die  ersten  in  den  Text  eingedruckt,  cine 
Auswahl  der  folgenden  ist  bcsonders  beigcgebeu.  Dic  Sicjjpl-Abbildtmgcn  beschrankcn  sich  —  mil  Cber- 
gehung  der  kaiserlichcn  und  sonsligen  au.<iwarllgen ,  von  dencn  nur  dns  nnch  grmz  imlickannle  Bleisicgel 
Ottos  IH-  seincr  bcsondcrn  Seltcnbeit  wcgen  raitgctheilt  ist  —  auf  dio  We^tralischeo ,  und  cs  wird  kcioo 
Hisshilligung  linden,  dsss  auch  swa  Sicgcl  miigeilieiU  wurden,  die  sidi,  bebnV^rhist  der  dasu  gdtdrigen 
Urknnden,  allein  erbalten  baben. 

Eine  kritische  Cbersicht  dcr  hisherigen  literarischen  Quellcn  fdr  dic  Ccschichto  Wcstfalons  behalto 
lch  mir  vor,  spatcr  in  der  ZciLschrifl  fiir  vuterliindische  Gcscliichtc  und  Allcrlhumskunde  zii  i;clicn.  Da- 
gegen  wird  eine  Nachweisung  der  zum  Zwccke  diesee  Werkes  beaalztea  Archive  uiid  Privali>ammluQgea 
hier  am  rcchten  Orle  stehen. 

I.  Das  K()nii;;Iiche  Geheime  Slaati-  und  Kahincts- Archiv  zu  Bcrlin  enthiilt  cine  in  ihrcr  Arl  einzige 
Auswahl  dcr  sellcnslen  und  mcrkwiiidigHtcn  Urkundcn  au.s  ailen  IVcus-sischcii  Provinzen,  worunlcr  dio 
Westfali&chen  ketnc  der  uobedeutcndsten  Stellen  einnehmen.  Die  Benulzung  der  iiicher  gchorigen  Urkundcn 
war  mir,  bei  eigner  Anweamdieit  io  B«rfii,  im  Somnmr  1848,  ao  wie  eiae  fcleiDe  Nacblosc  im  ScpteDibcr 
4844  gesiattet.  uod  ioh  habe  dabei  die  gefiOljge  Ffirdermig  des  Henm  Geheimen  Archivralhs  Hoefer 
^mJtlyff  m  rybineiL 

n.  Dos  Kihiig^e  Proviozial^Archiv  mi  Mttoater  noifiHBt,  wie  leicht  n  deokeo,  bei  weiiem  die 
mdaleD  der  ardtinKschea  SeblHie  Westfidcos.  Mit  wem'geD  AosoahmeD  sfaid  gegenwirtig  io  demselbeii 

die  sanimtBdieo  Arcbive  der  verschiedcnen ,  frllhcr  sdbelStBndigcn  Slaalen,  ans  welchen  dicse  Provina 

gcbildct  'wnirde,  und  ihrer  in  DomaniuIIjcsitz  iibcrgepnns;encn  Stir!unf»cn  vercintj^l.  oh;:1pi("h  langere 
Zcit,  als  in  dcn  mcistcn  dcr  iibrigen  Proviozeo,  verfloss,  bis  diosc  Vcreinigung  v5llig  zu  Stande  kam. 
NamentUch  gebort  hioher: 


Digitized  by  Google 


4.  Dm  Ardiiv  dn  vomn%eii  BMiinii»  Hiiuster,  ^Hit  dio  friflier  gplreiiiileii  Arcbiv*  des  Laiide»* 
henn  (dM  Lwades-Arcluv)  und  des  Domkapilels ,  so  wie  der  beiderseitigen  Bchunlcn,  der  dnzdiiea 

Amter  tintl  snnsti^ni  15o>i(/iinf;rn  dersolben,  i^fmeinscliafllich  umrasscnd;  ncbst  den  Archivcn  der  hieher 
gehorigen  Mc<li,ii-.Stirier  mul  kloslcr,  als  der  Collcgialslifler  ira  altcn  Dome,  zu  S.  Maurilz,  S.  Ludgeri 
uad  S.  Marlini,  dcr  Udsler  S.  Maricn  (Cbcrvkasser),  S.  Agidii  u.  a.,  uod  der  Deutscb-Ordcns- Coininende 
S.  Gcorg,  zu  Mttosler;  dee  Collcgiab>tijne  bu  Bedunn,  «id  der-KKwler  Heiu-loift  w  Aleo,  UHnieBdid  ni 
Becknm,  PredceDhorat»  Grftvenhorst,  Hohenhdte,  Uesbora,  Marieordd»  Nottdn,  Aengoring  mid  Vmiwdieiu. 
80  ifrie  dncm  Theile  des  Ardiivs  des  chcmaligcn  SiifU  Kappenberg,  die  Idrdifidien  Patronatrechte  uod 
einselne,  nicht  an  die  gegcnwurtige  Standcsherrschaft  iibergegangcne  Bcsilzungen  dessclbcn  btitr.  tT  i  ;I. 

2.  Das  Archiv  dcr  Grnfschan  Tecklcnburg  und  dcs  7.\i  dcrselbcn  ijchbrigen  Klostcrs  Lecdcu. 

3.  Die  Arcliive  des  tun>(enthuui<>  Miuden  und  der  Grafscbafl  Ravcnsbcrg  um'  dor  dazu  gchori- 
gen  Slifter  und  KltMteri  iiamcDtlich  das  cigentUcbe  Raveosbergiscbo  Urliandeii-  ood  LebeQS-Archiv;  die 
Ardiive  des  Domilifts,  der  Stiller  S.  Johanais,  S.  Marien.  S.  Harlim  ond  S.  Maorilz  ond  Simeon  xo  Mi»- 
den;  &  Andrcas  m  liibliedce;  S.  Harion  zu  Bidefeld;  des  Hiinster-StiAB,  des  StiAs  auf  dem  Bergp,  dea 
Stifls  S.  Juhannis  und  Dionysii,  wid  der  JobaooUer- Coauneade  zu  Herford;  dann  der  Stiftor  Levern, 
Qaemhcim  und  Schildcsche. 

4.  Dic  .Archive  der  chemali2;cn  landpsnirstlichcn  Bchordcn  iind  dos  Doinstifls  zu  Padcrborn,  so 
wie  der  durlhiu  gchbrigcn  Slifter  uud  kluslur  Abdiiighuf,  iiu2>sdurf  uud  Gokircbuti  zu  Puderburni  Budde- 
ken,  Ddheim,  Hardehauseu,  Ueerse,  Hdmershnnsen,  Hdfhausen  ond  Ibrienmiansler;  «nd  der  dieaialigcn 
Herrscbail  oiid  nach]ier%en  Jesuiiett-Resideai  BOreo. 

5.  Dic  Archive  des  ehemaligen  Siifis  Corvcy  und  der  davon  obliiinipgsn  Slifler  und  Kliisfer  Ibrs- 
berg,  Kcmiiadc.  BrenLhauscn,  Bursfeld  und  Scliaken. 

6-  Ans  dcm  chcmaligcn  Cuinischen  llorzof^lhum  Westfnlcn:  dic  Archivc  (icr  friihcrcn  dorti«i;cn 
Landslande,  der  StiHer  utul  Kiosler  BcnniiigtiauscD,  Bredelar,  Brilon,  Drolsiiagen,  Hikcloh,  Kwig,  Gaiitaa, 
Gesilie,  Glidfdd,  Grabchiift,  Hinmelpfortcn,  Hesehede,  Nanralh,  Odneker.  Olioghausen,  Bombeck,  We- 
diogbtHKM'  <iiid  der  Deolsdi-Ordens-Commende  HiiUheini, 

7.  Aus  der  Grafscbaft  Mark:  der  Cberrcst  de*  diendlge»  bndstindiBdien  Arehivs,  ond  dio  Arehivo 
der  Stiflcr  und  Klbstcr  Clarenberg,  Frtindcnhcrg,  Gevclsbei^,  llcrdikc,  Kcntrup,  Maricnbom,  Rbyneni, 
Scbeda  und  WcImt,  .-^0  wie  dcr  Stilicr  nnd  K!o>tcr  zn  Dortmund,  Socst  und  Lippstadt. 

Die  ci!;eiiliichcn  lundeshcrrliclien  Arciiive  dess  iier/ogthums  Wcsirnlcn  uud  der  Grafschaft  Mark  bc6n- 
dcn  sicb,  iii  Ycrbindung  mit  den  Arcbivcn  dcs  Erzslifts  Cbln  und  dcs  Ilcrzogthutns  Clcvc,  im  KoDiglicbcn 
Provinzial-Arcbive  zu  Diissddorf  und  sind  aos  diescm  filr  das  Lacomblefsdio  Urkundeobuch  zur  Ge- 
sdudile  des  Niederrlieins  benutzt  worden,  das  sonach  aodi  dnen  Theil  wctendidi  ireBtliilisdier  Geschicfats- 
qodlott  itt  sich  scbliosst.  Dicsc  Lber>clirciiung  dcr  provinziencu  Grcn/cn  und  Trennihig  des  Provinzicll-  , 
ZusaTnmcniichbriueii ,  ist  frcitich  in  nianchcr  Ilinsicht  unangpnehm;  fUr  dic  Wissonschaft  im  Ganzon  geht 
indes>cn  il.imus  l^ein  Verlust  hervor,  iudcm  das  Jjeii(!uts<iniste  urknudlichc  Matcrial  glcichzcitig  —  sci  es 
nun  bier  odcr  ilort  —  docb  mH  Lichl  gclbrderl  wird  uud  onsorc  UrkuadeubUcher  sicb  gogGOseilig  er- 

^jjKtttODb 

8.  Ans  dem  Test  Becklingbausen  ist  sowobl  das  ehomalige  Statlhallerei-  als  dns  landslifadiBdie 
Ardiiv  adt  kuizcm  hi  das  Provuizid-Arcbiv  iibcmommen. 


Digitized  by  Google 


V«frt<l«. 


IX 


Es  bedarf  nicbt  erst  dcr  Eriimcning,  dass  nicht  ulic  die  gcnannlcn,  grosscnllicils  er^l  in  jiingcrcr  Zcit 
bf^nneiideD  ArcbiTe,  achoD  IbCerialien  ffir  die,  id  dioBem  and  dom  nachsirolgenden  BaDde  des  Urknnden- 
biicbs  bearbeitele  liriiliere  Periode  liefem  lconnten. 

Ansser  den  zalilroichon  Orjgioal-Urkunden  liefcrten  dic  genanntcn  Spociai-Archivc  dcm  Kbni^iclieD 
Provinzial-Archivc  cinc  bciloutcndc  Anzahl  Kopialhiicber  uod  anderer  alt^archivalisdier  lianoacripte,  vod 
denf*n  dio  bemcrkcnswerthcstcn  hier  zu  ncnncn  sinfl. 

b&a  grosse  Kopiarium  (gcwohnlich,  seiuer  i^lhcilung  wcgcn,  Libcr  di^iinclionum  geoannt)  des  Dom- 
kapitcls  zu  Miioster,  in  zwei  staiken  Pec^uneiA-Banden  im  groasten  Folio*Fonnat,  im  1i.  lahriiUR- 
derl  be^Ofinen,  .nit  jUageren  Forteetznngea  und  Nachtriigett  bis  nmi  16.  JafarhnnderL  Den  einxefaien 
Absdiriften  fehlt  jedoch,  ivie  die  Vei^gl^dMing  nat  nooh  vorhaDdenen  ChjgiDalen  geidirt  hat,  niefat 
aelten  die  nothigc  Trcuc  und  Gonauigkcit. 
Des  sogenannte  rolhe  Buch  dcs  Domkapiteis  zu  MUnsler,  odcr  n;ich  scinpm  Urhelicr,  Liber  RofiiPri, 
auf  I'crganient  zu  Anfangc  des  14.  Jahrhundcrts  geschheLen,  ciuhait  ciu  Verzeicliniss  der  Gutcr, 
Gercchtsamc  und  Statulcn  dcs  Domkapilch»  uud  sicincr  cixizchacn  DignitatcQ,  Obcdieuzen  uud  OfBcicn, 
mic  eugcschdlelen  Urifionden. 
Itas  Kepialbuch  des  CoUogiatBliftB  mi  alleD  Dome  zu  Miinsier;  Peii^nieni-Handadirift,  hn  44.  Jahrimnderl 

aog^fimgeD  und  im  15.  forlgcsctzt,  mit  jiingcrcn  Nachtriigcn. 
Das  so?;fnannte  rothc  Bnrh  (Libnr  nihoii^j^i  des  CollegiatsttfEs  S.  Mnurilz  vor  Miinster,  eine  sehr  reich- 
Iialtige  tiammtung  von  LVkunden,  Giilcrvcrzcichnisson  u.  d.  m.;  1'erg. - Haadscbr.  um  da^  Jalir  4492 
von  Bernbard  Tcgcdcr,  ScbuJastcr  dcs  gcnannlen  Stifts,  gcfcrtigt. 
Oberreste  emei  alteo,  un  14.  Jabrbundert  auf  Pergament  gcadiriebenen  Kopialbodiee  des  Ludgeri-Slifti 
XII  Hfiflsler. 

iUtea  Kopmlbuch  dcs  Martini-StiRs  zu  Munstcr,  aus  dcm  U.  und  15.  Jafarimiulerl;  Pergianenti  —  uod 

cin  ncucros,  im  J.  1594  ausgcfcrlii;! ,  in  2  Biindcn;  Papicr. 
Kopialliiich  des  Apidii-Klostei^  zu  Munsicr;  I'apier,  in  2  Biindcn,  vvovon  dcr  cioo  die  Fundationcn, 
Giiter-Erwerbungcn  u.  d.,  der  anderc  dic  ftcnlvorscbrcibungea  euthait,  im  17.  Jabrhundcrt  von  dcm 
Notarins  Willtinghof  ausgcfcrtigt.  Der  erste  dieser  beiden  Blode  'worde  «ns  Nieserts  Nachlasse 
vieder  erworben. 

Kopialbudi  der  Deutach-Ordens-Coimnende  S.  Gcoig  zn  KOnster»  m  3  Biuidenaiif  Papier  nm  .dns  Jahr 

4733  gcschricbcn. 

KopiaU)uch  dcs  Collcgiatstifts  zu  Bcckuni,  unter  dcm  Tilei:  Lihcr  rcdditanm,  fiuidatioiUUD,  Sfalatorom 

erclcsiac  licciiemcnsis;  Pcrg.  Haiidschr.  aus  dera  14.  Jululmiulerl. 
Kopiulljuch  dcs  Kluslcrs  Freckenhorst;  Papier -  Uaudsclu-.  des  15.  u.  16.  Jalu-bimdcrts. 
Kopialbnch  des  Klostets  FrmswegeD  in  der  Gmfechaft  Benthdm;  Pap.  Bandsdu'.  dea  45.  Jahrhnnderbi. 
Kopialbndi  des  Kbsters  Gravenhorst;  Pap.  Bandaehr.  aus  versohiedenen  Zdten,  vom  4S>.  bis  sun  48. 

Jahrfa.  zusammengctragcn. 

Vom  Klosler  Liosborn  ist  die  ultcstc,  schon  ira  42.  JahrhuiKlcrl  ijrferligte  Sammlung  abschrifllichcr  Tr- 
kundcii  untcr  dcin  Tilol:  Libcr  qnonindam  privllcLiiioruin  ctc  ,  (.'inc  schon  an  sich  schr  iiusgczcichnete 
Porgaiuciii-iiand^cbrill,  in  das  Kumgi.  Geli.  SLuutA-  und  Kab. -Arciiiv  zu  iicHin  ubcrgegaagen.  — 

b 


l 


Digitized  by  Google 


Von  den  ni)di  hicr  bcfindlichon  KopialbUcbern  dieses  Klosters  ist  das  iiUesUJ  auf  Papicr  itn  45.  Jahr- 

imiidett,  jedoch  im  Guizen  gat  und  ricbtig  gewhrielMii;  —  ein  jiingeret,  ebenfiLlls  Papier  ans  dem 

47.  Jebrh.  iD  i  BMnden;  —  eiD  noch  neneres,  unJ.  1777  voDdem  Fr.  Placidus  Cbur  gesainmelt, 

wrdc  aus  Kindlingors  Nnchlassc  acqtiirirl. 
Allestcs  Kopialbiich  des  Klostcrs  Maricnfcld;  Pcrg.  Ilandschr.  in  Ouart-Forroal,  angcfangcn  im  H.  Jahr- 

hiTiidcrt  tmd  spdtcr  forti^c^fclzt;  von  sohr  rcirhom  Innhalt,  doch  nksht  selten  fehlerhaft,  aach  oft 

durch  211  schr  gchauftc  Abkurzungcn  utiverstandlich. 
Kopislbach  des  Klosters  Rcngcritig;  Pap.  Handaebr.  im  J,  46111  angcf.  mit  spitterer  Fortsctzung. 
Kopialbuch  des  Kloslera  Vlnneiiherg;  Pap.  Handschr.  aos  veracbicdonm  Zeiten  nKammengetragcn. 
Drei  dUane  Kopiarieii  des  Ifartim-ftina  zu  IHnden;  Perg.  Bandachr.  ane  dem  4B.  a.  46i.  Jabrhanderl. 
Kopialbuch  des  Slfila  S.  Uanrilz  nnd  Suneon  zu  Hindcn;  Per^  notarieH  an^eiionnnen  und  bef^nhigt 

im  J.  1532. 

Zwci  dUnnc  Kopiaricn  dcs  Donistins  zu  Padcrhom,  bcidc  Pcrg.,  das  eine  ans  dem  44.,  das  andcre  aus 

dcm  16.  Jabrb.,  jcncs  jcdoch  mit  jungcrcn  .\aclitragcn. 
Droi  K<^rien  des  Sliftea  Buasdorf  zu  Paderbom,  alte  aof  Papier;  das  htteete,  von  betriichtlidier  Stirke, 

acheint  noch  im  41.  Jahrhnndert  begpnnen  zn  «ein;  die  boden  andem  aMid  ans  jifaigerer  ZeiL 
Allcrcs  Kopialbuch  des  Kk^stcrs  Dalheim;  Pei^  notariell  beijtanbigt  hn  J.  4480;  —  eui  jQageres,  theila 

Pci!;.  llinils  T';)|)  ^ (■rschifdcntlich  zusommcngctrri^rn. 

Drci  diinnc  Kopiorion  (irs  Klnstcrs  Mnricnmiinstcr;  ailc  Pcrg,  und  aus  jiinj/oror  Zci(. 

Evangelicn-Buch  dcs  Stifts  Corvcy;  Pcig.  Hnndschr.  dcs  12.  (thcilweis  vicllcicht  schoa  dcs  11.)  Jahrb., 
in  gross  Ok1av*FomiaL  Toran  gcht  ein  langea  Namena-Terzeichnvs  von  Peraonen  mannlidien  nnd 
weiblichen  Geschlechts,  die  wahrsdieintich  etacr  gewissen  geistlichen  Bruderachaft  angehfirten.  Hin 
mid  wieder  sind,  auT  urspriinglich  lecr  g(>lassenen  Blittem,  Orknnden  and  andere  hlstorische  Nach- 
richtcn  aus  verschicdencn  Zcitcn  cingcsfhriclicn. 

Brudcrschafts - Buch  und  Bitunlc  dcs  Stiftcs  Corvcy;  Pcrg.  Handschr.  dc«;  1?  Jalirh  mil  mcrkwiirdinpn 
Gcmiihldcn  und  andern  Yer/ierungcn.  Das  ersterc  gibt,  nach  cinem  gcnaucn  Vcrzciclinisse  der  Abte 
von  Corvcy  bis  aQf  Wicbold,  die  Namen  aHer  m  dcr  Brudcrscltad  des  Stifta  Verstorbcncn ,  nach 
den  einzdnen  KliiBlem  und  Stiltem,  denen  «ie  ai^htfrten,  geordnet,  mit  vielen  jUngeren  NachlrligeD. 
Anf  mdireren,  mspriinglidi  leer  gelaflsencii  BlStlem  ond  tinmen,  smd  Drkunden,  nwist  ana  dem 
13.  Jabrh.,  cingcschrieben. 

Das  ahcste  eigentlichc  Kopialbuch  des  StifU  Corv<>y;  Pcrg.  Handschr.  aus  dcm  15  Jahrh  ,  schr  rcich- 
haltig,  liis.st  jcdoch  oft  dic  wiiaschcnswerthe  Gcnauigkeit  vcrmisscn  —  .Vns  nrucicr  Zeit  i.sl  eine  be- 
trachllicbc  Bcihe  Corvcyscbcr  Kopialbiicbcr  vorhandcn,  die,  bis  auf  die  erstcn  AnTange  zuriickge- 
fBhrt.  mi  16.  nnd  47.  Jahib.  begonnen  und  bis  in  das  48.  Jsbrirandert  herehi  AM%eselzt  wurden, 
aber  flir  die  lOteren  Zeiten  des  britischen  Werlbes  enlbebren. 

Klcines  Kopiarium  dcs  Kloslcrs  Schakcn;  Pap.  aus  dem  15.  Jahrh. 

Liber  Privilcgiorum  Ecclr>i  ii'  rolouicnsi^  Fin  r)ii|i!ikal  dcs  unlcr  dcm  Nanicn  des  IJljcr  coriaccus  bc- 
kanntcn,  ira  K()iiiglich<;n  Provinzial-.^rchive  zn  niii?«;r«ldorf  bcfindlichcn,  grossen  KopiaHnuhcs  dcs 
Erzstifls  Cubi,  dessen  Wci>Ualiscbc  Bcsitzungeu  mil  omfassend;  Perg.  Ilandschr.  aus  dcr  Zeit  dcs  Erz- 
bischofs  Friedrich  von  Saarwerden.  —  An  diesee  Bucb  scUiesaen  sich  die,  mit  Friedrich  voo 


Dlgitized  by  Google 


T»rf  «de. 


XI 


Snarwerden  bcginnendcn,  und  bis  ia  die  Dcuoro  Zcit  vorgesetzlen,  grosscn  Lchca-  udcr  sogcnann- 
teit  Mairabaclier. 

Koptalbudi  dcs  Klosters  Breddar;  l*sp.  an*  dem  45.  iahrfa.  and  spStor.  Viele  d«r  illereD  lalainkdien 
Urkuiideii  nnd  faier  ins  Dcutsche  Ubersctzt,  und  diirrcn  nkht  etwa  liir  doalBdie  Originafa},  nus  eiaer 

Zeil,  wo  diese  noch  hochst  scltcn  sind,  gchahcn  werden. 
Kopialbuch  des  Kloslers  Wedinghauscn ;  Pap.  2  Iliindc,  aus  ncucrer  Zcil. 

Kopialbuch  des  Stifis  S.  Patroklus  zu  Soest;  Pap.  45.  Jalu-h.;  —  von  cinQin  allcrcn,  cbonfnlls  Papier, 
Fragmcntc.  —  £io  schr  gutes  Kopialbuch  dieMS  Stifls,  Perg.  kk,  Jahrfa.,  besas  der  verstorbene 
G.  J.  R.  Gebrken  za  Padeiboni»  nnd  wOrde  desaen  Acquisition  fiir  das  Provinzial-Ardiiv  sefar 
wiinsdieuswerlh  aein. 

Kopiulbuch  des  Barru.sser-Klo8ters  zu  Socst;  Pap.  15.  Jahrh. 

Kckrologium  rles  Dom^^tifls  zu  Miiuster  (3  Rtcmpfaro,  nllo  ans  drm  16.  Jahrh.,  jedoch  aus  iilteren 
Nachrichlfn  zusiimmi-ngestcllt) ;  —  des  allen  Domes;  — >  des  Slifls  Uberwasser,  —  des  Klostcrs 
S.  Agidii  (lcizlercs  sehr  diirftigCD  Innhalts),  —  und  des  Fraterhauscs  dasclbst;  —  und  dcs  CoUcgiat- 
slifts  sn  BedEon.  —  Das  Nekrdogiuni  dea  Slilte  S.  llBOTila  vor  Mtfaster  beftndet  sidi  mit  in  dem 
oben  angjofllbrten,  sogennnoten  rolhen  Bncfae  desseiben. 

Vilae  SS.  Willohadi,  An^rii  et  Rimberti.  Perg.  Bandschr.  aus  dcm  Fndo  des  11.  oiicr  Anfange  dcs 
■12.  Jahrliiindoti.'; ,  in  pTOSS-Oktav-Forrnat:  nrspriinulirh  Eigonthnin  dcs  hfil.  Vioiiinu.'^,  dcr  sio  dem 
Kln^lfT  .Vbdingiiof  zn  Padcrborn  .sfhrnku»  '  vgi.  Rci;  Nr.  UK).j;  n;uh  der  AufhfhunL;  dirsc*  Klostcrs 
im  Bcsitz  des  Domlicrrn  Mcycr  zu  Padcrborn,  wnd  au.s  des.sen  iSncblassc  fur  das  Arcliiv  acquirirt 
Unter  andem  Adiiingen  befindet  ddi  dabei  anefa  d«r  Giibiisdie  Landfiiedo  von  4083  CCod<  dipl. 
Kr.  GLXflL). 

Efldlich  sind  folgcndc  Privats.immiungcn  jelzt  dem  Archive  einverleibl: 

1.  Dic  K  i  n  d  I  i  n  c r'.schc  Samiiilnni;;  dic  Friirlil  dcs  bewundernswiirdigf n ,  Ipbpn.sliinglichrn  Flc'is.«p<? 
diescs  thatigen  .Manncs  Sic  bestaud  urspruiiglii  h  aus  iOi  Biinden,  wozu  nocii  18  Folio  und  W  Quart- 
Biiude  sogcDanotcr  Codiccs  koinmcu;  in  allcm  also  aus  231  UiindeD,  wovon  jedoch  ik  Biindc  schon  vor 
der  Enverteibnnf  in  das  KSnigKclie  Archiv  abfaandcn  gckounnen  nnd.  Der  grfiflsere  Tfaeil  besteht  in 
allen,  von  Kindlinger  geaaiuindtea,  der  kletnere  aus  den  von  ihni  solbst  geferliglen  Abscfarillen  ond 
sonstigcn  Ausaibeitun(;on. 

2.  Dio  Niesert^Bcfae  Sanunloo^  Zwar  konnie  von  dem  nrknndlidien  NacfalaBse  dieses  mehr  fleiflsi- 
gcn  nls  kritiscfaen  nnd  gesehiiiaekvoI]en  SammlerB  nnr  ein  Theil.  afaer  doch  der  grbsste  nad  im  Gamen 

wichtigstc  acquirirt  wcrdon.  Ausscr  mchr  als  iOO  Original  iTkunden  und  mehreren  allen  Kopialbiichcm, 
wclcho  au  dcn  betrefTenden  Orten  im  Archive  selbst  cingcrcihol  wurden,  sind  dic  von  ihm  ge.saromelten 
oder  selbst  gefertigten  Abschriflen,  mit  andcm  nichl  zu  dcn  eigentJichcn  Urkundon  gc^tirigen  SchriAstuckcn 
und  sonstigen  historischen  Nachrichtcn  und  Ausarbcitungen ,  in  tii  Bundc  gcsammell,  die  theils  von  Nieseri. 
srlbst,  nach  Analogie  dcr  Kindlingef^sdien  Sanmdoi^,  in  der  vorgefondonen  Wcise  geordiiei,  thdls  erst 
oach  dem  Ankauf  aus  losen  Papieren  hergestoDt  worden.  In  den  von  Niosort  edbst  angdeglen  Biindeii 
sind  nodi  mandie  Orighial-Uikundeii  befindlich.  die  ohoe  Zerstomng  der  BKnde  nidit  danus  gelmnl 

b« 


Digitlzed  by  Gopgle 


xn 


w«rden  koniiten.  Niclit  nur  an  Umfange,  sondom  auch  an  Werlh,  «teht  ttkr^ens  dtew  SanNi^Ui^  der 
Kiiidlinger'schen  weit  wich,  weil  sie  vieles  entbilt,  das  erst  aiis  dieser  enllohnt  isL 

3.  Die  Vitkens'schc  Sanunlung,  (anssermchreren,  tm  Archtve  sclbstan  den  gcbjirigen  Orten  unter- 

gebraditcn  Originnl-rrkundcn;  hcstchend  ai»  41  Biin<lcn  von  WillLens  adhst  golcrtigtor  Abschriften, 

und  eiiKT  bcinahc  gleichcn  Aiizalil  von  ihm  gcsanimcilcr  Papicrc  von  nichl  ausgczcichnotcm  Wcrlho.  Auch 
jcno  Abschriflon  sind,  thcils  wcgt  n  dfr  ^cMot-hUm  \\m\  tinlcsrrliHicn  Ilandschrift ,  l!H'ils  wcil  ibrc  QucUcn 
sich,  mit  Nvonigcn  Ausnahnicn,  scliun  iin  Archivc  Ijrlinili  n,  (lic  iniuijcst  brauchbarcn. 

4.  Die  Meyer'schc  Samailung.  bloss  aus  dcn  cigtic-n,  niil  vidcn  Urkundi-nabschriflcn  bcglcitctcD, 
leider  njdit  zum  Abechlusse  gcliihrten  Arbdtcn  des  unvergDsslichon  Dombcrrn  Meycr,  iih«r  die  Grafen 
VOD  Amsberg  und  Bittberg,  die  Grafschaft  Pynnont,  die  Hcrrachaft  Biiren,  das  Kloeter  Heerse,  ond  aodere 
Gegensiande  der  Westfilischen  Gesduchfe,  bestehend. 

HL  Das  Koni^iche  l^vhiiial-AK^v  zu  Uagdcburg  enthiilt  einRdoe  urkuidlidie  Materialien  mt 
GeMdudne  WeatfiJens»  besoiider»  m  Besiehmig  auf  das  mit  Corvey  verbuBdene  ehemalige  Stift  Groningen 

im  Ualbcrsliidtischen ,  das  dcr  Aufsichl  dcs  Erzbischofs  von  Ma^dflnirg  untergcbcnc  Slift  Borghorst  im 
Miinstcrschcn ,  djis  mit  dcm  Bisfhnm  Miins^cr  in  pcsrhichllichcr  Vcrbindung  sfchcnde  Kloster  GcrLstadl  im 
Mannsfeldischcn ,  u.  a.,  die  mir,  so  weit  sie  fur  dcn  vorlicgcndcn  Zwcck  dietilich  uud  luu-  nicht  aus  frii- 
berer  cigner  Aml«ll)iitigkcit  iichoa  bekanDt  warcn,  durch  dic  Gcrsdligkeit  des  Ucrm  Archivars  Stock  zur 
Bemilzung  mitgetheflt  wurden. 

IV.    Von  dcn  slandeshet  rUchcii  Arehi\Lii  der  Proviuz  Woslfalen  durfte  ich  bcnntzcn: 

4.   Das  FiirslJich-Salm-IIorslraarschc  Archiv  zu  Cocsfcld,  in  welches  die  Arcliivc  der  chcmaligen 
Klostcr  Asbedc,  Bori^orBt,  Langenhorst  ond  Metdn  Ubcrgegangcn  sind,  woraos  dia  beCreffendcn  Urkun- 
den  bis  znn  Schlusso  des  42.  lahrhuDdcrts,  dm^  Termitteluog  des  zu  l^iih  verstwbenen  Gynmasial-  . 
Directors  SSkeland,  tait  bordtwiH^  milgotheilt  wurden. 

2.  Das  Fiirstlich- Benthoim-Tccklcnburgischc  Ardiiv  za  Rhoda,  hinsichllich  dcr  dcmsclbcn  einver- 
loibten  Archivc  dcr  Klostcr  Clarliolt  und  Her/hrock,  aus  dcncn  ich  ciiirii  Tlifil  der  iiliercn  Urluinden 
durch  gcfaliigc  Vcrmillclung  des  (liuli^fii  furstiichcn  Archivars»,  Hcrni  Br.iml,  ciliiilt. 

3.  Das  suhr  rcichhaltige  und  noch  in  groiiser  VoUstaodigkeit  crlialtenc  Arcliiv  dcs  chemuligen  Stifts 
Kappcubcrg,  zti  wclchcm  dcr  Ilerr  Graf  von  Kielmannsegge  deo  Zutritt  mir  sdbet  eroflbct  tmd  mir 
die  wissensdialtKdie  Beubdtong  desselben  anvertrant  hal. 

Zur  fionnicung  des  Fiirsllich  Sdm-Salm*schen  Archivs  ist,  durch  giitige  Yennitielung  des  Fiirsllic!ien 
Geheimen  Raths  nnd  Kammer^Directors  Herm  Sarazin,  Aosddtt  vorhandcn;  rur  die  altcre  Periode,  bis 
1200  cinschliesslidi,  smd  jedocb,  emgesogenen  Nadarichten  A  Folge,  fceine  Urkunden  in  demselbeo 
vorimndcn. 

V.  Dio  stjidlischcn  Archivo  dcr  RoiniMimgsbczirko  MUnstcr  und  Arnsberg  sind  griisstcnthcils 
bonulzt;  ddch  ^cwiilirUMi.  bi^  zum  Ans^nrco  (it'-.  12.  J;ilulu!iulr-it>;,  nur  dic  Archivc  von  Socst,  I.!p|isladt, 
Hamrn  uiul  Coc^^fclil  cinii;i'  wcnige  Beilragu.  Kist  in  tlcn  IVjlpjomlcn  Jahrhundcrtcn  gevvinncn  di«'  stiidti- 
schen  Arcbive  grossere  IJcdculung.  Selbsl  das  iibrigcns  so  wichtigc  Arcbiv  dcr  chcmaligcn  Kcichsstadt 
Dortmood  hat,  dcm  Vemdmien  nach,  keme  iiber  da«  13.  Jahrhundert  snriiekgehendo  Urkmide  mdir  auf- 


Digitlzed  by  Gopgle 


Vorred*.  XIII 

zuwcisen.  —  Von  don  sUidlischen  Archivcn  des  Rcf^ionmgsbczirks  Mindcn  ist  zur  Zoit  nur  das  von  Wic- 
dcnbriick  mir  seiiieiu  Innhaltc  nach  bik.innt  •jcwordfn,  dic  Honiifziinji  abcr  fiir  kiinflij^c  Ze.l  voiheliallcn. 

S\.  Das  Konirilich-H.inovcrsche  Landdrostei - Archiv  zu  U.snabruck.  Dnrch  Vcrmittclunj;  dcs  Hcrrn 
Landdro-stcn  Grafen  von  WcdcU  wurdc  mir  von  Scilcn  dcs  KuuiglicLcn  hohcu  Staats-Ministcriunis  zu 
HBiaover  db  EHaaboiBS  ni  Th«il,  jcnos  Archiv  (ur  den  Zwcck  dioses  tJrkiiiuleiibiichcs  «n  Ort  ttnd  Stdle 
ni  beoQtzeD,  weldiM  im  Seplomber  48i3  gcschah.  Ich  fond  tndesseu  io  demsetbcn  nnr  die  Archive  des 
chcmahgcn  Dom-  und  Johannis-Slifts,  so  wie  dcs  K1(».sIcts  G(?rlru(Icnbcr};,  nicht  aber  dic  dcr  ausscrhalb 
der  Stadt  Osiiabriick  gclegcnen  Slifler  und  Kliistcr,  wcldjc,  dcm  Vcrnchincn  nach,  sich  noch  bci  dcn 
einzclnen  Arotern  bcfinden,  und  da  wcdcr  (lio  mir  crthcilfn  FrJfnthnt^s  aiif  lctztwc  sich  bezog,  nocfi  mfinfs 
Zeit  den  Bcsuch  dersclben  gcstattoto,  so  mussten  dicse  icidcr  von  mir  unbcnutzt  blciben.  Auch  au  Oi>- 
nabHicker  Archive  selbst  giugen  dic  Or^inal-Urknndeo  nidit  flber  die  Zett  Bbchor  Beono^s  IL  zuriicki 
dMh  war  meine  AiMbeute,  sowohl  ans  Or%nMlen  ab  ans  KopialbUcheni»  Bemficb  bedeutend.  Icb  wusste 
damals  noch  nicbts  von  der  Abncht  eines  nenen  berichiigten  und  vermobrten  Abdrucks  der  bei  Hdsers 
Osnabr.  Gesch.  bcfindlicbeil  UriEandeDsamniluog,  in  der  ncuen  Ausgnbe  sciner  sanimtlichcn  Werke,  die 
spatcr  mich  vcranlasstc,  nar  clncn  Thcil  moincr  cisnfn  Abschriflcn  fur  den  no(  hmrilii;pn  Ahdnick  auszu- 
wiihlcn;  indcsscn  konnlc  ich  doch  zu  mancbcn  dcr  vom  WicdcralMiruck  a>JS^cschlosscucn,  in  mcioea  Re- 
gcstcn  einijio  Bcrichtigungcu  licforn. 

ML  Von  iiltercn  bandsciiriftiichen  Wcrkcn,  die  nicbt  iiiTirallidiea  Archiven  aogchorcn,  konnlc  icb 
bemitaien: 

4.  Die  Hcnso1er'Bch«i  llannscripte  zu  OsnabrUck.  Der  Jesuit  Benseler  hatte  dio  A^dit,  in 
ahidicher  Weise  wic  sein  Ordonsgenosse  Schaten  Paderbomische  Aunalen  Kererto,  Osnabriickisdie  An- 

nalen  auszuarbcitcn,  in  dcncn  dic  Gcschichto  des  Bisthunis  Osnabriick  zur  Grundlagc  cincs  unifassciidcn 
Geschichlswerkes  diencn  sollle;  cr  hat  abcr  d.izu  nur  Collectaiifcn  Iiintcrlasscn,  dic  j'-'fIoch  sehr  voluminiis 
und  bcsonders  rcichhallig  an  Urkundcnabschrificn  sind ,  deren  vicie  dio  spalcr  vcrlorcn  gegangenen  Ori- 
ginalc  crsctzcn,  und  die,  so  viel  sicb  ui  Emiangclung  dcr  Originale  beurlhcilcn  liisst,  sich  durch  Ircue 
empfehlen.  Biese  llannacripte,  wdcfae  fSr  HSsers  Osnabr  Gesch.  haoplsachlicb  xur  GrandiagB  dieoten. 
iimI  nim  der  j^Holhek  des  Baihagymnanum  zu  Osuabriidc  angd>oren,  beihnden  aicb  bci  mdner  dortigen 
Anwcsenhcit  noch  in  den  IIMnden  des  Herro  Bitrijemieisters  Dr.  Stttve,  von  dessen  GeTaDigkeit  idi  die 
Benutzung  dersclbcn  erlangtc. 

2  Dic  Strunck'schcn  Notae  criticac  nd  Sch.nfcnii  annales.  Strunck,  cbeiinills  Ji>siiit.  spricht 
zwar  duich  diescn  Titcl  scincs  Gcschichtswcrkcs  nur  die  Abi?icht  aus,  Scliatcns  bekannie  Armalcn  zu 
bcrichtigen  und  zu  vervollstiiudigea;  allein  wie  er  Ubcrhaupt  mchr  hislorisch-krilischc  Bildung  zcigl  uls 
Scbatan,  ao  hat  er  anoh  sdnem  Weris»  nicbt  genngen  dgenthttmlichen  Werth  gsgeben  nnd  unter  den 
^  emvcrleibten  lablreidien  UiknndenabidirifleD,  manchee  scbiitabare,  im  Onginde  versdiwundene  Denk- 
maal,  vor  gnnzlidiem  Untergange  gprettet  Auf  dieses,  dcr  Gymn:isial -TSibliotfaek-zu  Padcrbom  angeh«>ris<c 
Mnnii<:cripi,  [iurch  dcn  verstorbcnen  Gch.  Justizrath  Gefarkcn  aufmerltsam  gemacbt,  erhieit  ich  es  aach 
durch  scino  Vcnniitciung  zur  Beuutzung. 

V?H.  Mit  dem  in  ihn^n  Pri  vrU sa mml  iinscn  bcfindlichcn  nrknndlichen  Malerial  unlerstiitztcn  mich 
voraebmiich:  dcr  schon  genannte  Geheimc  Jusiizrath  Dr.  Gehrkon  in  Paderbora,  uod  der,  durch  scinc 


Digitlzed  by  Google 


XIV  Varrcda. 

cigncn  flcissigca  und  inOhMiaeD  Arbciten  langBi  liilunlich  bckanntc  Gcsciuchtforadier  Mooyer  m.lliDden. 
Die  BcreicheruogeD,  weldie  das  CrknDdeobucIi  avf  dMsem  Wege  erhalten  hat»  werden  eichi  ane  dioecm 
flolbrt  et^geben,  da  die  Benlzer  der  zmn  Gnmde  geleglen  Ori^eln  oder  abschriftKchen  Qaellen  an  den 

hctrelTrntlon  Oi-ton  dankbar  genaiint  sind.  Die  durch  dcn.  Tod  des  Erstcren  Jelzl  ihres  kundigen  oud 
liboralon  Ik-silzers  beraublc  Sanimlung  enthult  auch  fdr  dio  foli;frulen  Zeiten  noch  nianches  sohiitzbarn, 
iind  fs  NMiidc  711  hpdfincm  spin,  wcnn  nicht  fhirch  En%(Ti)  fiir  diuj  Konifrlirhf»  Provinzial  Archiv  Westfa- 
lcns,  liirc  wurdi^e  Aull><.-walirung  und  Benut^ung  aucli  der  Zukunft  gcsiciieii  blicbc.  —  Auch  dcm  Ucrm 
JueliK'Cofnmtssar  Weddige  m  Diilmen  habe  ich  einige  freuodHche  Mittheilui^o  zn  danken. 

Schlie&slich  pehc  ich  nun  noch  ein  alphabctisches  Verzeichniss  der  gcdruckten  IVkundi nsiimmhTnpfn 
oder  mit  Urkundcn  beglcilcten  Gcschichtswcrkc ,  worin  Urkundcn,  welche  Wcstfulcn  uiiinittelbar  odor 
miUelhar  aogeheo,  enthallen  oder  oachgcwiesen,  niid  webhe  Itir  die  Regcstcn  bonolzl  siod. 

a»bni«r  (Jok.  Fr.):  RfgWla  dmiBglaiglco-4}floiMlk«  iUiftbran.  Di*  Urktmdca  tiaitMllcher  Karofipgcr  hi  knnM  Aattii- 
gcii.  FiftA  «.  M.  1633^  4. 

i_i  Rpj^tta  chrntinl.  dipl.  Rc^m  alqae  laiperatorum  Romanonim  inda  a  Conr.tJa  f.  ait)ttp  ad  ncinricuni  Vn,  Di« 

Urlcuadea  der  fkumiMbca  Kuoife  uad  Kaiaer  iub  Conrad  I.  bit  Heioricb  Vtl.  911 — 1313.  ia  kuncn  Auuiigen. 
PfkT  a.  M.  IIM.  4. 

Boicliorit  (Alb.):  Vita  8.  Xr|i1iiMii*  lliatt(W<cfi)HcMit  aaft  Hintdimclafdasait  ane  llmi«ria*icMit  Efioaofi.  Hoiiaft. 

MVutfh.  Ifi49.  4. 

I)o;«#D  (Fr.  Eberb.):  Alleea^BCt  UrtofiodMa  HoiuiB.  1— Stfiofc.  Ilallo  ItlT— tB.  8. 

CodcK  LainrikaiocBila  Abbatiae  diplomaiicus  ex  ae*«  maiicoe  Coruliogico.  Tom.  1  —  III.   Maab<^m.  1768.  4. 

Oiruaicun  Cotlwicenje,  »cn  Annatrs  libcri  ct  cicmpli  Monjtlcrii  Cutlwiccniis  Ord.  S.  BcncJ.  inrtriorii  Auilriae  etc  Tomai 
prptlromu*,  de  Codicibut  anii<|uis  Miiii,  de  impcrjiiurum  »e  fie|iua  Oermaoiae  Uiploinatibut  etc.  Tom.  1  —  II.  T^p. 
nMHioat.  TeccrMCB  ins.  iSftl. 

Dronkc  (F.rn.  Fr.  Joh.):  Triclitiones  ct  Antiquitatcs  Fuldeoses.    Fulda  1844.  4. 

Eccard  (J«.  Gro.):  Hialoria  loBealogica  PriBc^aa  SoioBiao  avpcriorii.  Lipt.  1133.  foL 

CmBiBsbsu*  (Tbcad.  Goiib  Gan.)t  MoBwmfaHb  SacMMBtia.  Jco.  ITtt.  A. 

FaU*  (io.  Flid.):  Ga4«  TrodilioaBiB  Cofb^eMiBiB ,  Bolia  «ril.  ali|aB  MHar.  «lo,  iHBitfalBi.  Llpa.  cl  GBOlpbafb.  tm.  ioi. 
Fo r » 1 1'  '1*  :t  n  n  (K.  Et].):  Ticue  ^liiihciluBgoB  oBi  4tm  Gcbiclo  MrtoriiA ••Bli^oariKhcr  FonchBBfaB.  l^t.  •aoi  (iodcr  hi 

4  Hcftco).    Ilalle  1834—46.  8. 
Goorffiach  (Pcl.):  B^coU  diroBohigica.dtploaatlca.  Toa».  I— IIL  «t  ladai.  FreT.  «I  Ltpc.  (dctodo  Bat.)  tt40— 44.  rol. 
GrBpCB  (C.  V.):  Origioca  ci  Aotiquiiatc*  HinoToroBiac,  odcr  BBiatihili,  AbboadlBBff  mo  dca  1Inpi«Bff  «nd  don  All«rtiHi> 

■cra  dcr  Sudt  Hanom.   Guii.  1T40.  4. 
—-^—^—   Oriffiuea  Pjrmontaoae  et  Swalenbergicae ,  «orioocB  di«  AlterllifiaMr  teo  Pjrmoot  oad  dcr  docUicB  Gegrnd, 

aodi  do»  Poi^  WcttOfO,  faigloichco  dia  ABbBnH  dar  GrafieB  «oo  acfawolrBhorff  «.  i,  w.  «rfoBlart  wcrdco.  GSN.  It4a.  4. 
...  Originra  Gcm>aoiaO|  odcr  da>  ittlcalo  DewtoebiaBd  Boter  dco  KiBicrBi  Sachico  ood  FnokcB.  1— 'S.  Tlioil, 

LoBiffo  ItM— 6S.  4. 

GodcBOB  (VaL  Fcrd.  dc):  Codez  diplaCMlleaa  ctUheB*  ABcednla  Jt»  Gcrmaoieon  cl  5.  B.  f.  RUtoriaai  iOBilnMla.  Tooi. 

I— V.   Goeltias.  (deiode  Frcr.  al  Lipo.)  lT43-fi«.  4. 
Cilnllirr  (Wilb):  Codei  dip1oin:illcut  Rlicnn- MixrlUnui.    Urktin^tcn  -  SammkHlff  aar  Ccarbichle  dcT  Bhoia*  «ad  Hocc)* 

lande  elc.    i — S.  Tbeil  (daToa  drr  3.  in  2  Ablb.).    Gibl.  1^22-26.  8. 
liacbcriiB  (FnflC,  Dania.):  ABalacla  nadii  acvi  ad  ilhiilraoda  Jara  ct  Aaa  GeraMohiH.  ttorlnb.  at  tlpa.  1TH>  8. 
(Harcnberg,  1.  C.):   Monumeota  biilorica  «dliuc  inedila.    Die  au«  •onit  ungrdrurLtcn  Scbnlkoo  erlaotcrtO  Georkiehte 

Teuiachtand*  uad  i«t  •nereascaden  Rei«be.   1—3.  Slitrk.   braiuucfaw.  t1i6 — i9.  8. 
HeiBcecii  (Jo.  Micb.)  Aolii|ailatnn  GMlBfieniinn  d  viciaaNn  rcffitfoon  libri  VL    Ffd*.  «d  M.  ItSt.  fU.  —  BiUol 


Digitized  by  Google 


XV 


aad»  tiiica  BctUndUieit  d<r:  Scrlpl«re<  Berua  Gernuaicaniia  Jo.  Midi.  HaiaBCCti  cl  Jo.  Gco.  Lenckfeldi,  la  uoum  volu- 
BMCollMii.  FinC  «d  H.  ttar.  M. 
Hempel  (Puljc.  Gtl.):  Intealariuui  diplomaticttin  Riiloriae  Saioniae  inrerinrii  etc,  d,  i,  Verreichnisi  derer  Urkunden  der 
Hitloric  Toa  Nicdcr-SaclMaa  nod  ■Uar  Cbitr»  «od  Fonll.  Brattuchir.  LiiMb,  Steatca.  1—4.  TML   H«iiov.  o.  Lfc 
«»»— M.  M. 

atryRotl  (yuqiH<d)t  OiMdiich  iBfl|Militt  «■fHlM  geatia  HabilmrBiani,  VoL  I— Ht.  •!««  Tonb  1.  M  Taoi)  11,  Fir« 

f— U,    Vienn.  1737.  fol. 

Uocrer  (Ludw.  Fn.):  Ao*«jilil  dcr  itllMteB  Crfcuodca  dc«t«dwr  Spracbe  im  Kiinigl.  (;eh.  Staat*-  o.  Ktb.-Ardii*  ni  Bcrlia. 

HMib.ita5.  «. 

Honlbeim  (Jo.  Nic.):  Historii  TrevifnMit  diplomalica  et  pragmatica,    Tom.  I  —  (II.   Aug.  Vlndcl,  et  Herbip,  17SC  'lill. 
JuDg  (Jo.  Ueor.):  ItiatoriM  aatiqiiiaiiiM  Conilata*  BMlbevieaaia  libri  tU.  Aaced.  Codez  Diplonialaa  «t  I>a«iMMalaraB. 
Hanof .  ct  Otaabr.  ITH.  4. 

KladliBBar  (aach  adaaai  Klaai«fBamB  Vaaaatiaa»  aadi  MiBaH  ipfifcr  wiadaf  aiyaaBiBiMM  TbalhaaiM  HicoUailt 
Mrmiteriirbe  Reitr  f  -.ur  GioddcblaDwtwUmda,  hwplaidilicii  WaMlblcaa.  taad  (der  lelrta  ia  S  AbftaaaoiM). 

Miloalcr  1781  —  93.  K. 

GMdiiebia  der  fludlla  «ad  HanHWt  fan  Volawileia.  1—1.  BMd.  Oiaafer.  IMl.  t.   Ah  PaftialnMic  d. 

MT.  Stt  betr.>cliten. 

.   Gi«i-liicli(e  drr  J<»-uticbeB  Hiirijkeit,  inibcsondere  der  togeDaoDten  Letbeigensc!i>n.    lierl.  1S19.  8. 

Rremcr  (Chph.  Jac.):    Aliadcmiacbe  Beitra{;e  xur  Giilcb-  uad  Bcr(iicbca  Gcacbichle.   1  —  2.  Band.   UaDob.  1769 — 7ti.  — 
S  0.  hcfaaer.  «.  Aad.  Lamoy.  Ebd.  llBt.  4, 

— — —     Itl^liirltcli  -  d^ilomatiscfic  DLllra'j;c  lur  Cutcli  -  ond  Dcrgijchen  Ccsctilclile.     CiciJcQ  1757.  4. 

Krejcil  (Gci.  Cbpb.):  Beitriifie  aor  Hitloric  der  Uiur-  uod  ifiiratl.  Sacbaiadiea  Laodc   1 — 4.  TbeiL   Altcnb.  17M— M. 

i,  —  V^.  bct  Sabettf  aa. 
.  Kaabaabeaiiar  (Jo.  Phil.):  AnalccU  HaaiiaM.  floilrctio  I— XII.   Mirb.  1738  —  41.  8. 

LaeomMct  (Tlie<Ml.  lu».):  Crkuodenhurb  fiir  die  Oc«cIiiclite  dc»  Niederrheiot,  oder  de»  Ertttifl.j  Culn ,  Acr  Fiir«tenthumcr 

JiiiliL-b  und  Bt-rg,  GdderD,  Meun,  Clctc  oad  Mark,  und  Uer  ReichtatiAc  EUeo,  Etica  and  Werden.    1 — 3.  Baod. 

DSaacldr.  1MB— «6.  4. 
LamvT  (Aadr.):  Diplomatiiche  Geichichte  der  alteo  Grafen  *on  Ra*eatberg.    M.nnnh.  1779*  4» 
Lappenberg  (J«h.  Mart.):  ilambur(iM!be*  VrkaadMbtMb.   I.  Bead.   Haatb.  1M3.  4. 

Ledebor  (Lcup.  t.):  AllseraeiaM  Arcbif  liir  dia  GoMbichiafcaBda  dw  PraMiiirbM  Slaatat,  1— 18>  laod.  —  Haaet  allli. 

Areblr  «.  «.  w.  BiBd.         18M— «■.  S. 

Laackfcld  (Jnh.  Geo  }:  Aniiquitaiet  Ralberttadentet ,  oder  biiteriicba  Weef biaibBi^  dM  taMiaHiaB  BiicbalUiaM  Halber» 

Hadt  uod  derer  darinoca  gclcblca  Btacbvfc   Wolfeob.  ItM.  4. 
I.ad«wl(  (1«.  Pet.)}  BeHiialM  MaaaMriplaraB  OBale  aatl  DiphiBalaai  MlfawnMalaMB  liMdlleMB  «Ibaa.  TaBh  I— XII. 

Frcf.  ct  Lipt.  (poitea  Hal.)  1730  —41.  8. 
Mabnioo  (Jo.):  de  Re  diplomatica  iibri  VI.   Lot.  Parit.  1709.  IbL 
Meibomiut  (Uenr.);  Rerom  GenaeaiMnua  Tami  1(1.   Udmat.  16B8.  £4. 

Miarie  (Flraaa  «aa):  Oraa»  Cbarterbaak  dw  GfaacM  mb  BaHHid,  tM  ZeelBBd  ra  BaifM  ««■  VrioitaBd.   1—4.  DeeL 

Te  re;Jcn  1753  —  S6.  fol. 
Hiraci  (Auberti)  Opera  diplomatica  et  hittorica.   Tom.  I<— IV.   BniacU.  1733—48.  fol. 

HaaamaBla  PaderbarMBiia  w  UMoria  BoBmoa,  FraaclM,  BaxoaiM  erata.   (Aacl.  Fetdbieada  a  L.  B.  da  Fitaateabeiy, 

BpieK  Paderborn.  et  Monatter.).    LemgOT.  1714.  4. 
Miiteri  (Juttut)  Otaabrudticlic  Ccjchicbu.  ±—i.  Ibeil,  (>.  AoB.)  Bcrlia  1819.  —  S.  Tb.  beraa^i,  ara  dn  Vb.  baad- 

•cbrifU.  liacfalattc   Ebd.  1834.  8. 
— :   aimmlUdU  Vaifcfl,  bm  «aerdaal  «ad  «m  dem  HacblaiM  damdbM  (OBebn  daMb  B.  B.  IMtaa.  B.  Tbail 

(adar  dor  Oeaabr.  Caidi.  4,  Tb.  VrbaadMX  Berlia  IMB.  8. 


Digitized  by  Google 


Vvrred*. 

Kietert  (J.):  Baitri^ie  ni  eiMm  MumteriKhea  trifcwidcnlMiche.  1.  Bu4,  l^S.  Ablb.  llliHil.  li>...  4. 
.   Miin«ieri<tlic  Urkttedcn«Sanmliing.   1 — T.  Baftd.    Coetf.  1826  —  37.  8. 

Originei  Giuilficaa,  quibus  pelaDliMinwe  ecotit  pnmerdiBf  a^nitnde  ttri«i|y«  fortnoe  nM{M  ad  Ottaaein  ^mnm  Bran««ic. 
ek  Inpcbuif.  dueem  dcdncnntnr.  Opu*  praccunte  Gdfr.  GniL  Lefbnitio,  «tila  Jo.  Ge.  Eeoardt  til.  ooiuicn.,  •  )«. 
Dan.  Grttbero  00«.  probot.  iMir.  elo.  fom  tci»  in  lucf  caiHun  od.  Gbr.  Lad.  Sobcldloi.  Took  I— IV«  Banov. 

«50  —  53.  —  Tom.  V.  c,1.  Jo.  Hf.ir.  Jiinf;io.  1780. 
Paullini  (Cbr.  Franc.):  Hidoria  nobilis  leculBritqae  TirginaQi  collegii  Vitbecceotti,   Frcf.  ad  M.  1699.  4. 
Sasdboff  (7o.  Jid.)t  Antiititnm  OMMbnigciiMC  KccIcmm  B<a  iHlaOf  Ori||bMi  cl  IbercBcnta  Gwmbion»  dlocoecic,  oilaqM 

memorahilia  quae  tam  continguot.    Pari  I  —  II.    BloDCCl.  ITBiw  I. 
Schannal  (Jo.  Frid.^:  Vindemije  lilcrariae,  boc  eit;  vatcmm  ■MOnmenloram  (d Garmaniua  MCnm  praecipM  ^COtantiOB 

C4>Uectio  I  — 11.    Fuld.  et  Lips.  1133  —  24.  tnl. 
— -  -  ■  ■■■  Corpu  TnditioDum  FuldcDiinm  ord.  obroml.  digciUiau  Lipc.  IIM.  fbl. 

 -..    ni«ti)fia  f(ii\tf.j).itu<  Wurmut^tdii».    Fr( T.  arl  M.  11^4.  rul, 

Scbaten  (Nic.):  Historia  Wcst|>baliac.  —  Aanalium  Padcrbornentium  Para  l — U.  (Opcraa  Tom.  I— lU.)  Monact. 
Wciipb.  Itt4.  fe). 

Sobcldt  (Cbr.  Lodtr.):  bltloritdio  md  dlptoaMtiMbc  NacbcioblaD  «od  dan  bahn  nd  atadcro  Adal  Id  TaoticblaDd.  Bap 

nciT.  1754.  —  Manti?»!  nociitncntonim  cfr.  4. 
Sclincpiiin  (Jo.  Dao.):  Altaiia  diplomatica.  1  — U.    Manhem.  1T13 — 15.  fol. 

Bcb«tt|OD  (Cbr.Xuod  Krojais  (Gu.  Cbpb.):  Diploaatiicbe  nnd  oaiieeM  Kccfalew  dcr  Hiitorie  won  Obcr^Bacbau  nod 

DagmuDdcD  iSbdcrn.   1    12.  Tbcil.   Dreid.  1130  —  33.  8. 
1111  I  Diplomataria  ct  Scriptofcs  HitlofiM  Gcrmanicac  medii  acfi.  Acc  praef.  Chr.  Cll.  Budcri.  Tum. 

I— tU.  AHonb.  ITSa— 60.  foL 
Bobitltea  (Job.  Adf.  t.)  Hitturiadie  Bcfariilca  «od  SamDiliiogcn  ongedracktcr  VrknDdca  ur  SrH^DlcmBf  dcr  dcDladlcD 

Gr«graphi<?  Tind  ('.i-irliicbte  det  mittlern  Zettaltert.    1 — 2.  Abtb.    Hildburgh.  1198  —  1801.  4. 
Sehultei  (Ludw,  Aug.):  Dirt-cturium  diplomaticum  odcr  cbronologiach  leardncle  Auatiife  toB  liiiiuBtliclicn  «iber  di«  G«- 

«cbichte  ObenMbMM  torlnndeaeD  Uitendco.  Band.  Altcnb.  1811—34.  4. 

Bobomacber  (C.  W.):  Verinitebile  Ilacbricliii.'n  und  AoaMikDDgn  anr  Erlaolareog  tnd  BigiuBDVg  te  Sichiticbw  Go> 

ichtchlr.    1— 6.  Saimnluni;     Eii«n*ch  \'''<fi     Ti.  4. 
Scriptorct  Krrum  Bruntvii:i:ustuai  iliuttratioui  uiicrticntet  anliqul  oanei  etc  cara  Gdrr.  Guit,  Leiboitii.    Tom.  I — 111. 
ttano*.  iwr.-ll.  ftd. 

— —   r.<  riim  Ccrroanicinm  aiplcntriouCDm  iMaoFoniqM  popolcroH  diTint)  itad.  a^no  op.  Eipeldi  Liodonbro- 

itcrnm  GcrmaDtcoraH  aliquoi  intignca  otc  ealheUM  Jo.  Pialorto  MidaDO}  dddo  dca.  roccgD.  ole.  cor.  Borc 
Gtbt  Blrado.  Toh^  I^UI.  Bcliib.  11M.  M.  Enlbalt  «ntir  aodem  rino  SamHlong  Mindm^cr  OffcnDdm*  dam 

OriRinalc  (ich  terlurco  baben. 

Sciberti  (Joh.  Suib.):  UriMadcoboGb  lur  Landcf  aod  Rccfaligcicbicbto  dca  Hcnogtbunu  Wcitialcn.  1>-.S.  fiend. 
Arnib.  181»— 43.  8. 

Spilcbor  (Bwdi.  Cbr.  t.):  BdtrlBo  wr  aitcfm  dmlidiea  Gaiehtdlo.    1.  Bmd.    GHcUebto  dcr  Gralba  «m  Wilpe.  — 

1.  B.    Geich.  d.  Crares  t.  Efcrttcin.    AruUen  1H37—  33.  8. 
Bteinrn  (Jiil».  T»:«»lr.  r.):  Kune  Dctchreibung  der  hocFuuli  l.  Ootteili juicr  Cappcnlicr^  und  Sctuila ,  wie  auch  de*  bocbadel. 

Slift*  Afcmdurp  und  dcs  Kldalen  Wedin^baoicn ;  ait  ein  llcilrag  der  Wettpbal.  Ocfcfaicblc    Dorlm.  1141.    8.  • 

  Weitphiliacbo  GMdiiAlo.  1—4.  TbdL  IcHgo  ItW— ••.  8. 

(Stiite,  C):  OtMfaicbta  dcr  Stadt  Omabtiidk.  1—1.  TbdL  Omabn.  18t«— U.  8. 

Tctchcnmacheri  (Wern.)  ab  ElycrfotJl  Annalcs  Clliiac,  Juliac,  Montinm ,  Marrae  Wi-»l[.IiaIIcse ,  Ratcnnbcrgjp ,  C.cTilriae 
ct  ZulpliaoiM}  qtto*  dcouu  cdi  curatit,  CtKlice  diplomatico  ctc.  iiliutr.  JuaL  Cbpb.  Ditbmarai.    Frcf.  et  Lipt.  1131. 


Digitized  by  Google 


Vorrcdd. 


XVII 


fal.  —  L'  ^  teleo  FchltfB  kldcada  Cod.  dlpL  iil  omr  dcc  Wcik  dcc  Mooa  Xcniwgchcnt  plcgt  cImc  docfc  foiralw* 
lich  vnter  dcm^aiDen  Tetcbenmaeheri,  bIj  iea  Vb.  d«i  HiuptM-crfcr;,  citirt  ta  werden. 

Trencr  (Ctl.  Sam.):  Griiodlkbo  Gcickledils>Biitoria  dci  bacbadiicbeo  Hcumc  dcr  Hcmo  «oo  Hlinchbcoico»  GoUia|«tt 

«4».  foL 

TroM  (Lodv.):  Wochcoiblctt  nv  giMoiwa  Koodo  dcr  mMphSlicdk-fMoMcbco  GoicMcbtCk  Bco»  18H.  —  WMlpWic. 
ZciUcbrilk  liir  GcMbicblo  «id  AMcfibMiokMido  WcitpbdoM  oad  Rbciobndc.   S— I.  Jahi^(  (io  Qacnalbclkea). 

Ebd.  1825— J6.  4. 

UrLiLti Jenliucli  Jrr  Sladt  LutiL-c»;  ;  licrau^g.  ron  dcra  Vcri-inc  Tir  T.u')rck i<rtic  r,r-icliiciitc.    1.  Tliuil.    T-ulicck.  1834.  4. 

Wedckiod  (Ant.  Cbr.):  I>ioten  lu  einigea  Geicbicblicbrcibera  d«*  deuticbeo  MUtclalters.   1  —  3.  Band  (odcr  1 — 10.  Heft). 
Baaib.  ini— »i.  8. 

Weaek  (Bdfr.  Bcrab.)»  Rewiiche  UiideiiacdUeble.  1— I.  Baod,  jcdcr  nit  dMdi  VAoodeobadta.  Oafaut.  Giciica 

(nachher  itk(.  «.  Lpt.)  HIS— 1M8.  4. 

Wettplialia.  Troi». 

WMlpbitliicbe  Pniiimialbliltcr.   VcrbaodkM(ea  dar  Weilpbiil.  GeieUichaft  Tijr  MtcrUindifdic  Culliir.   1 — 3.  Band  Qtier  ia 
4Bcflaa].  Hfaidaa  MM— «8.  8. 

Wigend  (PaaOi  An&tt  «r  Oeidiidhto  nad  Alteftbnadinado  Wcdblcnc.  i->8.  Bnnd  (jodcr  in  4  Hdlen).   Hbmm  (fOM 

8.  B.  *n  Lringo)  1836  —  38.  8. 

  Dai  Fehmgcfidit  WaUdcoat  ana  den  Qadlca  daf|MleUt  and  mit  nocfa  anccdmckten  CrfcnndcB  criinleft. 

Haram  1835.  8. 

  GeMfafadUo  der  leiynleloa  Bddw-Abtd  Certqr  wui  dor  Stidte  Cerve/  wid  BSiUr.   1.  Band  p«  3  AMh.) 

Hiiilerttlf.  8. 

  Der  Cortej^Mho  Giilorhcciu,  ana  dcn  QodkB  dar|citcUl,  ab  FortMiaoBg  dcf  Cafvoj*iebcB  GeiAtchM 

Uoieo  1831.  8. 

•——^  Traditiooei  C«rb«)eo*e*.   Lp».  1843.  8. 

WSrdtwcia  (Stcpb.  Aln;)f  SohMdU  .dlplooMtica  ad  nlccte  Xofia  cedeHaalaci  Gcrmaaiao  el  MiilwriMUM  capita  doddaada 
ex  ori^lbac  dOiqoa  ombcalicw  decamealia  eaaeMle.  Tom.  1_XIIL  BfMdb.  (poiln  Vnt.  cttlpc)  »13—81.  8. 

  Nofa  Subsidia  diplnniitica  ctc    Tom.  I  — XIV.   Heiddb.  ilSt  —  92.  8. 

Zcitichrirt  nir  Architliunde,  Diplumiitik  uod  Ceicfaicble;  beraoig,  ran  1.  F.  Bvefer}  0.  A.  Erkard  aad  F.  L.  fi.  f.  Hc- 
dein.   1—3.  Baod  (ieder  in  3  UeAeo).   Heoihi.  1883—37.  8. 

— ^  Ar  fclcriiindiidie  GMebicfate  nnd  Altertkainikando;  faafMi|.  vea  dam  Vcrein  fitr  Geiebldite  «nd  AltcrlhoMO. 

kunde  Wcstralens,  durcb  dei*en  Directoren  J.  Mejer  ur>A  H.  A.  Krhard.  1  —  5.  Band.  —  H.  A.  Effanrd  nnd  F.  J. 
Gehrfc.oa.  8— t.  fiand.  —  H.  A.  Erbard  nod  G.  i.  Roaoakraa*.  S— 9.  Baad.  M&Mier  1888—48.  8. 

Ekilge  Biidere  Scbriften,  wdche  zwar  in  unscm  Zweck  dnscblag^dc  UriuiiMieB  eiitMlten,  aber  IQr 

dic  alfcstc  Periodc  tinsoror  Gcscliichle  noch  nicht  zu  bcnulzon  warcn,  sollon,  zur  VervoUsliindiioing  dicses 
\>r7i  iolini<;ses,  in  der  Folgfi  nandiaft  pjornarht  wci-den.  Eincr  iihnlichcn  Chor^sii  hl  dor  in  dic  nlfrrc  Gc- 
hchichle  Wcstfalcns  ciaschlagcndcn  und  fur  dic  Rcgeslen  Lcnulzlen  Gcschichlachreiber  und  auiieier  Ihlfs- 
miltcl  wird  es  bicr  oichl  bediirfen,  da  sie  itn  Tcxte  sdbst  dentlich  gcnug  bczcichxiet  sind,  um  ohne  bc- 
aondere  Schwierif^eit  odw  Misventand  nacbgeschtagon  werden  zn  konnen,  und  dne  befloodere  Abbftnd- 
long  tiber  die  litecartachen  Qodlen  der  Geadudite  Weetfakns  konftig  in  der  nlelEt  genaimien  Zeilachrift 
endieinen  sdl. 

0 


Digrtized  by  Google 


XVIU 


Vorrede. 


Es  war  anfangs  cllo  Absicbt,  den  erstcn  Band  mil  dcm  Jahre  1200  abzuschlieseen.  Da  jedoch  dic 
Ro!?Pstrn,  auch  bci  mo^ilichsl  okonomischer  Druck-Eiiiriclitung,  nichr  Br^um  erfordprton,  als  man  friihcr 
verniuihete.  tler  fiand  aiso  eia  lu  starkes  Yoluinen  eriangt  babea  wurde,  so  sctiien  es  rathsam,  den 
Stofif  zu  theilen,  and  bei  ab  eiMni  fttr  die  GcMliiokto  DtBlaAlidd*  inehl%iMi  Zflitpmdcte.  vorlaufig 
eiiieD  AbMbnitt  n  inadwiL  Da  dtt  vrinnMiliehe  Maferial  bis  1200  ToMeliBdlg  benil  liegl.  der  Draofc  ' 
«leo  imr  etne  knrae  Ubteriwedniog  erieidet,  ao  wird  es  mebr  zur  &leichtennig  ate  ntr  Endiwennig  de» 
Gebreuchs  dienen,  dass  crst  mit  dem  zwelien  Bande  ein  mdgiidMl  volbtilMiigee  Regttter,  den  gjUiieB 
Zeitrttini  Iw  4SO0  nmGuMiui,  geliefert  werden  solL 

■ilDSter. 

Dr.  B.  A.  Erhard. 


Digitized  by  Google 


€ODEX  DIPLOMATICUS 

HISTORIAE  WESTFALIAE. 

— ^ 

Urkundenbuch 

Geschichte  W  estfalens. 


Digitized  by  Google 


I 


I. 

HiM^rimns  omnipoteiittt  Dei  gratia  opisoopas,  Kr»(pabei1o  prepoeilo  ana  cam  Mfiqiia  oongrcgationc  m  do- 

mino  salutrm  Sprenaro  inprimis  caritalcm  ucslram  non  ignorarc  optanws,  quomodo  prospcrilatis  uestr^ 
securilatcm  semper  Chris>ti  in  gratia  poUenlem  ouare  desideramus.    Deinde  quod  nustri  iugiter  in  domino 

memonani  habeala  tam  ris  WDeeabm  uel  iofinnhaiann,  qiiam  efiam  pro  comraanibiis 

omniuro  nostrorum  necessitatibiis  siuo  nlilitalihos,  obnivo  prrramiir  ProiiuJt'  nuncium  nostrum  modo  cum 
Oddone  ad  palatium  ire  sciatis  propter  ammonilionem  negotii  nnslri ,  pro  cuius  legatiune  mcntioncm  ucstram 
ooram  sancto  patrono  nostro  cotidie  fieri  modis  omnibus  pcrsuadcmus,  quatinus  per  Dci  uii^cricordium 
quandoque  boniias  illius  in  hoc  negoiio  MMtro  preoalere  mereatur  in  firmitaie.  Subiiide  mandamns  pre- 
posito  rt  nninihus  ofBcialibus  nostris,  ut  nnii«qni<ique  suum  ministerium  ad  communcm  fratrum  utilitatem 
quasi  coram  Doo  houeste  procureU  Nec  fratribus  aliquid  ex  suts  oec^sariis  ucl  etiam  iu  uioali  propina- 
tione  inratioBabililer  sobtrdiBlnr,  sed  omniB  meBsnrale  fianL  Nam  Deo  Aiuente  nobn  aduenientibiB  mini- 
stcria  uesU^  et  (uiu  t;is  utiliiatcs  uesiras  uobiaonm  ratiouabiliier  ordlnare  et  atiliter  constiiucro  spcramu«. 
Quod  tnmon  quando  tieri  ualcat,  redeunle  profato  ntmcio  unbis  rpnimciare  curamus.  Proplcrfa  acdificio 
turris  sine  intermissionc  iusistere  iubemus,  qualinus  Deo  uolunte  cum  uius  bcncficiis  lioc  etiam  nos>tris  lem- 
poribna  perfieiaiiir.  Valete  «emper  honim  memores  W  CbriMo  Jbesv. 

Aoawendig:  Bageidieno  ppoS» 


II. 

i*  In  NOMrSE  Do^rrsT  m  Vl  salvatoris  nostri  jhv  xpi.  hudovvicvs  divina  ordinante 

PROVlITEiNTlA  IMPERATOR  AVtiVSTVS.  Si  saccrdotum  ac  scruorum  Dei  pclitiones,  quas  nobi.s  pro  suis 
Beccssitatibus  ionotuerint,  ad  eCTectum  pcrduciinus,  Non  solum  imperialem  exerccmus  consuctudincm,  uenua 
etiam  ad  boate  relribotioniiB  meroedem  tidia  nobb  Ihcta  prolbtura  confidimaB.  Qoapropter  notum  stt  oomiam 
fidelium  nostrorum  solcrtiae  presenlium  scilicet  et  futurorum,  qnin  uir  uencrabilis  Castus  abba  ccclesie 
qoae  vocatur  Fiscbcchi  cum  subieclis  aocde»iis  in  eodem  pago  Lenga  et  cum  decima  de  silua  ammeri  et 
ponte  borg,  et  oetcria  eedoHis  in  Hcsig^a  et  Fenlcij^,  etcepia  nna  eceleaia  inSaxiiuga,  quam  concennmis 
ad  porrocchiam  sancti  Pault  rcucrli  ad  locum  qui  uucalur  Htmij^maford,  ubi  GerfHdlK  episcopua  preOMO 
utflftur,  ircnions  ad  nns  p»»fiit  ot  IsitiuJinoni  iiostram,  ut  ipsum  sanctnm  locnm  pm  mercedis  nostre  nugmcn- 
to  8ub  nostra  defensiunc  ct  cmunitatis  luitione  rcciperemus.  Cuiu.s  peliuoni  pro  diuino  amoro  adscnsimus, 
et  ila  ni  ommbos,  quia  iaale  e(  rationabOiler  petiit»  per  hano  MMtram  anctoritatem  oonfinnare  atudutmna. 
Pneeipieiites  ergo  hibeons»  n(  noDna  index  pnblicaa  neqne  qaialibet  vx  indiciaria  poteatato,  aen  aliqab 

i* 


Digitized  by  Gopgle 


4 


tst  ^  tss. 


ex  fiddilMM  sanetae  Dei  coclesiae  ae  nostris,  io  eeclenu  ant  loca  uel  agroa  aeu  reliqaas  poeseMones, 
quas  modenio  tempore  iusle  «t  ralkmabiliter  possidere  uidetur,  in  quibuslibet  pagis  et  tcrritoriis  sitas,  nel 
quicquid  elinm  dinnrops  propttT  dininum  amorom  coniatum  fuerit,  ad  ratisns  a«(1ipnda?4  uel  frw^n  exigenda, 
aut  man&ioucs  uol  paralas  facicndas,  aut  bomincs  ipiiius  ccclcsiue  tam  ingenuos  quani  ct  scruos  iniusto 
dHtrinfjondos,  ant  ullas  redibilioines  ucl  inlicitas  occasioiiefl  reqwendas,  uUo  uinquana  lenipore  ingredi 
aiirlcaf  nol  cxaclare  presumat  Ouicquid  autcm  de  rebus  praefato  (;rclf?siae  fiscus  sperare  poterat,  totum 
nos  pro  diuino  amore  cooccdimus,  ut  perenuibus  temporibus  in  aiimnnia  pauporum  ot  slipeodia  scruorom 
Dd  ibidem  Deo  famulantium  proficiat  in  augmeolum.  QuatenuH  ipsls  sernls  Dei,  qui  ibi  Deo  hmulari 
nidenfur,  pro  nobis  et  coniiigc  proleqoe  nostra  el  stabilitaie  lotius  imperii  nostri  a  Deo  nobis  conoessi 
atquc  consoruandi  iugitcr  dnmini  misorironlifim  exorarc  ddprtef  Pniciliptam  ucro  ahhatiam  illius  circum- 
quaque  per  diucrsos  pagos  sitam,  Ncmo  lidelium  nosirorum  ei  cxinde  ali(|uid  abstralicre  aul  probibcre 
praesinnaL  Quin  ei  yoeat  per  henc  nostram  aacloritalem  aerbnm  praedieatiooia  domioo  aoxiHante  exercere, 
et  ministerium  suum  plciiltcr  peragerc.  Fl  ul  luirc  ;uutoiItas  noslrls  ruUiriM|(ie  lomporibiis  (lomino  pro- 
tegeote  ualeal  incHni)']!  ;i  mauere,  mauu  propria  subitcripiiimus  et  aouU  uostri  iBprcssione  «igpari  iassimuSi 

Sfgnum        X         Bbtdouici  serenisaimi  Imperotoris. 
DHrandu»  «Uaeoim  ad  vkm  BeUwekar  ruoffmi  (L  S.  R.) 

T>ntr\  V  Non.  Seplb.  anno  Iroperii  nostri  VOI.  Indictione  XIL  Actom  Aqui^grani  pdlatb  regio  in  Dei 

oomine  fcliciter  ameN. 

Sm  Si^f  wdahH  Mif  da*  BaeqfsitioMMkbMi  luftedwickt  «ar,  iit  «trluM  fepBgnk 


III. 

C.  In  noniino  Domini  Dci  ot  ^■iluntoris  noslri  Jhesu  Chri«-ti  Hlutiouuicus  diuina  ordinantr»  pronidenlia 
Imperator  augostus.  Si  crga  loca  diuinis  cultibufi  mancipala  propter  amorem  Dci  eiusquc  in  cLs  locis  || 
stbi  flunulantes  beneficia  poUora  largimur,  praemium  apod  Domimmi  aelemae  remuoeintioius  nebis  rependi 
non  dirndimus.  Igitiir  notum  cssc  uulumus  cunclis  lidclibus  nostris  praescnlibus  scilicet  et  futuris,  quia 
ucuerabilis  uir  Badcradus  cpiscopus  ccclcsiau  quae  est  constructa  in  bonore  sanctae  Mariac  scmpcr  uirgi- 
nis  cl  sancti  Ciliani  in  loco  qui  dicilur  Padcrbruimo,  mi.ssa  pctitione  deprecalus  est,  ut  praedictam  sedcm 
com  «omibus  ad  se  tuste  et  legaliter  nodemo  temporc  pcrfinen,tibiis  nel  aspicicntibus,  sob  nostra  tnilione 
el  immunilalis  defnnsiono  cum  rfbus  et  mancipiLs  cotistitdcremus ,  quod  ita  el  fiHi-^st'  nmniiim  fidoliura  no- 
strorimi  co^O!>cat  industria. .  PraccipieDtes  er^o  iubcmas ,  ut  nullus  iadex  publicus  ucl  quislibet  (fx  iudi- 
ciaria  polestate  in  eodesiafl  ant  loca  ud  agros  sen  reliquas  posseasiones  memomtae  ecdesiao,  quas  mo- 
dcmo  tempore  infra  didonem  Imperii  nostri  leg^s  possidet,  ucl  (]ur  dcinceps  in  iure  ipsius  loci  uoluerit 
ditiiiui  piclas  aiicreri ,  ad  caiisas  iudiciario  morc  audiendas  uel  frcda  cxigonda ,  nut  mansioncs  mpI  paralns 
fociendas,  aut  tidcniHsores  tullendos,  aut  homincs  ipsius  occlcsiac  contra  ralionem  dLstringendos ,  nec  ullas 
redibiliones  uel  inlidtas  oecasiones  reqab«ndas  ullo  umquam  tempore  infi;redi  aodeat,  uei  ea  qnae  supm 
memorata  sunt  penitus  c\i;^pre  praosumat,  scd  liceal  memorntn  npiscopo  suisipic  sticrPs.soiilius .  ros  prac- 
dictac  ecclesiae  ctun  omnibus  quac  pos&idet  quicto  onJine  possidere  ct  nostro  lidclitcr  parere  bnperio. 
Quicquid  uero  fractos  oxinde  sperare  potuerit,  totnm  nos  pro  aetema  remunorttione  praedieiae  ecatesiaA 
ad  stipendia.paupcmm  et  luminaria  ooadnnanda  conoedimus.  qualitcr  mLlius  ddectet  cIcriio$  in  eadem 
aado  degenles  pso  nobis«  oomuge  el  prole  noctra  Domini  misericordiam  exorare.   £t  ut  haee  aneio- 


Digitized  by  Gopgle 


•ts  —  tll.  5 

riias  pcr  futura  tempora  melius  conseruetur,  manu  propria  subter  firmaaimns  et  anuU  nostri  inprcssione 


s 


0 


Budouuiei  $tmiitimi  Imperalw^ 


C.  Kmamam  MaeomM  ad  uieem  Fridu^  Matie  reeofmi  e(  (L  S.  R.) 

Data  qnarlo  Nonas  Apritis  anno  VIIII.  Imperii  domni  Uadoiiici  piiiBuiu  aagatti  lndictioii»  XV.  Actnm 
AquiiiSraiii  palalio  rcgio.  la  Oei  iMNiuae  feiidter  aaieN. 

Das  ifitwart»  aufirdrurkti-  kli-ine  lrci«ririnige  Siegel  i:rij;1  ilai  un(;ekri>oM^ 
der  Umiclirin:  XP£  PUUIKGE  ULVDOVVICVH  IMfEaATOHEM. 


IV. 

bi  nomme  Domini  Dd  e(  salaatoris  iiostri  Ihesa  Christl  BlDdoaaieas  dioiBa  ordioaiite  proiudentia 

Imperalor  auf.'ii>!ii'^    Cnm  |H-ii(ioiiil)us  scruorum  Dci  iustis  ct  rationaliilibus  Jiuini  cultaa  amore  faneoHU,  || 

supcriii  intin<  ii>  (luniiin  lari,'iri  non  tlilllilinins.  Itlrirco  noucrit  omnium  fitlcliiirn  noslronim  tam  pracscntium 
quaw  el  fuluroruai  sagacilas,  quia  adicns  scivnitatcm  culminis  nostri  uir  rcuercnlisbiuius  Adalardus  abba 
ex  mooasterio  Corbeia,  qood  ei  dudmn  in  prooiiicia  Saxooiea  «d  augmentom  mercedis  noeirae  ex  nooo 
constnicrc  iussimus  siiper  fluuium  Uuiscra  iii  uilla  rcgia  in  looo  noncupanto  dudum  Hucxori,  (iicatuni  in 
bonore  siuicti  Stcpbani  protomartyris,  suggcssit  man^ueludini  nostrae,  ut  idem  monasterium  et  monachos 
ibidcui  pcr  tempora  dcgcntes  cum  rebus  et  hominibus  non  solum  sub  nostra  tuiliooc  et  defensaone  coa- 
BUtuereroas,  ueram  eliam  et  lalem  inmvniiaiein  fieri  inberemas,  qoalem  oinnes  ecclesiae  in  Franda  habenL 
Coios  petitioni,  ilij?iam  ct  proficuam  inilirnnlfs,  hanc  auctorilali  tn  iiiiniinilnlis  orija  practlictum  monaste- 
riom'/  Corbegiac  eiusque  rectores  ticn  iu^iiiiuus,  per  quam  dcccrnimus  attjue  iubemus,  ut  nuUus  iudcx 
pablicus  uel  quilibet  ex  iodiciariB  potestate  in  ecdesias  anl  loca  nel  agroa  seu  reli(|uas  posseasiones  mem' 
biai|iic  nionastciii,  quas  praesonti  tcnqwre  in  quibuslibct  pagLs  ct  territoriis  habet,  uel  deinceps  ibidem 
(■onl;il;i('  fin  riiit,  nd  causas  iutliriario  moro  iititlicndas ,  ucl  frcda  oxigcnda,  aiit  niansioncs  ncl  paratas  fa- 
cieiKlu.s,  aui  liduiussorcs  toUendus,  aut  lioniiiies  ipbius  monasterii  tam  ingenuos  (|uum  ct  lalos  distriiigciid(js, 
ant  nUaa  redibitiones  ant  iididtas  occnssiooes  reqofavndas  nllo  anqoam  tempore  ingredi  andeat,  uel  ea 
(]nac  stqira  nicniorata  sunt  iK  iiidis  cxij^t^rc  pracsumal,  scd  liccat  incmorato  abbali  suisquc  '.in  r.  ssoribus, 
rc8  praedicli  inonastcrii  sub  inmunitatis  nofitrac  defensionc  quioto  onlioe  uiuorc  ac  residere.  Et  quiciiuid 
eunde  ios  fisd  cxigero  potcrat,  totnrn  et  ad  uitegrum  nos  pro  aetema  retrRiulione  ad  paupcres  aleodoo 
0t  Imninaria  ddem  monastcrio  concinnanda  cotHctliiiiuS,  qualitcr  Tnonaclii  ibidcm  (lcgcntes,  pro  nobis  pro- 
It^^pic  noslra  attpic  stabilitalo  Iinpcrii  nol)is  atl  rcj^cndtim  cnmmLsi,  dominum  inisiM  icordiao  adtnntius  c\orare 
dclcctct.   Sed  ct  hoc  placuit  nobis  huic  iusererc   auctorilati,  ut  licentiam  habcaul  rectures  huiuscc  mo- 

naslerS,  cmn  qaiboslibet  hominibus  yberis**)  mddioet  nt  quicquid  insle  et  ra- 

tionabiliter  pars  altcri  contulerit  parti ,  pcr  hanc  nostraro  auctorilatem  iure  firroissimo  tenealur  altpic  possi* 
deant,  et  qoicquid  exiode  facere  uoluerint,  libero  in  onmibua  porfiruBatur  arbitrio  lade^  qoicqiud  elege- 


*)  So  i«t  tlie  (ir»priinglirlie  T.e»art ;  dic  Kndunp  um  i»t  aber  in  heiden  Worten  aaj>rad!rt,  nnd  o  darjr  ^r%f\rX. 
**)  Schaten  ichicbt  hicr  die  Worte  ein:  rc»  ct  lUDcipia  legalilcr  cmauMitarei  die  Liifke  d«r,  m  dicMf  SlcUc  itark  bctcha* 
4%lai  Ttfkudc^  MlMiil  ifear  akiit  w  grMti  4iu  diaw  W«fla  Ubmm     (Mtaadaa  tebca. 


Dlgitlzed  by  Gopgle 


sas. 


rinl.  Et  ut  haec  auctoritas  inmunitatis  atque  confirmatioius  nosirae  por  futura  teinpora  ioniahbilea  obli- 
netl  firaiiiateai,  naDQ  propria  «nbler  firaiBiiimiig  et  aniifi  noslri  mpmaioM  «Monri  inasiniut.   A  $  £ 


Sigmm     |/^^/  ,  iiiwiouuid  terenitsmi  In^otorit, 

JC.  Durandus  diaconua  ad  uicem  Fridugisi  rfcogtioui  et  (L.  S.  R.) 

Dnia  yi.  Kakndas  AogMSlas  aono  ChrLsto  propiiio  X.  Imperii  domni  Blwkiiaiei  piisdnii  Augusli,  In- 
diolione  prima.  Aolnm  Ingpinhoim  palatio  fcliciler  AmeN. 

!)•*  nrbcn  dc«n  Rr«nsiihiMMM(dMa  Mrfjpdnidtto  aiid  datMlfe*  am  Thdl  b«dccfc«ide  Slfsal 

Hr,  UL  bcachridNrDcn  abcrdn. 


V. 

Aw  4m>  SnMlM  Kayidt^dn  dM  Slilb  Centf, 

In  noroine  Domint  Dei  ac  saluatoris  nostri  Jhosu  Chrisli.  Iliudouuicns  diuina  ordinante  prouidentia 
Imperalor  niiiiuslus.  Neminom  fidolium  noslrorum  dubilare  iredimus,  <|uam  magnum  <]unndiira  domnus  et 
gouitor  Doster  karolus  christianis.simus  Imperator  cum  Saxonibus  subiit  laborcm,  ut  cos  ad  cognitioncin 
uerac  fidei  addoceret,  qvod  et  didnB  oooperanle  i^tia  sicot  optauit  effeciL  Nos  iiero  in  eins  solio  soperai 
numinis  dono  .sublimati,  r.uid.am  uenorabili  uiri)  .\dal!iar(l<»  scni  alihati  e\  iuonasterio  Cnius  iiocabiiliiTn  est 
Corbcg;ia,  in  cadem  prouincia  Saxonia,  ob  merccdis  nostrac  augmcntum,  raonaslerium  Construero  iussinius, 
ei  ad  idem  cenobiom  dedicandnm  ex  sacro  pahdo  a  capella  nostra  misimas  uenerabileB  nc  saoroaanelaa 
leliquias  beali  Stcphani  prothomartiris,  quod  csi  coustructum  snper  Vutsera  in  uiHa  regia  in  loco  niuica- 
pante  dudum  Iluoxori.  Ac  qnia  auctnre  !)eo  prncdirtiis  dinae  niemoriao  dfminns  et  ^enilor  noster  in  cadem 
gpnU)  primum  christianae  rcligionis  lidem  conlirniauil,  ita  ct  iios  ud  augraeiiLiinduin  soiidaiidumquc  eiusdem 
fidd  aigorem,  primam  monachicae  refi|^onis  ordinem  Qfic  seniandam  tenendomqne  consliUiimns,  qood  ila. 
•pitalantc  omnipolenlis  gralia,  ad  clTcctiim  rei  peni(;nit,  ct  jirarMlicium  monasteriuni  idoo  r.orbegia  nomen 
impositiiin  ost,  eo  quod  dc  anti(|uo  quodam  monastorio  Corbcgiia  pracdicto  Adalhardo  abbali  scni,  cui  hanc 
caram  commibimus,  adsumpto  scctmi  gennano  sno  Taidone  com  ceteris  qnantis  et  quibus  oportcbal  mo- 
imGhis,  inAa  eandem  prouinciam  locam  aptum  et  oongruum  cliKcrcnt,  au^uc  ibi  proiit  oportmias  potnineiil 
praefalnm  nionastoriuni  sl;i!ii!irciit  nt((iic  coTistnicrent.  Idcirco  plncuit  e\ccllentiae  nostrae,  ut  praedictam 
uillara  quae  dicitur  iiucsuri  cum  uuuiilju^  liiiibus  ucl  tcrmiuis  suis  ct  cum  lcrris,  siluis,  aquis  aquarumue 
decanibns,  cam  omnibas  ndiacentiis  et  sppeadidis  snis  ad  idem  monnsterium  per  hanc  aneloritatem  hve 
perpetno  conferra  Ot  de  nostro  iure  in  Jus  et  dominntionein  praeilicli  moiia.steru  praesontialiter  tradere^  Nec  MM 
et  rcs  s '11  possossiones  quac  a  Deuin  timcntibus  ucl  Dcum  diligentibus  Saxonibus  infra  ipsam  Saxoniamad  hoo 
upus  iiiclioandum  uel  adiutorium  pracstandum  conlatai;  suiit,  pcr  hanc  auclorilatem  confirmaro,  etiam  et  fOS 
qnae  ad  Corbegiam  aotiqniorem  tradilae  fuerant  infra  ipsos  supradictae  Saxoniae  fines,  ia  tetfis,  silnis,  cain|ria; 
pintis,  pasci  i-i,  aqnis  aqnarunnie  decursibus,  propriis  ncl  coinmuiiibus  domibus  ac  acdifioiis  ucl  prius  habitis 
uel  postca  construcUS,  mancipiis  quoqpic  diuersi  gencris  uci  condicionis,  mobilibus  el  immobilibus,  datum  uel 
tradilum  roit,  cum  oittni  btcgriiate  ad  praedictum  monastoruuQ,  ona  com  oonsensu  praehti  abbalis  uel  congrcga- 


•)  yhne  Zwrirrl  war  <li«»er  Stcllc  die  bei  der  vor.  Crk.  bencrUe  ■nd  ia  dicfclbc  irrtliiimlicit  rinfMcltiicb«Be  Correclur 

1 


Digitlzed  by  Google 


ISt  —  Slt. 


7 


tionis  cius  celebri  donaiione  contulimus,  et  perpctuo  niQiiachis  ibidem  Deo  militantibus  ad  possidcndura 
fraenduinqiie  concettuna»  aiqne  confinmQinias.  Ideo  «utem  ilii  fieri  debere  raiionabile  iudicoaimas,  ut 
qui«  conslabat  prnedictum  locum  cx  monaalerii  prioris  CmrbegMie  monacbts  constmclinn  eaae,  et  qak  in 

omni  !oro  Hni  domino  soniifiir,  tini  rc^i  militatnr.  difrnnm  erdt  ul  possessionos  illae  fonindem  monacho- 
ruro  ol»»equiis  deputarenlur,  qui  infra  ipsam  prouinciam  eiusdem  monaslerii  primi  aediticatorcs  ct  perpeluo 
habilatores  in  oainipotentis  Dei  aeniicio  sub  sanela  regnla  depotali  fuisse  noscantnr.  Nam  ai  forte  lalls 
essct  causa  ,  ut  idem  loous  ex  propriis  in  eadem  prouincia  sibi  conlatis  nequiuisset  subsistere  rcbus,  difmnm 
ut  de  prioris  monaslerii  rebus  bcnif^itatis  seu  largitalis  causa,  prout  ex  ulraque  parte  rationabile  cssc  potuisscl, 
larga  manus  porrigi  dcbuissct,  quanto  magis  dc  hiis  quae  iufra  eandem  prouinciam  conlalae,  ut  dictum  esl,  prius 
ftiisse  noscuntur,  cnm  omni  benignilate  ardeniissimo  caritatis  affecto  largiri.  Statoentes  etiam  decemimus  atqna 
pfT  h()>  iriipiTirilps  apices  sancimns.  nt  qiiandoquidem  dinim  iincntinnc  abha  praedicti  monasterii  dc  hac  luce 
migraucrit,  quam  dia  ipsi  monaclii  intcr  se  tales  inucnirc  potuerint»  qui  ipsam  cougregationem  secuudum  rcgu- 
lam  sancti  Benedicli  regere  aaleant,  per  bane  nostram  anetoritatero  et  consensam  liceniiam  habeant  elegendi 
abbatcm»  qnateOQS  ipMS  aenios  Dci,  qui  ibidem  Deomilitant,  pro  nobis,  coniugc  proleque  nostra  el  atabilH 
lale  tofiii«  imperii  nosfri  iusifcr  Dfi  misericordiam  exorare  delectct.  Sed  et  Iioc  jtl;u  tiil  nohis  Ittiie  inserero 
aucioritati.  Licentiam  habcant  rectorcs  huiusce  monastcrii,  cum  quibuslibct  hominibus  liberis  rcs  et  man- 
ci|^  cmnmotare,  aideiicet  qaidqrad  tuste  et  ratibnabifiter  pars  alteri  contiderit  parli,  per  hanc  Boslram 
auctoritatcm  inrc  firmtssimo  tcncant  atque  possidennt,  cf  qtjidqnifl  cxindc  faccrc  nolncrinl,  lihcro  in  omni- 
bttS  perfiruantur  arbilrio  facicndi  quidquid  elcgerint.  Et  ut  hacc  auctoritiis  largitionis  atque  confirmationis 
Miatrae  per  Aitura  tempora  DflwdabSaB  obtineirt  firmitatem^  manu  prupria  sui)ter  firnianimm,  el  annli 
noetri  iapreasioiMi  signari  himtmasL 

Signum  (L.  M.)  Bhdouuici  serenissimi  Imptratoris. 
Durandus  diaconux  ad  vicem  Fridugisi  reeognoui  et  (L.  S.  R.) 

Data  \T  Iilus  Ani;usii,  anno  Christo  propicio  X.  Imperii  domoi  Uadoiuict  piissinu  angiislii  iodiclioiie  L 
Acluui  liigcliDltciiii  paJacio  rcgio  iu  Uci  nomiue  fclicilcr  AfDca. 

vr. 

In  nomino  domini  Dei  et  Miliiatoris  nostri  Jhu  Xpf.  Ilindouicus  diuioa  ordinanto  prouidcntia  TTnpcnitor 
Augustus.  Baderado  episcopo  et  raisso  nostro.  Nossc  tc  non  dubitamus,  qualitcr  nostra  iussioue  Adaiar- 
dns  qnondam  abba  qnoddam  monaslerinm  tn  Snonia  a  nono  opere  eonstnEiit,  quod  nos  et  aliqoi  boni 
hornines  dc  qiiibnsdum  rcbiis  sollemni  donalione  dotaoimns.  de  quibns  oronibua  rebns  noslrae  auctoritatis 
praeceptura  circa  idem  monasterium  liori  iussimus,  ut  perpetua  saluationc  in  iure  eiusdem  monaslcrii  eedcm 
res  coosislorenL  Sed  ut  rclationc  Uuarini  uenerabili  eiusdem  nionaslcrii  abbatis  cognouimus.  quidam  comi- 
tea  memoninm  praeoeptam  noatrnm  infringere  et  oonvdlere  oelmt,  ro  eo  niddioet  quod  homines  lam 
lihcros  qiiam  ct  lafos,  qni  snper  tcrram  eiusdem  monasterii  consisluiil,  in  hostem  irc  compcllnnf  ct  distrin- 
gcrc  iudiciario  more  uelint,  quod  noiumus  ut  faciaot,  et  ideo  p«r  lias  litteras  uostras  Ubi  praccipimiw.  ut 
tu  illad  praeccptum ,  quod  sieat  diihnas  eidem  nMMiaslerio  fectmaa,  «dMiOMa  et  m  praesenlia  ewiuidem 
comilnm«  ia  cnhis  ministeria  res  praedictJ  monoflierii  esso  noscunlur,  rdegi  hcias.  et  ex  nostra  aucioriiaie 
ci«  praecipias,  ut  iillcriiis  nosfrac  auclorilatis  praeceptum  tiiobrc  non  pnicsnmant,  scd  poctns  sicat  in 
codem  pi-aeccpto  continclur  iilud  conservare  studcant,  si  graliam  iioslraiu  baitorc  ucIioL 
Amrandig  mit  glcicfaor  Schfift; 

Ad  Bwieradam  episoopun  el  miasnii  noalnmi. 

liji  8ii|d  iil  oUbt  farinodsB. 


Dlgltized  by  Gopgle 


s 


833  —  Bit. 


VII. 

C  In  Tiniriine  Domini  Dri  rl  rcrlrmptnri";  nostri  Jhesu  Christi.  Hltithtiutiinis  tlinina  ortlinantf'  proui- 
dentia  tniperator  augustus.  Si  accdc^ias  cl  loca  diuiuo  cullui  dicata  nostris  largtliombus  proj[uchcre  sata- 
giiuus,  aiquo  ibidem  a»idtte  Deo  femulantilN»  BdacUi  dementer  iDpendumw,  non  Mlum  hooorilica  regalii» 
manificGHttee  consuetadinem  excrcenms,  sed  e(  tamporalimD  crogatiunc  doooram,  perpetnae  m»  mercodis 
prcmia  promerori  p(K>i»  conriditmi*  Otinproptor  noucrit  omniiim  fidclium  nnstrortim  prc«sentinm  scilirct  ct 
futurorum  indiistria,  qiiod  pro  aiuorc  diuino  atque  aniuuie  nosirac  remcdio,  ad  monaslcriuin  quod  uocaiur 
nomi  Corbeia,  qood  consCraximus  in  Saxoma,  in  hooorc  sanccomm  martyrom  Stephani  atque  \lti,  coi 
modo  precst  (idelis  ol  propiiiqiius  nostor  Uuarinus  pritims  substitutus  abbas,  concesiiimus  piscatlnncni  quan- 
dain  in  lluuio  l  uisura,  iii  pa^o  Uuiinodia  niincupato,  cui  conlinLs  ost  uilla  Liusci  uocata,  in  comilatu  Abbo- 
uls.  Quac  quia  in  simiiitudiiiem  palorum,  qnos  incolac  hocas  uocant,  conslruilur,  gentilicio  nominc  ab 
bidi^Dis  hoi  iiiiar  nuncupatur.  (|uac  ad  ius  nustrum  perliacbat,  quamque  idcra  Abbo  cumcs  hactcnua  in 
bcnoiicio  habcbaL  Scd  i|tioniiim  cadem  piscutio  aiisqtit^  rimiliis,  quae  ad  eius  prouisiunem  dcputalae 
ruerant,  fratribus  predicti  cocnobii  non  admodum  ulilis  cssc  polcral,  Idcirco  iriginla  duas  famiiias  et 
quicquid  ad  eandem  piacidioncm  pertinens  sepediclns  Abbo  in  benofido  habuit,  totum  et  ex  kmegro  in 
proprietatem  iam  dioti  IMOnaaterii  concc«litnus ,  quatinus  ibidero  Domino  seruicntcs  munadins  sioc  ccssatione 
diuinain  rli^nicntiam  pro  nobis  cxornrc  dclcrtct.  Kt  nt  hncr  cnnrcssionis  nnstnic  aiirtoritas  linrvinr  habcn- 
tur^el  pcr  luturu  lciupura  a  lidelibus  iioslris  uorius  crcdatur  uc  dilij^etilius  obseruclur,  uianu  uostra  subler 
eam  firmantca,  anufi  noatri  inpressione  iussimns  sqpUari. 

Sgiuan  (L.  H.)  Wv^hemei  tennissimi  Imperotwi»  \ 

Bimuumarus  nolarius  ad  uicetn  ITieodonis  rrrnriiwui-       S.  R.) 

Data  XVI  Kal  Jul  nnno  Chrislo  propitin  WIIII  impcrii  rlnmni  Hludouaici  aerenissimi  angnsti,  Indi^ 
Ctiooe  .\-  aclinn  IVaiu  onmiord  palatio  rcgio,  ui  Dei  nominc  iVlicaer.  AmoN. 

Uaf  Sicgel,  weldic*  nebca,  und  ioa  Tbeil  ooch  aitf  tJcn  RecofoitioiMieidico  ■afgedracki  wtr,  ut  Terloren  (ejtDgeo. 

VIII. 

1n  nominc  Domini  Dei  et  saluatoris  nostri  Jhcsu  Ctiri.sli.  Hludouuicus  diiiina  ordiuina  (sie)  ordinante 
prouiduntia  bnperator  augustus,  Onuiibus  sanctac  Dci  ||  ecclesiac  noslrtsque  fidclibus  praescntibus  scilicct 
alque  fotnris  noliiin  esae  uolumus,  qaomodo  Corbn^^imso  monasteriuin  in  Saxonia  •propicianto  Domino  cnm 
consensu  fidelium  noslronim  in  honorc  sancti  Slephani  protomiirtvris  Cliti^ii  dcuotissima  intcntionc  fuiida- 
uimus,  et  ibi  coopeteolia  ^ubsidia  quacquc  prae  tnaaibus  inueoimus  dcbila  largilale  praedicto  saoctifica- 
tionis  looo  MMtra  ia  etimorina  oontnlimus,  Insuper  etiam  quia  locum  mercationis  ipsa  regio  indigcbat,  mo- 
nlNam  noatrac  auctorilatis  publiciim  ullra  ibi  somper  inessc  Chrislo  miliUiulibus  proficiiam  slatuimns.  Qua- 
tenus  cum  omnilegritatc  ( alisquc  ti^}itis  contradictione  uel  inipedimcntt  occfisione  locus  ipse  sanclitatis 
omne  inde  rcditum  nustrae  aueluntatis  pubiicura  possidcat,  ct  uliUtalibus  monasterii  perpctuis  tcmporibus 
nialtiplicatam  noatnui  hoo  largitatis  dooum  proiciBt  Et  oi  lidaoiali  perpetuitgte  haec  oamia  nosliae  aoeto- 
riiatis  dona  «ibi  potiatur  et  teneat,  anali  noetri  inpressioBe  anbtor  jroborando  finAaie  decreoimas. 

Signum  (T-  ^I  '  nhidnnttin  xrrcnisKimi  Imperntnrif;. 

C.  Hinntnntarm  notanus  ad  mcem  Jfieodoms  recwjnont  et       S.  R.) 

Data  Kal.  Junias  anno  Christo  pFopiiiu  XX.  bnpeiii  domoi  Illudouuici  piissimi  augusli,  Indiclione  XI. 
Aela  UttonuBcia  ciuitale.  In  Dei  nomifle  feliGiter  amen. 

Du  «nTiiednirklc  Shgcl  iit  fcriam  s<fi*l*B> 


Dlgitized  by  Google 


9 


IX. 

In  nominc  Domini  Dci  ct  saluatoris  nosti-i  Jhi>3U  Christi.  Illudouuicus  diuina  ordinanto  prouidentia 
Impcrator  auguslus.  Si  libcralitalis  nostrao  muncrc  dc  bcncjTiciU  a  Dco  nobis  conlntis,  locis  Deo  dicatis 
aliquid  conrcrimus,  id  nobis  et  ad  mortalem  uitam  feliciter  (ruusigcndam ,  et  ad  aclernam  pcrpotualiler 
oblineiidani  prolalaniiD  Kqnido  credimus.  Idcirco  notam  fieri  «olumus  omnium  fidelium  noitronim  lam 
praescnlium  qnnm  c  fti'!nonim  soilcrtiac,  qnia  nim  nos  monaslcrium  in  Saxonia  propitiantc  Domino  rum 
ooosen$u  fidelium  uosu-orum  in  bonore  sancti  Stepbaiii  proloniartyri«  Cbristi  deaolLS.«iiina  inlentione  fuoda- 
tinm  habuMeiDQS,  nomeQque  noue  Corbeie  aplasBemiw,  atque  ibi  conpetentia  aubsidia  (inaequc  prae  inaDi- 
buB  inuCiiettililM  debila  largitatc  praedicto  sanctificatioiiia  loco  in  nostra  aelymosina  cuntulisscmus ,  (Juarinus 
qucm  in  eodcm  moniistcrio  abbatein  iinicleciirnis  sii;2!;»>pcnfIo  prtiit  cplsttudint  nostrao,  ul  in  memoralo 
ducatu  Saxooiae  locuin  prouideremus ,  uLi  sal  iiei-i  ad  cibos  monachorum  in  oodcm  nionaslefio  pro  tem- 
pore  degeniium  «alicfidos  alque  condiendos  potuiaset,  quod  et  CMcre  ctiTaiiimus.  et  dedinms  eideffl  auma- 
stcrio  ppr  hoc  nostrao  nuctnritatis  praeceplum  in  ducatu  Btnhnisuclt  quantumcnnquo  iuris  nostri  in  illo 
saie,  quod  cst  super  fluuium  Uuisara,  erat,  in  pago  Logni.  Per  quod  staluealcs  decemimuti  ut  sub  iure 
ijpstuB  monasterii  quantnmcumque  in  eodem  sale  babere  unt  sumus  perpetno  coaMtat  aicni  diximos  ad 
ticcessitatcs  scruorum  Dei  in  fsemorato  moMasierio  degcntium  fulcicndaa,  Et  ut  haec  noalvae  tai^gitioinis 
auctorilas  firmior  habeatur,  de  anulo  nostro  sobtar  eam  iussimus  sisiillare: 

C.  Meginarius  notarius  ad  uirem  Theodonis  recognoui  et  (L.  S.  R.) 

Data  VI.  Id.  Jun.  anno  Christo  propitio  X\.  Impcrii  domoi  iiludouuici  sereoiasioii  Imperaloris^  Jndi- 
Ctione  XI  ciuitatc  In  Dei  nominc  fcUcitcr  Amcn. 

Dh  Si«|ri  iit  ^mUnm  i^afca  aad  <U«  OnrM  hiiiAM%l. 


In  noimMi  Domini  Iki  et  sahaioria  noatri  Jkesu  Cbrisli.  IfludottuicuB  diuua  repropilianle  clementiii 

Impci-ator  aui;us1us.  Si  libcralitalis  noslrac  muncre  dc  benpfirii!!  ||  a  Dno  nobis  conlatis  locis  Dfo  dicatis 
quiddam  coiifcrimus,  Id  aobis  et  ad  mortaiem  uitam  felicitcr  traiisigendam,  ct  ad  aeternam  pcrpeluaiiler 
obtiiiendam  profutnram  liquido  credimuSk  Iddrco  nolinn  fieri  oolumus  omniura  fiddiom  noslrorum  tam 
pracaenlium  quam  et  faUiroiiim  solkrlbB,  quia  conplacuit  scrcnilnti  noatrae,  quasdam  uillas  iiiris  nostri  sitas 
in  .\n!iriiriiH-.  in  Logni  *),  ipiarum  uorabula  siml  Sulhirhi  ot  Hcmlion,  mona!;lerio  quod  diciliir  noiia  Cor- 
bcia,  ubi  praoseati  tcmpore  Uueriiius  ucncrabilis  al)ba  pastor  ct  rcclor  esse  dinoscilur,  sub  inlcgrilatc  per 
hanc  nostnim  aucloritalem  dek|iaro,  ui  iMMtris  et  sooeesMrum  noslrorum  temporibus  in  dilione  eiusdem 
iiioDaslerii  pcrpctualiler  consLslant  ad  stipcndia  mnnnrhoninn  inibi  constitutorum  et  ncccssil.ites  ciusdem 
nioiHislcrii  procurandas  atque  subleuandas.  Has  ut  di\imus  uillas  sub  inlegrilale,  cuia  omnihus  rcbus, 
appcndicMi  et  termuus,  et  eum  omndMis  ad  se  pertinentibiis  id  est  domibus  celerisqne  acditiciis,  tcrrls, 
pralis,  siloisv  campis.  pascnis,  aquis  aquaruinuc  dccursibtis.  eultis  iods  et  iacultis,  DMAlilibus  rebus  ^c  se 
ip';,'!»»  ntniicntihns ,  niiincipits  Hiucisi^  «icxus  ct  aiMati.s,  |»rae(Iirtn  moreisforio  roncodimiis  ntqur  Cf)nlirinamus, 
ul  ab  hac  dic  in  fulurum,  sicut  dictum  est,  in  iure  el  potcsiaU'  ipsius  perpetuo  jicrmancanl,  absquc  ctiius- 
libet  oomilis  uel  publici  indiciB  aut  cuinslibet  peiaone  conlnutictbne  ud  refraigalione.  Et  ut  haec  nostrae 


*)  Di«M  bcidc»  Worte  littd  mh  aBdcrcr  tlu4iehn(k  und  Tinle  cfilcr  dagetncca. 
**)  loi  Ori|iniilc  ■lclit  hh  VcMelMo:  penikM. 
CmL  4ipt.  MH.  WcdfaL 


Dlgitlzed  by  Google 


10 


814  —  Stt. 


dMiaUoiiis  atqoe  MncGssioiiis  aocloritfts  inaiolabilem  ot  inconaabani  obtineal  firmitatctn,  mann  propria 
Mibtcr  eam  finnaiiimua  et  annli  noatri  inpreaaioBe  ada^nari  iosaimas. 

Siriunni    l.  M  )  IHudouuin  st-remsnimi  Imiirratorit. 

C.  lIint\inmoris  noliirius  ad  uicein  T/iroifonis  Tfnnjnoni  et  [\..  S.  R.) 

I)n(a  I<l.  .Mai.  anno  Christo  prr>piti;i  \X!  IinpiM-ii  donini  HludooiiiGi  piiaaimi  aiig;uslij  Indictionc  XII. 
Aclum  Aquis  graui  palatio  rc^io,  In  L>ei  noiiiinc  teiiciter  antcn. 

Dm  iwfcm  drm  lUmiiiiHiMiMicliMt  Mka  tm  lUnd»  dcr  UrkM4a  ■■Ijpdwcfcf  t  ai*clk       «MlM«  Scgcl  M^t  dcc 
ccilwuu  celwBdc  DrccdMld  dw  tUiccn,  nit  Atr  TitnekrA:  XPE  MKtTEGK  BLVDuVVICVM  IMP.  -|-. 

XI. 

C.  In  nomine  Domial  Dei  ct  saloatoris  noslri  Jbesu  Christl  HkdoautGt»  diuina  rcpropitianle  clemco- 
tia  Itnperaior  augusUls.  Si  illius  aiuurc,  cuius  iiiii(ii>re  ceteri!i  morlalibus  praelali  $01010.  loca  dinioo  cnl-' 

tiii  II  (  (tnsecrata  con^ruis  munilieentiac  nostrae  bfiieliciLs  ml  liiuinuin  ciiltum  ubcrius  CTScfjuendnm  sustolli- 
nxKis,  dignc  rctributioois  pracmio  nos  a  Domiiio  lidclitcr  rcniuncmri  crcdimui».  Quaproptvr  noUim  esse 
iiolnmw  candii  fidelilnia  sanctae  Dei  eoelesiae  noslriaqnc  praesentibus  acilioet  el  ftiiaris,  quia  oonplaenil 
noLis  ;ul  fniodflnm  moiiastcriiiin  uocabulo  Heriuurlb,  quod  in  ducatu  Saxoni  i  v  tn  hnnnrr'  sjim  tne  Dci 
gcnitricLs  Mariae  sempcr  uii^inis  coofital  c&sc  dicatum,  qtiodquc  pnuwenti  tcmpore  uencrabilis  Tctta  abba- 
fissa  regere  dimwcilur,  quasdam  res  et  inancipia  noslrac  proprietatia,  sitas  in  meraorato  ducatu  Saxoniae, 
pro  oieroodis  noslrao  angmenlo  delegar(>,  ut  inde  uberius  anciltis  Chrisli  inibi  por  tempora  dci^cntibiis 
stipendin  neressarin  ministrenftir  et  necessitates  eiusdem  inona.slerii  prorurenlur.  Id  cst,  in  pnjio  qtii  (ti(  i- 
tur  liursibant,  iii  uiiia  uocatani  Heni,  ccclcsiam  ioibi  cunslructam  eum  dccimis  ct  omnibus  lebiLS  ae  man- 
cipKs  ad  se  insle  et  le^llter  pertincatibus,  et  in  pago  qvi  dicitnr  Sooplii§ns,  in  m1ia  noneupata  UnaterinfQU^ 
ecclesiam  iriibi  niiiifa(.irn  cum  rlcciiuis  et  omnibits  rcluis  m-  iiuiireipiis  ad  se  iusle  ct  I(>[:;i!ilcr  piTtiiicritrlnrs 
el  in  codera  pago  qui  dicitur  Scopingus,  in  uilla  qui  appcllulur  Slochlieim,  ccclcsiam  inibi  fabricutam  ciim 
deeimis  et  omnibuB  rebus  ac  mancipiit»  ad  se  rasto  et  legaKter  p«rtioenlil»s  aspicicnlibus.  Ucrura  ut 
eadem  nostrae  niaieslatis  brgitio  futarw  lempnrihus  inuioiabilis  pennanoret,  hano  nostcne  aaetoritalis  oon- 
scriptionem  nrca  mernoratum  monasleriiiin  fieri  decreuinius,  per  quam  decemimns  sU/pie  iubemus,  ut 
raemoratao  ecclesiae  cum  docimis  et  omnibus  rcbus  ac  mancipiis  ad  se  iustc  et  legaliter  jicrtincntibus  ncl 
aspiclentibas,  in  hire  einsdem  monaslerii  Herinurlh  nomine  peqietoo  oonsistHnt.  et  nullns  ex  sneceflsoribns 
aiit  cliairi  ex  ItdelilMis  oostrts  uUo  umipiani  tempore  eas<lem  ecelesias  subripere  aut  inde  flli(|iiid  minuere, 
aul  ea.s  de  iiirc  eiusdem  mona.slerii  abstrahere  praesumal,  sed  liceat  rectrieibus  et  minislris  .si)pp(>dicti 
inoniisterii  casdcra  ccclcsisis  ct  rcs  ac  maucipia  ad  eas  iuro  pertincotibus  ecclesiai.lico  ordinc  dispoiicro 
alquc  (pibemare.  Et  ut  haec  nuctorilas  iioetra  firmior  habealnr,  mana  prqiria  aabtor  eam  firmauinMia 
et  annli  nostri  inpraeflsione  adsi^ari  iussimus. 

Sifjiiutn  '].  M."'  lHurlnwiiri  xrmii.^Miriii  ImpiTfttiiris. 

C.  JJirniiiimaris  twiiiriiis  ml  ufiui  liiiijiinis  rt'r'ujui>ui  ft  '1..  S. 

Data  VIL  Id.  Jun.  anno  Christo  propilio  XXV.  inipcrii  dumni  illuduuuici  piistumi  augusti,  lodictiooe 
prima.  Actum  Nouionago  palatio  regio,  In  Dei  nomine  feliciter  amen. 

Dm  Sitgcl,  init  dm  ctt  d«r  QirluiDd*  Kr.  Hl.  «hcwiMHMMcad,  iil  acffcnchc^ 

XII. 

A«  dcm  cMcflM  RopiclliaclM  dcc  SUIU  Conq'. 

C*  In  nonmiA  aanctf  et  inuidn^  Trinilalis.  fflwloouicuB  diuina  ordhiante  prooideniia  Imperator  augn- 
atuB.  Si  unius  fideGs  noslri  iuslam  et  rntioaabfiem  pelilionem  libenter  haptemaa,  procul  dubto  reliqoorum 


Dlgltized  by  Google 


itS  <~  t4l. 


41 


fiddium  iKMitromiD  deuoUonem  erga  nos  prompliorein  clficimus.  Qua  proptcr  omnium  fidetium  sanclae 
D«i  aecelesiae  noatroromque  pracMnttmn  et  fiituromm  nouerit  nmnernta^,  Quia  propin(|uus  noster  Warinus 
•bbos  monaHlvrii  nouac  Corbciac,  quod  <fuper  Voiwram  flouiuni  in  hnnorc  bcati  protbomartiris  Stepbnni 
8ftnrlif)iH'  Viti  (  oiistniximiis  in  pa£;o  Aiiurnsi,  cwm  mntrona  (|uadaiii  Adtlila  rir>s  uLliit,  nostnim  cum  ea  dc- 
precaliis  pictatcm,  ut  rcn  quas  praedicia  matrona  pro  se  ct  rcnicdio  uniiiiae  inanti  sui  Bunicl)oni«  ac 
fUioraro  suonim  deAmclorum,  Foldimari.  BunichonM,  Hemme  «t  Berthildis.  prelbto  roonttterjo  contolii, 
iiidclifct  rloiiiiiiicnK'  Iii  Osthdiien  <'l  f|iiiili[iil(l  iliidcni  ucl  iii  <i|ini(lis  liiis,  0|i|i]u'nbcim  ct  Vunchcnhcim, 
poaMderc  uidcbalur,  cum  manso  regali  Tyhoylc,  pcr  nnstrac  mansuptudinis  auctoritatem  ibidcm  confirma- 
rcnnu.  Secondum  petitionem  ergo  ipMrum  cidem  monasterio  ca  quac  tradidit  ab  bodierna  dic  ci  dcin- 
eops  in  nomine  Domini  pcr  hoc  ncetrae  auctoritntiB  seriptnm  eonlirmnmus,  ui  nullo  inquietaiite,  «ed  Deo 
au.ulinnlc  ct  nrn^trn  iiii|ii'riali  (locrpfn  prnipicicntc ,  pcrpctiiis  lcinporibus  ab-J^jnr  ttlla  eonlradictionc  ibi 
pennaiicanl,  ({ualcniis  Ucu  ibi  seruicntes  pro  traditorum  salute  et  rcgoi  nuslri  slabilitatc  Dooiini  cleuien- 
liaro  meliiis  exomre  deiectot  Bt  ut  haec  auctoritas  nostra  firmior  habeatur  ct  per  futora  tempora  a  iide- 
Kbafi  uerius  crcdatur  ct  diligeuiina  olMruetar,  mann  propria  nostni  subter  eam  firmauunus  ei  aouli  nosiri 
inpressionc  assignari  iussimus. 

Siymon  '}..  M.)  domni  niudouutri  seremssim  Imperaioris  augusti, 
Hrolmuttdus  mlmiu*  ad  nieem  Uildmani  rceognoui. 

Actum  logeleDhoim  XVOL  KaL  Deceinbr.  amio  XXV.  Impcrii  domDi  Iflndouuici  Imperatoris  Jiugusti. 

XIII. 

la  aomine  Domini  Dei  et  aalaatoris  nestri  Ibesu  Cbriati.   Hbidoiiiiieiis  dinina  repropiiiairte  dementiB 

Impcnitnr  aii  i:  'i;^     Notiiin  sit  igilur  omnibiis  fiilrlibus  sanclnp  Hfi  crrlrsiar  ct  nostris  ||  praoscntibus 
sciJicet  ct  fuluns,  quia  autc  auuo»  aliquod  conccssiiuus  cuidom  fiduli  uoslro  upcabulo  (icniiro  quasdam  rcs 
pniprictaiis  nosirae,  qoae  nnt  in  ducatu  Frisiac,  in  pago  Uneetradw,  in  uilia  Cammingchundcn  ct  in  aliis  ,^  vVUk 
uilJia  €ircum(|uaquc  se  positis.  Scd  quia  intcrucnientibus  quibusdam  turbinibafl,  .per  ipsiui  Gcrulfi  ncgligcu-  K^^^  v- 'i>^<  *| 
liaiti,  ab  cin<  potestalc  ct  doniiiuitionc  cacdcm  res  abstraclac.  fisco  rcgio  sociatac  stint.  taiiilcin  (liuiniic   »  JCvV 
miscncordiac  intuilu  placuii  nobis  casdcra  res  ilU  rcslitmTC,  cl  queniadmodum  pridom  fuerat,  in  eius  po- 
teslatem  et  domioatiooem  transfondere.  Qoas  al  certius  finmasque  nestris  Aiturisqae  temporibus  poiridere 
iialcict,  has  niictoritalis  noNtrao  liltcrns  oi  licri  iussimus.  pcr  qiuis  mcmoralns  res  cum  his  quac  ad  ca» 
iure  ct  lcjjalitcr  pcrtincnt  dcinccps  iure  propriactario  ualcal  possidcrc,  et  quicqiiid  dc  cis  agcrc  uoliicrit, 
lihcnim  habcat  potcstatcm.    Neque  aliquaro  ob  memoratam  orcasirmcm  de  etsdcm  rebus  ullo  umquom 
tcmporc  calumniam  paliatur,  scd  quicquid  aicul  diximus  dc  ci.s  onlinare  atqoe  disponere  uolncrit»  liberrioiQ 
in  oiiinihiis  potiatur  arbilrio.    Kt  ut  liacc  nnstrFio  rcstilulionis  auctoritas  ct  nostris  et  JbtQria  temporibns 
inuiolalnicin  iialcal  obtint^re  iiniiitatcm,  dc  uniilo  nostro  sublcr  cam  iussimus  sigiUarc. 

C.  Gloriii-^y  iiotnriiis  <td  uirnn  Hnrfonts  rfroijnoui  et  (L.  S.  R.) 

Dalu  Vill.  id.  Jul.  unno  (.hrisU)  propitio  .XXVI.  Impcrii  domiii  Illudouuici  screnissimi  Impcratoris,  In- 
dictione  aecunda.   Actum  Giucmiaco  pabtio  regio,  Id  Doi  lUMiuDe  fdiciter  amea 

Du  Dcbirn  •iLin  RetMtgaMoaiutdMii  ■alkwiraafctei  nd  m  «It  di*  im»  Vriwade  ■ocfc  gat  •fhaitafl*  ti^frif  llt  dM  M 
Ht.  UU  bMcbriabto*. 

XTV. 

•  In  nomine  sanclae  ct  indiuiduac  Irinilalis.  Hhiduuuicus  diuiiia  fau(?ntc  gralia  rcx.  Cum  in  noutine 
noiof  61  perpetaao  TriDitatis  pro  regjarine  MBOiae  mairis  d  vniiwnafis  «00108180  etiam  «l  pro  stalu  refpk 

i* 


Digitized  by  Google 


4S  >«i. 


C  Bolris  dianuti»  et  patemo  Hire(]coiniDini,  Patherbnnmen  penieaiiDaB,  ederuit  inter  cetenw  lideles  iM»tn» 

quiJant  iiionachi  cum  ueiierabili  conim  pnicpoMto  nomine  Uualanac  cx  noonaslcrio  qoao  noua  Corbegia 
nuDcupntur,  coranK|uc  raniiliuribusi  consiliariis  noslris  in  pracscutiam  culiuinis  nostri  adilucli,  adtiJcrtuil 
donnii  ac  gcnitoris  nostri  Ilhulouuici  cxccllcntissimi  luiperatoritf  quoddam  pracccptum,  In  quo  conluicbalur. 
qimliter  Idem  clirisiiaDl<f.imus  Iinperator  praeratam  inonasterhnn  io  bonoram  sancti  Stepluini  protamartyria 
('hristi  supcr  fluuium  liuiscra  in  uilla  rpi»ia  iu  loco  nuncupantc  dudum  Hucxori  Adalliardo  cuidani  seni  ab- 
bali  gertuanoque  »uo  Uualauae  construi  av  fabricari  praecepisisel.  Obsecranlea  clcineiitiain  sercniiatis  nu«>trae, 
ut  pro  mmori  firroitate  ao  certbri  etudio  securitatis.  nostrae  inan«notndinia  aapor  hoe  pmeceptum  piitenio 
BC  regpK  alfaeta  coniirmari  dcbcre.  Qaomm  petitioni  iusla  ralionabili  aurem  libenter  accoinmodauiam^ 
ac  pracscriplani  uillnni  Huctori.  (juam  sercnLssimus  atiijustiis  ad  pracralum  monastcrium  tnididcrat,  cum 
omaibus  &nibu$  ucl  ti-rniinis  suis,  terriiique,  iiiluis,  ai|uis  uquarumue  dccursibus,  scu  cunclis  adiaccoUi« 
nee  non  appendiciis  aais,  sine  res  et  posseBaones  qaae  a  Deum  timentibus  uel  graliam  dlatnam  dffigenli- 
biis  ibi  conlalae  sunt,  ftiam  rt  res  qnnf  ad  ('orlii  uiim  ;uili(|ui(iroin,  ex  cuius  uocabulo  illud  monaslcrium 
nomcn  ttsurpal,  traditae  fucranl  inTra  (iocii  rcgui  Saxomae,  lerris.  siluis,  campii»,  pratis,  pascois,  aquis 
aquartnnue  decunibas.  propriis  ucl  oommunibus  aedificiis  priiis  babitis  ncl  posfea  oonstractls,  mancipiiB 
quoquc  diuersi  generis  uel  oondiciouis,  niobilibus  ct  inmobilibus  dalum  ucl  tnidilum  crat,  cum  umni  inte- 
gritate,  praefalo  monaslerio  el  inonachiN  iliidcm  Dco  soli  mili1ari!ihii>  rid  |»(is>iil(  ii(!iiin  rnicndumque  pcr 
hanc  nosli^am  auctoritatem  io  elcroosinam  praefati  piissimi  gcnitoris  nostn  ac  uostram  contirmaro 
Btque  stabiiire  decreuinniB.  libuil  etiara  neslrae  celsHudinis  piclatem  ei^  dinae  memorHie  genitorn  no» 
stri  iiobiIi.s<iimi  auj^usti  institutioncm ,  quando  diuina  uocalione  abbas  praedicli  inonaslcrii  uitam  (inicrit  mur- 
talcm,  quamdiu  ipsi  mooachi  inler  so  talcm  inucnire  buiusce  uitae  quiucrinl,  qui  ipsam  congrcgationcm 
secundum  rc^lam  sancti  Benedicti  primi  instnicloris  illiiis  normao  rcgcrc  ualcal,  pcr  hanc  noslram  aucto- 
rilatem  licentiam  habeant  el^endi  abbatcm,  quaicnus  ipsus  scruos  Dci  qui  Qlio  oni  Deo  die  noctuque 
scruiunt,  pro  nnliis  prnli-'(pir  nnsfra  rt  s(;iliilitatc  rrfjni  .1  Dc(i  nobis  conlali  iiigitcr  Domini  miscricordiam 
exorare  delectct.  Illud  ucro  inscrcre  hoc  pracccpto  noslrac  pbcuit  regiae  auctorilaii,  ut  liccntiam  ha- 
beant  reetoies  et  minlstri  enisdem  monasterti,  cum  qailmslibeC  hominibus  liheris  res  et  mancipia  lcgaliter 
comranlarc,  uidclicet  ot  qaicqaid  pars  iustc  ct  rationabilitcr  alteri  COntuIcrit  parti,  dcinccps  pcr  hanc  no- 
stram  auctoritatom  iurc  firmlssimo  tcncant  atqiic  possidcanl,  ct  qiiicquid  cxiridc  rnrcro  iiolucrint  libero  in 
Dei  Dominc  pcrfriiuntur  arbitrio  faciendi  quicquid  cligcrint.  Et  ut  hucc  aiictorilas  largitionLs  al(|uc  coniir- 
mationiB  nostrae  per  diulttma  tempora  inaiolabOem  atqne  inooimttlsam  obtinoat  firmitatmn,  Uaiin  propria 

5fjpnim  (L.  M.)  Uludoumd  gloriosissimt  regis.  /  * 

JC.  Dominir^HS  mtnrius  ad  uicefii  Radlfici  recognom  «I  (L.  S.  R.) 

nritii  III1  ](t  Dcrcnilir.  aiino  Christo  prnpiiio  scpiimo  rcgni  domni  Hludouuici  r^jis  in  orieotali  Fran- 

cia  Inilictioiie  illi.    .\(  luiTi  Patlicrbruiuica  iu  Dci  uoniinc  

Dai  Sic(cl  ist  Terlortn  (rgangcn  und  dte  Urkttnde  ftbcrhaupt  ara  uotcro  Thaite  aekr  baackiidigt.  —  Wegen  dcr  ZcU- 
ia  4m  ftikmdm  Ladwlia  M»  DaatadiM,  * gl,  ll«|cil.  Mr.  SM. 


XV. 

Au  dem  aicatM  KopUtbadw  4et  Sltfti  Conej. 

In  Dominc  sanctac  ct  indiuiduac  Trinitatis.  Hhidouaicas  dinina  fanentc  gratia  rcx.  Si  crga  loca  diui- 
nia  cullibas  manctpata  propter  amorcm  Dci  eorumquc  in  eisdcm  locLs  sibi  ranndanlibas  beneficia  oportana 
nqpendimna,  atqoe  de  rebw  terreuis  diuina  misemtioiM  nobis  ooulatis  laijg^lioois  oostrae  araBere  qniddaitt 


Digitized  by  Google 


•4t  —  MS. 


43  ^ 


confenmus,  boc  nobis  procul  dubio  noQ  solum  ad  stabiliuit^m  rcgni  portinfro,  ucrum  otiam  netcmao  bca- 
titudinis  praemiB  capeawiulo  prolbluniiiii  liquido  credimafl.    Idoiroo  notam  ieri  oolumos  oroiti  fiddinm 

praoscnliiiTii  scilicel  el  futuronim  saLiacitali,  qualiUT  no<  oh  aiiuifin  Dci  ct  ('inoliiiiicntuiii  aininac  no<;tn»f', 
quasdam  rcs  pruprielatis  nostrae  coDCcssimus  ad  moQa«lcrium  quod  ditiuii-  iiuua  Curbcia,  quoil  «>st  iiiium 
super  flautom  Viiisera,  constmctom  in  honore  sancti  ac  boatissimi  Steplinni  prothomBrtiris,  ubi  praeaenti 
lemporc  ucnerabilii;  uir  Vuarinus  auclore  Deo  abba  ptw&ee  uidotur.  Sunt  cnim  pracdictae  res  in  pago 
rtnotliniia  in  uilla  qiiac  dicitiir  Ani|)Iiiiti ,  bor  cst  nvin^um  doniinic.ifnm  riim  caiis  el  reliquis  aodificii<.  ♦-'L^t 
cum  aliii»  mansk  uigiuti  ibidcm  aspicicnlibus  ac  deseruicntibiDi.  Ilas  ilaqiie  res,  sicut  diximus,  cuin  domibu^,  ^ '  •// 

•edtfictiB,  mmieipib  otriusque  sexvs  sub  uarits.*}  tenis  caltis  et  incdlis,  silois,  pratts,  ]>ascatt,  aqun  aquannnoe 
decwsibus,  adiacenliis,  pcruiis,  exitibus  et  rcgrc<«sibu.H,  quaesitis  et  adquirendis,  qutsmadmodum  Banzleibi 
comf*s  in  beneficiuni  hactcnus  habuit  cl  nostri  Juris  al(]uc  posscssiouLs  Jurc  proprietatis  est,  totuin  ot  ad 
integrum  praedicto  monasterio  concessinius  el  de  nostro  iurc  in  ius  et  duminaliuncm  cius  libcralitalis  no- 
strae  mmiere  CMituKnnis,  Ita  uidelicct  ut  quidquid  ab  hodiemo  die  et  tempore  de  eisdero  relraa  et  manGi' 
pii<  rorfores  ct  ministri  supradirti  innnn-^tnrii  ob  utilitalem  et  necessilatem  fnrcro,  ordlnnro  nffpie  dispimcrc 
uolucrint,  per  hanc  nostrae  aucluritatis  largilicmeni  libero  in  Dci  nominc  pcrfruantur  arbitrio  faciendi  quid- 
quid  elegerint>  Haiic  itaqoe  aucforitatem  largitionis  nostrae,  ot  per  curricula  «nnoram  inoiolabilem  attiue 
inc(miiulsain  obtineat  firmhalem  et  a  fidelibus  sanctac  Dei  ecclesiae  noslrisque  uerius  credator  et  diliQ^ 
tiiis  nbseructiir,  manua  Dostrae  signaculis  subter  eam  docreuimus  roborare  et  amdi  noslri  iopreseioBe  iuB^ 
iumus  adsignarc. 

Si(fmm      M.)  Bludomid  yloriomsimi  reyis. 
AdaUeodu»  diaeomi*  ad  uiem  HathUdd  neogoMd  et  (L.  R.) 

Data  XYIIII.  Kal.  Januar.  anno  Christo  prupilio  VII.  rcgni  doinni  Illudouuici  m  oricntali  Francia  Iiidi» 
ctione  HtL  Aclum  Rosbah  uiOa  in  Dci  nomine  foliciter  AxMn. 

XVL 

JC.  1.  noenne  domim  nostri  Jesu  Cbristi  Dei  a^eraL  Rlofharios  dniinB  ordimntii  proddentia  Impcrator 
'  •ugintus.  Oporiet  imperialem  sublimiiatem  at  fidcliuiu  suorum  iustis  ac  ralionabilibiis  petitionibas  ||  pieta- 

iLs  suae  aurem  acrommodel  ct  cfrf^otiim  conccdat,  (pialiniis  id  faciondo  eoriim  nnimos  in  stio  semper  rcd- 
dat  promptiures  obsc<iuio  Idcircu  oinnium  fideiiuni  sauclae  Dci  ecciesiae  ac  nostrorum  presentium  iiide- 
ficet  et  Ailnrorum  ooinperiat  ma^iiodo,  qnia  Esich  fideln  comes  noater  deprecatus  est  clemenliam  noslram, 
ul  aliipiantum  ex  rebn^  iuii>  iH  -ilii,  i|iii!iii'.  ipsc  online  possidcbat  beneficiario,  ad  propriuui  concedcrrmiis 
ac  per  precepluni  noslruni  Iraderemiis.  Cuius  deprecalioneiii  ob  suae  tidelilatis  deuotinncm  libenler  ad- 
nucnles»,  hos  cxcellcntiae  nostrae  apiees  fieri  decreuimus,  «piibiis  iam  dicto  Esichoni  in  pago  Ril>oarienso 
in  comilalu  Bunnense  in  uilln  Castcnicha  mansos  octo  ex  bcneficio  suo  cum  omnibus  perlinentiis  eonun,  rAi^-^  cS 
1(1  esl  ciim  lerris,  campis  cnltis  ct  incutlis,  tilnci-^.  silnls.  |ii,itiN.  pascuis,  aipiis  nfjiinninine  (lorur-iluis,  ild  i 
oxitibus  ct  regres!>ibus ,  ncc  uon  et  maucipiis  ulriusque  sexus  ibideni  portincalibus  ad  propriuin  tribiiinius 
et  de  iore  noetro  in  ius  ac  domuialimiem  ipsios  porbemtiter  mansururo  transfundhnus,  ut  faciat  exinde 
.  potisHmft  «  liobts  percepta  liccnlia  quicquid  elcgerit  uel  uolueril,  sical  el  dc  reli(]ULs  proprictatis  suac 
rf>bns  nhs»|uc  cuiuslibct  pol(>stalis  c(mtradiclionc  uel  repelilionc  seu  (|ualibel  rcfragationc ,  Ifn  tanicn  ut 
naMjuam  a  nostra  disccdat  lldclitatc,  scd  inmobUilcr  in  nostris  pcn>cucrct  obscquiis  absipie  aliqua  ler^i- 


Digitized  by  Google 


U  S4S  —  ««4. 

iipmtiniic.  Bi  vt  haee  luwtnie  lar^itiouk  ■uelortlaR  innidlabileD  Qbliiieat  firn^aleDi,  nauu  propria  nlitcr 
cam  -firnMuimva  et  amifi  iMMStri  iopccMimie  adsigiwri  iuaiMntt. 

Sismnn  1..  M.^  Ilhtharii  sereniHitimi  augusti. 

JC.  It-p  ■n,,'y  nn(ariii.f  ad  uicem  Agilmart  rrrogmm  et  [L.  S.  R.) 

Diita         Kal.  April.  anno  Cliri.>il(>  propilio  liiipiH-ii  (Innini  Hlotliarii  pii  Impcratoris  in  Italia  XXUII.  Cl 
iii  FraiKta  tlli.  liidicliuuc  VI.   Actuiu  AijwLsjjraiii  paliiiio  rcgio.  in  Uci  iioiiiiiu>. 

|)«t  Sircd  iil  •■bil  «iann  Tlwil*  imt  tiM«to,  «dchm  «i  •niitdnMkl  war,  benuigvriiiw. 

XVII. 

C.  In  nomine  domtni  noatri  Iheni  Chriisii  Dei  aeteral   Hlolharius  diuina  ordinanle  prouidentia  Impe- 

nitor  aiifriislus.  Si  uniiis  Kdcli>  T\i)^\r\  iiisf.nti  cl  rationaliiloin  potitioiioni  libcnlcr  inij  li  tint.s,  |[  jirociil  dn- 
bio  rclii|Uoruin  Iklclium  nostruriini  di>uoliotieiii  crgu  itus  proinptiorcoi  cflicimu».  (jwiproptcr  omiiium  lidc- 
lium  sanctae  Dd  ecdesiao  nostrorunujuc  praescntium  et  rutnronim  nouoril  aniuemiii»,  quia  Eaicli  uir  inhi> 
RttT  eoiiie.>i  nostram  dcproeatiis  cst  pietalcm,  ut  rcs  «bi  in  pago  Riboaricnsi  in  coiiiitatii  Honncnsi  in  uilla 
Clipstinacli»  a  iinstin  nniriificcniia  ndtrihutas,  quas  ipsc  pro  rcinodiuiii  aniniac  ciiis  ad  iuonasteritim  in  Sa- 
\ouia  hitUDi  Corbcia  uocabuio,  «juud  Ci>l  cuiistnicluui  iii  lionurc  bcati  Stcphuni  proloiuartvrii»  Chri.sti,  dcle- 
g»uit,  por  nostrae  manmctudinus  pnicceptum  ibidem  confirmaromu».  Cuius  prccibu»  libentisBtme  anmicntes, 
hos  exccllentiae  nostrae  apiecs  lin  i  si,i(uiniu.s,  per  quos  menioi  iii  is  k  uiki  (  uiii  m.incipiLs  inibi  pcrtincnti- 
bus  in  pracdiclo  pago  el  in  iani  dicui  iiilla  coiuiiiilcntcs  ad  praolatiiin  monasteriuin  Corbcian  c(  ecclcsiuni 
saucli  Stephnni  coufirmamus  ino<li.s<(ue  onuiibus  com>boramus,  cpititenns  siculi  n  pmescripto  iideii  comiti 
noelcO  Et»ichoni  trndile  et  dcle<;atc  fuenmt,  ita  pais  ciusdein  loci  siineti  deincep.s  absquo  cuiuspiam  polc- 
statis  conti-adictionc  uc|  inqiiieiitdinc  teneat  ct  possj,h-,i< ,  rnciaf.juc  cvinde  quictpiid  tiis  dietaucril.  Et 
u(  haec  noi»lrac  couiirmalionii»  auctorila2>  inuiulabilem  obtiueat  lirmitalcin,  lic  anulo  iiu!>lro  subtcr  iuii&imus 
Mgillare. 

C.  HrodmmdM  nolariua  ad  «tom  Bitduini  reeognom  el  (L  S.  R.} 

Dw  8i«fel,  vdchci  miI  dai  BecpgolllJWMichm  Mljpednickt  WW|  bl  ttcianii  ftgugm. 

xviir. 

♦  In  nonilne  .sanctac  ot  indinidtmp  Trinitatis.  Illudoiiuiciis  diiiina  raiientc  gratia  rex.  9,\  lihoralita- 
iia  nostrae  muncre  loca  Uco  dieuia  et  neeessilatot»  ccclc»iasiticas  per  pctitiuiics  ponlilicum  atquc  saccrdotum 
noslK»rum  cleuamns  mmiimine,  atqne  tncmiir  imiaminc,  Id  nobis  ct  ||  ad  muriaiem  wiam  temporaliter 
Iransicndam  et  ad  aotemam  feliciter  obtinendnm  profutunim  liquido  crcdimus.  Quapropter  noueril  saga- 
cilas  seii  tililitas  omniiim  fideliuni  sanctac  Dei  ecelcsiae  nnstrorumcpic  tam  praoscntium  quam  ct  fuhirorurn, 
qualiter  iiencrnbilis  episcopus  iidelLsque  noi^tcr  Dalcradus  nomiue  ucoicus  in  pruccrum  nustrorum  prae- 
aentiaro,  obtulit  obtiitibtts  noslris  praoceptam  domni  ae  nenMoris  nostri  Hludonuici  uidelicel  serennsimi  iro- 
pet;i'i)n>.  qtiod  ipse  facere  itissit  por  peticioiieiii  pnicfriti  iicnerabilis  episcopi,  ad  lociitri  <jiii  iiDC.itnr  Pa- 
derbnuiiio,  quod  ost  constructum  in  huoure  saoctac  Mariac  »cmpcr  uirgiois  ot  sancti  Kiliaoi,  in  «pio  prac- 
cepto  oonlinebatur  inmunitas  atque  dcfensio  scu  tuicio  domoi  imperatoris  genitoriiMpM  nostri  siipra  prae- 
dictum  locum.  Scd  pro  inlcgra  fimiilato  ac  .securilalis  studio  praefatus  uenorabil»  cpiscopiis  Balcradus 
ilepreraiiis  e«t  mansiictmlinem  nostrani,  ut  ipsjiiTi  defeiisionein  atquc  tuiciunem  per  noistrac  inansuetudiiiis 
praece])tiim  renouari  dignaremur.  Cuius  pctilioni  ob  amorcm  Douiini  no«tri  Ihesu  Cbristi  el  rcucrcntiam 
praeiiominati  ncnerabilis  epiwopi  aeu  anim^  nostrae  remedium  libenti  animo  «dsensum  praebentes.  Tale 
aucloritatis  pra«M;plttm.  ad  ipaom  «anctnm  locmn  fieri  decrettiiiuis,  qaatinns  «ab  qoali  defenaiooe  domni 


Digitized  by  Google 


84f  -  851.  45  > 

gcnitoris  nostri  fuit,  Ila  deioocps  sub  nostra  tuitione  et  inmuoitalis  dofensionn  cum  omnitius  ad  so  ioste  el 
legaliter  perlinenCONtf  permaiuwL  PraeeipieBtea  ergo  iabemiis»  ut  ndhiB  indeit  publiciis  nel  qaidibec  ex 

iudiciaria  potcstalc  in  ocrlcsins  ant  I<i<  a  iicl  agros  scu  rclit{uas  possessioncs  mcmonilac  eccle.siae,  quJis 
modcmo  tompon^  infra  dicioncm  rcgoi  tio»tri  l«(^bus  possidel,  ucl  quo  dcinceps  ia  iurc  ipsius  loci  uoiue- 
rit  diuina  pictas  ati^cri.  ad  can!«as  iitdtciarki  more  andicmto  ucl  Trcda  exigcnda  aut  maiuiones  uel  para- 
tas  fadcndas  aut  fidciussorcs  tollcndos  aut  liomincs  ipsius  ecclcsiae  oontra  i-alionem  distriii^cndos,  ncc 
ullas  rcdibitioncs  uel  inliiilas  rKca-iorKs  rtquircndas  uilo  umqiuim  tcmporc  ini;i''i!i  niulcat.  ui"l  ea  omnia 
quc  supra  nicinorata  sunt  pcnitus  cxigcrc  pracsuuiat.  Scd  liccat  mcnturato  cptscu|>o  siiiMiuc  succsiiioribuii, 
res  pnicdicte  ccdesiae  cum  ommbus  quae  possidet  qoieto  ordioe  posstdere  et  nostro  fideliter  parere  im- 
perio.  Quicquid  uoro  ftscus  cxiiidc  spcrarc  potuerit,  lotum  nos  pro  actcrnac  fsicj  rcrauncrationo  pne- 
dirlnc  ccclcsiac  ad  stipcndta  pau|icruin  ct  luminaria  conrinnanda  concedimtis,  qualinus  mclius  dclectct 
cicricos  in  cadcm  scde  dcgcnlcs,  pro  nobis,  coniu^c  prolcquc  nostra,  Domini  raiscricordiam  cxorare. 
Haec  quippe  anctoriiaa  ot  pieniorem  in  Dci  nomine  obtineat  uigQrem  el  a  fidelibus  SBDCtae  Dei  ccelcaae  - 
nc  iinsiris  ucrius  crc^iatur  ct  dili^.  ntiuv  oliscruetur,  mano  proprUi  nostm  snbler  subier  (tiej  firmauimos 
et  aouli  nostri  inprcssionc  nr|simi;iri  iiisstmus. 

Sifjnrm  dnnuii   L  M.    llhidinntin  sfrrni.v.vimi  rrfjii. 

Lnallo  nubdiiiriiuii.-i  (ul  iiiirin  (  iii/ijnni  rmirc/liini  n-niijiii>ui  rt  (L  S-  R.) 

Data  \I.  Kal.  Jun.  anno  Cliristo  propiiio  XXYII.  rcgni  Hludoutiici  sorciiissinii  rcgis  inoricntali  Francta 
rcguantc,  Indictione  VII.  Actnm  Francooofart  palatio  rcgio.  b  Dei  notnino  reSdtcr  amen. 

DiM  ■cben  drra  RrcoKniliiin«ieirlM'n  aurgfdntckle  Sir|;<;l  iri;>t  6fn  ttnk*  (AHimltcb  nirli  irr  linkm  SrHe  im  Lmw*)  «e» 

hrndrn  un;;rl  nintt  n  hopf         Kiini(;>  (wrlrlicr  thrr  anrli.  <la  rr  bctraclillicli  lirfi  r  ".iLlit         die  Umidwift)  dt* 
«iniclt  eincr  C««nme  Mio  Lunntc),  uiit  Ucr  UnMcbrift:  .\l>£  PHUTCtrE  HLVOOICVU  a£GEU.  f. 

XIX. 

In  nomine  WACtae  Ot  iodioiduac  Trinilatis.    Illudouiiictis  diuina  faucnlc  gralia  rex.    Si  dc  rebu.s  ter- 
rcTiis ,  (|ii;fi  dliiinn  snmiis  larjiilatc  con.sccuti,  loca  .snncloruin  ||  oh  aniorcm  I)ci  quiddam  confcrimus,  litic 
iiohis  procul  dubio  ad  aetcriuie  rciiiunoralioiiis  prctnin  capposscnda  profulurum  liquido  crcdimus.  Idcirco 
nouerit  omntiim  lidclium  sanctae  Dci  eoclcsiae  nostroninM|uo  pracscntium  scilicel  et  fbtororam  indostria, 
ipialitor  iios  ooiicossiintis  f]ua<i!anT  rr";  propiictalis  noslrac  ad  ntonasloriunt  tpiod  diritiir  nrri!"nrl,  siu''  ad 
roliipiias  sanclae  Mario  scmpcrtpic  uirginis  in  eudoro  roouasterio  conM<ruaUis.  in  pajjo  uidolicet  Graiu;^a  in 
uilla  quae  nocntur  Kclueri.  id  cst  manaum  indominicatnm  curo  domibos^  aodifieiis  et  omnibos  adiaeencibtis 
icrris  oultis  et  incultts.  siluis,  pral»  atquc  pascuis,  de  reliquo  hencficio  quod  Hrodnidus  comcs  habait  ^ 
ditTitHirtttt  p:irtom.  oiiin  familiis  supormancntihus  ulriif<f]ii<«  <o\ux  niimcro  iiii^inti  noncm ,  fn  alio  aulcm  papo-'^^!         'd  »* 
qiiod  dioittir  SuthiTborgi,  iii  uilla  quac  nuncupiilur  i.odro,  ot-to  faniilias  ct  nouom  ntan.sos,  El  iii  eodoni      )  ^/Vvm  k  ^iV> 
^Hfsa,  in  uilla  quac  aoeatur  Arpin^ii,  unom  mansum  cum  ramilta  snpcrmanenie.  Has  itaquc  rcs,  sieot  sn- 71«^  ci«v»  t 
pcrilM  dixinius,  cuni  doinibtis.  aotlKii  ii> .  main  ipiis  titriiisrjno  soxus,  ot  torris,  pralis,  .siltiis,  ji  is^  uis,  aijiiis 
aqtiartiniue  docursihus,  lotum  ct  iiitcgruni  pr^dicto  monastcrio  ad  proprium  coiiccssimtis  ol  i  uiiUniiuuitiius. 
I^-uploroa  hos  upicos  scrcnitatis  nostrae  circo  ipsnm  monastcriura  ficri  decrcutmus,  p(>r  quos  pi-aecipimos 
atqne  itibemus,  ut  nuDas  iudcx  publicus  io  bomines  ipsiiis  loci  aspicienlihus  potcstjitcm  ullo  umipiam  tetn- 
pnn'  hahnat.  pTTtor  ndtinfaUiiTi  cnnim .  noqtTf  fidi  iiissdi-ivs  illonim  tnllcuilo,  iicc  in  tiiiadiis  aitl  |)ubliris 
plactlis  aliquara  districlionem  in  cos  laciendo,  scd  ob  Dci  aroorcm  noslramijuo  conccssiutiem  tn  fulurum 
^mnm.  res  capornia  inscrtas  ad  iam  dicltim  monasterhim  plcmlcr  dcscruiant  absqoe  aticuios  eoninrielate 
«Qt  mpediniCQto.  Et  ut  bacc  auGtoritaa  donatioais  sen  oonOcmatioiiia  ooatrae  finnior  babcatar  el  per  fmtura 


Digitized  by  Google 


16  s»s  —  sss. 


lempoia  a  tmtilk  ideybiv  ttodae  Dei  ecdeaise  MMlraqiie  «erias  eredslar  aU|M  dSSf/MSM  eooeeineuir, 
Hana  profms  subter  ean»  firmauimias  et  smili  mxtri  mpiamiens  adripmri  ioMnoe. 

Signufn  (L  M.1  domui  lUudmmin  qlonoautimi  regis. 

Coaneatus  notariun  ad  uiccin  Radleid  ttxogmui  e(  (T>  S  R,'' 

Dalii  VI.  Idiis  Dcccmhris  aniio  Cliri.slo  propitio  XVIIII.  rcpni  domni  HIiHiouiiifi  gloriosissiini  rc^  in 
oncniali  Fiancia,  ludicliunc  XV.   Aclum  in  codcm  monastcrio  llcrifiird,  in  Dci  uoimiic  feliciier  Amciu 
Dii  Opi^iMl*Cli»rto  iil  wlir  bMcbiWit  md  dai  Sit|al  t«lonw  |(Saa|e«. 


1 ' 


^      tiU^^      lo  noaUDe  saluatoriB  mundi  ct  in  honorc  ciusHcm  palris  spiri(u^>({uc  sanc  li    Jain  dadum  quidam  illu- 


slris  homo  nominc  Sidn^  quandam  accclcsiidain  li^iicani  ad  tnonaslcriuni  Pii<li'rl)tiiii!)on«c  tra(!i<!i( .  simui 
a<'^^  '  >    :j  cuin  tcrcia  parlc  hcrcdilatLs  cius  quac  cx  gcniloiis  cius  iuru  coiiligit  ei  habcrc  in  pago  <juod  Almaogo 
^u^  ()''•"  '  ^nuncupatur,  comqiie  iam  pro  uetosUite  slara  radem  domoncula  ncquiret.  sQcee«Mrcs  alodi  tlliasinito  con- 
j^  J<,\v»  w*^   jjIjq  (jum  uolnTiintc  ct  liccnlia  doniini  rjii-rdpi  I.iiitliardi  in  ('(inim  jio.-^cssiii;!  hercditatc  iu\lii  locum  ulii  prior 
ai>cclc>iiila  stclit  lupidcam  domuin  Ud  con&lrujtcruoU   Cum  ucro  «cdiiicatorcs  ciusdcm  domus  Dci  domi- 
uum  antistitcffl  Lhidhordnm  eom  prccitmi  cngijreiil  oandem  aecdeabm  dcdicare,  et  ipse  e<Mum  petiiiooi 
fauerci  cl  in  honorc  sancti  saluatoris  niiiluu  iiniqtie  ssuHoram  eius  eam  consccrarot.  Uine  predicti 
etoros  et  cohercdcs  cdcm  esodcm  ad  prcdictum  Padcrhninncnsc  niunastcriuin  Irddidcnint. 

cin  Sifgcl  fofbtadcB  |«w«mb,  irt  aiciit  ra  CBUdmdcn ,  d«  am  uaicm  Raiuic  cin  Stiicii  «ca  dcr  Chwtc 


xn. 

IhA  ciaer  (cvc  4c»  chrMli|CB  HrrTnrdischcn  Archite)  im  Kunigl.  Cch.  8lwl«>Arckicc  cH  BcfHi  tcSBdUrttii,  cllaa  Abicferiit 

In  nominc  sanctc  ct  iniliiiidiic  Trinit.uis.  Illudouuicn<:  dininn  faucntc  gralia  rcx.  Si  pcticiones  scruo- 
rum  Dci  iu»l«»  et  racionabilcs  ad  cfTcctum  pcrdukcrimus,  ct  ad  humanam')  uitam,fcUcitcr^i  traiisi^cndam, 
et'')  |)pr]>etuam  felicms*)  promereodam,  procul  dubio  nobis  proniturum  spersmos.  Qua  propicr^;  notura 
esse  uolumus,  quoiiiam  aenecabilis  sbbas  Vaarinos  adiit  exccilcntiam  ooBlism  nipplicitcr  orans,  ut  nostra 
muiiiiiccntiH  prnspircrcmus  monastcriis  illl  comnii.s.sis,  quorum  uiiiim  cst  monocfmnim,  noua  Corlifia  nonii- 
natum'),  ubi  cl  lUc  primus  rcgulari  ^lccliunc  abbas  cxtitil,  ct  aiu>niin  cst  sumrtimonialiuin,  Hcriiord  di- 
clom,  et  proprie,  abbstiue^  caius  nomen  Addita,  mibicctum.  Sed  iaxia  comoetudinem,  qua  andllarum 
Dci  con^rcgationibus  procuniri  snlent  prcpa^^iti  c\ ')  ccrlcMJKtiro  ordinc,  iam  dicto  abhali  coiiiiiicn(ln»imu.«, 
ut  tam  in  di.sciplina  abbatissam  iuuarct.  «piam  in  cuiictis  ucgocits,  qu^  famulc  (]liri.sii  pro  scxu  ct  profcii- 
siuoG  sua  oxsequi  non  posscut.  ipsanim  prouisor  et  palronns  eststercL  1%  orgo  pciiit  cebitudioem  nostram 
rccordari,  quod  pif  mcmori^  gcnitor  nostcr  IlhKlouuicus  impiTiilor  jiiiilio  Iu  <;  inonastcria  conslrui  iussit  ail 
norinam  uiddicet  prccipiioruin  in  (iallia  mona.stcrioriinn ,  Nouain  iitii|iii'  Coi in  iaiii  ad  '^iinihtudiiicm  aiitii|ne 
(ktrbcie,  ilerifordeiuiu  uero  ccnobium  ad  cicmpluin  moiinstcni  sancliiiioni.ihum  in  .Suc.ssionis  ciuitatc  cuii- 
liistentiom.  et  ut  ia  demosinsm  susm  Iiao'^  tocius  Kcooris  sni  inslituiionum  eanindem  profectb**)  oomplc- 
relur.  ccllam  iurls  sui  quc  uocatur  Mcppia  <  nm  "  dccimis  cl  possc8.sionil»us  imdiipic  ad  cam  pcrlincnliliiis 
ot  ccclcsiam  Krcsburg,  ({uam  auus  no«tcr  Karoius  {irimo  con>.triicns  in  Saxonia  dccimiii  dutauit  eircumqua- 
que  habitantium  pcr  dim  saxonicas  rsstas,  prefatus  nusicr  gcnitur"^  ad  nooom  Corbciam  tradidil.'^;  Ad 


Al>«eirbrndc  tmrten  tn  dcr  *Hn  Wailgcri:  ')  hanc.       feliclut.   ^  ad.   *)  ticiliut.   *)  onwibHC      Buacupatuin.    •)  fcbit. 
M.  *}  |iff«fceln.   i*}  Mll.   *■)  §n.  S«M.   ^*)  tnd.  Cnrb. 


Digitized  by  Gopgle 


tsa  — 


47 


fierifordooais  aatem  mooasterii  adiumeDtaai  dedit  ia  episcopatu  quidem  Asnabruggensi  ecciesiam  Bugt- 
fltdii  ovm  «iilNeGtia  aibi  eedesiiB,  1d  paivocbit  uero  Mim^rnefordeiisi  codeeiain  Hreni  evm  iiis  qoe  ad 
Mm  perlment  ecclesiis,  ita  sane  ut  dccimarum  aliorumque  rcdituum  proucntus  omncs  prefatis  ceileNiil 
monastcrii.« ,  ct  nb  ipsis  uicissim  procurentur  subiecte  plcbcs  in  baptismate,  in  eucharisUa,  in  sepulturis,  tn 
confessione  peccatorum  audicnda,  Et  presbitcri  qui  principales  cx  his  ecclesias  tenercnl,  arcbipresbitero- 
rnm  oiBeit»  fimgerentar  nd  ngBnch  omnia  qoe  solent  fieri  ab  ardiipreebiteria  epiaooponim.  Gun  nalem 
ipsi  cptscupi  circationes  siias  ibi  agere  dcb  TPrit ,  a(i  rnrnm  TrriTvinnatica  darptiir,  quod  in  capltularibus 
antecessonim  Dostrorum  prcscripturo  habetur.  Nos  igitur  rala  es»e  uolenles  cetera  omnia,  tantum  expen- 
88«  ad  minislerium  episcupi  propter  egritadlnem  el  aeneotutem  dos  qui  nnnc  est  Gedierti,  '*)  augem  de- 
bcmus.  Quod  iaxla  petidonem  sepe  didi  abbatis  Uuarini  ita  moderari  placait,  ut  deaciqito  qoanlam  tniifl 
sit  ad  seruitiura  cpiscopi,  hoc  nullo  modo  «ubtrahatur,  et  cpiscoptis  «tcisfiim  ampliora  non  requirat,  ncc 
cum  pluribus  ueniat,  quam  ut'^)  eis  sufficere  possmt  In  quibus  siitis  c^'^;  conscnsit  prcralus  episcopua 
ooram  nobia  et  arehiepiaeopo  tioslro  Brabano  ceteriaqae  enm  eo  in  ainodo  i*)  ngentibaa,  id  est  nt  dentor 
a(.i  sin^ula.s  prrlt.\sias  porci  IIII.o'"  ualontcs  singuli  denariis XII.  et "  oclo  arietfis ,  qiii  eadom  procS 
suBuua,  qua  1111.  porci  estiniarcntur,  111  porcelh,  lUi  auce,  octo  puUi.  XX  situl^  de  mcdone,  XX  de  mcl- 
Klft  oemi«a,  XL«>)  de  non  mellita,  CXX  pancs,  C  modti  de  «uena  manipali  DC<*.^')  sitque  in  potcstate 
epiaoopi,  utrtnn  h^  per  sin^pilas  ccclesiaa  nd  uoam  manBionniicam**)  an  ad  dans"i)  nelit  habere.  Ne 
autera  in  summa  debitt  his  plns  aut  ininus  complectat-ir  hoc  auctoritati<!  nostre  prfcepfo  ctim  consensu 
synodali  dcccmimus  atque  iuhemus.  His^)  eciam  auiun|jure  placuit  hberam  utriqac  loco  concessionem 
eligendc  de  propria  congregalione  in  regimen  ani  per  fiilaFn  semper  tempom  ooograf  persoof ,  et  nt  oums 
liinc  dabietas  toOatiir*  nanu  propcin  hfc  roborantes,  anoH  nostoi  knpreaNOoe  ca  si^Bari  ioHimns. 

Signum  !L.  M.)  N!iifIoiiuiri  sfrpnissimi  nfijis. 

Aelberlus'^'')  subdinronns  ad  uirpm  Haldrici  (ihlatis  rrcotjnoui. 

Data  XI.  KaL  Jun.  anno  XX.""»  rcgni  gloriosissimi '*)  rcgis  Hludouuici  m  oricnlali  Francia  regnaota 
Indidione  I.  Aotom  in  patalio  regio  Fianeonofbrd,  m  Dei  nomine  ^dler.  AneB. 

XXII. 

C.  In  nomine  sanetae  et  indinidnae  TruiitaiiA.   ffladoaaicos  dinina  &aente  gmlin  rex.   Si  libmltlatis 

nostrae  nninfrc  dp  bcncficiis  a  Doo  iinhis  conlalis  locis  Dco  dicatis  aliquid  confcrimus,  id  nobis  et  nd 
mortalem  uitam  [|  feliciter  traosigeudam,  et  ad  aetemam  pcrpelualiter  optinendam  profuturum  litpiido  crc- 
dimos.  Iddreo  notom  fieri  udnmas  ommtim  fiddinm  noslroram  tam  praeseotinm  quam  et  fuiuroruiu  sa- 
gacitali,  quin  pelente  ntqne  anggercntc  Uuarino  uenerabili  ahbaie,  qui  mooasterium  quod  didtnr  noua 

Corhcia  noMra  concessionf»  in  rcgiminc  liaborc  tlinosdlur,  qnod  piac  mpmoritif"  genitor  noster  construi 
iusiiit  in  honorcm  Dei  ct  sancli  prolomartyris  Slcphani ,  ubi  ct  sancti  Lfiti  martyris  preciosa  pignora  scruari 
noflcunlar,  oomplaGuit  cdsitadim  nostrao.  qnandam  cenalam  iuris  noslri  nocatam  Fischbodci,  quae  est 
construcla  in  pago  Leri,  mcmorato  monastcrio  adiungorc  alque  per  hanc  nostram  auctorilatera  ei  Iradere^ 
ut  perpetuo  stib  cius  ditione  cimt  orauibus  ad  se  perlincntihiis  et  aspicientibus  consistat.  Hanc  ut  diximus 
ccUulam  sub  inlcgrilate  cum  omnibo.s  rebus,  appendiciis  ct  lerminis  suis,  el  cum  omnibus  ad  sc  perUnea- 
tiinB  et  respidenlibas,  id  est  basilicis,  domibus  ceterisque  edificiis,  dccirois,  stluis,  campts,  pascnis,  nquls 
aquarumuc  decursibus.  cullis  locis  ct  incullis,  molnlihus  rcbus  cl  inmoltllibus,  mam  ipij^  diiiersi  sexus  el 
etatis,  mcmorato  monasterio  subditaw  cssc  facimus  atquc  pcr  hanc  nostram  auctorilaiem  ita  coadonamus 


OMbarg.    >*)  Gaaiberti.    '*)  noD.        «m«.        ijoaAo.        denariiu.    >•)  aiit.   *>)  LX.        de  (off«ab.  Uiutcnt.). 
*^  «MMi  iMaaiMiilinn.  ^  do*.  *<)  Hiy.  *■)  MibiclM.  *^  ikwintl. 
M.  difl.  Uit.  VcttlU.  3 


Dlgitized  by  Google 


4S 


•SS  —  SSIL 


atquc  (radiiiiu».  ui  iii  iure  ciusdcni  ac  iDonacborum  inibi  per  tetnpora  Doo  deseraicntium  in  diucrsis  nc- 
ceMtBlibus  ad  dininam  eullani  propenriuB  exeqiif«diim  BbM|iie  coiinlibel  dininoratioM  aot  rctrnoliono 

pemiaitonf ,  cl  ntilliis  fidclium  nnstrnnim  ali  foruin  dominationc  ucl  potestato  cam  quoquo  mmlo  nnferre 
«ut  in  aliaiD  quamlibel  partcm  quacuinque  occasiune  transferre  praesumai.  Nequc  uUus  iudcx  publicus 
oel  c|tiiKbet  ex  iudiciariB  potestate  in  eoclcnaa  aul  loca  uel  agrt»  seu  reliqua.s  iiossewiones  memoratao 
cellulne  (juns  praest-nti  temporc  in  quibusliliel  paj!;i.s  et  territoriis  babct  nc  dcinceps  ibidem  conlatae  fue- 
rinl,  ad  causas  iudiciario  morc  audionda«;.  m  l  fn  il.i  cvi^^iMKla,  aul  mansionc';  url  pamlas  facicndas,  aut 
fideiuH^orcK  lullendoi>,  aut  boniinos  ipsius  coiluiac  taui  ingenuos  quam  et  lato.s  di$>iringendos,  aut  uUas  ro- 
dibiliones  aut  inlidtas  occanonea  requirendas,  nllo  ttmquaro  tempore  ingredi  audeot,  uel  ea  qof  aupra 
mcmorala  sunt.  iienilus  c\irc  praesiimal,  wd  lirc.it  mcinnrato  atiliati  snl)  immunitatis  no-lrno  auctoritalc, 
8UCCcsi$oribui^ue  eius  el  monacbis  in  mcmuralo  niouasterio  per  tempora  dcj^eolibus,  iam  diclam  ceUam 
Cum  onnitras  ad  so  pertincntibus  uel  aspicicnlibus,  ad  Dei  et  dommi  nostri  Jheso  Christi  fooiolalum  dtK- 
gentias  peragcndum,  abaque  Caiuaquam  oontrarieiule  uti.  (-1  <(uecumqtte  ad  suoa  in  domini  Mistri  Jhcsu 
Christi  mililia  usus  et  necc<*.itnfr<;  |)or(inrnl,  nrdinare,  disponere,  iusloquo  officore,  quatinit';  jm)  pii  geni- 
tori«  oostri  animae  saluatiouc,  et  pro  nobis,  coniuge  prolcque  iioslra  cl  pacc  no!>tra  ac  stabilitalo  totius 
UDperii  a  Deo  nobis  commisBi  alaerins  ees  iodesinenler  dombn  miserioordiam  exorare  ddectet  Haoe  quo- 
qne  amnionilionem  subiungcrc  cuiauimus,  ut  prefalns  abbas  ciusque  pcr  lempora  succcs.sores  prouideant 
dc  prefatu  cellula,  ne  aliquando  neglegatur  in  diuino  cultu,  nc({uo  cuilibct  person  ( in  beneliciuin  tribuatur, 
,  scd  polius  procurctur  ul  U)i  in  pcrpctuum  Dei  cultus  pcrseuerct  el  ad  prcfati  munasterii  monacboruroque 
ibid«n  Beo  sefmentimn  usus  et  Deceasitaies  in  perpetuum  protqMciat  Et  ut  b^  nastm  anctorilaa  inuioJa- 
bilem  et  inconuiils.iin  obtineal  Brmitalem,  manu  propiia  subler  oam  snbscripsimns  et  anuU  iMstri  impres^ 
(»iunc  assi^nnri  iussiiiius. 

C.  Signum  (L  M.)  Uludouuid  «erenimmi  regis, 

Badeberlw  tubdiaeomu  ad  vktm  Btddriei  ne^tmd  el  (L  S.  R.) 

Data  Xlil.  K.  ApriL  aaao  XXIII.  sorenwHmi  regps  Hiudonuid  (in  orienilali  Franda  regnBntis).  Indictione 
in.  Actum  in  uiOa  Eipilii^as  (ia  l>ei  nomino  feliciter  Amen.) 

D.i«  Sirj;el  i4t  tlirilwri!  icrlnrcn  gt'j;.in|;rn  uixl  tlii'  Cli.irU*  uberliaupt  *chr  br*ch;iiii^l.     (hic.  im  Dstum  eiDgcklMHHfltS 
Wortc  lind  tbciU  «aigcrufCD,  tbcili  gjni  crloscbco,  luid  nadi  <lar  Aoakigie  anderer  t'rkuodea  aapplirt.) 

XXIII. 

In  nominc  sanctac  et  iudiuiduae  Trinilatis.  UJudouuicus  diuina  fauentc  clcmciitia  rcx.  Si  eniiu  Jibcra* 
litaiis  WMtrae  mnnero  locis  Deo  <ficaii8  qniddam  confortmns  et  nee^taics  eedesiaslieas  nostro  subleueaans 
iuonmnie  atqne  regali  tuemnr  muniminc,  id  nobis  ad  aeicrnam  uitain  f(>Iici!|lcr  optineodam  proralunim  li- 
quidn  credin^ns  Ounproptcr  nouerit  omnium  fidclium  noslronim  indvistrin  pracsentiuin  scilicrt  el  futuro- 
rura,  qualiter  nos  ob  amorcm  Dci  el  reniissioncni  poccatorun)  oostrorum,  atquo  pro  remeilio  aiiiiuarum 
niiteccssorum  ncetrorum  auggsliBNmorum  ImpeFatorum,  ad  monasierium  quod  didtor  Heriuurt,  qnod  csl 
CmiStructum  in  honore  .sanclae  Mariac  semfx  r  uiri^inis,  silum  in  (Iucatn  sa\i»nico,  ulji  prar^scnlis  tf  nipori- 
birs  Hadciiiii  abbati.ssa  et  rcctrix  eK.se  uidclur,  qua«dam  res  proprictatis  no«>lrae  in  pagis  Dreini  et  Boro- 
•  ctra  cogiiominantibus,  ct  in  comitatibus  Biirchardi  ei  ITuariui  coniacentes,  id  ost  pasas  dominicatas  duas 
cum  terriiorio  dominieali,  unam  scilicet  in  Sclilieim  el  alteram  in  Stocbcim,  nec  non  ci  mansos  triginia 
perlinenles  nd  loca  pracnominata ,  et  quicquid  dici  aut  noniin;ire  polesl ,  quae  ad  praedicta  loca  iurc  per- 
lioere  noscuntur,  cum  familiis  sexa^ila,  quao  liiigua  corum  la/i  dioimtur,  totum  et  intcj^rum  per  baoc 
aostram  audorilatem  ad  memoramm  mooasleriuni  perpetoaliler  in  proprium  tenendnm  omieessunus,  et  de 
iure  nostro  in  ius  et  domintiQinem  eiusdem  moosaferii  tnuMfimdimus  et  condonamus,  ea  sdliGOt  raiione, 

^T^Ou  tt^v» •'i  *^  Digitized  by  Google 


SS«  —  SSf. 


19 


ut  perpetuo  sanctis  monialibus  ibidem  Domino  iugitcr  famulantibus  in  cibariis  et  uiclualibus  rcliquuique 
wlbm  esrain  per  fuUmi  temponi  Chrialo  propilio  oonstttani,  et  in  benefilio  res  ipae  nuUi  coacedantur, 

sed  sohiinmodo  absolule  ad  mensam  corum  iogitcr  descruiant,  et  nullus  «uccessor  nostcr  hanc  auctorila- 
tom  largitionis  nosirao  aliter  imroutare  possit,  ncquc  ullus  publicus  iudcx  aut  aliqu»  iudiciaria  pntr^itns  * 
aliquam  molcsUam  aut  cootrarietatcm  in  his  rcbus  illis  facere  pracsumal,  scd  liccul  ipsis  res  suas  iibeiv. 
et  absolale,  Domino  adtananle  «I  nostra  mouitioiie  tucntc  possidcre,  omni  iadiciaria  reiuota  potestaCe.  Bt 
ut  liapc  aiictnrilas  lardtionis  nostrae  pcr  fnttirn  Ipmpnra  firniior  habeatur  ct  a  fi*leJibns  nosfris  mcltu»!  ron- 
scructur  ucnusque  credalor,  subter  eam  manu  propria  uotitra  firmauiinus  et  imprcssione  anuli  oosth  ad 
signari  inesiimis. 

G.  Signum  (L  IL)  Muii(nadd  tsnnit^m  tegi*,  Badebertw  tu&diacomu  ad  uiem  Uvilgam  eoneilbnV 
reeegnotd  «f  (L  S.  R.) 

Data  Id.  Junias,  aniio  Christo  propitio  XXM.  lUudounici  serenissimi  rr^iy^  in  orientaG  Francia  ragpanle, 

ladictionf'  VI.  .\Pliitn  in  ullla  I-raiiconouurt  palatio  regio,  in  Dci  iiouiine  felieiler.  .\ine.N. 

Di«  iicbriCl  der  Urkuadfl  littt  keineo  Verdaefat  gtfea  die  Aechtheit  and  Orij;in«litit  ilmrllirn  m;  dftt  Sicsel  «Iter  itt 
nidit  mcbr  i<u  urtpriinsliche  uod  gehort  eiaer  gaai  •odern  Permin  an.  E«  iit  Irritiurmig,  «ebr  dick,  ait  tMkM 
Pvi|MMalriHB«a  di«  CkaiU  (cbcllet,  aiid  uigt  aiii  «0nriftt  tchcwUa  BnMtkitd  mH  ubBdwktaiii  Jtnfft;  tOB 
4cr  VnMcMft  iu  Mil  tUktArik  «nr  wt  tmin  .  ,  Mba  Di.  Gfa  ....  Dm  f  ritoBd—M  Spme  ■■di,  mmt 
frtihcr  cin  iin<3rrc5  Sic^l  itt  ttrfcnMlo  M%ednicU  fMrcMB  fcia,  decMii  Vcrtuel  dorch  dw  ^(niwiitife  willkirlicii 
CfMM  worden  iit. 


XXIV. 

C»  In  nonune  sanctae  et  iodiuiduae  Trinitaiis.    Hludouuicus  diuina  fancntc  clementia  rex.    Si  enim 

locta  Deo  dicatts  qoiddam  es  rebns  qnas  diuino  mnnerc  jtossidemns  largitatis  gratia  oonferimos,  hoe  nobis 

procul  dubio  ad  aelenam  nilttn  promerendam  ||  proiuturum  liqnido  credinras.  Qaapn>ptcr  iiou<>rii  omnium 

lideliuin  noslroriuu  praescntium  scilicet  cl  fuluronim  industria,  qualitcr  nos  ob  amorem  Del  et  pro  abso- 

lutione  peccatorum  aoteccssorum  no«lrorum  augusiissimorum  Impcratorum  atquc  pro  rcmcdio  aiiiroe^  nostrde, 

quasdam  res  proprietalis  noslre.,  qnas  Poielwri  fidelis  nosler  adenos  in  beneSeiani  lennit,  b  dacata  Unest' 

falorum  ooniaeentcs  in  pa£;is  Grainga  ct  Thrccuuili,  nec  non  ct  in  COmitatibus  Rurehardi,  riiahherti ,  et  .  •  gi/ 

Albrici  atquc  LeUi,  id  suut  mausi  XIUL  cum  familiis  uiginti,  qui  lingoa  eorum  lati  dicuntur,  ad  uionaste-  q'^^^a'  '* 

rium  qnod  noeaiar  Heriuart.  quod  est  constructum  in  bonore  saoclae lHartae semper oii^inis,  ubi  Haduuuio  hx^^^^l 

praesenlis  temporibus  abbatissa  ct  rcctrix  cssc  uidctur,  com  omnibns  appendidia,  totum  et  intcgrum  ad  ^^^^f  „^ 

prm-fatum  monasterium  in  propriuin  pcrpetualitcr  fi  neii  !iim  tradimus  et  dc  iurc  nostro  in  ius  ot  tloinina-  :  .•''»|J»ftt« 

tioncm  ipsius  monaiilerii  soUemailcr  condonamus,  jta  uideiicel  ut  avlias  succcssor  noster  casdcm  res  indc  J'"  ' 

olierias  subtraendi  lieentiam  babeat,  sed  ab  hodiemo  die  reetriees  aiqne  sandae  moniales  ipsias  mona- 

sterii  casdem  res  rccipiant  atquc  dcinceps  pcr  hoc  nostrum  praecepttim  data  liccntia  Christo  propitio 

habeant  potestatem  utendi  pro  communi  ulilitate  earum  qualitercumque  eis  libucrit.  Et  ut  haec  auctorita.s 

largitionis  atqoe  traditioni]»  per  futura  tempora  fiimior  babealur  et  a  cnnclis  fiddtbas  noslris  melius  con- 

seructur  uerinaqnft  eredatnr,  anbier  eam  mann  propria  nosira  firmaaimns  et  miprearione  anuli  nostri  robo*- 

rari  hiflsimns. 

Signum  (L.  H.)  Bludouuici  semduim  regit^  ffadebertut  uAdiaeonua  ad  uieem  Uuitgarii  eaneeUarii 

recognoui  el  (L.  S.  R.) 

Data  VU.  Kal.  Maias,  Anoo  XXYU.  regni  Hludouuici  screnissimi  regis  in  orientali  Fraaiia  rcgnaote,  lodi- 
Clione  Vn.  Actnm  m  Franconouurt  paiatio         m  Dei  nomtne  feliciier.  AmeN. 
Dic  Cfccftc  iit  tAt  fc—fcain  — d  ^  8ln«t  TcrUrm  itpnjw. 

i* 


bigitized  by  Google 


XXV. 

C.  In  nomine  sanctac  ct  indiuidnae  Trinilati>.  Ludlhuuuiciis  diuina  faucntc  pratia  Rcv  Si  cnim  lilim- 
litaUs  nostr^  muocrc  luciii  Deo  tiicaliii  quititium  ccinfi>nntu»,  ||  i<i  nobis  et  aii  inorluleiu  uiLuui  leinpoi-aliter 
inuuiendam,  et  •elemain  felietleir  obtineodcm  proJbtnniai  liquido  Cfedimitt.  Que  propier  noverit  ooiiiium 
fidcliuin  nostmnim  prcscntiiim  «r  lirr  1  pi  futiiroriiin  sollcrtia,  qualitcr  nos  ob  noslro  mcrccdis  augmentum 
et  pro  reuedio  aoiuianun  nostrarum,  et  per  intcrpeUaiiooem  Uemm^  dileci^  coniug^  oo&tr^,  quasdam  ree 
proprietatis  noetif  oonceflrimas  «d  moaaelefram  HenQordensis  ad  usos  sanetiaMMualiQm  ibidem  doroino 
Camulantium,  qaod  sitmn  ost  inter  ImioB  Uuorna  ct  liardrm,  in  honorcm  saoctc,  Dci  gcnitricis  ct  po^pellie 
i\jtv^tfr^^>  uir^ini*;  Maric.  uhi  rfHjuicscit  corpus  sacro^  uirginis  PusiniH;,  du;i>  uidLlicct  ca^ja*?  dominicalas,  Oueranbcr^ 
^wv  ^^^^^^^^  Uuduuincsthorp,  in  pago  Angcresj^ouue  wipcr  fluuium  ilrcnum,  cum  triginta  mansis  el  oinoibus  suis  appeo- 
diein,  hoe  esl  utriuaqoe  seinis  mancipiis,  Breis,  aedificiis,  lerris,  eultis  el  ineollis,  praiis,  pascnis,  aqvia 
aquarumifue  decursibus,  inolis.  niolendiiiis.  piscatioiiil)u.->,  siluis,  ucnalionilnis ,  cxitibus  ct  rcdi(il>us,  uiis  ct 
^  iouiis,  qucsitis^  et_inquirendis,  cum  dcciraLs  ct  omni  utiiitate  (]ue  ulio  modo  indc  potcrit  prouenire.  Ea 
sdlicel  ratione,  ut  ab  hodiema  die  ct  dciiiccps  per  hoc  nostr^  auctoritatis  preccptum  pleoius  in  Dei 
namine  confirmatum,  nullo  inquictantc,  scd  domino  auxiliantc  pcrpeluis  lemporibus  ibi  pennaneaint  ad 
usus  sanctimonialiurn  iliidi  ra  domino  fnniulantiuin ,  ut  nulla  abbatissa  ncquc  nlia  ({uclihct  potestas  audcat 
iUas  alicoi  io  beoeficium  praest^,  scd  illc,  indc  faciant  quod  cis  expedit  pro  communi  utilitate.  Uolumiis 
eliam  atque  coooedimns  ul  poteslaiem  habeant  ex  illis  ipsis  cligeodi  abbaiisBam.  Deeemimas  eiiam  alque 
iubmus,  ut  nulhis  iudex  pinbficus  neque  quislibet  ex  tudiciaria  potcstatc  in  cccli-sias  scu  reliquae  poescs- 
sioncs  aut  uillas,  quas  memorato  monasterio  conccssimus  ucl  deinceps  ihi  uoluiTil  iliuina  piefas  augcri, 
ad  causaji  audieudai^  ucl  fraeda  cxigcnda  scu  mani^iuncs  uel  paratas  aut  tcluneuin  uol  tidci  iustiorcs  tollcre, 
wil  hombiee  predicti  mooasierii  oommanentcs  dislringere,  nee  nDas  pnbUcas  fimctiones  seu  redihitiones  aut 
illicitas  occasiones  rcddcnrlas  deinccps  praosuniat,  sed  liceat  praediclis  famnlahus  Christi,  absquc  ullius 
ioquietudine  perpelualitcr  ct  inrefragiBbiliter  Dco  scruirc,  quattmus  pro  iiobis  nostriisrpe  domini  clomeotiam 
deuofii»  exotfent,  et  ni  b^c  noslra  teaditio  ac  prcccptio  firmior  habeaior»  maou  propria  firmauiimis  e( 
anufi  nOBlri  inpressione  signari  iussimus. 

Signum  domm  Ludthuuuici  (L  M.)  serenissim  rtgii. 
Euerhardus  cancellarius  mrg  Grimaldi  recognmti. 

Data  Kal.  Julii  anno  XXXtll.  rcgni  domini  Luthuuuici  sorcnissimi  regis  in  orientali  Francia  re^ianle, 
indictiooe  prima.   Actum  Engilaliem  palatio  rcgio  in  Dei  nomine  feliciter. 

Dm  IIob«|iim  kH  «kkt  wlltl£nai|  auidiyirt.  DM^i«a«l,  inUkm  ari»  «iHM  durcksetogeflen  Pef;|MaMtilf«iAa  wui 
m  Chtfto  irbilUl  Wt  trt  i 


XXVI. 

0.  lo  Boimne  sanolae  et  indHudane  Trimtafis.  Hhidoiimoas  diuma  &neiile  gratia  rex.  Si  fiberafitMis 
noeme  muncrc  lods  Deo  dicalis  quiddam  conferimus  bencficii  et  neccssitates  ccclesiasticas  noslro  ||  rcle- 

uamus  iuuaniinc  atqne  rcijali  tuemur  muniminc,  id  nobis  ct  ad  mortalcm  uitam  temporaliter  IrnDsigcndam, 
et  ad  aetcmam  uitam  fcliciter  obtincndam  profuturum  liquido  credimus.  Quapropter  compcriat  omoium 
fiddtum  noslrorum  praesenliom  scilioet  et  fotnrormn  soliertia,  qoaUter  nos  ob  nostrae  mercodis  aim;men- 

tuni  ct  pro  rcmcdio  aniinac  domni  aui  ac  i:i'nitoris  noslri  ncc  nrjn  frJtris  noslri  Hlotharii  suiquc  filii  el 
aequiuoci,  concessimus  quasdam  rcs  proprictatis  oostrac  ad  monastcrium  situiu  m  Saxonia,  (juod  nuncu- 
patur  noua  Corbcia,  id  est  uUlam  quae  nocatvr  tiniclia,  ubi  sant  homiues  L  qui  picturas'*}  faciunt  eipic- 


•]  Plctara  iMt  Ijir  A  «%nASailkhs  isdMMoi  «tan  M 


Digltized  by  Google 


ST»  —  Stl.  « 

turae  uineanun  LI  et  ^  particulae  uineamiD,  ubi  duac  carradae  coHigi  paasunt,  ct  sunt  ibi  XXX  rcminae  T^  ;  '^^^4, 
qaae  dant  cenraDi  nnBquaque  sex  aieta»  iMni  et  de  lino  XII  foau,  Dl  paDos  el  XV  oaa,  et  de  tetra  tn-  flfh''  ^ 
toria  ad  L  modioa,  et  de  pratis  ad  cairadas  X.  Has  itaque  praescriptaj  ros  com  oouii  integr'tate  toium 
01  ad  iiitf-f^niTTJ  rx  inre  ct  dominatione  nosfra  in  ins  cl  dominationcm  pracscripti  monasterii  traflinnis  atque 
tran6furi<iimu:<,  ea  uiduiicct  ratiunc,  ul  ab  hotiiciiia  dic  ct  dcinccps  pcr  boc  nostrae  auctorilalis  pracccp- 
tum  ptenius  b  Dei  nomiiie  confinntlani,  nullo  inquielante,  sed  Deo  «tiuKaace,  pevpei^  tea^oriboe  ibi 
pcrmancant  absque  ulla  contradictionc,  ut  cis  pro  nostra  ac  rnniiigis  rnri-s'<;imaquo  prole  salute  domini 
clomentiaiii  facilius  exoFare  delectet.  Et  ul  baec  auctoritas  iargitionis  uostrac  firmior  habeatur  et  per  fiitara 
tempora  «  fidetibuB  noaCris  aeriai  «sredrinr  «t  diBgenyn»  ohKmielnr,  iwnu  prupria  iioetm  «obler  cvn  fir- 
mauimus  et  anali  mMn  bpressione  nasi^piare  iuanmos. 

Signum  (L  M.)  lioMmi  Btudouuici  teremssimi  regi*. 

Uebarhardus  canceHnriux  ad  uicem  IJulberti  archicappettani  recognoui  et  (L.  S.  R.) 

Data  VII.  Kal.  Octob.  anno  XXXIIII.  rcgni  domiii  Uludouuici  screnis.sinii  regis  in  orientali  Fraacia 
regnantc.  Indictiono  tcrcia.   Actum  Aquisgrani  palatii.   In  Dei  uumine  feliciler  AMO. 

Sm  thg*  lllgl,  MlfcfMiMft  Md  «tMikHHll,  ioM  M  4| 


XXYII. 

AbMMft,  Hdb  taP  in  Miilimi  n^OmimM  Ont^iwlt  I«nIiI^|»,  »  Mx»  4m  BiMallwkM»  ttaujv  « 

In  nomine  aanetae  et  indiaidaae  Triniiatis.  Hladoonlcus  diuina  raiicnte  clctncniia  re^.  Oportet  igilar 
nos  f]iii  (liiiino  sumus  muncrc  qiJodammoHo  prae  cacteris  mortallbus  suhiiinali,  eius  in  omnibus  parcre 
pmcccptis,  cuius  clementia  prelali  .simnis,  ac  pro  suo  amorc  ioca  quae  lideics  nostri  ad  laudem  et  glo- 
rlam  nominia  sd  aedifleare  et  conalmere  ao  eonsecrare  nolaeriat,  da  ad  hoc  sopplemenlom  et  solatiam 
confcrrc  ac  sub  nostra  dcrpnsionc  cl  tiiilionc  suscipcrc,  qiiatcnus  quidquid  dcuota  mcnte  in  cisdcm  locis 
boni  conati  fucriiu  iuipcndcre  pcrpctualitcr  absquc  alicuius  moleitia  et  inquicludinc  ualeat  fixum  et  immo- 
bilc  permancrc.  Quapropter  compcriat  omois  fideliam  nostrorum  prcscnlium  .  .  .  .  cl  futurorum  soUertia, 
qualitcr  ThcaderieoB  sanciac  Mindonenais  eodeaiae  episeopas  consiruxit  pcr  nostram  lioentiam  exaoahere' 
ditatc  in  honorc  sanrti  Pclri  ancillanim  pinrtiTO  monn«;tcrium  quod  dicitur  Vuonherestorp,  ct  ex  hoc  ct  in 
orone  tempus  subiccit  ad  potcslaicm  sui  iam  dicti  episcopatus,  largiens  ex  eodem  episcopaiu  ad  memo- 
ralum  monasteriam  deoem  mansns  Ktoram  et  quinque  seruos  com  boe  qaod  babere  aidentnr,  et  dooenln 
.  .  .  .  dccimarum  ad  subsidium  piarum  ancillarum,  co  quoquc  pacto  ul  .sub  potcsfiitc  svicccsaorom  suorum 
uidclicct  episcoporum  consislat  ad  regcndum  prcfatum  cocnobium,  ct  habcant  rcguiaritcr  ipsae  aiicillae 
piac  inter  se  liccutiam  eligendi  abbaUssam  prout  oportet  futuris  temporibus,  el  omoibus  anois  pro  institu- 
lioiie  anbieclioais  quinqoe  solidos  penmhiant  ad  ecdesiam  sai  episoopalas,  ei  demceps  maneant  absqne 
ullins  inqulctudine  cum  omnipotcntis  Dei  scruicio  sinc  ulla  quacrcla  suoriim  propinquorum ,  et  idcirco  dcpre- 
catus  cst  celsttudinem  nostram  uenerabilis  episcopus  Theodericua,  ut  hoc  nostrao  auct<nitati8  preceplum 
seribere  inlMremus,  pcr  quod  decendnms  atque  inbemns,  at,  sicnt  supcrius  comprehensam  est  de  prefato 
monasterio  quod  predictus  uenerabilis  epbcopus  coMtruxit  el  ordinauit,  ita  demceps  pcr  hoc  nostrae  aucto- 
rilatis  prccciitiiin  plcnius  in  Dei  nomino  confirmatum,  nullo  inquietantc,  scd  Deo  auxiliante,  pcrpetuis  tem- 
poribus  tirniuin  ct  stabile  permancat  absque  tdlius  conlradiceiitit>  olistaculo  et  sub  nostrae  immunitatis  tui- 
tione  .et  defensione  tam  igMor  anoillae  Dooiii  qaam  et  res  «aium  perennis  teotiporibns  oonsistant,  ot  eis 
pro  noalca  ae  ooningjs'  ceriaainieqne  pndiB  safaite  Domini  dementiam  ddeotabStns  ezorare  defaictet.  Et  nt 


«)  FBr  ai*  liBdliiaiiots  NchliiMl  iit  iaA  aisfat  d«Mii|iH%  liiMiHtw. 


Digitized  by  Gopgle 


31 


»Tt  —  «tl. 


iuw|ae  AitciCNitas  fiRMor  tenealiv  et  p«r  lutiira  tempora  •  fideltboc  noalna  mrii»  credatnr  ei  diligenttus 
«baerttetor,  mana  propria  mNrtra  snbier  eani  firauuiiiMM  ei'  aDoK  noaiit  inpraaaione  atU^jpiaie  inaHniua. 

Siiinum  L.  M.}  dnnmi  Illudouuici  regix  gerfnissimi. 

Kuerlidrdus  cancel/arius  nd  uicem  Liudberhti  archicapcUdui  reeognmii  et  (L  S.  R.) 

nriltim  pridic  Id.  Orlrihr  Anrio  XXXIII  rci:ni  donini  liludounic-i  srrcnis-iinii  rcgis  in  orieotali  Francia 
regnantui,  iQdicUunc  IV.  .^ctuin  lu  Fraucuuoioi>d  palutio  rc^o  iu  Dci  nuiiiiiiu  ielicilcr  aiuco. 

XXVIII. 

C  In  itomino  .<^nciac  cl  indiuiduac  Trinitati».  liludouuicus  diuina  faiicnlc  gratia  rox.  Conuenil  rcgiao 
dignitali  acmper  studere  ne  eodcitianini  Chrisli  statns  aliqna  oocasione  taberaclari  incipiat  Bx  boc  ||  eaim  et 
pracscns  iiila  sub  niaiori  prospn  llat*'  traiLsijj;il»r.  cl  aclemac  boaliludinis  iTicrri  s  inrulinii  ad«piiritur  Oiia- 
pro|)tcr  espedil  nobis  sepiiis  rctraclare  concessiones  aateccssorum  no.strorum,  biaiul  et  nostra  praoLcpia 
de  iiiunuuitate  ecdesiarum  ab  exaeibidbus  pnpKcts  cenfinnare,  ut  et  quac  prius  concessa  sont,  uuiuquain 
inlringi  patiarour,  et  de  bb  quae  forte  mious  expreaie  aiinotaia  Mnit,  ct  idcu  in  antiquis  praeoeptis  non 
rrtnlineri  rontonrlitnr,  por  nniifinim  rnnrcctionPin  omncni  in  futuro  (lulnctatcni  fnllanuis  Notiim  crt^o  csso 
uolutuus  omnibus  tam  pracsenlis  acui  quam  «ucccdcntium  temporum  Uiri^ti  tidclibus,  quia  nouae  Corbeiae 
mooasterium  iussn  gloriosi  genitorts  nostri  oonslmclom  cst  in  honorom  sandi  Stepbani  protomartyris  Christi, 
•Upie  pcr  uoluntatem  ciusdem  Itnperatoris  corpore  esl  beati  Uili  martyris  insignitum,  sed  et  ex  integro  ab 
oiniiibu»  puplicae  c.xactioiiis  officiis  cl  cxpcditione  hostili  lam  dc  litLs  quam  do  iogenuis  hominibus  terram 
eius  inculcntibus  absoIuUoiiem  promcruit,  in  quo  et  nos  comprchcnsum  existiinauimns,  cl  haclcnus  obscr- 
oatum  comperimiis,  ul  dedmae  dc  domtnicnlis  ciu.s(lcm  munasterii  mansis  non  darentur  epitcopis,  sed  ad 
porlani  inonaslci  ii  d;it  rntiir  in  t  lcniosiiiam  pracfali  t;i  nitoris  nostri  cl  tolius  prosapiao  cius,  ut  uidelicct 
etjset  iindc  minii^iriirelur  peregrinis  ct  boi»pitibus  qui  iiuinquam  dcsunt  monasterio.  ^'unc  uero  exorla  que* 
rtioii?  pcr  quosdam  episcopos,  utmmnam  hoc  Otdera  mooaslerio  genitoris  nostri  oostro(|ue  praccepto  coo- 
cesaum  sit,  quanqoam  ut  ip>i  iii<  imt  nonunatim  non  sit  cxpressum,  sub  gcncrah  tatnen  conccssioiie  libeMe 
disposiliniiis  rcrum  suarnm,  eiiani  hoc  comprehensum  falcmur,  sicut  et  seniori  Corbeiae,  ad  ciiius  nomiam 
liaec  noua  inslitula  est,  ct  praccipuis  quibusquc  mooacborum  monasteriis  anleccssores  nostros  cuncessi$se 
oonperimas.  Et  ne  deinoepe  hinc  aliqua  dubietas  fiat,  rogato  ncoerabiiis  niri  Adalgarii  aMmlis  eiosdem 
Monastciii  pcr  hoc  nostrao  potestatis  praeccptum  decemimus  aU|ue  iubcmns,  ut  et  omnia  fjnac  prins  ha- 
buit  iiniuunitalis  praccepUi  rata  el  inconuulsa  babeaaUir,  et  per  banc  conscriptionis  nostrac  cartam  specia- 
Uicr  ci  conceason  adalor,  ut  de  d«nninicati8  mansni  uel  none  habittg  uol  post  adqoirendis  a  reddendis 
^ftfflflij!!  plenam  idem  monastcrium  habeat  inmiunilalem,  Nisi  sicut  hactcnus  fuit,  uideKoet  ad  portam  mo- 
nasterii  in  stisccplionem  ho>()itiini  ct  pcrcgrinorum.  His  oiunibus  astipulari  recons  .Adriani  apostolici  prao- 
falo  abbau  coUatum  priuiicjjiuni  cognouimus,  dum  huiu«  apud  nos  cootrouersiac  qucsiio  uentilareiur.  El 
nl  haec  «acloiitas  nostrae  lar^tionis  firmior  habeator  ttipKi  per  fiitum  tempora  a  fidelibns  MMtcis  oerios 
credatur.  naim  propria  snbter  eam  firmaumius  atqoe  anufi  mpressioae  s^nari  inssimua 

Signwn  '\.  M.'  domm'  flludfiuuin  ftpyiii-: •<''::'!  r"<ji.i. 

Hebarharduv  mnrellunu.s  ad  tiiccin  Ltudbcrti  urrlurapijpllani  rerogmm  et  :'L.  .S 

DaUi  XYi.  Kal.  JuL  anno  ab  incaroatioiie  doiDinica  DCCCLXXill.  regni  autem  domni  Hladouuici  sere- 
iHSsimi  rcgis  in  orieDtali  Fraada  r^ipiante  anno  XXXVII.  hdictione  TL  Actnm  Aqui$grani  Palacii  in  Dd 
nomine  febciler.  AMBN. 


Digitized  by  Google 


»11.  S3 
XXIX. 

Aw  im  XopUdbMlM  im  SiiRet  Car*^. 

Adriamis  epiaoopi»  •ennis  aemorum  Dei.  Adal^o  religioso  «bbati  ueoerabilit  moaasterii  sanctorum 

martirum  StcphaDi  at(]ue  Viti,  quod  nnncapatnr  Doua  Corboia,  cl  pcr  tc  iu  codem  ucnerubili  monaslfTio 
in  pcrpctuum.  Conucnit  apostolico  modcramini  pia  rcltgione  pnllfMitilxiH  beniuola  cnmpassionc  succurrcrc^ 
el  posccncium  auimas  alacri  deuolione  congruum  impcrliri  as$cnt.uin.  L\  lits  cnim  iucri  polii»Mmum  prcmium 
a  oonditore  omnituD  Domiao  promeremor»  dum  ueiierabilia  loca  oportune  ordinata  ad  nMliorem  siuc  lir- 
miorcm  fuorint  sinc  diibio  statum  pcrducta.  El  idco  rum  conslct  rtlii^innfin  liiam  nostrao  solticitudinis 
poutificio  $ati£  bumililvr  tiuggessisse,  quatious  prefalum  monasterium  sub  pcreniii  defeosMonc  saniiuc  scdiis 
•poatdicae,  coi  fieei  iodigni  prccsse  dinoscimur,  recipere  dij|;naremur,  deoementea  scilicet  atquc  aposlolicB 
anctorilate  modis  onuubns  slatucnlcs,  ut  cl  idcni  monaiiterium  priuilogii  nOStri  dccore  linctciius  uigoat,  el 
monachi  qui  illic  Domino  cotidianis  laudibus  famulandir,  dc  propriac  conijrcj^ritiriiiis  crtlli  iiio  Imim 
deccssuiu  dcincepi»,  qucm  diuiaitato  sumoia  aonucntc  omncs  concordiler  oicgerinl  ordiiiandi  abbutcin  iia- 
beant  faeultatem.  Bt  qma  asaerB,  nnncupntum  ipsum  monaslcrmm  muDifioencui  principom  in  prediorvm 
facnltiitibiis  ditntiim  fiiisso,  pctis  ot  su£;i;oris  ut  Uini  Iioc  <|nrid  niinr  possidrf  (jnam  cliam  qiiod  a  ndflibus 
iUic  fortatisis  ublutum  siuo  coUatum  fucril  emissa  prcccptiouc  confirmai-c  nichilominus  digparemur.  Super 
qutbus  non  solum  in  Dmnino  gauisi  sumus,  uerura  oliam  qnia  pia  esse  conspciumu$,  ut  moris  est  apostoliei 
ad  libi  bec  impcndenda  amorc  Dei  illccti  uotis  tllis  fauerc  dccrcuimiis.  Qua  piopter  a  pri'senti  se\ta 
indictione  iam  diclum  monasloiiiim  in  .ipostnlit  ao  auctorilalis  (lofrnsionem  immn  pcrpoluam  rccipimus  tui- 
cionem,  et  oiunia  predia  illius,  tam  ca  scilicet  quae  a  gloriosis  principibus  ucl  aliis  Girtiili  fidelibus  ibi 
collam  suot  et  ooncessa,  qoam  tlia  quae  deinceps  prestante  Doraiuo  coufeiri  polermil  et  conoedi  ibidem 
siuo  mobilia  siuc  immobilia  confirmamus,  el  ut  i\  quolibct  non  usurpentur,  inuadantur  aut  rapiantur  auctO- 
ritate  apostolica  promulgamus,  iuboinus  ac  dofinimus.  Nichilominus  inuiolabiliter  aposlolica  ccnsura  ad 
Dostrae  mcrcedis  augmcntum  dccemimus,  ut  omne  fas  atquc  omnem  licenciam  habeant  roooacUi  ciusdcm 
mraastcrii,  talem  de  suis  semper  abbotem  eKi^rc,  qualem  omnium  uota  conoordiler  poetdauerint  ei  sibi 
prr  lii ;  ■•  li  rn  fore  uno  animo  graciu  sancli  spiiitus  sufTragante  illic  Domino  famulanles  uolucrbt,  ncc  quis- 
quain  pre«>umat  alienuin  siue  extraneum  illic  umquam  abbatem  consiituere  aut  iolroducere,  scd  «icut  liixt^ 
mas  tales  de  ipea  congrcgationc^  c]ui  eidem  roonasterio  regnlariicr  proslnl,  cura  uol  In  de  bnc  nita  nocatos 
ad  Dominum  domigraucris,  uol  tcmporc  succcdcntc  ab  itimniniitate  «nninm  e%Bntur«qm  uilam  et*  omnem 
moniLsterialcm  ordinem  tenoant  et  cuncla  cum  timore  Dci  i  t  roiioroncir»  regularis  disciplinao  dfsp<M>sare 
sununoperc  fiaot,  Slatuentes  iipustolica  censura  sub  diiiini  iudicii  aliesialionc  ct  aoathcmatis  intcrdictu,  ut 
nulli  umquam  parao  nel  magno  homini,  cniuscumque  sit  di^iatis  «d  ordinis.  liceat  hone  nostrae  auclori' 
Uitis  (]iinm  |)io  inluitij  prormilaatiimiis  sanctioncm  infritif;m'  aul  floccipcndcio  iicl  in  loto  siue  in  parte 
quoquo  modo  uiulare,  £l  si,  quod  Don  credimus,  leinerario  ausu  qulsquam  uol  niinc  uel  umquam  traos- 
gredi,  conlempnerc,  ulolare  aut  hane  nostram  precc])tioncm  inrringerc  iiresumpscrit  et  non  in  omnAos 
obseruaueritt  SCial  se  anathematis  uincuiis  innodandum  et  a  regDO  Dei  penilus  scquestrandum.  Qui  aiitcm 
ucrus  CU.MOS  huiiis  n[insto1icac  piac  siinctinnis  .stiiiliosus  ohscruator  oxtUerit,  beoedictionem  ot  miserioordiam 

uitamquo  actciiiam  a  (iomino  l)co  nostro  conscqni  ni(Tcattir. 

Scriptum  per  raanum  Stcpbani  notarii  Camarao  s^mctae  Ronianac  ecclesiae,  imperante  domino  nostro 
pnssimo  perpelnalitelr  augnsto  Hhidionoioo  ft  Deo  ooronato  magno  imperatore  anoo  nigesimo  qoarlo«  Et 
post  consnlatiim  (>iits  anno  nigesimo  quarto,  tncnso  Octnbrio,  indiclione  sext^  Bene  oaleie.  Dtla  UUS 
Octobris,  pcr  mouus  Scrgii  primioerii  defeosorum  sauctao  sedis  apostolicae. 


Digitized  by  Google 


u 


S»«  —  IBT. 


XXX. 

In  nomine  eanctae  p\  indinidiiao  Trinifnti?:.  Hhidnniiicns  diiiina  faupntf  {jrotia  rot.  Si  locis  Deo  di- 
catis  iio^lrae  rejjiau  jiotcslatis  bcDiuuleiitiain  ioipcniieriinus ,  lioc  nobi:^  aii  aeternac  ||  remuneralioiUS  prae- 
mk  capessMida  prolbUinini  liqnido  credimas.  Quapropler  noueril  ««rainni  fklciinm  WMtroroni  tam  prae- 
sentiiini  (Hiarn  ft  riitnroriim  iiidustria,  qualitcr  uir  ucncrabili»  nominp  I.nithanlns  cpiscopus  scilicot  accclc- 
siae  constructac  in  honore  sanctae  Mariac  scmper  uirgiois  et  saoctt  Chiliani  in  loco  qui  didtur  I^erbrunno 
altuKt  in  praeseniiam  nostram  aui  noairi  piique  genitom  noitri  conscripta,  in  quilnis  eoniinebaiar  qoaHter 
ipsi  autccessoros  nosiri  res  pracrutae  aeocleaiae  «m  homioibm  in  ipsis  rebus  consistenlibos  aob  iUornm 
rcccpcront  niundeburdo  et  tnltionn,  prccatusque  est  nosfram  mansiirtndififTM  ut  hoc  ipsum  a  nostrae  re- 
giae  potci^lalis  consensu  ficn  non  recusarcmus,  Nos  autcm  ob  amoreni  Uoiiuiu  et  ob  remedium  aoimae 
pii  genitoik  noslri  caeteroramqnae  aateoecaorum  nostA)rmn  nec  non  et  pro  nosliae  mercedii  nogmeiilo 
paternos  inorcs  sequcnlfs  rt  hcnignitati  eiiis  consentientes,  ila  fifri  (IctTcnirnus  Praccipionles  ergo  iubc- 
nius,  ul  nullus  iudex  publicus  uel  quislibet  ei  iodiciaria  potestate  io  accclcsias  aut  loca  uel  agros  seu 
reli(|uas  posso!%i(ines  iam  dictae  aecdeaiae,  qm»  mmo  infin  didonem  fegni  nostri  lcgibus  possidet,  ucl 
quac  deinccps  in  iura  ipsius  loci  diuina  pictas  uoiuertt  aogeri,  ad  cmttas  iodii^iario  nioro  audiendas  uel 
frcda  ('\i.L;cnda,  mansiones  uel  paratijs  facicndas  aut  fidcius^sorcs  tollcndos  aut  honiines  ipsius  ecdcsiao 
conlra  rationem  distriogcados ,  oec  ullas  rcddibitioncs  uel  inliciias  occasiones  requircodaa  uUo  umquam 
lempore  ingredi  aodeat,  uel  ea  qnae  mipra  memorata  sont  penitas  exigere  praeannat,  bomimbna  qooqn» 
Aimulatum  eiusdcm  monasterii  facientibus  in  Hurstcromai^u,  qui  saxonice  Malman  dicunlur,  praedictum 
mundcbiirdum  et  tuitioncm  nostram  constiluimus,  ut  cliam  coram  nulla  iudiciaria  poleslato  p\aminenlur 
nlsi  corara  cpiscopo  aut  aduocalo  quem  eiusdem  loci  cpiscopus  clcgcrit.  Quicquid  ucro  fiscus  exindc 
apemre  polnerit,  praedidae  aocclesiae  ad  stipendiB  paoperam  el  kmiinaria  ooocediraus.  Bt  ipse  epiaeopiia 
cum  oinniluis  rcbus  sui<!  nr)s;tro  fidelitcr  parcat  impcrio  et  sub  nostra  consistat  derensionc,  quatinus  i|>sum 
fratresque  ciusdem  loci  pro  nobis,  coniuge  proleque  no«tra  Doiniaum  melius  exorare  deleclet.  Etutbaec 
noetrae  oonaensionis  audorilas  plemorem  in  Dd  nomine  obtincot  finnilatem»  mami  propria  noatn  aidMBr 
ean  firmauimna  ei  anoii  tioairi  impreanone  aasignari  inasbnua, 

Signufn  Bludouuici  (L.  M.)  serenissimi  regis.  , 
Amolfus  canceUarius  ad  uicem  Luitbrrlf  archicnpellani  recognoui. 

Daia  Nonas  JuniL  Anoo  dominicac  iocamatiuuis  DCCCLXXXI.  Indictione  XIII.  Auno  Vlo  r^gu  Hhido- 
uuici  screnissimi  regis.  Datum  Franoooofori  In  Dei  nomine  felicitcr  Amcn. 

Dm  Mooocramm  ktwuat  mii  ton  LiBihiifi  4w  Pwtictlii  ilwrcui.  —  Dm  mrs«4nufcl«  Swgd  uift  dM  BnullMld 


>  XXXI. 

XP.  In  nomi»,  ganciae  ei  indiuiduae  Trinitatis.  Karolns  diwna  fttoeDte  demenlin  Impenitor  aQgostas.  SH 

peliciones  seruorum  Dci  nostroniTntpic  fiddiuin.  qnas  pro  suis  ncccssitalibus  el  maxime  pro  ecclesiarum 
Dei  utililatibus  nobis  1|  suggcsscnnt.  ad  eiicctum  pcrducimus,  noo  solum  honoriiicam  Imperialis  bberali- 
talis  czercemns  consoetndiiMm,  ncrum  eliam  ad  aeteroae  retribniioms  mercedem  talb  credimns  nobb  ftda 
profutnra.  Undc  nouerit  omaHUH  fidelium  noslrorum  praesentium  scilicel  et  rulurorum  mdustria,  quod 
fiddis  no5ter  Bobo  abbas  monasterii  qiiod  «ocatur  noiia  Corbcia  et  situm  esl  in  Saxonia,  dedicatum  «ero 
in  honorc  sanctorum  martirum  Stepbaiii  atque  Liiti,  insinuauit  ampliludiai  no«trac,  qualitcr  idcTD  monaste-- 
rioro  beatae  memoriae  «miB  noster  Hlwfcmnieoa  bnperator  primitus  inoboaneril  et  atalim  bHer  ipsa  oon- 
stractionis  etna  exordia  conoessefit,  ut  neqoe  abbates  iUins  lod,  neque  bommes  eormn  coiuacuiiique  ooili- 


Digitized  by  Google 


ditioois  io  expedilionem  umquain  ire  deberent,  sed  iiccrct  ei«  ciun  quiacle  ac  securitate  {Mraefal^  ulilitales 
ccctesiae  proaklere,  nec  non  et  regiis  ioterdain  le^Htiombus  exeqoendiB  obi  opus  esMt  opemn  dare.  Qann 

concCMgonem  tirTnain  in  ruturuni  cssc  uolumiis,  licct  ad  presens  eani  instantis  pcriculi  nccessitas  paululum 

Diinuere  cogat.    Nam  propler  immcnsam  bar)>arorum  infestalionetn  necesse  liabcmus  cum  uniuerso  populo 

nobis  diuiiiilus  commisso  ccclacsiac  Christi  dcfcnsiuui  insistcrc,  ct  ob  hoc  Don  omnes  sub  mcmorati  loct 

dominio  coosistentes  a  profectioiubos  in  hoslem  inmunes  refinqoere  poesumas,  sed  qnoniam  eiuadem  bMit 

abbiites  niissaliciim  roi;iiim  peragere  soUti  eranl,  concediniiis  oi-?  iit  triginla  hominos  iinbiles  ab  aliis  pro- 

feclionibus  sccum  immuncs  liabcaot,  ct  si  cxtra  patriaoi  eal  lcgalio  pcrageoda,  plurcs  nobilesadhoc  opus 

paratos  tencaot,  reKqai  uero  coni  soo  popuio  In  hostem  profictscaotar,  El  hoc  quandio  tauta  belloram 

pericula  iraminent.    Ubl  uero  diuina  pictas  paccni  dederil,  concessionem  quam  tcmporibus  gloriosae  me- 

rnoriae  aui.  genitoris  ct  gerinani  mct  halmrnmt,  firmam  cl  slabilem  manere  uolnmiix    Tradimus  ctiara  in 

remedium  animac  noslrac  ct  patris  noslri  et  fralris  ct  in  clcmosinam  progcnitorum  nostrorum  quacdatn 

beneBtia  ad  preTatum  ooenobinm  in  propriam  hereditalera,  acilicet  in  Uuehsigo  quinque  maosoaiet  IL  fti-  )\tt^''^''  ^  ^ 

iriilias  quos  babuit  Liuduu.iid  in  Ixncfitium,  ct  in  Hcssliin  V.  iii;insns  ct  dnns  litorum  faniilins  fpias  habuil  Iv^C^**"*^ 

olim  Remcias  io  bcDclitiuiD,  el  io  Harca  Asseki  in  uiila  btnkeshusun  quicquid  ad  regium  ius  pertinet  in 

tenv,  silins  et  mandpiis.    Coneednnus  qnfxjuc  partem  uillc  quae  dicitar  Oaenhns.  quam  habuit  olim 

Iluihric  comes  in  benelitium,  et  qualuor  niati.<iQ,<$  in  Sinutfcldun,  quos  Lantuardus  habuil  in  hem*fitium.  Et 

iit  hnop  nostme  Inriiitalis  cnncessio  plcniorcm  in  Dci  nominc  obtinr  nt  firinitnlem.  mann  pmpria  firmauimus 

ci  anuli  nostri  impressionc  assi^ari  iussimus.   Stgtium  (L.  M.}  domnt  haroU  srrtnimmi  augusli.  Liutfrt- 

dv*  Mtariiu  ad  wecm  UtUttaard^  onhieaMiUttrii  reeognoui  <f  (L  5.  B.) 

Data  Non.  llBi.  Anno  incamalionis  Domioi  DCCCLXXXVIL  Indiclione  mi.  Anno  nero  regni  domni  Vof 
roH  XI.  Imperii  auteiA  VII.  Adam  Uoeibilinga  oilla  m  Dat  nomiae  Caliciter  anen. 

Dm  8iii|tl  Mt  «irlana  |»|mhih. 


XXXII. 

(>«  In  nominc  san^*)ac  ot  indiniclnnf'  Trinitatis  Kan>Ius  diuina  faucntc  gratia  sercnissimus  Imperalor  Au- 
gustus.  Si  locis  Dco  dicatis  nostrae  imperiali  polestalis  bcniuolculiam  impcnderimus,  boc  nobis  ad  aetemae 
remuncrationis  pnie||niia  capessenda  profutnrum  fore  liqaido  credinuis.  Quapropter  omnium  fidelinm  no- 
.stronim  pniescntiuTn  srllicct  cl  fulnroruin  rofinoscat  industria.  qualltcr  ulr  iicncrnbilis  nomine  Bi.so  episcnpns 
scilicct  aecclesiac  coostructac  io  booore  saDCtao  Manae  semper  uirgiiiis  cl  sancti  Chiliani  in  loco  qui  dicitur 
Padcrbnumo  atlnlit  in  presenliam  nostram  benfissunonun  auoram  nostronnn  a^storom.  piiquc  genitoris  noelri 
co)iscri|iiu ,  in  quibus  continebatur,  (|nditer  ipat  anleoessores  nostri  res  praeblan  aecdesiae  cura  hoaoinibaa 
in  ipsis  rebiis  consistcntibiui  snb  illorum  rcfcpfnint  mnndcliurilo.  Precaliisque  est  mansueludincm ,  til  hyc 
ipsum  a  nuslrae  impcrialis  potcstatis  consenso  Hcri  non  recus<ircmus.  Nos  autcm  ob  amorem  domini  et 
ob  remedium  anhnae  pii  gcniloris  nostri  ceterorunique  nnteccssorum  nostrorum,  nec  non  et  pro  noSlrae 
niercnlis  augmento,  patenios  inores  sequentes  el  benignitati  eius  consentientcs ,  ita  ficri  decreuimus.  Prae- 
cipientcs  ei-go  iubcinus,  ut  nullus  iude.x  publicus  uel  quislibet  ex  iudici:iria  potestatc  in  ecclcsias  aut  loca 
uel  agros  seu  reliquas  possessiones  iam  dictae  aecclcsiac,  quas  nunc  infra  diliuocra  regni  noidri  Ic^ibus 
.  pos.sidet,  uel  quae  dcinccps  in  iura  ipains  fawi  diuina  pietas  uolnerit  angeri,  ad  causas  iudiciario  more 
audiendas,  iiel  fr«'da  cxij^enda,  maiisioncs  uel  paralas  facicndas,  aiit  fideiussorcs  tollcndos,  aut  Iioinuics 
i|)sius  acccle!»iac  contni  rationem  distiingendos,  ncc  uUas  redibilioocs  uel  iniustas  occasioncs  requircndas 
oHo  umquam  temporc  in^redi  «ndetit,  tiel  cn  quae  supra  menioratn  sunl  penitus  eugere  presamak  Ho- 
minibus  (pioqiie  famulatum  eiusdem  monaaierii  Itacinntibas  m  Hnsleromarcn  qui  sajtOBiee  Hahnaa  dicuntur, 
CM.  dipL  VhL  WmU.  4 


Digitized  by  Gopgle 


SST. 


praedicUiin  mtuidcburdum  et  tuitionem  nostram  consiituimus,  at  etiam  coram  nuUa  iudiciaria  ■potcstate 
«tunincntor,  tiMi  coniin  epiteopo  «ot  oduocalo  qnom  ei«d«ni  loci  episeopns  degerit   Qvioqnid  nero 

fistiis  e^inde  sperare  potuerat,  prac<lictac  aecclesiae  ad  sti|)pn(lia  pauperum  et  liiminaiin  concrdimiis  Kt 
ipsc  epbicnpus  cum  omnibtis  rebus  s\m  noHtro  fideliler  pareat  imperio,  el  siib  noslra  con&tiitat  dcfeusionc. 
Qnotiaua  ipsum  fratrcsque  eiusdom  loci  pro  nobb  domtniim  meliiis  iiigilcniue  exoraro  delectet.  Bt  ut 
haec  nostrae  consensionls  anckwitM  |dcniorein  in  Dei  nominc  obtinett  finnitafeni,  manu  pro|iria  nostra 
ittbtcr  enm  rniifiniiauimtis  et  anuli  nostri  iniprc^siooe  asBignari  iussimns. 

Si^liiinn  fliiinu!  Kiiroli  (L.  M.)  ser^nifc^^imi  frnpprrtfftris'  Aiiijush'. 

Aniijilivrlits  niti<  i  lliirimt  ad  wrnn  Liiilf/rrli  aicJiK  iipjwUiini  let  otjmui  el  (L.  S.  R  ) 

Data  XI.  Kal,  Octobr.  Anno  duminicac  incarnalionis  UCCCLXXXVU.  Indictioiie  \.  Aniio  ucro  regni 
KAIIOU  sereniwmi  Imperaloris  AuguBtt,  in  Italia  VU.  in  Fhueia  V.  in  GaUia  lU.  Actum  ad  Luitinanna 
curie  regali  in  Clwisti  nomine  feBciter  AMEN. 

Dn  ■urgcdrurit.te  Urine  kreUfonnige  Siegel  teigl  dit  recbti  Mhmde  Bmilrfld  den  KalMfa»  MblErl||  m4  «lit  aoblAcl: 
leu  Uiuplc,  »ber  mil  S«biUt  uad  Ltw,  mil  dtr  UnMhfilk:  KwoIm  lBi|k«r«l«r. 

XXXIII. 

Au  dcM  OnVwUGwtH  4v  «ita  Will|Ht. 

In  nomtne  sancte  et  indioidQe  Trinitatis.  Amalfus  gralia  Dei  rez.  Si  semomm  Dei  peticionibns  qnas 

pro  ecclesiarum  sibi  commissarum  ulilitatibus  nobis  suggessorint ,  clt  iiicutrr  annucrf'  nc  pic  prospicere 
nolumuB,  et  ad  presentis  uite  cunmm  prospere  perageodam,  el  ad  futurc  bcatitudinis  prcmia  promerenda 
id  nobk  profntiKvm  liquido  credimus.  Cnde  «mmbiiB  sanete  Dei  eedesio  noslreqae  fiddibt»  notum  esse 
Qotumus,  qftoA  fideOs  ooster  Booo  abbas  monasterii  quod  nocalur  nona  Corbcia  insinuauit  celsiludini  ncisire. 
qiiiilitrr  ipsiiin  mfmachonim  rf^tifibiiim  <thi  oftnimissnm,  nop  noti  Pt  monnslcriuin  pnrlLiruin  ron>.titutum  in 
ioco  Hcriuorl  nuncupato,  cui  precst  abl^atksa  notnine  iiatwigis,  a  uenerandc  incHiorie  anieces.s()re  noslro 
Lodowioo,  pro  etema  ipsios  omniMpie  gloriosiBnmi  generis  sui  memoria  prinnim  coiutruela,  ac  deinde 
tam  illius  quam  filii  sui  sercnisvimi  rcgis  Lodowiii  ct  suLCcsnnim  cius  !argitionibtis  illustrati ,  ct  (lercnsioiic 
ac  tuitione  actcnt»  fuerint  conseruata.  Quam  ob  rem  noslram  inplorauit  clementiam,  ut  eadem  monastc- 
ria  sub  noslra  toitione  suscipicntes,  omne.s  donalioncs  atque  concc^innes  a  progcnitoribu«  ac  prcdccesso- 
rilMM  nostris  cia  coNataa  nostte  auctoritatis  precepto  firmare  ac  siabilire  uelierans.  Cakis  ntionabjli  ot 
iti';t(»  petitiorii  assensuni  prebentes,  dccerniinn-?  nlqitc  itibpmtit  in  jHimis  ut  titnimtjTir  r  -"lolii-nn  nim  omni- 
bus  ad  ea  pertinentibu»  plcni»siiue  iniuunilatis  securiiatu  finialur,  sicut  ab  anlcccs:>oril>(i.s  nosiris  cls  con> 
cessum  fiieral,  el  in  eomm  preceiMis  oontinetur,  neqne  publicis  eiaeiionibus  ud  quibuscumque  modiis 
illorum  hoinines  a  qualibet  iudii^aria  pote.statc  dlstringantnr.  Sed  nec  preratus  abbas  ciusque  suoeesaores 
ali(|iiando  ih  hostem  ire  cogaiilur,  scd  sicut  antea  cis  a  predecessoribus  noslris  concessum  fiiit,  omncs 
siios  iiassallos  nobilcs  »ccum  in  pria  ub  expcdilionibiis  uacantci^  habcunt.  Inferioris  uero  conditioniji  quan- 
tis  opns  babuerint,  ad  legalionem  nostram  et  ad  monafiterii  utfliiatem,  proot  necessilwi  flai^t  peragnidam. 
Deindc  supradirln  tTionastcria  ciirn  uniuorsis  rcbus  siiis  itn  in  nnstrnm  tuitinncm  ac  dcfensioiiem  .siisripiinu.'!, 
nl  eonun  decimas  ucl  posscssiones,  siue  rcgia  donalionc  siuc  alioruiu  bdeiium  traditioue  «dtributa.s  uoi 
proprio  laboro  acquisitas,  nulla  cuiuscunque  ordinis  aat  dij^iiiatis  persona  qnolibet  modo  m  enrerre  pre- 
snmat.  Sed  et  episcopi  qiii  eeeieaias  ad  ca  pcrtincntcs  ollicii  sui  causa  debont  ailirc.  non  cvi.^ani  maitnes 
sumptiis  a»l  stiu  inansionatica .  qiiam  prinium  slalulum  ftn  i.it,  cl  in  capiluluri  iibro  dc>cri|>tuin  hubclur. 
Preterea  qiiod  ab  exordio  conslruclionis  corundcm  inonast4,>noi-uin  a  nostris  antcccssorii>u$  coastitiilum  esl, 
nos  qaoque  finaiter  seraari  nolumus,  uidelicet  ut  ubicumque  casas  nel  corles  babueriint,  ex  rebus  <paB 
bidem  sus  laboribus  acqoimnt,  decimas  denC  nd  portam  monaslerii,  moc  aUii  eas  dare  coganlor,  quatinus 


Digitized  by  Google 


«7 


inde,  in  nostram  ac  totius  geaeris  ooslri  pereDncm  mercedeiD,  saperucnieatilius  perejpioi»  el  hospitibiu 
senuaiur,  sicnt  tn  cApilnkri  et  m  d«creto  luodafi  peraiiMuin  eit  Scenododut  ei  leUqoa  fidelhira  paupe- 
rumque  ( oDsinii  hospitalk»  e(  mos  f*iit  aemper  in  Mcris  conoedi  ccnobiis.    Proiode  utrique  congregaiiooi 

re^tiliiris  (-lcctioiiis  pofestalem  conrodimns ,  ut  o\  monarhis  inter  se  abbalem,  el  sanctimonirtlibus  simiiiler 
abbalissata,  dura  ita  res  c\i^t,  chgerc  hccal.  Ad  cxtremum  quoniam  !>uperius  aonuoatus  ccsar  Lodowicus 
^enlcm  quam  (>aier  aou*  sereoieflimui  imperaior  Karalas  ferro  edomitam  ad  clwwlianilati»  lidem  connert^ 
•d  mcmoriam  paterne  uirlulis  et  reUgionis,  monaslcriorum  con«>tructionibu.s  illustrare  disponcns,  hec  doo 
ad  prr|iotuam  tam  ipsius  quam  uniuersc  ut  supra  dictum  itsl  gloriosiissimc  prosiipie  sue  elcmoHinam ,  sc- 
cuitdum  antiquam  monastice  disciplinc  reclitudincm  construi  ct  ordinari  preccpit  Idcirco  iioti  ea  cuucto- 
rum  lideliam  ooetrorun  precipue  epiuoporum.  in  quonim  parrochiis  ud  ipaa  uel  corum  rea  auot  poaite 
tuicioni  ac  bcnignitati  commrndnmus ,  ut  ei.s,  ubi  illorum  opc  indigurrint,  prouirlcntinm  rt  aiuilium  magis 
e)diibeanl,  quam  molcsliam  ingerant,  nec  io  ipsorum  eccle«iiii  a  auis  presbiteris  missarum  ceiebratiooes 
fieri  interdicant,  sed  m  quid  mii  hnk  «bi  inde  ucgari  putaot.  ad  iioetram  preaentiim  et  eynodalis  eiaoinii 
indiciiim  defenot.  ]u.stum  c«t  enim  ut  eil  praiit,  ({uod  semper  sub  impertali  et  regia  prodccc:isorum  no- 
strorum  tuitionc  fuerunt,  cl  nuod  ilefrnsionem  el  rnnfirmationom  rrnim  siianmi  ;i  potestate  beati  Petri  per 
prccepta  scdis  aposlolice  eoii!>equi  merucruiii.  Vl  auleiu  uiunibus  innutescal,  nu^  lucliil  ex  hiis  que  ante- 
oenores  nostri  ad  eadem  loca  doonierunt  uelle  niDnera,  tflStm  ex  noslra  addera  aliqaid  decreoimui,  con- 
ccdentt>s  ad  subsidin  frntr-iin  in  prcfaUi  noua  Corbcia  domino  s<Tuleiitium ,  piscalioncm  in  Medrikc  t-l  in  nici- 
ois  locis  qoe  ad  iKMtrum  ms  pertinebat,  atque  uniucrsum  beneficium  quod  Norliertus  eius  prouisor  liabuiW 
woa  cum  vambm  nmm  et  familiis  quc  ad  ipsam  piscatiooem  iwouidendani  ei  ad  predicli  Nadberti  beae- 
ficluro  pertaiebanL  Uec  uero  auctoritatis  nosire  conoMsio.  ut  pletiioram  in  Dei  nomine  oplineii  firmilalam, 
manu  propria  subter  cam  firtnauimus  ot  anulo  nostro  aarigoari  iuBaiimia. 

KngilbfTo  notarius  ad  uicem  Theolmari  arehicappetlani  rrrofjmui. 

T>ntn  III  Iifus  Dccembris  anno  incarnalionis  Domini  DCCC.LWXVII  *)  hidictione  VI.  aono  I.  regoi  domoi 
Arnulii  piisi,imi  rcgis.   Actum  Phorphcim  paialio  rcgio  iu  Doi  uominc  fcUciter  AMEN. 

XXXIV. 

Councnit  episcopali  aoctoritati.  pie  lollictteqae  lemper  cogilare,  qaalious  ila  ecdesianim  Dei  «olli- 
citadiocoi  habeant,  ut  sacris  locLs,  in  quibus        Vtcm  ramuluntium  scdulitate  placatur.  oporluna  conferre 

sulTragia  non  d«?lrcctpnt.  Vndc  ego  Liudberhlus  liret  indigniis  Magontiacensis  archicpiscopiis ,  omnibus 
saucty  Dci  cccle^^  fidelibus  suggcro,  quia  uenerabilis  fratcr  nostcr  fiouo  abbas  monai>t«rii  quod  uocatur 
iioua  Corbda,  atUilit  oobis  quaaiplmii  cyrographa  gloriosissimonmi  priodpum,  ad  ounfinnalioncm  prioile- 
gionim  einsdrm  monastcrii  promulgala,  inter  qu^  proxime  ei  collafum,  roniniiiriitfr  ct  ip>iiis  rt  ncriror- 
dcnsis  monaslcrii  stalum  confirmobat,  datum  scilicet  a  gh^rioso  rcgc  Arnuiro  his  ipsis  dicbus  nouiler  ad 
rcgniim  pronccto.  Super  hcc  etiam  carias  doaa  oslcndil  Romaoonim  pontificum  Adrmni  aique  Stephani, 
in  ipsis  cariis  coocedeotium,  ut  in  luiiionc  sancic  st^dis  apostolice  preratum  nuoae  Corbeiae  mooaslerium 
pcrpHiialilfr  baltrrrtur,  simuhpic  aposlolica  auclorit  t' ■  'if  crrnrniiiim .  iif  i<lrm  monastrriiim  pIcnLs.siniam 
habeat  immunilalcm  ab  omnibus  quoquo  mudo  rons  uol  intus  monasteriimi  in  rcs  ad  iliud  pertincnles  sese 
preter  uotuotatem  abbatum  loci  ipaus  penniscere  cupieotibus.  His  ^tor  omnibus  apud  nos  rdectis,  petnt 
prefalus  uenerabilis  abhas,  qun  ct  ra  qtir'  .ocris  littcris  pii>>imoriim  principum  confirmala  ftirmnt,  nuslra 
quoquu  auctorilatc  roboraremus,  et  bis  qu^  ab  apostoJica  sedc  decrela  sunt,  nustr^  subscriptiuiiis  carluJam 
adiuugercmus.  Nos  itaque  consideraiitos  raligiosam  eins  esse  petitioncm,  pastoralisque  esse  olBcii,  seruo- 


•)  Dia  AMMft  h      ««•  V«il|ifl  hM  «o  MMnAs  lifcmU  DCCCLXXXVL 

4» 


Digitized  by  Google 


StT.  . 


runi  Dci  iugiler  ntililati  ctHnmodisi^ue  prospicerc,  decorniinus  ut  pr|rata  dno  inonasleria,  Gorbcicnsc  uidc- 
Beel  moMidionHn.  atqne  Herifbrdeiwe  sanctimoiiifiliain,  de  oainibm  rebns  qaae  «el  in  commnni  «mpra 
Dirinorati  pfineipis  carln ,  ucl  spccialihus  aliuruin  principum  prcccplis  coniirmatc  eis  cssc  noscuntiir,  nihflo- 
minus  tolom  ex  occlpsia?!lirn  rl  rpisropali  saiictioiic  dlitinoant  {irnjitatom ,  ut  nihil  hahcant ,  imfle  so  niori 
poseanl,  quicnmquu  sibi  promittunt  hcc  aliqiio  modo  sc  posse  inmutare  uel  inrriujjcrc.  iiahcanl  igilur 
prefhta  mooaslerin  reram  suarnm  libenmi  in  ommb»  (Nqmoendi  repilariler  potestatem.  ut  qu^mqiie 
oisdcm  rnnnnsti-i  iis  in  auro  ucl  nri;pntf>,  in  agris  ct  famulis  seu  quihnslilift  rrhus  fucrint  oMiLlii  siui'  in 
presenli  dic  collala  essc  consinnt,  io  disposiliune  niatieanl  eorum  qui  eisdcm  locis  prfiali  suut,  ul  (juicquid 
socnBduin  Dei  timorem  rcgiilariter  et  canonioo  disposuerint  ad  eoclcsic  ipsii»  uliKMem,  liberam  io  oroni- 
biw,  com  consilio  fratrum  sorurumuc,  raciendi  babeant  potestatcm.  Kt  ut  plenins  proaeqnamur  quod  san- 
Ctos  apnstfiicKs  i;iin  (ticlns  iiilciulisst'  si'iilinnts.  atfpir»  nnif  cos  bcaliirii  rir('|.'(>riiim  ct  rcucrond»!  meraoric 
Nicolautu  sanxissc  dc  stalibus  monasterioriim  inuenimus,  nos  humiliier  taniis  auctoritatibus  subscribondo 
oonflrmamus.  ut  nnllns  episcopvs  Padrabramiensis  aliquam  ex  eis  uel  acciptal  uel  expoecat  porllonem, 
nequc  ucl  in  his  qui  regiminis  locum  tencnl,  uel  in  ipsis  congregalionihus  aul  in  ipsis  cocnobiis  potcsla' 
tem  obtineat,  nequc  ipsorum  dorainatione  potiatur  uUa,  neque  in  clericLs  ncquc  in  Tamulis,  et  in  omnihu<( 
qu^cumque  ad  inona&tcria  ipsd  uidcntiir  habcrc  poaaessiooes  rcspcctum,  sicut  ab  Qninihu.s  cis  haclcnus 
serantum  et  consenmm  est  episcopis,  in  qoorum  parroecbiis  rcs  eorundem  monneierioram  coniBcere  uidcn 
tur.  Nec  ad  ipsa  moiinsfrria  uel  wllas  eonindem  uel  ipse  pcr  .se  ucl  ec(momus  eius  uo]  arf^hiprcshii^^r 
aut  arcUidiaconus  illius  seu  (ptclibet  ex  cius  agenUbus  persona  potestatcm  habeat  accodendi,  nisi  fortc  uo- 
ceasjtafis  cwm*  wA  dSectionis  gratia  uocaUis  aduaieril,  oe  iroportunitale  eui  ministroramque  suorum  in. 
quielodnie,  sacris  locis  Hat  moleslia,  neque  in  eocleais  prffays  monastcriis  suhicciis,  uel  in  presbileils 
eisdcm  ccclcsiis  ordinatis,  aliquam  tcmptct  facerft  perlurbalionem ,  nona  consiitin  ndc}  ot  anli<fuam  cnn<r}- 
luiioncm  uiolando,  sed  sicut  regulariter  ct  canooicc  dispositu  sunt  ct  longo  iam  tcmporc  manentia,  ita 
quoque  ruluris  teroporibus  maneant  incoocuasa.  Ordinaliones  quae  necessari^  fuerinl  ipsis  monasteriia 
agcre  uon  difierat,  altaris  (juoqiin  nt  hnsilicnnini  hrn^^cliriinnes  >i'i"  r  in-st.cr.ilionf^s  proul  ncccsMlas  poslu- 
lauerit,  uel  in  ipsis  mgnastcriis,  uel  in  a^ris  corum  libonter  conccdal.  Ciirisiua'  quoque  oicuiiKpic  conso- 
cratum  per  siugulos  aimos  prfbere  iK^n  differat,  et  pn>  fab  oouubus  nullum  munns  c.xigat,  ne  spiritus 
.sancti  gratiam  nendere  cooatos»  Symonis  quod  abdt  dmooatiooem  iacurrat.  Hoo  coostitutum  non  solum 
Padrahrunnon.som ,  ucrum  etiam  omniiim  loconim  episcopo*;.  nhioufn<juc  prcfntn  mmmstcria  iir;!  c^t^rlpsirif? 
ucl  agros  uel  familias  habcre  nottcuutur,  obscruare  siue  cunclaii^mc  scu  conlriniicliono  oporlcl,  ul  nullus 
poteslatis  iure  rebus  eorandem  roonasterioram  abulatur,  sed  mancant  onuiia  in  polestate  eis  pr^tatoram 
,  el  rcgnlari  di.sposilionc ,  quocumquc  nl  (!i\Iinits  nrl  in  iifrris,  nol  in  f;uiiiliis,  ucl  in  dociinis  cis  constanl 
esse  collaUt ,  sicut  el  apostolica  ct  iniporialia  pi^>ccpta  partim  simul  parlini  .singillatim  cis  coniirmauorunL 
Abbatcm  ucro  ucl  abbeUssam  in  bis  locis  eligendi  semper  habeant  polesiatem ,  ct  cam  per.sonam  cligant, 
quc  propoaitum  conucrsationis  in  utrdibct  monastcrio  ot  moribus  et  babitu  profiteatnr,  non  canonicum  ant 
laicum,  nwjue  altcrias  mrinastorii  monarhnin  In  rjuo  spfciiTlitor  nos  audire  dij^etur  rcgia  dominatio,  ut 
nullam  eisdem  monastcriis  pryponant  porsonam,  <inc  non  ab  ipsis  congrof^alionibus  fuerit  regularitor  clecta. 
Debcnt  eium  rouodi  principes  honorem  prestare  Dco,  quem  sibi  uoluni  pi-o.siari  a  Dco,  uidclieet  ut  qacm- 
ndmodom  cnpiunt  a  Dco  stbi  coDatum  rcgni  hnnorom^conycruari,  sic  ecclesie  Chri.sli  suam  non  dedignentiir 
seruare  lcgom  Non  cnim  decct  nequc  iustum  uidori  potoril,  ut  .sibi  militantihiis  do  ccclosio  riirisli  j»os- 
sossionibus  mcrcodom  rcstituanl,  el  quod  do  rc  publicu  sua  retrihucrc  dtbcnl,  id  roddcro  iioiinl  de  his 
qof  eoUata  sunt  Deo.  Qua  de  re  nouerit  clcmcntia  ucl  nunc  consisteniimn,  uel  succcsi>ionis  iuro  omniom 

futurunun  principnm,  ;i  scilo  npnstolic;i  snnf-iluni  mistnupio  siibsrriplinnf  ri)|iiir;itiini ,  nf.'C  iion  cl  ;in(c(.'0- 
denlium  rcgum  prcccplis  cuutum,  ut  prediclis  mouastcriis  nullas  pr^-iiciant  porsonos  de  quocuui<juc  ordine, 
oisi  qii^  per  ekctionem  pndmlnlem  saoiatur.  Quonlam  oero  muAif  qu^runtm*  ab  importonis  homimbas 
maligoitMis  occasionca,     oecesae  esfscmper  adoennrii  tela  c%eo  pratectionlsrepellere,  qnod  apoeiolicn 


Digitized  by  Google 


(iccrcuit  auctorilas,  nos  quoque  approbamus,  ut  qtit  ordioali  fueriot  ad  rogimcn  sopc  dictoram  monastc- 
rioram.  nulla  potestate  pr^ualente  deicimitur,  utiii  criminis  cansa  fiienntdcprelicnsi,  oiiusmerito  rectomm  u 
non  dcbeaiit  adimiiialrara  offidum.  Is  fittn^  uero  maeulis  siuo  criminis  alicuius  denotatioDe  $i  rucrint  ap- 
p(<titi,  non  preter  rrtnonicam  et  rcgularcm  dcponantur  cxaminationcm.  Si  quis  ergo  aposloiio^  sedis  de 
crctum,  cui  nos  hanc  conlirmationis  cartulam  uenerauter  8ub.scripsimu!i,  contempserit,  produl  dubio  dain- 
natioBii  censaniiii  suscipiot.  quam  credimos  dioino  spirita  por  apotlolicam  lingnam  prolalAm.  Nos  igilnr 
noslram  sttbscripUonem  annli  nostri  imprcssionc  signanlos,  ohsccrarous  fratres  ct  coi^pisoopos  nostros  omnes, 
in  qiionim  inanus  Lsta  deucnorint,  ut  sua  eliain  aucturitalo  et  .sub.scriptiono  lioc  confirmare  aelint,  ut  qui- 
cunquu  hee  tcmerarc  prgsumpserit ,  gencralitatis  nostn;  sentcotiis  Uu  aoathemutis  uiaculo  obligcttu*,  ut  ne- 
minem  faabeat,  de  eiuus  fenore  «bi  blandiatur  aut  se  tueri  poase  pntet  a  senienlia  danmBtienis.  Cunelis 
antoni  ista  scniantibus  sit  pav  (lomini  nnstri  Jhesu  ChrLsti,  quatinu<:  ot  htc  fnicluin  bone  aclioni<;  rncipiant, 
et  apud  districtum  iudicem  pr^mia  fturu^  quielis  ioueniant.  £l  quia  apostulic^  auctoritati  subscribeotcs 
isia  edidimiis,  iustnm  est  nt  illam  sacram  sedem  eliam  in  hoe  hoooremus,  nt  appeOationes  ad  eam  fieri 
lieent  a  pr^ictis  locis  ciun  neoeasitas  foerit,  Eo  miblieet  tenoro,  ui  si  hoc  consiituium  ab  aliqM  fnerit 
preuaricatiim ,  nictrnpolifnnus  oonim  opiscopus,  qno  pj;o  nunr  licct  in<ligiius  fiingor  offirio .  porsonam  huius 
sancUonis  uiolatricom  conucniat,  et  huius  nostri  decreu  te.siilicattonetii  innotescat,  utquc  ab  eo  quod  prauo 
gessit  recedere  non  morelnr,  ex  oommoni  omnium  coSpisooporttm  aiiclorilate  cmtfesielar.  At  si  Ole  eon- 
lumacitor  in  f-ni  fnfti  pfrpcltationo  pcrstitoril ,  licontia  vi^  sit  Roniariain  a[>osIoIicamf[no  .ioiloni  atliie  et 
necessitatis  suo  causas  ante  papain  qui  tunc  fucrit  urbis  Rom^  dcponcrc,  ut  pcr  oum  cf^^ta  cau:>a  rem 
iustv  damnationis  senlenlia  midtBlur. 

Feloo  munere  diuino  metropolitanus  ecdesi^  Remensis  episcopus  tenurom  huius  sanctiouis  perlegen» 
ct  diliv'»'ntfr  pertrdctans ,  in  omnihtis  oftm  probandam  cl  corrohniaii.Iain  o,s>p  iudicani,  tam  proptor 
antiquuin  ius  monastoriorum  ctiani  hi^  eoenobiis  consoruaudum,  quam  ad  prccauendas  niliiloiniiiuii 
melestias  hic  sommalim  probibitas,  <]iio  modemis  temporlbos  oontra  sacra  monasteria  pcr  quos' 
dam  episcopos  rccontor  onliiinios,  nec  non  etiam  por  quoruiidam  laicorum  inrestatMHMSB  grassari 
rocponinl.    Ad  quas  inhibondas  rationabilis  ordo  seruatus  ost.   ut  ct  gloriosorum  prinoipum  hic 
coucossioncs,  et  ponliiicum  Roraanorum  priuilf;gia,  et  archiepiscopi  ciusdeni  monasterii  his  umiii- 
bus  asiipulalio,  ot  ut  o^teri  uelint  episoopi  assonsum  pr^bcra*  nequaquam  spemenda  hie  oontineMar 
politio.    Ciiiiw  yratia  illcrtn<!  siniul  of  proscnliaHtcr  ah  codom  uoncrabih  arc!  i r  !|)o  Liudberhlo, 
noc  aoa  et  a  bouone  rcligioso  ciusdcin  mooa^ierii  abbato  rogatos,  boc  decreiuin  cpiscopali  aucto- 
rilale  ratnm  esse  deoeineM,  in  nomine  patris  et  lilii  M  spirilos  sancii  confirmaui  et  sobecripsi. 
WiJliberbtuB  Agrippiaeasis  eoclesif  archiepiBCO|His  huic  decreto  mc^  mediocrilali  recitato  attcstationem 
ot  ttssonsttm  prebens,  quod  nooos<ario  BC  rite  pronui^atum  sit,  sub  oblesiatioiie  nomiiiis  Doraiiu 
iiostn  iliud  coufirroaui  ct  .subscnpsi. 
ThiBdmarus  eocfesie  Salabui^Dnsis  andiiepiBOopas  binc  dccreto  conseBst  et  subscr^ieL 
Rcdbodo  Trcuercnsis  archiepiscoptis  apfirriliaui  o1  subscrip.si. 
Johannes  Rotomagensis  archiepiscopus  consentii  ct  subscripsi. 
llildegrimus  Haluerstademfe  epi.scopus  ooosensi  cl  snbscripsi. 
Adalinariiis  ecdesi^  Ilainnrahur^otigts  archiepHoopas  con.soiisi  et  subscrijpai 
LintntiardtH  1'ercellcnsis  (>cclo>i<;  o()iscoi)iis  consonsi  el  snbsoripsL 
Arn.  Luirziburgeusis  ecdcsio  ppi.scopus  consensi  ot  subscripsi. 
Hrodberhtos  Mettensis  ecdesi^  cpiscopos  ooosensi  et  sabficripsL 
Atiulholmus  Lurmacensis  oftLscopus  consctui  et  siibscripsL 
Go<lctlianciis  Spironsis  opiscopus  con.sonsi  ol  subscripsL 
Yuicbcrhtus  Ilildincshcmcnsis  cptscopus  conM^osi  ct  subscrqiai 
Deih.  UnirdmemM  eodesif  cpisoopu»  consensi  et  aubacripsL 


Digitized  by  Gopgle 


30 


Dodilo  Caimartcensb  «edesif  cpiscopus  conMMi  ei  sabscripal 
Ilonnratus  BebacenMS  ecclesif  epiMopos  CooMRri  c(  siih^^cnpgi. 
-  -  Heidilo  Nouioma^cnsw  ecclcsip  ppiscopus  cotiscnsi  el  subscripeL 

Balthramnus  Slrazburgcnsis  episcopus  conscnsi  ct  subscripiu. 
Tneldo  Friaiiigeaflt  eoclenf  episeopue  conMmai  et  flabBcripaL 
Ibiedulfiis  Gttncensis  ecdesif  cpisoopns  ooosensi  et  subscripeL 

Dic  Si  lirifl  ilt  r  Url.uruli-  i«l  cinp  «rl;.>nr  unil  «rlir  (-liarakleri<ti«che  jjeriiian  nche  Mioiitkel.  Die  tJnttric';  riu :  n  'er  Bi" 
«chlifB  •iad  io  iwci  Kcihrn,  ilcren  )eile  elwa  ein  prittel  dcr  (anu-n  Brcile  der  Urituada  •iBoimail,  «o  d«»  eio  Drit» 
tcl  ker  tdblicbm  iit,  iml  mwar  Momtlieli  *pii  eincr.  Jmi  Trate  der  L'rk«iM)«  gMdiflirwfgwi  Hn4,  twhftBfcwn 
Bur  4it  CfllcfMMft  4ct  BMoMk  MiMlKrim  *«a  Batbercladt,  «cldw  mi  Ende  d«r  entcn  ReilM  ctcbt,  iit  «M  ctMff 
bccoodcra  HiHdicbfifl.  —  Dcs  nalca  icltircrlc  cii^wlracklnSiafcliitccMtiirt,  and  nnr  nocb  cin  rurmlncec  iMkimt- 
licfaci  BndiiliiA  dacn  Obcif. 

XXXV. 

C.  in  nonuiie  smettie  et  indiuidnae  Trinttalis.  AraoHbs  dioinn  fiiuenle  grelia  rex.  Conncnit  npMB  ezcel- 

IciiliiH?  iit  inior  fldrlos  suns  muluam  utilitatem  protiiiln  r'  ct  dc  sin^ilorum  rationabilibus  commodis  assensum 
prcberc  uelil.  Qoapropier  onuiibas  notum  esso  uolumus,  |J  qu^Miiaiu  iuter  iidek»  ooiitro»  Bouonem  abba- 
lem  ei  Oddonem  oomilem  pro  mutot  militaie  hano  commntalionem  recimus,  ut  res  proprielaiis  noslre  in 
Goddeuesbem  ct  in  pago  qui  didlar  Nihdienn,  Oddoni  beneKciiit«i.H,  ad  monastcrium  nouc  Corbegae,  cui 
prefatus  proest  abba<,  in  ius  [irnprietalis  tradercmus,  cum  omnilms  fainiliis,  manci[!iis.  afjris,  pralis,  siluis, 
aquifi  aquarumque  dccursibus,  et  omnibus  omnino  rebus  lam  inobiUbws  quam  inmobilibus,  (]uatiaus  ex  hoc 
ad  prediotam  mouasleriam  cnm  cmuii  inlegritate  mandpentor,  e  diaerso  tntem  res  eiasdem  mooaslerii  in 
orientBli  parte  ultra  fluuium  Ouaccram  coniacentes  in  nostrum  ius  cum  omnibus  quae  aJ  ca^  portinont 
reoeptas  Oddoni  in  bcneficium  concessimus.  id  est  in  Dalhem  lilos  Xlill.  Colonuin  L  ct  sextam  partcm 
s>aliniuniiu.  In  Odonhcm  litos  XUII.  Colonos  IL  In  Kikthi  lilos  11.  bi  Leri  litos  XV.  Colonam  L  mansos  II. 
ei  diinidium.  In  Lauhiugi  Colonum  I.  In  Scoderstetl  litos  IL  In  Mallumstcdi  lilus  III.  In  Sophingi  mansos  V. 
^  In  Uradii  litos  VII  inaiisos  XII.  In  Roilfncsloua  lilos  XX.  maasos  LX.  In  Dallanf^ibiuIIi  colonos  H  mansf>s  XV. 

1 11  ^  S  '  In  Ueriuuidi  colonos  et  mausos  XVL  In  Sladfordo  culunos  YU.  ct  ocuiuam  partem  totius  marcac.  In  beiu}- 
)i\tA\^if^  filio  adoocati  mansos  VDI.  In  Ailmaiidesrodie  mansos  XX.  Utrique  ergo  per  hoc  parti  oonsidunnas  eo 

y  V I  quod  atrimqne  roaior  coDunoditn.s  in  locorum  situ  habcatur,  quam  antea  fuerit,  et  ut  firmior  isla  CmiH- 
boB  in  fiitnnm' temporibus  constcni,  mano  propria  roboFtlt,  anuU  nosirt  impressione  signtri  precepimus. 

Signttm  domni  An\otf\  serenissimi  rccjis. 

Aspertus  cancelhnus  ad  uicem  Theolmari  arctucniipeilani  recoijmui  el  (L.  S.  R.) 

Data  IIII   Icl   Jnn.  Arinn  daminicac  Incamntionis  nrCC.LXXX.VIII.  Indict^one  VI.  Anno  uero  domni 
ri^s  ARNOI.Fl  lai^is.simi  rcgis  priino.    AlIuiu  Fi  aiiLlKJiiofurl  pnlalio  rejjio.  in  I>ei  •)  feliciter  AmeX. 

Om  noch  ^aX  erhallcM  Siegel  Mtgt  dM  Mitwarli  iebeade  Uriulbtld  de*  Kunlgi,  init  iichiid  aod  Lcom,  uad  der  Cm> 


•)  MBioerebtt. 


Digitized  by  Google 


5» 
X. 

XXXVI.  4 


B  AnB^  Mlb  «ril.  «4  SafaalMil  mmIm, 

In  nominp  sanctae  et  indiuiduae  Trinitatis.  Arnolfii';  diiiina  riiiioiilc  rlonvntia  rft  Si  tldelium  nnstrn- 
nim  peUiionibus  pie  anoaiaiQS,  eoraau|ue  conuuoditatibus  pro  Dei  amoro  succurrimus,  sempilemae  rctri- 
butioniB  compencKii  iiide  oob»  hnpprtiri  miniaie  doJNiaaias.  Qunpi-optcr  iionerH  oiDninm  fiddiuai  oMlro- 
rum  tBin  preMoliam  i|anffl  futurortim  Mlertia,  quoniam  Vuolflioluias  uenerandus  ac  dilcctus  episcopos 
noster,  mnnsiiptmlinis  nostrae  di{;nilatem  prccalus  e.st,  (it  qnnsdain  iuris  nrislri  rasT;  stbi  in  proprinm  con- 
cederemu».  Cuius  supplicatiuni  libentcr  saUsfacicnlC!»,  dedimus  ci  in  pagis  qui  uocantur  Uifaron  et  Rcimdi  *}, 
intcr  dna  loea  Seliheim  et  Solisan,  quidqukt  inibi  frnlres  eius  prins  in  beneficiaih  iiabuenint.  eam  omoi 
integritate  sua  perpotuo  iure  in  proprietateni ,  cum  curlc  <■!  casa  nmnibasqiie  aedtHciis,  familiis  et  iiinnci 
piis  utriu.sque  se\us,  ap;ris,  pratis ,  pascuis,  siluis,  aqnis  aquarumue  dccursibus,  inulcndinis,  piscationibus, 
uits  et  inuiis,  acccssibus  ct  rc^cssibus,  cullis  ct  incuJtis,  quaesilis  ct  inquircndis,  mobiiibus  el  inimobilibus, 
et  cum  omaibus  iusle  el  legHime  ad  easdem  bobas  aspicieutibus.  Haec  omoia  supra  nominato  prcsuli 
(ioditnti;;  atqiip  prr  hoc  auclorilatLs  noslrae  prcceptiiin  de  iurc  ct  dominalione  nnsfra  sibi  in  ius  ot  doini- 
nium  donauimus  atquc  Iradimus,  eo  scilicet  ratiooia  teooro,  ul  ah  bodiema  dic  ac  deinceps  pcrpciuis 
temporiboB  Ubefam  secttranHfue  haboat  potestatem  leoenB,  doaaodl,  umdeodi,  comonitiuidi,  ael  quidquid 
exilide  io  omnibus  sitn  plaLinTit  racicndi.  nullo  umquam  tempore  succcsiiore  nostro  irrumpenie  neque 
immutante,  sed  Dco  oiiitnlanlc  lia<»c  donatio  m)stra  slabilis  el  inconcnssn  prrsistat.  miintminis  nostri  aucto- 
rilale  scmper  roborata.  Ei  ut  iinec  largiliouis  nustrac  aucloritas  inuiulabilciu  obtiueal  siabililHlcm ,  manu 
propria  subtos  eam  firmaaimos  aanloqne  aostro  asai^iari  iussimus. 

Sigimm  dcmni  Amol^  (L.  M.)  m-miasimi  retjis. 

Afp^  tus  caucrHnrins  ad  uicem  Thentmari  arrhirapellfini  r^rmjnnui  et  S. 

Data  II.  Non.  Julii,  anno  doininicar  incnrnationis  DCCCLXXXVIIIL  lodicliooe  VIL  aniio  aatem  regni  ' 
domni  ArnoUi  sercoisiiimi  regis  II.  Actum  Francoaoforl. 


XXXVII. 

Nacb  dem,  geg«nwitrtig  in  >'rivatbe*ili  be&odltchca ,  Origiaale. 

G*  In  uoiiiino  sanclac  et  indiuiduae  Trinitalis.  Arnolfus  diuina  faucnte  gratia  rcx.  Notam  sit  omuium 
fideliam  ooslronim  praesentium  scilioet  et  futurorum  indastriae,  quallter  quaedam  rdigiosa  ||  fcmiaa 

Friduniii  noiiiinc  noslram  adiit  scrcnitalcm .  pclms  nt  ci  lirrrct  ntnncni  sni  inris  licrcdilalrm  nostrao  potc- 
slati  traderc,  quatinus  nostrae  aucloritatis  pormissionc  darotur  ci  liccntia  construcndi  iu  cadcm  hcreditale 
puellaris  monasterii,  quod  iuxia  morem  «liorum  caenobioram  snb  noalra  defensiooe  ac  tailiooe  sosceplam 
ipsi  dicbus  uitae  suae  babero  liceret,  et  qaaoKfia  quaeGbct  ex  ipsius  prosapia  m  eodem  inoniLsterio  aptae 
ad  Iioc  intionirentur  porsonae,  ip-jjio  in  oins  rociinon  sibi  snccodoro  pormiUcrrntnr  (aiins  ppliiioni  as.scn- 
suin  prcbentcs,  oinncni  ipsius  hoicdilalein  in  ni>slruni  ius  nuslruotpio  iirolcclionis  munimcn  suscipimus,  ct 
ut  maiorcm  babeat  quiclem  et  securitatem  ad  construendum  iliidem  monasierium,  plenisrimam  ^isi  et 
hominibus  ad  sc  portincntihns  iminnnitntcm  (Tinrcilinnis .  por  quam  deccrniniiis  afquc  iubcmus.  ut  nullus 
iud(>\  puplicus  uel  quiitbct  cx  iudiciaria  potcstatc,  homincs  ip«ius  quibusJibct  pupiicis  e^aclionibus  di:>liui- 
gcrc  prcsumat.  scd  liceat  eis  ooram  adimcalis  ex  noalra  iwsiooe  eooslitutii  instltiam  fimere,  et  oomino 
iusta  coaocflsiooem  qua  pTacdecessores  noslri  mooasteriis  io  suara  defensiooem  soaoeplis  immunitatem  dare 


Df«M  SMIa  iilaiat  ftrdoibH  n  Mta. 


Digitized  by  Gopgle 


32 

CODSucucraul,  sic  mcmoraiac  sanctimoniali  fcmiuac  cum  oiuuibm  ad  sc  periinenlibus  plcnitcr  iirmitcrque 
concedimus.  Et  ot  baec  nortra  aocloritaa  conoesaio  ftnnior  habeatiir,  el  per  ftiUira  tempo»  meliiia  cre- 
datnr,  mano  propk  anbler  tmt  fipnabinnB  et  amdi  noilri  bpreanone  aanjgnari  insKnras. 

Sitjnum  domni  Aruolfi  'I.  M  '  piisximi  rfffi^. 

A>tp(vliis  Canrellnriufi  mi  lunvn  Drnliiiari  .\n-hir(ij\jtciiam  reeognoui  et  (I,  S.  R.) 

DatH  XVU.  KuL  Scpt.  Aihio  incamutioniii  Uomini  UCCCXXXVIIU  Indiclionc  MI.  Anno  11.  regni  Aniolfi 
piiyiimi  regis,  actinn  lunia  Curpeia  in  Dei  nomine  AmeN. 

Dti  atirecdraclUc,  dmi  TlKa       BceofiitlMiacidMm  MM*«Bd«  Sicfd  komM  nh  4cs  M       XXXV.  1». 


xxxvin. 

C.  In  noroinc  sanctac  ct  indiuiduae  Trinitatis.  Amotrus  dinina  fauente  gmtia  rex.  Nbtom  rit  amubas 
nanelae  Dei  aecde^iao  Gdolibus  nosiri^e,  praeaentibus  sciUcet  ct  ruiuris,  qnalitcr  Bobo  aen.  ||  abba  no- 

slrnin  procnlijs  v<  celsiludinem .  qu;itimt<;  nos  qiia<5diim  res  proprirtalis  nostrac,  qnfi<«  qnithim  nobilis  tiir 
llobuuarl  iiominatus  prius  iu  bcneiicium  habuit,  pro  rcmedio  aniniac  nostrae  parenlumqiic  nostronmi,  ad 
monasterium  noua  Corphea^noncupatum,  coi  idem  Bobo  et  fratribi»  ibidem  Domino  fnmulantibus  praeesae 
dinuscitor,  in  proprium  concederemus.  Cuius  petitioni  pro  uelemae  felicitatis  amore  annuimu»  Iibent4*r, 
Dediiniisquo  nd  idcm  monasterium  quidquid  pracfatu»  uir  Hoiiiiai-dus  in  pago  lluueitago  in  comilatibus  Kc- 
pcrti  el  Heitliardi  et  Ilerimauui  cl  io  locts  Piringisaiuarca,  Schidara,  Adekcnhusun  ct  Muchohusun  nostri 
beneficii  tenuit,  cum  consensn  eiiis,  io  perpeluam  proprietatem,  cum  omnibus  rebus  illuc  iusle  respieie»> 
lilms.  t  iirtllilius,  aodifjciis,  ten-is  cullis  el  inniltis,  :»j;ris,  pmtis,  rnmpis,  pascuis,  .«-iluiv.  nquis  nquaromqiie 
decursibus,  uiis  ct  inuii»,  oxitibus  ac  reditibus,  quae^itis  ct  iuquircndis,  mobiiibus  ct  unmobilibus,  omnibus- 
que  appendidis  ot  adiacenitbns  finibus  illuc  legaliter  pertincnlibus.  Haec  nero  omnia,  hoe  sont  hcba 
^vT^ftVVV  ^^^'  ^*'  ""^''''^  '^*  '''^  ^  domioicaiioncm  praelibatt  monasterti  in  honore  sancti  Slephaoi  pmlomartyris 
/JiOxi)  rv^  Christi  dirali  Iradidinnis  atquc  contulimus,  El  iussimu's  indc  luis  pmrscntps  regalitalis  nostrao  apiro'!  titu- 
.» .^y^  lari,  per  quos  deceroimus  alquc  iubemus  ul  idem  Ilobo  egregius  aliba  sui({uc  succcssorcs  ab  liodieroa  die 
ac  ddnceps  potcstalem  haboani  integerrinum,  easdem  res  ila  ordinare  aKpw  i£qf»oiiere,  prout  usoi  fraimm 
inibi  Domino  militantium  ncccNso  cssc  coiis{ic\criiit  V.X  nt  hnr  firmum  et  stabile  perpetualitcr  Conaistal, 
idcm  praeceptum  prnpria  umiiu  tirraauimus  luiuloqui;  noslro  sigillari  iussimus. 

Siyftttm  domu  Armtfi  (L  M.j  inuiclissiini  regin. 

Asfeniw  eencdkatut  ocf  wcem  Deolmari  arMeapp^am  neo^Mui  ef  (L  S.  It) 

Dma  XQL  KaL  Sepicmp.  aono  nicamationis  Domini  DCCCLXXXViill.  bidictione  VIL  amio  IL  rggni 
Amalfi  piissimi  regps.  iUstnm  nd  curiem  cpiae  uocatttr  pQrtaaaha.  In  Dd  nomine  felidter  amen. 
fiw  8ia|il  iit  fwlcm  «cfCBfM. 

XXXIX. 

Aw  dcH  KsfialbMAa  4n  DMHMllb  ni  OmfcriklL*). 

In  noininc  sanciac  el  indiuiduac  Trinitalis.    Arnolfus  diuina  fauenlc  clcmontia     scrcnissinuis  rex.  Si 
liberalitatis  nostrae  more^  loca  Deo')  dicata  nostro  releuaroos  iaaaminc  atque  tuemur,  id  nobis  ad  tom* 


*)  Drr  AbdrMt  Mdi  BcBMicT,  Itt  MoMf*  dwalL  WctksM,  htmuf.  f.  Abdwn,  8.  Tk.  8. 14.,  cdct  dle  «slan  w|if(fc«Mn 

VarMatea. 
»>  iMlic.  «)  imncK. 


Digitized  by  Google 


B<f. 


33 


poralRm  uiuun  feliciler  deducendom  cl  aetcrnac  preiaia  capeiiseuda  proluttirum  cssc  li(|uido  crcdimu!». 
Quapropier  oinniuni  fideliuni  wMtroram  presentittm  «cilicet  et  rotarornm  cognoscat  indufltria,  qualilor  oir 
iicncr8l>ili$  episcopus  aiquc  Qdclis  nostcr  nominc  K^ilnuuiis  Osnchnigoensis  accclcsiae  pi-esul  noBlnin  adiit 
scrCDitatcm  pustulans  ut  fitlcni  accclcjiiasdtac  *)  nostiacquc  libi  rf.itls  ct  immunitatis  prcceptum  fieri  dccre- 
msscuius,  per  quod  rcs  ct  putcstatcs  quac  suo  cpiscupiu  iure  debunlur  finuiu:»  ac  plcuius  pcr  uoslram 
Buctoritalem  liabere  ualniMet  Cnius  peticiMiein,  ob  «morem  domtai  nostri  Jew  C&M  asBensum  iibeoti 
aniino  prcliciilcs ,  ila  ficri  (lccroiiimus.  Prccipicntc-*  crsn  tubrmns  nf  sicul  rcliquac  *}  Dci  arrclcsiac  qiiiie 
per  totam  tVauciam  ct  baxoniam  cmiuulalis  luicione  ab  anlecc^ribus  nostris  rcgibus  oidelictit  ct  impera- 
toribus  conmtuDt,  ita  prcfati  prcsutis  sancia  sede«  pcrpctuo  per  hoc  nostrum  preceptom  domino  opitaiante 
COnaislat,  Ha  Ut  nullus  iudcx  publicus  nequc  aiia  iiidiciaHa  potostas  aut  comilcs  ucl  missi  dominici  per  tem- 
pora  (lisctirrrnlcs  in  locis  illius  c[»i>ro[)atus  [ilacita  habeuda  ucl  frcta  cxigcnda  upI  parafmla  aut  paralas 
faeicndas  ucl  tidciussorcs  toUcndos  aut  scnios  ct  Uddoncs  ct  cos  qui  ccnsum  pcrsolucro  deboDt,  nec  pon- 
tem  reataurare.  Et  ut  liceret  in.  eodem  looo  Qsaabfuggeasi  ^  mercatum  babere  et  monetam  ptibNcaraf) 
institucrc  et  tcoloneum  *)  inde  accipcre  omni  tcmporc  nemine couIniHircntc,  scd  liceal  prcfato  uenera- 
bili  cpiscopo  suis<pic  succcssuribus  cl  suo  aduocato  re«  prcdictac  accclcsiac  cuin  omnibus  quae  possi- 
dol  ucl deiuceps  adquisicrit  quicto  ordinc  possidere  soasqne  aecdesias  iiistc  corrigere  ct  earum  ")  cau- 
sai»  absqoe  uUa  eontrarietate  ordinare  atque.**)  dispoDere.  Intuper  etiam  ad  nostrae  ccUitadmis  auotori- 
tiilcid  i(tr>m  >^  prcfutus  cpiscopus  sc  rcclaroauit  ma^tnam  sibi  deslilutioncm  haberc  dc  dccimis  quae  ad 
Osuabruggcnsem  aecclesiam  in  hoaore  sancti  l^etri  principis  apostolorum  consecratam  scruirc  debuissent. 
Maximae  scilicet  et  qoantitate  et  numero  purtes  ad  eandem  sedem  ex  debilo  pertineniles  inler  mODBichoa 
HumriaiBas  "^j  ct  intcr  |>ucll^  Herifurdenses  uostrorum  anioccssorum  consptramine  dinisas  esae,  ob 
hocque  inaviine  niilliim  ilcr  cxcrciUilf  cxirn  ciusdem  cpiscopMliis  rnnfinia  possc  perfircrc,  idcoqnc  pro 
bac  cau.sa  ciiis  reclaniationi  conscDSum  dedimus,  ita  ut  nisi  Dani  ud  delcndain  christianitatciu  sui  cpiscopii 
oaues  aseenderent.  uuUum  se  suoaque  ad  aliud  exercitale  iter  debite  conscensttros.  Nee  aliquod  de  re|^ 
scruirio  scciiin  hahcri,  scd  cius  soliimmodn  (instomlitnti  christiunitalis  iin-n:  i  liKTsin  tialidn  '*  pcrsLstat,  ac 
etiam  nos  nostrosque  predoceiisoreti  diuioac  pictati  cius  cotidiaua  conuneudct  iutcrcessio,  sicquo  firma 
ratione  atabilitum  eat»  ut  cuncti  eius  sucoessores  baec  eadem  nobis  «aQcita  pari  modo  sortili  fueriat,  et  ui 
faioc  ueriuB  credatur  et  per  futttra  tempor»  a  conctis  fidellbus  oostris  dil^entiuB  oonseruelur,  mann  propcia 
noBtra  snbter  eam  oonfirmauimus  et  sigWo  nostro  aasigDari  iossiouiB. 

Siiimm  domini  Anuiffi  I..  M  i  pitssimi  rff/is. 

.'Uiterliis  canpfllaiius  ad  uicein  TJteolmari  arrfiiciipeliaiii  rcrognoui  el  S. 

Data  111.  Id.  Oclubr.  dic  anno  iucamalionis  Domini  DCCCLXXXVUU.  lndict.  Vll.  anno  rcgni  Amolli 
regis  IL  Actum  FraoGiHuifurt  curte  regpa  m  Dei  nomine  feliciler  Amen. 

XL. 

K  SiruRciii  iiot.  «rit.  wept  *) 

In  noroine  JESU  Christi  Domini  nostri.  Ego  Vuolfhclmus  indiijinus  Episcopns.  omnibus  dcsidcro  mani- 
festari  Episcopis  et  Abbatibus  et  cuoctis  sanctae  Dei  ecclestae  fideiibua  hoc  ipiod  ad  prouiaionem  salutis 

*)  ccdwla*.  *)  <t.   *)  eidscMii.  WMIM.      Oiotpr.   •)  moBatum  |HiblicaiB.   ^  tnl>i«fi.    >")  ■•viai.   *0  ««csloi.   >^  «t 
MWuin.   **)  M.    ")  iadeni.   **)  Imfnientct.       kwhardeote*.    ■*)  eiiigeiA        ")  TtlideL 

*)  Dic  Urkunric  emhrinl  liicr,  wabrtilu-itillcli  aus  liei»  Ori^inalc,  .in  Trrichirdenea  Slellen  ricliltgcr  ^Ti  bci  Kin<llio{er,  ob« 
wobl  Strunclt.  deo  Text  aa  eioi|cn  Ortcn,  wo  er  ilim  xa  wcitJaanig  MhicOt  abgekiint  bat.  Die  Ortho|raphie  iel  to 
«MMMtgctlellt,  wi*  ai«  iMi  hi  (leidiMllipHi  Uriiuidea  Met. 

Co4.difl.hiit.WMtM.  5 


Digitized  by  Google 


'31 


animac  nostrae  pcrticcrc  cogitaiii  et  cogitatum  Dco  donanto  percgi.  Cogitabam  enim  hcrcdiuitem  patcmam 
diuino  AmralBlui  dedicare,  ot  hoc  fedo  animBe  meae  et  pereolttin  germiinoramqae  meoram  rademptionem 

prmiidcrrni  Iiilcr  Iiiicf,  [uiiis  qiifim  < crliiis  delibcrarc  posscm  ^jualilcr  id  fii^rct,  Cnntif;it  inr  fjnmi  infir- 
mitalti  ac^rolarc.  Tunc  crgo  consilio  habito  cum  fratribus  meis  Aldrico  ct  Yuald  el  pluribus  fidclibus 
Dostris,  tradidi  ipsam  ecdesiBm  in  loco  qui  dicitur  Ulfloa  ct  ipsam  cnrtom  cam  aedificiv  et  terria  el  omni- 
bus  ad  cnin  ciirirm  peHincntilius  ad  reliquias  sancti  PanH  ad  Miini!j;omi>furd ,  linc  dunlaxat  ratione,  ot  «i 
nia  infii  iiiil.itc  [irins  qii!im  n1itc>r  inilc  dfcfTncrcm  aiit  «^tatiUTfrn  finis  niihi  cur  iiiict  iiitnf ,  tnnr  hnro  fraflitio 
ad  ccclesuuii  Miniij;omcrordenscm  perlineret,  si  ucro  Deus  doiiaro  mihi  dignaredir  .'^pacium  loiigiori:)  uilac 
et  lempaa  aiind  eligendi,  liajiercm  poleslatcm  illam  hcreditatcm  tradendi  ^ne  canonids  seu  moiiaeliis  sen 
saiietlmonialil)us  url  aliis  quihiiscum<{uc  uellrm,  pro  luitiono  autcin  el  patmcinio  rensiis  unius  solidi  annis 
siogulis  ad  ecclesiam  Miniii^ernerordciiscm  solucretur;  nisi  forte  placerel  illius  rratribus,  ut  hie  annuus  ccn- 
8118  redimerctur  aliu  ((ualibct  ro  quam  cUiforcnt.  llacc  laiiler  dicta  et  gci>ta  constant  coram  frequcDlia 
popoli  in  ccdeaia  sancli  Viti  in  die  solenuiitBits  sanctoram  Sdiastiani  e(  FaUani,  preMnlibtis  islis  oonut9Mis, 

Cdlbonc.  Tliindinuo ,  llioilmicrrn,  Viiririiio. 

Vual  hacc  dum  diuina  tniscraliono  ab  bac  infirmilatc  conualerom,  prospexi  quod  paupcrioribus  locis 
iartiiis  subueniri  possit.  ct  tanto  sit  Dco  gratior  elemosina,  quanlo  in  quibus  vperalar  maiore  arclantur 
paupertalc.  Consiliumque  reperi  cum  f!(>rmanis  meis  et  altis  fidclibas,  ad  monMlnium  aaneti  UudgDri 
i[>sam  supradictam  heredilalein  donarein  ct  eiii«  iialerem  intercessioncm  pro  meis  el  parontiim  moomm 
cl  gerroaiiuruui  realibus  obliuerc,  et  M>(*ietjiieiii  fralcrailatis .  ct  recordatiouis  in  eodem  mona.st(>no  prome- 
rari  Traclabam  quoque  istod  cam  ehsra  eodesiae  nosirae,  cam  naioribus  et  medioeribos  atqae  minori- 
bus,  el  Ciinclis  supcr  Iior  (riM-r  riticnfihns  (^l  comprobanlibiis  et  horlanlibiis,  Hr^cm  ^loriosissimuin  Arnol- 
fum  ()ro  hac  causa  adii,  cuntu  mccum  ciusdciu  monastcrii  abbale  Ilcmbile,  et  apcrui  clemcntiae  eiascau-'  ' 
satn.  (|uam  cum  eius  pcrmissu  et  auctoriiate  perficera  denderabam.  Quod  cum  iNo  pro  bub  deroentia 
siisciperc  dignarelur,  iussit  hoc  in  sua  presenlia  perfid  coram  uenerabilibiis  airhiepiscopis  Sanderoldo  et 
ViiiHihf rlo.  nblinic  q(i(tqii(>  uenerando  Silhinln  ct  ntiillis  niiis  c|iiscn|iis  ct  ,ili!i.i<i|>irs .  oomiiilMW  el  prininti- 
biis  rcgni,  tradi(li(|ue  ip.sc  suprudictum  prirdiuni,  per  nianuin  aduocdli  moi  Suarini,  |)re.sente  rogc,  in  i\'giu 
palaiio  Franconoftnrd,  II.  Non.  Julii,  sanett»  Linditero  ad  rdiquias  Sancti  Saiuotoris  in  quarum  honon-  ipsum 
monasterium  constriictum  esl,  quam  donationcni  suscepil  comes  llercmaniius  ad  manus  abbalis  Ilembil, 
^  uid(^li(-(>t  rilloa  cuni  aediliciis  el  sepibus,  cum  lerris  ct  siluis,  cum  a(|iiis  el  pascuis,  et  quidquid  ad  ipsuin 
mansum  pcrliiict  qui  dicitur  Sclihoua,  in  cnlta  tem  sea  nondum  culta ,  quudcumquo  in  ea  litis  tradilum 
uei  dctnceps  colendum  et  ponsidenduni ,  iusiipcr  homines  XXX.  curo  fiuniliis  suis  et  tcrris  quas  tonc 
possidcbnnl .  rjnnrnm  Incn  ct  nninina  Kubtus  habenlur  scripta. 

Pro  bac  er}jo  dotiationc  prcceptum  rejjiae  auctoritutis  expctii  et  iimialionem  signuculi  cius.  Deindc 
redicns  a  comitatu  ego  VuoUbelmos  cpiscopus.  ct  abbas  monasterii  saneti  liudgeri,  aeni  ad  locum  eias- 
dem  Sancti.  Ibi  erjjo  III.  Id.  Julii,  die  dominica,  coram  oinni  populo  et  congregatione  monachorum,  cgo 
Vuoinirlmiis  c(  fraler  nieus  Aldric  candom  Iradilionem  dcnuo  perfeciinus  ad  corpus  siincti  LiudL^cii,  iisfan- 
tibus  his  testihus.  Vuilheri  Helmdago.  Folckeru.  Siuuardu.  Post  haec  in  Miiiiigcmcfurd  in  conu(>uiu  sjicrae 
synodi.  quam  oongn^ri  fed  Non.  Octobris,  presbytori  el  diaconi  et  dcras  oranis  Himigeraefordensis  ecdo* 
siae.  coram  miiiicr-.ii  [ilcbc  ot  ror.itn  coinitilms  qiii  ndrrant,  Horimanno.  Foli  licrto,  Ilrodiiucrro.  Thiadingo, 
per  ordiiiem  intcrrugati  a  maximo  usque  ad  minimum  publivc  fatcbatitur,  omnia  quac  iu  ^upradicta  Iradi' 
tionc  gorobantor  secundum  sunm  conscnsnm  et  uolunlatcra  rationabilitcr  gcsla  esse,  ne  cui  |)iitore  possil 
ulhis  in^idiamm  locus  ct  occasio  hanc  tradilioocm  inrringcndi.  Concesaernnl  etiam  unanimo  fauore,  uisolt- 
dii<i  fjiii  ad  sanctum  Paiiliini  jiro  siqiradiVla  precaria  solui  dobuei-al,  imo  nKinso  ot  fiimilia  seiiiol  rodimc- 
rctur.  Atque  hic  mansus  et  lainiiia  c\  pnrte  nustru  datus  cst  ui  iiiiiii  nuiiciipata  Gihonbeki  per  manus 
aduocatt  Dostri  Bendiardi  «d  memoriam  sancii  PaoN.  et  sasocptin  ab  aduocato  familiae  sancti  Paoli  fiatedi, 
qui  in  presentia  totios  eondlii  precariam  aduocato  nostro  retradidit,  ne  deiuceps  ex  iUorum  parte  exigi 


Digitized  by  Gopgle 


Stff  —  890. 


35 


debeal.  Porro  presbyteri  qui  pre&eotes  oraot,  fucrunt  Itii.  Ilardral  prepo8ilu&  Liudulf.  SiUamoa.  Eogel- 
bralb.  CMolL  *)  etc.  Honim  onuniiiD  id«D  ooDsonaus  et  uolantas  fuit  at  haee  agerentur,  ct  anBthemai*' 

xaucrant  a  parto  Dui  et  Sanctorum  oius  actcrna  soparationc,  sl  quis  unquatn  hanc  traditionem  irritiim 
facere  conalus  fucrit,  ucl  aufcrre  et  detnere  aliqua  ex  his  quac  Iradita  sunl,  nisi  cmcnduuorit  se  ct  corre- 
xcrit.  Laici  quoque  qui  adcrant  NobOeS  fuerunt  Cuinilus  Mi|)radicli,  ct  Mc^inbard.  ilardrad.  Scbralb. 
Thiadmar.  •*)  eic. 

Tunf  Tirrn  tipnimus,  ego  Vuoinielnius  opLscopus  el  abbas  Ili  riilnl  mrinastcrii  Vuerlliinensis,  cujn  reli- 
quiii»  sancti  martyris  Apolliuuris  sanctique  Liudgeri,  quat>  tuemonilu!»  abbas  ailucxil,  ueniiuuii  autem  IL  Id. 
Octobris  cnra  oonnentn  mnlto  populorum  et  eum  comitibua  nd  Ulfloam,  et  ooram  uninem  multiludine  baDO 
trdditioncm  perfeci  lcrcio,  ego  Vuolfttclmus  cpiscopus  et  mecum  fralrcs  mei  Aldric  elVuald,  ut  saopcdictus 
locus  rifloa  siih  duminio  sancti  Liudgcri  ad  usum  monachorutn  in  Wcrdiina  dcscruiret  cum  XXX.  familiis 
el  eoruni  territoriis  ct  cum  omni  iotegrilate  iilius  Selihuue  quac  ad  ipsam  ciu-tcm  perliuel la 
bac  ratione  suBcepit  iDtradDclis  reKquiis  baao  traditioDom  Hembi  abbas  per  oiaDwn  meam  et  Herimainn 
comitis  aUpie  posscdil.  Si  aliquis  iinqnam  hanc  tradilionem  itifritigcre  el  rciicllorf'  unlnoiit,  hic  ct  piiltlicnc 
exaclioDis  damnum  susiincal  ct,  nisi  se  corrc.\crit,  anle  (ribunal  Christi  Jesu  domiui  nostri  iii  dic  iudicii 
boc  reatu  ligatus  apparcaL  Actnm  anno  dominicae  inoamalioius  DOCCLXXXVHU.  anno  uero  gloriosissinii 
AmoUi  regis  II.  Itidiclione 

Hacc  loca  ct  nomina  rtmilinnim.  In  Ulfloa.  Vucndo  ct  iJallL-iM-  In  Langonozca  FrTsltninrd  In  Ricolfosficim.  Vdo 
el  Vuanger.  luDulmcni.  .Vlainani  ctGebbo.  In  Uunhiaron.  iiroduuard.  In  Forkcnbcki,  Miio.  iu  lcrnrzca"") 
.  .  .  .  In  Puopoo.  Hasla  et  AbbiKO.  k  Nelhnbila.  Meginger.  In  Solisaa.  Vualdger.  Focco.  Athalheri.  Olbelm 
rt  Ilrrn  dil.  Iii  Anrii|Min  Ilunuuard  In  Wcslahem.  Erdag.  In  .Nihcm.  Buodo.  In  Sturni  Vucndi.  In  ilramers- 
ihorpc.  Embu.  Laiulric  ai  Itiiedo.  In  Ueboiui.  Osluuord.  Liudhard.  Osko  ot  iloio.  In  fiecoon.  Liadgrim  et 
VttidoL 

4 

XLI. 

Querimonia  Egilmari  Bpise.  Osnabrtt^  ad  Stophanam  PapaoL  —  Accedit  boius  rcapoosioi. 

E  HMcpt.  HMiMlert. 

Dominf)  sanr(i«imo  et  cgregiae  sanctilatls  apicc  pmcslanlissimo,  Papac  Sfcphano,  cxiguus  senornm 
Chrisd  scrvtis,  b^imartis  O.soaburgen8is  episcopu.s,  cum  omni  subjcctac  congregationv*  calor\a,  vcrae 
folicilnliB  implorat  eoronam.  Dnm  orthodozam  Chrisli  eoclesiam  apostolica  inslitnlione  rundatam  et  a  sanctis 
patrilHis  firmi-sime  roboralam,  rabic  perscqucnlium  ct  frandr  iniquoruin  (lolcinus  (liliiniiiiam,  ac  pcr  hoc 
putius  tcpidam  minus(]ue  in  divino  cuUn  fervidani  ^oiinus.  Vcstrae  pielatis  juni,  quae  pencs  Deura  »unt 
nanifosta,  dc|)oscimus,  at  nos,  (]uibo8  oviam  ewD  dominicnrom  ooromissa  esl,  fnlciro  at  adjuvare  dignc- 
mini,  (]uo  cas  ab  errorc  dcvio  ad  vmm  veritatis  et  ad  lumcn  dc  tcnobria  rodtwere  quearous,  qnod  tuDe 
rccte  lit,  si  prasilas  in  rectitudinem  convertatur,  »piap  idco  diti  apiKl  nm  [mt  varias  ncgligcntia.H  pullulat, 
quia  pcr  multos  retro  anno»  sancta  Synudus  minimc  congrcgat^t  hanc  non  rcsccaL  Umio  audire  dijjnetur 
samctiiwinm  indusiria  veatia  latiaais  aeotentiam,  de  cajus  coDlroversia  qnalitur  pusiUanfaDNas  Dostra.  PriDu» 


*}  ln  Ktndltnim  AhirdAt  Mgm  hkr  uaA  4S,  wam  ThcH  «biMfadslUb  tiMk  yilirfitiii  Himaa»  Hm  Sumk^  4tr 

Kiine  wrgca,  wrg|;claMen  lul. 
**)  In  KiRdlingirrt  Abdrudkti  rHi^ra  hirr  anch  18  Nameo. 

Bm  Kiiidliniitf  tmiA  tMk  hke  iw«b  ih  *vn  Slrrack,  walinclwinlich  dcr  Rint  ««tca,  wtfgillumt  SMk:  ct  i|ao4  kn 
In  ea  pnMeMum  ett,  cttB  omni  inumtiiura  mofiilitim  renim  •!  Immnbliiura,  ul  aihll  inde  ciiaiuti  demat  ucl  aulhnli  Md  tt 
toto  redcat  cd  wnctum  Liodserura,  <|undcnnqB«  et  quiieaiDqiH  Aicrit,  4nm  cgo  cz  hae  aiU  cmigraueru. 
«••*)  WsdllHV  ccfalcbt  blSr  dcn  mhnchdalicb  «nclchtisaa  Mmmb»  Sahnci,  «in, 

5* 


Digitized  by  Gopgle 


36 


tus  dc  dcciruis,  quibus  subditorum  .catcrvain  pasccrc  dcbcinus,  contra  Ju^  caiionicum  ot  fus  ccclcstasticuin 
injuBto  ordine  a  nolns  per  vini  ablatk,  pro  qoa  v«ro  re  siot  abUttae,  et  onde  proceaierH  origo.  ut  derU 

mannn ,  qnihtis  lanliimmnrln  r-pisTripalns  in  Saxonia  siinl  constituli,  non  nisi  qiiarla  pars  ad  Osn.ibnr:jrnsom 
ecclcsUiin  in  honurc  S.  Pctri  priQcipis  apuslolurum  cunsecralam  inserviat,  cujuii  cliam  nos  servitorcs  sumus. 
cum  cactcrae  partos  majorcs  ex  qnaDtilato  ot  namero  ad  eandem  aedem  ex  debito  pertioentes.  inicr  mo- 
nadios  Ilnxilicnscs,  nbi  noua  Corbeja  ab  cis  vocitalur,  et  puellas  Herivordenses  dittiflao  sint,  prnc^lcr  prac- 
dia  nonnnlln,  qiirio  cis  c\  ipso  cpisfopntti  [n  i  fin  Mitin  siibjfTtfi  siiiit,  ct  ccclcsijis  l)iiplism:il*»s  N.  (juae  priu.s 
episcopatui  anncxac,  subjugatac  crant,  quao  jani  non  rcqtuniniis,  sod  sallcm  (lcciiuas  tantum  dcbilo  per- 
tineotes  ad  nos  reddi,  qnae  aUatae  sont,  flagitaraus.  Ilaec  veridiea  ralio  est 

r.iiiti  iliiilmii  iiiqii.iiii  ni.i;_'niis  cl  inliiiiriiliilis  piinccps  Karoliis,  ipii  ijiMilriii  Snxonicam  pcr  strcnua 
bcllorunt  ccrtauiiua,  Doo  admiiiiculantc ,  ad  IkIciu  cbristiauitatis  converlcrit,  syuodalis  alquc  c^ionici  Juris 
consultus  singulos  ejasdem  Provtnciae  episcoputus  ex  dccimBram  alipaidia  consdluiffiel ,  quia  aliis  ibi  pasto- 
res  ct  episcopi  dooariiB  carcbanl ,  undc  puulatim  roborari  Giristianilas  putiiisset.  Ht  ptMit  ejtis  cxccssum 
iilius  ejus  bonao  memorinc  HIiHfnvicns  itiu  sanflrie  prilLvviac  projtncrntor  Muuivvci,  accidit  ul  trcs  filii  cjus. 
inaligno  usi  cuntiiliu,  cuiu  in  cu:»lQdiaiu  inittcrent,  cui  consilio  una  conspii-ntione  coitscnsuin  el  adjutorium 
praedictae  sediiB  noalrae  in  honore  Sancti  Pelrt  apostoli  dedicaiae  eptscoptis  nomine  Goswmiis  praebuit» 
ita  ttt  mucronem  ab  eo  violciiter  ipsc  di.scin>j;or(<l.  Ciiin  autcni  nirsus  c\  cadem  custodia,  Dco  volenfet 
per  adjutoriuin  filii  cjus  oinonimi  Hludovici  ciim  honorc  ad  rcsniim  remcassct,  pracdictas  epi.scopiis  suac 
pcrfidiac  ct  iuQdclitatis  conscius,  ad  cocnobiuiu  Vuldcnsc  confugicns,  inonasticum  Imbilum  assumpsit,  cl 
seuMl  in  anno  latenter  ipsiuB  opiscopatus  locum  in^^isere  solebat.  Sicque  cpiseopalis  cura  sine  praesule 
et  rortnrf»  ea  lenij)f>trifri  romnnrliat  InlrTim  a  nniltis  invarlifnr,  rapittir.  flispr<r;;itiir  et  dissipatur,  doncc 
post  mitissimi  pracfali  lUudovici  phncipis  cxccssiim,  cuin  valida  ct  pcriculosa  regni  (lisceplatio  intcr  Ires 
filios  imminerf^t,  et  am  cx  hiis,  seilicet  ejns  aequivoco,  hiyus  divisio  in  sorlcro  cederct,  quidam  cjus  fido> 
lis  comcs  ditissimiis,  Cobbo  mincupaUis ,  dc  pnicdicto  episcopatu  qaidquid  vohiit  agere  adeptus,  i^rmano 
cjiis  noiiiIni>  \Vr  lin  in  mnnasli  rii»  Iluviliciisi  tutic  tfmporis  abbaln,  cl  sororc  «•jii'*  in  piiollarum  rooiinbio 
Hcrivordciisi  ablialiss<i  degtnitibus,  ({uantum  vuluil  dc  dcciniis  quae  ad  cundiMii  cpiscopatuin  pcrlincbant 
Iradi  fecit  ad  eadem  momislcria,  tn  aHcrina  parochia  altcriusqao  dioccsi  constilota,  praeter  nynodum  et 
con.scicnliam  cpiscoporum.  Cuni  iutcrim  Go/tn  itus  cpiscopus  dc  i.'Oiiti'  Siiciiiuiin  ipin  nnlinalns  rr.\C  cum 
pcrsccutionc  cjectus  cssot,  Dcce^talo  compulsus  praedictum  Cpbboncui  adiit.  ({uo  iropctrantc  et  rogc  con- 
cedcutc,  snsccpit  gratulabunde  enndem  cpiscopatum.  decimis,  ande  solarainodo  conslitotas  cst,  raaxiroa 
ex  parle  vacuatnm,  eoqae  raventc  et  tiraeote.  nc  Torte  ci.  ad  qnod  ordinatus  oon  erat,  anrerretur,  suo 
tcmpore  sinr»  ali(|ua  contradictinno  ita  pcrman>it  I^jiilherttis  voro  praodoccs.sor  Cl  onopisoopns  nnslor, 
crebro  pro  ipso  ncgocio  bunthariiim  cl  Willibcrluin  arcliiepiscopos  intcrpollavit,  ct  variis  occujtutionibus, 
quilms  8aiicia  syoodus  per  hnga  Iransaela  tempora  non  est  eongr^la,  obstantibus,  cansa  finetenas  non 
est  determbaln.  At  vcro  cum  mihi  indigno  cjiisdem  episcopatiis  cura  fuLsscl  iiijuncta ,  ct  inlor  varia.<i  ne^- 
gonlias,  cpias  i)crloni;um  est  cnuclcarc,  plures  ecciesiaii  iitcousccratas,  aliqiiautas  ctiam  boniicidiis  perpe- 
tratis  infcctas,  variisquc  spurcitiis  ct  flagitiis  mioime  purga(a«  reperissom,  in  (|nibn.s  prBodiciorum  mona- 
stertorum  SQbjugati  de  pla^a  occidentaO  advenientes  prcsbyteri  igiioti,  dc  (]U(ir>jm  consccratione  ambigi- 
miis,  ofiicia  cclobranl,  ne  ibi  divina  myslcria  ab  ipsi-,  ci  lchi-arenlur  inhibondo  inlcrdlvi,  iloncr  Vos,  vcnc- 
rabilcs  patres  ct  ma^troa  super  hac  rc  consulcrcm.  Quam  ob  causam  illico  praedicti  niouachi  et  pucllae 
ad  aores  principis  AmuIG  «ccusationem  oontra  canomca  sanetia  dclnlcnint,  derereotce  praeecptum,  ut 
ajunt.  a  Hludovico  rcgc  ct  Rftbaoo  Magonliaconso  altorins  poiitilioe  dioccsis.  .statutwn,  sed  noii  corlis  losti- 
fifali"iiil)iis  fidci  iiceominiHlalum ,  quia  frauduk-ntor  dicitur  ab  ipsis  ii(-tum.  ut  ipsi  sino  nostra  diclionc  vcl 
aJicpia  contradictionc  pos.sidcant  decimas  pracdicti  cpiscopii.  coutra  Jus  cauonicum,  cl  quod  primum  iu 
lundamento  ejusdem  ecdeaae  «  praefiiio  maffto  Karolo,  oo^>i8copis  et  cauooico  decrelo  erat  statutum, 
ut  maDerei  ratoro,  hoc  miro  et  detestabili  modo»  quaiiter  a  ilagontiaoeiMe  allerius  diooeais  prsesole  fore 


Digitized  by  Google 


37 


qucat  imtum,  ignoramus.  l'nde  an  hoc,  quod  contrnritim  canonicac  auctorilali  vidclur,  an  Ulad  qnod 
reigllluriler  «X  decioiis  prius  statulum  est,  rc!>tauran<lo  rnhoretur,  Vu$  judicalo,  (iomine  pater  beatwime. 
Inforaa  nipiiidieti  accusatores,  qai  mo,  non  tarocn  in  praesonlia,  dc  in6deltniti>  ro^is  accnsavennit,  asse- 
ronlcs  me  hoc  velle  deslruere,  quod  priores  Augusli  vH  rni;es  srrnxornnl ,  a<l  ratioiipm  nic  vcnirn  coin- 
pulcrunt,  dum  corarn  Arniiiro  principe  el  epiiicopi^  novcm,  (|uoritn  hac^c  sunl  nuniina,  Williberto 
AgrippiDae  Gokmiae  arduepisoopo,  Am  Wirdbargense,  Odilbaldo  Trectanse.  Drcgono  Mindense,  GodeCbaao 
Spirense,  Wicbcrto  Hitd^Kumraense,  'WQierto  Ferdett:-c,  Evulfo  Holmnrslodden^ .  Bisone  Patharbumense, 
caiisain  liuju$c'(!modi  negocii  in  niedio  prorerroni.  ohnixis  prcribus  in  amoro  sunimi  postorLs  ol  pontilicLs 
Jcsu  Ciirt»ti,  cujus  vicaiii  csse  crodunlur,  «!t  S.  Polri  uposloli  omuiumquc  Sunctorum  bonorc  pobtubvi,  ut 
«ecuudum  conscriptuin,  quod  corao)  eis  legi  Teci,  et  qood  penes  nos  babcteus,  et  justa  judicia  el  canonica 
soita,  reclo  ilo  hoo  nopooio  rrspnndrTiilo  decomeront.  Al  illi  snV-nifv  vnlintiafom  Prinoipis  ct  f]iionindain 
Comilum,  et  ne  cum  offcndcrcnl  ronitontcs,  nil  dc  causa  prolatu  rcspuiidero  pracsumpserunt ,  so<l  ponitu4i 
cum  reiqwnsionc  canonka  io  anore  Dd  pctita  justicia  mihi  denegala  est.  Sicque  adutando  Ptincipi ,  jussus 
suro  ab  co,  si  (>jas  graiiam  vellem  habere  propiciam,  eju^ue  potesiati  oon  contrairom,  ul  baeo  in  dem- 
niis  ol  reliquis  bujuscomodi  nogooiis  fjiionilosis  nmnia  pcnniHf^rom  foro  sinit  invr  iii.  moafjiio  oompnlsa 
inlcrpcllatio  cas^ta  esL  Sed  nc  hoc  impctrarc  qiiivi,  ut  accusatoros  in  praescntia  oxhiberonlur  et  cau&a 
recle  examinaretar.  E(  patres  beniKoiasirai,  nisi  super  hujns  controversiae  querimonia  dexferam  jasiiciae 
porrigalis,  noo  ciiiscopalc  niiiil>ln  iiiiii  ad  r.liri>tlaiiilalls  olisiTvanliarii  i|iiimus  oxorcoro,  noc  clnustia  iiuina 
storii,  quae  ncc  aiiqua  iiivoni  proptcr  pcouriani  ct  dccimarum  ahslraclioncm,  cmendarc,  quao  nupcrrimo 
cocpimus  con»truero,  no<]uc  cleram  ad  Dci  scr\-tcmm  pascere  valMumos  et  vesiirc,  scd  cogondum  Vftriii 
aeramnu  dispergi  dolebimus  non  posse  rursus  ( Mn.:i-('^aii  Eccc,  patres  egrcgii,  to(  annis  transact»  tem- 
poro  praodooovsrirnni  mooniin  pniofat.if"  (•<  i  Ii  siao  inconsociatao  hricionn';  pornianonl,  el  oontra  voluiitatem 
iu»!»lram,  quia  proiiibotur  in  Caiiotiibiis  jiiboiilc  loge  divina,  uik^iarum  officia  ioibi  cclebrantur  ab  hiit>  de 
quorum  ordinatbne  dubiiatutr.  Decimi|p  a  nobis  tolltmlar,  parviias  nostra  non  mcdiocrilor  tn  oramibus  qoae 
dij^na  siuit  emendatione  contcmnitur,  <|iiia  ibi  unam  foraminis  aditiim  iniinicus  invonorit  inlrandi  ofTondons 
nd  caulas  oviiim  hoslos  ovhibobit.  Indc  vos  siimmao  sodls  aposloliouo  auotorom,  cou  tolius  Ctnlstianilalis 
Ciiput  invocaiuus,  cl  qui  corutn  allaribus  in  paviiueiito  prostrati  putrocinia  Sanctorum  impioraiiius,  ut  salu- 
tis  et  sanctitatis  veatrae  prasperitas  protelelnr  et  in  aeteroum  gloria  ct  coma  vestrvm  dilaletur,  pedibua 
pietatis  voi^trao  mcnto  provoluti,  pftimns  nt  supfr  liar  rr  rpiiil  mihi^^  facicnthim  sit  consoalis,  aut  ulnini 
«ib  laciturnitalis  nodo  calcarc  cl  silcntio  hacc  lalia  ])ruptor  !>caiulala  vitanila  prcmere  dobeamus,  vel  t>|»cin 
recuperandi  ex  dedrou  habcamus.  seqaendnrave  nobis  sit,  ut  dc  hac  ccDsum  aobtt  justidam  fieri  rcda- 
memuB,  io  propaiulo  nobi.s  enucloare  oortumquo  feocrc  d^pwtor  bcatiasiraa  paternitas  veatra,  quam  con- 
servare  digpetur  inoffabilis  pieUu  sempiterna 

Rosponsio  Stcphanf. 

Stoplianus  sanotao  aixislnlirai-  cl  iini\prsalis  l^oninnrin  l'nclosiao  E|)Lscnpiis,  Ep;iImnro  vencrabili  Osna- 
burgciuiiii  Ecclcsiac  Kpi$copo  in  Uomino  ^alutom.  Itonoruin  (qicnim  ct  spiriluaiium  gtudioruni  Doum  aueto- 
rem  caso  non  dubium  esi  Undc  laetari  rae  feccrant  scripturac  tuac  ex  bono  atndio  el  cx  intcj,Tiiaic  Hdci 
ct  devotaonis  luae,  aed  ex  afDiclione  tua  magna  cx  parle  trisinri,  siip<  r  i[uo  tu  conqnestns  cs  el  erabrior 
a<l  nr)s  sonno  commonnlinm  norhifns  ovf  Non  cportuit  qiiidoin  ab  illis  (|iiibus  snstrnlari  nt  portari  adjiic 
hononiri  dobui!»li,  tot  ac  tantas,  innocons  ut  crcdimiis,  opprcs!>iono8  perpcli.  Jlandasti  oiiiin  iiobis  Sancli- 
tatem  tuam  a  Godcscalco  novae  Corbciae  abbaie  ct  Horvordonse  abbalissa  ipsorumqne  ihutoribus  vari» 
calamilatibus  vcxari  ct  dilaniari.  ot  a|)iid  (iiiiim  nostrum  Arnulfum  crobrLs  accusationibus  pliis  aoquo  infa- 
mari,  Ecclosiain  tiiam  snLs  dolibiis  ol  lidoliiim  oblalionibus  ovpoliari.  Indo,  fratcr,  noii  mirari,  si  lc  nir>m- 
brum  maUvuli  ct  iin|ui  pcrse(|uunlur,  cuin  ipsum  Chrislum  caput  noslrum  slnl  pcrsccuti,  .sicut  ipsa  ycriu-ui 
ait:  Si  patrem  ftimilias  fieebebuc  vocavenml,  quanlo  magis  domeslioos  qjus.  Noli  mnllam  vexari,  noli 


Digitized  by  Gopgle 


38 


B»0  —  Stl. 


ttirhnri.  sod  conforlarc  in  Domino  et  in  potcntia  virtutis  cjus.  Nos  vcro  ad  supplomcntum  fralrc«  cl 
coopiscopiw  nostrc»  ampliiu  (]uam  qninquaginta  vocavimi».  oum  qdbus  regulartter  (nctando  decrevinms, 
«piao  et  qiMllia  libi  ct  tccum  lili(;antil)U)<  rcsponsn  rcniilUimus,  quia  una  eadcmquc  dic  illortini  lilcras  snpor 
hiLsdcm  iK-%'(iciis  simul  cum  Uiis  susccpimiis.  mini  rpistolis  in  omnium  audicnlia  praclcctis,  multas  ut 

nosti  qiicrinioiiias  et  opprctiiiioncs  super  illorum  tcmcrilalc  tua  coulioeliat  in  se,  6ed  e(  illurum  non  mioor 
erat  lamentalio  de  tc.  Quapropter  necesrarhiro  esse  duximus,  ut  renolis  lei^venalioDibiw,  veritalift  do- 
cubrationc  admiiiiciilom  tibi  a  Dobis  impcndalur  ntquc  ah  iipostolica  scdc  snffra^ctur,  ne  in  totiua  Eccle- 
sinc  pcrtiirbalioncm  hacc  impiidcns  pmccdal  inlcnlio,  ct  ca  qiiac  a  snnclis  pracileccssoribus  nostris  dudum 
proliibita  fuerant,  dcnuo  rcvivli.canL   Abbali  vero  lilcra»  suis  rcspondcntes  rvnii:>itnus  in  kaec  vcrba. . .  .  . 

Xtll. 

lta«h  aiMr  «dd  dm  Heuiicfaca  ttbKolhdur  Ratpc,  xu  Paili  rt^urn  mh  39,  N««Mkbcf  ITTt  gcfefti|Ma 

licglaubigtea  Abiclirill. 

quod  Mtura  cst  in  loco   .   .  Hcn»i  

et  per  le  in  eodcm  Veo.  Hooast.  in  perpetaum.  Qomito  nos  pro  piomm  et  venerabiliam  locorom  slata  aug- 
mentando  soUicitiores  exi$timu!«,  et  ad  corum  ulilitatcs  proficieaAHl  p^ctiio  pastonilibus  vijsiliis  insistlmiis, 
tiinta  nobi»;  acfrrnc  rcmnncralionis  pracniia  co  lar};icntc  conqiiirimns,  qiii  di\it.  hcatus  scruu>  illo,  qucm 
cum  ucncril  duiiiiuu&  inucncrit  uigilanlero.  Et  ideo  omnibus  &uttctac  Dci  EccIcMau  lidclilius  atque  nostris 
BOtnm  fieri  nelamas,  «oggcKHeo  noslro  Apostolaini  Sisonem  re«erendiasimum  Pndrabrunnenscm  ^nsoopum, 
(|ii;il(^iius  prncdictum  vcii  Mnnnstcrium,  cui  ipsa  praccssc  <linoscrris.  sifnm  in  torritorio  diocccseos  suac, 
cum  omnibus  suis  iustis  pcrtincnliis  ct  adiaceutits,  huius  auctoritatis*  nostrac  Pribilcgio  munircmus.  Cuius 
poatulMMnii  Gtuere  nitentes.  praccipuc  cum  omnium  sit  Ecde«orum  cura  nobis  eomoRSBa,  hoc  aposloKcum 
noetrom  pribilt^am  ficri  dccrcbimus,  per  (|uo{l  cl  id  ipsum  ucnerundani  rooiiasleriiim  rohoramus,  ct  apo- 
stolica  auclorilatc  inihi  rirl  siisirnlntioncm  «nrill.ti imi  ni  i  r(iiifirni;imiis  nmtics  rcs,  quac  a  inrc  praciilrti 
Episcopi  cum  codcm  sunt  monaslcrio  conunutatac  k-gaiitcr,  ucl  quac  a  lidclibus  et  Deum  timcntibus  sunt 
ilri  collatae  ad  usum  et  ulilitniem  eorundero  Sonelinunualtum.  nee  non  et  Decimas  eidem  praefiito  mona- 
stcrio  annualitcr  pcrsoliii  ccnscnuis,  qiiap  dc  sliitii*is  uillis  ciilcni  (Iiiii  ])(  r>(>liiii|nc  di^lifnf  epixopnli  simiil 
ct  synodali  decreilo.   Immo  ot  coosoitu  ul  iutuili  sumus  statulum  e&t  ct  cauuuicc  ordiiiatiun,  quod  si  ita 

rcs  sc  habct,  infriiigi  non  debet,  ae  synodafia  et  canomcns  wffvr  

in  praefata  aancta  PadrabnumeiMi  «oclesia,  aicut  statutum  esso  oompcrimus,  cui  dc  codom  ueo.  mon. 
curam  esse  reporimus  slalucntcs  apostolir,-!  ccnsurn  dccrrniinns.  nf  ntilli  ndi  linrn  fas  sit  quoquo  modo 
Gontra  huius  priuilegii  nostrac  cuufirniationis  seiiciii  pic  ct  miscricordilcr  a  nohis  pruinul^tam  agerc  aut 
tennerario  ausu  de  omnibns  quae  eidem  mon.  soaeque  congregaiioni  legaSler  Iradila  sunt  uel  concessa 
sibique  a  modo  et  dcinccps  ti-adcnda  ucl  lcgitimo  iurc  confcrcnda  aliipiid  miniicrc  uel  auferrc,  sibi  Otiam 
dcripcrc,  potius  nutcm  ad  utilitntcm  Domiiio  illic  famulantium  firma  polcslale  consislant,  cnruni  hono  quae 
nunc  babcntur  ucl  sunt  iuste  cunquircnda  .  .  Naiu  qui  limorc  Dci  puslposito  huic  confirnialiunui  uostrac 
priuOegio  .in  toto  uel  in  parte  contraire  reperlus,  Ulndque  non  iotegriter  dtseruaro  dislulerit  sancta  ... 
cito  adinoniius  rcsipucrit,  aposlolico  mtirroiic  rcriciidiis    .  f]iii  ntitcm  cuslas  fuerit  et  obseruator, 

a  iusto  iudice  Domiiio  Deo  noslro  misericordinni  conscquatur.  Scriplum  pcr  manum  Grogorii  Scriniarii 
sanctae  Ronanae  ecdeaiae  m  imobb  Haio  Ind.  nona. 

f  Beno 
naletc  f 


Digitlzed  by  Google 


sat  —  sffi. 


30 


XLIII. 

B  CapU  receolipri  in  Kindlingrri  Mu.  T.  XII. 

Stoplianns  Fpi«ff>piis  scnitis  scruonim  DoL  Ilemhil  rf'1fi;in=o  nMmfi  vcnerabilis  monasfcrii  S  I,iii(l;,'('ri 
et  per  te  eidem  \cnei-abili  raunasterio  ia  pcrpoluum.  Quoties  ca  a  nobis  conccdi  postulaiilur,  quac  piis 
et  vcoerabiUbm  locis  congrauDt,  decet  nw  libenter  concedere  et  votis  religiosortnn  apostolica  aanctiono 
raucre.  Et  idco  rcligiositas  tua  nostro  sugKCssit  aposlolatui.  (piatcniis  idcm  prcdirtum  vcncrafiilc  ni(ni;istc- 
rium  rum  omnibus  canonicc  ct  lc^nlitcr  sibi  pcrtiiicntibus  ct  ndiaccntibus  aposfolicn  aiictoritalo  munircmus, 
qucDiadmodum  a  piis  Impcraloribus,  Luthuuico  sciliccl  cl  Carolo  alquo  Arnulfo  rcligiosis  (|uondam  Au<!;ustiB 
p«r  «^instaUa  eorum  prec^pta  munitum  raboiaiaini)ue  esse  dino«citar  Hnius  rei  graiia  tuam  sug^^csiionem 
congruani  forc  prriiidnn(r<; ,  rnfiim  duximus  aurcs  noslras  tuis  accommodarc  prccibus,  (jui  uniuersalcm 
normae  curara  diuina  sufTragantc  ^alia  suscepisse  dtiioscimur.  Quaproptcr  id  ipsum  sacruin  monast«rium 
hoios  presenCis  priaflegpi  nostri  sanctiooo  ui  prelibauimus  munientes.  decemimns  a  presenU  nooa  Indictiono 
ut  nulli  polcstali  ncc  cuilibct  magnac  pamaeqao  poisonae  quacumquc  dignitato  pnditte  ha  sit  quoquo 
moilo  illud  inuadcrn  vf!  Jiiii  f ntnnindurc,  nec  quicquam  dc  famulis  vcl  mansis  noc  non  seniis  et  anciliis, 
lilis  cl  liberis,  siu<^  (|uin|uani  de  rcbus  mobilibus  vel  iuuuubilibus  dcquc  cuUis  et  inciillis  m(>morali  mona- 
slerii  sibi  vindicaro  aut  atteri  donarc  pre«m»ai,  seil  cum  omnibas  rebus  ct  posBOSBionibuB  ac  oblationibus 
et  rcdditibiis,  quao  rnimniec  ct  Icf^iliinc  inilii  (l;it;i.  lriri;itn  snnt  rf  (Innnta  ac  dcinccps  donahiintur,  luri  ;ic 
utilitati  CFcbro  dicli  monastcrii  et  usibus  Dco  inibi  rmuulanliura  percmiiter  contirmamu«  sub  tua  dicionc 
dcgere  ad  regondum  ae  regularher  dispensandom.  Imo  eensemus  nulli  8d<^m  lidtara  for»  qnamlibet 
snper  ciuadcm  monaslcrii  homines  (lieioiicm  haliorc  aut  ad  aliqtias  cxactiones  oontra  rationem  compellero 
vel  distringcre.  m d  sicuti  a  prcfalis  lni[ii'i iiinrilnis  Dciiinque  titncntibiis  oom-cwa  t'xi-<tunl  al(|uc  fimiata. 
ila  nos  cuiu  ipsis  prcccptis  augustulibus  uiuiiia  ul  ea  cuutiucrc  vuienlur  adscripta  inuiulabililcr  ah  omnibus 
sanctae  Dei  ecdesine  fidelibus  apostolica  auctoritate  firmata  obscnianda  prccipimus,  statuonlcs  doeonMndo 
ul  qui  Inmcrario  ausu.  (jiinil  nnn  oplanuis,  contra  hoc  nostruni  apostolicuin  priuilegium  ire  vel  agcrc  prc- 
sumpserit.  et  in  toto  v(>I  ex  parto,  quod  ucquaquam  lieri  mandamus,  inrringere  tcmptauorit  boc  quod  ad 
laudcm  Dei  oniuipuicitiis  ci  slabilitaicm  eiusdem  mona»terii  ac  monachorum  sastontationcm  ad  nostrae 
mercedis  augmentum  diuino  tadi  amoro  staluimus,  nouerit  sc  cvcommunicandum  et  nisi  obediens  fucrit 
annthcniatc  feriendiim,  (jui  ^oro  rit>;tn<,  fuprit  nr  nlKfrualor  bcncdiclionem  ac  arafiitTn  cnniffjnnlur.  Scri- 
ptuui  pcr  nianuni  (ircgorii  scriniarii  saiictac  Ruiiianae  vcclcaiac,  in  racnse   Maio,  ladictiuno  nona. 

Bcnc  vah^le.  y 

Data  iill.  Kal.  Julii  per  roauuni  Slcphani  aecundiccrii  sancuie  scdis  apostolicac,  anno  Dco  propicio 
poniificatii»  donmi  Sieptoni  simimi  ponlifids  et  miinenalis  papae  in  sacralisskna  sede  bcaii  Pietri  apostoU 
sexio,  Indiciioae  Vim.  AMEN. 

XUV. 

C.  In  nomine  s.inrtaf  et  indiuiduac  Trinitntis,  Arno!fu>;  tliuina  fniirnfp  rlcmrnfin  ri^-v  Si  seruoram  ucl 
ancillaruin  Dci  peliiiniulKis,  quas  pro  ecclcsiarura  sibt  conimisiiaruia  ulilitatibus  nobis  1|  suggvsscrint,  clO' 
mcuter  annuiuuis  ac  i)ii'  pr«s|>ici(nus,  id  nobis  et  ad  praesenlis  nitae  cursum  salubriter  transeundnm,  et 
ad  perpctiiae  beatiludinis  praenia  Miciter  pranerenda  tiqoido  pronitomm  essc  cpnfidimns.  Qiiam  ob  rem 
noiifril  oniiiiiim  fi<lc1!titn  nosfronim  praescntiuin  scilicH  afipif  fiifuronirri  i!irfn«lria.  ffnniifcr  1'nirprchf  et 
Blso  vcncrabiJe»  ac  dilccli  e|)Lscopi  noslri  praccati  sunl,  vna  cuin  Ch^nrado  lideli  comite  nostro,  clemeii- 
liam  noslram.  4|aattnus  aororibua  sanciimoniabum,  in  mooaslerio  Herirord  noninalo  sub  honore  sandae 
Det  gjenttricia  Sbriae  coMlmcio  aiqoe  dioato  Domino  baiDlttilibas,  doctionem  sDam  inler  se  inlnmociis  ab 


Digitized  by  Gopgle 


40  893  — StS. 

atilccossoribus  nostris  cis  prius  per  praeccptalcs  CArlaB  ConoMadni,  pro  rcmcdio  animae  pii  §tmlbOm  «oetn 

Kaildiiiiuim'  r(  p;i>  ct  ili  intlo  nnstrJic  raotoronimquo  parcnlum  noslrorum,  simili  modn  oonrodoromiis,  no- 
stract|uo  auctorit;itis  scnpio  uuni  corroliorarotnus.  Quonua  petittuiiibiu»  el  sulubri  consultui  libcnlur  itsMMi- 
mm  praebuimus,  ct  praeMiM  pracceptam  inde  conscribi  ioMnnus,  qdcquid  boni  antecoesoreft  noslri  eidem 
ccno))io  (-ontulorunt ,  ct  onitiia  |M  iuilc^ia  ab  ipsis  illuc  conccssa,  pcr  huc  conccdcnlcs  ac  nustra  aucloritale 
coiiliitnanlos.  Kt  iiixta  illonim  monilidncin  Itisdeni  sororibus  sccurum  per  lioc  pracccptum  conccdimus 
urbilriuui  ct  pulcstalcm  inlur  sc  abliatissas  cligcndi,  quamdiu  Dcus  aliquam  intcr  illiis  tulem  pracsignauerit, 
ab  ipso  docla  quae  fanmlas  Dei  luibi  Domioo  mUilantos  gMbernare  ac  re^re  possii,  nullusquc  succesao- 
nim  nos;rnrurn  hrinr  iioslrac  auotoriliKi-i  oarlaiii  [>f)ti>stalcin  lialicat  uiolarc,  ut  ipsas  ob  lioc  inclius  pro 
uubis  ct  pruelibato  gcnilorc  nustro  altis(|uc  parcntibus  uostris  exoraie  delcctet,  Kt  ut  praescDS  auclorilatiii 
Doslrac  praeceplum  nuUa  unquam  mutabilitate  utuktor  aeo  uiolari  conebtr,  manu  propria  illnd  firmaunnu» 
anuloque  noMro  assignari  pracccpimu». 

Siffnum  tlomni  Arnolfi  L.  M.   srrenissimi  retji.s. 
Sifpmm  domm  Ubtdouuici  :  L.  M.;  »rrcni.s.ti>ni  regis. 

Arnustus  notariut  ad  uicem  Rotmari  archiiapeUani  recogmui  et  (L  S.  R.} 

Data  m.  Nonarom  Noaembrium  dic,  Anno  Incamatioois  Domini  DCCCXCII.  Indictionum  X.<m  Anno 
rcgpi  ArnoUl  regis  T.  Actum  FranchonoAirt  io  Dei  Nomuie  felidtor  AmeN. 

Dur  die     ureD  davoo  ouc>j  vorttandca. 

XLV. 

lu  iiomine  sanctac  ct  indiiiiduac  Trinitutis.  AR.NULKVS  (Uuiiia  prouidcntc  dcmcnlia  Imporator  aug;ti- 
$tus.  RpiaeApis,  abbatibus,  comitibus,  nicariis,  omnibosqne  in  snblimilate  positis  et  nato  maioribns  in 
Saxoniae  partilju>  conslilutis,  In  rhtislu  saliialdrc  ii.u  cm  ct  utriuscpK''  nit.ic  fclicit.ifpm  cum  siiiiile  peronni. 
Nolum  ilaque  gcncruliLuti  vestry  Ucri  uolumus,  quia  screnilatis  nostr^  auribus  innoluit,  <(uod  sint  inlcr  uos 
qui  miliiiam  coenobit  quod  uocatur  noua  Corbeia,  id  est  vassallos  eiosdem  abbatiis  phis  iusto  in  Iiostom 
ire  compclliuit,  cum  boc  audorilale  diuorum  anleoessorom  nostronim  ipsi  loco  suLsque  conccssuin  at(|uc 
iiidiiltuiii  ciara  luro  dinosciitiir.  Oiiod  rf  nos  morem  .soijuonlcs  prionitn.  nnn  niiiinri  (Iriinlidiiis  Miflcrtiii 
titdeiu  sacro&ancto  loco  ct  rcotorilius  ciiis  cum  omuibus  regimini  illorum  subactis,  Dunitno  propitianlc,  linc- 
tenus  cooBnnare  stademns.  Quapropter  unioersitati  ucstrae  expresse  mandamus  et  modis  omnibns  pronus 
iiilerdiciinus,  nc  quisipiam  e\  uobis  ipsos  militos  qu(H]uo  inodu  initpia  (listricttunc  sou  in  expedilionetn  aut 
ullam  exaclionem  huiusinodi  uiolontcr  reddcrc  aut  racerc  coailari  praosiimal ,  scd  liccat  praerati  inuniistcrii 
abbati  sccurc  cum  uuinibus  curat^  iliius  subiitgatis  dcgcrc,  et  sicut  ab  antccessuribus  nostris  sibi  suisquc 
interitis  ezteriusque  ooncessQm  seripioquc  roboratam  conslat.  sin^  alicuios  naior»  minorMie  ordmis  peraonae 
ufFeudiculo  frui  pcrpetimquc  potiri  in  ^loriam  et  laudcm  Dci. 

Voa  rfMi  «Dfiadnicktan  Si«tcl  itt  ecr  «in  Bfnchitiick  iibhf  ^  «of  «cickcai  dai  BnMtUid  dci  lUiicff  mch  m  tdicn, 
nad  «nr  cw  dcn  IWilicMn  Sicgcln  tcndiicdcnt 

XLVf. 

C*  In  nomtne  sanctae  et  iofKnidnae  Trinifat&.  Chuonradus  diuraa  targieatc  dementia  rex.  Conuenii 
noslrao  rc(;ali  colatlndini  ut  peltliones  fidelium  noatroram ,  hns  procipne  quas  pro  ecdesiaruni  attri  conunis' 

sanitii  iitililatibus  sugii;orun(.  nd  otTrclitni  perducamus,  |]  qunniiuu  Iinc  ct  ;iil  prp*:cntpm  iiiiam  pro.spcrc 
pcia^ofltiam,  el  ud  ruturam  bcQUiudincm  proincrenUain  piufuturum  liquidu  crcdunu:;.    L  ude  nouerit  umuium 


Digitized  by  Gopgle 


913  —  922.  *  il 

fidelnim  nnsfrorum  tara  praoscntis  qiiam  futiiri  tcmpon?^  indiisiria ,  qnod  nrnicntps  a(\  monastoriiim  sanrto- 
nmi  martyrum  Stephani  atque  Vili  noua  Corbeia  nuacupatum,  rogantc  eiusdcm  coenobii  venerabili  ahbata 
Buobone  vna'  cimi  ftatrUMw  «ibi  conmisjw,  omnes  coocefisioaies  ({uas  prioram  regiim  temporibns  Inbuenmt, 
finnitcr  cidem  loco  OMieGMimiiB.  Fnccipuc  vt  potcstaiem  babcant  intcr  so  cam  Deoeaatas  ueDerit  abbft- 
tcm  eligendi.  Et  ut  a  nullo  episcopo  dc  dominicalihiis  mansis  ciusdrm  mnnrislrrii  decimae  exigantur,  npquc 
a  comile  ucl  cx  qualibcl  iudiciaria  potCi>taic  culuni  eorum  et  Hli  ad  lUbiiciuui  fadcudam  aliquo  banno  con- 
stringBDtur,  sed  ooram  «faiocalis  einadem  lod  iiiBliciam  fiwere  cogaDtar.  sicutaiiierionunFruieonimregum 
temp(nil)iis  pmpfato  monastcrio  concpssnm  fui«!se  ninctis  fi(lclil)iis  nostris  liquido  patct.  Et  ut  hacc  micto- 
rUas  iKi.sir;ii)  largitionig  fimiiter  babcatur  atque  per  futura  tcmpora  a  fidelibus  nostris  verius  credatur, 
nostra  propria  maiiu  sobter  eam  firmanimus,  atqiie  anolli  {thj  nostri  inpreasioDe  sigDari  inflaimu& 

Signum  (L.  M.)  domni  (Jhuonradi  serenissimi  regis. 

AilMnen  «oooefllsrtM  ai  viem  P&igrvni  arthi&^ptiOatii  ree^Hom  «l  (L  S.  R.) 

Dnm  m.  Ifon.  Feb.  nmio  ab  momnntione  dffinnri  IMXXGJail.  Regni  anlem  donmi  GbuoDradi  sercnis- 
simi  regpa  aimo  IL  Actum  in  ipso  moDasterio  Corbeia  io  Dei  nomine  Mieiier.  Amen. 

Dm  aurgrdrucJLtc  klcioe  krelilurmigc  Slr(;cl  ccict  il»  icitwiirU  «eheixle  Bruttbild  de«  Kiiaigi,  niit  der  koniglicliea  Stil»» 
btada,  eiMr  FahM  wd  ScbiM,  mtd  oiit  d«f  niMcbrill:  Cli«oiiradui  R«}  «l«eb  kt  dcr  grMtte  Tkml  dm  BmiWi 
Mbil  tiatas  UdiiM  Thsn»  dat  BildM  aad  dw  Sahrilk  iwlorM  vmiM. 


XLVII. 

(>•  In  nomino  sanctac  et  indiuiduac  Trinitatis.  Heinricus  diuina  faucnte  clementia  rcx.  Conuenit  nostrae 
regali  celsitudini.  ul  pctitiones  fidclium  nostrorum,  bas  praccipuc  quas  pro  aecclcsiarum  ||  .sibi  commi»sa- 
mm  ntilitaiibua  soggerunt,  ad  cfTeotum  perducamus,  quoniam  hoc  et  ad  praeseutcm  uiiam  prospere  pcr- 
a^^dam,  et  ad  futuram  bcatitudincm  promcrendain  profuturum  liquido  crciiimus  rn<!c  nnnprit  nmnium 
lidelium  noslrorum  tain  praesentis  quam  futuri  tcmporis  indostria,  qiiod  ro^ta  coniugis  nostrac  domoae 
regiDae  Ibhtliiid»,  voa  cum  prble  et  equtooco  nostro,  nec  noa  cpi.^copi  Adahraarti,  qui  lc>gataa  Aiil  ad 
nos  missos  ab  abbatc  ucnerabili  Folcmaro  fratribusque  Christo  in  noua  Corbeia  militantibos,  et  sanctis 
niartiribus  nustris  aduocatis  el  intfrcessoribus  Stophano  atque  Vilo  fidclitcr  scniicntihns,  omnos  crmcesjito- 
nes  qua»  priorum  regum  tempuribus  habucruul,  tirmitcr  eidem  loco,  id  est  praediclo  abljati  (>i  fratribos 
conoeflsnnuB.  Praecipue  ol  potestatem  habeant  inter  se  cum  necessilas  ueneril  aUwtem  digeadL  Bl  ut 
a  nullo  ppiscopo  (\c  dominicalilii.s  mansis  ctnsdrm  monn*:tcrii  dpcimae  exigantur,  ncque  a  comite  ucl  c\ 
qoalibet  iudiciaria  pole«tate  coloni  eorum  ct  liti  ad  iusticiam  faciendam  aliquo  l>aiuio  constringantur,  sed 
coram  aduocatis  einsdem  iod  insticinm  fiicero  cogantar,  sicut  anteriorum  n-anoorura  regom  temporiboa 
pracfato  monasteno  concessum  tmM  cuoclis  fidelibus  noslris  liquido  |>atct.  Et  ut  haec  auctoritas  nostrae 
largilionis  fimiiler  hahcattir  atquo  per  ftitnra  tcmpnra  a  fuiclihus  nostris  ucrins  crcdfitur,  et  ne  deinceps 
binc  alKjua  dubictos  hat,  nostra  propria  inanu  subler  eani  iirmauimus,  cl  aiiuli  uustri  imprei»ione  signari 

Sigmum  demm  Beimiei  (L  H.)  «eremeeiitm  regie. 

SimoH  nUanu»  ad  «fieem  Berigeri  arekie^peUam  reeognam  et  {^.  S.  ft.) 

Daln  X.  Kal.  Han  anno  incamatioais  domini  DCCCCXXJI.  Indictioiie  X.  Anno  anlem  regoi  f^oiM»' 
mai  rag^  Heinrici  IIL  Actom  in  niNa  quae  dicilnr  Quitiiing^bar^  in  Dei  neoiine  ieliciler  amea. 


wlfd  M  dsr  ^idi  fo^MdM  Viftmdi  WidwitlMn. 
C«d.  dipl.  Un.  Woibi.  6 


Digltized  by  Google 


991  —  «t». 


XLVIII. 

^^-  In  nnminp  snnrfnp  rt  nKliiiifJnao  Trinilatis-  Hcinrlc  ns  (liuina  faucnto  clcmcntia  rcx  Omnium  namqnr 
tidcliuii)  ncK>lrurum  petiliooibus  sercnitatis  nostrac  aurcin  accoiumodare  oporlet,  majtimu  lamen  eorum,  (^ui  de 
sacr»  II  inentioDein  fochmt  coenobiis  ohienipcrnre  decreniiints.  Nam  noslris  crebroscentibus  peccatis.  tmil- 
limodas  paganonim  co«Ug|i1iones,  quibus  ChristicolM  alDixerant»  lentimiB.  Inter  quas  ctiam  Mahthildam 
dilectani  coniuj;rm  nostrnm,  una  cum  Bodarbrunncnsis  aecclosiao  episcopo  uideliccit  Unuuano,  seu  el  cete- 
ris  iidclibus  Dos>lrij>,  do  saoctis  ileriuurdcn»it>  monaslcrii  moniaiil^us  inlcrpcUantcm  cognouirous,  quatcnus 
iOuiim  praecepla  regiB,  quae  ab  ellioioonim  infeslatjone  oxusta  «inl,  renomri  praeciperemiie.  Qaaprapter 
noucrit  omniurn  fiilclinni  iinslrorntn  iiii1ii>triii .  qiiia  Tnisfratifiiic  cn  iirn  rcplcti,  ob  aniorcrn  Dri  sanctonim- 
<{uo  eius,  pelilioDibus  corum  asscnsum  pracbcntes,  prout  ca  ab  antccc!i«oribus  nostris  liabcre  uidebantur, 
lUMtnie  aoctorttatts  renouatione  praenotare  iuMmas,  ea  scilicM  rMtoiie,  ut  quicquid  inuestitnra  sopradicti 
toci,  etue  dc  regum  ud  cuivdibet  persooae  traditkme  appareat,  nuUoiniustae  contradictiouis  impitdimento, 
actornalitcr  ad  ciusdcm  confnrcgaticmis  nulrimina  iierseucret,  quatcnus  al)s(|ue'  alicuins  sccntaris  ucvationis 
conHiclo,  sub  noslrae  tuilioDis  muflimine,  dignas  ac  I)eo  placilas  pcrsolucrc  sludcant  laudes,  nostrasquc 
BoelronniMtue  anteoeflsorom  quam  et  suceessorum  freqoentent  orationes.  Qnomndam  autem  looorom  tio- 
cabula,  qiiac  quidnm  falsilatis  fraudc  abstrahcre  conanlur,  linlc  cMnscripto  subnoctero  pracecpimus.  An- 
gercsgouue.  1'iiinesuunldc.  Ouoranbcrb.  Liuduuiuosdorp.  ct  Uunbccb  secus  fluuium  Sigina.  Haec  omnia 
cum  rcliquis  cunclis  poascsaionibiis,  (am  in  a^  cullis  et  incullis,  quam  ct  in  omnibus  appendiliis  ad 
praebtnm  locnm  respidentibus,  iirma  stabilique  statione  in  iam  dictae  &imliae  potestate  perenni  tempore 
consistant.  Ft  iit  hoc  nostrae  couGmiatinnis  prncrepttira  fimuim  itabileqiie  ponnaneat,  mima  noetn  sub- 
lus  illud  finriauiinu';,  aniiloque  nostro  .si:,'il!;)ri  praccepimus. 

Siynum  domm  Ueinnci  (L  M.J  sereninstmi  re<jis. 

l&moH  Mtariiu  ad  uieem  &r^tri  arMa^eUtmi  rseojfNoii*'  ef  (L  &  R.) 

Datt  XV.  KaL  AFR.  Aaao  incamationis  Domini  DGCCGXXVIL  Ibdictianum  XV.«  Anno  uero  re^ii 
riosimimi  Heinriiii  Mgis  m*  Actom  Astnid  in  Dei  nomine  feiiciter  Amen. 

IDm  aofccilrutkle  kteioe  kreUrurmige  Si«fel  Mist  lUi  radili  aAende  BnMlbild  dr*  K<ini|;i  mit  der  k<>aigl>cben  SdnMBde^ 
eine  Lante  in  der  recktcn,  einen  ScblM  ID  dcr  KdIwo  Haod  haHcsd}  mit  der  Umtclirifl:  Ueinricoi  Bcs. 

XLIX. 

Cr.  In  nomine  sanclae  et  iiidiuiduac  Trinitatis.  Ilctaricus  dioina  faueotc  clcmcotia  rcx.  Nouerint  iidclee 
noetri  presentee  seilioet  et  IvUnri,  qualiter  nos  Heinrici  acquiuoci  ac  dileeti  fili  nostri,  et  bdeani  fliae 

nosfrao  rnimtu,  coTicp.<simus  frafrilnis  in  lorn  I|  qni  uoratur  Padcrbrunno  Deo  farmilanf ihtis ,  ut  in  eligendis 
episcopis  inter  se  propria  ciectionc  iu.\ta  pristinum  morcm  fruaalur.  si  talem  inlcr  sc  moribitt  acientiaque 
probatum  inaenerint,  qui  eidem  ofBcio  aptos  dignusque,  quantum  humana  ad  hoc  oompelit  fragilitas,  di- 
noacatiir,  eontntlem  crgo  pefitione  nostrae  auctoritiitis  praeceptura  eidem  sancto  loco  ficri  dccrcutmus, 
qnateniis  snb  iju.iii  defensione  antrcfssonim  nostrorum  fuit,  Fla  doinceps  sub  nnstia  tiiitione  el  immunita- 
lis  defcii^ioiic  cuni  omnibus  ad  se  iusto  ct  icgqJitcr  pertincnlibus  permanoaut.   Praccipientcs  '  '  *^  <]  ucrius 


^  Die  CHarle  darch  Feuclitigkeil  $o  gelitlen,  dau  io  dcr  Hiue,  durcb  die  (snte  Brt-ite  deraeiben,  ein  Sliick  henmfefia» 
im  wtA  «ortama  |tgni|«*  ht|  M  4m  Mgt  ZailM  Milen.  Am  dm  «Mi|Hi  U^nfniten  dccwlbcii  lel,  ki  Vercietcb«i( 
Bb  Apilbemi  QrkoodMi,  n.  B.  Lndwifi  dni  FraniaiM  mn  8tt  ond  Kaili  dM  Diekeo  xon  897,  xo  »clilir<uM.i],  dat«  die  auk- 
(iCiileon  Stdln  din  BcMong  ton  der  JorledktMO  vsllliriier  Hichlor,  «od  dm  Antine  dcr  Bc^ubigunproraM:!,  bcide 
jtdocb  ia  AnidnMfct  foo  dn  FoiHMln  jcocr  Utftoodca  oIivm  obwiichwidi  colbicH. 


Digltized  by  Google 


915 -nc.  43 

credMor  «t  dO^ieiitiiui  ofaienietur,  inaiMi  profMria  aoslra  snibter  notaDdo  fimuMiiniaB  e(  aouU  noatri  dnpra»- 
sfaHie  e»  atgnari  insHmus. 

Signum  domni  Bfiurir!  'L  M )  inuirtifsnimi  rr[ii<. 

Poppo  mnreUarim  ad  iiicprn  Billeperli  (irrhiraprHani  rernfjnrmi  rt  fj.  S.  R  ) 

DaU  VU.  idtu»  Maii.  Anno  dominicae  incarnationis  DCCCCJUkX.V.  iodictione  VUL  Azmo  autcm  Ueia- 
rici  regis  XVL  Actum  in  Arueite  ia  Dei  maiiDe  feliciter  amea 

Dm  M%(4ncftle  9kgi  Irt  tofker  liwcMabM. 


XP. 

0«  Iii  goiiiiiie  sanctac  ct  indiuiduac  Trinilatis.  Rdnricus  diuina  'fauciitc  clcmcnlia  rex:  Si  locft  ud  IM 
seniitium  mancipata  in  aliquibus  ||  fulciirius  bonoftciis,  hoc  profccto  ad  augmcntum  aetci-nae  spcramtis  csse 
rcmuncralionis.  Idcirco  nouerint  omncs  iidcios  noslri  pracscntcs  sdliccl  ot  futuri,  qualiler  nos  intcrueotu 
Halitidae  dilectee  coaKii^  noetrae,  saneiis  monialibas  femims  in  loco  Herimirt  nominato  Deo  femolantibiis 
Concos,siiiiiis ,  ul  in  cligctnli!;  abbatissis  prnpria  elrctione  fmantur.  Proindc  Iioc  nostrae  nucloiitalis  prae- 
ceptum  ois  inde  conscribi  iutisimiis,  per  quod  praecijpimas,  quatiDus  ila  ut  pracdiximus  pcrmaaeat,  el  ut 
hoo  verras  orethtitf ,  »aii«  uoitra  ilbid  flmauimus  et  «ndo  noBiro  s%iUari  insBnmM. 

%nMn  dmai  Beimiei  (L  M.)  MWtelMSMfH'  regis. 

pijpipo  nolarttis  ai  utesm  Biit^eirH  neagtuvi  ef  (L  S.  R.) 

Deta  nn.  Idus  Octobr.  Anno  doounicae  incaniaiionis  DCCCCXXXV.  Inifidione  IDI.  Aun»  regut  Hetn- 
rici  re^  XV!.  Aclum  in  Altstcli  amca. 

Du  Sk^el  iM  tirlorta  pgtoftm. 

LL- 

C.  In  nomine  sanctae  ot  iodinidnae  Trinitatis.  Otlo  dinina  largiente  dementia  rex.  Comteait  noetrae 
rc^ali  ccl»itudiai,  nt  petitiones  fidelium  noBtromm,  bas  precipuc  quas  pro  ccclcsiarum  sibi  commissarum 
utilitalibu^  !]  Miagerunt  *}  .  .  .  credimus.  ITndc  nouorit  omnium  tidclium  nostroruin  iiKlustrii ,  cjuia 
adiens  cxccllcnliam  culminis  nostri  Folcmarus  iienerahilis  abbas  nouao  Corbeiao,  rogauit  ut  cidcm  mona- 
slerio  tatem  concederemns  libertatera,  qualom  ab  anteceasoribiis  noslris  Francoram  regibus  aocepisae  di- 
noscilur.  Ciiius  [ictilionl  i\s.scnsiiin  proLcntcs,  iiiicruciitu  coniiiL;Is  nnslnic  rci;inae  Eadiht  simulque  filii  no- 
stri  LiuduUl,  in  supradicto  moiiastcrio  fratribus  Deo  seruieutibus  eiusquc  martyribns  Slephano  alqtie 
Vito,  umnes  coocessiones  quas  anlerionnn  Fegum  Imnpoijbus  baimerunt  owiceasimna.  Praecipuc  ut  pote- 
sintem  hnbeaini  .  .  iuBaiBaas^ 

Signum  dnmni  Ottonis  (L.  M.)  serenissimi  regis. 

Aduldag  notarius  ad  uicem  ffildiberfti  arrJiicapellani  recognoui  et  (L.  S.  R.) 

Dala  XVI.  Kal.  Nouembris  .\nno  incnrnationi.s  domini  DCCCCXXXVI.  IndictiODe  VIUL  Anoo  autem 
scrcoissimi  rcgis  OUonis  I.  AcUim  apud  Lucrla  in  Uei  nuiuiue  fclicitcr  Ameo. 

Dv  iHljiffdniefcM  kNMtemilie  oil  «Incai  dlekeii  Binde  lefeeteee  Sicf el  mJ^  dee  aeilvefli  «elMade  limtbilil  dee  Koaij» 
ait  dir  fceaigNefaeB  Mnbiade,  mia,  LenM  taA  Sdiiid,  Md  vit  der  Ifanefcrifti  Odde.  DI.thi.Aei. 


*)  AUei  «iMgelaMene  «ie  ia  der  UrkunJe  Hrioricbi  1,  Tom  J.  923. 
**)  Dle  ci«U|B  Abvciefceaf  iet:  Mdne  iei|hieai(  eecterHet»  «Bd  eien  piwffcie  Mdn. 


Digitlzed  by  Google 


u 


XP.  III- 

C»  In  nomioc  sanctac  ei  indiuiduae  Imitalis.  Ouo  diuina  fauente  clcmenlia  rex.  Noaerit  omiiiuin  fidc- 
lium  Dostronini  j|  prcsealimii  leilieet  61  futuronim  indiistria,  qualiicr  nos,  Edgide  dileclft  ooniuge  iMMtra  e( 
Tatone  Bodarbmimeosn  aecdesiae  epiaeopo  iDterccden(ibu.s,  dc  sanctb  mooialjbas  Heriuurdeoais  coeuobit, 

qnatfniis  ntiirum  praecepta  r(';:;ia,  fjiiiip  a  pnsanonim  inffslntiftiK»  pxiistr»  sunl,  ren(nir»n»  prooipcrf^miis,  ob 
l>ci  amorcm  ipsorumquc  pcliUoncm,  proui  ea  ab  antecossonbu.s  nostris  haberc  uiclcbaniur,  hoc  nostrac 
anctorttatfa  renouatioDe  iussimiia  rediotograri.  Id  est  inprteis  itt  cfigere  inler  se  nbbal^m  quando  opiis 
contigorit  lict^ntiam  haboant.  Et  quicquid  inucstilura  su]>radicli  loci  siui>  monaslcrii  nunc  tcinporis  parel, 
siuc  dc  rcf;um  siuc  dc  cuiuslilifl  pcrsonc  tlono  vcl  Ir.idilionc ,  absquc  ullo  iniust^  conlradictionis  inpcdi- 
mento  pcrpcluuliUir  ad  ciusdom  congrcgationis  nutrimina  pcrseucret  Nec  aliquis  iudcx  publicus  liccntiaiu 
hal>eat  in  iuMniiies  ad  prffotum  monastcrium  perilnenles  uUam  indiciariam  c.xercere  potestatem,  sed  oniiia 
oonim  res  coram  aduocalo  ipsorum  clrHniatur.  Quam  nostrac  corroboraliunLs  atictorilalem,  ut  firma  ii^ 
conuulsiiquc  pcrmancal,  manu  propria  iiraianimus  et  aoulo  noslro  sigiUari  iussimus. 

Signum  dotuni  Ottonis  (L  M.)  imUclimmi  regis. 
Pojpfa  ad  ttieem  Fnieriei  reeogamd  ef  (L  S.  R.) 

Data  niL  ffen.  A|ir.  Aimo  domiDicae  incanialiooia  DGCCCXt.  lodiclione  XO.  Adoo  OttooiB  piisMni 
nfB»  ini.  ActioD  la  Quililngoburg  ameo. 

Dii  MlipdnickM  VagA  iit  ■•nltirt 


LIII. 

In  nominc  sanctae  et  indiuiduae  Trinilatis.  Otlo  diuina  faucQlc  clcmrntia  rex.  Nouerit  omnium  fidc- 
Kum  nostrorum  tara  presentium  quam  et  riiturorum  industria,  qualiter  nos  j|  pro  amore  Dei,  prccalui  fra- 
tris  nostri  Brun  diacoot  oblcmpcrantcs,  ()ru  Kalute  noslra,  in  clcinosina  eius^Icm  gcrmani  noslri,  usibus 
fralnim  Corbcionsis  inonasterii,  in  honon'  l>eali.ssimorum  Christi  martinmi  .Sti  iiliani  atqae  Viti  conylructi, 
proprictatis  nostrae  Centum  XX.  iugcra  cuni  XUU.  curlilibus  loois  in  pago  ilcssc  noniinalo,  in  uilla  Kot- 
mereslmsun  dicia,  in  Oaterbenn  marca,  in  comitalu  AHionis,  boc  liberalilalis  ncntrae  precepto  Jure  pereooi 
in  proprium  dooauimus,  cum  omnibus  (|uae  infra  candcm  proprietalcm  conlincnlur  ulililatibu^,  mobilibus 
ct  inmobilibus.  El  ut  haec  noslrac  regaJis  muniriccnliac  conccssio,  in  cleinosina  antc  dicli  ^crinani  rralri.<i 
noslri,  io  prclibato  loco  Dco  scruientibus  iouiolabilis  pcrpctualiler  perdurct  manu  nostra  sublus  illud  lir- 
maotaiiaB  d  anoK  oostri  impressibne  oorroborari  iuasimas. 

5K^iium  domni  Ollonis  (L.  .M.)  sermisgimi  regis. 

Bnm  eoneeUarius  ad  tdeem  Fridtuiei  anAieappeOtau  reeognoui.  (L  &  R.) 

Data  X.  Kal.  Jul.  Anno  TncnrnnfioTii<!  domini  nostri  JIh  su  Thristi  Dr.rCCXLn.  Iudielione  XIII.  Aono 
domui  Ottonis  inuictLssimi  rcgis  VI.  .Vctiiiu  Inimilriha.    in  i)ei  noinim^  ATijcn. 

Dm  MrgedrHciUr,  |vt  ariwllCM  Sicgd  ici^^  dat  BildniM  dct  ltbai|i  in  btlber  tigaty  witwlrU  Mbcad,  |criUI«tt  mit 
Sfiluld  «Dd  nlu,  abcr  Blt  iioMMiklMi  BMfl«^  nit  4«r  Oaucferifk:  f  Ott»  01.  Gra.  Bn. 


LIV. 

C*  In  nomine  sanetae  et  indimdnae  TriniUMis.   Otto  diuina  aaxilumte  demenlia  rex.   Nottcrit  omnium 

fidelium  nosirorum  sagacilas  tarn  iircscntlura  quam  etiam  fulurorum,  I|  (jualitcr  nos  per  iiili  rm  nliim  di- 
lecti  germaoi  oostri  Brunouis  cl  ucncrabilis  aitbatis  lk>uonis  ad  moaasterium  sanctonuu  marUruui  Stepbani 


Digitized  by 


f  4f  —  94«. 


45 


atqac  Viti  quod  Curbeia  iioniinaUir,  baimum  super  duas  uiilas  Meppiun  nomiiialas,  silas  luxUi  iluuium  Eini>a 
et  Hbm  in  pflf^  kgn^MB^m  ia  oomitaiii  Tbaringi  oomiliB,  eum  monela  et  didoneo,  inre  perami  in  pro- 

priiim  concfs^iinn^  Jussimus  (pioque  inde  hoc  presens  procpptnni  conscrilii ,  [x-r  (|uoii  uolumu.s  firmiler- 
quc  iubcmus,  ut  nuUus  iudcx  publicus  io  locis  antediclii^  ullam  insupcr  cxcrccat  potCiitatcm  iudiciariara, 
nisi  prefati  lcgitimas  tidaocatus  abbatis.  Mercatom  uoro  oonstitaaot  pubblicum  in  iilis  ubicumque  abbaii 
placuerii  locb»  pacemquo  firmisiDiam  (eneant  ac^gredicnles  et  regredkmtea  et  ibi  manentes,  «odem  modo 

slcuii  uh  nn1(*Cf*ssnri!nis'  nosfris  rogibus  iam  j)ri«^'iii  .'iliis  piiltliris  meroalorum  Inns  concessuni  eral.  Et  nt 
haec  uuclonlaj»  nuisUa  liriua  ct  sUihilis  permancut,  manu  nostra  iirmauimus  ct  aiiulo  nostro  insigniri  iti&siiau& 

Signum  domta  (L  M.^  Ottonis  iiiuictiasimi  regis. 

Brun  cancellariua  ad  uicem  Friduriei  archicappeUani  recognoui.  (L.  S.  R.) 

Diitn  III.  Kal.  Junii,  anno  dominicf'  incnrnationi»  DCCCCXLVL  iodictioiie  UL  reg^iante  pio  regO  OttOOe 

anno  X.   Aclum  Frosa  in  doniino  feliciler  Amcn. 

Dh  8k§Bl  irt  fcrtona  fmtagea, 

LV. 

Aui  itm  iiltriten  Kopialbucba  dn  Stilti  Cortej, 

In  noniine  sanctae  et  indiuiduac  Trinilalis  Olto  diuina  fauentc  dcinenlia  Rex.  iSoucrii  omniiim  fi- 
delium  uostronuu  tam  prescntium  quam  futurorum  indu&tria,  Qualiter  nos,  per  iateruentum  dilecli  fratns 
iiQfitri  Heinrici  et  ueiierabilis  abbatia  Bouonis,  ad  mooaaleriam  sanctonuD  martimm  Stephani  atqae  Viti 

monelum  atque  theloncum  in  loco  Meppia  uomiQato,  sito  inler  aquas  Emisa  et  Hasa,  in  pago  Agrotingim 
in  comitiitu  Duringi  comitis,  Jure  permini  in  propriiim  donauimus,  iussimiis  qtioquo  koc  praeceptum  inde 
consciibi,  roanu  nostra  subtus  signato  et  anuli  nubtri  inprcsstuue  roburato. 

Sifffiiim  domni  L.  M  'i  Odnms  xfrniisstmi  jvr/i".?. 

Bnin  caiirrllanus  ad  utcem  tridund  aidncupeUuui  rcroijnoui. 

Daia  lli.  Kal  J;mii»r.  anno  incaraationis  dominioj  DCCCCXLYI.  indictione  III.  «mio  antem  domni  Olr 

lonis  X.  Actum  iu  lulaheim. 

LVI.  ^^^^r-MTj  Jtft^u. 

J^-"    In  nomine  sanctae  rt  infliuidtmf  Trinitalis.    Olto  Doi  gratia  rex.    Quicquid  loois  Pco  dicMtis  Hbora- -;/<'(  f .  '  a 
liiatis  regif  conlulerimus,  el  ad  pro,sentein  uitam  feliciter  transeundam,  jj  et  ad  aetcrnam  nobis  profutu-       .-j.ij  . 
Fsm  neradter  credimua.  Proinde  pro  remedio  animae  domni  ^iloris  noetri  Heinrid  regis,  et  in  etemosina  /^(/((ti 
(lonuiac  i;ciiltricis  noslroc  Mahtliililao  ct  iidstri  coniugisque  nostrao  Ai  tii^idis,  ceterorumque  nostri  debilo- 
rum,  ad  mona.sterium  iii  loco  Ani;ori  nuncupalo,  ab  eadem  duinina  matre  noslra  regina  in  hoiHirc  sanclao 
Dei  genilricis  semperquc  uirginLs  Mariac  sanctique  Laurentii  martiris  constructam,  tradidimiis  proprielatcm 
a  Dioterico  nobis  datam.  quam  idem  catenus  habuit  in  locis  subnotatis.    In  Selispura  V.  familias,  et  in 
Burae  I  niinil.  et  in  Oetc  I.  fam.  el  Lutten  I.  fam.  in  Dulmne  etiam  II  fam   cl  in  Haliilitrc  1  f.  in  Garlrt 
I.  f.  in  Emphfilete  L  f.  ia  Icttcnbura  1.  f.  iu  Driootheim  I.  f.  ia  pago  Lere,  in  comitatu  licinrici  comitis, 
hi  pago  anlem  Hasagpvue,  in  oomitaln  Liutalfi,  in  Annike  I.  f.  in  Tnngbdm  L  t.,  in  pago  Agartinga«  in 
comitatu  Sigjbcili,  io  Tneres  H.  C  in  Vnestereim  L  fl  in  Holniddo  L  f.  in  Auarupe  L  t  in  Laaadocpe  L  t 


Dlgitized  by  Google 


46 


f «»  —  »5». 


in  TerMliRlic.  b  Aininero.  In  lik  «(  prenoniBatis  pagis  quicquid  jd«tt  vm  «mnibiu  •dNoentSs  «ms. 
Juflnnntt  quoqne  hoe  prMan  preceptam  oonMribi.  manu  nostm  liroatBm,  annloqne  noetro  roboretnm. 

Signian  iomni  Ottoni»  (L  M.)  smnisfnmi  regis. 

Brun  eancellarius  ad  uicem  Fridurici  archicapfillnni  rt^r^qnoui.  'l,  S.  R.) 

I>niH  II.  Idiis  Jiilii,  anno  incamalionis  DomiiU  DCCCCXLVllL  Aooo  regoi  Oltoois  regis  XL  Indicl.  111. 

Actuni  iii  Throtinannia,  in  Dei  notiiinc  fmaa. 

Dat  M%>dnMlLlC|  bitr  dwr  ncbl  wniglicb  •vbilifM  Ut  aiidcnw*  bflMkflclMa. 


LVII. 

Adflrlirtll  aach  dcM  m  Flwlilwtk  ■•AcMhrtca  OriBtMlc  ■4l|c«li<ill  ««■  dcn  Bilittvilichar  tlwycr  w  Mi>dc«. 

C.  In  nominc  omiiipotcnlis  Dci  et  Mluttoris  nostri  Jheiiu  Christi.  Otto  diuiiia  fauontc  clcmeotia  rOX- 
Noliiin  sit  (iiiiiiibns  fMr  lilnis  m  ~ins  Jnni  iinicMMilibiis  quani  futuris,  Nos  tradi(lLs.sc  (  niiJain  [[  iicncran<!np 
malrunae  notnine  Ilelcmburhc  prcdium  quod  nos  habuimuii  in  uilla  quae  dicilur  Viscbiko  iure  hereditano 
et  in  idiis  locis  quonim  nonuDB  hic  subier  notala  sonl.  Iiaqne  eadera  nenerabiiis  prescripta  Hehnb.  postea 
adiit  nostrnm  scienilatcm,  rogans  quatenus  conceclcremus  stbi  ut  congregationcin  sanclimonialium  liccret 
con^rc^iiti  in  antedicta  uilla  Vis^  bike.  Ilane  ips4im  pctilionein  concessimus  in  numinc  Domini  iiostri  Jhesu 
Christi  ct  pro  amore  sanctac  Mariac  omniumquc- Saiiclorum,  pro  rvmedioque  animarum  Ricpcrbti  domiai 
Stti  et  Riciiarddi  ct  Af>lfdebc  iilii  sui  nec  non  et  aliorum  soomm  proximonim.  Bauc  etiam  illis  concedinn» 
|ii)l.r~fntfm,  ul  halicinit  seu  intir  se  siuc  alintnl.'  Mbbalissam  eligendi  libcram  ac  propriam  facuIlaffTn  et 
ut  Dulli  seculari  doniinio  siot  subieciae,  cxccpto  noiitro,  qui  earum  aduocatus  ac  defeosor  Deo  auiiuenle 
«sse  uolumns.  Predpientes  eliam  hibemus,  ul  nnthis  iudex  pQbficoa  nequo  qui^aiet  ex  iudiciaria  potesiate 
bominCS  predictae  aecrlesiae  liberos  seii  colonos,  litos  aiit  scmoa,  in  aliquo  negocio  iniustc  distringere 
prf>siim!it.  nisi  t.inlutn  aduocatus  loci  illius.  H;iec  sunt  predia  ((uac  pertinent  ad  supra  diclam  aecclesiam 
Vi.scbike.  in  illo  loco  scx  mansi  plcui.  In5u]>er  etiam  in  kii>  locis  ita  nominatis.  Vuondrcdesa  I.  Vuigbaldcs  - 
husun  1111.  mansi.  Benneshuson  I.  mansus.  Haddeshosun  I.  raansus.  Tiadanbnson  I.  mnnaos.  Hainanhnsna 
IT  tnansi  Et  in  nliis  loris  ;ul  rnini^feriiiTn  nccclc.siof?  Visibiki  XXVIIII  tnnnsi  in  p;ii,'0  Tilithi  in  (Nniiitatu 
licrimaiuu  comilis,  itcnunque  in  pago  Mcrstcn  ia  comilatu  eiusdcm  comitis  Vtll.  maosi,  ot  ia  pago  L.agiajjtf 
VI.  man5!i  in  comitatu  Dodican.  ct  in  pago  VueslTala  tn  comitatn  Hoinrid  eomitis  X.  el  VIII.  mansi,  ct  in 
oomitiitu  ilnKluuerkcs  VI.  luaiisi.  et  in  uilla  quae  uocatur  Hramiu  sliiMg  II  man.si,  in  Flahttborpe  I.  nansns, 
in  Anion  Uil.  mansi,  et  in  comiiatu  Vuirinhardi  curtem  nomine  Thuliberch  V.  mansL 

Signum  dninm  Otlimt^  fm-fmisKimi  rfffit 

Liuluijux  not'in'iis  ad  uiri-m  Hrunuuis  archicap^flltiiu  reco^nouil.  (L.  S.  R.) 

Data  Ull,  Idus  Janutiiii.  aiino  dominicae  iocaruationis  DCCCC.L.I1IL  ladictiooe  VII.  Rcgnantc  pio  regc 
Otlooe  aono  XX.  Actom  Ibiigltibem  foliciter  in  Domiaoi. 
Du  a«%adnd4c  «csd  iil  mt  Hiillla  AsOi^ta. 


LVIIL 

C.   In  nominc  sanclae  el  indiuiduae  Trinitatis.   Otlo  Nouerint  omncs  fideles  nostri  pn  sontf^s 

scilicet  ac  fntun",  |f  quoliter  nof»  per  inlrnienUim  .\nALBERTI  episcopi  nostriquo  ftdclis.^iml  IIARDI. 
cuidam  lideli  nosiro  Rh^IOLT  dicto  quasdam  nostri  iuris  res  ia  pago  iiessi,  in  comitatu  comitis  qui  dicitur 
BERM,  in  h>co  Uoeslnetri  nancnpolo.  qnioquid  ibidem  BBUNING  comea  liliosqne  «inB  AMAIJDNC  in  benefi- 
cium  babere  uvn  sont,  nec  non  el  omoo  qnicqnid  Olis  in  temporibus  ad  noatmm  regslecn  poteataiem  ibi 


Digitized  by  Gopgle 


•»»  —  «ta. 


47 


pcrtiiiuit,  cum  curtlbas,  Mancipiis,  Edificiis,  Pralis,  Pascuis,  Siiuis,  Aquis  Aquarunupte  decursibus,  Agris 

cuhis  el  inoaltis,  HoleiidiDis,  Piscatk>Dibin,  HoNlibiu  et  imnoblBbas,  Ufig  e(  inuii«  Qiiesitis  ei  toqai- 

rendis,  onuiibDsquc  iure  legiUiiM<pie  Wl  {mdlclum  locum  pertincnttbus,  in  proprictatcm  .  .  .  .  Ea  scilicct 

ralionp,  <|uatinns  praescriptus  pprpftualili  r  haLi  at  potestatcm  teneiuii,  tradendi  Et  ut 

hoc  nosliae  largitionis  cartuiii  scrihi  aaulii|U(;  iiu.stri  

Liutholf  canceUarius  ad  utiem  Brumms  archicanceUarii  recognouii  et  subseripsit.  (L.  S.  R.) 
Signium  <fomnt  (Htomt ...... 

Data  XVI  Kal  DFXE.MBRIS1  AnDo  dominicao  incamatioDis  D  . . .  .  Addo  OTTONIS  seremsstmi 

regni  XXIIII.  Actum  in  loco  Dornpurc  fclicitcr  AME\. 

IMt  Ckutt  M  mitr  *ard«rb«*,  dM  Sicgal  aitar  mali  TwilkMMna      «ciHltm  md  wk  karwU  UtchficbOT. 

LIX. 

In  nominc  saoctao  et  indiuiduae  Trinitatis.  Otto  diuina  ruucnte  clcmcntia  Impcrator  augustus.  Nouerit 
omniani  fiddinm  nostronim  tam  praasentiun  qnam  futuronim  ||  industria,  qualiler  oos  sob  optenta  per- 

pelue  remunerationis  et  pro  slatu  impcrii  nostri  (]tioddam  nostrae  proprietatis  predium  in  comitatu  fidciis 
nostri  Osdagi  cl  in  pasjo  Nnrdagoe  el  in  loco  uidclicct  subnotato  situm,  ad  monaslerium  sanrtae  Mariac 
uirginis,  quod  nostra  genilri.\  uidcliccl  Mahlhildis  regina  m  loco  qui  dicitur  Angcri  ob  mcmoriam  domiui 
Heinrioi  regis  scilicet  et  patris  nostri  constrnxit,  ad  migendnm  et  oorroboreDdom  dooauinnis,  eaelen  iiide- 
licrt  qiip  nominatur  ....*;  cum  nmnibns  npppntlirlis  siiis,  mancipiis  ulriusipic  spxti^,  nodificiis,  terris  cultis 
et  iiicultis,  quesitis  ct  ioqoirendis,  uiis  ct  inuiis,  pratis,  pascuis,  aquis  aquarumquc  dccursibus,  exitibos  et 
nKlilibttfi,  molendinis,  mobfltbos  scilioct  et  imoobiiibns.  uel  quicquid  oiOilatis  eiinde  haberi  potnerit,  ad 

ooiistr.  ad  utilitalcm  ramulorum  iiiibi  Dco  sanctaque  Maria  uirgino  senilentilim*  prouisor  monasterii  el 

congregatimns  sine  ulliiis  contradiclione  tencat  ctpos^idcat,  et  quatuor  mansiis,  quas  domina  nostra  uidelicct 
Mabtliildis  regina  cum  nostra  conibciitia  cum  curtibus,  locis  omoibusquc  appcndiciis  suis  scilicet  acdificiis, 
maneipHs  ntriusque  sexus,  dnas  in  Drodmuuie  sitas,  III.  in  Dninide.  Uil.  in  Lenglere,  ad  pr^dictnm  raoha« 
sterium  donauit,  sul)  Ipso  impt  rll  d  iiore  uolcntfs  ut  prr  fiitura  sccula  sine  ullius  contradiclionc  perma- 
neanl.  Et  ul  hec  nostrae  impcrialis  auctoritas  firmiorem  obtincat  uigorcm  et  a  cunctis  sanctac  Dci  aeccle- 
siac  fidciibus  nostris  mclios  credatnr  et  diligentius  cooseroetur,  banc  cariam  conscribi  et  anuU  nostri  im- 
pressione  s^ari  ioaBiimis»  qnam  ot  propria  mann  snbtus  firraauiiDUB. 

Siguum  domini  Ottonis  (L.  M.)  magni  et  inuictissimi  Impmiori»  auguiti. 
Liudolfus  notarius  ad  uicem  UuillHiebm  archicappeUani  recognoui. 

DaLi  XVI.  Kal.  Aug.  anno  dominico  incamationis  DCCCCLXM.  iQdiotione  VIQI.  aoDO  uero  aare- 
nissioii  regis  Oltonis  Actum  felicitcr  Amea. 

Dw  m^cdracaie  srane  md  «ofctoriicll«ie  Siegel  leigt  dic  rarwiit»  idMiifc  HUdH  dci  Rctci»f  mil  iltHtm  Mintil 
brkleidct,  oit  den  Feldberrnilab  und  rui(h>jprrl,  d«a  Kwpf  nit  dsidl  Mm»  bcdccfcl}  dwvbcr  im  IhMNMCt 
i)U»  Inp.  Auf.  — i  Dic  Cbarlc  Ut  «ebr  be»cbjidigt. 

LX. 

Ci  In  noniDe  sanetae  et  indinidaae  Triatetis.  OUo  diuina  fanente  clemeiriia  Iraperalor  aiqjusloa.  Nouerft 
oominm  fidelium  iMMlromm  pnteienttum  «ciUoel  ae  Aitaronuii  indnslria:  ||  QmUter  quaedan  venerabilis 


*}  Die  Sleilr,  wo  dcr  Nama  geitandca  bat,  iat  (aiM  aaralwrl;  dia  iiaaicn  AabcbriA  dcr  Crluudc  abcr  IwiMt:  Dc  carta  Bc> 
Miii  pcftlaenti  sd  Aogifiiii. 


Dlgitlzed  by  Google 


iB 


S7S  —  fT«. 


abbalisiia  Ilcfordensi  (nic)  tnonaslcrii  notuiae  Irama,  nobu  scripla  Hlutbouuici  rcgis,  de  quodam  mcrcalo 
cmn  omnaM»  tnde  «x^ndi  oMbus,  id  est  nioiieia,  tdoiwo,  vel  fpnoquid  ad  pabiiciiDi  uideltir  pertinere 
mcrcaUim,  in  loco  Adonhusa  nominato,  afTcrcris,  nostramque  dtlcctam  coniugem  nomine  ADELHEIDAM, 
liaec  cadcm  scripta  nos  nuslri  praecepto  eius  interoontu  praefato  monasterio  renouari  prccabatur.  Nos 
ucro  pro  animae  nostrae  rcrocdio  et  aetema  rcmuncratione,  more  antecessorum  nostrorum  regum  uel 
imperalorom  fadientee,  eiusqne  interoeasiom  oonsenlientea,  memoratac  aecclcsiae  HerolSordeosi  eiuBque 
al)bati<s,af  Imma  praedictae  pcr  fulura  surrfdrnlium  tempora,  in  loco  supf^iti-?  nominalo,  potestatem 
nun  solum  mercationiii  constitueudum,  scd  etinm  ad  eiusdem  praelil>atac  abbatissae  baano  nostro 
inqieriaK  exigendmn,  paccmque  oronibiis  quaerentibas.  raercatom  ac  redeuntibos  facieudum  eoaoeaBioiim. 
Et  ut  h;uM'  noMtrae  auctoritatis  prorceptum  cunclae  ganctae  Dei  accclesiae  iiliis  nostrisqoe  perpetoo  Terius 
crfdatur  tidi  iibu^i.  nc  firmum  stjibileque  permaneat,  mana  oMtra  sabtos  propria  firmanlmnsr  amili^ie  MMtai 
iinpressiuuf  couMgiUari  iussimu!). 

Signum  donm  OUonis  (L.  M.^  sereiussitni  hnpr.  Aug. 

V^t^^ini»  «aneeOmW  ad  vieem  BoAefH  ardaa^pdbmi  neogntnd. 

DaU)  V.  ID.  APR.  Anno  incarnationiji  Domini  DCCCCLXX.niI.  Indictione  IL  ikmu»  refp  domm  Ononb 
XXXim.  Imperii  eius  XUL  Actum  Vualbeob. 


Dai  Sicscl  iit  farinno  gegaogcn. 

Ex  «alMM  ■Mmnef^pta,  ia  ainaAil  aot,  ok.  iMqit.  «d  SdhMMii  muiIh, 

In  nomine  Baoclae  el  indiuiduae  Trinitatift.  Otto  diuina  biaente  clumentia  Imperator  augustus.  Nonerit 

nn-i>inrn  iidclium  nostrorum  fam  pracsenlium  ipinm  rt  futurrinim  Induslria,  qnalitcr  Folcrnarns  Pathr-ibur- 
iieiiais  eccleiiiae  uenerabilis  episcopus,  el  Hmma  SchildecensLS  ecclosiac  uencrabilis  abbatissa,  nostram 
rogaoere  seremtatem,  ul  illis  ooncederemiM  coaeambiam  qnoddam  in  locis  sibi  commodis  ihcere.  Noeoero 
quia  pic  rogabant,  dignum  duximiis  uoluntati  illorum  consentirc.  Praedicta  uero  abbatissa  quoddam  prae- 
dinm  in  comitatu  Rcgcnuucrclii  comitis  et  in  pau;o  Niehcrseo  et  in  uilla  Sarramanninhuscn ,  cum  omnibtis 
appeudiciis  suis,  mancipiis  utrius(]ue  sexus,  terris  cultis  et  incullis,  pratis,  siluis,  aquis  aquariunque  dccur- 
s3mi8,  qncailis  et  inqairendis,  exitibos  et  redilibas,  ad  haee  sex  eqoas,  praolOmlo  epncopo  et  anae  ecele- 
siac  per  manum  aduocati  »ui  Lutbcrti  in  porpctunni  proprietatcm  donauil  et  concessit.  E  contra  nulmn 
episcopus  simililer  per  manum  nduocali  sui  XUiderici  abbalisisae  el  suae  ecdesiae  concessit  quantam  deci 
malionis  habiiisset  in  sao  fpi^rupaln,  uidelioet  in  oclo  oillb  hiriascemodi  nuncupatis,  SchOdeoe,  Alden 
Schildece,  Buri;.;bike,  Pauenhasen,  Lutbrcctcshuscn,  Sclihuscit,  Kdishusen,  Gcrinctorp.  et  omnia  quae  ad 
curtcs  oiusilcm  ahbnlissao  et  onrum  sanctimonialium  [ifrtiiijjfre  uidfnlur,  ad  stiutn  dominiiim  et  suac  fcHc- 
siae  in  perpetuara  proprictatein  donauit,  concessit  et  largitur,  et  eo  umorc,  ut  Ubcram  tnde  habcal  potc- 
statem  dandi,  uendendt,  ooramutandi,  uel  quieqaid  aibi  libuorit  ladendi.  Et  ut  hoc  a  sanctae  Dd  eocleaiae 
liJflibiis  nastrisquf  luflius  crfd.iiiir,  pracsens  pracceptum  oonscril»  inseimuB  anali(|ue  nostri  impresMone 
si^llan,  ftianuquc  pr()|)ria  subtus  firmauimus. 

Sisnium  domm  OUoms  ht^peratoris  augusti. 

Vuillegitii»  emeeOarnu  ad  tneem  Ra^berti  ardua^eSami  nolam. 

Dato  Xm.  KaL  Haii,  mmo  dominicae  incamBtionis  DCCCCLXXnil.  Indiciione  U.  anno  neco  donnt 
OtlMiis  Begni  XIIL  bnperii  VL  Aclan  Quldelingebttrij. 


Digitized  by  Google 


•T4.  M 

LXIl. 

Am  iam  illMln  CprtcyicWii  Kophlhidbt. 

Iii  \ominf>  snnclnc  Pt  indiuiduae  TrinitaU.s.  Olto  (liuiiia  fauente  clemcnlia  Impprator  AiifiTisfn«;.  Con- 
ucnit  nostrao  impcriali  celsitudini,  ut  petiliones  fidelium  nostrorum,  ha«  praccipue  quas  pro  ecclesiarum 
<ilri  oommissarum  atilbatibi»  sug»erunt,  ad  effectam  perdaAiinus,  quando  hoo  ad  praesentem  nitam  pro- 
spero  pertgondani  Ot  ad  futuram  beatiludinem  promerendam  proruturum  liquido  credimus.  Vnde  noneril 
omniinn  fitlelinm  nostronmi  indiistria.  quia  adiens  excell*'nliam  no>^tn  ciilniini*  Liudulfus  abbas  uenerabilis 
nouae  (^urbeyac  rogauit  ut  eidem  monasicrio  concodcremus  talem  lihertatem,  qualem  a  palre  nostro 
coimponrtoro  augnsto  ceterisqoo  antecoflsoribas  nostris  regfboB  uel  iiDperatoribos  acoepisse  dinoseltar.  Cxum 
petitioni  asscnsum  prebentes,  interuentu  matrLs  nostrae  Adalheide,  in  supradicto  monasterio  fratribus  Dco  seruieiH 
libus  eiusquc  marliribus  Stcphano  atque  Vito,  omncs  oonccssiones  quae  anterionim  regum  uel  imperalorum 
tcmporibu^  habucrunt,  concessimus  nostraquc  auctoritate  renoaauimus,  praecipuc  ut  polestatem  babcaul  iotcr 
>e  cum  Mceasitas  neQerit  abbaiem  eligendi,  et  ut  a  uullo  episcopo  de  dominicalfliua  mansis  oiasdem  noBarterii 
decimae  exipxinlur,  neque  n  rninitihu';  ex  qualibet  iudieiaria  poleslate  coloni  eonim  et  liti  ad  iusticiam  facicn- 
dam  aliquo  banno  constringanlur,  Scd  coram  aduocalis  ciusdcm  mooastcrii  iusticiam  facere  coguotur,  sicut 
anteriorum  regom  od  tmperatoniro  tcmporibus  prefato  loco  «nicesaiun  fiasse  canclt»  fidolibus  nostais  liquido 
patet.  Et  ut  haec  nostrau  rnnouationis  ac  firmationis  anctoritas  firmior  stabilicH-que  conctM  perpetim  crcdatur, 
hanc  cartam  inde  scribi  manu(]uc  propria  noslra  subtus  roboralam  anuli  ooslri  unpreasuMio  huaimas  insigiiiri. 
Siffnum  domni  Otlonis  iniiicliiisimi  Imperatnrix  niigiisli.  fM.) 

V^uilligisus  cancellarius  uice  Hopberti  archicappeUam  subsa-ip^. 

Data  V.  Kal.  Jnnii  anno  dcimnio^  iBearnatioDia  DGGCCLXXHIP.  IndiGL  X.  anno  regni  domni  Oiionis 
XnL  Imporii  autem  V.  Aetum  iUlera  in  Dei  norotoe  feliciter  Amen. 


LXIII. 

Aat  ^Mt  Vinllicfc  Sslik^BmlaM^icbM  AMli««. 

Borchardus  Dei  gratia  Sancte  Magdebuii^onsis  Ecclesie  Archiepiscopus.  Vnincrsis  ad  quos  prcsens 
Fcriptum  perucnirc  contingcrit,  Salutem  in  Domino  sempiternam.  Ex  relationc  fideli  quorundam  nobis 
iimotuil,  quod  quidam  Episcopi  ac  alii,  forsan  pruptcr  crrorem  ijinorancic,  ^c  de  iiiribus  ac  pcrtincnliis 
coiusdam  cennbii  dicti  Bruchurst.  Monasteriensis  dyooesas.  ad  se  tamen  minnne  qiectantibus,  intromitlnnt, 
in  noslram  ct  Ecclesie  nostre,  ad  quam  dirta  iur;i  el  pnrlinenlie  spect;irc  no.sctintur,  iniuriam  et  iacturam. 
Quarc  tam  presentibus  quaro  futuris  pcr  prescntis  scripti  tcstimonium  volumus  ease  noluro,  Qood  inclito 
reoordatioois  domini  OUonis  Imperatoris  Aogusti  reoepimos,  nidimns  ac  tenemns  et  habemas  Kteras  snper 
dicto  CenoblOf  non  cancellalas.  iinti  aliolilas,  sed  onini  su.^ipicione  carenles,  in  hec  verba. 

Jn  nomine  sancte  et  indmidue  Triuilatis.  Ollo  diuin»  nntii  f»ip'vn!or  Augustus.  Cum  noslrum  esse 
sciamus,  quorumcunquc  fidclium  nostrurum  honesti^  obsc({uii  petitiuuibus,  scd  maxime  cum  de  diuinis 
rebus  ob  animanim  remodia  gorondis,  a  qmbas  quam  noslra  sappJicetur  serenitas,  assensam  prabere  eqnnm 
ac  cr)nf!i::iium  esst!  censemus.  Indc  cuiictorum  fideliiim  nostroniin  tani  prcsi  ntinm  qnnm  et  futuronim 
compcrial  industria,  Quia  vir  venerabilis  Adalbcrtus,  saocle  Magdeburgensis  Ecclcsic  Arcbicpiscopu»,  nostram 
adiit  Mxrenitatera,  qnoddam  ferens  precepium.  cnios  auctoritato  piissimas  gonitor  noster  Imperaior  Angastns 
(j  iKibiiim  quoddam  Sanctimonialium  Hurchurst  nuncupatum,  duarum  Christi  ancillarum,  fterlhc  atqiic 
llatliwiijo.  primo  labore  Dei  seniirio  rnnstructum .  ct  ab  ipso  iam  primordio  rid  fin^li-ni  Archiepiscopi 
Mugdeburgensis  ca  raliune  subsidiuin  uiundiburdiu  ditatuui,  (juo  per  singulos  annos  decem  solidi  illuc  inde 
peraolaantor,  in  sui  tutaminis  eonduserit  deTensioae,  roigitans  quoqno  iam  dictus  Ardnq)is€o|ras»  vt  idem 

CoA.  difl.  iwt.  WatlU.  7 


Digitized  by  Google 


80 


»T4  —  ffsa. 


prcccpliiin  Maieslatis  noslrc  aactorital«  firmarctur.  Cuius  nos  petiiiont  bcnignc  conspnticnlcs ,  cadcm  scriptu 
renonaaimi»,  et  idem  Vonasieriam  cum  omnibm  apertinentm  eias  in  noslrum  eiiam  oondaaimue  mondi- 

banliiim,  nirn  vtiiiis(|nt'  snxiis  mnncipiis,  cdificiis.  tcrris.  ciiltis  ct  incnltis,  |n;ills,  piiscuis,  siliiis.  aqiiis 
«quamniquc  Uccursibus,  muleiidiiiis,  mobilibus  el  tnmobilibus,  viis  ct  iniiiis,  c.xitibus  ct  rcdilibus,  qiiosilis 
et  inqiiirendis,  el  cum  onutibus  ad  hoc  iure  pertinentibus.  lode  prccipiratpg  iiibcmus,  vt  nec  eiusdem 
toci  Kpi.sco{ius,  nisi  prccaiu  abbatisse,  idcin  nionaj^erium,  saoctuniiniiilcs  schindas.  cappellas  dedicaodas 
v»>l  ftiiim  rif»ricos  ad  {^radns  prnmnnondi w.  i:i;.'rcdi  prcsumat.  nec  Jiult  v  pnMiciis  m  l  cNnctor,  scu  qitisli- 
bcl  iudiciaric  putcstatis,  illaruni  scniis  vrl  laluriH aliquam  iiiiuriam  \ol  distnclionein  inrerrc,  aut  vquos 
tollere,  fireda  inde  exigere  vel  maasiones  poscere,  vel  aciionis  vUiua  rationem,  niiN  coram  fllius  Cenobii 
adnocato.  ipiisi]iiain  racero  prosumat  vol  potcslatem  habeal.  Iiisupor  otiam  arhilrium  illis  concessimiis, 
abbatLssas  intor  so  cli^ondi.  scilicot  quam  diu  ox  supradicUiriiin  Christi  ancillaruin  i^onerc  aliqua  ibidcin 
tali  dii^iia  oflicio  reporiatur,  coiumuni  scnsu  eligantur.  Pobt  uutcm  liuius  gcneris  derccluiu,  dc  cclcris.  !>i 
qua  probabilis  ad  oand(;m  di^nitaiem  fuerit.  licenier  abbalissa  conslituatur,  Scd  nnJla  omnino  illie  liat 
eloctio,  nLsi  sub  iam  tlicti  M;ip;tlclnirf;ensi«!  Arcliiopiscopi  coniiiuonlia.  Kt  vl  lioc  nostrc  ronoiiationis  nc  de- 
fcoiiioniii  auctorilas  firmior  slabiliurquL'  cunclis  pcrbeauiter  crcdatur,  bauc  cartam  iusiiimuii  cuwcribi,  auu- 
lique  mMtri  inf)ros.sione  signaiaiii  |iropria  manu  sublus  flfmaairaus.  Dalam  Illlt"  Kal.  Jnlii,  Anno  Domiai 
DCCCr.o.LX.XIIII.  ct  Actiim  Magd.  Id  Doi  nmnine  Amon. 

Cntn  i^^iliir  r(nnl)iuiTi  ef  ini-a  ipsiiis  prefala,  vt  li(piido  apparct  ex  promissis,  ad  quo  ntiam  confir- 
maUo  aposlolice  sedis,  .sicut  ni  aliis  priuiiogiis  Magd.  £cclc!»ic  rcparaudis  accossit.  ad  noa  cl  Ecclc^iam 
Magd.  speeiare  noaeantar,  Rogamos  et  liortamur  vniuersue  in  filio  Dei  palris.  quateMis  ob  apostolice  sedn 
et  Ecclrsir  Mn;.d.  rnifTonliam  nos  sinant  porftiii  ;ihs(|tin  perttirlirilionc  inribus  anlediciis.  In  qiiorum  oiiam 
posscssioiic  haclcuus  dicta  Magd.  Ecclcsiia  fui^sc  dinoscitur  pascilica  ct  quicla.  Datutu  Magd.  Anou  Uoiuiiii 
M*.  CGG^.  X*  m  KaL  Aprilis. 

•  '  t 

LXIV. 

E  nucpl.  Hcaiclcrl. 

In  nomino  sanctae  et  indiuiduae  Tiinilatis.  nito  (linin;»  prfniidt  nto  cleinenlin  Roinannnim  Imporator 
augiuttus.  Noucrint  omnos  lidolcs  nostri  prcsonlos  s(;ilicct  ct  fuluri,  ipiod  iios  in  Uci  noniiiic  ct  dilecti^- 
mae  noslrae  coniugis  Theuphanu  rogalu,  latom  potestalem  donanimus  Si^burgae  et  alib  sanetis  monialibas 
in  HcrbenbroSce  Deo  sentieotibus,  ul  nullus  comes  aut  comitis  uicariiis  oarom  lilos  lihcros  uol  soruos 
siipia  dicUirum  saiictiinoninlium  in  publieo  mallo  aut  iii  alin  coiiimuni  eolloipiio  diiiidicet  sine  baiino  con- 
}<lnn^at,  scd  ciusdom  munastciii  aduocatus  ot  cungregationis  cvindc  sm  propriu  iudicio  reuat  ct  sccundum 
qualilatem  r^iminis  dihtdicet  Concessirous  cUam  prcdiclis  sanclimoniaKlMis  cx  impcriali  maicstaic  per 
priuilc^il  litiiiis  munilioncm  licentiain  cligeiuli  iiitor  so  r\!t!>;itissntn  Doi  seruicio  aplain  ipsistpn»  ;til  reLn  ndnm 
iduncuni,  cl  aduocatum  qaemcunquo  utilcni  fcccrinl.  Et  ut  hacc  i)o.<4ra  inipcrialis  auctorilatis  coacc^io 
finna  pemianoat,  inssinuM  hoc  priuilcgium  oonscribi  ei  anali  Dostri  iroproasioDe  munin. 

Dala  VIL  Id.  NonemlMr.  amu»  doraiiiicae  iDcamatiaiiis  DCCCCLXXVL  Indietione  llll.  aono  nero  rt^ 
toni  Ottoms  XV.  bnperii  VUIL  Acumt  Aroila. 

LXV. 

In  nnmino  sanctao  ot  indiutduac  Trinilntis.  Otlo  diiiina  fauontc  clcmcnlia  imper.iior  augustus.  Omni- 
bus  christiaiiac  lidci  rcligiosis  culioribus  ac  rogiac  ct  imporinlis  cxccOenliae  majjnitudii|nem  fidc  Ucbita 


•)  W«U  tUMfet  Mi. 


Digitized  by  Gopgle 


61 


iurn  honorantibus  astantibus  el  futuris  ailhibiu  bcripli  pcr  suLiccliuncm  pateat,  quaiitcr  nos  ct  liddcm 
nostrum  Liudolfum  uiddioet  Gorbmensis  ecclesi^  ahbatem  coodeeuil  qnoddani  concainbiuin  de  praedw 
noslris  ob  locomm  oporttHitlateDi  krter  nos  rao  l)i  ili^  i^itur  pmcfatus  Liuclulfus  %ea(.>nibili<«  .ibbas  ex 
ralioiK»  <unr  aliliaiiiic  por  maiium  aduocnli  sni  Liiiiiolii  duas  marcas  Mcginrichosdorf  ct  Mimilcvu  tlirlas. 
in  i^agu  l(a.sso^ovuc  cl  in  cumitalu  ijigcfridi  comitii»  aiias  cuin  oumibus  rcbus  illuc  rito  pertincnlibu^,  in 
roandpiiB  ulHusque  «exus,  aediJidis,  areis,  agris,  pratis,  campis,  poseuis,  siluis,  caiicUflque  aliis  appeodicitt 
quc  dici  possuiil,  nubis  ob  nostram  pclitioiicm  nniiitcr  in  pruprium  atquc  ad  intcgriim  a  suo  iure  ct  ecclc- 
Mn<>  siiac,  quod  vulo  placcal  nostro  inde  agcndum,  rcd(>^il.  R  conint  autcm  in  rocompcnsationc  huius 
traditiuuLs  abliati  pracdiclo  ct  ccclcsio  sibi  commissc  dc  portiono  noslrao  propriclatis  pcr  manum  aduocali 
nostri  Liutgcri  (b.-dimus  quicquid  visi  siimtis  habcrG  in  ulllis  Bndincvcldon,  Brungcringbtison,  Lellibedli, 
1\(>lioii,  Curbcclii.  el  in  Hnlriiclmsnn  tlictis  in  pai:(>  XiIilIii»rso  ('l  in  comit;itii  A.sichonis  comilis  sitis  cum 
oinnibus  vtcnsilibuis  illuc  iurc  aspicicnlibus,  in  muiicipiis  vtriusque  svxus,  aoditiciis,  arois,  agris,  prattii, 
campis,  pascuis,  siluis,  aqois,  conclisquo  alits  pcrtinentiis  qiif  dici  adlioc  aliqoomodo  aut  nominari  poasunl, 
atqne  hoc  a  nosiro  iur*'  in  i  ri  lesiac  superius  dictac  ct  abbalis  antcfati  Ltudulll  successorunique  iUina  pote- 
stalcm  pcrpclualitrr  ibi  slandum  oinninu  rcdcgimus,  ct  impcriali  dominatiunc  ad  iiit('L;nim  Iradidimus,  sod 
quia  pracscri(itus  ubbas  noslrac  votum  pctitionis  scifucndu  huuc  mutuu  intcr  nos  faciaia  cuintuutatiuncm 
coroprobaiiil»  id  propier  soam  diloctionem  «diccimas.  vt  ipse  sniqoe  saeoeasores  m  pr^Attis  deinoeps  lods 
ipiictcm  linbr-ant,  nti[iu>  ut  nulliis  conus  vcl  iiidicinna  pcrsntia  hnnr  tr,inrjiiiililatcm  iiiolarc  prrsiiinnt  hoc 
nostri  impcrii  prcccplo  iirmilcr  intcnlicimus.  Ut  autem  huius  coiicambii  vtiiiuque  facti  tradiliu  por  futura 
dohinc  lcmpora  siabilior  habeatur,  boc  nostrae  dominatiom»  pmeceptum  inde  oonscriptom  dgilK  noslri  m<- 
pressione  signare  ivssimns  manaquc  propria  vl  infra  oidetur  corroborauimus. 

Siiitiiun  (lonim  Ollonis  imiclimmi  (L  M.)  imi>ernturis  auyuHti. 

Jlilflibijldus  episrojnis  et  catire/larius  nd  uiretn  ruil/igisi  nrrfiifnpellnni  rerogiinui. 

Diila  XVII.  Kal.  Oct.  Anno  dominicc  incarnaliunis  DCCCOIAW.  iiidictioae  Vil.  Aono  uero  ngM  secundi 
Otlonis  X.\.  Iinp('rii  autcm  XIII.  Aclum  Vualahuson  fclicilcr  amcn. 

Das  «lurch  ilctdiiuliguns  itr  Clurte  *crdorl>enc  Mnnogramiii  itt  daMclba  wi«  in  der  Urkuade  fiir  Herfurd  foa  ekeo 
divcB  J«hfi»,  —  Voa  dMt  u%tdrMkUo  trvnM  Si«s«l  i*t  sar  tiD  BmcihrflidL  iiwi|. 

LXVI. 

tn  nominc  sanciac  et  indimdnae  Triniiaiis.  Otto  Impcratur  Aiignstna.  Si  enlm  libeitililalis  nostme 
miincrf  Ifiris  l)cu  dicatis  .  .  .  confcriinvis ,  cl  ad  mnrtalom  uilam  tcmporalilcr  tran.scimdam .  cf  nd 
actcrnam  prouiereiijidam  crcdimus  liquidu  profulurum.  Qua  proptcr  noucrit  omiiium  &dclium  nostrorum 
prcsenliiim  scilicel  ac  futuroram  solterlia,  quaKicr  nos  pro  rcmedio  animae  nostrae,  interucRtu  ditcciae 
conlcclalis  noslrac  Tlioi^iihanu,  (|iinsdam  rcs  a  Ltidlhuvvico  rc},'c  monastcriu  Ilcriuonlcnsi  in  honorcm 
saiiclac  Dci  };ciiittici,s  pcrpcluac  uir^inis  Mariae  conslruclu  et  sanclao  Pusinnac,  quac  ibi  inlc.^ro  loncliir 
cdiporc,  duos  si'ilicet  curles  Oucranbcrh  et  Lindvuinesthorp ,  in  pagu  Angcrcsgauuuc  cl  in  comitatir) 
«itas,  in  usum  sanctimonialium  Deo  ibidem  famulantiam  dAtos,  noslrae  aocioritatis  scriptis  rcnouarc  nos  et 
rniilirtnarc,  conlinrnlf"^  scilicct  XX.\.  iiiansns  firm  nmnrijiiiv  iitritiisque  scxus,  trrri.^  ciilfis  ct  inrultis,  prntis, 
piiscuis,  ircis,  acditiciis,  qu(;sitis  ct  iaquircndis,  siluis  quoquc,  pi^icalioiubus ,  ct  ciiUbus  ct  rcditibus,  ct 
omnibus  quae  io  prefalb  lods  ad  regium  ius  Ludlhauuid  pcrtuiere  itidebantar,  Ea  sdlicel  ratione,  ut  per- 
pclualiter  in  omm  sanctimonialiam  m  praediclo  manentium  loco  «ine  cuiasquan)  oootradictione  teneantur, 

•)  IRcr  !■  OrVul  ck«  LB^  fBr  dan  Hm«a  il«a  Gnttn. 

7« 


Digitized  by  Google 


5S 


—  »BS. 


neioini  in  bcneficium  praostandae.  Ncc  non  eliam  ipsius  traditionem  in  arbitrio  electionis  ilidcm  rcnouamus 
et  eonfirmumis,  dantes  SBneiinionidibiJS  saDetaeqoe  ecdestee,  sub  qua  ipsae  regulariter  uittant,  eKgendi 
intcr  »e  abbalissam  polostati>m,  cum  quaclibct  cnrum  dominatus  iura  mortc  mulaucrit.  Illud  ctiiim  a 
pracdiclo  rcgc  datum  roboramus  atquc  sanciraus,  ut  nulla  iuriditiaria  persona  in  his  quae  eadom  ecclesia 
cuntincrc  uidcalur,  ud  exactor,  ucl  publicas  iudox  cau«as  agcre,  uei  frcda  exigerc,  seu  ad  maiuiiones 
nd  ad  qniodlibet  niiniBlerittin  ootDpeHere,  nisi  aduocatus  quem  enisdeiD  lod  degerit  abbatissa,  quia  boroi- 
nes  sub  tutcla  eiusdcni  ccclcsiac  rntTiscumque  cnnrlitinni';  ngfntr's  nh  omni  qund  nobis  dcbcbalur  si^ruilio 
prorsus  absoluimu».  data  aduocaium  constiiuendi  potcstatc.  Et  ul  hec  nostrac  coufirfDalioQiii  ac  iradiiiouii» 
•notorilas  finDa  in  fiitanmi  stabitisquc  periDMUMt,  hanc  cartam  noeln  iasMone  coDscr^Mam  «tquc  sigoalwn 
maDU  propria  snbtos  finDBnimiia. 

Siginim  dkmni  OttDmu  (L  H.)  inmctitimi  impentori»  tngiuii, 
BUd^oUbut  canetBmiug  tt  ^iteopn»  wiee  UttUUgin  ardiiei^dlani  notaui. 

Dala  autcm  Idus  Octobris  anno  dominicac  incamattoms  DCCCCLXXX.  indiclionc  TIL  amiO  nero  regm 
secMMlt  Ottonis  XX.  imperii  autem  XUI.  actum  Brocsalio  io  Domino  felidler  AHEN. 

Dt*  aufgctirxjckte  (;ro$»e  krfi^nirmipc  Sipgcl  icist  'la»  »nrwjrt«  sclicndc  Bil(ini<<  dc*  K.iL<crf  in  hilbcr  Figur,  Rrlrvntf  iB 
dcr  rcditeQ  Btai  eiata  S\ab,  in  der  linlLco  dcn  llcirhMprcl  b«Ilcad;  ntit  dcr  Unucbrift:  f  Ullo  Inp.  Aug. 


In  nomine  sanctae  ct  indiuiduac  TrinitattK.  Otto  diutna  fauente  dementia  Imperator  Augnstus.  Si 
sacerdotum  nc  ?!Pruonim  Dei  petitionibus  qua.s  nobis  pro  suis  ncccssitatibus  in«inti:iitnfHnt  attrcm  arcoinmo- 
damus  el  ea^  ad  cffcctum  ducimus,  iion  solum  impcrialcm  cxcrccmus  morcm,  uerum  i-tiaiii  ud  aclcniao 
retribuCionift  praemia  promerenda  boc  nobn  profutairam  esae  iiquido  eredioniik  Quapropler  onuiiom  fide» 
lium  nostrorum  prarsrntitim  utdplioct  rt  ftilurorum  cnpioscnt  inthistrin ,  qualitcr  fidfjlis  noster  Gisalharius 
MagatbburgeQsis  sccuudus  ct  ucnerabilis  urchiepiscopus,  ncc  non  ct  ucncraudus  abbas  VuereDbrabtus  mo- 
nasteiii  VuN^biensis,  adimmt  oelsitudiDem  nostram,  poslnJaotes  ut  pcr  oomcm  abbaliam  antedicto  abbati 
H  nobis  ooMesBMD  aduocatos  illi  pro  moDBsternriis  ulffitatk  causa  disponere  ex  noslra  permitterefur  aucio- 
rilatc.  Quomm  miiniiabili  et  iustae  petitioni  a$sen.<>um  prapbfnic?; .  i-onc<'.«simus  proprictatcs  monasterii 
quod  in  Yucrdina  situm  csl  por  aduocatos  quos  ipso  clcgcrit  cx  hoc  pracseiiti  auctoritatis  pracccpto  sta- 
tuere  et  ordioare,  et  ne  qnaeqnam  iudiciaria  dignitas  aut  potestas  ds  im'usle  obsislere  uDo  modo  praesu- 
inat.  Si  autcm  aliquis  de  aduocalLs  inulilitfr  rc.s  moDastcrii  tractaucrit  ct  aliis  ailutuatis  locuin  ciiaruare 
noluerit,  et  ad  imperialem  digniUUiem  ia  lon^m  traclando  peruenerit,  non  lioluju  in  illius  dcrcclu  occurri- 
mus,  ucrum  etiam  noslrae  digdlalis  gratiam  perdoffB  non  dubitot  El  ut  baee  ncetrae  auGtoritalis  largitio 
cunctii>  rctru  tcmporibus  ucrius  n  onnclis  fiddibus  credatur,  maim  propria  subUia  cam  firmauimns  et  annnfi 
nofltri  impreBsioDc  fflgoari  iassinuis. 

Signum  domni  Ottonis  srrrnis.^iitni  et  tmfpii  Imperatoris  Augusti. 
Hildibaldus  episcopus  et  caHceUnrius  uice  Vuilligisi  arrhicnpeUani  notaui. 

Data  VI.  Kal.  Haji,  anno  dominicac  incarnationis  DCCCCIJCXXIII  nniio  ucro  re^  dcmni  OttODis  XXV. 
imperii  autcm  XV.  iiidicliooc  XL  AcUim  Romae  ia  Dci  aomiuo  lclicitcr  Ameo. 


LXVM. 


Bb  StemcUi  nMfi.  2M.  crH.  id  Scbalnlt  komL 


iis  —  m. 


63 


LXVIII. 

C.  In  nominc  sancte  el  indiuie  ffnr}  Tnnitntis.  Olfn  dinina  faiipnfe  clempntia  Impcrator  aii?ri«:f»^  Omnium 
fidcUum  Dostrorum  prcscnlium  scilicct  alquc  ruluruiuin  |j  pic  deuocioni  pate<it,  quoinodo  Liuduifus  Corbc- 
ieosis  aecdeatiM)  aenerabilis  abbas  per  fidetem  snum  legatiun  Aeilberbtom  nomtne  nobis  eonqneslna  esl, 
qiifji!  prf(loc*'s<nres  sui  clusdcm  ccclcsiae  uiflolirrt  abbnlcs-  prr  nriilci^oiitinni  ppnliiliNscnt  qiirindnm  prr- 
Goplioucm  quam  Uludouuicus  quoudam  rei  pr^futo  monaslcho  dcdil,  in  qua  conlinebatur,  qualitcr  ipse 
llhulomiiciis  rex  ad  moaasierinm  iam  dictom  in  honore  sancli  Stopbani  protomariyris ')  consecratara  tia- 
didit  qnendam  locum  Ponlchurg  nominalum  ol  onmem  decnnacionem  in  pago  Ammeri  in  cpiscopnlu  Adal- 
da;;i  Rrrmpn<;is  coi  li  siao  ai  (Mcpiscrtpi  j^ilam,  ct  sua  prccoplionc  tradlliom^in  ipsani  conOrmanit.  pro  rci 
firmitatc  pcciit  nosiram  colsitudincm,  ut  nos  omnem  rcm  quam  pr^fatus  rex  pr^cepliunc  sua  prclibalo 
Boonaslerio  tradidit,  de  nono  eidem  ecdesiae  traderemus.  Noa  uero  ^  petiekmcm  dOectae  contcdalis  noslrae 
Theophanu  uidelicel  consoilis  irn])crii  iiDstri,  el  intcnicnlum  fideliuin  nostrorum  UuiIIiju;isi  scilicct  Mogontine 
sedis  archiepiscopi  ct  Gisilharii  Magadeburgensis  ueaerabilis  sccundi  archiepiscopi,  piam  petidunem  pr^fati 
abbalis  Liuduifi  benigne  soscipientes ,  nostrae  dominationis  et  preccptionis  auctoritate  prfacriptam  locmn 
Ponieboig  ttocatum  omncmquc  decimaiioni  ni  in  pp^dicto  pago  Anintcri  silam,  sicttt  pr^atns  rex  Hhidonai' 
cus  prfccpto  suo  donauit,  frnrliflif  nc  conlirmautt ,  denuo  ac  iiouilcr  donamus ,  tradimns  nfqiic  ronfirmamii':, 
et  omoibus  regia  et  iinpcriaU  potcncia,  ae  aUam  controuenuaro  pr^falo  abbati  suisque  succcssoribus  in 
predido  looo  et  decunacione  fodant,  omouio  interdidmas.  E(  nt  haec  noslrae  d<Mialioois  tradicio  ac  con- 
finnaiCib  per  futura  tempomm  cuiTicuIa  a  cunctis  iidclibus  firmior  habeator,  Imc  nostre  magnitudinis  pre- 
ccptum  indc  conscriptiim  sigilli  nostri  inpressione  stgoare  iussimns,  manoqnn  nostra  nt  infra  uidelnr 
corroborauimus. 

Siynum  domni  Otfonis  inidelwM  (L  M.)  imperatoris  augttsti. 
MitdiMdut  ejptKep^  H  eane^ariua  uiee  UtdUigiti  areUet^eBtmi  reeognm. 

Datn  W  K:il  Julii  Anno  dominicc  incamBtionH  DCCCCLXXXIII.  Indictione  XL  Anno  uero  r^i  80- 
Cirodi  Ottonis  .\XV.  Impcrii  aulem  XV.  Actum  Ucrone  felicilcr  ame\. 

Di«  Clitru«  wtd  mit  dcndbcn  iacbeiaodcrv  it»  MttBogmMn,  Ut  tehr  budiiiiist}  Jctiterat  {iekht  jedoob  dc*  NoMi|r)iii> 
mm  ««*  111»  Bar  id  «c  friiiiwr.  —  Ou  8It|tl  Irt  ««ticrctt  cciaDgeD. 

LXIX. 

C*  In  nomine  sanctae  et  indiuiduae  Trinilatis.    Oiio  diuina  fauente  dementia  rex.   Omnium  fideliam 

nostrorura  lam  praescntium  qtinm  et  ruturoruni  pi;ic  ileuolioni  pnterit,  fiiinmnfto  nir  uenerabilis  ||  Thietma- 
rus  Corbeicnsis  aecclesiac  abbas  noslris  obtutibus  praeseolauit  praeceptuin  domni  geDtloris  nostri  beatae 
memoriaia  Ottonis  imperatoris  angasti,  in  qoo  conlinebatnr,  qualiter  ipsc  quendam  locam  POntcbarg  nomi- 
nalom  n  rcge  IHudouuico  traditnm  ad  praclibatam  ecclesiam  in  honure  sancli  Stephani  protomnrtiri!>  con- 
sorrafMm,  omncmqtic  flerimacionem  in  pago  .\nimeri  dicfo  ct  in  cpisropalu  Adaldagt  Brctnensis  ecclesiao 
arctiiepisco{>i  .siiaiii,  ab  eodcm  rcgc  illuc  condouatam,  sua  praeceptionc  a  nouo  concessit  ac  confirmauit. 
Pro  rei  laroen  flrmitate  petiit  celsitudinem  nostram,  ut  noa  denuo  pra^rti  ttffs  traditioaem  ac  fienitoris 
nnsfri  rnnfirmntionem  praeccptione  noslra  confirroarcinu?  rnins  vcro  pcfitioncm,  pro  nmorc  ili! "i  t  !•  ^c- 
nitricis  no»trao  Tbeuphanu  videlicct  imperalricis  aii^istac ,  ct  intcrucntionc  fidelis  noiitri  Yviiligisi  Moguntiuae 
sedk  uenerabifis  ari^cpisco[)i ,  bcnigne  suscipiento.  pracscriptum  locnm  PonCelnirg  vocataim  omnemqne 
decioiaciooem  in  |»raedicio  pa^  Ammeri  sitam,  sicut  praefotus  rex  BhidouaicaB  aniea  praecqito  suo  do- 


Dlgitized  by  Google 


tST  —  iSt. 


Dauil,  tradidit  ac  coiiCrmauil,  ct  poi>tca  .superuis  iam  diclus  gniiiior  noster  bonac  commcinoralioni&  OUo 
impeniior  aufpislns  nouitcr  pcr  suam  pravceptionoin  domuit  ac  corrofaoramt,  noa  bae  nostrae  dominalionis 

cl  pnu'C<'|>tiot)i.s  iihiiIin  n,")  auctorilJit»'  a<i  praediclam  CnrliiMi  iiscin  fcclosiam  doniimns.  trniliiiiii-.  atiine  cf»n- 
firmamii».  l'ndc  ct  rv^ia  onmibuii  maiuribus  et  uiinohbu^  linnitcr  interdicimiis  potcntia,  ut  pracnominato 
abbati  Tliictmaro  6deti  nostro  aut  snis  BiiecMsoribus  nu!lam  ki  pracdiclo  loco  Ponteburg  nuncupato  et 
decimacionc  snpra  scriptn  (  otitroiicrsiain  faciimt,  ri  nostroo  pietatis  rcpo  com  (lcsidi^cnt.  Kt 

vl  h'r  ni><ttf'  i!(Mt;i't'i)ii>  li;iili'i(i  ;ii*  <  iiii(lrni;i!io  por  fiiltira  l<'ifipnruni  curriculn  riinclis  fidclibns  firmitor  ha- 
lH'Utiir.  \n>€  uoblrae  nia^nitudinis  pracccpluin  indc  conscnptnm  bi^illi  iioistri  impres^ioiie  tujsiiOre  iuixsimus 
manuqiic  pr(»[)ria  ot  inrra  videtur  corroboranimna. 

Signtm  domai  Oltenis  (L  M.)  ^oriosisaimi  rtgis. 

mfdibabius  episeopus  et  ctmceBariut  viee  UuiSigiiii  arduepiseofi  m9ffno«i. 

D.ilr)  VI    Kal.  Junii.  Annn  '!nnt!nic'<;  in' nrnatiiini^^  DCCCCLXXXVII.  Indiclioae  Vf.  Anno  Wltem  leftii 

Otloni»  r<'gnaiilis  qiiarto    Actiini  t>rl»cia  ielicitcr.  .\uicn. 

VoD  dcm  Sirgrl  iil  dur  rta  BnlcbMuck  crkaltca* 

LXX. 

0.  Iit  nouiinc  sanctac  cl  indiuiduae  Triuitalis.  Otlo  diuina  faucnte  cicmcntia  rcx:  Omnibus  Gdclibus 
ntiitlris  pracscnlibus  scilieet  atqtio  futnris  noium  esse  oolimnis  quenKKlo  quaedam  nobilis|tmatrona  Berbla 
noniinata  in  (jiiodnMi  r  ociinbio  Buryliiirst  diclo  a  rundamcnto  cncpit  Jipdificarc  accclc^iani  in  honoro  sancli 
Nicomodis  uiurtiris  consccralam,  el  illuc  onmia  predia  sua  sibi  iustc  inliercdaia  cum  coiucnsu  et  compro- 
batione  coh^edimi  soorvm  oondonauit  Pro  rei  tamcn  firroilale  prcfatam  aeocl<»iam  cora  omnibus  appen' 
dic&  suls,  nc  ab  inuidi8  aiicili  alirpiid  indc  possit.  in  ius  et  luitioncm  bonac  mcmoriae  aui  iiostn  Ottonis 
inipcn»lori<  iiidclii"»'!  aiifjusti  Iradidit.  dcprccaiis  illius  t:raliani.  ut  ifini  dicta  apcclc.sia  ct  omnin  illtu-  ali 
ca  tradilu  iii  inuiidcburdium  «ianctc  ^agadaburj^cusiii  accclcsiac  pcr  ciu^  prcceptiuDcm  ct  priuilcgium  dona- 
rentnr.  llle  antom  eins  uottnn  benigne  suscipiens.  eandem  aecdesiam  cnm  omtiibus  Hluc  traditis  ucl  do- 
oandis,  Ma^uadaburgcnsi  <^ccloiac  siii  prccc(»li  auctorilato  subiiigauit  ct  conflrmauit.  Iva  srilici^t  rationc  ut 
fxxh  cius  patrocinio  pcrpctim  consistat,  ct  arcbit-piscopus  parlbenopolitanus ,  (|uaiido  opus  ciicncrit,  abba- 
lissuin  ct  aduocaUim  ibi  cuRStitnnt.  at<p)<>  a  prcfato  monaslerio  censns  dccero  solidoriim,  sicut  cadcm  nia- 
Irona  staUiit  ac  lieri  ru^niiii ,  prnptcr  subicciioncm  ad  suam  ccdesiam  quotaanis  pcrsoluatiir.  Scd  cum 
poat  mortcm  suprnsrriiili;  ni^rliiai'  intcr  liliain  ciiis  I5i>rfhridaui  ct  (idi  lrtn  noslrntn  Gisnlbarium .  pr(>libale 
iirbis  partlicnopolitanc  .sccunduin  arcbicpiscopum,  ahcrcalio  ijucdain  iiiuj^na  oborirclur  de  pr^iis  quae 
i|)»a  rcclcsiae  a  sc  coostruct^  tradidit,  eo  usque  cxcreoii  eadem  oontentio,  quod  finiri  non  potoit,  vm  in 
no.stra  ])r^ntia.  Nos  autcm  fidclium  noslrorum  Uuilligisi  uidclicct  .Mogoiilini  arcliicpiscopi,  (>t  Ilclharii 
Podi'rbiiinncnsis  («piscopi  pium  coiusiliura,  ali(»runi<|uc  (|uani  pliirium  rectas  siiasi(»ncs  sc(juentcs,  iit  lis 
uborta  dissoiucrctur  ct  Uci  scriiitium  non  deficcrct  in  pirfato  luonasterio,  iioslra  rcgia  potcstatc  fcciiuus 
inier  eos  reoonciliationcm  ulriinque  comprobatam,  ila  ut  archicpisoopos  iam  dictus  Gisalbarius,  ob  noslnim 
uoliiiu  ct  iiissiiin  coinpiobarct,  (piod  cad.-nt  Rcrihcid  n  ninnn  aduocati  ciiis  Uuii;inauiii  pro  rcconcilialione 
suscipcrct  omncm  hcreditalcm  sui  patris  Liulbci  ti  iii  sua  ucstitura  scmjier  tcncndam.  El  u  contra  ut  san> 
ctimoniales  prcscripti  monaslerii  ad  Dei  i<enniiiicm  pr^bendam  detnccps  habeant,  per  suam  manum  ipsa, 
filiis  ehis  Bornhardo  ct  Thiiringp  conaenlionlibiis,  pro  nnstro  uoto  ct  iussu  in  ccclcsiac  ius  ad  integrum 
diniillctct  nc  reiMcnt  niiictam  propriclatcm  iiitrici  cins  Bercni-adi  pcrpftimliKT  tcnmdam,  cxcrptn  imo 
Ioc(»  <pii  diciiur  C.urni,  (picm  ip.sa  cuuccdcnlc  arcliicpisco|)o  ct  cius  adiiocato  lam  diclo  Uuigmanno,  ciim 
d(H;cni  mamis  ei  fiuniUis,  pro  stabilitnte  rcconcilialionis  seropor  possidendam  acccpit  Ibc  itaque  reoon- 
dlialionc  utriroque  comprobaia  el  fitcta,  ipshis  et  filiomm  suorum  rogatu,  atque  pr^diciis  fidelibus  noatris 


Digitized  by  Google 


tBff  —  f  91. 


55 


rtiitliiciso  arrhiopiscnpo  f»(  Rothario  opisropft  rctrn^sqtK'  pcrplnrim^s  intcrcodonlibns,  quae  in  erclpsino  ins 
pro  reconciliatidnc  (lorcliquit,  nos  nouitcr  iiostra  aucinrilatc  »d  eandcm  ^cclcsiam  donauiiuu»,  ct  no  indc 
ab  aliqiiB  persQDB  ioiiida,  qnod  a  nobis  illuc  dooatum  est  sen  ab  aliis  tradituni  siue  donaUim ,  oiiiqaani 
(liuclli  possit ,  finr  nostrn  prrTrittintu;  ronfirmauimus ,  oi  ii  siipor  nostro  rci^io  iiissu  omninu  intr^idirimtis, 
lU  nultus  (iux  ucl  coinos  aut  rc-giujs  cxaclor  sca  alia  (ju^libcl  iudiciaria  (jorsunu  niagiia  siuo  pania  in  agcn- 
dia  rebos  ipsius  ccctc^ic  aul  pradiB  ffloc  traditus  aliquam  dehinc  potestatani  excrccat,  nisi  satnmmodo  po- 
tC8tatiuii.s  aduocalus  ab  archiopi!»copo  Ma-:a(iaburgon.si  soper  ideni  nonastcriuiii  constitHtttS.  Bl  ut  haee 
iinstr.ie  (loii.ttioiiis  triiditio  ol  cnnfirmatio  pn^^scnti  ac  futuro  tcmporc  firm:i  st.i!jitisi|ii('  porm;incat,  hnc  prt!- 
(>i>[)iuin  indc  conscripUim  Mgilli  nostn  iu)prc:$:jiouc  sii^oaii  iussimu^  nianu(|uc  prupria  ul  uilra  uidctur  cur- 
roborauimns. 

Sifiuum  domui  OUoms  (L.  IL)  ^oriositaimi  reyis. 

Uililihtihlus  epfsrnpus  el  cnuceUarius  uicc  L'uilli<jisi  arriiiepisroj»  rerr,ijnn>n\ 
Data  V.  Idus  Fcb.  Anno  domiiiic^  incamationis  DCCCCLXXXVIItl.  Indictionc  11.  Anoo  aulem  terlii 
Ottonb  r^nanlis  sexto.  Actum  Aruite  feliciter  amen. 

Dai  ■ur):cdrnrkie  Sircrl  in^t  <i.i<  vorwirti  Mknd*  BfHtbiU  4w  Kaai|t  vit  Knaat  SMplw  uoi  BwdiHplilp 

wtd  der  UtMchrift:  Oit»  Di  (iraiia  Hex. 

LXXI. 

Nadi  dMh  ((grawirlig  ia  l>ri*ttlM<ila  iMfliMlliclMB,  Orf|inab. 

C«  In  nomine  sanotae  et  indioiduae  Triniiaii«.  Otto  diiiina  fanente  ctcmcnlia  rex.  Noium  .<;it  omnium  || 
fidcliiim  noslrorttm  pracscntium  srilii  rl  rf  ruluniruni  intfiistriao .  qtiomodo  sanctimonialcs  dc  loco  Halcllia 
nominato  ad  nu.s  ucucrunl,  nostrts  oitiuiibiis  prcnionstranics  prcccptum  predccessoris  nostri  Amolfi  rc|p8, 
in  qno  continebatur,  qualiter  ip!>e,  rogutu  Frideuui.  prirnc  einsdera  monasterii  abbatLs.sc,  ({uc  hoc  in  ho- 
norc  sanctorum  martyruro  Goniclii  et  Cypriani  cuin  soa  liccntia  a  rundamooto  construxit,  sua(|uc  hcrcdilate 
ditauil,  preraliim  nionastoriiim  ciim  onini  pnMlio  nh  ipsa  ct  aliis  rclii;iosis  pcrsonLs  illur  tradilo  snh  suc 
iniuiuuilatis  rcgiuiii  tuitioncni  su-scopil,  ul  sanctiinonialihiis  Dfo  ibi  scruieulibuij,  qiiando  opii»  et  u.sus  ovc- 
gcrit,  inter  se  eligcndi  abbatissam,  sua  pr^ceptione  eonccssit,  et  aduocatum  super  homines  et  loea  eius^ 
dcin  monastcrii.  (|uom  ipsc  roniproliatirrinf .  a  rfi^ifiiis  vrl  itnprratoribus  coii-^titnfiidum  siinul  contlonatiit. 
scd  (|uia  contcotio  qu^dam  ialcr  cmi  cl  Duodoncm  3Iiiuicru(}uurden!>cm  epii>cupum,  qui  lioc  su^  potestali 
usnrpatiit,  de  elcetione  abbttiMSf  et  aduocati  constilutioDe  oborta  cst,  r<^uerunt  nostram  o^twdfaiem,  st 
huic  discidio  nostrn  auctoritalo  fincm  rucercmus.  Quanim  petitionibus,  ob  iiitcrucnlum  iidclis  noslri  Ever- 
}»cri  Colonirnsis  ccctc.sio  vpnoral>ilis  arrhir|*isriipi,  alioniuMpio,  Dcreiibaitli  ducis  ct  Eitborli  cointtis,  celc- 
roruiuquc  lidclium  perpluriuni  consultu,  obteniperantes ,  sccundum  eleutionem  ct  comprobatioflcm  earum, 
commutti  eoBsilio  fidelinm  nostrorum,  archiepiscoporum  et  episcoporum,  sapicntomque  laioorum,  abbatas- 
sam  Godrsdiu  nominalain,  cis  dt^dinius,  nostiaipir  innnii  in  iii^osentin  oniiiium  abbaliam  ci  procuraiidam 
cnnimcndauimus,  ct  adiiocatuni  iuxtu  uotum  iltaruin  Vui^niannutn  nominc  super  huinincs  et  locii  superius 
uiiu  dicti  munastcrii  rcgcndum  constituimiis,  et  hac  noslm  pn;ccpiionc  elccltuncm  ct  omnta  ab  anteccsso- 
ribus  nostris  rcjj^s  vei  imperatoribus  aut  ab  aliis  rcli|^iosis  illuc  tnidila  cunfirmaBmS)  pi^cipietites  firraiter  \ 
rr^ia  potcstatr,  ttt  nulliis  cas  dcliinr  iii  ali^piilnis  ri  lios  itnpii^^tara  prcsumnl  El  hoc  Vt  uerius  credBlur, 
hoc  prcccptum  indc  c(M)»cnptum  manu(|uc  no.stra  iiriuatuiu  sugillo  oostru  »ignarc  iu^mus. 
Sijinum  Domivi  Ottonis  (L  M.)  ^orioaitmm  regio. 

^dibuliius  rjmcopus  et  ^otieMarius  uice  CuiUiyisi  arckiepiscopi  recngnouL 
1>nta  VIII.  Kal.  Febrnarii,  .\nno  dominico  incaniationis  DCCCCXCUL  iodictiOQe  VI*  Aono  autcm  tertft 
Oltonis  rcgnanlis  dcciroo.   Actum  Irolmanaie  feliciler  aiucn. 
Dm  Siccri  i«t  aatMM. 


Dlgitized  by  Google 


5« 


LXXII. 

C*  nonime  sniciae  el  mdiiiMluae  TrinitatM.  OtU»  diuiin  Ikneiite  deracQtta  rex.  Si  ecdesias  Dei 
nMtra  rt><:a!i  potciitia  sublimare  oonannir»  hoc  procul  dobio  e(  ad  praesentis  ||  nosiri  rcgni  staium ,  eC  ad 

Hpiw  l)r:itiliuliiii>-  prncininm  nnbis  profuturum  forf»  croflimus.  n»i;ii»rnp!pr  nmnihi?';  {iflnlibus  nostris  pmp- 
scnlibus  st-iiicct  alquc  luturi.s  notuin  Gfest'  volumus,  quomodo  nos  cuin  coiisiiio  Hildibaldi  Uuonnacicnsis 
ecdesi^  honorandi  pr^sulis  ac  Bemhardi  ducis  alJoniniqtte  fidelium  nofitromm,  nota  et  pelitiones  domn^ 
Iinmc  Ileriuortcnsis  nionastcrii  rn  iKTiiliilis  iildialiss.ic  ciincUicqnc  con^rcg;itinnis  snnrtne  Mari.ie  sibi  com- 
missac  scqucntcs,  nostra  rcgia  auctoritatc  trcs  ecclcsias  ia  pagis  Bur&ibaat  et  Scopingon  nominatis,  in 
uillis  quoquc  Rciiii,  Yuadiringua  et  Stochhetm  constnictas»  cnm  omnibos  rehua  et  decimacionibus  'suis  a 
lliadoauico  imperatore  ob  ranDedium  anim^  stiat»  ad  pr^tum  Hcriuurtcnsi;  monastcrium  traditas,  cidem 
monaslcrio  morc  nntcccssorum  nostromm  rmilirm.imiK,  ro  t<»norc  ut  inm  dirl.-i  domna  Iniina  abbatissa 
onuiesque  in  codcm  honorc  silii  succcdenlcs  cuin  prcdictis  ccclcsiasUcis  rcbus  aliis<iue  onuiibus  a  regibus 
et  impefatoribus  pcr  pi-rccpti  paginam  illac  traditb  Kberam  dehinc  poieslatem  lubeaRt  enra  suis  nuntttris 
eode^aBtico  ordine  disponcre  atque  gnbcrnarc,  rcmota  amninm  hominiim  conlradictionc.  Insupcr  sub 
cadcin  corroboralione  concluilinius  ({uicquid  a  relijj;iosis  ot  Doum  timcntibus  pcrsonis  ad  sncpo  iam  dictum 
moiiaslcrium  Ucriuurtcnj»ti  in  pracscnti  Iraditum  cst  ucl  in  futuro  tradcndum  cril.  Hi  ul  haec  noslrae 
re^^e  donationis  eorroboralio  ab  liac  hora  u  anlea  firma  et  inooiiuulsa  pormaneal,  baiic  oostrae  dmaina- 
linnis  ( Diinrm.itioru  ni  indo  oonscriplam  stg^  nostri  irapressionc  signaro  iussiraas  maooqne  propiia  nt  inln 
uidclur  corioborauimus. 

Siiiiium  domni  Ottonis  (L.       gli)rinsissimi  regis. 

Utldtbaldus  qHscojius  rt  canceliarim  uice  UuHligisi  arMepiscopi  recognoui. 

Daia  VI.  Id.  Jul.  Anno  dotniiiicae  iocanialioDis  DCCCCXCV.  Indictione  YUL  Anao  aulem  tertii  Ollonia 
regnantis  XIL  Actum  Bodfeldon  fefidler. 

Itei  8l«|d  i«  «litiUiM. 


IJLXIIL 

C.  In  nomine  sanctac  ct  indiiiiduae  Trinitatts.  Otto  diuina  fauente  deraenlia  rex.  Si  piis  pctitionibus 
liddiura  nostromm  maxhne  quas  pro  ccclcsiis  sibi  conunissis  auribus  nofltfis  infuderint  ||  ben^pmra  pre- 
bm'rimus  auditnm,  hnc  pronil  (hibio  et  ad  prcsciilis  nostri  rcgiii  statiim,  ct  nd  rtrrnc  hratitudinis  prcmium 
nobis  profuturum  forc  crcdinius.  Undc  omiiium  fidclium  nostrurum  tam  prcscntium  quam  et  futuroruia 
DOQeril  aolleTs  induatiia,  qnia  adiens  exoellentiam  nostri  cnlroinii  Dietmaras  abbas  uenerabilis  none  Cor- 
beiae,  rogauit  ut  eidem  monaslcrio  conccdcremus  talcm  lihcrtalctn,  qaalero  ab  auo  gcnitorcque  noslru 
npc  imn  rt  rctcris  coimperatoribus  uel  rcgibus  no*»  prcmlentibus  acccpissc  dinoscilur.  Cuius  pclilinni 
a.sseiisuin  prcbcntcs,  intcrucntu  lidclium  nostrcjrum,  L  iiiiliisi  Mogontiacciisis  ccclcsic  ucucrabilis  ardiicpiscopi. 
ac  lliidibaidi  Vvormadensis  ecclesif  episcopi  honorabilis,  in  snpradicto  moiiasterio  fratribuB  Deo  seraienli- 
bus  ciasquc  martiribus  Stephano  alque  Vilo ,  nirmcs  rnnrf  ssinncs  ipra^  anlpriornm  rep;iim  vcl  impcratorum 
tcniporibus  habuenmt,  concessimn»  nostraquc  auctoritatc  icnovauimus,  prccipuc  vt  potestatem  habcanl, 
ciim  necessilas  veneril,  abbatom  elegondi.  ot  vt  a  nullo  cpiscopo  de  domimcafibas  raanais  ehisdero  mona- 
^rii  dcciinc  oxigantur,  neqiie  a  coinilc  vcl  cx  qiialibct  indiciaria  potcstatc  goloni  eorum  el  liti  ad  iusli- 
dain  fadcndam  aliquo  banno  coasti-ingantur ,  S'  d  coram  aduomlis  ciiisdrni  innrtiistcrii  iu.sticiam  fnccre 
uogiintur,  sicut  anlcriorum  rcgum  vcl  impcratorum  tcmporibus  prcfato  toco  conccssum  fuissc ,  cuaclis  lidelibus 
mKitris  liqmdo  paleL  Bl  vl  hac  noslrp  renouBtioms  ac  confinnadonis  anctoritas  finmbr  siabiliorqne  cuncltt 


Digrtized  by  Google 


«•9  >-t*6S. 


87 


pcrpetim  crcdaiur,  hanc  carUun  macribt,  manuqac  prc^ria  nostra  subtas  roboralaia,  anuii  nostri  imprcs- 
siono  iussimus  insigniri. 

Sigmm  <Iomw*  CMir«fM>  {L  M.)  glorwsi$nm£  fqtc. 

MMtddu»  episeopu»  et  eanotUariuM  uies  Uv^igiii  arMepiteepi  teeegmam. 

DaUi  III.  Kal.  .\ug.  aiino  dominic-ao  incarnatioiiis  DCCCCXGV.  iodict  VDL  Aimo  «cro  leilii  OUooiB 
regpantis  .\II.  Actum  in  Gandcrctibcm  feliciier  ameN. 

Dm  Sicfcl  itt  TwlaMa  |(|Mipa. 

LXXIV'. 

C.  In  nominc  sanctac  ct  indiuiduac  Triniiatii>.  Otto  scruus  apostolorum  Romanorom  Impcrator  augustus. 
Omnhnn  fideliam  oostrormn  lam  pf«Mntium|}qaara  ei  fntaroram  noueril  umaenitBs,  quod  nos  interuenta 
oc"  i)L'ti(ionc  ncpjw^'  iipn('r;il)i!is  al>hiilissc,  Miiginuiiardo  ncistro  ucnerabili  capollano  (leilimiis  dnos  munsos 
regalcs  in  uilla  Luttcrun  in  pago  Ycntsgoi  dicta,  in  borguuanlio  quoquc  Dalehcm  atque  comitatu  Ucricldt 
oomitts  sitoii,  Quos  scilicet  cum  ommbus  eorum  ulilitatibus,  arets  sdKcet,  aediliciis.  lerris  cullis  et  incultis^ 
agris,  praiLs,  campis.  pascob,  silais,  uenationibus,  aquis  aquanimue  decnrsibue,  mdendinis,  uiis,  inniis; 
cxitibus  siuc  rcditibus,  IJim  qnacsilis  qunm  inquircntlis.  sihi  in  propritim  tradidimus,  eo  tcnnrc  tit  idcm 
Maginuuardus,  qui  nostram  ul  propriam  diligit  uitani,  dc  cadem  proprictato  modis  onuiibus  quicquid  uo- 
Inerit  fociat,  M  secundum  suum  odle  diq>onat.  Et  ut  haee  Intdilio  firmior  remaiMnl,  Iwnc  paginara 
manu  roboraiam  propria,  ul  oeroitar  infinias,  s^jpto  mMln»  «ifnari  precepiuMS. 

Signum  dmni  Ottom»  (L  M.)  eaetari»  augtati 

Uit  •chraalen  letlcroea  Ri«Ma  ift  eiii  Blaiii«|al  niefciiifl,  «ddiM  olUieelShr  einen  Zoll  im  Dorchmeucr  hit,  nad  auf 
der  einen  Scitc  eioea  Kopf  ■tlt  dw  Hmii^rift:  Aiuca  RmU}  aoT  4er  aodera  aber  dte  IniMchrill:  Oddo  Ipcrator 


In  nominc  domini  nostri  Jr-qi  Chtisli.  [[  Postiilamns  nolum  ficri  cuncti.s  Gdclibus  eorumque  successo- 
rihus  in  postcrum  alFuturis,  quod  quidam  libcr  homo  Adalbcrtus  nomine  qnoddam  allodium  suum  uidclicet 
scptuagiota  iugera  ct  II.  cum  domo  et  citrle  in  Bedelinkthorp,  coUaudanle  hcrcdc  suo  Hainizoiic,  ncc  oon 
Twdicooe  et  Aeiooe,  in  proprium  tradidit  sancio  Johanni  Baptisle  ciusquo  rcgulari  familic  Schildecensis 
cenobii,  eo  pact^)  ut  ci  cotidic  una  cotidiann  prcbonda  unius  sanctimonialis  tn  loco  siipradicfo  dcsoruicntis 
dotiu',  et  in  singulis  anois,  preter  diniidiam  marcam  ttmc  ad  mantis  solutam,  tres  solidi  ci  pcrsoluantur. 

Iraditb  exacta  est  eonsensn  iosti  heredis  sui,  ut  dfetam  est,  sub  domna  GEVA  abhaliafla  nptndiclt 
loci,  ct  aduocato  Rcginaldo,  atquc  ut  in  omnc  tcmpus  stabilLs  permancat,  consolldata  est  regis  banno. 
Hniiis  fraditioiiis  tcstcs  sunt  fideles.    Oodcscalciis.  Rcinberlns  Joh.innes  Remingus  el  Meinzo  preabileri.  et 
Geruldu»  diacunus.  ct  Rothicrus  acolitus.  HalioLgerus.  Walbcrtus.  Bruno.  Liuzico.  Rcthicnu>.  iaici. 
V«B  ciMa  8le|cl  tci|t  ikli  i«iM  8fae. 


LXXVI. 

C*  lii  Qomine  sandae  el  indhnduae  Trinitatts.  Ileinricus  diuina  faucnto  clcmcntia  rex.  Si  aeoclesiitt  Dei 
no«;lra  rcgali  potenlin  suMimarc  conamur.  hnc  pronil  [[  (liibio  »?l  ad  prosciilis  nostri  re;;ni  slatiim  pt 
aetcmac  bcatitudinis  prcmiuiu  nobk  profulurum  csstt  credimus.  Qua  propter  oimiibus  lidciibus  iioslriit 
presenlibaB  aeilioel  alqno  faMris  aotam  ewe  «ohimas,  qnoinodo  mmi  per  inlenniitiiin  diloclp  ooniiigia 
Cod.  Mti.  Um.  WmiM.  8 


Digitized  by  Google 


8S 


nostr^  et  rcgin^  Canigund^ ,  una  cum  consilio  Uuilligi^i  Mogontiarr>nsis  aecclesiae  archiepiscopi  bonorandi, 
ae  Bcrenliardi  duck  allonimque  fideKnm  nofitronim,  aota  et  {ictitiones  domof  tiodesdbhii  Heriftirdenns 
uianaslerii  uenerabilis  iil>l):)tissae  cuncl^qnc  c()n^rc<;nti(iiiis  saaetae  Hariae  sihi  commissae  sequcntcs,  nostra 
r<*j?»a  flnrtorilnlp^  tros  nccclcsias  in  pagis  Dui-sibant  et  Scopinj^nn  noniinatis,  in  uilli»  quO(|ue  Hrcini ,  Uiiatii- 
riiigus  ct  Stuchhcim  couHduclas,  cuiu  oninihus  rchus  cl  Ucciiuationibus  suis  a  lUuduuuico  impcratore  ob 
remedium  animae  soao  ad  prefatnm  Herirurlcnie  monasferium  tradHin,  eidem  monaslerio  more  anleeesso- 
nun  nosiioniiu  cnnlirTnMtmis,  co  tcnorc  iit  iani  (?irt  t  (Inmna  riod('s«lliu  abbalLssa  omiicsque  in  •■<t(lcni  hn- 
nore  sibi  siicccdciUcs  cum  prcdiclis  aecclesiasticis  rcbus  nliisque  omnibus  a  rcj|;ibus  et  impcratoribus  pcr 
preccpii  |)ii^iiiam  illuc  Iraditis  liberam  debinc  pntestatem  habcant  cnm  snis  minislriB  aeedcaiaslieo  ordine 
dlsponcrc  atquc  gubernarc.  n-nioia  omnium  homiimm  conlradiciiono.  Insdpcr  «aib  oadcm  oorroboralione 
conchidimiis  (|ni<'iiiitd  a  rcliuiftsi-  t>t  Oodin  tlim  iilllni-.  pciNftnis  ad  >i  pc  iiini  diclum  moiiastcriiiin  llcririir 
tensti  in  presciili  traditum  csl  ucl  in  liiluro  tradcnduni  crit.  bt  ut  hacc  noslnic  rc^iae  dunulionis  corro- 
bontio  ab  bac  hora  in  anlea  firma  el  inconuidsa  pcnnancat,  hanc  noBlne  doaunationis  confirmationem 
ude  conscrqiiam  sigiiDi  noelri  inpresaione  aignare  iussimus  manuque  propria  ut  iofn  uidelur  oorrobonuimua. 

Sifiiiinn  dnmni  ffeinriri       M.)  rfiji^  iiiuii-tissiini 
JujilbrrluH  canrellarius  uicr  Uuiiityi^i  m  i  lui  nji-Uinii  rrrnrj. 

Dala  II.  Id.  Aug.  Aouo  doniiuicao  incaruatioiiis  MU.  IndicU  XV.  Auno  ucro  domoi  UeiDrict  regis  L 
Aclom  Aroiidi. 

Dwi  •iifB(4nidrt«  KtpH  hH  nm  «ligffiilkiit  Hrct  ak«r  imicIi  Im«  M  4*r  Vrikiwdfi»  ««4     «il  «ir  «m%  imm  «•rtwra 
'    tmwtpm.  El  fCijSt       KiMiis.  siiicnd  aur  «inrm  StuhU  uhoe  L«hM,  ab«r  inif  rin«m  Politcr  bcdeckt,  dn  n  4ca 
8i»l«n  dc*  Konii^  «wei  dieke,  r.ast  kiicrirurmige  Wulile  tiitde|.   Du  Ilaupt  d««  K:ini|;«  i«t  ntit  eincr  Bachen  Krun» 
berlrrlt ;  >riiir  lliitulr  licii  li  iiiir|;rln.!>rii  ;  in  ilt  r  rci  lili  n  lnll  rr  rincn  kiirj.  n,  in  riii  l)o|>|i,'lk rcitr  ;;ri  n(lii;l'  n  ZcptiT, 

in  der  liolbca  cine  Kn^cl  mil  tiaeta  Krcute  (dcn  fictcbMpfcJ).  Von  d«r  UnucbriA  i*t.  nucb  m  1c*co;  HciiuiciHM 
D  a  lis.  t> 

LXXVU, 

In  nomine  sanctae  et  indiuiduae  TriniiaUs.  Heimicns  dininn  rnucnte  dementia  re\.  Nntum  sit  omnihus 

fidclibus  noslris  proscntilins  scilicet  ot  futiiris,  fpialifcr  ucnenibilis  abba<5  nomine  Hosjil  1)  nnstram  adiit 
exccUcatuuu,  supplicilcr  orans  ui  nusira  inagniiica  muoiGcentia  prospiceremuj»  luoiiaslcriu  cui  prestdere 
uMlereior,  qood  est  oonslnieiam  «uper  fluuium  Vaisen  in  toco  qui  didtur  noua  Corbeia  in  honorem  Dci 
e(  sandi  protomartyris  Stepbani,  nl(i  et  stuidi  Viti  marlyris  preliosa  pignon  serutti  nesciiiitnr.  r.niiis  petiliooi 
ratiunabih  proplcr  flitiiniim  amorcm  ct  iicueralioncm  bcatorum  raarlyniTn  fii^sensiim  prt^bcntes,  hf»s  apic*"* 
sercaitatis  nostrac  circa  ipsum  roonH.stcrium  licri  iussimus,  pcr  quos  deccniimus  aU|ue  iubeuius,  ul  nullus 
iudex  pubficuB  ud  quilibet  ex  iudiciaria  potestale,  nisi  sdne  illinB  iod  prouisor  e(  aduocatus  predieii  mo- 
Bastcrii  in  ct clfsins  aut  loca  ucl  agros  scii  rcliquas  posscssioncs  prcfati  mnnastcrii,  quas  modcrno  tcmporc 
iuste  et  rationabilitcr  poasidcre  uklelur,  in  quibuslibet  eptscopiis,  pagis  ucl  tcrnloriis,  uel  quicquid  ibidem 
propter  diubum  aniorem  et  iHios  sancti  lod  uenentioocm  ooUatom  fuerit,  ad  causas  atidiendas  uei  freda 
ex^enda  aot  in:iii>i(tiic!i  ucl  paraias  facicndas  aut  fidoiussOTes  toUcndos.  aut  ullas  reddibiiioncs  uel  illicitas 

occasionos  rrqnii-cndiis,  ;nil  Iiofninc?:  ip<.iu<:  monnstcrii  tnm  inscnnos  <|iiani  ct  scruos  ncl  latos  iiiiuslc  di- 
stringendos,  ullo  unupiam  lcmpore  iiigrcdi  au(h<at,  iicl  ca  qiic  supni  mcmorala  sunt  pcmliis  evigerc  ant 
exnctiiare  presoroal.  aed  Uceat  ibidem  Deo  fanmlantibas,  sub  noetne  immunitaiis  tnitione  quielo  ordine 
Wnere  nc  residcrc,  (|ualinus  mchus  illos  dclcctct  omni  Icinpnrc  pro  ntibis  cl  (■(iiiin;;<'  nf».slra  alipic  slabili- 
tatc  totluH  rt>}j;ni  a  Dco  nobis  cullnli,  doiutni  misericordiara  nltentius  e.\orarc.  Insupcr  otiam  dcciuias  uel 
decimales  ^cclcsiiis  in  quibusquc  episcopiis  'ila  teneant  alque  dlsponant,  sicut  aub  anlKesaoribus  nostris 
ngibu»  uidelicet  «rt  nnpenloribns  (enen  per  preccpta  uisi  suut  alque  dispooere.   Episoopis  uero  quibua 


Digitized  by  Gopgle 


«•ta  —  fl*«3. 


seriiitiuTn  el  mansionalica  debent  lempore  circuilus  sui,  sccuodum  scripla  stia  fiingulLs  nnnis  pcrsoiuanl. 
Et  ut  hacc  auctoritas  conces«uoni$  atque  confiraiationis  noslrae  fimiior  habcatur,  ct  pcr  futura  tcmpora  a 
eunelia  fidelibna  aaoctac  Dci  ^cclcsiae  nostrisquc  prcsentibus  ct  futuris  melius  credalur  atqoe  diligBnlaaS 
ooasemetur,  manu  propria  subter  eam  firmauimus  ct  sigilli  nostri  inpressioue  assignari  iossiaMU. 

Signum  domni  Tldnriri  (L.  M.   rff)i'<  inuir/i-^sitni. 
hjjilhfrlus  rann-llariuii  uice  IJuiUiijiJii  arcluciijtellaiii  lecogn. 

DuUi  VIIII.  Kal.  Scpt  Anno  dominicac  incarnatioiiis  illl.  liKlictione  .\V.  Anno  ucro  domni  Ueiarici 
regjs  I.  Actam  Noaioina^ 

Vm  dem  •urgedniditCB  Siccci  iit  xwsr  eio  crniirr  Theil  dc*  ganicn  VioraDgei  abgebroelm,  docfa  iit  die  Fipir  im 
KM$»t  wif  «*•«■  «tebcfcM,  ail  ciocm  Polttcr  bcdccktco  Slabie  mImihI,  dca  K<i|»r  ait  ciaer  nicdrifmi  Itfwiic  ba- 
Mkt^  4ic  H>ii4c  iMcii  «■rgdMilPMi  ud  lA  dar  liakm  dM  BddiMpM  hallMd  (di«  ndNc  lil  gncMMhdh  «il  «b. 
fcbradca)  aadi  dcadidl  n  Mhaa. 

LXXVIIL 

Aui  Jecn  Kopialbocbe  de*  Dnmitint  lu  Paderbora. 

la  nomine  sanclac  ct  indiuiduac  Irinitatis.  llcinricus  diuina  iaucntc  clcmcntia  rcx.  Noturo  sit  omni- 
bns  Sddibus  noetris  presenllbos  scilicet  ot  fiitaris,  4|aaliter  aos  ineeoifio  Puderbunieoais  eceleBif  niserabiE 
Condulcnlrs,  pclicionique  noslri  fidelis  Rolhiuii  iicncrabilis  cpiscopi,  (|ui  eidem  scdi  modo  preesse  nidctur. 
ot  oporUiit  aniiucnles ,  in  subplcmcntutn  iam  dicle  ccdc8i|  iu  ius  cunccdimus  cl  pcr  hoc  regalc  pn  ccpium 
Gorroboramus  forestum  quod  iocipit  do  Lulhera  llumino  <i  tendit  per  Osuig  ct  Sioidi  usquc  ia  uiarn  qu^i 
ducit  ad  Horobuscn,  et  de  hominibus  predicli  episcopi  lam  libcris  quam  et  seniis  nuPa  iudiciaim  polestale 
cotistringf*ridis .  nWi  rnrnTn  nthtocalo  tpiem  ipse  cpiscopus  clegeril,  nostra  omniuinqtir  noslroruiii  8ucccs.so- 
■  ruiu  et  oouiium  mortalium  contradictiooe  rciuuta.  Kl  ut  liacc  conlirmatio  stabtlior  cunctis  pcrmaneat 
temporibiis,  hanc  paginam  manu  propria  corroboraaimns  et  sigilli  noslri  impressione  iasigniri  precepimiK. 

Stgntm  domai  Sehuiei  (L  M.)  regit  inmvHssimi. 
^l^btftm  «onneeUaniu  mee  WiWgi»  ar^eapdUud  reeogMm. 

Data  XVII.  Kal.  0(  tohr.  auoo  incamalioms  dooiiniGae  M».!!*.  Indictimie  L  aaMi  oero  domni  E  re- 
giianlis  L  AGtom  Bochbardon. 


LXXIX. 

C«  In  nomine  sanctac  et  indiuiduac  Triuitatis.  Ilciuricus  supcma  fuucnte  ctcmcntia  rcx.  Si  locum  dtuino 
cullai  mandpatum  ^eque  subiUuieo  cum  ornatu  et  corroboratioaam  paginis  coaeremaUim  resUwrare,  || 
oriiare  ct  ilerum  sublimarc  uidcbimiir,  scimns  rt  ccrti  sumiis,  id  non  sinlttni  Intido  hiiiii.uin  pnnfirandum, 
ucrum  eliam  diuina  oiercedo  remuncraudum.  Cuuclis  igitur  aecclcsiac  Dci  fidclibus  ooslrisquc  astanlibus 
et  succedentibu»  compertum  fore  aolumiis,  quod  de  inceodiu  Paterbrttnnensis  aecdesiae  ntmium  condolen- 
tos,  precepia  aniecessorum  no^trDiuin  et  oblatiooes  iltleliuin  nH^murato  scdi  hac  prcccptati  pagina  rcnoua- 
mus  ilcrunu|uc  confirmamus,  dc  <|uibus  uniiin  csl  ilc  cpi.scop;ifiis  statu ,  di  lilnc  de  tuitiono  atque  mundi- 
burdiu  ciusdcm  aecclcsiac,  ct  dc  omni  proprictatc  ad  candcm  acccicsiam  pcrtiucnli,  et  dc  cius  hominibus 
tam  Bberis  qoam  ct  scnds  nalla  hididBria  peRsona  ooostrii^ieadis,  niM  ooram  aduocalo.  qoam  ipse  episco> 
pus  elcgeril.  ln.^^tiinT  rciKHiiitmis  cl  roiidrinamus  iriin  hnliil.ic  soili  ((jinitatus  supcr  pn^os  Palcrga,  Agi^ 
Tbreueresga,  Auga.  iSorchtfcld .  datos  pro  decimis  nuu^  Corbci^  ad  monasteriam  perliocDlibus,  cl  dc  pru- 
prietate  cieiieoram,  si  quts  sine  Iwrode  Ubiran  dnetft,  «idem  aeedeBiae  coBcessa,  et  de  tribus  mansiii  in 
Tuisborcg  et  In  Trataiaiuua,  el  de  fciresto  quod  incipit  da  Delbna  flumioe  el  lendft  per  Ardeimam  et  8i- 

8» 


Digitized  by  Google 


M  —  t«t4k 

oedi  usque  in  uiam  quae  ducil  ad  Herisi.  Hacc  igitor  omnia  quao  sapra  scripto  iiabenUir,  et  qu^  ilia 
dia  tenere  et  poBddere  aidelNilar  qamdo  comtNiBia  fait,  cepe  nominatf  wdi  iMeitMfaaMmi  in  ins  pro- 

prictarium  donamus  cl  fimiissiina  Iradiliono  restauramus,  Ea  scilicet  serie,  ut  dumnus  Retharius  memoralae 
aoilis  ucncrabilLs  antistcs  onmcs({uc  sui  succossorcs  uniuersa  quf  ad  episcopium  aliqua  legali  datione  per- 
tinent,  sccuritcr  obtiocunt  nostra  otnnium((uc  no.-^trorum  successonun  et  dnmiuni  mortalium  contradictione 
remota.  Et  ut  haee  rcnouatlo  ct  confimiaiio  stahilior  cunctis  pennaaeat  tempoitbos,  hanc  paginam  mami 
pmpria  roboramus  et  sigilli  noslri  inprcssionc  iiLsiguiri  precciMaillS. 

Siijiium  tliijnni  flinnrici  X.  M.'  rcji^  iwiirtissitni 
Kijilhrrtiis.  caitcvUariuA  uice  LutllnjiM  an-lHcajicllaui  rccog . 

Data  1111.  >'on.  April.  Aono  dominicae  incamatioQis  Ulll.  lodictionc  L  Aqqo  uero  domni  iicinrici  re- 
I.  Aotam  Qoidiiingaburc. 

Da«  %tnt%e,  dea  auf  dcni  Tlirooe  ■ilicndcn  Kunig  darttelt«nde  Sirgel  itt  der  Urkuode  aeilwarti  •urgedrockt.  — -  Ast 
iiuiMnua  Raiide  dw  Clwrt*  <Ubt  sit  ichr  ftwcrt  «bcr       }9ii|M«r  ScliriA:  0«c  Doa  cst  icgcDdan  aiii  CMHDtt* 


LXXX. 

C>  In  nomine  aandf  et  indiuidnf  Trinitalig.  Heinrieaa  dioma  faucntc  clcmcnlia  rcx.  Omnium  sanclo  Dei 
aecclcsiac  nosfronimquc  fidclium  prri^rnriiim  ar  fiiliirorum  compcriat  ||  uniucrsilas,  Quulitcr  doinii;i  Fredc- 
nma  ueDerabili.s  abbatissa  eiusque  mrur  Immu  coiniiis.sa  Gcronc  comilc  adiuuantc  conslrucsorunl  quoddam 
raonflaterram  ad  iionoreitt  sanct^  Dci  gcnitriciB  ct  pcrpciuc  uirginis  Maric  dedtcatam,  ad  qnod  omnem  be- 
rcditatem,  hoc  est  Keminetail,  H^gen,  Bari.:;i,  Tundiriun,  Olhcre,  hcc  sunl  in  Tilithi,  Uarstim  in  Auga, 
Rothc  in  Uuikanaucldc,  Bardcnuuic,  Holmannessun ,  1'uitlhorp,  Brillingi,  Biangibudibiirg,  Adduncslhorp, 
Hathcrbiki,  Bodanhuson,  Sulhcrburg,  in  Bardaiigu,  Cluniki.  in  Drcuani,  Uuigmaimesburstal,  Bcnncdcsthorp, 
in  Hoaidi,  Uuidlla,  Unalderridi,  Kokorbilti,  in  Heibnga,  Hulana,  Ann,  Selila,  in  Hogtrunga,  Hepatidi.  Siid- 
gns,  cunctaque  caram  hic  prf  iv  morata  prcdia  gralissiina  uoluntalc  tradldertint .  quc  ucro  sila  sunt  in 
comiiata  fiernhardi  ducis,  tmdc  noslram  regalem  aggrestif  maic»laicm,  supliccs  rogaueruot,  ut  ipeum  mo- 
nasteriam  m  nostri  ttandibaidio  soseiperemas,  falisqae  liberiatis  ac  logis  primatam  eonoederemas,  qwdem 
Gandeshcim.  Quitilinburg,  Heriuurti  lenerc  uidcntur.  Quod  nos  politionc  Thcodrid  Mimidonenais  cpi.scopi 
fccis.se,  omniiim  noscat  imiucrsiln»!  fidclium.  Ad  hcc  statuimus  ut  in  prcfatf»  ,ilv!)ali<s<»  sitoiiiio  sororts  comi- 
tissf  polcstatc  prcdiclum  monastcrium  ct  abbacia  noslro  pcrsistat  cooccssu  dicbus  uitc  caruni,  post  obilum 
nero  Qti«rum(|ue  earum  ad  oostrum  pobficam  eadem  abbacia  ius  in  perpetnom  pertfaieat.  InsDper  autem 
uoliitnus  iit  nulla  maior  sinc  minor  rf 'pii  iio>Iri  |M^r>oiia  in  cadem  abbacia  placittim  faccrc  anl  aliqnam 
sibi  molestiam  infcrrc  ucl  publicam  funccionem  cxcrccrc,  nisi  aduocatus  abbatiss^  saactarumquo  mooialium. 
Hoc  etiam  nosira  rcgali  auctoritate  eidem  conoedinras  abbacif,  Qt  saiictf -raoniales  eiasdem  monasterii  ab- 
balissa  defuncia  licendam  habeaol  eligcndi  aUam  ad  hoc  idoneaoL  Et  ut  haius  nosirf  aaetonUiiis  prc> 
ccpium  firmias  cmni  tempore  perseaeret,  hano  pagioam  manu  propria  ndwranles,  s^o  noetro  iuasiBnis 
in.signiri. 

S^nui»  domta  Uanrici  (L.  .M.)  reijis  inuictissimi. 
J^'tfsrAf«  (XMieettirAfC  viet  Uu0igiti  «rtkieafftUam  notauL 

Data  niL  Non.  Neiiembr.  Anno  donotidof  incanationis  ILIUI.  Indiocione  H.  Aum  oero  domai  Beio^ 
rid  n.  reips  Hl.  Adam  Hag^ddrarc. 

Dic  Charic  Ui  *thr  beuhadigt,  Md  MOi  SlesA  VM  tia  Bmdiitiick  iibric,  auf  waldiciii  iedccli  dcr  Kepier  in  dcr  ncb« 
teo  ILiDd  dei  Konlg»  oocb  •chf  dcutSefa  nt  crtcsaffa.  —  Dto  hb  Orijjioatc  icndiwaAdcM  Aoscbc  de* 
fdmc  itt  nu  dtm  G«r««(r*MlMn  KDpidbDBhi  •■tSBd.  - 


Digitized  by  Google 


If  •<  — 


61 


LXZXI. 

*!'  Johaones  episcopus  scruus  seruorum  Dci.  Dilccto  filiu  Hatario  Putcrbruncnsi  ucacrabili 
epieoopo  smBqne  «icoesMiribiM  Ib  perpctinini.  SacKwancla  apostolica  sedca  dtun  maCcme  pietays  et  regi-. 

minis  uniucrsali';  in  prrlosiis  Chri!>ti  optinct  officium  corrohnrnlidnis  doctrino  pf  riurlfirttntis  impcndcre  in- 
cessaoter  eisdcra  dcbcl  suifiragium.  Quocirca  tue  postulationi,  karissime  fili,  in  conccdcndo  tibi  toeque 
•odia  ecdcsif  aposUdice  audoritatis  prtdleiipor  et  fibenti  luiimo  anhuimoB  ct  gratissiroa  «nbni  indnlgentin 
ooiicedimns.  Ita  enim  caput  gaudere  poterit,  si  membra  intefra  stabOito  robore  sc  iKiljn-c  scnscrii. 
tur  iit  ab  anliquis  sancte  Pntcrbrunncnsis  ecclcsic  scdcs,  cui  Dco  auclorc  prc<iiiii's.  funilata  ac  rebus 
diucrsi  gencris  dotata  est,  ut  quc  booorum  uirorum  ac  Gdelium  Christi  coUaiioiic  actenus  copiis  diuitiarum 
poesesaonumque  accreaiaee  nisa  esl,  ita  eam  perpetao  apostolici  inris  preeopto  libi  toisqne  soocesBoribns 
in  perpettnim  nirinrrc  tlcrcrniirm';.  Sirilrnio  a  prniioruni  incursiono ,  dnlo  cl  dircplionc  tuta  (pifciirinpio 
prcdicla  ecclesia  inimo  scdcs  cpi.<icopalis  posscdisse  aclonus  uidctur,  uvl  quecumquc  aojuircre  iidclium 
Cbristi  coUaiione  acquirere  potucrit,  id  es(  mcos,  posscssioncs,  onrtes,  dMCeses  diooesensiiKnqae  territorin 
sibi  perlinentia.  Itcm  domos.  castella,  afpvs,  iiineta,.flmnina,  tacns  cum  omnibus  que  in  cis  fiuot  instm- 
mcnlis.  seruos  etiaiu  et  ancillas.  itPmf|iio  colono<!,  cpnsiis  simi  rcdiltis.  aut  ctiam  pr-nsiiines.  kta  oiiinia  et 
sicut  supru  dictum  est  quorumcumque  posscssioncm  predicta  ccclesia  habere  uisa  est  aul  uidebitur,  aucto- 
ritate  apostolica  eidem  coofinnannis  e(  oorroboramos,  e(  in  pcrpetnnm  nalere  deocmimos,  ut  noNa  do- 
lenlia  aul  iiigcnio  ab  ca  subripianiur  aiit  alicncntur.  Itcm  dcccrnimus  bcati  PETRI  a{io.<itoIi  auctoritalc,  ut 
nulla  ordinatio  ibi  episcopalis  existat,  id  esl  nullus  con.sccrctur  cpi.sco{)U8  in  predicta  ecclesia,  ui$i  eleclionc 
filiorum  eiusdem  ecdesie  approbatus.  Si  quis  autcm  insanus  aut  presumlor  rcs  ciusdcm  ecclesi^  dcna- 
stando  aut  diripiendo  itcmquc  niinocndo  oontra  hoc  noslrc  auctoritatis  priuilcgium  ucnirc  tctnlaueril  aut 
obscninre  dr*;pf\Pnl ,  nisi  cDriiliL;!!.!  riurnda  l  .  .  .  e  rcsipucril,  c.vconimnnii^atlnni  siiliiaccrU  anatheoiatie 
uiiiculo  inuodatus.  nialedictiouc  etcrna  damoatus  sil  et  cum  reprobis  pocnis  subiaccat  perpctuis. 

f  BENR  V.\LETE. 

Datiim  ct  scriptiim  pcr  manus  Petri  abbatis  et  cancdlurii  sacri  palalii  in  mensc  Decembrio  indictioDC 
(|uarta,  Anno  Deo  propilio  domni  Johannis  XVIII.  papf  lerlio. 
Dm  Sics^  bl  «rkmo  |f  CMnm. 

LXXXIf. 

C*  h  nomine  sanctae  e(  indbiduae  Trinilalis.  Heinrieiis  dioina  ordinante  pronidentta  rex.   DioinBe  pie- 

tatis  clcmentia  ||  ifuae  Nos  ad  culmcn  rcgiae  maic«tatis  perduxit,  ad  hoc  uoluit  rcgnare,  ut  ^cclcsiarum 
ordini  firmaodo  atqnc  rorroborando  .siibucniamus.  His  autoiii  niaxiuic  locis,  quac  ab  anlcccssorlhus  noslris 
roi^ibus  imperatonbus  liiiidala,  s<>d  iatn  pcccalis  CJiigenlibas  |>yne  uidcbaiUiir  annullata.  Quaproptcr  oiiiiiium 
fideiium  ooslraram  prcscntium  scilicet  ac  roturonim  iodnstriae  notum  ease  volumns,  qualitor  Nbe  dioini 
aimnts  inslinctn,  pro  rcmodio  animac  Nostrae  sm  prircntiim  riostronim,  Ncc  non  ct  lerrii  Ottoni';  honao 
memoriae  imperatoris,  dilectcque  coniugis  nostre  CVMGViM)AE  rcginac  intcrueolo,  alqoe  Meginvverc  sauctae 
Podrcbronnensis  ^cclesiae  venerabilis  epLscopi  rogatu,  sibi  sanctacque  soae  fodesine  a  Karolo  magno  im- 
penitore  olim  fundaUti-,  noslris  vcro  lcinporibus  inccndium  passac,  in  honorc  enim  sanctac  Dci  genilricis 
seinperqiic  xiriiiiiis  MAKIAE  ct  sancli  Kiliani  martirls  LIBORII(|ue  conrcssoris  dcdicalac,  comitatum  (picm 
Hahold  comcs  dum  vixit  tcnuit,  siliiin  scilicet  in  locis  Ilauerga.  Limga,  Thiatmalli,  Aga,  Pathcrga.  Treuc- 
N^,  Langanckt,  Brpesreld,  SilbiUr  Matridd,  Nibterga»  Sinalfeld,  BaOeuan  prope  Sprtada.  Lmnbiki,  Les- 
«OD,  Seunardeabnsdo,  com  omni  legalitata  in  proprium  ooncedimnn  aliiae  laiglinar  per  liaoc  noeiram 


Digitized  by  Gopgle 


6i 


tttl  —  litt. 


rc$:alcin  pnpnam,  en  vidolicct  ratioiitt  teiu/rp,  vt  prernlui;  episcopns  Mc}(invvi!re  BuiqiHr  NOCnHorn  pT*e- 
R-riptno  iiocclosiao  presidontcs  dohmc  libMim  h»b«»Rt  polestaloin ,  dc  vodoni  coniitatu  oiusque  tttilitalibus 
«piicqiiid  ei«  placui  i  il  r.u  ii  ijili ,  iid  cf>nim  tainon  ulilitatcin  iti  Irsine,  omni  vidcliret  inquictiidinc  rcmota. 
Kl  ul  hsxvi:  noiilr^  traditionis  sou  cnnlirmatioiiis  auctoritas  stabilis  ct  iiiconuulsa  omni  habeatur  lempore, 
hoc  proceptUDi  inde  cotiscriptum  manu  propria  firmare  curauinMia,  e(  «ipDo  Doalro  ioBigpiri  inaaimas. 

Siffmm  donm  Betnrid  (L  U.)  rtgis  inmctiMtmL 

GtmAeriiu  eanee&imu  ad  vwem  ErkambaUi  ardaeappiMam  reeagaotiL 

Batum  ini.  Iduf  April.  IndiclioDe  VDII.  Addo  dominicae  iDcarnalioois  miliosirao  Xl?*  Anno  vero  domni 
secundi  UciDrici  rcgnentia  Vllll.  Actum  Tribura  regia  villa  FEUCITER  AHEN. 

Dm  iMMtwarU  «lictit  ni  lirn  dcr  IHonoifrimin  •  un<l  RccitjinitiofM^Ftirmrl  «urpcdnickte ,  Rrime  L.rci»(..rmiKc  Sirsel,  i''igt 
«Irn  Kaoin,  mtl  einrr  nir<lriKr«l  krone  liciircit,  l>riHc  Haindc  hoch  aar|chaticA,  io  der  rcrbtrn  eincn  in  einc  Lili« 
a<tit«lic«dMi  Slab,  ni  dcr  KnkM  «ina  Kiigcl  kclteml,  ■■f  cinMn  nicdriien,  ccfrirHcn  Slitblc  «Inm  LdiM,  Md  a«f 
rinrm  Kittrn  *iiie«di  ^**     Iwidca  Scitea  dcc  Konisi  w«i  dick«  Wvlila  fcttdctt  dia  VmttMH  bdili  Haiafien  DL 

Grati*  Acs.  f . 

LXXXIII. 

C  In  numino  sanctae  et  iodiuiduac  Trinilatis.  Ileinricus  diuiua  fauenlc  clomentia  rex.  Quoniam  diuinae 
dbiposiitoDis  prouidentia  noe  nd  summum  rci  publicao  culmen  regendtnn  prouoxit  ||  et  uniuersilati  multo- 
mm,  quaiuuis  merito  inforidros,  lamcn  ominontioro  cpiadam  iiominis  proro};»liua  pro(>sse  disposuit,  eiuSi 
oiiiiis  niisoricordia  .snmns  .suhliinali,  in  omiiibus  oportot  obcdiro  proccptis,  vl  ulililati  subditornin  proiii- 
dcntes.  quaiilo  plus  prc  colcris  siib  spocio  hunoris  asccndis.sc  cernimur,  tanto  magis  iolcrius  huiniiiati,  his 
qiii  snb  umbra  rc^iminis  doscniiunt,  dcbilum  rciribulionis  oxbibendo  fomitiari  Conpaasione  condescendamus. 
Nain  si  i|iiotit,Ttcs  scniiontiiim  nnliis  piiii'  (liM  irriiini..  intnitu  CNntiiinanlrs  iiniciiitjuo  |)ro  (|iialitate  nicritorura 
recomponsarc  sluducriuius,  dchilum  pcrsolucndo  dominicum  precepluin  iinplcmus,  ct  c\ccUenliam  regiao 
dif^tttallii 

'studcro  iiidimosi*)  quandam  cortem  noslrae  propriolalis  ncnicsliMson  diclam,  in  pago  Li^,  in  conit- 
l.Ttn  Vdnnis  sitam,  qiiam  ab  Vnovvano  Bromoncnso  iirchio|)iscopo  donanlc  por  udtiocatum  sunni  Vdonoin 
aiisipic  omni  conlradictionc 'v  lcgitima  traditione  accepimus.  sanclac  I*adcrbruuuensi  aecdcsiac  in  honore 
saociae  Dei  genitricis  Uariae  saiu;toruroc|ao  Kiliani  martiris  et  LttiorK  coafeaaoris  consecnlae,^)  pro  rome- 
ilio  ammarum  diu^  memoriae  OUonis  imperatoris.  tercii  senioris  scOicet  nostri  omniwnque  parenliua  Doeiio> 


^  Dc  dle  Chcrt*  Mkp  «rrdaclira  nmI  tn  awcl  SiBrlte  MfrtitM  ttl,  «a  1«  ln  dcr  Mtlte,  darcli  dis         Brritc  derwlben,  efa 

Tticil  »rrloren  grgingrn.  .^iif  drn  unglrirh  lirrvnrtlclirndcn  Rindrrn  »ind  »iin  xwci  ZcilL-n  micli  ciiii<Inr  >inru«ininicntijn- 
genitc  Worte  lc*l>ar,  *ui  drnrn  •icb  •chlirniicn  liittt,  datt  in  dem  Frhlenden  die  IVrionen  genaiint  warcn,  aur  d«rca  \  rr- 
«wndWIC  die  Schealtang  geMHi«h. 

9)  In  eincr  andem,  glcichtciiigrlk,  abcr  ahenfitlle  ner  ItognieAlariiich  erhallciUM  AiM(tf(i|niiR  defMtben  CriiMidei  Badel  aieh, 
an.Matt  dcr  ntiiero  Einlritung  (Qutiniam  —  uiilimtt»),  dte  r»t|ende:  TritMiaal  anime  dilatanMM,  it  lecdrila*  ObriiU  cam 
•ihi  tiil-icrllt  iMipliiniu'     'JiiJ  ilc  rr  fi.i.liuni  li.i  uniurmil jli  p.ili-.il,  li.ic  inUninmc,  inlerncnlii  (lllirctiMimae  con- 

lcctalii  nfMlrae  Cuni^undie  rrjiinae,  ncc  nnn  rt  llrril>cili  archir|ii«riipi  Oihmirntii,  Ad^lbaidi  'rraieclcatii ,  Tbvodcrici 
MinieserdemnlaMi*,  Theoderlci  Mrirn*ia,  Beroawinti  llildrnrihriiirn^it,  Thielmari  Uiiirbrugenti* ,  Erici  Hanalbeffeattev 
Mnc«ao  l>alcri>ninneMi  «aedHiae  hi  honoraM  Mndee  IVi  i^m.irK  iv  H*riae  laaertqua  KiUani  Maftifii  et  eeeclt  Uberil 
ciinfiMCffii  fioaaceralae,  eel  etlaci  UcieaNefwa  «eoerabili*  cfjitc.^u)  pnMidol, 

J*)  INo  dfcl  Idatcn  Woftc  fcMca  ia  dcf  aweilca  AMfei1||a«c. 

4)  la  dar  X.  Aoir.  Mlaa  dic  Wefle  •aiwlac  —  «oaMcr.  ««il  aie  cchea  frilbf r  elovMsballet  liad. 


Digitized  by  Gopgle 


ittt  — 


63 


nim  simul  nc  dilrcfissirnf'  roniiifji';  no>itrac  r>l  stabtlilnto  rrj^iii,  *'  pmpnol-irio  inro  conccdimn!»  cnm  rmnibus 
a|>p<*rtincn(ii$,  rchii!;,  tcrriloriis,  uiilis,  niaaeipiis  utriii.M|iio  s«'xus,  silui.s,  ucMialiunibus,  acjui;»  aquarumu«2 
decanibiM,  molendmis,  piseatioiiibii».  viis  et  imiiis,  etilibuit  ct  redilibns,  pratis  et  paBCuis,  et  cum  omni' 
bus  aci|uisilis  ucl  inquircndi-^ .  K:i  r;iiii)n(>  vt  [>rcn<)minat«is  c(»i.scn|Mi>  cinsque  siicccssores  libtMMin  |iotoslJi- 
tcin  in  ejustletn  accclcsiac  utililatciu  ucrlcndi  hnbcnnt.  Si  quis  aulcui  ui  pustcrum.  quod  abi>il,  prcratam 
accclcsiam  inquictare  conlciwlat  de  eisdem  prediis.  pcrpctuo  anntliematc  condcmnetur.  Insuper  C  librM 
auii  opiitni  coinponat.  dimidtetatcm  rcgiae  camerf,  et  rcli(|iiiini  partcm")  eidem  accclesiao  quam  inquictare 
prcsmii|)-il  Et  ut  hacc  no«lraf>  Inidirinnis  aiictontiis  sliihili'. pfrmnncat,  hanc^  regaiis  prccepli  pajSM'^ 
coiiscril)!  :ir  inanu  propriii  (•rniHriiiiintcs  sii:;illo  noslro  ius.siuui»  insigniri. 

Signitm  domni  Heinrtn  seruitdi  regin  J..  M.]:  iuuiciissimi. 
GmUterhu  emgtOariu»  wlee  EremHbatdi  ardneoj^mU  .  . 
Vm  dea  «iil|pili«ckl««  ai^l  ^  BmdiilBcfc  torhudan, 

LXXXIV. 

Au«  Atm  jungmn  KopijlbndM  4m  Donulini  la  Paderboro. 

In  nomine  sanctac  el  indiuiduac  Trinilnti.s.  neinriciis  diuina  fatirnte  clrmcntia  Romanonim  Im[)crator 
augu^Uus.  Quouiain  diuinae  dispotiiliomi>  pruuidcnlia  a«)s  lul  regendun)  tncius  reipublicac  iiioiiarchiam  apo- 
stolicB  benedietione  priHiexit,  Bitte  omnia  aatem  boe  bboniro  dcbemus,  ut  qui  coronam  terreni  imperii 
conc«.'ssit,  post  cmciisum  huius  uilae  spariiim  ca  etiam  coronari  permitlttl.  <|ikic  nnn  aiifcraUir  in  iictcrniirn 
Qiiud  |>otissimiim  lieri  dcccrnimiis,  m  luca  ccclii;>iai>(icis  obsequiis  deputala  iioslra  auctoritate  corroborcoUir, 
ut  oiiini  extcriore  inquietuifiiie  rcmota  in  iranquililalo  permaneant.  qoaiimis  eorum  pracibus  adiuaewiir, 
qiii  ibi  dio  noctiique  orationibus  ui  Dci  ^criiicio  uacare  debeiUur,  e(  «{uod  per  nos,  utputo  cOMciencia 
Ircpidi,  (piererp  non  jjrcstimimiis,  snnctue  Dei  eccl«'siac  seruienlium  pia  inlercc.ssionc  impctrrmus-  Qw^- 
pruptor  uuiucrsilali  lidelium  nostroriini  patorc  uoluuius.  qualitcr  Megcnuuercu^  i'Htcrbrunncnsis  ccclet>ia« 
uenerabilis  Episcopus,  pro  ecdesiaslica  ulililale  arduum  laborem  afcgresras.  nobiscum  iimina  beatomm 
apostolorum  Petri  e(  1'auli  pia  intcntione  qucsinit,  (hMiotc  viippli^  atnnis ,  nt  cc(  lcsi;\  cui  ipse  pastorali  cura 
prcsiilet,  in  primis  apaslolica,  deinde  no6tra  iiopcriali  aucloritate  corroboreiur ,  pro  co  iiia.\imc,  quia. 
quaiido  ccclei>ia  Tuit  concrcmuta,  omaia  eiusdom  occlcsiae  precepta  atcpic  priuiiegia  incendio  perierunt. 
Cuius  pelicioro,  qula  TBlioQabilis  uidelnr,  gratuilu  adsenlientes,  (piiopiid  cadcm  ecclesin  per  iusticiani  ob- 
linere  debet  antcccssoruin  iiostrorum  u«'l  nostra  oblalione,  tetcrisquc  (idclihiis  ihi  (■oll.iliiin  in  rchiis.  lcrri- 
lorik,  ucl  iu  cumitatibuii  ac  disliiclu,  uci  quibuscumque  utc>Ui>iiibuh,  ac  quicquid  ipsc  b^piscopus  prctiictus 
Hogenuuercos  de  sua  hereditaic  ibi  conlulil,  uol  atiuiMie  per  commutalionem  aut  precariam  legaliter  ad- 
quiHuit,  denuo  stabili  dono  concedinius  ct  iiiiperinli  auctoritatc  <M)nfirmamus.  Si  quts  autcm  noslrae  con- 
fimiationLs  edictum  ulterius  aliipia  prcsiimptione  infringcrc  ti-inpunicrit,  Ceiilum  hbroruin  aiiri  a«i  noslnim 
puudus  coiupOMtionc  multclur,  au  diuiidium  camcrae  nostrac  pcrsoluul,  rcliquum  ucro  cidcm  cccle.siae, 
quam  temerarie  inquictare  presumpsil.  Et  at  haoG  eonlirmalio  pcr  succowiooes  tempQrom  stabilis  et  in- 


*J  Anclitt  il«r  SKlle  onminiiiqiiB  —  r(««i,  htt  9»  S.  AbiT.:  «t  iiwirianiiMii  nilu  noitlM  ntoiM^  prcwnllt  «idalicM  «t 

fulunK*,  rriniu^iique  nnilrar;  <t!trr1i<.timjc,  ncc  minui  pro  ilafajliUla  ffBBti 

^  AnstaU  «limid.  —  p«rtem,  Iteiut  e«:  L.  reg.  Q*m.  et  JL. 
1)  Dic  S.  Awf.  wliicbt       cl  iMoannlM 

*)  VuH  Ucr  ■<•       in  dcr  cwcIIcb  AhT,  dcr  iibrige  Tbrit  de*  Teites,  ocbit  MoDngramm,  D*lum  onci  Siffel  Tcriorrn  crgangrn. 
<)  Om  ilMsc,  nrb«t  «ier  canMfl  PrtnMC  Fowl,  iit  ir«cfarium,  —  Ein«  dnde,  $ber  diCMUic  Sdwiiknof  «M  BfiMirli  »U 
Xciicr  «Mgcr<:rii«ie  UrkaDde,  di»  «B  tciilM»  ait  dcr  awcilcii  AiMTcriiguos  BbciclBitiMi^  «M  «dter  «■!•■  fcifc«wcn. 


Digitized  by  Gopgle 


64 


1«14  — ««iS^ 


coDuulsa  perroaDeat,  banc  imporiolis  prcccpU  paginam  iode  couscribi  ac  manu  propria  confinnantcs  Sigillu 
HMlro  inflHiDiia  iDsi^nirl 

Sigmim  domni  Smmiet  tmniwami  tt  MiiiefiMtntt  Imperatoris.  (L  H.} 
Gvnttritts  CaMseBariui  uiee  ErcofAaldi  Arthicapiilam  reeognom. 

Dala  IndicUone  XI.  nnno  dotninicne  IticarnaLionii»  H.  XIIIL  anno  uerO  doDiDi  HeiDTici  seCDDdi  fCgDiftn- 
tis  XU.  luipcrii  ueru  I.  Actudi  Papiae  fclicitor  Amen. 

LXXXV.  *) 

C.  In  oomine  sanctae  ct  indiuiduae  Triuitatis.  Ucinricus  diuina  fauente  clementia  Romanorum  imperator 
aognstds.  Neecffie  est  Qtctim  ros  bona  agitor,  prins  eius  ...  ||  ...**)  in  oorde  uiocaUur.  Ke  ai  a  ni- 

dicc  niisiTC  intcnlioais  prodeat,  aniaros  ncquifiac  fruclus  producat.  Ea  proptor  non  sunli  audilorcs  cuan- 
cclicac  Martliac,  cuius  inurc  Mi-inuucrcus  cpi^cupus  noliis  fre<|ucnli  minislcrio  salagil  dcscroiro,  ob  intcr- 
ucnluiu  Cuniguudac  irapcratricis  aiiiiuslae  contcctalis  nidcticet  nostrac.  ncc  non  Euorhardi  sanctac  Baben- 
bergensis  sc^  episcopi,  sod  ot  Egilbcrli  Friangonsis  coclosic  ponliiicis,  sacrosanclao  Piatlicrbrunnonsi  eccle- 
siac  in  liotiorc  S.  Mariae  niundi  doniinac  sancliipic  Kyliani  nmtiyris  nU\\\f>  Lyborii  confcssoris  Doiiiini  ton- 
sccratnc.  curtcm  Uonstccle  dictam  cum  omnibiis  pei-tioenliis,  lcrris  uidcliccl  cultis  ct  iuculus,  raancipiis 
utriusquo  scxus,  molenduns,  piscationibos,  acpiis  aquarumoo  decursibus,  quibus  scilicet  archicpi$co])ns 
Onvvan  cam  possodil  nobis<|uc  Icgalitcr  tiadidit,  in  pago  Rittiga,  in  comitatu  Bcrnhardi  comitis,  pcrpctuo 
iuro  possidondnm  tratlitlitTms  Ht  iit  haoc  noslrac  iiupcnali.s  tradiUoiiis  auclorilas  firma  el  inconuulsa  pcr- 
inaucat,  sigilli  uosiri  ijupi  i^^sioue  iiutic  paginam  manu  prupria  curroboraodo  supler  buUari  iussimus. 

Signum  domm  Ueinrici  {L.  M.)  imperatoris  inuietiesimi. 
Gtmfmttt  caiiflsrAiriM  mee  BrduMbatdi  onAieopeBam  notauL 

Data  XVni.  Kal.  l  i  in  Anno  dominicac  incarnationis  Hill.  XV.  IndicUonc  XIII.  AoDO  aullMtt  domni 
nobirici  sccundi  rcgnanlis  XIII.  Iinpcrii  ucro  prinio.   Aclum  Huliuhuscn  folicitcr  AMEN. 

Dm  SifGcl  «ar  aut  ciocr  rothM  Sdtaor,  «od  ««dcbcr  ■«ck  ciii  Ucbctrait  forliaodca  ktf  •cgcliiiogtt  «Iw  mlinrtcin 
licfa  cw  HctiUficgd. 

LXXXVL 

Au«  itm  Kopislbuche  dei  DoaHtiftf  w  Padcfiioro. 

Anno  dominicc  incamacionir!  Millo<;imo  XV**.  Mainuucrco  iionprahili  cpi.scopo  Patorl>ninnen.se  ccnobium 
dignc  1)00  laudabililcripic  mumlo  rogontc  cl  custodicntc,  quiiluiii  iiules  Mainhcri  nominatus,  diuina  ut  crc- 
(fiinos  ainmoiiicioDe  coinpunctus,  qualitGr  se  ai^ernae  heradilati  adsodaret  atqne  mexlinguibiies  flainmas 
cuailorct,  quicquid  ullius  habuil  propriotalis  in  Rurgniin  cl  in  Riilhnmiin  rt  in  Srharlicm  ad  monastf  riiim 
a  prcrato  episcopo  nouiter  cunstructum  ot  ad  ministorium  (ratrum  ct  utilitatcm  ibidcm  famuIanUum, .  onmi- 
bus  altcrcationibus  aDiisns,  Amuiuogo  einsdeni'  uioDasterii  adoocato  acdineale,  in  propriuak  tradidit  et 
amisit.  Ea  nidelicet  ratiooe  addicia,  at  post  hnius  suae  uitae  euraim  unnsquttque  fratnmi  prenomniafaraDt 


*)  Du  Original  dieifr  UrLunde  irt  uhr  bc*cliii<ligt ,  drr  Tetl  aiusile  daher  growcolbeili  cut  detn  KopialbadM  Cffiintt  werdea. 
Oicica  ^ibt  dcr  Uricaoda  iie  Jobnabl  1013;  aucli  im  Ofigiaclc  Mlieiat  die  2ahl  «npriai^liGfa  XII.  gowcccot  and  ertl  cpitcr 
in  XV.  vcriladcft  in  icio.    Dcr  io  4cr  Uritoado  grbrMcblo  iaipcialor>Tllci,  «od  dio  oogCBefcwtco  Rcgieniag*»  aad 

huiterthuiDi- Jibre  «eigcn  indciirn  onw iilrrvprccMich ,  Ju»i  die  Vrkunde  nur  in  dai  Jabr  1015  gchcrcn  kjm, 
**)  Im  Kopiclbncfae  atebt  aa  dii^ter  Sletlc:  eUtiv^  iui  Origioalc  ial  ioileaiea  «lcr  Banoi  dca  AnnefaUcBen  *»  VM»,  <1«m  niia 
■chr  «la  «in  Wort  Tormotboo  mtm. 


Digitlzed  by  Gopgle 


«MS. 


05 


por  anniuersarios  eiusdcm  die»  unam  pamem  ct  unam  carnem  et  emiuam  mcdiam  pru  commemoralione 
ipsius  anunae  accipiaU  His  iiideKcet  firmHer  peractis,  prediclus  HaiDuoercus  episcopu«  supenia  oonpon- 
Ctioao  aminuiiitiis,  ijualitar  omoibus  (|iiibus  hoc  forct  compcrlum.  ad  diuini  cultas  aaemeDtacionem  cor 
prumtius  adtrahcret  suacqun  iioliinuiti  animiini  uiiiu«f*uiiis(jiif»  ilcudtinrcm  subnectcret,  unam  ctirtom  Suli- 
cltem  nominalam  cum  omnibos  ulilitalibuji  ad  candcm  curtem  pcrlincntibus,  cl  Iriginla  aratrorum  decimas 
ddeio  dlainbario,  cinn  sno  aduocalo  Amnlungo,  non  m  precariam  sed  in  beneficinm  ad  snae  utlae  tenqraB 
prcstilit,  et  si  aliquis  sui  succcssorum  prcscripli  bcneiicii  aliquid  inrringcndo  miuucrit ,  Mia  accipiendi  licen 
ciam  haburc  sibi  promisil.  Iluius  tradicioiiis  tcslcs  introducamus.  Dodica  com&s.  Brun.  Amulung.  Ecbchrt. 
Vuikin.  Tamma.  Rcdiald.  Eugiimar.  Ihiadric.  Othclric  Aliiric.  Iba.  Branhard.  Buoa.  Isgcr.  Ihiatmar.  Sicca. 
Lindka.  Adlia  Eza. 

■ 

LX  XXVII. 

Oberresle  der  Urknndpn  Uber  dic,  durt  li  (Ir  n  nischof  Mcinwci  k.  fiir  dic  Kircbe  Ztt 
Padcrborn,  von  verschicdenen  Fersonen  crworbenen  fic!>il2ungen. 

1.  Quidam  nobilis  qui  uocabalur  iunior  Meinlicri,  htinuinr;'  fragilitiitis  mcmor,  quoddam  predium 
nunuue  Ilcugilderi  ad  duminium  sanct^  Dei  gcnitricis  Marie  ol  sancii  Kiliaoi  martyris  sauctiquc  Liborii  con- 
fessoris,  eum  consensn  nioris  sn^  Hanime  et  ffli^  eius  Od^,  ioslissimB  heredis  sof ,  pro  reraedio  animf 
sim;  in  proprium  tradidit.  Vndc  c|iisco|)vis  Meiiiiiiicrni>  prcsul  PatluTbrunpnsis .  Dci  raisericortiia  inotus,  XX. 
aratra  el  C.  maldra  ai>iu>nc,  quamdiu  ipse  Maiuhcrius  uiuercl,  omiii  aniio  coucessit  Vxori  uero  «i|  in 
presentia  EUuhardi  ei  LiuduUi  comititm,  «t  hoc  laudaret,  lllL  libras  denariomm  mtaft. 

1L  Dimoa  gratia  amrnoneiite,  Yotemarus  com  assentatn  sooram  limlnmi  nonyne  Niihig  et  Waraiherd, 

duo  predia  Hollhcm  ct  Aslan,  in  sancto  dic  Laroberti  martyris,  in  quodam  loco  qw  liocalnr  Rinithclmi,  ad 
scdeni  Patlicii(ruimoii>is  ecclcsi^  in  honorc  Kilitini  msirlyns  rt  l.iborii  confcssoris,  cum  omni  uliiilate  eius- 
dum  predii,  Eilberto  id  accipieutc,  omui  contradictionc  procul  remota,  in  proprium  tradidit.  Uuius  tradi- 
lioniB  ruenml  VMUk  Lmddf  eomes,  el  Brpo  Qones,  et  ipse  episoi^u  Madkinanardus,  et  Benoa  eomes, 
et  Ekkioo  oomes,  el  Eittmdit  et  Ttada  mililes  Lindalfi  comilis. 

III.  0'ii''^m  uoster  f\M\<  fnitcr  nomint'  Nilhin;,;,  mcmor  hnmnnr'  fragililatis,  quodam  loci  Ilolllicni  ct 
Buronau,  cum  omiiibuij  appcudicii^,  maucipiis  nli-iusquc  scxus.  in  uillLs,  in  agris  cultis  el  iocultis,  ia  prali^ 
in  siluis»  in  piscationibus,  pro  remedio  aninM;  sue  suonniuiuc  parenium,  per  adoocatnm  snam  nomine 
UuoriDbacdam ,  ad  doniimam  sanclf  Marii^  malri-  ilnniini  noslri  Jcsu  Chrisli  et  sancti  Kiliani  marlyris  Libo- 
riiqiio  ronfcssoris  iii  proprium  Iradidil  Quo  Hicto  Palcrlinntnpnsis  rrelpsif"  uencri-l  tlis  prcsiil  noiiiinc 
Mciuuut^rcus  bunnuni  supcr  Ilorohusun  ct  qucndam  locum  Luaucri  nuininalum  atquc  iiulviiuiuurdi  usquc  in 
cxitam  sue  uit^  eidem  ooncesdt,  ea  uiddicot  ratione,  si  prediclos  domnos  Nithinf;  aRam  raipenitoris  Hein- 
rici  supeniiiicrr  i.  ut  anniiicrsarium  ciirs  sii  iit  uniiis  cpLscopi  Paterbmniiensis  dc  sota  curte  Rokinauurdi 
faccnM,  ct  CCC.  clemosinas  pro  auima  eiuj>  darct,  el  in  cadcm  die  exitiis  cius  cl  anniuersarii  unuin  pau- 
pcrcni  cum  I.  camtsta  et  L  bracca  et  I.  eotte  et  I.  tunicii ,  dunbus  hosan  ct  untiunculis  ct  calliamcnts  et 
cirotccis  et  pillco  ct  cin^ulo  ucstirct,  ct  iii  naiali  saiicli  Kiliuiii  nuirlyris  plonum  conuiuium  ecdesiaatiois 
fralribus,  sicnt  iii  natali  sancli  Liborii  confessoris,  <lc  iircnoniinala  ciirlc  BokinaiinrtH  siniilitcr  pcr^^olnorct. 
Post-uitam  domni  Nilhinches,  si  quis  confratrum  eandcni  curtcm  Bokinauurdi  lenucrit,  anniuersariuin  iinpe< 
ratoris  et  eonuiniam  in  natalt  sancli  Kiliani,  sicut  prenominatus  dornnas  pleniter  fodat  ' 

IIoc  ( iroi;r:i.ii!iii  idco  scriptiim  csl,  si  ipsc  cpiscopus  Mcinuucrcus  aut  aliquis  eius  succossuriim  dornno 
Nilhinclie  uii(|uitl  dc  his  subtrahcrc  uolucrit,  ut  ci  intra  cpLscopulutn  I.  uoroniH-rc  cum  XX.  litis  ot 
aralris  cuQCcdalur.   buper  hcc  omiiia  Uucriubardo  hcredi  suo  L  crusiiiam  inurthrinam  ct  111.  uncias  aun 
pro  mercede  dediL  IL  Non.  Novembr.  acttun  m  Paterbnumen. 

Cod.  MgL  liiit,  W«MbU  9 

Dlgitized  by  Google 


itts. 


IV.  Quidam  prcsbyter  nomino  VVirdagus  quicquid  propricUilis  haboit  in  Baddunliusiua ,  domno  Main- 
iraorco  episcopo  ad  dominiaiii  sanef^  Dei  genitricis  Harw  «mctique  KOiani  Mqae  Mncli  Liborii  per  suun 

tutorem  ciim  uoluntafe  siii  horedis  iuslissimi,  PalcTltniniiensis  c^nobii  aduocado  TmmHlo  id  accipientc,  in 
propriuni  Iradidit,  Ea  uidcliccl  rationc.  iit  a  domno  Maimnu-rco  qucdam  pcclcsia  in  oppido  PumLssun  sita 
cum  omnibus  ad  cam  perlincnlibus,  ct  pars  ^cclcsi^  ia  uiila  Baldcresliusun  sity.  qu^  ad  cpiscopum  Paler- 
bnmnensem  pertinel,  supradiclo  presbyiero  uaque  in  finem  uilf  auf  b  benclicium  ooncedcretar,  et  post 
«•iii-^flrm  |ir('<bvteri  obiluiu  sue  malri  ev  partf  pyiisfnju"  in  Piimissun  ni-i:!  ^i<'l)iis  tittf'  «tin  dctur  annona. 
At  si  istiid  lieneficiuni  ab  eodcm  episcopo  aut  cius  succesiiorc  uel  ininuitur  uel  abstrahitur  umnino,  pre- 
dictus  presbyler  samn  predium  libcram  babeat  potestatem  accipicndi. 

V.  Qucdam  sanctc  mooialcs  Imtae  ct  bnuke.  ettam  soroirs,  per  suom  aduocatom,  tolum  rpind  habe- 
baot  predlim)  iu  Karala»t1iorp  cum  omnibus  appcndiciis  ad  donuDiam  sancif  Dei  genitricis  M n  i*  [x  rpcto^ 
tiirginis  ct  sancti  Kili.mi  miirtyris  $ancli(pio  Liborii  confessoris  in  propriiim  trridiiliTutil  llac  iiitlelicel  tra- 
ditionc  tirinilcr  pcracta,  ueucrabilij>siiuus  Palcrbruiicusis  occlesi^  prcsul  Meinuucrcus  piii  miiicricurdia  motus, 
eis  duo  lalaiia  pro  iUo  predio  dedit.  et  insnper  deeem  maldra,  et  1.  baoonem ')  cnm  inleslioK,  uel  I. 
sa<;inalum  porciim.  cf  XXX.VI.  modios  bnisii  i|uotnmiis  se  (l;tluniin  cis  proinisit,  Ea  ratione,  si  ip.se  uel 
aliquis  eius  sucoessor  illud  iiUriogere  studuerit,  quod  ips^  prcnominatp  sorores  iibere  sua  reciperent  predia. 

De  teaiibns.  Antdnae  ooanea.  Bk3»raoht.  Tldebiier.  Thiedrffi.  bauea.  Lwdbran.  E|^.  Mtbatd.  Uosadns 
prepouiuB^  HecO  capoDanus. 

VI.  Qnidam  miks  nomine  Brun,  huius  iiite  rra<dlilatis  raomor,  pro  gniiiedino  saonini  peccaminun), 
ot  pro  animc  remodin  siii  fralris  Thiadmuri,  ad  domitiiiim  sancle  Mfirif  et  mnctl  Kiliani  martyris  el  sancti 
Uborii,  quicquid  habuit  proprietatis  in  lielauun  ct  in  Uualdt-nstidi ,  in  mancipiis  ulriusquc  scxus,  iii  areis, 
in  «igris,  b  pralis,  in  «qus,  in  silais,  enm  oonseDsa  suf  beredis  Mae.  in  proprinm  tradidit.  Eo  uidelicet 
paclo.  ut  quamdiu  uiiicrct  lnn'  licnpfirium  qiirid  c\  Mainuucrcus  Palerhftiriiiciisis;  crrlc<ic  cpiscopiw  cfin- 
cea»it,  boc  esL  Boffessun  el  iiemiuedcsuii  cuiu  omnibus  appcudiciis  in  integnim  ad  suos  usus  pussiUcrct,  cl 
ai  nel  iste  aenerabilii»  c|)isc(>pns  W.  oel  alios  eius  socceBaor  inde  quid  oripcret,  lum  poteslatem  snom  habe- 
rtst  itemni  reci|>ere.  Iluius  tradicionis  hns  intrddiicimuB  tcstes.  Dodican  comitcm.  Ymniid(>n  comilem.  VoIlS* 
bald  eoniitcni  fierbard.  Aniulung.  Triadric.  Sicca.  Benna.  BcnneJca.  Mainunerc.  Egia.  Bosa.  .Ysica.  Aiilin. 
Thiadric.  Ad.tibert.  Adiilf.  Bernhard. 

VII   nominc  Alfric  dcdit  cpiscopo  Mcinuucrco  XX  agro»  et  I.  aream  in  Aldiintliorp^*.  t>b 

bec  dabantnr  sibi  et  nxori  eius  L  caballus,  et  XH.  solidi  denarionim,  ot  IL  panni  lanet,  «t  II.  boconea^, 

et  VI-  mnldra  frumcnli. 

Ob  quoddam  predium  quod  Hidda  dcdil  in  Burchlinsuo,  dabanlur  sibi  IL  caballi  ct  11.  boucs,  cl  I. 
orusina  grisea.  et  IR.  batooes,  ct  II.  panni  famei,  el  VHI.  solidi  denariortim  et  III.  aolidi  frnraend 

Wicil  de  quodam  loco  qni  uocatur  1'uitiisungan  dcdit  episcopo  Meinaoeroo  predhim  qiiod  iaoet  n 
Otliiheni,  hcredibus  eius  annucntibns.  Ob  hoc  aocepit  L  marthrinum  roc*}  pro  L,  s<didis.  et  uMUper  ini. 
talenta  dcnariorum  ct  X.  solidos. 

Herimaii  de  Bohhnsnn  acoeptt  in  PBterbmmien  XXX.  solidos,  ciridara  uiro  qni  nocalar  Tada  pro  «na 
domo  ad  dandum. 

Qtiidam  uir  nomine  Amulung  acccpit  de  cpiscopo  llciauuerco  X.  solidos  et  L  moliorcm  ad  defcren- 
dum  cuidam  sanclimouiali  in  Messccthi  pro  duobus  pueris. 


")  Die  *ila  Mcinw.  •etxt  djftir  anam  pernam. 

*)  Auch  bicr  bat  <li«  *ita  Meiaw.  daat  |>eroaa,  to  wie  io  rerneren  ithnlichen  Katlen. 
^  Dte  VtU  lleiow.  mM  dafir  Moiciii. 


Digitized  by  Gopgle 


67 


VIII.  Quitbro  loiles  Bruno  uocaUi£.  diuiDa  inspiralioae  inslincUis,  cum  coo2>en«u  Wmidilburgi!  coniu' 
fp»  9a^,  quicqaid  habuit  in  marca  qaf  uocatur  AiMnrodi/in  sSuu,  io  aquis,  in  maneipiis  utriiis<|ue  noxiis, 

ad  dominiiiin  saiirtc  Dei  genitricis  Marif  el  sancti  Kiliani  martyriii  ct  sancU  Liburii  confcssoris  in  propriunt  « 
traiiiilit.    Cunctorum  notilir  tidoiinni  innoloscimus,  (|uani  henifjnc  i|iii  lunc  prccrat  Pallicrlirunensi  scdi 
Meiiiuucrcus  cpi&copus  su^ccpcrat,  Illl.  aratra  quamdiu  uiuerct  in  bcoelicium  ci  concesml.   Uuius  iraditio- 
oia  teates  ialroducimns.  Ifosaduoi  prepoailam.  RaeUaf.  Benna  Vito.  SiocD.  Hixii. 

IX.  Isti  oinnos  iiidcniot,  4|uaodo  doinmis  epiMiopus  M  I.  lihram  dcnariorum  miait  Benotii  per  soum 
niincium  Thrudbertum.  Beima  com(^<;   Aimilnni;  comes.  £rp.  iienmaa.  AUrid.  Godica.  Hebttuere.  ClitM. 

Voldicrd.  Ecilin.  Widula.  Helmier.  RodJifrd.  Vlla. 

X.  Diuina  faucolc  clcnicnlia  quidam  nobilis  nominc  Kcilin  cum  suo  iilio  Muinhardo  iustissimo  hcrcde, 
quicquid  liabait  beredilatb  in  Harum  cum  VIII.  inancipiis  et  omnibus  illtie  pertineBlibiH  ad  ahare  sancte 
Dci  gcnitricis  Marie  ot  saiicli  Kiliani  martyris  I.iboriiqun  mnfcssoris  in  proprium  tradidit  KpisoMpns  uero 
Mcinuuercus  iUius  ti-aditionis  mcmor,  prouarrato  Ecilino  quotannis  XL  maidra  fniioenli,  illL  bncinr  s  sinc 
iDinniiis,  V.  oaes  do  episcopaii  sahstantia  dari  caoslitait.  VuusquLsrjuc  meorum  suooetMMimi  quotaiuus  iieo 
penduat,  aut  prodium  sibi  rcstituat.  Filio  aatem  Ecilioi  n  morccdora  I.  cabalins.  et  L  lineus  pooous,  et 
X.  makira  frumenti,  cl  II.  baconos  ilnbnntur. 

XI.  Notum  sil  omnibus  fidciibus  prcscnlibus  scilicet  ac  futuris,  qualitor  quidam  nohilis  Richardns 
nomine,  pro  remedio  animc  siic  i)arcntiim(]ue  snornm.  quicquid  heredilatis  uel  proprietalis  liabuit  io  uiUis 
ac  aiercan  Gledabiki,  IfirideGbessun,  Heminanhusun ,  Ilcristi,  Pcrranbasnii,  Bolhnbusan.  aut  in  oomi  orien- 
l.ill  cvfTrilii .  cnm  conscnsu  nc  pf^licione  sui  iiislis.sinii  hcredis  WirLs,  cum  omnibus  appciidiciis  ilhic  perli- 
ncnttbus,  editiciis,  arcis,  tcrris  cuIU«  ct  incultis,  pralis,  pascuis,  siiui$,  uenatiouibus,  aquis  ai|iu)mmuc 
decnrsibiis,  molendinis,  pBeationtbvs,  mancipiis  ntriiisqae  sexos,  et  com  oinni  utilitate  qucindc  fieri  potcst, 
ad  dnminium  snnctc  Dci  genitricis  Maric,  Kiliaui  martyris  Lihoriiijuc  confcssoris,  omni  conlradictionc  rcmol<i,- 
in  proprium  tradidit,  d«'lc;;;niil  at<ju(i  conccssil.  Viule  epi.scopus  .Meinuucrcns,  qni  (mic  Palcrbrunncnsi 
ccclcsic  presidebat,  hoc  pic  pcrpcndcni),  unam  curtim  qu^  uocaUir  Dclanun  cuni  XVi.  famiiiis  el  .VX.  ara- 
tm  decimacioanm  predicto  Rudiardo  nsqne  ad  tcrminum  uitf  su^  concessit 

Upc  nnfc-m  cn  fpnnrn  fncla  sunt,  si  ipsc  cpiscopus  aul  aliqnis  cius  surrcvsnntni  hoc  pnrlnm  infi-ingcro 
uoluerit,  tuiic  babcat  Kichardus  poloslatcm  reduccre  sua.  Uuiu^s  traditionis  tcslcs  sunl.  Bcrnhardiis  dux. 
CSnradtts  comes.  Amuhmc  oomes.  Tbiedrie  oomcs.  Vlfii.  Tfaiedric.  Eppa.  HonuDB.  Thiedric.  Thieimcr.  Ercun- 
hrccht.  Thicdric.  Liudbran.  Henni.  RSdbal.  .\laincr.  Wicilin.  Cri-iiit  Vil;i  Bcrda.  Gazuuin.  Liudric.  Eriia>l.  ReinMU 
Alauiiich.  Aclhclhord.  WicLicr.  Poppa.  Tiaiiiroa  Ktiiiduuard.  ^Viaiua  Hiz  v  Gcla.  WlfTicrd.  Iliiliuuard.  liaza. 

XIL  Vcstra  iidelitas  nouerit,  quendam  du  numeru  fidelium  nominc  Ricmanim,  cum  conscnsii  iiistis- 
simi  baedb  atqno  fratris  sdi  Hrobtuuard  uodtati,  quiciprid  hereditatis  habuit  in  loUacrcshusun  cum  omni- 
bus  Utue  pertineotibus,  in  uillis.  in  .siluis,  in  agris  cullis  et  incutlis.  in  pascuis  ct  in  aquis  et  in  mancipiis 
Titrin«*]ue  scxus,  ad  doniiiiiiini  snnclc  M;iil<^  >:niilrifis  I)ci  ct  pfrppfnc  uirginis  cl  srincfi  Kilinni  mnrt\ris 
sanciiciuG  Liborii  confessoris  pro  remedio  aninie  siic  in  proprium  tradtdissc,  ut  in  aliquo  sua  pcccata  dcle- 
ret  Qued  oiddicet  Pateriiirannensis  ecclesi^  nenerabilis  prcsul  nomine  Meinanercus  pie  pcrpcndens,  cMlem 
qucndatn  locum  cum  quatfnor  inansis  Nigiin!)ninniui  inM  li.Uuni,  et  dcciniacioncm  s-upcr  quandam  oillam 
nominc  Doddanhusun ,  cxccpta  curlc,  quamdiu  uiucrct,  tribuit,  et  unum  cabaHum,  et  I.  unciam  auri,  ct 
1.  scutum  ct  1.  lanceam  iUi  et  fratri  suo  super  bec  dediL  liqc  cyrographum  idcirco  scriplum  est,  si  aU- 
quis  socoessor  prcrati  episcopi  hec  inrringere  sludaerit,  ut  ille  babeot  licontiam  reducere  sua. 

Xni.  C.  In  Oiristi  nomine  notum  «tl  ooiiiSms  liifeljbafl,  qualiter  ego  BemuuBrdus  pro  romedio 
aninw  mee  animaruiiique  predecessonim  sueccssonpmque  meormii,  ouesBentibas  et  oouealieffliibus  cohcfe- 

^  I>i«  irtla  MclMr.  Mbrcito  4ta  Vvam  Bmmks. 

9» 


Digitlzed  by  Gopgle 


dilmB  mcii.  frotra  meo  «dBcet  Goddescalco  et  fiRo  mm  GoddcMaleo,  tr«Iidi  ee«i«ii(  Mnct^  Maric  gcni- 
tridB  Dei,  MncUtmmquc  Kiliani  mnrtyris  cl  S.  Lilmrii  coofesBOris,  quoddaro  predinm  in  uillft  DViriesi  cura 

omnibus  appcndiciis  ciiis,  =i\\\m  \n  pap;n  An?;n  ct  in  con>itntn  Honnonis  comilis.  Vnde  cpiscopti<;  Mpinmif«r- 
cus  ciuiidom  scdis  konorandus  anlistes  oius  rei  gralia  dodil  niihi  in  uita  XI.  aratra  io  Baddanhusun,  et  in 
Ahnsun  VUIf.  arstni*),  et  11.  talenta  denarionim,  et  111.  ceraiMaB,  ot  IUl.  faaoones,  «t  XX.  maldra  amione. 

Actum  in  l'uarinii'r<;i,  |iresi  nti'  Id  i  piscopo,  et  tcstibus  hiis.  Erp.  Ilunald.  Godefrilh.  Raediiir.  Bacca. 

Dodapa.  Voicmcr.  Uaia.  Foppica.  Ihiuiluuani.  Brun.  Po[)pa.  Eica.  Eppa.  Gela.  Hoica.  Worad.  Wlfheri.  . .  rza. 
Azzaca.  Euoriza.  Ika  pbr.  Olic  pbr.  Puppa  pbr.  Eclcf.  pbr.  liuk  pbr.  Tiaza  diaconus. 

XIV.  Notam  fore  aolnmus,  qualitor  quidam  nir  nomine  Randonard,  eura  laodatione  iratmm  auoram 
Volcl^ierea  et  Ekkionis,  quodduin  predium  in  Bikihusun  in  pro[)riiiMi  iradi^lil  nd  Paterbr.  EpiscopilS  ueio 
Meinuuerciis  ob  linc  illis  donruiit  I.  ei]inim  el  II.  bou«'s  <>)  IIII.  solidos  denarionun.  Uuins  Causf  testes  KUA. 

Amulunc  cojucs.  Gerbracht  coincs.  llkkica  coines.  HcTiliad.  Koiulrilit. 

XV.  Notum  sit  omnibus,  qiieniium  c\  niimcro  lidclium,  Etliilicrum  nomiiialum,  cum  sue  uxoris  uoiun- 
tate  Wicsuitliae,  qdoquid  proprietttis  in  Diesna  habuerat,  eura  omnibus  appendieiis  illue  pertinentibos,  in 

edificiis,  areis,  agris  ciiltis  ot  incullis,  pascuis  et  in  siluis,  ad  doniinimn  saiuti'  Tlci  iirnitricis  et  pcrpctuc 
nirginis  Marig  et  saucti  Kiliani  martyris  saaclii|ae  liborii  confessoris,  omui  coutradictione  remota.  in  pro- 
priom  tradidiBse.  Vnde  Paterbnnmenais  eodesi^  uenerabiKs  epiBoopus  Meginnuercus,  mi.sericonlia  motiis, 
oisdem  I.  pallium  pro  VII.  libris,  et  VI.  unicas  auri  ct  XVU.  ilbras  ur^cnti  ct  IIII.  solidos  denariorum  pro 
m  ■  I  resiituit.  Htiins  (raditionis  testes  sant.  Amulunc  oomes.  Bnin.  Ihidier.  Hilinuard.  Thancbem.  Vnuca. 
AHiic  hk.uuard   ,\ctuni  Kkunanlinchusuu. 

X\l.  Noium  $it  omnitms  hdolibus,  qualiter  diio  fralrcs  Liudric  ct  Beciiinus  cum  Wicilino,  quicquid 
proprietatis  habuerunt  in  Halogokircan ,  per  nohiatatem  domn^  Helmburga  instissimf  hercdis,  ad  dominium 

sanclc  Dci  ;;enitricis  Maric  ct  S.  Kiliani  marl\i  i<  T.iI)oriir]nc  conrcssortS  in  prOprinm  tradidemnt  Episcopus 
Ucro  Meinuuercus  pro  tncrrcdc  illis  restiluit  llll.  libras  denariorum, 

XVIL  Notum  sit  omnibus  lidclibus  prcsculibuji  scilicel  atque  fuluris,  qualiter  quidam  bonus  christia- 
nus  Ferthinnnnt  nocatus.  cum  ttoluntate  lilii  sni  Alfdeches  iustiasimi  heredis,  ad  domhuum  S.  Dei  geuitricm 
Maric  ct  S.  Kili.iiii  inartyris  et  S.  Liborii  confcssaris,  X.XIII.  a<i;ros  et  L  arcani  in  marca  Calriki  in  proprinm 
Irailiilit  l!piv(  i,j)iis  MeinuuercMs.  qni  Innc  Palorljninncnsi  scdi  prcerat,  ad  uitam  illorum  dunnim  I.  man- 
«um  in  Ouuran  Uucrgian,  ea  uidclicet  ratione,  quatmus  iii  nutali  S.  Liburii  111.  dciiarios  persoiucrent,  iUis 
comceaail.  Huins  rei  testes  auuL  Amnhmc  comea.  Thiedric.  Sicca.  Bennaca.  Godica.  Voicherd.  Sicca.  Poppo. 
Ekkica.  Uudbran.  Rjtbald. 

XVIII.  Notnm  sit  omnibus,  qucndain  fidelcm  Aclhelherd  nominatum,  ciim  sui  iusiissimi  heredis  Uu- 
cican  assenlatu  et  uotuntate,  L  liouam  in  marca  Listungun  cum  omnibus  appendiciis  illuc  perlincntibus,  in 
editiciis,  arcis,  a^rls  cultis  et  incaltu,  pascnia  et  m  sOois,  ad  domminm  aanclf  Dei  genilricis  Mari^  ct  S. 
KiUani  martyris  Liboriique  oonfessoris  in  proprinm  traiiidissc  Vode  Pateriimnnciisis  ccclesic  episcopos 
Mcginuuercus,  miscricordin  mnin'?,  oidcin  VI.  maerc  pro  lill.  libris  pro  mcrcedo  restituil.  lluius  iraditionis 
testes  suot.  Amuiunc  comcs.  Erp.  Uosadus  prcposilus.  Ucrcred.  Waldbeni.  Voumer.  Wcaua.  Thiaduuanl. 
Hizza. 


Die  Tita  Mciow.  «chreibl  dietea  Mamen  Godlea. 
^  Dh  liift  llaiair.  idisltet  liitf  oocli  cts:  lo  BelMkteftWM  X.  anifSt  ia  Badwnnn  V.  ct  dimid.  io  Bodckcfilboipt  VIII.  ta 
OMdbn  X.  ta  GcrcdcMoa  VU.  Ec  cckitat  idco       Vi:  ctao  codet*  olc  dic  jrtit 


Digitized  by  Gopgle 


69 


XTX.  Oiiiilam  iiir  n»minf^  Wlfliori,  XV.  a^ro<;  in  loco  qui  fliritur  ^lfliorcshusim  nim  iixorc  siiim>'t 
possedit.  Qui  uiWclicct  uir,  piuipcrUitis  nitnictatc  conslrictui»,  illos  prcilictos  agros,  ad  honorem  saueic 
Harif  sanctiqiw  KOiaoi  iMJtyria  el  nncti  liborfi  coofeMora,  cin  eoniliD  ct  nolimtale  iaste  horedi»  «ufanel 
uxiins,  ahsquc  ulla  contrudictiono  in  propriuiu  tradidit.  Titnc  cpi^iCopiH  Heinonerca»,  por  WDOrCOI  ChriDti, 
pro  iilis  XV.  agns  prfauioiDato  uiro  1.  lil>rani  denarionjtn  persoluik 

HuhB  rai  lestes  «lot.  Rehwldns.  Tiaia  Becifo.  TkKco.  WidL  Wmft,  Whio.  Lnidto.  Krp.  Oadag. 

XX.  In  islios  oiandi  proccllis,  Qoidain  sentor  nomme  Tbiatoianis  ooo  mimmani  sapcrbiens,  sese 

cuin  otnnibus  huninnis  quibus  potuit  oriiare  non  tardauil  honoribus.  Qoodam  uidelioBt  Innc  tcmporc  illo 
pn^diclus  itcr  suitnol  ad  cjuodcFaiii  inonaslcriuin  Ifcritinnlf»  nitnctipntiim  diri!;cn«<,  il»i  mai^nani  fci  i[  iniipiila- 
lcn»,  sanctorumquc  ihi  rcquicscetitium,  suyquc  sorons  abbatissc  iioniino  Godesthi  ncc  non  cl  congrcgatio- 
nis  sanct^  Harie  thesamum  ctmfregit,  et  fauie  plns  iusto  Airanit  pecuaie.  Tunc  non  post  longum  tempus 
sccumhim  canonicain  cnnstiltitiononi  in  synniiinii  illo  prcfntns  imcaliis,  qiinlllcr  ajoid  Dcuui  et  apiul  nnincs 
sanclos  soos  sosc  a^oscorol,  et  ut  iusta  facorcl  ct  tniusta  dcrclinqucrct  aiamonitus  csL  Ista  uiduliccl 
nnuoQDitiooe  nhnls  corde  Dei  §nit»  coinmotas.  oomia  qaq  eidem  essent  ooosfitoeoda  libeiitiashiie  scse  pre- 
dixit  adiniplore.  Nain  illi  liine  constitiilum  est  cpiscopo  darc  XXX.  talenta  d(»)arioram  Ohid  capitalc 
crimcn  nd  (>mciidatidiini  [norrclo  Illi  siqiiidcm  landim  pfcnmic  non  habenlc,  omnc  prcdium  quod  habiiil 
m  lirunincthorp^  ciun  omnibus  appcndiciis  iiluc  pcrtincntibiis,  in  mancipiis,  ia  siluis,  iu  aquis,  in  agri« 
cultis  et  mcultis,  cum  coosensn  et  noluntate  iustissioii  bcredis  soiBornhardi  ducis  atque  fitMris  sui,  ad  do- 
miniiim  .sancio  Dci  ^cnitricis  Mario.  sanctique  Liborii  oonfensoris  et  saodi  KiKaoi  inartyris,  pro  reooncOiB- 
tioDC  illius  pccciinic  in  proprium  Iradidit. 

Si  hanc  traditioncm  quisquam  studcat  inrringcrc,  anlc  cons{)ecluni  ^terni  iudiciii  in  die  iudicii  rod- 
dat  mtionem. 

Illitis  traditionis  tcstinm  nnminn  infroiliiriniu^;.  Eitis  milos.  Yda.  Ileriman  comes.  Hcinric.  Rolhnlf. 
Enijilmcr.  Vuirmatt.  Nilhani  Hcriilianl  coiiic<.  Hocilin   I.indior  comes.  .Alfrir.  Viioiia. 

XXI.  Epi.scopus  Meinuucrcus  dedit  in  rcconciliationem  cuidam  uiro  nominc  Keinhardo  cl  sug  conte- 
ctati  Ricmode,  do  quodam  predio  in  Sidigincbr  Ul.  libtas  denarioram  et  I.  familiam  m  Sumnelfam. 

Hoc  iiidcbat  Gerbittch  oomes.  Ekbrachi  Erp.  Mercrad.  EciUn.  Benmica.  Alfiric  TiainiQa.  Thiaduuard. 

Uosadus  prepositus. 

(Aur  dcr  Rilckscite:)  Adhuc  autcm  debct  episcopiis  XXIII!.  sol. 

XXn.  Notum  sH  omntbtis  BdoKbns,  quandam  domnam  et  nnmcro  Gdeliura,  Gcppe  nominatam,  de 
Hahborpe,  qoioquid  hercditatis  in  Forsti  habuil  cum  omnibus  appendiliis  iUuc  pertinentilMis,  m  cdifitik, 

areis,  agris  ciihis  ct  incnltis,  pasruis  ot  in  siliiis,  nd  ilnminitim  sancl^  Doi  srnitriri*!  ot  porpcliic  uii^inL< 
Mari^  et  «ancti  Kiliani  martyris  sanctiquo  Liborii  conressorLs,  cura  cottscnsu  suonnn  licrodum,  omiii  con- 
Indictione  remola,  in  proprium  iradidiBae.  Vnde  Paiherbr.  fcdesie  uenerabilis  cpiscupus  Mci^nuuerGU 
miBericordia  motus  eidera  domnc  XXV.  libras  dcnarioram  pra  mercocie  dodil. 

Huius  iraditionis  tesles  sunt.  Ainulung  cotncSb  Erp  comes.  Godica.  Azaca.  Volcherd.  Liuda. 

XXIII.  Quedam  mtillnr  nnnilr>c  Mirllillil ,  pf?r  sititm  ndtiocalnm  atquc  hercdcm  .\uican,  quicqnld  hc- 
rcdis  ia  Ueringi  posscdit,  Muinuuerco  uenerabiii  episcopo  ct  suo  aduocato  in  proprium  Iradidit,  pro  XII. 
siclis  nanmHnum  et  unn  libra,  qnod  «1  taleotum.  HuhiSv  Iradicioiitt  lestes  saot  Bodica  cotnes.  Tmmid. 
Bron  oomes.  Benneen.  Remhald.  Aoca. 

XXIT.  Isti  ftieruot  presentes,  qnando  tradidit  ad  Paterbran.  Oda,  quioquid  babnit  in  Siuuardes.stin. 
Cnnrni!  comcs.  Ainuliin'^c  cnmes.  Erp  Gonwsw  Thiedric  oomes.  Fnnca.  Wiltia.  VffiL  Uammi.  Ekb^oct.  Thie- 
dric.  Ihiatuuard.  liaica,  VVuldric 

Eptsoopns  HeumiierGos  dedil  ilfi  XX.  solidoc  denarioraoL 


Digltized  by  Gopgle 


7f» 


XXV.  In  nalali  sanctomm  marlirum  Al)tJ()ih!>  ot  Scnnctis  dedit  cpiscopus  Meinuuercus,  Bonaa  ei  Crir 
slioo  d  Ebbican  aororibuB,  ob  ilind  predium  quo<l  uoc«(iir  Th«sll  SidwBUii.  VIEinhiisint  EMib«rdi.  Anaii- 
itrtb.  Walierewun.  Suthcn).  Er[M»sun.  I.  marlhriiKiin  |irl!i/  pro  VL  tal.  el  I.  zobeUnum  kM^  pro  VL  In!.  et 
insuper  iiili*r  anrum  ft  ar^i  iitiint  <>1  inl<'r  (m1>;iUoh  XVIll.  lalonla. 

istuci  prcscriptuni  |)rc<iiuiii  Dux  Kcnihardus ,  anuucnlibus  ct  postuianiihus  duabus  prcoomioatis  soro- 
ribns.  «d  altare  Sancif  Mnrie  ct  suicti  KOiani  mariim  Liboriique  oonressoris,  omni  contradiclione  proeul 
rcniotii.  in  prDpriuni  trailitlil.  llliii^  tr:i<litioni.<i  simt  tcstcs.  Amulun^  comcs.  Bcrnh.inlns  ((jtiics.  Ekkica 
comcs.  IVcpoiiilu»  ^illuug.  Dccauus  Uaica.  Wcrinza  |)rcsl)ili-r.  Tamma.  Ileriman.  Itcm  ilcrimau.  Item  Ucri* 
nian.  Tiamma  comcs  et  oiti<;  milc<t  Godica.  lir-nnaca.  Prcpu.situ«i  Raniuuard.  Wacilin.  Mcinuucrc.  Bran.  Erp. 
Conn.  Hvnald.  C.odcrrid.  O.suiiald.  Goha.  Mcinza.  VolchcnL  Tlaouna.  Vda  comes.  Benna  oomes.  Heriman 

COmCs.  HiMiurinrt!,  \Vc;;;a.  Frfilfric.  Bcnlin};.  Gcrhriicht. 

Qucdain  domiia  uoniinaia  Oda,^)  cuoi  a^scnliilu  suc  matris  Bcclilhildac  ct  suimct  filii  Gcrhardi  ol 
Thieiboldt.  I.  familfoim  ct  LX.  agros  ad  altare  sancic  Dci  f;cnilricis  Marif  ei  «ancti  Kiliani  martiris  Liborii- 
quc  cDnfcssoris  in  .\sopo  propri<;  traiiidil.  Kpiscupus  auicm  .Mciniiucrcus,  noo  innicnior  illius  traditionis. 
II.  plciia  i;ih-nia  ci  diintiiiiiiii  va\.  dcdit  illi,  ct  ad  iiiK-n)  stic  miq  ct  filiortut  eiu»  Gcrbardi  et  Xhictbaldi, 
iu  Palcrbrunncn  unam  lioniuin  cum  X.\X.  agris  cis  inhiiii. 

Mec  autem  traditb  in  naiali  Jacobi  aposhdi  in  Paicrbnmoen  facta  eeU 

XXVL  Epuoopns  Meinouercus  dedii  cuidam  mulieri  nomine  Weimikin,  et  matri  eios  Hamoda,  et 
aduocnio  i  aruiri  Tadicao,  L  cabaUom  et  II.  boncs  et  L  uaocam  ct  IL  lUini»  kne,  pro  XXUII.  hgris  et  pro 

L  arca  in  Ihliiucri. 

XXVii.  Episcopus  comparauit  ad  Ticdricura  ct  ad  suam  vxorem  Gcppam  io  Goslcri  U.  familias  in 
Lsodicl,  com  VU.  nnciis  anri  et  UI.  libris  denariomm.  Amulnno  fecit  traiditioncm.   Hoe  aidebat  BennB 

eomcs.    Vda  comcs.  Ilccil  caluus. 

(Auf  der  Riickscil^.!:)  Dc  predio  Ticdrici  et  WicaleSi. 

XXVfll."'  NntmTi  sit  oiiiiiilni-  1;im  fuluris  quam  prP-rntilnH .  qtiod  qiiiiinrn  Cuno  Pathcrlinirinnnsi- 
^clcsic  winistcrialis  pro  dccima  sui  prcdii  in  Adiumn,  prcposilo  W  inonc  ct  c^tcris  fratrihus  maiuris  ^cclcsi^ 
CMHcntientibus,  annis  singulis  dcccm  maMer  in  uOlicationem  Silikcnsothc,  fideUnm  amicomm  snorom  ro- 
g^tu  pcrsoluiTC  promisit,  promiltondo  conliriiiauit.  Ilcc  aiilcni  acta  Stmt  COram  his  tcstil)ns.  Winonc  prc- 
posito.  Bcrnhardo  dccano.  Godcscalco.  Rcinlifrlo  F«fco  riiiiradn  prcpfKiin  com  rcliquis  fralribus  ct  mini- 
jOtiiiaiibus  fcdesi^.  VHone.  Uugouc.  Mauugoldo.  licinncu.  Volbcrlo.  Aiiiiiaiino.  Adell>cronc.  cum  aliis  multis. 

XXXIX.  Netum  sit  onmibus  tam  ibturis  qoam  presentibus.  qualiirr  Digiga,  quicquid  proprietatis  ha- 
boit  in  .  .  durpc,  cura  coniugc  sua,  sanclo  Maric  uir!j;ini  ct  sanclo  Kiliano  martyri  sanctoquc  I.iborio  con- 
fcssori,  ad  prcbcndain  fralrum  in  Patcrbrunnun.  pcr  suum  aduocaliim  Wiilikin,  in  manum  nostri  aduocati 
Thcodcrici  tradidit,  ct  ipse  boc  modo  suc  utilitati  consuluil.  ut  pcr  siiijjulos  annos  duas  fersingas  porciuas 
et  X.  matdra  .  .  .  de  parte  prepositi  sibi  durcntur.  Quod  huiusmodi  ratum  essc  stabiliuit,  ut  si  qois  h^ 
infringcrc  uolucrit,  pcr  ;innnm  hnhcaf  licctifiain  jiroci.iiiiaiuli .  cf  post  unniim  si  aiiililiis  non  fuerit,  .sua 
rocipiendi.  Cuius  n  i  ti -tcs  inlra  notaiuus.  \N  idikin  conics.  Thicdcric  coincs.  Ilildclcc  coracs.  ....  Acsic. 
Annica.  Mainwcn:.  Tuppa.  Reinlmrd.  Poppa.  Sihard.  Reinmar.  WiL  .  .  Aebbic.  Honila.  Woa.  Liothard. 
Rotdag.  EiUiard.  WaUka.  MOa.  Heriman.  .  .  .  Wiga.  Waldbreth.  Thiedcric.  Aescolf.  BcmhanL  Fritberie. 
Ramwaid. 


Dic  VtU  Mciow.  h«t  «iarur  taaicaoi. 
•)  IMcM,  nr  4te  UcftMlle  4tr  «origm  ge*d»rMeM  Tn^ion,  mM  ra  der  «il>  Ifctsw.  der  hlgeaden  BM||rmrt, 
*)  t)ie*e  uod  dic  (al|eBde  TradiliMi  alBd  Id  der  tila  IleiBwerci  mkkt  cnrjibol}  ct  lit  dcltcr  MgewiHt  «b  aie  la  dlets  ZeM, 

udcr  in  weldie  Zcil  mc  sdMircn. 


Dlgitized  by  Goo 


71 


XXX.'")  Notum  sit  omnibus  tam  futuris  quam  presenlibus,  qualitor  rimio^undn  pcr  aduccatum  suum 
Cisfltertum  cum  conseDsa  et  laode  sororis  et  histissimf  horcdis  sa^  Beri<  i|uic4|uid  in  pai^o  Almnnga  ei  i» 
uilla  fircnkiun  cl  in  Vuilhi  ct  in  Spurca  hereditario  iure  possedit,  sancle  Oei  ecclesiQ  in  Patherbrunnon  id 
prcbcndam  fratrinn  tradidit,  lep;auit,  concossil ,  in  msti^s  rn!li<  fi  iru  iillis.  mnnripiis  nuplis  ct  innupli.s,  prn- 
liii,  pa&cuis,  aquis  aquarumuc  dccursibus,  niolis,  molciuliiiis,  iiisc-ationibus,  siluis,  uiis  cl  inuiis,  quesilis  ci 
inquirendis,  exilibus  et  redittbiis,  et  cum  omnibas  iure  ibi  perlinentibtis,  ea  uidelicet  ratione,  nt  sibi  soo- 
qnc  aduocato  XV.  lilirc  in  prccariam  quamdiu  uiucrcnl  conecdcrcnlur  in  dcciniis  ct  mansis.  Insupcr  cliara 
duos  niansos  in  IIumbcrgGhuiiun  eidcm  ccclcsio  contulil  pro  sna  suoriinupic  mcmoria,  co  pacto  ot  fralcr- 
nilas  ot  prcbcnda  iiigilcr  ei  COnccdcrcntur  habcada.  Pcpigit  quoquc  eadcm  Cunigunda  cum  I19C  nobis 
Iradidisset,  ut  RBdulfT  bchcficium  ;>uum  in  Sialpo  et  'Wisil  saum  per  totam  nitain  suam  aecundam  morem 
cl  consucUidinem  faniilin  nostrc  coclcsic  oblincrrnf.  ni^i  forfc  pro  pccrnfn  aliqito  itirr  iii  iudicio  familie 
amitterenl.  Idem  ius  in  rcliquis  miaistrts  quot;  ipsa  dcdit  liabcalur.  Qugd  .si  li^c  pactio  fuorit  fracta,  ipsa 
loUat  soa  et  nobis  reddanlor  nostra.  Iluhis  rd  testes  sant  bi.  Bemhard  oomes.  Heinbold.  Albo.  A20.  Tbiat- 
mar.  Thiatlwird.  Rcinfrid.  Waltcrc.  Alucric.  Frclhcboll.  Hizil.  Mcinhard.  Ruothulf  Hclindag.  Wizil.  Waldcric. 
Boilo.  Vdo.  Ilcinrtc.  Hclmeric.  Wicmfin  Wcrin.  Wcrinhcri.  Iloico.  Hamuco.  Admund.  Hcio.  Tammo.  GodefriL 
Adclgar.  Ilcinric.  llunico.  Bciiuger.  U<<nno.  Waibraht.  Hunir.  Abichin.  Acelin.  Arnust.  Abbclin.  Miso.  Poppo. 
Wilbraht.  Hiiaxa.  Tiemma.  TVkiharL  Asceeo.  Aiea.  Bosa  Rantwic.  Radoo.  Rodbraht  Bomhart.  Wemizo. 
Thiadbnlt  Mpinl^nM  Pol^mnr  Tliii>'!pric.  Rocbraht.  Adcchin.  AzQchin.  Haioo.  DodidtO.  Eppo.  AluiliO.  Mcnger. 
Ticdcric.  Uibo.  Liudbratb.  Tiaza.  W  czil.  Tiaza.  Hamiza. 

LXXXVIIl. .  • 

C.  In  nombie  sanctae  et  mdhridiiae  Trinilatis.  Ileinricas  Dei  gratia  Romanoram  bnperaior  auf^isins.  Si 

aeoetesiaram  Doi  sublimattonibns  omni  studio  ||  inscruiimis,  aclcrnao  retcibutioiiis  [wemia  nobis  affntura 
CS.HC  spcramu.s.  Quaprnpfcr  omniiim  fiddium  Chrisli  pnsi  iifitini  sriliccl  ac  futurorum  nonoril  uniiicrsitas, 
qualiter  Meinuuerccus  sanclac  Paterbruniiciu>is  accclcsiac  vcncrabilis  cpiscopu»,  omnia  prcdia  quae  berc- 
ditario  ture  poissedorat  matri  suae  AAitae  oontmdidii  Dehuic  ipsa  cnm  manu  mariti  et  adoocati  soi  Bal- 
derici  comifi.s,  ('onsi  ;i>.ii  ('ti  iiu  liornluin.  fvuirm  prcdia  polcslatiue  iiobis  donauit.  At  nos  perpelliac  bea- 
titudinis  spc  ac  pia  prcfati  cpiscopi  dilcctique  ncfiotis  noslri,  qiii  sc  omniaquc  sua  diiiino  scniicio  mnnci- 
pare  gaudct  proce  ct  dcnocione  commonili,  prcdia  cadcm  lcj^itime  nobis  tradita,  inter  quae  principaics 
Cortcs  sunt  istc.  Imniidcshusuii.  Walmoiithcm.  Ilauurlon.  Hakilbent  Handolbiki.  GollhbikL  Doddonhtmnn. 
Hnlvlnncslcuo.  Wakercslcuo.  Cum  appcrlincnlibus  nillis,  mancipiis  utriusqiic  scmis,  sihiis,  uiis  el  inniis. 
exitibus  et  rcditibus.  molendiois,  piscatiouibus,  pascuis,  uenaliouibus.  qocsitis  ct  ioquireiHiiSi  omnibasque 
mensilibns  quac  (|uolibe(  modo  dtd  uel  aominari  possunt.  sandae  Paferbmniienst  aeodesiae  m  homirem 
sanetae  Dei  geoitricis  Mariae  sanctiqae  Kili^ni  mariiris  nc  be^  Liborii  confcssoris  cousiruciae,  pcr  hane 
impcrialcm  pai{inam  Inrfsimur,  omnium  hominuio  contradiclionc  rcmotn  In«:ttprr  otiani  iniprrifiti  fiiirlorilalc 
precipimus,  ut  nulla  inaior  minoruc  pcrsona  aliqua  iudiciaria  polcsiaic  10  cisdem  prcdiis  sc  inlrumitUit, 
nisi  aduocatw  qoem  ehudem  aeodesiae  episogpu  siN  eligat  Si  qois  aalem,  qnod  abait,  hoc  noslrae 
denadonis  preceptun  infringere  nisas  fberit,  oentiim  libnis  auri  persohiai,  I.  eidem  aeedeaiae,  et  L. 


'0]  Iiir<r-,  in  <1<'r  Tit.i  Meinvf.  n!cht  crKahtile  Tradilioo,  lindet  tirh  in  d«in  ■lleren  Copi«rio  det  DomtCift*  «i  Paiethtnn,  tfr.V^ 
iwiMlu  n  T  rkuniiin  au)  der  Zcit  de>  Diichur*  McillWCrfc,  Md  wifd  dcibtlb  MtT  M|McUoWM,  «bglcicb  dcf  Utm»  dkctC 
BuelMb  in  denelbsa  nicbt  gcuaBt  «Ird. 


Dlgltized  by  Google 


72 


noatif  caiikerf.  Et  ut  hiiec  mMlrafi  inrgicionis  anctoHlas  firtn  et  incoiiiiBlia  penttaneat,  hoc  prcccpium 
inde  coiuicriplnni  ttann  propria  corrol>oraiites  aigilb  noalro  iusainnis  inei^uri. 

Sitjuum  Heinrici  Hommwrum  inuirtissimi  (L.  M.)  imjteraleri», 
iiunlhtriuis  cancellarius  uice  Errfnnhnfdi  archicapjtellani  recognouit. 

Thita  IIII.  U\ns  Jan.  ImliclioQC  XIII.  Aiino  (lotninicoc  incarnationis  M^^XM.  Anno  uero  doinili  Heinrici 
sccunUi  rcgnauUs  XIUI.  lippcrii  autem       Actum  BRODiLVNNU.  FEUaTER.  AMEN. 

b  Aadcs  iicfa  aoch  VAtmnt*  vm  MbmilM  LdbnmMii,      «ddna  dai  Shgal,  wihncfaclnttch  «!••  «bi  lMcUiiec«l, 
vtgMagl  fewMca. 

LXXXIX. 

Aut  dem  Kopiilbucbe  dct  DonittiAj  xu  Paderboni. 

C.  In  nomine  sanctae  ct  indiuiduac  Trinilalis.  Hciiiricus  diuina  Taucntc  clcmcntia  Romanornm  Impcratur 
augustus.  Ecclcsias  Qu-isli  auipliare  scruoi-umquc  cius  ncccs&itatiiius  pie  ac  dcmeater  subuciurc  impcrialis 
promoliuois  ordo  deposcit  Proinde  fldeiiam  CIiriBti  noucrit  industria,  qualiter  diuino  iastincln  aoMnoaiti, 
el  intcruciitu  dilectis-sini.io  roniuiiis  nnstrae  Cunigundae  inipcrati  iri>  augustac,  in  itl  tpsum  fratcma  caritate 
collaborantibus  Hcribcrto  Colonicnsi  arcbiepijicopo,  Ibeudcrico  .Miuic^rdeuordensi .  Adcibaldo  Traicctcnsi, 
Thcoderico  Mctensi,  Wiggero  Vordensi,  Thietmaro  Ossenbrugensi,  Brioo  Hauelbcru;cnsi .  sanctac  Palhcr- 
bomciug  aecclcoae  in  hODtircm  .siinctac  Dci  i^cnilricis  Mariac  sanctiqae  Kiliani  martyris  et  aancti  Liborii 
confcv^^iiris  romtruotap,  nii  vU:in\  M^niiiiucn  liiv^  ticnrTahilis  ('piscopiis  jirc^iilct ,  quandam  no.stram  rnrtcin 
Morongu  dictaui,  in  |>ago  Moroiigauo  iu  comitalu  Reimouis  cuniilis  silam,  quam  nubis  Voouuaous  Itremo- 
nenaiB  archicpiscopus  eum  nutou  adoocali  aui  Vdous  tradidit,  omohnn  bomioum  conlradictione  remola,  pro 
reniodio  animae  aenioris  noslri  tcrcii  Ottonis  diiiuc  scilicct  ntcinoriac  imperaloris  augiLsti,  ct  tncolumilale 
uitae  noslrao  pracsiTitis  ac  spo  futurac,  pcr  hauc  impcrialciu  paginam  conccdimns  aii|uc  largiinur,  cum 
oiunibus  appcudiciis,  areis,  uillis,  pascuis,  aquis  aquaniniuc  decursibus,  pisLuiiiutitbu:» ,  molcndiois,  siluis, 
nenationibas,  caoclieque  quaficunque  modo  nominari  possiut  utensilibus,  ea  nidelicet  ntione  ut.predictos 
Mciiiuucrchus  episropii-.  onndfin  fiiilim  i|uamditi  iiiunt  in  usus  proprius  potcstatiuc  possidiat,  jiost  fincm 
ucro  uilac  suae  ad  uestitum  caaonicorum  io  eadcm  Dco  sanctaequo  genilrici  eius  Mariae  ucc  uon  beatis 
Kiliano  ac  Liborio  Mruieotitnn  annoatim  mcliorandinn  pertineaL  Si  quis  nero  hanc  nostram  donatioDcm 
infringere  presumpscrit ,  ccntum  libras  uuri  pfTsuliiat,  L.  cidcm  aecderiae,  L  uero  HMtrae  camerae.  Ei 
ui  hacc  nostrno  lihcraliiatiH  nuttoiii.is  stoluti^  it  inconuulsa,  ponnaneat,  bane  cariam  uide  conscriptam 
manu  propria  robuiautes,  >i^ilio  nosiro  iiis^iuius  iiisigniri. 

SigiaiiH  domii  Ueinnci  imj>eratohs  innictimmi.  (L.  M.) 
OimlAentM  eaneMarnu  «we  JEftftaii6aftb'  ardtiei^peUoM  reeogntmi. 

Dota  nn.  M.  Januar.  indidionc  XID.  anno  dominicae  incaraationls  H*.XVlo.  anno  nero  doouit  Heinrict 
secundi  regpantiB  XUIL  Iroperii  aulem  U»  Actnm  Drodtnannia  feliciter  AmeN. 

xc. 

Aoa  deni  KnpijIUarlie  dcs  DomtlUU  ctt  P«dcilkorii. 

In  nnminf  <;nnrlnp  pt  indiuiduno  Ti  Inilatis.  Ilciiiricus  diiiinn  fatifntc  clcmcnlta  Romanonim  Impcrator 
auguslus.  Tribunal  animac  dilataiuus,  si  ccctcsias  Christi  cum  sibi  subicclis  ampliamus.  Qua  dc  rc  lidc- 
Binn  Dei  uniuersilati  pateat,  quod  hac  intentiooe.  inierucnlu  dilectlssimae  coniectala  noMrae  Con^undae 
unperatrids  augastae,  ncc  noa  el  Heriberli  archiepiscopi  Coloniensis,  AddbaUi  Traieclcnsis»  Thcoderid 


Digrtized  by  Google 


191«, 


79 


AtimigBrdetturdeiHie,  liieoderici  Meleasis,  Wiggeri  Verdeaws,  Iliietinari  OtM.'nburgeiisi&,  Erici  Haaclbcrgcnsis, 
nnciae  Paderburaemi  aecdesUie,  in  honare  saocfae  Dei  geniloflia  Mariae  «nctique  KyHani  nartyris  et  saiKsti 
liborii  coiisecratac',  cui  eliam  Mcinuucrcus  ueneraudus  cpiscopos  presidcl,  qunndam  curlem  nostiae  proprietatk 
Bernesliuson  dirtain,  in  pago  Lisga  in  comilatu  Vdonis  siliim.  quam  ab  Vnuuano  Brcnioncnsc  nrrhic|)iscopo 
donaale,  ct  pcr  aduocalum  euum  Vdonem  legiUiiia  tradiliune  acecpimus>  pro  rcmcdiu  aniniaruin  diuac  mcmoriae 
Ottonis  iuiperaloris  tercS,  aenioru  acilicet  nostri,  et  incolomitate  uitae  nostrae  utriusquc  prcsentia  uideBoel 
ac  futiirae,  coniugisinic  nostrae  dilcctissiinac,  nec  minus  pro  siabilitatc  regiii,  proprictario  iure  concediroua^ 
cuni  oinnibus  appcrtincnciis,  rebus,  tcrritoriis,  uillis,  mancipiis  utriusquc  scxus,  siiuis,  ucnationibus, 
aquis  aquarumuc  dccunMbus,  molcndinis,  piscationibus,  uiis  et  inuiis,  exitibus  et  rcditibus,  pratis  etpascuts, 
ct  com  onmibus  aeqoisitiB  nel  iuqujreodia.  Ea  ralione  ut  prcnominatus  episcqMs  eiusque  woceasores  Kbe- 
ram  potcstnlcni  in  ciusdem  aecclesiac  iitilitatcni  ucrtendi  haboant.  Si  qnis  antem  in  prtstcnim,  quod  absil, 
prefaiam  accdesiam  inqiitf?tnrc  cooteadat  do  cisdem  prediis,  perpctuo  anathematc  condempoetur.  Insupr^r 
C  libras  auri  optimi  cumpunai,  dmiidietatem  regiae  camerae,  et  reliquam  partem  eidem  aeccle6iae  quatu 
inquietarc  presumpsit.  Ei  ut  baec  nostrac  traditioois  auctoritas  slabilis  ct  inconimha  pemMneat,  hano 
caitam  iade  conscriplam  mami  propria  roboiantea,  aigilb  nostro  iassimus  insigniri. 

Si(jmim  domni  Beiurici  impfTaUins  nu/jusli.  M'' 

Gunlhcriiis  canrpllarius  uice  Erkeubnldi  archicapeilmii  remgnnmf. 

T)ata  XVIill.  Kal.  Fi<br,  Iiidictlonc  XIII.  Aiino  domin.  incarn.  Mo.XVi*.  ttUU)  uero  donni  Odnrid  se* 
cundi  rcgnaotis  XUli.  imperii  autem  secimdo.  Actum  Drodmaooiae. 

XCI. 

An  dca  KopiatbMfa*  4m  DoMllllt  tn  Pftdcfkon.*) 

Tn  nomine  sanclac  ct  indiuiduao  TrinitJitis.  Ileinricus  Dci  gracja  Romanorum  Impcralor  ai^;ustos. 
Diuinae  pietatis  clemencia  quae  nos  ad  culmen  Impcrialis  niaicstalis  perdaxit,  ad  hoc  iiohiit  regnarc,  ut 
accdcsiaruiu  ordini  firmando  atquo  corroborando  subuciiiamus,  hiis  autcm  maxime  locts,  quae  ab  ante» 
oeasoribos  nostris  refpbus  uel  imperateribns  fiindata,  sed  iam  peccatis  engenltbns  pene  uidebaiitor  annnl- 
lata.  Qua  propler  omniiim  fidclium  iioslrorum  prcscnlium  sciliccl  ac  fuluronim  infhi.striaf  iiotiim  csse 
uolumus,  qualiter  uos  diuini  amoris  instiDcto,  pro  rcmedio  animae  nostrac  scu  parciituin  nostrorum,  ncc 
aon  el  lercit  Ottonis  bonae  memoriae  imperatoris,  dilectaeqoe  coniugis  noelFae  Cimigundac  impcratricis 
augostae  mteniento,  Mqae  Meginauore  sanctae  Padrcbromiensis  accclcsiae  ucncrabilis  episeopi  rogato, 
{»ibi  sancta»vjiie  stme  accclcsiae  a  Karolo  ma^no  imporatore  oliin  fuiidatac.  noslris  uero  tcmjioribus  in- 
veudiuin  passae,  in  hooore  enim  sanctae  i>ei  gcnitricis  scropcrquc  uirginis  Mariac  et  sancti  Kiliani  inartiris 
liboriiqve  confesaofis  dedicatae,  Comiiatum  quem  Hahdd  eomes  dum  niiit  lennil,  sitam  scOicet  iia  tocis 
Haucr^,  Limga,  Thiatmalli,  Aga,  Palhcrga,  Treueresga,  Lingancka,  Erpesfeld,  Silbikc,  Matlclt,  Nihtcrga. 
Sinalfclt,  Balleuan  propc  Spriada,  Bambiki,  Gession,  Seuuardeshiison,  cum  omni  legalitatc  in  proprium 
coucedimus  atque  largimur  per  hanc  nostram  impcrialem  paginam,  eo  uidelicet  racionis  tcnorc,  ut  pre- 
fiilas  epHOopns  lleginanere  niiqae  suoeessores  preaeriptae  aecdesiae  presidenles  delime^liberam  faabeant 
poteslatcm  de  codcm  romitatu  piu-(]'i«»  utilitatibns  qiiirqiiid  cis  placiitTit  faciendi  nd  conim  tamen  ntitita- 
tem  aeccleeiae,  Omoium  uidclicci  mquietudine  remola.    £t  ut  bacc  nostrae  tradicionis  seu  oonfirmacionis 


•)  Voa  itm  OiiglHfc  riaA  mr  mA  HnwfcalfiBke  «fcfig. 
CU.  d^i  Mil.  WeilftL 


10 


Digitized  by  Google 


74 


•uoloritas  stabilis  ct  ioconcussa  omni  habeatur  tempore,  faoc  precepttun  iade  ooafcriptaim  manu  propna 
§tm»n  mumm  «t  ngSh  iioatro  iusi^iiro  intiiiiHii. 

Si$mm  dmnt  Beiarki  impertatiiri»  augu$li  (L  M.) 
GwiMenW  eanedlant»  wcs  ErlattbtMi  arduaqmaani  neognouL 

Dairt  xvini  Kal  Ft  br  IndicL  XIU.  Amk»  dominiwm  incarnatioiiis  llilhsiim  XVL  anno  uero  domni 

Deiorici  sccuodi  rcgnaaUs  Xill.  Impcrii  IL 

XCII. 

Ao«  6em  Kopialbuche  dc*  Dooiitifts  la  Padcrbora. 

lo  nomine  sanctao  ct  indiuiduac  Trinilati$.    Heinricus  Dci  gracia  Romanorum  Imperator  angustus. 
OmniiDii  CluMfidoSaiii  indiMtra  nouerit,  qnalitor  nos  diuini  anorii  re)q>ectn,  e(  dOectisrioiae  ooningia 

nostrac,  qui  duo  siumus  in  carnc  una,  Cunig;undae  iiidiOictH  inipcrntriri-;  angustac  rogato  Ot  instincta,  aan- 
ctae  Patcrbrunnensi  aecclesiae  in  honorc  sniirtac  Dci  gcnitricis  Mariae  et  sancti  Kiliani  martiris  sanclique 
liborii  ter  beati  confessoris  dedicalac,  t<iie  predium  proprietauimus,  quale  nobis  omnium  hominum  con- 
iradteUone  remota  tradidit  Relmicns,  uidelicet  io  oMnitaltt  Herinianni  oomitia  ia  Ihiliirine  mansum  miuni, 

in  Nirnh<'m  niansnm  I.,  in  Sltiirmc  Tnansiitii  I  .  llaloslron  inansiim  1.,  in  Bcrllialostron  nianswtn  I.,  in  I.f- 
bcmbeke  mansum  1.,  in  Horlon  niansutn  1.,  in  comitatu  Uttonis  coniitis;  in  bluopo  mansum  I.,  in  Ricoldmc- 
biiMn  mansum  I.  cum  L.  mancipiis  utriusque  sexus,  arcis,  uillis,  pascuis,  aquis  aquarumuc  decursibus.  pLica- 
tionibtn,  molendinis,  siluis,  ucnatianibus  tt  omnibus  appendidis  cmiclisqne  qiialicumque  niodo  nominari 
possint  utcnsiiibus.  F.a  scilirct  ralionr,  ut  tilfrque  nostrum  tam  uestiturn  qtiam  uictii  sliprndialcm  amndo 
ab  episcopo  sedis  subscriptao,  nunc  ucro  a  dumno  Mc^inuucrco  presuto  et  post  a  successoribus  ipsius, 
oonmioni  canoniconm»  conaens»,  com  perpelna  oratiotiuni  participationc,  plenarie  inibi  slciit  imua  fratmm 
aceipiat  et  potcstaliue  possideat.  Et  vt  hncc  traditio  noslrac  liboralilatis  stabilis  et  inconcuasa  peimaneat» 
banc  cartam  indc  conscriplam  manu  propria  roboraiiles,  sigillo  nostro  sublcr  bullari  iunillliia. 

Sigmim  ftnmni  Ilrinrin  Romanorum  inuicdssimi  Imperatnrix  auguxli.  (L.  M.) 
Gunilteriui  icnicellanus  uice  Archanbaldi  archirapellani  recognouil. 

Data  lUI.  Id.  Junii,  ludictione  XII.  anno  domiuicac  iucarnatiunis  M..\V11.  anno  ucro  domni  Ucinrici 
lecundi  regaaulis  'XVI.  fanpmii  liD.  Aeiom  PatberbnnuuMi. 

XCIII. 

In  nomloe  Sonctao  et  indhiiduae  Trinitatis.   Heinricos  Dei  gratia  Romanorum  Imperalor  Aogoatos.  Cn' 

nonum  statuta  non  oro  hominum  «ed  spiritu  Dei  condiia  precipiunt,  tit  Fpiscopi  frequentcr  claustra  mona- 
cborum  uisitcnt,  et  si  qua  oxtra  regulam  illic  iuuencrint,  abM,*idaDt  ct  corriganL  Uaec  u%ilaaler  interius 
cootemplanles,  et  in  hulns  uiiae  ilinere  ooera  nosbv  epiacopb  impooendo  leoiganlaa,  caritalia  caiaa,  muB 
qua  diues  paupcr  rsl.  cum  intenicntu  nmanlissimac  conin^is  nostrac  riinipundae  nidelicet  Imperatiicis  auf^ustae, 
cum  archiepiscoporuni  Erchaubaldi  Mogunlinensis,  Poppnnis  Trcuerensis ,  Gornnis  Ma^cdebnrgensis .  1'nwani 
firemensis,  et  cpiscopMiim  Amoldi  IIalaerstadensi.s ,  Epponis  BabetiberKcnsis,  Theodciici  Mtatensis,  Hcinrict 
Wiroeburgensis,  Theoderict  Miinigardouordenais,  Hcinrici  Parmcnsis,  Theodcrici  llbdeiuis,  Thiemonis  Hers- 
burgfnsis,  Erici  Hauelbergeasi.s ,  Lnicoruin  quoquo,  Ucrnhanli  (Incis.  Sii^ifridi  afque  Ezzicnnis  comiiuin. 
Abbatiam  nomine  Helmwardesbusen,  cum  omnibus  suis  appcndiciis  mobilibus  ct  inunobilibus,  scdi  Pader- 
jMnMori  In  honore  aanclaa  Mariao  sanclorunique  Kyllani  alque  Uborii  oonslmclao,  cui  birigou  acqotMliaaia 


Digrtized  by  Google 


—  i»t8. 


75 


presul  Mevnwerchus  in  presentianim  prpest,  in  proprinm  dpdimiis,  nostroqnc  iurp  cl  dominio  in  ius  ct 
domlDiuRi  ip»iu8  amodo  potesitatiue  et  iuxla  reguiam  saucli  Bciiodicti  cpi&copaliter  di^poneodaiu  alque  po«- 
«dendam  inulidawi  Et  nt  haae  SMtne  liwMoniB  pi^iNi  finaa  «t  meomraln  penMneet,  mami  propria 
eorroboraales  atqne  oniirmaatea,  agpli  nootri  impremione  «ibier  eam  sigiliari  iamjmm» 

Sifjniim  dnmni  Beinrid  innirtissimi  ^omonorum  Imprrntrtris  AuguMli,  (L.  M.) 

Gufithrntis  canpfillarius  uice  Erchanbaldi  arckirni^rl/mu'  notnmt. 

Data  V.  Idus  Julii,  lodictioae  XIL  anno  domiaicuc  incamationis  M°.XV1I°.  aaoo  uero  doouu  HeiBiiGi 
aecundi  rqpnnliB  XVI*.  taaperii  lUI*.  Aotnm  lietao. 

*  *  * 

Wabr*cbeiolich  aur  dirte  oder  elBC  verwaodto  Angelcgcnheil,  berieht  ticti,  rulgeade,  im  Original  auf  einea  «choMlca  Peif»- 
MCHUtnir  (tMhriabtn*  Motit: 

Hi  sunt  lestes.  Thictmcr.  Ekkica.  Ludirr  Rkkica  Haodij;,  Vunlhcm,  Yuidukin.  Bcnna.  Kiza.  Amulag. 
Volcbal.  Ihietmer.  limned.  UerbrahL  Vuiking.  Thicdric.  Iba  Acica.  Ileriuuard.  Barcbard.  Dodica.  Tiaza. 
Vrelheric.  Lefherd.  BsehulC  Ooa.  Uuidola.  Fronca.  Heiiman.  Thlaia.  Bmm. 

Episcopus  Thicodericna. 

Dux  BtTiihardus. 

Dc  abbatia  HclmuuardestT. 


XCIV. 

C.  Id  nomine  sauclac  ot  indiuiduac  Irinitalis.  Hcinricus  diuina  fauente  clemcntia  Romanorum  Imporalor 
Augnstus.  II  Nooerit  oroniam  Dei  lidelium  nostrorumquo  tam  presentium  quam  subeeqaeniium  iDdoatria» 
quulitcr  nos  intcrucntu  dilectao  OOniugis  nostrac  CVNlGViND.\E  uidclicet  imperatricis  augustae,  lideliumrpic 
nostrorum,  Poppoois  Treuerensis  archicpiscopi,  Erkanbaldi  Mogontim  arcfaiepisa»pi,  Eberbardi  Babcnber- 
genHls  cpiscopi,  Adelbaldi  Trajeciensis  episcopi.  Hem  Popponis  aUMUis  Tolleam,  Godefridi  dads,  Bem- 
hnrdi  docis,  BeceUni  comilis,  aecclcsiac  Paterbnmnonfli,  coi  venenndna  epiacopas  Heinwercus  nostrae 
uidclicct  scniitntis  paratissimus  presidet,  sub  honoro  njjino  D»'i  gpniCricis  Marine  sanctiqiio  martiris  Kiliani 
nec  noa  ct  beaiissitni  confessorum  saocti  Liiiorii  episcopi  constructac  atquo  dcdicatac,  tale  predium  quale 
Vinila  per  mannm  nohis  dedit  et  consensnm  coningb  et  adaocatt  sni  Ottonis,  in  looo  Sihorgobasan  nomi- 
nato,  in  comilatu  Vtlonis  coraiti.-<,  in  pago  ncrnini  ruclihin ,  rnm  omnibus  pertincntiis  s^nis,  posscssionibus, 
nmiicipiis  utriusquc  sexus,  agris,  acditiciis,  tcrris  cultis  ct  incultis.  aquis  aquarumque  decursibus,  pratis. 
pascuis  siuc  compascuts,  moleDdiais,  piscatioaibus,  siluis,  utis  et  inuiis.  cunctisque  quesiUs  ucl  inquireadis» 
in  proprium  hire  perenm  tradidmms.  Et  ut  iiaec  tradicio  precepti  nostri  firma  et  iooonuuisa  pennaneai^ 
lianc  |M»yi»Mn  inde  conscriptam  mann  propria  rohorantes  sigilli  nostri  subtorbullari  iimimus  impresaioae. 

Siejnnm  domni  Beinrici  ffomananm  (I.  M.  iniii'-ti<M'mi  Imperatorii  AugustL 
Gnulherius  canceUarim  utce  Etcutiilaidt  ardncajnieUniti  recognouif. 

Data  1.  id.  Apr.  Indictione  L  Aimo  domintcae  iocaroationls  Millesimo  XVillo.  aniK>  uero  domoi  Ueimrici 
«eonndi  regnantis  XVL  Imperii  aotem  Y.  Adam  Nooiomago.*} 


•}  Der  WoBtiitai  wd  AiwimiiMpdift  dpi  apiilcr  mit  andcrtr  Tinta  cin|cln|ra.   Zwiiciicii  dcn  bcidca  IcMm  W«Ic*  «cr 
vn,  Un^i.  b  cia  iiMMr  Znrfidicoinai,  wcWhvi  dnc  «W  fmH^m  lilad  ait  dvn  utmHtiaMAim  Wcflc  TBITILE 

(«Talit  hat. 

10* 


Digitlzed  by  Google 


ItfiL  - 


xcv. 

In  noininc  pnlris  rt  fllli  (>t  Spiritiis  s<incti.  Iloclico  comr?  pfccaminum  gnonTm  r^tquo  linmanac  fra- 
gilitali»  tncmor,  ac  diuiiia  anunonicionc  conpiuietu$,  pro  remedio  el  conunenu>ractone  auirnae  suae,  ad  altare 
el  ad  senndum  noctae  Tki  .genitricis  Uariae  el  eaneli  Kiliani  aytiris  et  saiicti  liborii  eonfesBorB,  cnm 
conscnsu  nintris  suae  iiidelicei  Ilildi^undao  beredis  sunc  primitiiMie.  firalrisque  sui  Sigobodonis  asscn^u  et 
asstipulncionp ,  smim  prf'<liiim  fraflidit  in  projiriiim  in  his  locis  quorum  nomina  hic  subscquHnttir.  Viiart- 
bcrhgi.  R.ainlcros.sun.  Erungun.  Hadi.  Hadi  in  .siiporiori  Vuurailuhun.  Robthoin.  (jaramclti.  Roduuardeshusun. 
DlandebaBan.'  Siliben.  eam  agris  enltis  et  incultis,  Mloia,  attaia  aqnaramae  deearsilniB,  pratis,  pascais,  nee 
non  eum  utriusiiuc  &cxu.s  mnn(  i|iii>  <A  cum  omnibu^  ad  haoc  loca  pertinontibus  appcndiciis,  uidclicet  octo 
molcndinis,  cetcrisquc  quac  ndhiic  noniinari  quount  uol  nc<|ueunt  et  tamcn  in  eis  sunt  uel  fieri  possunt 
utilitalibus.  exccplis  miuistcrialibus  cius  bominibus,  Eilbchil,  Randuuihg,  Acilin,  Gcla,  Doda,  Iloika,  Mainza, 
Tamma,  Hibuke,  Himle,  celcrisqae  mnlieribus  iam  ad  genicewn  eius  assumptis  non  ollerias  aaaumendia. 
Ea  racioiio  ntqtio  parrionc  intcrposifa,  nt  dnm  Dco  iulirnto  monoslcrinm  PatcrbrnnnoTKp  mnnorot  inco- 
iumc,  pro  cudem  Dodiconc  sacerdoli  ati^ue  diacono  el  subdiacono  cotidie  publicam  missam  cclcbrantibus 
stipeMfoGs  refocilacio  quae  conncnit  uni  etusdero  ecdedBe  fratri  oonstipandiali  dari  daretnr.  Sb  aulem 
ab  epucopo  ud  preposito  pubblica  niis.sa  cclcbrarctur,  eadcm  cius  alipendiali^  rcfocilacio  pro  animae 
eias  romodio  intor  duodccini  cgenos  diiiidcrcliir.  Ciini  ncro  idcm  comos  Podico,  diuiiin  sic  dLspoueiite 
prouideucia,  huius  uilac  termiiium  traii.sirct,  in  omnigena  rccommemoracione  ({uam  pro  eiusdcm  mouostcrii 
episoopo  agere  consuelado  est,  pro  eodem  comile  Dodieone  cdebrari  debere.  Videlioel  in  missarom  et 
salmorum  cclobracionibus,  luniinoi-umque  inccndiis,  eulogiarumqnc  doiiacionibus.  cenlcnorumquc  pauponmi 
rofocilationibtis,  ct  in  omnibus  quao  in  cpiscopi  ciusdem  loci  annuali  dop<»iciouis  dic  conuonit  facore. 
lluc  tiudieiouc  ct  paccioiic  pcracta  autc  allarc  sanctac  Dci  gcnilricis  Mariac,  domiuas  opiscopus  Maiuuucrcus 
enm  suo  adnocato  Amulungo  pro  eodem  prcdio  in  prccnriam  cidem  Dodiooni  prcstilit  quicquid  in  Desbur^ 
A.stnodori,  Vue-slnederi ,  D.iliianhusun,  Duoriun,  Vflaliun,  RR--!aki,  Sililicni,  Vncjiplillii.  ad  rcclesiam  Paior- 
brtmncosem  proprielatis  periinebat,  atque  eandem  tradiciunciu ,  quam  idem  coiiics  Dodico  ad  altare  sanclae 
Hariae  iradidit.  ul  utrumqne,  dum  ipse  niucrct ,  tradtcbnis  niquc  precartae  usu  fmctus  uteretur,  iHo  aufem 
mortera  obcvnlo,  in  intogruni  precaria  et  Iradicio  ad  su|iradiclam  Patcrbrunnonsoni  ecclcsiam  roslilueretur, 
.siinilitor  exo'»p!is  Ii-ilniN  ininlslcrinlibiis  iiiri<,  Tin/onc,  Boiinonc,  Mainzono,  nc  diKdms  raiiillii-.  in  Vucpplillii 
babitantibus  ct  ad  lioristolli  perlincnlibus ,  quas  ei  in  prccariam  non  conoessil.  liacc  autom  tradicio  tali 
tcnore  alque  interdietione  fticta  est,  ut  si  bdem  cpiscopas  uel  aUqois  eius  snccessor  de  precaria  ucl  pao- 
ciono,  codom  Dodiconc  uiuenle,  infiingerc  uolucrit,  isdom  Dodico  supradictum  predium  r<'cipii  iuli  li<renciam 
habcat.  Iluius  rci  testcs  sunt.  Siiiodo.  Immcd,  Sibebrt.  Thiatmar.  Bcrnhard.  Amulung.  Bcrnhard.  Erp. 
Ailbrat,  Volcpold.  Kono.  Roduuard.  Haika.  Ilagcrvuorcd.  Helmuure.  Alfric.  Mainheri.  Rathcri.  Vuikiog.  Adal- 
barl.  bnnka.  Asman.  Folcmar.  Hiddi.  Bedlin.  Vual.  Vnidicr.  VflTa.  Hmiald.  ThiadoHr.  iKriman.  Frilhuria 
RainhnM  Itirlnian  Rodald.  Ilildiunnrd.  .^sda^.  .\cca.  Baccn  Vnnca.  Aica.  A.sic.  Rcdla  Tinuca.  Mninhuld. 
Duda.  Tamma.  Thiadmar.  Is^r.  Uardered.  Mainuucrc  liiriman.  Oua.  Hamaca.  Uciluuard.  Frilburic.  Godes- 
scalc.  Vuluerad.  Tualdbard. 

Om  aaf|tdnickl«,'fckia«,  nmda  ««tri  uigt  «hi  wOMdu»  wwdJdsms  BrwlMld  »11  d«r  Qiudirflk:  to.  K.  Gnwlin 
Vaite.  t  (Ei  «chciBt  dM»  MBit  «dter  alcbl  fcflkaalei  akgA  te  IlKMh  Mrim**  Miv.^ 

XCVI. 

Aus  dcm  Kopialbuche  dri  Domttifts  xu  Paderborn. 

Quidam  comcs  nominc  Sygobodo  suaquo  contectalis  Wiodiimod  nuncupaia,  pecoaminum  stiorum 
alqae  bomanae  fi«gilitatis  noii  imBieiiiores  ac  dinlna  In^initiooe  ammoDiti,  pro  remodio  el  Baanim  flom- 


Digitized  by  Google 


101«  -^ieffi. 


T7 


mcmoratione  animarum  ncc  non  suorum  parentum,  ad  altare  sanctae  Dei  genilricis  Mariac  ct  sancti  Ki- 
liani  sanctiquo  Liborii  ooufcs.Hori$,  cum  conscnsu  iitstissimaq  hercdis  Ilildigundac,  unam  curtcm  quae  nomi- 
naUir  Lindoluingcrod  cum  omnibus  utilitatibus  ad  prcnomiiiatain  curtom  perlincntibiis ,  mandpiis  utriusque 
sc\us,  B^rts  cu]\h  ct  incullis,  pascuLs,  pratis ,  siluis,  aqiiis  nqnrinirmie  dcciirsibii<: ,  omnibusque  utcnsilibiis 
quac  Domiuari  qucunt  ucl  ncqueunt  in  praprium  tradidcrunu  iiac  uideliccl  iradicionc  io  preaencia  Imporatoris 
Heinriei  finniter  peracla  atque  ante  allare  Dei  getnlricis  cognoscendo  reiteFala,  «bmanB  MeurauercuB  epi- 
eoopttft  cum  suo  adnocato  Amulungo  quoddam  prcdiuni  quod  noininatur  Corbiki  cum  aedeciin  famfliia  e( 
una  molendina  pro  eadom  riirto  fidem  Sygobodoni  atquc  Wendilmodi  in  precariam  prosti<it,  iit  qMnmdiu 
ulcrque  uiucret,  prccariac  usu  fructus  utcrctur.  lUis  autum  obountibus,  io  inlcgrum  precaria  ad  prenota- 
tum  altare  restitueretar.  Hacc  ttaque  Cradicio  taU  tenore  atqae  interdicCwoe  facta  esi,  u(  ri  iadem  episoo- 
pus  ucl  aliquis  Mii  siiccessor  dc  prccaria  eisilciii  uiiicnlibus  infringcrc  uolncrit,  Mipradictam  curtciu  riM-I- 
picndi  licenciani  habcanU  Uuius  tradicionis  paucos  c.\  pltvibus  toslcs  inlroducamus.  Dodico  comcs.  Bcm- 
hart.  Brun.  Amulung.  Asic  Becflin.  Kono.  bnuka.  Sicca.  Sicca.  Hemuca.  Dodica.  Oua.  Alfric.  Mcinhcre. 
Tbiatmar.  Engilmnr.  Hiriman.  Kraht.  Iliriinnn.  Ricihig.  KobbOk  Erdag.  Waldric  WOuQC  Bette.  Brua.  Wicinail. 
If^.  .Thiadric.  Bcbehrt  Braohart.  Boua.  Uiridag.  £ilui. 

XGVII. 

Vkar  ^ammim  ptidligtoM  «Ku  im  KhiMii  liwliiiWii» 

lu  nominc  <;arcfc  ct  indiuiduc  Trinilntis.  Ilcinrirtis  diuina  faufntc  clcTncntin  Rnmanonini  inipfrator 
augui^as.  Ubi  ^cclcsiarum  ueaorabilia  loca  a  nosti-is  prcdccessoribiis  nobililcr  adaucla,  ut  iu  suo  uigore 
pcrsistaut,  nostra  «netoritate  sanccinras,  ab  omnipolenle  Dco,  (|uem  ki  tm  aanelk  bonoramtis,  etern^ 
rclribulionia  prcmtmn  rectpcrc  iidclitcr  ot  ucracitcr  speramus.  Quocirca  amctiC  Bei  ^clo^ic  ointiiumquo 
fidolium  noslronim  prcsentiiim  iiiili  lirct  ot  fulurorum  uniucrsilati  uohimus  palcat,  qunlil^  r  riiicdericus 
sanct^  Mim^jardcuordensis  ecclcsio  iicnorabilis  opiscopus,  uostrp  celsitudinis  adiil  clemcntiam,  pctcns  ut 
•iie  ^deBi^  per  noatri  precepti  paginam  conoederemus  et  oonfirmaremus  mtan  abbaliam  LieslM»m  nomi' 
ftatam,  quam  anlca  prefata  MiiDigiBrdcuordcn.<:Ls  ecolosia  haborc  uidobatur  elsi  sine  scripto,  sitam  in  i>a^o 
Drcni  nc  in  roinitalu  Hcrimanni  coniitis.  Cuiiis  pclicionibus  ut  iustum  est  annuontos,  intcrucnlu  eliaiii  no 
pclilione  Cunigundc  iinperatrici!>  august^  Doslr^ue  coutcclalls  dilcctissim^,  alioruiuque  lideiium  nostroruni 
ijat  inibi  preaentea  ftterant,  Bnerimrdi  Bnienbei|sen«B  el  Heinwerki  Podittiranncnria,  Adalb<ddi  TraieGtoneis 
episcoporum,  ducisqiu'  Goflcfridi,  pcr  linnc  noslri  precepti  pa£;innm,  prclibito  sedi  cpiscopali  sibiquc  suis- 
que  succesaoribus  in  pcrpotuum  coufirmamus  ol  corroboramus,  ul  in  prcacripto  lo<»  Liesbem  dioto  noBira 
imperiafi  ancioritBile  debbio  Bberam  habennt  fiumhatem  eernitinm  Dei  onRoandi  penes  ^oum  amorem 
alqne  timorem.  Preter  h^c  etiam  dc  aduocatis  in  predicto  loco  episcopis  liccat  agcrc  ct  ordioare  sccuii^ 
duni  fwrum  uoluntatom  aduocationoni  in  ipsorum  mililia,  iu\la  (juod  illis  melius  uisuiu  fucrit  ail  ulilitntora 
^cicsif  pretilulato.  Et  ut  h^c  nostre  preceptiunis  auclorilas  omui  tempore  stabilis  ct  inconuul>a  (>crniaucat, 
hanc  paginam  BMnu  propria  oonfirmanitae,  aigplli  noatri  impceflaiooe  ramimnB  insigntrl 

Sigaim  dmnd  Bmriet  mraduimi  el      (LVL)      Gmdariu»  emeeBariw  viee  ArdmtboUi 
MMMfiaiM»  MiiMrafori»  mgtuU.  arehiqiitei^  et  arehia^eamm  reeognoidl. 

T)atum  anno  dominicr  tncamalionis  M.XIX.*}  indtctinno  II.  MUW  domm  Heinrid  regnanlia  XVm.**) 
Imperii  uoro  oius  Yl.  XVll.  Kal.  Apriiis.  Actum  Goslari^  f^iciier. 


*)  Unprnn|;tich  htt  da  grttanden;  H.VII.  ea  Ut  abcr  Mf  otMge  W«il«  carai|ilt; 
••)  Dm  lelstc  i.  iD  duaer  Z«bl  •cfaeiat  ton  jiin|eTcr  Uud  bctseTugt. 


Digitized  by  Google 


7« 


XCVllL 

et  iodfflidiiae  Trnnlatis.  Reiiiricas  Dei  graiia  Roinanonnn  Imperator  augustus, 
QnoniMtt  pfedecessores  nostros  rrges  ucl  impei-atorcs  operatoe  ||  esne  in  «iininno  capite  quod  cst  Chrutus 
non  ignoramus,  quns  scimiis  in  eius  rnpnibris  pcr  fi<Iem  nprrntos  liabrTi  atijrmpntando  aiTflcsias  Deo  vel 
sanctij  iiacrataii,  et  pro  ea  ipsa  re  aeternac  recompensationis  premia  adeptos  fore,  non  sccus  si  sanctam 
Dei  aecdenam  ad  lioDorem  sandorum  suonnn  creMero  et  muhipliGare  doois  od  aogroentis  stndoerimiu^ 
perpetuae  reinuneratioiiis  exullalionein  nos  nancisci  speramus.  Quapropter  voiuersali  ecclesiae  praesenli 
vidclicct  ct  futurac  manifestum  esse  optando  desideramus,  qualiter  M(>,^iuuucrchus  Paterbninnfnsis  ppi«co- 
pus,  noslrac  imperiali  e&cellcnliac  dilcctissimus,  sublimitatem  nostram  conuenit.  postulans  aecclesiae  suae 
vnam  AbbaliBm  Soeldiee  vocatam  dari,  cuius  coRtinuts  petKianibus  non  inmerilo  fiiueBtea,  tntemenln  Qm- 
nigundc  imperatricis  nostrac  \iiIrlirot  dilocits^itiip  comii;;is,  epLscoporuin  quoijue  noronis,  rnuani,  Amoldi, 
Diotrici,  HUtiuuardi  et  Krici,  optimatumquc  nostri  regni,  Pcrnhardi  ducis,  Sigifridi  coniitis,  Ueriniaoai  et 
Bggihartfi  consflii  venlifaitione,  supradictam  abbattam  sitam  iu  pa'^o  Wessa^a  el  io  comiiatn  RrMkrid  caaA- 
tis  sibi  nec  non  suac  aecclesif  Paterbrunncnsi  suisque  suocessoribus  onini  concc<limus  iure  deiooeps  poa- 
sidendain.  Ul  uero  haec  prccepti  pagina  stabilis  el  incnnnulsa  rnturis  \il  presenlibus  temporibus  foTma- 
nere  ualcat,  propriau  manus  caulione  iirmamus,  et  nostri  sigiili  impressione  ralum  ducentes  si^^iari  lusaiuius. 

Signum  domm  neinriri  ftfrenisgimi  (L.  M.)  et  imiirfisieinii  imperatoriM, 
GutUherius  canceilarius  uice  ErdumbtMi  ardacapeUam  recognouiL 

Datuin  anno  dominicno  incamationis  M^^.Wnil    Inrlirtiono  IT.  anno  dontui  Hdncid  r^jnanlii  XVlL 
Impcrii  uero  eius  YL  Xlll.  Kal.  Apr.  Acuun  ad  tiusiiare  feliciicr  Amen. 

Dw  Shicl  iil  ifartM  «iriiifai  mwy. 


C.  in  nomine  stmctae  et  indiuidoae  Triniiatis.  Heinricus  diuina  fauente  clementia  Romanomm  Imperalor 
an(EiMtm.  Ubiennqae  «aneta  Dei  loca  bonis  nobis  )|  a  Deo  donatii  eztolinnns,  oob  soium  ailaa  naatme 

Jon  uitjnilalem,  ueram  cfiam  roj^ni  nos  prosporitatcm  augerc  .speramus.  Quapropfcr  noiiorit  omniiim 
Qiristi  nostroramiine  fidelium  uiiiuersila»,  qualiicr  nos  pro  remedio  animae  nostrao  aatocessorumque  no- 
afarprum,  nec  nott  pro  saliite  dileciae  eoniugb  nostrae  CVNIGVNDAB  imperalricis  videlioet  augustae,  aique 
per  interaentom  Geronis  Magedeburgcnsis  archiepiscopi,  D6tichonisquc  comilis,  quandam  nostrae  proprie- 
talis  forcjstim  in  comi?-i!n  oiiis<tom  Dotichonis  sitam,  quae  lerminum  iuxla  fluuiolum  Fnlda  nominatum  snmfns 
prope  RcginhereshuMia  ci  lienhuson  alquc  fiibcrbach  et  Rulbrehteshusoa  ia  quoddam  flumen  Yvtscra 
uocatum  usqoe  protendilar,  inde  sufsnm  direeta  quaodam  i^hnn  aomine  Ginmodin  aUiqgiK,  abinde  dKokni 
prosi>cuta  itcmin  in  Fuldam  et  sic  sursum  ustjue  iam  prcdictam  uillam  scilicet  Rcgmlieresbnaoa  per^iatiir, 
snnrtao  Paderbranneosi  aecclcsiae,  ciii  ucncrabilis  ct  nobis  dilectus  presul  Mcinuucrcus  preesse  (lidctur. 
ad  altare  ct  reliquias  sanctae  Oei  gcnitricis  Mariac.  sanctique  martiris  et  cpiscopi  Kiliani  et  sancti  Liborit 
ooofeseoris,  cnm  onnu  olilitata  qoae  ab  eodcm  prouvniro  ullatenus  powt,  limiiler  H  perpetuo  habeodam 


•}  Dic  Chuta  Ut  titmlkh  ■•  dcr  MiM*       TmIm  iio  fnmn  Lock.    Die  d«]«n«  ^tHmm  iniinww  WwM  M  an 


Digitlzed  by  Google 


«•1»  —  t*lik 


79 


tradiniiM  alqae  concedimas.  £t  ut  haec  oostra  auctoritas  stabilis  et  iocoouuka  pGrmaneat,  eam  maoa 
propria  roboituitcs,  sigilli  mMtri  impreMioiue  ioasimaa  iimgniri. 

Sigmm  d^^miu  lieinrid  Romanorum  (L  M.)  iauicluimmi  imperatom  augusd. 
CrONAentM  caMeiftirNM  iijiw  ErdumbMi  arehiepuecpi  ae  (urehi«q^tMtm  reeognaviL 

Anno  doDunicae  incamationis  miUestioo  XTIIU">«  iDdicUonc  U<i>  Anno  uero  domni  Heinrici  Romano 
raiD  inpentlorit  «ngpsli  aecmiifi  regpttntia  VnOm  Imperii  antem  VIi«  Actam  XTIil.  KaL  Jamivarii  Mdm 
humn  feliciler  AmeN. 

IXai  groite,  ur  Seha  der  MoBagrasiB-PonBcl  «ar  dit  Clisrte  Jiurgrdnickt?  Slrf^el  icigt  <)en  >iue«iw  KliMfi  tnt 
dcHCD  LoniKlidMii  Sie|ehi,  mit  d«r  Uiaickhft:  UctafiebM  Di.  Gra.  Bomaaorii.  Imf.  Auf.  f. 


G. 

In  DOmine  sanclan  Pl  mdiuiduae  Trinitalis.  neinricns  «liuina  fanfTjip  r!r  mf>ntia  Romanorum  Imperator 
Augustus.  Saluberrimis  sacri  eloquii  iastitutioaiblis  erudtmur,  ||  cxempliM{uc  rcli^osonim  excelleatissimis 
•dmonemnr,  nt  temporaKa  et  terrena  pro  Dei  amore  donanlea  commoda,  aelema  et  sme  flno  manentia 
atudeainiia  adipisoi  bona.  Quapropter  nouerint  orancs  Christi  fidclcs  prcscnt<?s  scilicct  atquo  tuum,  quafiter 
nos  per  intcrucnlum  spiritalLs  pa(ri<!  noslri  domni  uidplicct  papc  BEXFDICTI,  (lllfclissimcque  coniu{;is  no*;frae 
Chanigundae,  ncc  non  ucnerabili^  .Vogonlinensls  accclo.siae  archicpiscopi  l^rchanbaldi,  dilectissimique  noslri 
Babeidiei^cnsis  cpiscopi  Cberhardi.  Frisii^nsis  qaoqne  episcopi  ^lborti.  maximeqne  ob  ioge  el  inde- 
fesfium  seruicinm  vcncrandi  McKinuurrchi  cpi.scopi,  iit  illc  nullins  ncmuli  obprobriis  subiaccat,  quin  phiR 
omnibus  nobis  scniiens,  prcmia  honorcsquc  phircs  a  nobis  accipiat,  cxcmplisquc  noslri  emolumenti,  altos 
ad  nostrum  (idelc  prouocet  scruicium,  ad  Paderburnenscm  accclesiain  in  honoro  sanctac  Dci  gcnitric» 
Mariae  aanctique  Kfliani  nartyriB,  nee  non  saiicti  liborii  confeaBoris  oonatmctae.  coi  pnSglbu  uenenibilia 
Mcchinuuerchus  episcopus  pree.s.sc  dinoscitur,  quandam  nostri  iuris  curtrni  Hatnmonstf>di  dictam,  in  pago 
Rittc!ga  et  in  comilaUi  Vtonis  comitis  silam,  oiia  cum  omnibBs  oius  pertincatiis  siuc  adhereotiis,  ia  qiio- 
cuoquc  pago  ud  oomitata  flita  ainl.  oideficet  cnm  uic»,  utUis,  eccleeiis,  eemi»  el  aaciKa,  areis,  aedifiiBlitb 
terria  cnltis  ct  incultis,  uits,  inuiis,  cxitibus  et  rcditibiis,  qucsitis  et  inquirendii,  ailinB,  fore^libus.  ucaatio- 
olbus,  aquis,  piscationihiis,  niolis.  niolcnilinis ,  rr-}>\'.-i  mobililjus  ct  inmobilibu.s ,  ac  cetcris  omnibos  quae 
rile  4cribi  uel  quoquolibet  modo  dici  possunt  uliliUUbus,  hac  nostrac  auctorilatis  irapcriali  pagina  dooamus 
ao  omaium  contradictiono  rcuota  proprielaimiB,  precipientes  nt  in  Deo  dilectas  ndbis  sepe  dictas  N.  e|»- 
aoopus  iiberam  dehinc  habcat  potcstatcm,  suique  8ucces.sore$,  candcm  curtem  Hammonstedi  cum  omnibns 
appendicSs  suis  toncndi.  posT^idrndi ,  ^pu  quicquid  sibi  indc  libcat  iii  usum  cpi^copattis  faciondi.  Et  ut 
baec  traditio  oostra  ab  umnibus  incorrupUi  pcrmaiieat,  hanc  cartam  inde  conscripUun  manu  propria  con- 
imanlca,  sigMi  noalri  inpreflsione  insigniri  insainHis. 

Sbimm  ikmid  Beuaiei  Romaaonm  IJ..  M.)  imperatom  aupieli. 
GunfAmiw  «aacaUBriiis  ad  mem  &ehaabMi  ardaeaptSam  Teeogaeui. 

Sata  Vnil.  Kal.  Haii,  fai  festiuitate  aaneti  6eoi|;S  marliris,  Indictione  ID.  Aono  dominieae  incamationis 
M*.XX*.  Anno  uero  denmi  Heinrici  secundi  rognanlis  XVmi".  Imperii  antem  VII*.  Actam  BABENIIERC 

Dm  KigA  mr  ■»  idmrtw  Mhmh  Wmh  M|diiait(  miknA&Mit  dia  aia  MmaU^i  M  «liar  «•rioM* 


Dlgrtized  by  Google 


M 


CI. 

Aa»  dea  b«ideB  raderbornUcheo  KopUlbudicni. 

C*  In  nomine  saoctae  et  indtaidttM  TrimlHti*.  Heioricus  dblB*  tttOM  (AmieaHSM.  RonMiioiram  ]in|Mralor 
aiqpMUis.  Si  saiicinrum  Dei  accdcsiannn  loca  bonis  nobia  a  Deo  dooatis  ditaodo  extoUimus,  non  «dom 

uitao  iiosliac  lonf^Mriiuiitatem,  ucnim  cliam  rcgni  nos  prospcritatcm  au{:crc  spcramus.  nunproptor  noiiorit 
omnium  baiiciae  Dci  accolesiac  fiUulium  noslr<*rumi{ue  uiuuer»itai>  pre!>eulium  sciiicel  ac  fulurorum,  qualitcr 
liofl  pro  animae  noetrae  remedio  nostrorumquo  antcceBsonim,  oee  non  et  pro  sahite  dileclae  coniug» 
n(>>tta<-  r.iini^undao  imperatricis  uidclicet  augii^itae,  atque  pcr  intcrucntum  Gcroiiis  Magcdcburgcusis  archie- 
pis(  f)iH  Dntichonisqne  comilis,  quandam  nostrac  propnct!i(i<5  forf«Mfim  in  romifatn  cinsdfm  Dutichonis  sifam. 
t|uac  inicium  sumit  dc  Rothabniii|^ahusun ,  recloquc  traiuile  protonditur  in  Vuisaram  (luuium,  sicque  ascen  - 
wro  dttcit  in  floaium  Fulda  dictum,>}  inde  nero  continoatim  sertiat  soi  ascensus  tenorem  hixta  enndem 
flWTOWn  Fulde  usipie  in  rlmiiii  ipii  dicilur  r,ininir>lhichi ,  ncc  iion  ad  nppic^um  quoii  HoUhusun  aocator 
uiam  tendit.  Mniul  graditur  in  Olhilanhutn  et  in  Rccluabcrisbuitun  alque  ad  RotiiierciiliuiMia.  mox  pergit 
ad  Rikillaliu&un  atquo  ad  Beoorbilii,  sicquc  protenditur  m  uiam  qnao  tondit'}  ad  VuUrcdesliirdiun,  iteroquo 
in  alteram  uiam  qnae  extenditur  ad  Gonnesburin  ct  ad  VuicinonncslinsuA,  sicqoe  !;iraudo  circuit  quaudant 
uinni  qune  pcruenit  ufsquc  ;ul  prcdictum  opjnduni  Rollialiiiiiigahuiiun,  sanctnp  r;Mlorbrunnensi  aecclosinc, 
cui  uciicrabilis  nobi^uc  dilcctus  prciiul  Mcinuucrchus  preesse  uidelur,  ad  altare  ct  reliquias  sanctae  Uei 
geDitrim  Uariae  sanctiqoe  martyris  et  episcopt  Kiltani  ao  sancti  Liborii  confessoris,  cum  onmi  ntiiitale 
qyyo  ab  eadem  ullaleims  proucnire  poasit,  firmilcr  et  pcrpctuo  habendam  tradimus  alque  c<Micedimu8» 
ac  de  noslro  iure  ot  dominio  in  eiusdem  sanriae  Paiferbnmncasis  aprclosino  ius  ct  dominiiim  fransfumli- 
nuis  et  dclcgaious,  eo  uidcUcct  ordinc,  ul  iiullus  cpiscopum  iani  dictae  aecdcsiac  eiusqut*  suecei>sores  do 
predicla  foresti  disnostire  ud  impiietare  presomat.  Et  nt  haec  noetrae  aocioritatis  paffM.  siabil»  et  in- 
pommVHi  pemaneat,  eam  maou  propria  roboraotes  sigilli  noslri  impreaaioiM  insigDW  iussimns. 

Sifjnum  rlnmni  Tlnnrici  .irn^nisximi  el  inuiclissimt  fiomanontm  Imperatoris  augiisti.  (L.  H.) 

iiuiihiiius  canceiliiriii.s  >iire  Krcumbaldi  archieiii.^riij,!  rt  nirhirnnrrUnrii  rfrognottH. 

Aiino  duminicac  incarnationis  Millcsiino  XX".  Indiclionc  111.  anno  ucro  domni  Ileinrici  imperatoris 
augusti  sccundi  regnantis  XVUH.  imperii  autem  VH.  Actum  XL  Ka).  Junii  ChSfunga  feliciter  Amen. 

CIL 

XP.  In  nominc  sanctae  et  indiuiduae  Triuitatis.  Ilcinricus  diuina  gratia  Romanorum  Imperator  auguslus.  |] 
Dioinae  pietatis  clemencia,  qoae  nos  ad  cnlroen  imperatoriao  maieslaiis  perduxit,  ad  hoc  uoluit  iropeiare, 
nt  OOClesiaTam  ordini  tinnando  alque  corroh  :  :  '  suliucniamus.  Hiis  aulem  maxime  locis,  quae  ab  ante> 
cossoribns  noslris  rouilni^  <  t  imporatoriliii.s  luiulaU,  sed  iam  pcccalLs  exigcntibas  penc  uidebantur  annullala. 
Quaproptcr  omnium  iidcliuin  noslrorum  prcscnlium  scilicct  ac  fulurorum  industriao  notum  esse  uolumus 
qualiter  ne»  diuini  ameris  instinettt,  pro  remedio  animao  nostrae  seu  parenlum  noslroram,  nec  non  et 
loicii  Oltonis  bonae  mcmoriao  Impcraturis,  dilcclacqiic  coniujiis  nostrac  CHVNIGVNDE  auguslno  intorucnlu, 
alquc  Mcginuuerc  sanctae  Padrebrunuensis  ecclesiac  acncrabilis  cpiscopi  rogatu ,  sibi  sanctcquc  suac  cccle- 
siac  a  Karulo  uiat;no  Iroperttore  dim  fondatae,  nostris  ucro  lcmporibus  inccndium  passae,  in  honore  enun 
sanel^  -Dci  genitricis  Mariae  sempcr  uirgiins  el  .<mncli  Kyliani  martiris  Liboriique  oonfessoris  dedicatne, 
comitatum  qoem  DUioo  comes  dnm  uixit  lenuit,  siium  sdlicet  tn  iocis  Heeaiga»  Netga,  lifiiteiVt,  oom 


>)  Dm  tweiu  Capiir.:  in  fmiHi  ^i  «ocalar  F«Mi>    *)  dncitar. 


Digitlzed  by  Googl 


t*31  —  iBll. 


U 


omni  le^litale  in  proprium  concedimus  atqne  largtmur  pcr  hanc  nostram  imporialcm  pagixtam,  co  uideiicct 
leuore  nlMniB,  ut  prefetiw  episcopi»  H.  soiqae  raocesMres  preMriptae  eocleslae  pvfsidemlefl  delunc  libe- 

rani  habeant  potestatcm  dc  codcm  comitatu  ciusquc  ulilitatibus  quic({uid  cis  placucrit  racicndi,  ad  corum 
tamcn  otflitatcm  ecclcsiao.  omnium  uidciicot  inquictudinc  rcmola.  Et  ut  hacc  nostrao  traditionis  con- 
(irmationi»  auctoritas  siaijtiis  el  ioconuulsa  omni  babcatur  temporc,  hoc  prcccptum  indc  conscripium  manu 
propria  firaMioinnia  el  noelro  atgilli»  repeffcaaso  iDaignici  iuasuniis. 

Siigfnufn  domni  Biemrui  vietoriontsimi  {L.  M.)  Itrtfiernloris  augusH. 

Gunlherius  cancellarius  nd  virem  nrrkeu\f>u!<li  MogonUni  archiepiscopi  et  archicapellani  recognouit. 

DATA  Xim  KAL.  MARCII,  INDK  TIO.M.  IIII.  ANNO  DOMIMCAlv  INCARXATIOMS  MILLESIMO  XXK 
ANNO  YERO  DOMM  llElMUa  SECLXUi  REGNAiNTIS  XVmi".  IMPERU  AUTEM  VUL  ACILM  PODKEBRLN 
FEUCUER  AHEN. 


Clfl. 

An  dmt  FSntUcb-B«Mh«ia«TMU*ibargiMii«B  Architrc. 

Nouriit  omniiim  fidclium  prcscntium  «'ciltcct  ac  ruturoruro  industria,  Qualiter  Nithardns  Mimigornc- 
fordcn!»i!>  aocclc^iiae  humilis  anli»tes,  ob  peticioncm  fidelis  eui  Bruuin^,  dcdicauit  basilicam  quc  sita  cst 
in  i>a^  Bchun  iniEUt  fhmiuni  Acarae  noiDinatiun,  in  faonore  sancif  Hariae  sempcr  uirginis,  cuique  talem 
condonauit  libertateiB,  nl  prcabiter  illius  loci  sinc  ccnsu  dcgcat,  nihilque  aUud  cpiscopus  prefaic  aaodeMaa 
indo  accipiat,  nisi  con?;niciitihus  synodum  tcmponhus  illic  hahcat,  cf  qiic  corrlL'< •fi  l  )  >.int  corrigat,  et  nt 
bfc  plenius  stabilitcntur,  i|k<c  Bruningus  tradidit  cpiscopo  familiani  unam  in  pagu  bcopitigun,  Adalbemum 
cuin  cunctis  suae  posaesnoni  acddcntibns,  terria,  afluis,  pialis,  aquia,  aquaimnue  decnnibDS.  Qnis  pen- 
ctis,  talcm  prcdicto  putcstatem  Bruningo  cpiscopns  (h  Jit,  nccclcsiae  «uisque  peipeiQO  pesteris  poandeMlaii^ 
Ut  floc  moIcKlinrnm  turbationc  quasi  iurc  doiuiuarcntur  hcreditnrio. 

Post  multuruni  ucro  disccssus  tcmporum,  Domnus  Sigifridus  .supradiciae  aecclesiac  sedcm  suscipiens 
ad  regmdwn»  bBAe  eandem  iraditionem  iu  commuui  syoodo  Engilberhto  socceasori  efaisdem  Braoiagp  coq- 
oedens  firmauil,  et  banc  cartam  sigillo  sancti  Pauli  imprcssam  scribi  prcccpit 

Ofe  Chane  lll  iht  bBtchidigt,  4ocii  «hM  IwdcateBdca  Vcfliitt  dcc  TciKs  «cldh«M  d«  «c«f|«  Aaageralleaa  leicbt 
«•d  cielicr  M  cr|(fltMi  «ar.  Dic  Sdtrift  inl  cine  lelioiic  lemaDifdM  mottckel.  Dac  Sictci  irt  iimt«o  ««iiwcrti  auf 
ciDtm  »0B  der  Sclsrifl  rrri  pc1.i55<.'nrn  Bjurrnr,  djrch  jwei,  in  dai  Pergaiiient  gcmachte,  lange,  pirallcl  laufeoclc 
Qgcncbaittc  anlgeiiracLt ;  «war  iit  dafon  nur  noch  cln  Uruclaatiick  nbtiff  man  crkeaat  daran  aUcr  deatlicli  das 
Braalbad  4»  Apaclab  Pwlac,  wi*  «or  dccc  bcLaoatca  Doiakctitidwiccbca  8ic|clt  wdsbaa  alao  bicr  4cr  ollccl* 
Abdndt  *«vlic|t. 

CIII*». 

Ami  KlodRBgcn  lindsdirtllco-Saacilanf ,  B4.  II.  ■.  11, 

In  nomtne  Saoelae  TrinilaliB.  Sigifridus  Dei  grat&i  Episcopns.  Gratia  et  pax  a  Deo  patre  el  a  Do* 

mino  Jesu  Christo  ct  a  Spiritii  Sancto  pitraclito  nmnihus  (jni  parali  siinl  tcstimoninm  pcrhihcrc  ncrilati  ct 
non  crubcscunt  ucritatcm  quando  fnciint  intcrrogati.  Domnus  Sifjifridus  tercius  ct  dccimus  a  sancto  Liud- 
gcro  Mimigardcuordcnsis  cioitayB  cpiscopu:,,  primnm  in  cootemptaliua  oita  sob  nomioe  abbalis  profcctus, 
poslea  ad  gabenuiliooem  aelioe  prasid  a  Deo  deetns,  enm  magnum  studium  habcrct  lotios  Dci  famulami- 
nis,  inncnit  in  parochiu  sua  qnnndnm  matronam  gcncrc  ct  nioribits  claram,  diuiciis  ot  posses.siunc  latissi- 
inam,  Reiomod  a|)pcllatam.  cum  imica  filia  YFederuna,  cuius  tam  majpia  uoluntas  fuit  nouas  batiilicas  con- 
stcnendi,  mcnt  cpiscopd  coDseawidi,  cmns  oondio  atque  penniMi  septen 
Cod.  dipL  bhl.  W«illiil.  11 


Dlgitized  by  Goo^^Ic 


n 


qdbi»  permaxiiDe  emit  neoeanria.  Ynam  in  loeo  qai  dieitar  Fariari.  alterom  n  OppenlmliM.  terctum  b 

Bunllac;i.  quarlum  in  Curithi.  quhlum  in  Ihtari.  scxtum  in  HonUiorpa.  eeptimum  in  Vnkitii.nh()rpa.  Haec 
sepleni  lor;i  nobilitor  consiimmafn.  nri<;  ct  rfliqniis  S;i!iotfiniTn  omata  ct  cactcris  wPTnlta  quibns  iniligont 
^<accrdotcs,  cum  magna  kiudc  el  dLuuiiutic  ununiquodquu  in  auo  icinpore  preUictus  dedicauil  antistes,  cjui 
nolena  se  ttm  boni  operis  expertero  oflee,  do  domilHis  et  nillia  adiaoentibus  quod  nbi  nidebatnr  ad  nnnm- 
quamquc  dfpiitault  errlcsiam,  ut  csscl  loc»:^  iiloiunis  rii~.itai-o  irifirmos,  .«oiiclirc  inrirtiios ,  ft  illa  implere 
quae  ad  Dci  scruilulcm  cl  ad  fitJdis  populi  lam  uiui  quam  defuocti  perUncnt  s^ilutciti  .Si  quis  cx  nostm 
successoribus  surrexerit  ct  hane  oonscriptionem  insti^nte  dinbolo  dissipare  prcsumphcrit,  sciat'  se  opisoo- 
pali  baiino  in  die  iuilic  ii  (»bligatum  et  obstriclum,  si  (]uicquam  euacuaucril  quod  hic  habctur  scriplum. 
Idco  ne  poriculuin  faciat  aniniiip  suac,  sil  ci  liacc  cli;itta  pro  tc^iiiiiiniid  Sancii  Pau!:  a|>ostoli  pafroni 
bostri  impresfia  sigillo,  ncc  dubilct  quod  si  .spcrnit  cpiscopum,  spernil  apostolum,  si  spcrnit  apostoium, 
sperait  filium  Dei  unigeniium ,  qui  est  teetis  fideiis  primogenitos  mortoonim  ct  .prioceps  Rcgom  terrae ,  eai 
honor,  gloria  et  imperium  in  saccula  saeculorum.  ilae  sunt  uiliac  quac  tradcntc  cpiscopo  Sigifrido  ad 
Farlari  pcrtinehunt  ad  ccrlcsiam  ibi  constiliilam.  Dc  Hillaihcki  Ganliiiclt  Vnp<;tholnon.  Do  his  uillis 
XXX.  domus.  Dc  Cosuelda.  Hauuni.  Mottonlicm.  Gaplon.  Sudiuuick.  iiembruj^giou.  ilildiuuordin^wson.  Quiu 
qunginta  et  quatoor  domos.  Ostaniuik  omnis.  Farlari  uaque  ad  doaMim  Gelieonis  in  Kurtbeki.  Bardamaras- 
uuick.  Iloltuiiik.  Liudbeki.  Bermothem.  Segmori.  Septuaginta  ct  qnafuor  dnmiis  tlo  n.^scli -li  rM.iion  ui^inli 
et  quatuor  domus.  Uae  uillac  ad  Iloentorp  perttnebunt.  Wersetborp.  Aldcnthorp.  liocnthorp  tota. 
Blasberi.  HauokhursL  Weppenihorp.  Hae  perlinebnnt  ad  Bantlagl  Vflenbem.  SncduutnldlB.  Harhem. 
Suthrcni.  Waathhalhcm.  Landrikashcm.  Ilonhurst.  Stokhcm.  Buntlagi.  Oldcnhrcni.  trcs  donios  in  forc^ito. 
Hac  uillac  pcrtinobunt  ad  Ihtari.  Do  ccclcsia  Wcrnnn.  ipsa  cnrlis  llitari  ot  iiill  i  S:;n::nninglhai'p.  I^isingi. 
WesthornoD.  Wigeringthorp.  De  bis  uillis  uiginti  et  scptcm  domus.  De  ecciesia  liitari  quae  Sulhkirike 
noeaior  undedm  domns  de  ailh  Ledscipi  in  qua  sedent  Gdo»  Woldabre  «t  Aoeko.  De  Nortbkirken.  IbtarL 
Balliouuorkingthorp.  Hildingthorp.  et  otnnis  Pikcnbrok.  Do  his  uillis  uiginti  quimpic  doinns.  I)c  ccclrsia 
Ascashcrgh.  Westeringen  ct  Ostariiigcn  ct  tros  oiirlcs  ct  una  domtw  Rarcmis  cl  Garikingthorp.  Dc  his  uilHs 
uiginli  quatuor  domuii.  Wcstsniillukiiigthor]).  Faringtliurp  diniidta.  Ad  Viikingthorp  pertincbil  quicquid 
tmns  Lippiam  flnuinm  est  ex  nitegro.  Ad  Curithi  pertmebit  Vbbenbei^  omnifl.  Cnrithi  ex  integro.  dno 
Sandonlliorji.  Spiakonlo.  Ilommonhcin.  OtillinLjlhorp.  diio  Galmcri.  Frifjlcsthorp.  Bctti<'hoip  I.ont'ri-vi.  T."^- 
setin.  llac  sunt  uillac  quao  ad  Uppcnhulisa  pcriinebuut.  Oauus  Aliiitedi.  Papingthorp.  Fronothorp.  Bre- 
denbek).  Hoitebures.  Gerlinkingthorp.  Frilingihorp.  Ilanguni  tota.  Werilhon.  Appenbulis.  Haec  snnt  nomina 
lestlum  qui  his  intcrfucrunt  el  haec  audicrunt.  Odo  prepositus.  Wcrni  uiccdominus.  Dc  kappalanis.  HattOw 
Grothniicrk.  Ilripo.  Yko.  Bcnno.  Walh.  Gci  ftid.  Radlcf  Guncilin.  Dc  laicis  Goffcfrid  Hcriman  frater  cius. 
Lcfgard.  Ilem  Giode(rid  et  HcrimaQ  fratres.  E/.o.  Berto.  tieto.  Scripturam  istam  iubcnte  epi^copo  Godoscal- 
cus  decanns  dictauit,  AdaUuird  dbcoDnB  soripdt,  ipse  domnos  episcopos  nomine  et  effigie  sancli  Pnali 
fligpanit,  sipiatam  doomae  Reumod  et  eius  filiae  Indidit  et  seeando  «e  tercio  diuinae  aulboritatis  OAUeQ 
«^idauit. 

CIV.*) 

C.  In  Domine  sanctao  et  indiuiduao  Trioitatis.  Heinricus  dinina  Caaente  clemcolia  Romanorum  Impcrator 
augustus.  Si  ueaerahilia  aecdestarum  Dei  loca  difare  ao  sublimare  sttidueijmaa,  nobis  id  nninueque  nosirae 
remedio  pnrenlamqne  noetraram  nec  non  regni  nosiri  |j  «latni  profiitumm  ease  mlniine  dnbitamnB.  Qnn- 


Hit 


iitttr  Drkvnde  ttimmt  dle,  nar  a«di  •twGhridlich  erbaltene  Urkunde  vod  gleichem  Datum,  wegco  iie*  (iuiea  ilohuiucli, 


Dlgltized  by  Google 


83 


propter  nouerit  omnium  ClirisU  fidclium  ooslronuoquc  uniuersitas,  qualitcr  nos  iospicicntcii  intenicnlum 
dilcctissimac  coniugis  nosCrae  CVNIGVNDAB  imperafricis  augnstap.  assidae  moDentis  atqve  inccffiabiliter 
nolw  iu  luomoriam  rcduccntis,  qaod  Meinuiicrcus  Padcrbrunncnsis  accclcsiac  vcnerabilis  opiscopus  plus 
caetcri^  fidelibus  nostrls  in  seruitute  noslra  iugi  deuotioiio  sudanit,  (  iiioni  Par{prbrunnon«ii  aocrlpsiat'  in 
bonorcm  i>auctae  Dei  geoitricis  Mariae  saoclique  Kiliani  martiris  ncc  non  prcciusi  confessuris  Liborii  dcdi- 
caMe.  cai  idem  noUs  dilectua  antictes  preesse  uidetor,  qnoddam  prediiun  noafnmi  StNni  dictnn,  sitam 
in  pago  Wcstralon,  in  comitatu  uero  Bemhardi  coniitis,*)  ctun  omnibus  dosdem  predii  pertinentiis,  terris 
uidclicet  cii!li>  ot  incultis,  curtificiis,  arcis,  cditiiiis.  mancipiis  utriusqtte  sexus.  pratis,  pascuis,  siluis,  ucna- 
lionibus,  aquis  aquanimijuc  dccursibus,  pisGationibus,  molcndinis,  uiis  et  inuiis,  pxitibus  el  reditibus,  que- 
siiis  uel  inqoirendis,  ceterttque  omnibos  quao  quomodocanque  dici  siue  scriisi  aut  nomimri  possunt  iitili> 
tatibus  ad  ipsuin  pioilium  piTtinentilnis,  por  hanc  nostniin  iiiiperialem  paginiim  ooncodiinus  at(|no  largimur, 
el  de  nostro  iure  ac  diitninio  in  eius  ius  ct  doaiiDiiun  omnino  transfundiinus.  Ea  uidelicct  ralionc,  ut  prc- 
dictus  M.  cpisc<ipus  sibi(|uu  posthuic  sncoedentes  liberam  habeant  de  eodem  prcdio  eiusquo  pcrtineotus 
polestatem  quicijuid  ets  placuerit  ad  usum  aecclcsiao  faciondi,  omnium  Imminum  regiii  nostri  oontradictioae 
rcmol.i.  F,t  iit  hacc  nostrac  ingenuitatis  auolorltas  stabilis  et  inconuulsa  omni  posthinc  pcrmancat  tcmporc, 
hoc  impcriale  prcccplum  inde  conscriptum  manu  propria  coufirmantes,  sigilli  nostri  impressione.  itissimm 
ins^iirL 

Sigman  domm  Bmri^  Aommorum  MiaieAVstim  (L  H.}  tinperatoris  augusii, 
Gmthmut  eone^ariuf  tuee  Aribimh  artkhttppt^tm  reeognmiit. 

Data  WIIll.  Kal.  Fcbr.  Indictionc  VI.  Anno  dorninicac  incarnalionis  Millcsimo  XXIIL  Anno  uefO  doiMU 
Heinrici  secundi  rcennnti*  XXI.  fmperii  autom  VI!!!"  Arfnni  rodcrbrunooa  feliciter  amen. 

Dat  aufgedrackle  groue  kaMcrlicbg  S>cf«l  itt  du  lxr«iu  bc«chricbeoe. 


cv. 

C.  In  nominc  sanclao  ct  indiuiduae  Irioitatia.  Ucioricus  diuina  faucntc  clcmcnlia  Romanorum  Imperator 
augustus.  Quoniam  cBuine  dignaiionis  dementift  ||  regendum  totius  rei  publicae  statom  nos  prouexit  suae 
immcnsc  pieUttis  magnificcntia ,  anle  omnia  ad  boc  laborarc  dcbcraus,  ut  qui  corona  tcrrcni  impcrii  glo- 
riamur,  illa  inoslimabilis  gaudii  gloria  non  priucmur  Quod  corlissime  posse  ficri  crcditur,  si  loca  accde- 
siaslicis  obsoquiis  a  christianis  uiris  dcputata,  nostra  auctoritale  conGrmentur  et  oorroborenlur,  ut  oinoi 
exleriori  inqaietiidine  remola,  diuin»  laudibus  in  cis  nuincqpatt  in  pace  et  qniete  donuno  semire  del6Clen'> 
tor,  et  euris  «t  m^oeiB  sfcularibus  grauamur,  coru»  qn  kk  lege  eios  die  «o  nocte  nkeditantur  preci- 
liiK  n  pi  ccatorum  noslrorum  nesilnis  libcromur.  Qua  proplcr  omnium  fidclium  Chrisli  noslronimquc 
nouent  umuersitas,  qualitcr  dilcctu.s  mibis  uencrabilisquo  MEGKNWEHt^VS  Potherbrunncnsis  aecclcsiao  anti- 
sies,  cebitudinem  nostnm  adiit,  suppliciter  exonns,  ut  Hooasterium  in  ooeidentali  parto  PotherbmaBenais 
subnrhii  nh  oo  in  honnro  sanclo  Poi  tjonitricis  ct  por|)Ctiir  uirpnis  MARic  omniumquc  sanctonim  fiindalum 
nostra  imporiali  auctoritale  coofirmarctur ,  quatinus  firatrcs  ipsius  Monasterii  iu  diuino  seruitio  iugitcr  pcr- 
mansuri,  «b  omni  sfBuhri  uiolentin  et  molastia  nmioti  et  ■nmiti,  tanlo  expedittos  uiam  maiidatomm  Dd 
cuirerent,  qoanto  «is  terrenf  inoommuditatis  impedifloenla  nuDa  ob.suireni  Cuius  huidabilis  studii  intentiooe 
congaudcntcs ,  et  pcr  interucntum  dilectissim^  cnniupis  nnstrao  Ciini^^undo  uidcliool  imiicrafricis  augustc, 
alioruraque  fiddium  nostrorura  iustis  pctitionibus  gratuitu  asscnticntcs,  impcriali  auctoritate  dccrcuimus,  ul 
onuua  a  ■oUr  uel  ab  ipso  Mnerabili  episcopo  de  soa  heieditate  ud  aMaiide  per  cammulatioiwu  nnt  pre- 


*)  qaoddani  pradiam  BMlrain  HobaiiMli  dktam,  litum  ia  p*go  WmUaJoo,  in  comiUiii  uaro  B«i&b«rdi  oomiti*. 


Digrtized  by  Google 


84 


oariBm  od  «b  «108  Jka  cnhoribt»  eidem  HonMterio  oolhta,  niddioet  m  tenritoriia,  nillis,  areb.  cnrtiSi 
■edificii»,  mancipiis  iitriasque  scxus,  tcrris  cultn  et  incDhis,  pratts,  pascuU,  campia,  aqnis  aquammqiia 

deciirsilm«,  molis,  molcrnlinis ,  pi-ciitlnnibus,  8ilni«,  iicnatinnihus,  pxitibtis  cl  rcditibn«!,  «iis  ct  inuii^ ,  quc- 
^{\s  cl  inquircndis,  cum  oiuni  utiiitatc  cl  inlegrilatc  quc  ullu  modo  cx  ei-s  prouenire  potcrit,  ipsiu«>  Moua- 
•terii  ablMM  eum  «ois  rratribns  proprietario  inre  potestatinao  habcat  aique  poesideat,  et  cnm  epiacopi 
liccnlia  quicquid  illis  placDi  rll  m\  communcm  iisiiin  aoci  lesiac  faci.tt.  hi^iuper  cciam  Brmiler  el  stabilc 
perpcluo  iure  sanclimus,  ut  nullus  dux  aut  comoH  aut  aiitpia  persona  pania  uel  magna  qucmlibct  abbatum 
ipsins  Monastcrii  cum  suis  fratribus  super  eisdcm  bonis  inquiclaro,  molestarc  aul  diucstirc,  aut  aliqua  iu- 
didaria  potcstate  se  intromiitere  presuniat ,  nlsi  aduoctfus  aecclefliae  ab  abbate  et  frairibne  in  defensoram 
eleclus  et  ab  episcopo  constilutus,  co  uidoliccl  tcnore,  ut  iuro  cnntonttis  ccclcsiao  cum  precepto  el  con- 
silio  abbalis  omnia  facial  al({uG  disponat.  Si  quts  autem  boc  nostrae  imperialis  conlirmalioius  edictam 
aliqua  presumptionc  infringcrc  templaaerit,  oentnm  Kbramm  examinati  anri  ad  mwtrnm  pondos  COTipost- 
tione  multetnr,  Ut  quinquaginta  noslr^  caincrc  persolual,  quinquaginla  eidcm  ecclesie  quam  aosa  temerario 
in(|'ii('t.trr  prcsTimpsit.  Et  iit  hx  cnnfirmatio  ucrius  crcdatur  stabilisque  ct  inconmilsa  omni  lempore  ha- 
btiaUir,  hanc  impcrialis  edicti  paginam  tnde  conscribi,  et  maou  propria  contimianles,  sigiUo  aosU-o  in- 
«Smri  lYSSDfVS. 

Sgnum  domni  Heinrici  Romanorum  inuictissimi  Imperaioris  augusti. 

GuntheriM  caneMmui  «tiee  Aribonis  orMeappeBatti  rteogMuU.  (L  M.)  Datun  AVIUL  KaL  Feb.  Indict. 
Anno  dominicac  incarnationis  Millcsimo  XXIII*.  Anno  uero  doomi  Ueinriei  aecnndi  KgpaotM  XXI*. 
hDperii  autem  eius  VIUI.  Actum  Faderl>runnon  feliciter  amen. 

Dh  ari|«iraati  Ktta  M  im  bmiii  bcMluWi«w> 

CVI. 

In  nomine  sanctae  et  indiuiduao  Trinitatis.  IleinriGus  diuina  faucnic  clcmenlia  Romanorum  Impcratcr 
augustaa.  Sl  nenerabilia  aooeleeiamm  Dei  loca  ditare  ac  sublimare  rtudnerimus,  nobis  id  r^nique  noetri  || 

staliii  profutiinim  csse  minime  dubilamus.  Quapropler  noucrit  oranium  Christi  ndclium  nostronimque  uni- 
uersitas,  qualiler  nos  pro  rcmedio  animac  noslrac  dilcctLssimaequc  coniugis  nostrae  Cuiiigundac  tiidclirct 
impcratricis  augustae  atque  pareutum  noslrorum  ncc  non  pro  animabuK  fidelium  nostrorum  quoruin  ibi 
oorpora  requiescunt.  Erphonis  scilicet  comilis  alque  Cooonb,  nioDasierio  noelro  CSfunga  nomioato,  in 
honorcm  domini  saluatoris  sanctactiue  eius  genitricis,  ncc  non  nicloriosissiinae  cnicis  atqiic  beati  rctri  apo- 
stolorum  principis  constructo,  ad  usum  sanclinioQialium  ibidem  Deo  seruicalium,  quoddam  nostri  iuris  pre- 
dium  HardinghusiMi  dictum,  silum  in  Pago  io  comitatu  uero  conuib,*)  cum  onmibus  eius- 

dem  predii  perlincnliis,  terris  uidclicct  cultis  ct  iocultis,  Curliliciis,  arcis,  acdificiis,  mancipiis  utriusque 
sexus,  pr!ili<!,  pascuis,  sihiis,  «enationibns,  aquis  arptnnmiqiie  rlccurslhus,  [hm  nlinnibus,  molendinis,  uiis 
et  inuiis,  cxitibus  cl  rcditibus,  qucsitis  uci  inquirendis,  ccterisqtic  oninibus  quao  quoroodocuinquo  dici 
riue  scribi  possunt  ntilitalibus  ad  ipsum  predium  pertinenlibus,  per  hinc  noslram  impcrialem  paginnm  oon- 
codimus  alque  largimur,  et  dc  nnstro  itire  ac  dominio  in^eius  ius  ot  dominiiirn  oninino  Iransriindimiis.  Ka 
uidelicct  ratiotic  ut  Ipsius  accclesiae  ucncrabilis  abbatissa  Ota  sibiquc  posthinc  sucrcdcntos  lihei-am  haboant 
de  eadcm  pmprieiaic  ciusquc  portinenliis  quicquid  eis  placucrit  ad  usum  accclcsiac  facieudi  potcstatem. 


«)  !■  OfigiMle  «M     tMkm  fir      IhmA  do  Qmm  ni  dc*  Gniln  locr  |rfiiMn. 


Digrtized  by  Google 


85 


OfnoMim  homiaiim  regni  nostri  contFadictiono  rcmota.  Et  ut  hacc  nostrae  ingeouilatts  auctoritas  slabilis  ac 
iDcomiiilM  omiii  pMthine  penmmeBt  tempore,  hoo  imperiale  precepton  iiide  oonscriptum  maoa  propria 
ooDfiimaiites,  s^jilli  iMMtai^imjweaione  iummmi  insqsDiri. 

Signum  donmi  Heinrid  Bomanonm  tnuielissimi  (L.  M.)  hnperatofit  AngutH. 
Gm^eriu»  eone^lwritts  «iee  Aribom»  «trtitie<^pf>elhni  recognov^. 

natuin  XVIUI.  Kal.  Fcbr.  Indict.  M.  Anno  (lominirae  incnrnntinnis  Millcsimo  XXITI".  Aniio  aero  dooini 
Hetorici  secuntii  rognantis  XXP.  Impcrii  autcm  cius  Yllll*'.  Actum  Padcrbruonoo  fclicitcr  amen. 

-Sm  M^cdrMklc  Skfii  id  du  bareiu  b«wliri«lww. 

CVII. 

Quidam  dn<.  nomine  Dnin,  cnm  neplo  sna  T(];tc  uocitata.  ml  dominium  sancte  T)oi  t^onitricis  Marie  ct 
sancti  Kiliaoi  mar^iris  Uboriique  confes.sorjs  sua  predia  in  Sutde.sburch  et  Bctanum,  Wailanstedi,  cnm 
oomibus  Oluc  pertineDlibus  in  proprium  tnididil.  Interea  post  quinquennium  obitu  impcnHoTiB  seemidi  Hein- 
rici  aducniente,  predicta  Id^  cum  iiiro  suo  Brunone  has  omne.s  Iradiliones  iniusle  rennuerc  uolcbat.  Epi- 
scopns  uero  Meinuuercus  tanla  predia  qunsi  sapicns  nolens  perderc,  domnc  Idan  usque  ad  exitum  sue 
uit^  LXXX  aratra  ad  rcconcilialioucm  tribuit,  ea  uidclicct  ratione,  si  ipsc  aut  aliquis  cius  successorum 
•haifiiJiere  uotuerit  preagData  araira,  qnatinus  h^c  predia  eidem  peDitos  restituaL  Vfltt.  KaL  Oetobr.  «ctwii 
Id  Hirntiicltlun 

Iluius  rcconciliationis  sunt  tcstcs.  Bembardus  dux.  llcriman  comes  et  filii  eius.  Ileinric.  Conrad.  Adal- 
bracht  Bembard.  Etcktca  comes  de  Aslan.  Bemhard  oomes.  Erp  comes.  Tiedrio  eonwe  Flresonie.  Widnkiii 

comcs.  Amulungo  conics  (<i  Irater  cins  !{k!ir  )(ht.  Rkkica  comes.  Gcba  et  6!ii  cius.  HemriCi  Cona.  Volcherd. 
Bcnna  et  fralcr  eius.  Godica.  VlFa.  Beua.  Eppa.  Ricdach.  Engiza.  Viz;i   Ilildilin.  Tamma.  Rolhard  Ekkira 
Tiedric  miles  Ekkiconis.  Bonnaca  et  fratcr  eius  Tiaza.  Rciuald.  Godiliin.  Wizuca.  Gela.  Droga.  Tbiapbalt 
Tiamoia  oomes  et  frater  eios.  Esic.  Iringe.  Oita.  RcOm.  TSedriei  HeinhanL  Xiedrio. 

Bi  Stisil  mr  N^idnidtit,  lil  iltr  «■riom  §epmsea. 


CVIIL 

Aiit  dem  Ropull>acbe  dei  Domitifts  tn  Pa<!erb»ni. 

Notum  sit  omnibus  fidclibus  presentibus  sctlicel  et  futuris,  quod  quidam  fidelis  nomine  Hildehn,  per 
consonsum  su^  contedatis  Odc  et  iostisBimi  heredis  ipsios  Amaldi,  unam  aream  et  XL.  ingera  cmn  omni- 
bus  appendiciis,  in  pago  Nihtcrga,  in  uilla  quc  dicitur  Ilolthuscn.  ol  Amaldus  seflicet  cum  conseon  suf 
niatris  ciusdetu  Odr  ct  picilicil  Itildclini  unum  lilum  in  lUJi^o  Almunga  iii  uilla  quc  uocatur  Barghu.<un  cum 
sua  tuore  et  iilio  ct  cum  omniiiUis  tjuc  luuc  babuit  in  area  quoque  et  prcdio  ct  orooibus  eiusdem  predii 
appendiciiii,  ul  domiDiom  sanct^  Dci  gcniiricb  Marif  et  sanoli  Kiiiaoi  martiris  sanctique  IJborii  confessoris 
alquo  poDliScis,  {mi  decimaUono  supcr  uillam  Eraiggarolhun  acquirenda,  in  proprium  Iradidit  Quod  oero 
Meinuucrcus  episcopus  pie  pei-pcndens,  prcdielo  Ilildclino  et  suo  conlerlali  Odr^  ct  Amnldn  oTnnibusque 
postcris  cius  candcm  dccimationcm  supcr  uiilain  qii^  uocatur  Emiggarothuu  pro  predicto  pn<dio  pcr  suum 
aduocainm  Amuhing  in  proprium  dediL  Hdc  itaqoe  traditio  III.  Noo.  Nonenobiu  primum  focta,  IIII.  Non. 
Januar.  in  Patcrl).  itcrata  atquc  confirmata  cst,  consedcnlibus  niidein  arcfiiopiscopo  llunfrithn  ct  cpiscopo 
Siberhto  et  Hildiuuardo  atque  Limsone  episcopis,  et  adataotibus  Frithcrico,  Gerberto,  Tliiadcrico  comitibus. 
Brua  Godebald.  Erp.  Ealhaboda.  Beberk  TuiJtiD.  Thiaderic.  BaohL  Uffii.  HaoU.  .Godeacale.  Beanalta.  Folchard. 


Digitized  by  Google 


86 


CIX. 

C.  In  nnminc  sancUte  4Sl  iddiuUhlM  Trinltalis.  Chuonradus  diuina  raiicnlc  clcmentia  rex.  Si  seruonim 
Dci  pfticionilnis  facilom  flurpni  acconimodantcs,  locis  diuino  cullui  manci||'|)atis  aliquam  munificcntia  nfisira 
adicit  immunilatcm,  undc  comnkuranlcs  ioibi  sccurius  ct  commodius  uilac  cylc»lii>  quictudini  ualeanl  uiseruire, 
cxMrtinmnnis  hinc  presentibiis  ali  feKcins  ae  inaiisiiris  perfmi  beatiiu.  Qiiocirea  iMMerit  oiuniiiiD  Cbrisli 
nostriqm^  fuU'liuni  miitcla,  tain  pipsrnfiiim  <ju;im  succcdontium ,  qualiter  nos  pri)  rcmodio  aiiimo  nostre 
parcntumque  no.strorum,  nec  non  interucntu  ac  peticione  dilcct^  coniugis  noslre  GISELiE  rcgin^  ot  ueoe- 
rabilium  Archiprcsulum  Aribonis  Mogonlini  atque  Piligrimi  Colonien<$is ,  traditionem  Hludawlci  imperaloriai 
quat»  tradidil  ad  monastcria  quoram  onum  cat  mooachonjm  noua  Corbi  ia  nvincnpatalQ,  aliad  Mt  SBOCti- 
mniiiiilii.ni  Ileriuordi  nomitiatiim,  qt?ao  pio  mfmorip  crnitor  illius  llluduuuicus  imporator  ad  normnm  pre- 
cipuorum  in  Gatlia  mooastcriorum  construxit,  Corbcicnsc  uidclicet  ad  similitudincm  anliqu^  Corbei^,  lle- 
riuocdcnae  uero  ad  Soesaionis  simOitudinem,  abbati  Coriieiensi  commeiidBoimas,  ot  ioxta  ctmBaeladbiem 
(jua  ancillarum  Dri  co^p^tionilius  procurari  aoleat  pn-positi  ex  ecolesiastico  oirdiBe,  tam  in  disciplina 
quam  in  cunctis  ncgociis  qu^  famule  Chiisli  pro  sexu  et  profossione  sua  excqui  non  posscnt,  ipsfirnm  pro- 
uisor  et  palronuii  eu;>lerel.  Pro  dcmosioa  auteui  gencris  sui  tradidit  ccllam  qiie  uocatur  Meppia  cum 
decimis  et  poBBessionibiis  tuidique  ad  eam  pertinentibaB,  et  ecclesiam  Heresbore  ctrennK|aaqao  per  daas 
saxonicas  rastas  ad  nouam  Corbeiam,  ad  Hpriuordi-nsc  ucro  mouiistcrium  in  epi.soopatu  A^Jnabrugp^onsi 
ecclesiain  Uiunidi  cum  subieclis  sibi  ccclesiis,  io  parrocchia  Mttuicmcuordi  ecclcsiam  Rcni  cum  his  quao 
ad  cam  pertioent  ecctesiis,  ita  sane  ut  declmanim  alioraroqne  redituam  prouentus  omues  prefatis  cederent 
monasleriis,  et  ab  ipsis  liicisaim  procurenlnT  subiecle  plebes,  in  baptismiUc,  io  eacharislia ,  in  sepidtaiii^ 
in  confcssione  pcccaforum  n\idiciida,  el  presbileri  (joi  principales  ccclesias  tcnorcnt  archipresbilerorum 
oOicio  fungercntur,  ad  agenda  omnia  qu^  solcnl  Ucri  ab  arcbipresbiteris  episcoporum ,  ct  cum  ipsi  cpiscopi 
rircatiooes  suas  ibi  agere  deberent,  ad  eoram  mansionem  daretnr  ut  n  capitolBribus  anteeessoram  noetro* 
runi  presmplulll  babetur.  uiilclicet  quantum  satis  sit  cis  darii  at  epi^copi  nott  plva  qu^ant.  nec  cum 
plurilnis  neiiiant.  quam  ut  cis  vuriiccic  pos-int.  Ne  aulem  in  snmma  debili  episcoponui  scruitii  pKis  e\i- 
gcrctur  quam  opus  sit,  staiutMuul  prcdicLaruiu  ecclcsiaruin  episcopi  cum  conseiuiu  synodali  corara  antc- 
CGssore  noslro  Oltone  imperatore  et  arcbiepiscopo  RhBbano  c^terisque  oom  eo  iu  synodo  agentibus,  ut 
dcntur  ad  singulas  ecclosias  porci  ualcntes  siiij^uli  denarios  XII.  aul  arieles  VIII  tantundcm  iKiIcntes, 
porcelli  lUI.  auc^  lUI.  pulli  VIU.  Silule  XX.  de  medone,  de  mellita  ceruisia  XX.  de  uon  mclUta  LX.  paues 
CXX.  de  auena  mo^  C.  flaanipuli  DC.  cssetque  in  polestate  q)lscoponun,  nlram  b^  per  slngalBS  eoclesias 
ad  onum  mansionaiicam  an  ad  doa  uelleni  habere.  Siatuit  ergo  prefolus  aniecessor  nostcr  Otio  iiuperator 
bboram  utrifiuc  loco  concessionem  oIiL;cnde  de  propria  congregatione  in  regimcn  sui  por  futura  semper 
tcmpora  congruf  pcrbonac,  et  ut  nullus  iudex  publicus  liccnliam  ia  Lomines  ad  prefalum  mooasterium 
Heriuordense  pivltBentes  dfaim  iudiciariam  baboat  exercere  poteatatero,  sed  omnis  eanim  res  oorara  ad- 
uocato  ipsoram  delaiatnr.  Qoam  constitutionem  antecessorum  nnsirorum  instam  el  rationabSem,  nos  quo- 
qiip  |ir«,'dicto  monastcrio  Honnordensi  procepto  noslro  rogali  confirmamus  afquc  corroboramus.  Et  ut  hec 
coiitirinationis  no8tr|  auctoritas  stabilis  ct  incunuulsa  omui  pcrmaneat  ocuo,  haiic  pagiuam  iode  coDscriplam 
inanu  propria  roborantes,  rigplli  noslri  inqiroaBiooe  iusajnnis  insignki 

Sigwm  domat  Ckwaradi  (L  M.]  rf^is  «aiiui^fissMNi. 
5doAiBttt  eafloctfBrittf  imb  Ar&onit  er^ieap^ani  neognouL 

DaiB  nn.  Id.  Januar.  Indiclione  TUL  Anno  doniniop  incanaiiimis  M.XXV*.  Anno  nero  domiu  Kuoo- 
radt  secniidt  n^punlis  I*.  COBBBIE. 

Dm  Si«|d  lu  «(riMta 


Digitlzed  by  Googl 


87 


GX. 

Abtcbrift  n»cli  dcm  ta  Piichbeck  •arbewahitcn  Oripnale  mit^bcill  rom  Bibliotbelur  Moo;er  xu  Mindeq. 

In  Domioe  sanctae  et  indiuiduae  IriQitatis.  Chuonrndus  diuina  fauenU)  clemcnlia  rex.  Notum  sit 
oiDDibtM  fidelibos  iioititB  tam  pniflseiitilMis  qmin  Ailiiris,  (|ua]itcr  quaedam  ueiterabilis  ||  abbattssa  noaiine 
AbSg,  anteceaionim  nofltroniitt  ngm  ecilicet  uel  impcratorum  aeripta,  «nae  accclcsiac  qnac  cst  in 
Viiisrbiki  col!f>ra»a,  tradila,  in  nustram  prcscntiam  contnlif,  cailctnque  ex  nostra  regali  potestate  confirraari 
ac  corroborari  quaiu  iiumillime  rogitauit.  Cuius  potitioni  iui  ut  dignom  est  asscnsum  probentcs,  ob  amo- 
rem  Dei  noetraeqae  remedinni  animae  ceilieel  et  per  intementum  SI&EBERTI  «anctae  Hiadeusis  aecclmiae 
aenerandi  prcsulis  nrc  non  pt  HoriiilianH  ducis  cctfrortiiiiqnc  iioslronim  fiJcIIum.  iam  (lictam  abliatissam 
nna  etuo  coa^cgationo  sibi  subiccla  omnibusque  iiluc  nle  pcrtinentibus ,  in  nostrum  mundiburdium  ac 
defensiOiiem  ex  integro  ausccpimu6.  Precipientes  igitur  iubcmus  ut  ouUus  iudex  publicus  neque  aliquis 
ex  iudiciaria  poleslate  bonamcs  praedictae  aecclcsiac  libcros  seu  oolonos,  litos  aut  seruos,  in  aliquo  aego- 
cio  (listrinj^rrc  prrsiimat,  mf\  tantiim  ndiiocatus  loci  illius,  habcantq\ic  sanctimoniales  illac  libcrnm  pote- 
staiem  per  succcssionem  temporis  inter  se  siue  uliimdc  abbalisfiam  eligendi,  nuUius  seculari  dominio  sub- 
iectae,  excepto  nostro,  qui  eanim  defcnsor  Deo  aimnente  eme  «olamas. 

llaec  sum  predia  quac  pertinent  ad  supra  dictam  accclcsiam  Viscbiki.  In  illo  loco  VI.  mansi  piem. 
Insupcr  eliam  in  his  locis  ila  iinminatis.  Viipndrcdcsa  L  Vuigbaldcshusun  IHI.  mansi.  Benneshiisnm  I  mansus. 
ll^iiluC&busm^  I.  mansu.«i.  Tiadanhusun  i.  mansus.  iiainanhusun  U.  man&i.  Et  in  aliis  locis  ad  ministcnum 
aecdesiae  TiscbQci  XXVIin.  mansi  in  pago  Tilillii  in  comitata  Herimaant  comil»,  iteramqne  in  pago  Her- 
stem  in  comitatu  ciusdcm  comilis  VIII.  mansi.  ot  in  pago  Lagiiiga  M  mansi  in  comilatu  Doilican,  in  papo 
WesUala  ia  comitalu  Heinrici  comitis  X  et  VIII.  mansi,  et  iu  comitatu  Hroduucrkes  Vi.  mansi.  Et  in  uilla 
qnae  noeaior  Hranmesbei^  Q.  maiisi,  Fiahttborpe  I.  mansus,  in  Anion  IIU.  mansi,  ot  in  comitatn  Wirin- 
bardi  eurtcm  nomine  Thulibcrh  V.  mansi.  In  Tondirin  Vli,  mai».  In  Hertingehnsun  uilla  intogra.  Et  ot 
hniv  nostri  rr^ntirm.itio  stabiliK  ct  inonnuulsa  pcrmancat,  Iianc  nostri  precepti  p>gp«»««»  iodo  OOIHCriptam 
manu  propria  roborantcs  sigilli  nostri  iiipressiooe  iosigniri  iussimus. 

Signum  domni  Chuonradi  (L  U)  ghnosissim  regis. 
Ottalricus  ettaedkavts  me$  Ar^om  arduetqteBani  reeognouL 

Data  E  Id.  Januar.  Indictiono  VIII.  Aono  doiniDiaae  iacamalibaiB  H*  XXV*.  Aimo  avtem  domni  Knon' 
radi  secondi  r^aotis  R  Actom  Corbeie.  * 

OripwW  liv  da«  Svl  lAiAllai  M. 


CXI. 

C*  b  nomme  sanetaa  irt  bdimdaf  TrioitatiB.  Ckmnmdae  dioma  fimente  dementia  rex.  Notom  ril 

omnibus  Christi  noetriqoe  fidelibus  praescutibus  scilicet  atqoe  Itataris,  qualiicr  uencrabiUs  abbas  nomine 

Tnichtmani<5  nostnim  adiit  oxccllcntiam  ||  supplicitcr  orans,  ut  nostra  magnifica  munificcniin  jirojspirrrpmus 
monasterio  cui  preesse  uideretur.  quod  est  constructum  supcr  iluuium  WISERA  in  loco  qui  dicitur  noua 
COBBnA  in  honorem  Dei  et  saneti  STEPHANI  prolomartyris,  ubi  et  beait  VITI  martyris  precion  pigoecu 

soruari  noscuntur.    Cuius  pcticioni  rationabili  propter  diuinum  amorcm  et  ucnerationem  beatorom  nmrty» 

nim  a-sscnsum  prcbentes,  hos  apices  scrcnitatis  nostrac  circa  ipsum  monastcrium  ficri  iussimti'!,  per  «]iin< 
deceroimus  atquc  iubcmus,  prccipue  ut  polcslatem  mooacbi,  lii  occesiiilas  ueuerit,  tuibeaot,  abbalcm 


Digitized  by  Goo^^Ic 


88 


fligcndi  dc  fratribus  suis,  ei  ut  nullus  cpi.scopu.s  aui  iutiox  pubiicus  uel  quilibet  ex  iudiciana  puicsiatc, 
niai  «olus  fllius  loci  prouisor  et  adnoeatus  predicli  nwnuisterii,  in  eoelesias  aot  loea  od  agroa  aeo  reKquM 
possessioncs  prcfati  nioiiastnrii  quas  iiiodcrno  tctnporc  iustc  et  raciouabilitcr  possidcrc  uidctur,  ad  causas 
audicndas  ucl  freda  cxi^enda  aut  mansioncs  uel  paratas  facicndas  aut  (ideiiissores  t^)llciido8,  aut  ullas 
redibitioncs  ucl  illicitaj»  occasioncs  requircudas,  aul  homincs  ipsius  monasterii  tam  ingenuos  quam  ct  $cruo>s 
nd  fitos  iniuBte  dislringeDdos  nllo  mnqaaiD  temporo  audcat  ingredi,  uel  ea  qo^  supra  mcmorata  aont  pe- 
nitns  rxi^erc  aiit  arlilnrc  prcsumal.  Scd  ct  de  dominicalis  mansis  ucl  nunc  habitis  ud  po<;t  acqtiircndis, 
a  reddcudis  dccimis  plcnaro  idem  monasterium  habeat  imiuunitalcm .  et  sicul  hactcnus  fuil,  ut  dcnlur  ad 
portam  in  susceptionem  hospilnm  et  peregrinorum,  in  quibuslibet  episcopiis,  pagis  aal  torrilorns,  oel 
omnibus  qiic  ibidera  propter  diuinum  amorcin  et  iilius  sancti  ioci  ueDemtionem  CoUaln  fuerinl,  ut  liccal 
ibitli  in  fnijiulaniihus  sub  nostrc  immunitatis  tuitinno  quictn  ordinc  uinerc  ac  rpsiHere,  et  melius  illoe 
dclrct<<t  omni  tcmiiorc  pro  nobis  ct  coiiiuge  ooslra  atquc  stabilitatc  rcgni  a  Deo  nobis  coUali,  domini  mi- 
sericordiam  attentius  exorare.  InsupO'  etiaro  dccimas  uel  dedroaiea  «colesias  ro  qaCbasqac  episcopiis  ita 
teneant  atquc  dis|)onant,  sicul  sub  antccessoribus  nostris  rcgibus  uidclic«n  ct  inipi  ratorilnis  (oiicrc  [kt 
preccpta  uisi  sunt  atque  disponerc.  Kpiscopis  uero,  quibas  scniitium  ct  mansionatica  dcbent  temporc 
circuitus  sui,  !>ccuDdum  scripta  sua  singulis  annis  persoluaoU  El  ut  liaec  auctorilas  conces&ionis  atque 
confinnationis  wuHx^  firroior  babealitr  et  per  futara  tempora  a  eonctis  fidefibus  sanctc  Oei  «odeeic  nostris- 
que  prescntibus  vi  futuris  mrlins  ( r<  f!  i<-ir  rffli^eniinflqiie  obaenielar,  maiMi  fMopcia  ^tar  eam  firmaaimos 
Ct  sigilli  noslri  imprcsNonc  assiguari  iu^dtuiu». 

Sigmtm  domni  Ckmnradi  (L  M.)  regis  inuictissimi. 
Odakieut  eonedlariw  uiee  ArAonit  ardiietq>eilani  reeognotn. 

Data  Xi.  Kal  l  <  br  Indictione  MII.>  Anno  domiaioae  ucaniationis  IDCXT.*  Addo  uero  domioi  KTOK- 
RADI  aecandi  refpaniis  i.«  Aotnm  GOSURE. 

Dm  SStfd  itt  ««rlanB  mut'^ 

CXIL 

C.  In  nomioe  sanctae  ct  indiuidu^  Trioiiaiis.  Cbwmradus  Dci  donantc  clemcntia  rex.  Ommum  sancif 
Doi  fcdesie  nostrorumquc  iidelium  presentiam  ac  falnrorum  comperiat  uniuersitas,  «pnliter  damna  Fride- 

nina  ||  ueneiabili.s  alilialissa  cius<|uc  soror  bnma  comclissa ,  Ccrono  comllc  ailiiiuantr'  ron.struxerunl  quod- 
dam  roouaslerium  m  uilla  Kemiaata  dicla,  in  pagu  Tilithi,  in  comitatu  Bcrnhardi  ducis  situm,  in  honore 
Dei  gcnitrids  sanctc  Marie  uirginis  dedicatum,  ad  quod  omnem  hcreditatem  suam,  curles  scilicet  ac  uOlas 
iiifra  nominatas,  Keminata,  ll<  ii:t  n,  Ilonjrn,  Tundiriun,  OilK  rc,  Varstan,  Rothe,  Bardcuuic,  Holrnannessun, 
Wiuhorp.  Rrithngi,  Biaugilni(liliurg,  Addunesthoip,  IIathcrl>ik\  H,MhHil'i«von  Siiothcrburg,  Claniki,  Wig- 
maiincsburgstal ,  Bcmicdc.stoq) ,  Vuidila,  Vualdcrsidi ,  Kuk.eiliii^i,  iiulana,  Auu,  Sctiia,  ilcpsUdi,  Siniga«, 
gratissima  uotunlate  tra<fiderunt.  Vnde  nostram  maiestalem  refdara  aggresay  sapplices  rogauemiil,  ul  ipsam 
mona.steriuni  in  no-Jtri  miinfliburdio  suscipcrcmu.s.  Quod  nos  potirione  Gi.slc  scilicct  rcgin^  dilectlssim^ 
coniugis  nostre,  sed  et  inlcrueotu  Sigebrabdi  Mindoneoeis  opiscopi  fccissc  cognoscat  uoiuersitas  lidclium. 
Ad  hcc  staiuimus,  M  einsdsm  moDastectt  abbaiisse  taHs  fibeilatis,  lcgis  ac  regulc  primaln  finierentur,  quali 
o^rf  sancte  moniales  in  regao  nostro  sub  rcgula  sanctt  Benedieti  iusic  uiuentes  tttannu'.  Insuper  oonoe- 
diinns  cidcm  aMjiiic,  ut  nullu.s  marchio,  millus  comcs,  nullaquc  nosiri  iiupcrii  mn^na  ucl  parua  pcrsona, 
in  ea  placilum  faccrc,  ucl  publicam  functioncm  exire,  xad  aduocatus  quem  abbatissa  qu^  tuac  temporis 
fiiorit  cum  sanctimonialium  consensu  eU^ro  aolaerit.  In  obita  uero  abbatiss^  elasdeai  moaaslerii  fiberam 


Digitized  by  Google 


haboant  arl)itriuin  aiiani  eligendi  iuxta  rcguiam  sancii  Bencdicli.   El  ut  huius  iiostrc  auctorilatis  priuilegiam 
pcrscuerct,  hanc  paginam  raano  propria  roborantes,  sigiilo  nOBlro  inssinilis  insigniri. 

Signiim  domni  Chuonradi  (L  M.)  regis  inuictissimi, 
Odahiciu  eaneeSarivs  uiee  Aribonit  onAieapeBani  recognotd. 

Anno  dominicf  incamatioDis  IL  XXIIU.  lodictione  Vii.  Vi.  Id.  Febr.  Data  est  in  Merseburg.  Anno  autem 
doinn!  Knonrwli  lecnndi  regDantis  I.  Actnm;; 

Dat  8l(|il  iik  wrlafw  gegMsen. 

CXIIL 

Quaodo  domm»  epiaeopns  Uaegnmnercos  ammel  iter  nd  Romam  direxcrit,  pio  hereditsle  Radielmig;^  ■ 
.Mhulfn  et     i)r>  XT.  talenta  dedit,  et  lUL  mansos  com  XX.  maneipiia.  Unn8<iuisque  eonim  sdnere  debet 

V.  siclo»  argenti. 

Poslquani  cpiscopus  Mcinuucrcus  de  Roma  ucnicbat,  tunc  iicrum  prenomioatis  in  rcconciliatioQem 
dedit  L  cnisinam  onrdirioBm  et  X.  solidos  denarionini. 

CXIV. 

AiM  itm  Roptalbiie^  dtt  Domiltfb  tm  Pftder^eni. 

o 

In  nomine  sanctac  ct  iodiuiduao  Trioitati.s.  Cunradus  diuina  gratia  Romanorum  imperator  aiiguslas. 
Pcrpendimna  atqne  ooMideram'nMis  aoimas  nostras  peccntomm  nmcolis  obfasGatBs  iioe  nnillam  poase  inoare, 

nos  ad  diuini  lioinnis  et  gloriac  maii.siatcm  ecclcslns  Chrisli  siiMimarc,  aeilificare,  et  de  noslris  rcbus 
ditarc,  paritcrque  nouimus  ad  noslrae  imperialis  potcnciae  dignitatem  pcrtinere.  eis  qui  Dobis  domi  uel 
miliciac  bcnc  scruicrint  condignam  seniitutis  renraoerationem  exhibere.  Proiade  nonerint  Christi  nostriquc 
iddos  uniaersi,  qualiler  nos  per  intcrucntum  dilcctissimac  coniugis  nostrae  Gislae,  ncc  non  filii  noslri 
Ilcinrici  rcgis  ct  Brunonis  Augti<^tcnsis  episcopi  ct  Hcrinianni  marcliionis  et  Eggilhardi  fratris  sui,  ad  diui-^ 
uam  graliam  et  gioriam,  pro  rcmcdio  nostrae  animae,  Paderbruuoeosi  ecclesiae  io  honorcm  sanclae  Mariao 
Dci  g^itrida  et  aaocti  Kyliani  mnrtiris  et  aaneti  Liborii  conKessoris  consecrBlae,  eiusque  prodsori  Mein- 
uucrco.  qni  nobis  sepo  ct  multum  frcq  i  ii'  r  et  fidelitcr  scruiuit,  quandam  curtcm  nominc  Eruitlc  ad  no» 
stnim  impcrialc  ius  pertinenlem,  in  pago  Enijcrp,  in  romilatn  aMtcm  Marcuuardi  sitam,  prrpctiialiter  ha- 
liendnm  tradidimus,  cum  mancipiis  utriusque  se:ius  omnibus  ad  iiunc  iiire  pcrtincntibus,  cum  cctcns  quo- 
que  uniucTsis  appendiciis,  sciBoet  arcis,  aedificiis,  lerru  cvllis  et  ioGollis,  pratis,  pnscnb,  stluis,  nenntioni' 
bus,  iiiis  ct  inuiis,  cxitllins  ct  rcdilibus,  nquls  aqiianimue  deciir>Il)us ,  piscatlonilnis,  molemlinis,  qucsilui 
et  inquireiulis,  cum  banno  et  mercato  ctiam  quod  apud  candcm  curlcm  solct  habcri,  ct  cum  omni  utililalc 
qnac  iiidc  potcrit  pcnienire.  Et  nt  hacc  nosline  Ireditionis  aactonias  firroa  oroni  permancat  acuo.  banc 
po^nam  inde  coascriptam  mnnu  propria  roborantes  faisBimns  ins^iri  aqpOo. 

SigMm  daami  Ckmrvdi  i'mi^ef£>sAns  itsmononM»  ^KpertOorit  m^ufi.  ^  H.) 
ddidrieue  canosJlIanM  reeognomt. 

Dnln  m,  Mns  Apriiis,  Indictione  Xa.  ttmo  dominicae  IncmMlioiiis  lI*.XXVn*.  auw  aulem  domni 
Cnmndi  seenndi  lepHuUis  HI*.  hB^pau  oero  R  ictom  Bomne. 

Cod.  dtpi.  kiii.  We«tr«l.  13 


Digitized  by  Google 


90 


cxv. 

Tn  nnmino  sanclac  cl  indiuiduap  TrinHnti*  rhnoiiradus  diuina  fauoiile  clcmcnlia  Romanorum  !nipf> 
i-nlor  Aiigustus.  |]  Si  piis  pctitiouibut»  iidclium  iioslrornm.  maxinie  qiiaii  pro  ecclesiis  sibi  commisc^ts  auribus 
naslrw  inriideriDt,  beD^um  prebnerimus  andittini,  hnr  procul  dubio  et  ad  prcsentis  tnperii  noslrt  slatuni. 
et  ad  •etemnc  Ix-alitlldinM  prcmium  prorulurum  credimiis.  Undc  oninium  ildclium  nostrorum  tam  prcseu- 
lium  qiiain  et  fulurorum  noucril  suIIriN  itnIu-tri.T .  quia  adiciis  c\ec!lfnti,im  nnstii  ciilminis.  Ilrutfimanis 
iicncraiiilis  nouau  Corbeiae  ubbas  (•uricni  ({uaniliim  Godclcucshcim  nunoiipatnin  antcriori  lcniporc  cidciii 
monasterio  qucstus  csl  iniuste  fore  sublalam.  Detnlit  prelerea  seonin  Amolfi  dini  proKonitorts  nofttri  inpe- 

riale  dcrrcluin,  riii  oiusilcni  curlis  inci  .i!  concainliia ,  intcr  cniKlcni  inpcnil(ir<'in  iitiiui'  nmidncni  prcilifti 
monastcrii  palrcm  peracla.  Cuius  su{^ci>lioni  lidcni  accominodantcs,  niaironam  quaiulani  Alucrcd  iiucalain, 
qunc  i[>sam  curlem  nelnt  liereditario  lure  tiinc  (cniporis  posscdil,  ad  palacium  nostrum  cuocari  prcc<'pimus. 
Quac  dum  proiata  rafoHcra  nccpiiuisscl ,  prcratnm  curtcin  cum  omniiuis  appendiciis,  adnllentibus  silii  lilio 
Osdii^o  palrnnnqiit>  suo  comite  Fritlicriclio ,  prcdicto  ucnpniltili  tihli.ili  absqui!  iilln  controucrsi.i  rciIdiJit, 
atquc  hanc  Iliddi  roonastcrii  aduocatus  iu!«u  no!»tro  reccpit.  I'ost  ucro  abl>a:i  clemenlia  nostra  prouocattu 
eidem  matrooae  sepedictam  cnrtem  altemmqne  Ghnnndian  uocatam  ac  fumilias  quasdam  tn  uilla  Brame- 
rinchlhorp  cn  condicionc  bcncficianit,  llt  «i  quid  post  obitum  tms  m  kisdcro  poasesnonibiis  rcppcrialur, 
abliiitis  arliitrio  disponatur.  Filio  ncro  clns  ciirlcni  noniinc  linniini/linsun  co  paclo  conccssil,  qualinus  ilum 
uiual  hanc  icncut,  nisi  hunc  muniliccnlia  uoslra  iiliculii  prins  promoiicri  contin^l.  Post  ucro  in  ius  mo- 
naslerii  redeat.  Et  ut  huius  rcstitutionis  auctoritas  firmior  perpetim  crcdatur,  manu  proprta  subttts  robo- 
rataro  hj^IH  nostri  inprcssionc  iussinnis  insi::niri. 

^  TESTES.  Ilunrridus  archicpiscopus.  Meinuucrcus  episcopus.  Godchardus  cpiscopus.  Sigirridus  cpisco|ias. 
Odalricus  canccllariiis.  Asculfns.  Sigibertus.  Bcrnhardus  dux.  Adalbcro  dux.  Eraaatus  dux.  Liudulfus  camcs 
ct  priniiiiius  imporntoris.  liiddi.  Atnuluiigu«i  oomcs,  ot  frater  cius  Ecbortoa.  Wiggcr.  Gcrlo.  Vffo.  Tiammo. 
Poppo.  Bern.  Tbiailiard.  Bmn.  Gcba 

Signum  donmi  Gnumradi  intitc/iWmi  Rnmmtorum  (L  M.;  imperatiiris  aaguift. 
^datrieu«  eaMeUarius  viee  Ar&onis  ardtieanceUarii  reeogtuMiil. 

Data  Ka).  Ji  t  Iiuliciiono  XI.  Anno  doniinicc  incamationis  Millcsimo  XXVIIL  Aiuio  autem  domni  CfauOit- 
radt  «eomidi  rejpiuntis  UU.  Imperii  uero  I.  Actum  Uag^cburoh  felicilcr  AMEN. 

DiM  Sicfcl  itl  varlnm  fcguifeB. 


CXVI. 

fj-  In  nominc  «nnrtnc  ct  imlitiiiluao  Trinilnlis.  Chuonradiis  clcmcnlia  rliulna  fiincntc  Hoinanonmi  Impcra- 
lor  Auj^slus.  1]  Noucrit  oninium  sanclnc  Dci  accclcsiac  iideliuiu  noslroruinquc  prcscnliuiii  scilicel  uc  futu 
rontm  indostria,  qnalilpr  nos  ob  interaenlum  ac  pcfilionem  dOeclae  coniu;>i!;  itostrae  G!$ILAR  impaDiiricis 
nu^uslac,  cl  nniantissimae  nostrae  prolis  liciiirici  rcps,  ncc  non  Rninonis  Ani^u^^ii  nsis  vencrnbilis  cpiscopi, 
lidr  li  iinstrn  Siiiibcrlo  Mindciisi  cpiscopo  ct  accclcsino  cui  ijisc  Pco  dnnanti*  prcsidct.  in  honorc  ssindi 
1'i-iTKi  pnncipis  iipostolorum  ct  saiicti  GORGO.Ml  niartyris  Qiristi  coaslructac ,  quandnni  siliiuin  Hidm 
singnlariter  in  proprietate  prcdioram  eiusdcm  MindcnBis  aecdcnae,  el  tn  pngo  Enicrgoiitii.  in  ooniiUita 
iicro  T^criiii.irfii  rfiif is ,  cuni  fon^scnsn  ct  conlniidnlionc  prcfnli  (liicis  R.  ct  siii  rratris  Dctmari.  cclcrorum<iiK' 
ciuium  iu  euiicin  «lua  usque  niodo  coininuiiioncm  vcaandi  iiabcatium,  iii  siluis,  campis  etpaludihus,  uA»tt 
fiumina  Oasonbekc  ct  Alorbeke,  v^iw  in  mctfiura  flnnten  Wermonon,  et  ktie  inqtte  ad  Nbrfhsulerocani- 
pon,  ad  Gortcm  pcrlinens  Sulcgon  nmninatam  forestari  oonoesttmtis  ct  banni  oostri  districttt'  ciroamaallMn' 


uiyiii^cd  by  Google 


—  tOSl. 


»1 


miis,  pa  iiitlelicot  rationc,  iil  nemo  iilt<;rius  iii  codom  foreslo  abtiqiic  prolibali  ppLscopi  siioruiiKpir  succcs- 
boruni  liccntia  putcstatcm  liaLeat  ucnaudi,  &agillaiidi,  retia  aut  laqueos  poucudi,  aul  idlu  iugciuo  feras 
dccipieiHli.  qoae  merilo  sub  iure  banni  eontincaliir.  Si  qai«  «atem  hnios  noslri  imperialis  preeepti  tomo- 
rariii<  tiiolnlfir  extilcril,  sriat  >o  r|)i>ropo  ct  stio  ndtioralo  lianni  nostri  smiimam  (■omposititnim.  Hf  ut 
liuc  ucrius  crcdatur  diUgt'uliu&(jUc  per  tutiiru  uiuioruiu  curricula  obseruclur,  iuuic  kartain  iadti  coascriptoffl 
iubliisque  maim  propria  roboratam  sigilli  nostri  impreMKme  ioaeimus  insigpirL 

Sigmm  donmi  Qmonradi  inmttimKam  Hammmnm  imptrotmt  (L  E.)  ai^«lf. 
QdaHrieM  eane&Uearins  mce  Aribom*  ardacapeBtmi  reeognouit. 

Daia  III.  KaL  Apr.  Indictionc  XII.  Anno  dominice  incarnalionw  lliHesimo  XXyUII.  Anno  autem  domni 
Chttoni-adi  sccuitdi  re^nantis  V.  bnpcrii  oero  IL  Aclum  Ratispone. 

Du  Sl«|*l  iit  TcriaMa  , 


CXVII. 

C«  bi  nomine  sanctae  et  mdimduao  TrinitaUs.  Cboonradus  diuuia  ftniento  dementia  Romanomm  Impe' 
rator  augustus.  ||  Nolum  sil  omoibus  Christi  ridclibus  prcsenlibus  scilicet  ntquc  futurs,  qualiler  nos  ob  in  • 
tpnientiini  ae  policionom  nosirae  dilcrtae  coniufjiis  GISAL\E  impcratricis  iiiil<'!icct  anjjiistao,  ct  aninntlssimno 
nosti-iio  prolis  tiiiLNHUli  regis,  nec  iiou  Mcijmuorchi  PatcrbrumiciisLi  acccicsiae  episcopi,  quuddam  Bcrcn- 
hanli  oomilH  prodium,  Badperch  dietum,  curo  mansis  decem  ctrea  euaden  moatem  adiacentibtts,  In  pago 
Nicliterga  cl  iii  coniitalu  Ilaholdi  comitis  silum.  (|iio(!  \<\c<>  Iioiodiiaiio  iurc  in  noslram  poleslatem  succcssit, 
quia  idem  ips«  U.  cunu>s  spurius  erat,  quod  uulgo  Wanburtich  dicunt,  ad  Paterbrunno  prcscripti  cpi- 
scopi  monasterium  in  honore  Sanciae  liariae  ei  Sancli  Chiliani  uiartyri»  sanctiqiie  Liborii  confessoris  cod- 
secratura  Iradidiimis,  cum  mancipiis  utrinsqne  sexus,  uillis,  arris,  aedi6cii8,  a^ris,  tcrris  cuIU^  et  incnllis, 
uits  et  inuiis,  prafis,  pascuis.  siluis,  ucnalionibus ,  aqiiis  aijiiantmne  deciirsilms.  piscationibus .  niolendinis, 
vxilibu»  ct  reditibus,  qucsitis  et  inquireiulis,  ncc  non  cum  omuibus  appendiciis  ad  idem  prcdiuin  iure  pcr- 
tiBentSras,  ea  aideU6et  laiione,  nt  in  prescrifili  moaasterii  potestate  pcrpctualiier  ezistat.  Bt  ut  Iwee 
nostra  tradilio  siabilis  et  inconuulsa  omni  permaoeat  aeuo,  hane  pagioam  inde  coiiscriplam  propriaque 
mami  sublas  roboratam  sigiUi  noetri  inpreasione  insaimue  insignirt 

V  l 

Siijiiinn  duiuui  Chonradi  Bonumorwn  unperatoris  (L  H.)  ifltiicljMNNiL 
hdabncus  cancellarius  uice  Aribonis  arctiicape/lani  recoijnnui. 

Pnta  Knl.  Jimii,  Anno  dominicac  incarnalioni«i  M.X.XX.  indictiooe  XUi»  Aimo  domni  Chuonradi  regnan- 
tis  YI.  luiperii  uero  IIII.  Actum  M^rsiburch  feliciter  amcn. 

Uat  aurgednirktr,  groiwe  uod  oorlt  tieniKdl  g«t  «rliaUene  Siegel  xeigt  clcn  Kaiicr,  aur  riorni  niedrigen  Tlirone  iiUcnd, 
die  lUinde  lioch  aur;;rlioliL'n,  iind  in  dcr  rcchtm  rini-n  Si.il>,  auT  dcstco  S|jiiie  eln  Adler,  in  dcr  linkrn  den  Reich*- 
•pfel  iBit  •iaeM  KrcBte  baltead;  mit  der  Umwhrin;  Cbunnrsdu*  Ui.  Gra.  RoroanoQt.  Imp.  Aa|,  f.  —  Die  Figur  dw 
lUiicn  iit  Mhr  WHmm«i|«dcScfct  «ad  dtr  KapC  imurilbm  ■nlurmlicll  fPSMi  imt  i 


CXVIU. 

C*   Itt  nominc  .sanclac  ct  indiuidufte  Trinilali.s.    Cluionrudus  diuina  disponento  gratia  Bomanorum  Impe- 

rntor  auj;u.slus  Oiiiiiiiiiii  Dfi  noslriquo  Gdclium  uiiiii('t>.iiati  notum  1|  <'sse  noliimns,  qualitcr  nos  projilcr 
amorem  caelesii.s  paln^>,  atque  ob  iiitcrucnlum  ac  pcticioncm  dilcclao  coniu^  nosirdc  GISILAE  imperalri^ ') 

V  »ic 


Digrtized  by  Google 


n 


1»S1. 


augustae,  nec  non  kari  filii  nos(ri  nEINRICI  regis,  et  proptcr  iagc  dcaotumquo  nobis  scruitiuin  UBGIN- 
WERCHI  sanctac  Padcrbrunocnsis  scdis  ucncrabilis  episcopi,  ccclcsiae  cui  ipsc  Deo  donanlc  prcsidct,  in 
hODore  micUie  Dd  genUrick  HAltlB,  beatique  KyKimi  Darlyris,  nec  noii  coDfeaMra  Christi  liborii  con- 
««tnictar',  illa  protlin  qtir  hnhiifrnnl  Rfrnhart  et  soror  eius  Hazecha  in  lori<;  Alflaan  rt  Fllinun  sita ,  in  pnm) 
Padcr(}a,  in  comilatu  Amulun^,  cum  altis  omnibus  iiluc  pertiaentibos,  el  cum  omni  ulilitaie  que  uel  scribi 
•ut  Domiiiari  uDo  inodo  «det.  cum  maneipns  titriosqae  Mom,  cwn  areis,  aedificiis.  agrls,  campL«.  terria 
CoHis  e(  iucullis,  pratis,  pascuis,  siluis,  uenatiooibDB,  aqui«  aqQarumue  decorsibus,  piscutioiubiis.  mdlis, 
molcndinis,  uiis  et  inuiLs,  exitibus  ot  icditilMis,  tjiwsitis  ct  inquirendis,  pfrjietualiter  haljciHia  donauirmi?». 
ea  ratiooe  ul  prcfatus  cpiscopus  suique  successores  dc  eisdem  prediis  nobis  inipcriali  iurc  hereditatis  libc- 
nmi  debioc  babeaot  potesiatem,  qiiicqoiid  sOii  piacoerit  faciendi,  ad  vtilitatem  lameo  ccdes%  suc,  oniDiiim 
coDtradictionc  remota.  Kt  ut  hec  nosirf  traditioDis  auctoritas  stabilis  et  iDConoulsa  omoi  pennanoat  oeoo, 
banc  paginam  indc  conscriptam  manu  propria  roborantes,  sigillo  noslro  insigniri  iiWMHMW. 

Sigtvim  (hmni  Chiionrarii  imnrft.iffimt  finmrinortim  (L.  M.)  Imperatorit  OUgUtti. 
Odalricus  caticeliarius  utce  Anbonis  itidunijieHnnt  recognouit. 

Data  XIIL  KaL  FEBR.  bidictione  XIIIU.  Anno  dominicac  incamationis  M.XXXI*>.  anoo  uero  domai 
Kttonradi  secandi  regDaoL  VU*  bnperu  autem  IIII*.  Actum  ALTSTETK. 
Dm  SWgBl  i*  dM  bcwtu  boektiabiiM. 


In  noniine  aanetae  et  udniidiwe  Trinitatis.  CbaoiMrados  Dei  ordinantfl  dementia  Ronianoram  bnpera- 

tor  augustus.  Omnimn  Dai  nostriqae  Bdeltum  uniucrsitati  notom  esse  ||  uolumus,  qualiter  nos  diuinae  rner- 
cedis  ob  intuitum,  nec  non''^  por  intenienlum *)  dilectLssimae  conlectalis  nostrao  GiScLac  iinpci-aliicis  au- 
gustae  simul  etiam  diiecli  iiiii  nostri  regis  Heinrici,^)  et  iugc  seruicium  Hoginuuerchi  Patherbumensis  aeo- 
clesiae  eptscopi  sepissime  nobi»  fiddiler  impenMim.  eidem  aeodesiae  in  bonore  sanctae  Dei  genitricis 
Hariae  ac  sancli  Kylianl  marlyris  ct  siuicti  I.iljorii  e]>iscopi  cf  confcssoris  cun.struclae ,  predium  Bcnnanhu- 
sun,  Ualabroch,  Dadanbroch,  situm  in  pagis  Weliga  et  Tiiilhi  in  comitnlu  Widukindi ,  *)  cum  omnibiis  ad 
ipsum  predium  iure  ac  legaliter  pcrtincntibus,*)  cum  mancipiis  utriusqiic  scvus,  cum  arei<s,  acdificiis,  agris, 
campis,  terris  coltis  el  incv^lis,  pratis,  pascuis,  siluis,  uenationibus,  a(|uis  aquanimue  decDTsibus,  pncalio- 
nibus,  molis,  mo)endinis,  uiis  et  fnniis,  exitibus  et  redilibus,  quesitis  cl  in<|uirpn(Iis ,  sou  rnm  nmni  ntilitate, 
quae  uel  scribi  aul  uominari  ullo  modo  potcst,  in  proprietatem  cundooauimus,  et  do  nostro  iuro  ac  do> 
miDio  m  eiusdem  aeoctesiae  ius  ac  domtnium  omnioo  transftndbnns,  ea  oiddieet  ratione,  ni  preaoinbmlos^ 
cpiscopus  eiusque  snccessores  de  eodem  prcdio  liberam  poathac  poteslatem  babeant  teiumdi,  commoiaa^ 
ufll  quicquid  sibi  utilitatis  aeodesiae  piacuerit  faciendt,  onunnm  hominnm  oontrai^one  remota.   El  ut 


^VHtwm  ab«clir1IUicl  moA  «thiUiaa  tAtaltiaiipmikiimim  fibfr  VfMmtm  «.  u  w.  «on  gMAtw  DMwt  kMuat  «ji  d«r 

*orliegendcn  in  ilcr  Fauiuif  gniMteBlbcllt  iibnwHi  «ul  lit^  vat  4h  «MtaB  ■bhc|iIi«om  T«»fhl«il«iibiiil<iii. 
*)  4ii«iua  —  Boo  fBblU 
<^  ob  ioteni.  ct  palidoocm 

*)  oec  oon  et  Heinr.  rr^.  ilil.  filii  ocMtri 

*)  prod.  Heiobnien,  Wtoideo,  WiodeloiMerode,  Aldeodorp,  BodiiertecMO,  SttodcrcMen,  Niiai  Haawreucn,  «itun  lo  pafo  Aoip 

n  oooiitala  C«ofadl| 
V)  iiicr  itt  «iiitcaebaUol:  Hatkoaam  ot  BichiMoai  tmm  «iti  OBiibcM. 


CXIX. 


') 


*)  idcm 


11 II. 


93 


nofJtrap  tradilionis  auctorita?  stabilis  inconuulsa  pnr  an'ii['i:i  '^rT-ilnriim  rnrrifi!^  prrmanpatf  haoc  ptgi'- 
nam  inde  conscripiam  manu  propria  roburanle»,  Mgilli  nu^lii  imprci>»ione  lussuuuii  (>igiilari. 

Signum  domni  Chunnradi  imiirdmximi  Romanorum  Itnfieratoris  (L  M.)  augusH. 
Odalricus  canceliarim  utce  Anfxinis  iirchicapetlani  recoijimn. 

Data  XI.  Kal.  Murcii,  Tiidict.  XIIII.  .Vnno  riominicao  incarnalioois  M^XXXP.  aonO  UCrO  doiDDi  Choon- 
radi  sccundi  rc^nantis  Vir.  Imponi  autuni  1111'.  .\ctuiii  Gosturc. 

Ou  Skfcl  lA  Tcrloreo  {'(«ogea. 

cxx. 

Aw  4Mi  EoplilbiMh*  dM  DMMtMf  m  FidtitoM, 

o 

In  nomino  sanctac  ct  indiuiduac  Trinilatis.   Cunradus  diuina  fanmln  demcntia  Romanonmi  Impert» 

tor  augustus.  Si  ulti  cx  nostris  ponlinciljiis  .sui  iuiclis  ;.cniieii  non  immf»mnrc<<  ;i!tfjiii  !  f-.  hiis  qtiac  nostri 
iuris  depulaotur  bcmgno  animo  inpundimus,  cum  postca  in  nostro  oramioe  el  scruimine  promtiorcm  ct 
nnlb»  elwdieworwn  existero  pfocul  dulrio  credimua.  Quapropter  onuiibos  ClwiMi  noetrMpie  amatoiribns 
pgoeentibm  icilicet  ac  IntQrit  perapicuum  essc  uolumus.  qualilcr  Wicilo  nostram  adiit  scrcnilatcm,  liumiliter 
rogins  ut  prcdium  Sannanabilti  dictum,  in  istis  uilli.s.  Ilnrncin.  Frrjdinctorp.  Vincsbiki.  Rarsoti.  Kncchlahuscn. 
Bodunbusen.  ficnoanhumu  Scuni.  Def-ckem.  Ilomao.  Holtliuscn.  situm,  sua  uxorisque  suae  Odae  filiacque 
nae  Gedliae  nec  non  GerlMireh  filiiqne  doa  Hodonis  pelidone  ae  eoUaodatione,  ad  nostaiuB  imperialoin 
manum  rccipcrc  curarcmus,  prcdium  Zurici  quod  noslrac  fult  proprictalis  illorum  ccontra  <«ubiugantcs  di- 
cioni.  lloruni  igilur  dosklcrio  priroatum  Doslroruin  satisracicntcs  coni>ilio,  id  quod  itlonim  ius  quod  nostri 
erat  iuris  amicabililer  remisimas.  iVansactis  aulem  ila  hHsomnibus,  predictam  prediom  Sannanabiki,  quod 
toDO  noslme  indicabatur  cs.so  propriclatis,  in  comitatu  Widukini  in  pago  Wcliga  situm,  cum  omnibus  uti- 
litatibus  ad  idr-m  pcrlinenlibus,  arcis,  acdificlis,  ;ij;ris,  tcrris  cuilis  cl  iiirultis  [)ratis,  pasciii.»:,  canipi.s,  sltuis, 
ueoatibus,  aquis  aquarumoc  docuriiibus,  piscationibus,  molis,  molcndiai.'),  uiis  et  inuiis,  cxilibus  ct  rcdilibus, 
qoesHis  e(  inquirendn,  ob  amabilem  ooniugis  nostrae  GislBe  imperatrkM  augnstae  interaentum,  et  ob  mi- 
nime  denegandMi  dilcctissimae  prdis  noatme  Hdnrid  re^  petidonem,  ncc  oon  Hcrimanni  marchionis» 
Mcinuucrc*)  iicnprabilis  uitae  cpiscopo  suaeqnc  accclcsiac  in  sanctissimae  Dci  :;enilricts  Mariac  ct  prccio- 
sijsimi  martyris  Kyliaoi  nec  non  gioriosissimi  conrcssoris  Liborii  honorcm  constructao ,  eo  lenorc  in  pro- 
priom  traiSdimos,  nt  ipee  sdqne  soeeesBores  de  eodem  Bberam  deinceps  bnbeant  potestaiem  tenendi, 
tradendi ,  uendcndi ,  commutandi,  uol  <iuicijulil  placucril  sihi  facicndi,  ad  ullliliilem  Uimen  prcdiclorum 
.sanctorum  accclcsiae.  Recordati  sumus  namque  non  in  hoc  tantum,  sed  in  aliis  sibi  adbuc  Deo  uolcntc 
a  nobis  tradendis  prediis,  (juod  suum  assiduum  seruicium  dcuotius  ct  cetoris  oostre  pootifidbiis  frcquenlius, 
non  qnad  nno,  sed  ferc  in  oinni  (empore  oertnm  habuimus.  Et  nt  haee  uoetrae  iradioionis  aucloriias 
Slabilis  Pt  inconuulsa  pcr  labcntia  tcmporum  curricula  oliseructur,  Iioc  preccplum  indc  conscriptum  siibttis 
manu  propria  conhrmauimus  ct  corroborauimus  ac  si^lli  nc^i  iuipressiono  diligeolius  insigoiri  preccpimus. 

Signum  dmni  (^mradi  imdcUisiiiii  Romtmnim  htptratorii  augutH.  (L  IL) 
OdbfrMttS  OmoeBaruu  neogaevU. 

Dnla  m.  Non.  Angusli,  Indiclioae  XIDI.  Anoo  dominicaie  Incamaiioais  M^XXXI*.  mmo  anleai  domm 
Ciaradi  locandi  rqpmniis  VII^  Inaperit  uero  V*.  A«inm  Imneleshnsmi. 


Digitized  by  Google 


CXXL 

Am  dam  KnpiitbudM  dca  DmmtilU  m  Meffaom. 

In  nomine  «anciao  ct  iiKliiiiduao  Triniiatis.  Cbuonradus  diuina  raucnlc  clcincntia  Ramanomni  Impp- 
rnlor  rfimi.^lus.  Noiieiil  oniniiiin  Hci  iinsiriijHi'  liil<'liim»  prc^ciilinm  ilicct  ac  fiiliiioriiin  imhislria,  i|t!riIiliT 
nos  lidcli  nuiilro  Megiauucrro  l'uiierliurni'ii>i  qiiscopo  oi  accclcsiae  cui  ij>sc  Deo  douanlc  prcsidcl,  ob  iu- 
tcnienlnm  et  pelicionem  dilectae  ooniugis  nostrao  Gidao  laipcratrids  angustae  et  amanlMsimae  nostrae 
|Mi)lis  llcinriri  rcfjis  <;l  F^'ilt)crli  IVisinj^ciisis  accclcsiao  iicncialiilis  cpiscopi,  nec  non  ob  suum  fre<|uens  e( 
ilcuoliini  scriiiciiim,  (|uan<lan)  iiostrae  proprictalis  ciirtcm  Gardcncliiki  nominalam,  sitiim  in  pa^o  Lacni  in 
coiniUUu  Konuuinni  coiuitis,  cum  onuii  sua  inlt'|^riluie.  uel  qutcquid  predii  habuiiuus  in  uillis  Hauinadal, 
Holdug^ne,  LiudttlucBhusun,  sitnm  in  codcm  pago  et  in  comitatn  prcnoniinali  H.  comilitt,  cum  oranibos 
,1'!  iflr  Tii  perlinonlihus,  cum  arcis,  acililiciis,  iiiaiicipiis  it1rius(|ue  sextis'  inifii  linliiinnfihus,  ouris,  tcrris  ciilii'; 
cl  iucullis,  prutis,  pascuis,  cauipis,  &iiuis,  uciutlionibu^ ,  uquii»  aquarumuc  dccursibu.s,  ptscalionibus,  niuJi.s, 
moleiidinia,  uiui  et  inuiis,  exitibua  ot  rediiibna,  qncsiiis  et  inquirondis,  seu  cum  omni  utiKtaie .  quae  aut 
scribi  aut  nominari  potest,  ia.  proprium  tradidimus  ei  do  nosiro  iure  ac  dominio  in  mom  ius  aique  dumi- 
niiiiii  oiiiiiirio  tmn^fiimlimiis,  C'o  qunipK^  lcnnre,  ut  prodiclits  (idclis  no^lor  M.  cpisroptis.  siue  longc  siuc 
prupe  sil,  nos  siiac  scruitutis  nuu  iiumcmores  e.ss<»  rccoynO(»cat ,  el  ul  ipsc  suiqiie  successores  de  i>upra- 
noniinaiis  prediis  tiberam  deincops  potestatcm  liaboant  tcnendi,  tradendi,  uendcndi,  commotandi,  uelqaio 
qnid  placuerit  fociendi  ad  usuin  tiitnen  prcnominntac  siiae  accclesiac  iii  honorc  .sancli  Liborii  constructac 
et  conscrralae.  Ml  ul  liuec  noslrae  Irndicionis  aiictorilas  slabilis  et  inconiiulsa  omni  temporo  perseucrct, 
huc  prcccptum  indc  cuoscriptum  subtusijue  inanu  prujiria  ruboratum  sigilii  uostri  impressione  iwogairi 
iusamus. 

Signum  domm  Chuonradi  inuietistimi  ItomawirtnH  htperatoris  aujusfi'  (JL  V.) 
Odalrivus  mne^uriti*  ad  uicem  Bardoms  arrhiqiiscof»  rteognomt. 

Data  XV.  Kal  Kebr.  Indictione  XV.  .\nno  domiiiicac  iiu  ai  nalirjnis  Mille.simo  XXXIf"  anno  ailt0m  doailli 
Chuonradi  sccuudi  rcgnanit«  VllL  Iropcrii  ucro  V.  Actum  iiiltiuuai-dcsbusun  fdkitcr  Amcu. 

CXXII.*) 

C.  In  nnniinc  sanctne  et  indiiiiduae  Trinitalis.  Chuomradus  diuioa  fauente  clcmcnlia  Roraanonun  Impcra- 
tor  augusius.  ||  Qtiia  uos  diuina  disponcnto  clemcnlia  oi^ris  superemmemus  mortalibus,  oportet  v(  cuius 
muoere  pn^celliinus,  eius  quo(]ue  uolimtnti  omnibiu  modts  parere  studcamus.  Quaproptcr  onuiibiis  Qu«li 
nostririm'  fiilclihns  prc^mlilnr^  M  iticct  iic  fiitiiri-  iioliim  essr"  tiolumns,  (piidilcr  nos  ob  intci-UPiitunt  ac  pe- 
lilioueui  diieclac  coniugis  nostrue  Gislne  imperatricis  aujjuslac  et  lilii  uustri  lloiiuici  regis,  cl  £giU>erti  b'n- 
singeuais  aecdesiao  episcopi.  fideli  noslro  Meginouercho  BodrebrumiODsi  aonerabili  c|)iscopo,  .et  eoclesiais 
ia  honoro  saactae  Dci  genilricis  HARil^  ct  sancti  Kiliani  niartirts  cl  sancli  Uborii  confcssoris  eonstrucie  ct 
eonscci  ale,  cui  tpse  Pco  donaiitc  presidet ,  nmneiti  |»otcsfa(cm  enmilatos.  quatn  Ilerimannns  comes  iu  istis 
tribus  pagis,  Auga,  Nelcga,  llc^iga,  baliel,  cum  oinni  lure  ad  eundem  comilatum  iuste  ac  legalitcr  pcr- 
lincnte,  et  omnta  predia  in  eisdem  pafds  ad  nostras  manns  babita  et  postmodnro  acquirenda,  cumomiribas 
ad  cadcm  merito  aspiciciilibus,  cnmarcix,  cilincii-.  riKincipiis,  a-ris,  tcrris  cnltis  et  iticullis,  pratis,  pascuis. 
campis.  siluis,  uenulionibiis,  aquis  utpiaruiiiuc  dccursibus,  piscutiunibus,  luoli;;,  moletulinis,  uiis  ct  iiiuiis. 
exitibiis  et  rcdiiibus,  qu('siiis  ct  iDquircudti»,  sctt  cnm  onuii  utilitate  quae  uUo  modo  inde  prouentre  polcril. 


*}  U«»  Milir  bcMliiHli(l«  niiil  *er*tuniiiiclle  Origia»!  itl  mit  Hiir«  einer  alteo  AbitliriU  ergaiut. 


Dlgitized  by  Goo^^Ic 


1KS 


per  hoe  nostnim  impmale  preceptum  in  prupriom  domniiinas  alque  lai^ti  sumus,  omninm  hominum  cnn- 
tradieiione  rcmota,  co  quoque  tenore  vt  predicfas  fidelH  n«)sior  M.  opiscopus,  sinc  \ou-^o.  aiuc  pmpe  sit» 
nos  suc  scruiliitis  non  iminfmoros  csse  recojinoscat ,  cl  iit  ipsc  suiipie  successorcs  ilc  (  iMiiTn  jiifdiis  lifwj- 
ram  ddnceps  potestaicni  hnticat  tenendi,  tradeudi,  ucndoiidi.  commutandi,  uel  <piic«|uid  placucril  faciendi, 
ttd  lunni  laroen  prcnonunalae  aecclestae.  Haec  uero  doaalioois  ancioritas  vt  in  Dei  nomine  plenioita  ob- 
lineat  firmilates,  manD  pcopria  sobtas  cam  GrmaaimQa,  si^ioqne  noslro  insijijniri  iuflsimosi 

^Su^lttffi  ^mai  ChuonrwJi  iiwirti.ssimi  Honianonim  imitmUorid  (L  H.)  augutfi, 

Of/rt/riW/v  rnntrllanus  nd  uicem  JtiirJoiiis  archiepiscopi  recoijiiomf 

Data  XY.  Kal.  Feb.  Indidinnc  \'V.  Anno  dominiiMc  iinnrnnlionis  Millositno  XXX.U.  AODO auteni  donoi 
Chuonradi  secundi  rrj^nanfis  Mll.  imi>(?rii  ucro  V,  Acluin  Frilteilare  felicilur  amcn. 
Dm  Siescl  isi  Tcrloren  g«saogeo. 

CXXIII. 

C.  In  nominc  snnclae  ct  indinidtinr  Triniiiiiis.  Chnnradns  diuirm  fjinrntr  dfmrnti;!  Rnmanorum  Itnpora- 
tor  augiistus.  ||  Sicut  nus  ex  |iroiii|ilis  e(  assiduis  seruiciis  lidelium  nostrorum  guudenius,  ita  quuquc  dijj;iiiini 
M  iuslum  esse  nobis  ttidctar,  vt  eoa  de  oondi^is  sois  premiis  gaudoro  faeiamus.  Quapropter  oom|)eriai 
omniiim  Di  i  n<»(riinit>  (ideliuiu  prcxDiiiirn  scilicet  ac  fiilinonnn  indiislria,  qualiter  nos  oh  iiilerventuin  ac 
])elilionem  dilecle  coniugis  nostrae  (•islae  iiuperalricis  uuguslac,  cl  iwarissinii  fdii  no.slri  H«'inrici  re^is,  lidcli 
mtstro  MeginuuercliO  venprabili  episr«)po  ct  accclGsiao  cut  ipw  Dco  donante  presidet  iii  lionurc  sanctac 
Bei  gCttitricis  Mariao  et  ^umi  li  Kilianl  inarlyrLs  sanctiqiie  [.iborii  egre;:ii  <  nnri  ssorts  cunstructe,  sex  mancip^ 
quoniin  linec  snnt  noniiiia.  Tliii  (!i.u d.is  plir  I.iii/a.  Hf^rcfirim.  Klliilier.  .\tlialuuanl.  Wii  liui  i-Ii  cTim  omnibus 
mi»  subslujiliis  pcr  lioc  noslruni  iin]ieriale  precepliini  pcr|K'tuuliler  in  proprium  tradidiiuus  ct  de  noslro 
luro  ac  dominio  in  suum  ius  alquc  dominium  omnino  transrudimits  alque  largiti  sttmus,  co  quoque  tenore, 
Vt  prediclus  fiilclis  nostur  .>I(i.i;iinnii'n  !nH  opiscopus  suique  succc^Ores  de  cisdem  mancipiis  liberam  dcin- 
ceps  potcstalem  babeaiit  iH'iidcndi,  Inuleiuli,  coninuitandi .  ucl  ([tiic«|iii«l  sibi  pliipu«  ri(  ritcirndi.  ad  iisiiin 
lamen  auf^  ^cclesiac  Dodrabruuueiisi  noniiiialae.  Et  ut  haec  nostrae  (raditionis  uuctorilas  plenas  in  Dei 
nomine  Imbeat  firmitates,  banc  carlam  bide  oonscriptam  subtosqne  manu  proprta  robora(am«  sigflki  nostro 
uisi||pi>ri  ioasimus. 

Stgmm  domm  OSwttdi  iimieiistimi  Romamnvm  imperolwi»  (L  U.)  augtM. 

Sdalricuts  fancellurius  vice  Hunionis  arrhifiiisriij,i  rrcognouif. 

Data  XII.  Kal.  Sept.  Indictione  XV.  Annn  ilominii  ae  iiicarnalinnis  MiUesimO  XXXII'*  Anno  autcm domni 
CbODradi  .sccundi  n mianlis  Vlll.  Ini|»»Tii  u<  ro  Vi.  acluin  MugadcburC. 

Dm  Siegel  i*l  lia  tQkun  betctiriebene,  aber  Mrbrectieii. 

CXXIV. 

Am  itm  Kopialb«ch«  dca  DgaaliAi  m  Pid«t«wn. 

fai  nomine  sanctae  et  indittiduae  Trinitati«.  Choonradus  diuina  fauente  derocnlia  Romanorum  hnpcra- 
tar  aogiuiitus.*  Omnibus  Ghristi  noslriqiic  fiiichiiin  nniuersilati  nutum  esse  nohiimns,  qualiter  oos  ob  inter- 
uenluni  ar  pcitcioncm  riiriif  coiiiiiiiis  nrisiiat.'  (n/tilac  uidelicel  Inipeialricis  aiigustae  nec  non  ct  dilccli  iilit 
nostri  Heinrici  rcgis.  et  .\leinuucrci  l'adcrbrum»ensis  aecclcsiac  e])i.scopi  tidcle  5eruiciuiii  nobis  si^cunduni 
noslrttm  uotum  frequQutuMine  impcoaum,  quoddam  nostri  iuris  prediam  ia  llannidde  m  paj^o  Rietcga  et 


Digitized  by  Google 


ltS3. 


ia  comitalti  Udoois  eoniilis  sitaoi,  euoi  moiicipHs  nlrioaque  mxus,  quomm  haee  sanl  iioiiunitt.  Vtigt  et  vxjor 

eius  Olika  ct  filius  eius  Albern  el  soror  eius  Atheihill.  Voiclach  et  lilius  eius  Huua  et  soror  eius  Gclc.  Ot 
cum  onini  lcgo  ad  idem  predium  iurc  pertinentc,  areis.  nedificiis,  agri:i,  pralis,  tcrris  cullis  et  incullis. 
pascuis,  siluis,  uenationibus,  uiis  cl  iuuiis,  aquia  aquaruinue  ducursibus,  piscutionibus,  molcndiois,  qucsilis 
et  inqaireoidis.  oimnique  utilitate  quae  scribi  cmt  nominari  poloBt,  ad  momisterium  sanciae  Harae  et  sanctt 
Chiliani  smcliqiif  Li!)'irii  tradidimits  tn  propriun)  perpclualilerqiie  ibt  exLstendum,  eo  iii(h>licet  tenorc  ut 
ciusdem  sacrac  scdis  episcopus  suiqne  succcssores  liberaro  iodc  haboaot  poteslatcm  tcoendi,  tradetidi. 
«endendit  commutaiidi,  ucl  quicquid  sibi  plaeuerit  faciendi,  ad  usum  lamen  dasdem  aecdesiae.  Ad  haee 
sub  eadem  precepti  auctoritatc  tria  mancipia.  quorum  bacc  sunt  noroina.  Emma.  Sioca.  VorthubrehL  nd 
prodictum  monasterinm  in  propriiim  lradidimti<!  Et  iit  hacr  nostra(f  tradicionis  aucloritas  stabilis  et  in- 
conuulsa  per  onutium  currinda  annoruro  pennaneot,  hoc  prcccptum  indo  conscriplum  subtuaque  propria 
manu  noatra  conflmiatom,  sigilfi  noslri  tmpressiooe  tussimus  insignirL 

Sgmm  imnS  (^xumroii  Jfomanona»  Anpenifom  wwtMiMmj.  (L  M.) 
BvtrAardn»  eamMBmiiu  wes  BardmnM  anikie^tUam  reeognouiL 

Dala  HL  M.  Ibii,  anno  dominicae  incamationis  Mtllesimo  XXX' 111*.  Indiclione  L  anoo  auten  domni 
Chuonradi  secundi  rennanlts  VIIll.  Imperii  VI.  Actum  Nouionago  feliciter  ameni 

cxxv. 

C«  In  nomine  sanciae  et  indiuiduae  Trinitatis.  Chuonradas  diuina  faucnte  clcmentia  Romanomm  Impe* 
ralor  Auguslus.  ||  Si  in  monastcriis  construendis  sludium  habiicrimus  aul  aliis  in  idcm  conspirantibiis  untum 
prcbucrimus  assensum,  uon  solum  ad  tcmporalis  ucrum  ctium  ad  aelcmi  rcgoi  commodum  hoc  nobis  pro- 
futunim  esse  non  ambigimtis.  Qua  propter  aolnm  sit  omnibus  Christianae  reliponis  presantibiis  sdlioei 
atque  fuliiris,  qualiter  nos  ob  intcrucntnm  ac  pclitiom^m  dilectc  coniugis  no*;trnf>  GISELAE  impcmtricis 
nidelicct  au^uslac,  et  amantissimae  nostrae  prolis  UElNRiCI  regis,  nec  non  ARIBOMS  Mogontineosis  accclcsiae 
nrehM.>piscopi  et  PIUGRIMi  Colontensis  aeeelesiao  archiopiscupi ,  simul  etiam  cum  oonsensu  omnium  nostrv- 
rum  fideliniti  (|ui  lunc  teniporis  ibi  affuorunt,  SIGBBERTO  MindiinonsiB  fodcsi^  ^iscopo  inibi  construotidi 
monaslerii  in  honorc  sancli  MARTIM  lircntinm  roncessimus.  Insuper  oinnium  nouorit  industria,  qiuiliter 
eiusdem  scdis  cpiscopus  curtiferum  i.  in  quo  idcin  mona«(«rium  ct  clauslmm  cimileriumqnc  sunt  conslrucla. 
et  curtirera  VI.  ex  ulraque  parte  monasterii,  et  salicf  tellnris  in.  maosos  cum  sni  ioris  predio  id  est  roan- 
feis  Xn.  do  monaslcrii  sancti  PKTRI  propriclate  in  i$liu.s  sancti  MARTIM  mona.slerii  iu.s  ac  polcstatem  com- 
mutancrat.  In  loco  enim  Ilildiuuardingahusun  diclo  et  in  aliis  uiliis  ad  cundem  locum  iurc  pertincnlibu.s 
ViU.  pro  coououlatiune  dcdit  mansos,  et  in  Chizzindorf  11.  mansos.  In  Lohc  1.  ni.  In  WciiUrbracha  L  m. 
fA  in  his  IIII.  locis  XXV.  mandpia.  Fratribus  antem  ad  idem  sepedictum  monasterinm  Deo  semientibus  in 
utililalcm  Iradidil  qtioddnra  prcilium  Cliemmin  dictum,  quod  ob  inleruenlum  nostrf  (lilrctf  coniitjTis  f,  no- 
strriquc  proiis  U.  rcgis  de  noslro  iure  in  suum  ius  atque  potcsiatcm  suscepit  Insuper  ctiam  ad  Rotbcri^- 
dorfa  uiiii  dechnatioocm,  qoam  de  nobis  acquisiuit,  m  eonmdem  fratruro  usum  concesaii.*)  Alind  autem 
in  cadcin  luco  uinclnm  siiis  in  ntilitatoni  decreiik  WCeoSBOribus,  ca  uidolicct  racionc.  vt  in  vini  dccimatione 
nullam  iniiisfiliatii  aut  molcstiam  inft  rant  fralrihns.  ct  «piando  do  illo  bibant  uino  lioc  iiitetidanl,  quia  prius 
ad  omncm  cpiscopatum  suum  (antum  non  habiicrunl  uini  qiinntuin  scipbus  capcrc  polcsl,  idcoquo  fre- 
qoentiores  sbt  ad  Denm  mtwoeasores  nostri  dileet^oe  ooniujps  noslrae  G.  et  prdis  noslnie  H.  regis^ 
quorom  pelitlone  h^  ipaa  niaeta  S.  prelibnlf  sedis  episcopo  in  proprielalem  Iradidimius.  Qain  etiam  idem 


«)  V|l.  dia  UifcHi4t  «M  >iiiclioili  Smnit  h,  WBrdl».  T.  Vi.  p.  S», 


Dlgrtlzed  by  Google 


fl9. 


97 


episcopus  ad  prcscriplum  «^nnrti  Marfini  monastcrium  alia  qtio  m'i  inil>  orant  Inca  trailitlit,  iil  L\>t  Egisborun, 
Wolgaliogabusua.  In  Diotanhusun  i.  man;»um  ct  ulilitatoni  siluac,  ct  tale  prcdiutn  quale  habuit  ad  ^iiauburg. 
hmiper  etinn  «d  Vbhusen  ID.  m.  In  Loha  I.  m.  In  pago  ctiam  Laing»  ra  aiDu  Triborin.  Slodieim,  Helia- 
galiiir-i:illa.  Holiiibeke,  VI.  m.  In  pago  quoquc  Marstem  in  uilia  qup  dicitur  nrunhildi^jdorf  !I.  m.  ct  in  Hu- 
pida  1.  ui.  cl  in  Oride  II.  m.  et  in  Volkcressun  II.  m.  In  pago  Cizido.  In  uilla  Hcrisiqroda  II.  m.  Iti  .Mon- 
ucre  1.  ni.  cuin  utilitatc  salis.  Itcm  in  Munucrc  curtiTcrum  1.  cum  utililatc  i>ali;>.  In  Bodukun  I.  m.  iii  Bcd- 
deburo  I.  m.  hi  Hemenmg&hnsan  I.  m.  In  Helan  V.  m.  In  Uanebeke  L  m.  In  FrideganBun  L  m.  In  Nisnnm 
fl.  m.  In  r.ierheko  I.  m  \c\  Folr hardcsdorf  iitililatrni  ?;ilur  riim  Irthiis  ct!rtiffri<5.  In  Ilcruidc  I.  m.  lo  Hcm- 
oiiDCburua  UII.  m.  la  Uuoluaradtngahusuo  curtiTcrum  L  cum  utilitate  siluao.  la  Eildiason  curtilerum  L  onm 
utilitate  sQuae.  In  Haddenbusun  dimidium  mansunL  In  Elusbusttn  H.  m.  1n  Nitalstete  L  m.  In  Rodmi  L  m. 
In  Ilukhusun  III.  m.  In  Lippckc  curtifcrum  I.  ciim  utililatc  siluc.  Iii  lU  ibore  dimidium  m.  In  Suoucrdiui 
IIII.  m.  et  salic^  tcllurls  II.  m.  ct  diniid.  lu  Honrcdcro  VI.  m.  ct  dimid.  In  luhioninhusun  II  in.  Iii  Mor-ilf^n 
uiium  niaiisum.  In  Nitalstctc  X.  nu  cum  omni  utilitutc  illuc  portinenti.  In  Wclucn  UII.  m.  Ad  prenutata 
loea  oamia  |)redia  quc  tunc  tcmporis  snb  rao  inre  babnit  anl  postea  adquisinit,  vel  eliam  iusto  concambb 
horiini  predictorum  locoruifi  commutatidiio,  vel  alia  iuris  ordinationc  recepit  prfler  illn  quf  ad  alia 
delegiiiicriit  mnna^itoria,  ad  prcfatum  sancti  .M.  monasterium,  cum  niancipiis,  villi.<5,  areis,  apdificiis,  aaris, 
terris  culli:>  cl  incullis,  uiis  ct  inuiis,  cxilibus  et  rcditibus,  quct«itis  et  inquiieiidis,  pratis,  pa^cui»,  ijiluis, 
uenationibna,  aquis  aquarnmne  deeorsibuB,  piseationibua,  molendtnis  et  utilitate  stloamm,  nee  non  cum 
omnibus  appendiciis  qu^  dici  aut  iif)minari  possttnt,  tradiflit  perpetualiffr  ibi  c\isfcnr!n.  S(  d  ut  idem  mo- 
oasteiium  in  maiori  eecnritato  esset  posilum,  ct  ut  booa  illuc  data  mious  ab  cius  successoribns  ucl  ab 
alns  dissiparcntur,  m  mundibnrdio  monaaterii  sancti  PETRI  coDocanit,  el  ol  per  singutos  nnnos  eidero  mo- 
nastcrio  censum  id  est  V.  solidos  soliiat  decreuit.  Quin  etiam  coiistttuit  ul  semper  m  festiuilale  sancti  M. 
oiiisJcn»  ,';ci!is  epi.^^copns  cum  fratribu'5  monastcrii  ««aucti  P.  ad  predictum  mnnnstcrinm  neniat  nt  sollfmni.i 
missarum  celcbret  ct  alia  ostcndcndo  caritiitem  adimplcat.  Al  si  aliquid  aiiud  ipsum  adcssc  impcdiat,  fra- 
tres  ibi  oonueniant  et  eadem  snnnl  feciant,  ut  boc  modo  concordia  el  amicitia  mter  illoa  soKdelar.  Bl  per 
hanc  niutu^  caritatis  exhibitioncm  in  Dci  scruilio  unanimcs  coaptcntur  Ad  hec  notum  omnibus ,  qualiter 
id  ipsiim  sanrti  M  monastcrium  ct  fratrcs  inibi  Doo  .seruientcs  sub  nostra  imporiali  filiiijuc  nostri  H.  alio- 
rumque  nostrorum  succcssorum  tuitionc  dcfcndi  uolumus,  sic  scilicct  ut  uuilus  eius  succes.sur  polcstatcm 
habeat,  bona  einsdem  monastern  aliquo  raodo  destmere  ant  aliquid  de  bonis  eisdem  aurerre,  qnia  pre- 
scriplus  epi.scop«<J  S.  idcm  monasterium  a  fundamento  ^dificarc  cepit  ct  nulla  alia  prcdia  illuc  trnchdii.  nisi 
qaf  de  noslro  dooo  io  suum  ii»  acquisiuit  aut  per  se  abiique  ulla  contradictione  proprictatis  iurc  tcnuit. 
Idcirco  «i  qnis  einsdeni  dealmolor  esl  monaslerii  ao(  predictonim  dissipator  bonorum,  nflre  sciai  qnia  ei- 
dera  raonastcrio  fratribnaque  ibidem  Dco  semiontibus  in  nobiB  nostruque  succoasoribvs  cerlnm  est  inde 
rcfir.Hum.  El  ut  hoc  noslre  conccssiouis  precoptiim  per  omne  tempus  stabilc  permancnf  iiv  frirjalsum, 
hanc  paginam  iode  conscriptam  subtusque  manu  propria  corroboratam,  sigilli  aostri  imprcs»iunu  iussimus 
insigniri. 

Sigmm  domni  Chuonradi  RotmHorum  ImpercdoiU  (L  H.)  iwuicUiaimi. 
BwrAardv»  caneaBtaeiM  viee  Pardwm  wrdiie^tdlam  rteognov^. 

Data  VI.  Non.  JuL  Anno  dominicac  Incamatioais  M.  XXX.  III.  Indictione  I.  Anno  autem  domni  Chuon- 
radi  necnndi  regnantis  Vnn.  Impemntis  nem  VL  Adnm  Mersibiwdi  feCciter  amen:;. 

Dw  Si^  i«t  iww  •bgtlUlan,  li«gl  abw  lom  ■■4     aaA  mnnShn  W  im  Qiftmte,  b  lit  4m  mIm  twBhiianifc 

Cod.  difi.  kiit.  WmiCiI.  13 


Digitized  by  Google 


CXXVL 

*I*  lll  DOOiiiti'  sanctac  ct  indiuidiiac  Trinitatis.  Chiiiinr:iilus  dioina  fonente  clemcntia  KominOTUIii 
Impcrator  augusMis.  ||  Nolnrn  sit  oriinildis  r.hristi  riostriqiio  li(li'Iihiis,  prcspnlibus  nc  futuris,  qualitcr  ante- 
cesiior  Bo&lcr  bcatac  memoriac  licmncus  inipcrator,  cuius  scmpcr  animus  in  Dci  occlesiis  mdiorandij»  (A 
amplificandis  ioai^ait,  PtadcriminDensis  paup^rlaleni  miserBlus  eocleslae,  nralta  ei  booa  tam  k»  pr^iis 
quam  in  aliis  facultattbus  larga  manu  pro  Dci  amorc  dilcctiquc  sibi  presulis  Mcginwcrci  assiduo  el  douo- 
tissimo  obscquio  contulit.  Inlcr  quao  ctiam  comitatum  Duodiconis  quondain  comitis  eidem  ccclasi.ic  impc- 
riali  rounificcntiu  lcgilime  dunauit,  tradidit,  delegauit  lllo  aulem  anteccssorc  nostro  dofuncto,  nos  qui  loco 
iOhiB  m  regnitm  aurreaiiDns,  por  snggestioaeni  Magontini  pr^sulis,  euideni  ooaiitatum  a  pnfttta  ftxlcflia 
tulimus,  ct  iii  ius  Magontiiic  ccclesiac,  rudcs  adhur  in  ic^no.  initi«tn  prrsnnsi  consilio  irrationabililer  traiis- 
toliiiMig  et  transmutauimus.  Iroperiali  autem  nostra  potostato  Dci  gratia  magis  magijjque  in  regno  oonfirmata 
ei  comiborata,  Megiowerous  presul  imperaloram  deaoliaBinius  seruiior  et  amator.  Naitliae  sedalis  saiajcens 
ohapqiBM,  non  oesiaiiit,  lum  quicuit,  sopplicando,  seroicndo,  ipioadustpic  noe,  onmipotentis  Dei  in  cuius 
manu  corda  sunl  regum  commoniti  inslinrUi ,  dilectaequc  coniiigi»?  nostrac  Giscle  nec  non  Hcinrici  filii  noslri 
magnifici  regis  interueiilu,  ^cclcsiac  suac  sciiicct  Paderbruoncnsi ,  tolum  Bernbardi  cuuuLis  quoodam  comi- 
latum,  qut  silus  est  in  locis  Hesse,  Nitergo,  Netgo,  Ohtoresgo,  legittma  tradilione  reddidimaa,  restttuimns^ 
redonauiinus.  I*rccauenlcs  autem  nos  ct  prccogitantcs,  ne  ali({ua  postmodum  inlcr  ipsas  ^clestas  de  hac 
rc  conlroucrsia  ficrct  et  discordia,  Mafiontinac  ccclcsic  comitatum  qui  situs  est.in  Cluumga  prupler  p»cis 
confirmalioncm  impcriali  oustro  iurc  conccssimus,  el  lioc  noslra  parte  ila  est  conpactum  sicque  dclinitum, 
ot  nealra  eoctesiarum  illanun  aliqiiad  de  prediclis  rclniB  sibi  inquisttis  aliquomodo  potiatur  detrimontum. 
Si  quis  autem  diabnhV.i  suasione  scduclus,  haiic  nostrara  traditioncm  in  aliquo  inrringcril,  sciat  se  odium 
Doi  sanctoruinque  cius  habiluruin.  ci  M.  lib.  auri  puri  compositunim,  mcdietalcm  camerae  noslrac,  ei 
mediclatem  predid^  Paderbcumiensis  ccclesiae  rectorL  Qnod  nt  uerius  credalnr  et  diKgontiBsime  nb  oami- 
bos  in  pcrpetuuin  scraetar,  prfoeptom  boc  iado  conscriptnm  maim  propria  sobtos  finnauHnus  ei  wigOo 
noatro  insigpiri  iussimus. 

Signum  doinni  Chiinnrarli  fiomamnim  {m]>erntoris  L  M.)  imiirtissimi, 
Biirrharrtn.'-  raurcllinius  uice  Bardonia  archicaptllaui  recvguouil. 

Datum  iiii.  Nun.  Aug.  Indictione  I.  anno  dominic^  iucarnationis  M.XXX.UI,  aono  autcm  domni  CiiuoO' 
radi  aecundi  regnamis  VIUI.  imperaDtiia  VIL  aclum  lintburg  feliciler.  Ameo. 

Dtt  Sltgil  «ar  «11  Mbaulca  ItdMMa  ««im  ■mfbi^gt.  «hM  ZmiM  iIm     IMilwirit  ki  Am  «wlaiM  gtpafM, 


CXXVII. 

Aa*  cioem  •Iten  Guter-VeneidiiiteM,  TCrsliclten  mil  dem  Kopialbncbe  dei  StiDe*  Duitdorf. 

LN  HONORE  SAKCTAE  TKIMIATIS  ET  INDIVIDYAK  V.MTATIS.  Notum  sil  rcgiae  polestaU  omniquc 
pontificalt  d^;Mta«i  eaoctoqoe  eoeteaiastioo  ordini  aniaersoque  popub  christianae  fidei  i^;nato,  Quod  cgo 
Hcinuucrcos  peocalor,  anno  ab  inciirnatione  Domini  Millcsimo  Trigcsimo  scxlo,  liccntia  .ScrcnLssimi  Inqie- 
raloris  r.nnradi,  ac  consensn  .Magmiliiii  archicpiscopi  Bardonis,  Colonii^nsis  archiopiscopi  Hri  iiniinni,  Wcrce- 
burgcnsis  cpiscopi  iirunonis,  ccpi  construcrc  eccle»am  cxlra  Palherburneuscm  ciuitalem  in  oncntali  parle 
pooiiam.  ad  aimilitadineai  sanctae  Iherosolimitanae  ecdesiae,  el  ob  hooonmi  saneiao  Dei  geoitrioia  et  per- 
pptiie  iiirginis  MARIAF,  ac  bcatonim  apnstolonim  Pctri  et  Andrcac,  pro  illa  obtinenda  n  I*  ^ti  Ihcrusalem. 
In  hac  autcm  ecclcsia  canonicos  Dco  scruicutcs  congregaui,  quibus  uiclom  et  oestitum  dc  propriis  bonis 
miiustraui.  .  In  die  aulem  aanofilicationis  ecdeme,  beneificlione  pcracta,  anto  mianrum  soUempnia,  eermonc 


Digitized  by  Google 


lot«.  M 

fT'!  po[inlMrn  (inito,  moro  alinrum  opclp^^iarurn  T>oo  consccratarum  (lolnni  ram .  dnns  curtcm  iinam  in  Thol- 
(ii-n,  ({iiuni  c\  hcrcdilaic  patema  posscHii,  iluas  precaric  acquisilas,  unain  iii  Wcllclbc,  altcramio  E&bikc,  ct 
unnm  vonniere  in  Easike,  aoaiD  enrtein  in  VaOe.  QiAi  uero  de  predio  bk  eonliiio  (aotoiii  wm  habebam,  nl 

Siinirorc  iiossnt  ad  usus  rcrlesiiip  n;-  iv  o  .'imiirntiiim  in  0:1,  rnnsilio  fiHpliiim  niconim  accrptn,  doeiiniis 
sublcr  scriplas  de  domiaicalibus  curiibus  ad  mc  pertincuiibu$  cidcm  eccl(»>iac  dcdi.  Quarum  prima  usl  Euoahus 
ct  tredecini  ▼orenacit;  ad  ean  perlineDtcs.  Slidenen.  Bcnodcdo.  Gc^ido.  DedindMsen.  HeAUndiasen.  Dalen. 
Henkcldere.  iiylamare.  Suaoeren.  Barchuscn.  Brochusen.  Ualhomen.  Fatlierbnma.  Snlhem  el  tres  vorauerc  ad 
enm  porlincnles.  Kercclhorp.  nollhem.  Synuiirdisspn  N\  onJiiis  r»  (jnaluor  voruncrc  ad  eam  pcrtinentcs.  Elcsen. 
Aschu.  Burdi.  Tune.  Bekeua  et  quatuor  vuruucrc  ad  cam  pcrtincntcs.  Hcnkc.  I^uerc.  Brochusen.  Aslcn.  Barchusen 
et  quinque  voranere  ad  eam  pertinentee.  Orliiichu8eii.H^nchti8en.Burcha8en.  Hopyn.  YkamaiiiuDeUiorp.  Bytce- 
sctcti ')  et  tres  voruuerc  ad  eam  porlincntes.  Hyse.  Vnrikissen.  Ekama.  Hcligenkcrken  et  duo  voruuorc  ad  cam 
pcrlinente«;  AMcnthnrp  n.mlincUiorp.  I.»;.'oltio  ot  duo  voruinTC  ad  eam  |»erlinenles.  Dndcnbrokc.  Breca.  Hepen- 
buiicn  ct  ([uutuur  vuruuerc  ad  cam  pcrtiueutcs.  Ruthbagtisscn.  Berga.  Hollisminnn  duo.  Ogcnhuscn  et  sex  vor- 
uoere  ad  eam  pMloientee.  Seodcnebyke.*)  Homa.  Saetincthorp.  Steiihm.  Bardinetborp.  La  Nyhem  etquatoor 
voruuerc  ad  eam  pcrlincntcs.  Malride.  Leuerinctborp.  Ptimcsm  Haddonhnson.  Horstollo  ct  quiiif]U(>  vor  uuorc 
ad  cam  perlioontes.  Wei^  Tbesle.  BrecaL  Uciuriadaj>t>cu.  Buire»cn.  Daiiburch  ct  duo  voruuerc  ad  eam 
perlinentes.  Darimrefa.  Oatnedere.  Tinrtbereh  et  tros  voruuerc  ad  eam  periioeotee.  mmm  m  ipsa  uiUa. 
Westnedcre.  Osldageaen.  Culele  et  trcs  voniuerc  ad  cam  perlineutes.  unuin  in  ipsa  uilla.  Vorste.  Rothen 
Hei-suilhohuscn  el  tros  vfjnmorr  ad  eum  pertlnentes.  .Xxlo  Ilvliiu  hnsi  n.  Toninchusen.  Cuilnke"}  ct  quatuor 
voruuurc  ad  eam  pcrlincutcs.  Daluuic.  En&he.  Itum  luishc.  Lenkeuolde.  Vilese  ct  unum  voruucrc  ad  oara 
pertioenteni.  Veraethe.  Ebike  quf  esl  Mixta  Horste.  Ipsis  autem  oillicis  qui  domoa  has  predidas  iuhabitaiit, 
ud  hiis  qui  post  eos  ponendi  sunt,  uichil  omnino  prelemiittcntes,  nisi  Quindecim  lugcra  pru  uestitu,  aliK 
uero  (jiie  bbomnorint  in  aiitro  uel  nutrierinl  in  domibus.  tani  propria  stia  qwc'  Iiahonl  aut  po.^^ton  Deo  an- 
nuenlc  posse^uri  sunt,  quam  ud  nustram  potcstatom  perlinentcs,  quudrupediu  siuu  peiinuta,  morc  soUlo 
absque  ulla  contradictione  nddeehnarent  Vt  ei^  nulia  ex  hiis  prdwnitterem,*)  qn^  mihi  a  Deo  data 
eraiil.  dodi  etiam  decimnm  in  Synatha  supor  armenta  mea  et  supor  cvaminn  apum,  fidclitcr  Dco  ct  do- 
mino  lhc«u  Chri.slo  sauctoquo  &piritui  oiTcrens  uota  mea.  Si  quii»  autem  corum  qui  uideiitur  hiis  omnibus 
precsiic,  prcsumptooae  hano-nostrant  tradidoncm  per  malam  aolonlatcm  aui  proptcr  ncquiciam  cordis  sui 
uritauerit,  el  secundnm  noatram  diapoaitbnem  decimam  uon  dedeiit,  dioens  se  non  iustc  daturam,  et  hoc 
n  proouratore  fratrum,  ucl  ab  ipso  preposito  loci,  uel  (pKnl  iiuiitis  est  a  communi  fralrum  quorimonia 
proclamatum  fuerit,  si  ministerialis  nostcr  huius  rci  rector  esl,  iuramcnlo  se  in  reliquik  noslris  pur^bit. 
si  Uio,  iudido  fem  igniti  synodali  seotenda  se  libcfabit  Ne  oero  alioot  mcoeasorum  meonun  non  bonae 
uohintalis  uiro,  uequc  amorcm  Dci  in  cordo  suo  FCtinens,  mensao  auae  ^ipendia  diminuisse  uidear,  sctat 
has  decimas  me  ct  de  hcreditariis  et  de  acqui.sitis  bonis  centie.s  restituiMse  Ponebam  etiam  lerminum  ut 
uiiaquacquo  solet  habcrc  ccclcsia,  audicntc  clcro  mco  cuncloque  populu  congrcgato,  nullo  conlradicente 
sed  magis  ooloniati  nmsfkt  omnibus  conseniieoto,  confitente  uniuerso  elero  haee  omoia  dne  uUa  eontni' 
dictionc  posse  ficri,  in  primis  uillam  hanc  (|ii(^  ilioitur  Asjiotliora,  aliam  qiie  uocutur  Ilildellnchusnn .  torciam 
qo^  uocatur  Ilaxsuilhehusun,  Quartam  Uohcnsilc  qu^  uulgari  ucrbo  dicitur  Quodun,  Quiotam  Esbcglinchusun. 
Soper  haae  enaia  oum  ooo  peesent  babere  uUUiatem  «dhim  aharam,  poteslate  episcopaU  dedi  eis  lo  Bencdeslo, 
et  in  Mwichiig  Thonietboiiim,  Rentinchusomm,  HitdeUndinsornm,  Aapetharorum ,  in  una  quneque  ebdomada 
pondera  sex  plaustronun.  Dedi  eliam  ad  honorcm  et  uUlitatem  ecolpsiae  partem  Sundorao  mce  iu  orientali 
plaga  uiae  quac  uadit  ab  urbe  ista  usquc  in  Esbegliochusun.   Sciat  namque  lidclis  in  Domuio  fratcr  nostri 

ordinis  loenm  noatrani  poflsasnut»  onmsqne  coclesia  catholica,  biis  lileiiB  ^ 


1}  Dm  Cof.  t<^rcibt  Bckneten.    ^  &aa(ic'iiiU)dLe.       Curbele.    *)  prcmittcren. 


Digrtized  by  Google 


400 


Itlt  — itlt. 


hoc  sigoalum,  propriis  luaniLus  mcis  sigillatum,  peractaque  i>enc(lictione  sepulchri  ct  aliaris  antepositi, 
Octioo  Kal.  ittnii,  niHm  oelebnila,  filiis  eederiae  fraditaoi,  ce  uidelioel  rttume,  nt  »  qoaodo  tribdaeie- 

nem  scu  contradictionem  hiirum  rerum  prcnominatarum  ab  aliiiiio  paiiajilur,  scripliiraiuni  lestimonio  um- 
tas  approbctur.  Tradicionem  auiem  banc  m  quis  succe^rum  meorum  aut  consanguincorum  scu  poslcroruia 
eonuQ  a  qoibiie  preeario  paiieoi  quandam  acqutsierana  inrriogcre  uolucrit,  Bcatorum  apostolonini  PMri  ei 
Aadreoe,  et  qiiiooponiiii  Bardonia,  HerimanDl,  BmDOni»»  qiioran  leelinMnium  priori  introduximus  loeOk 
nostroque  banno  et  omniom  nntmnnim  I>rn  con^ocralarum  in  sccundo.  cum  ucnerit  Dominus  unicuiquc  opc 
rum  suorum  premia  redditurus,  cum  Juda  iraditore  aoalbemate  feriatur  perpeluo.  Qui  autem  posl  instin- 
ctum  Dei  palris  onaoipoletrtu  ex  noslrts  interfaere,  quonim  oonsOio  auxilioquo  haec  onuiia  perfeoerin, 
paucis  notabo  nominibus.  Sigchardus  abbas  Patbcrburncnsis.  Vuino  abbas  Helmuuordishusensis,  qui  inen- 
suras  ecclrsiac  H  scjnilchri  <lc  Hicnisnlcm  apporlauit.  Hnsadds  prf^pnsilus  malris  ccclc.siac,  et  fratcr  ciii'! 
Yffb.  Dodico  decuiiuii.  Buuo  preposilw»  loci  i$lius.  BcccUiiU!t  camcrana<t.  Eppo  dapifer.  Eizo.  Gcylo.  fratres 
el  pincernfi  Eue  ei  IQii  eins.  Landico  et  Boe.  OudOb  Tydman  de  BncniniaL  Aldericos  de  Nyenhus. 

GXXVIIL 

B  Slruidifl  Ml.  cflt  ■Mcpl.  aA  SdMlmlt  aiMlM. 

Iii  iioiiiiiic  Jcsii  f!liri<tl  Doinini  nostil.  V.izo  inihanua  scnius  Dei  Ilerimannus  episcopus  crclc.-.Inni  (|ue 
cst  in  Ludin^liusun ,  anno  dominicc  incarnationis  M°..\X\o.  V1I<*.  Indicttone  V*.  V.  Idus  Juiii,  in  honoretn 
Domioi  no^t  Jc^^u  Chrisli  et  sanctf  cins  gcnilricis  pcrpclu^  uii^inis  Marie  et  ssncti  Stepliani  protomartyris 
Ct  wnct^  Felicitalis  matris  ct  septem  liUorum  cius  dcdicaui.  Bt  cuui  ipse  uenerabilis  abbas  Geroldns  ds 
monastcrio  snncli  Liiidfjcn,  iifl  quod  pcrlinct  Iiec  ccrlosi.i.  prcsens  adesscl ,  et  propter  fratemilatem  nostram 
mc  rog^rct,  ut  predict^  ccclesi^  et  bonis  cius  firmissimam  paccm  metuendo  analbomate  facerem,  hoc  eliaB 
roganit,  nt  ila  liberani  diniitierem  de  dcdmis,  sieut  dtmism  fait  ab  omnlbos  anleoessoribus  meis,  tta  uide- 
licet  ut  quoscunquc  manso.s  ncl  agros  in  hoc  cpisoopatu  tunc  habemt  iiet  post  habitora  esset.  libcre  et 
sioc  nmniltiis  decimis  possiiicrct  Ciiius  pctilioni  ci;o  in  primis  per  amorem  sancti  Liudgeri,  deindc  per 
honorem  iiostr^  fialemiiatis  iibcnlcr  satisiaciens,  codcm  modo  prcfate  ccclcsi^  cooccssi,  ct  forti  anathcmatc 
oonfinnaui,  nl  nuUus,  quod  omnino  ahsit,  de  aucceflsoribns  nostris  uel  aiib  qnibustibet  personis  hoe  m- 
mutet  uel  infriiit:iit.  Quod  cgo,  (|iianniis  pcccalor,  excmplum  hononim  rjiii  lioc  jirius  conccsscnint  sccutiis 
rcnouaui,  et  hoc  prfsuos  manuscriptum  abbati  et  ecclesif  saacli  paUis  nostri  Liudgcri  coram  omoi  populo 
tradidL 

CXXIX. 

IN  NOHINB  SANCTf  BT  INDIUnHJ^  TRINITAtiS.  KOTHO  DEI GRATU  PATHBIIBItONNBNSIS  |GCLB- 
Slf  EPISCOPIIS.  II  Pastorafis  officii  cora  nos  ammonct,  de  subiectoram  quiete  et  salnle  soOidle  cogiiarc, 
et  ccclesiarum  commissarum  profcclni.  aiifimcnto  honcsiaiis ,  prospeclu  ulililatis  -olli-rter  inuigilare.  Vnde 
omnium  tidelium  Christi  tam  prescnlium  qunm  futurorum  nouerit  uniucrsilas,  quuliicr  domnus  Mciuwcrcus 
nenerabflis  huius  Sanct^  sedis  episoopnfl  predeoesior  roeos,  se  snaque  enuiia  dinino  semilio  pro  ftemitslii 
amore  mancipare  gaudens,  inter  mullimoda  pi(>  dcuotionis  ct  intcntionis  opcra,  aticiorilatc ,  consiiio,  amili» 
gloriosissimi  imperatoris  Hcinrici  sccundi,  mona.sierium  in  .suburbio  ciuitali.s  huiiis  construxit,  quod  in  ho- 
nore  beat^  MARIR  pcrpctuc  uirginis  sanctonimquc  AH^STOLORli.M  PKTRI  ct  P.4VLI  ct  omniiim  Sanctorum 
eonsecrans,  ei  Iratres  sub  beati  Benedicli  regula  domino  famulantes  in  eo  coadunans,  in  doleoi  et  mundi- 
hnrdinm  .ipsitis  bona  qu^  hcreditario  iuro  posscdent,  ucl  aliimde  sua  instantia  legilimc  obtimierat,  solcmp- 
niicr  tradidit,  dclegauil,  ooocessit.  Cuius  iaudabilu  studium  ul  numero  el  merilo  omni  tempore  habcal 
angtnentom  et  fodeaiasUop  defenaionis  fanamentnm,  omnin  eidem  nonasterio  canouioe  eoUocata  et  flfnatik 


Digitized  by  Google 


ItSf. 


401 


in  ihesauro,  ornatu,  ccclcsiis,  bannis,  decious,  curtis,  maiisis,  areis,  cdiUciis,  mancipiis  airiusque  sexus, 
oim  omiiibai  ad  h^c  lcgalitcr  pcrtioentibiH,  mobiltbos  et  imroobfltbaa,  licentiam  quoquc  libenim  secundam 
Dci  timonm  ellgendi  «biiBtem,  lam  regolari  qmm  opiscopali  aucioritato  ipsiw  tMmasterii  fratribus  con> 
cc$.<uim,  animarumque  curam  c(  sopulluram  in  hoiniinbus  dumtavnt  ad  ip<iim  mnnnsterium  pcrtincnlibus 
siue  eciam  in  pos^fisi(Kie  eius  dcgeotibus,  noslra  pontificali  auctohiate  ct  lianno  coniinnamus  ct  corrobo- 
ramus,  qpatiDUS  ftalres  inibi  sub  rcguiari  nonna  domino  seruienies,  omninm  bominum  exactione  et  inna- 
lione  remola,  communi  bee  nsui  et  honori  profutura  possideaiit ,  ct  nostri  noslrorumquc  siicccssorum  in 
orationibus  suis  memores  cxi><tant  Cuiuscunque  ergo  condicionin  uel  rcligionis  pcrsona  quolibet  modo  ucl 
ingunio  h^c  uiolare  ucl  aonullai-e  prcsumpserit,  analbcma  sit,  ct  cum  suis  fautoribus,  auctoribus,  sequaci- 
bus,  •  liminiiMis  aancl^  ^cclesif  tamqoam  nerilegiis,  inuasor  nc  deslmetor  segregatns,  omnipolentis  Dei» 
patrLs  scllicot  ct  filii  et  spiritus  .sancti.  iram  et  ofTensrvm  contra  so  sontiat,  et  beat^  MARIF  porp^  tnr  uir- 
ginis  sanctonunque  Apostolorum  P£TfU  et  PAVLl  ct  omiiiuin  Sauctorum,  quorum  presumit  cunlundere 
^esiam,  in  bac  iiil*  e(  in  ftitnni,  si  non  uelociter  r«>n|)uerii,  furorem  repperiai  Oinnes  aotem  decreti 
bnius  fontores  et  prefikti  monaslerii  derensorcs  1 1  ii.iorLs.  omnipotena  domknis  sua  graiia  benedicat,  et 
merilis  omnium  sjmctnnim  n  pprratonim  uinculis  absolutos,  ad  etema  gaiidia  perducat.  Cunctis  cciam  ia 
eodem  loco  pro  ^ternc  beatitudinis  dcsiderio  mililaolibus,  ueoiut  a  Deo  patrc  salus  et  protectio,  et  labo- 
rum  snoram  ^ lema  reaMmemlio. 

Huius  confirmalionis  tcslcs  siint.    Hosadiis  prcpositus.  Dodica  decanus.  ViTo.  Becelin.  Beriman.  We- 
nmn.  Tammn  pt  rotcri  frntrrs  omius  lam  canonici  quam  monachi  nostro  scdis.  Imc'}  nero.  Hpinric.  Erp 
comitcs.  Heriman  (ribuniis.  lieriiliaid.  Ilunald.  Heriman.  Sibrath.  Uiddi.  Guotheri.  Thialiiard.  Kk.luliiirti.  Ezo- . 
Bn.  Atbalbratli.  Hoiica.  Heoudca.  Azoka  Bennic.  WidL  Hathawere.  Widier.  Tadilta.  Hoika.  Eoelin.  HOjin.  Ges^ 
rad.  Eila.  J>ndi.  Eppa  Ibiedcric  Haald  et  fraier  eius  Gerald.  Wicman.  et  alit  pbres. 

Data  Pallierbnuinon  VIII.  Id.  Jan.  in  Sancta  dic  Fpiphanie  Domini.  Anno  ab  inraniationo  cius 
M^XVnil.  Indictione  Eegoaote  Coorado  Aomanorum  imporatore,  regpi  cius  XV.  Iropcrii  uero  Xfl. 
C^isGopaias  antem  nostri  III. 

Dm  aiirge<)ruckl«  gtotM  kMliiBfmige  Sicgel  uigt  du  MmSM  mIhM*  Bnulbikl  4tt  BitcboCi  nit  ttnbadMklea  Bsuptc, 
in  der  rcciiirii  tiuii<i  den  BinhdliMMb  haliMd.  8tmM  tUA  ali  UHMhrilt  bt  Mhr  MrwiMbl,  Mnt  4ia  lauura 
aicltt  geuu  aiuucebea. 

cxxx. 

C  In  nomine  sanctae  el  ludiuiduac  Trinilatis.  Heinricus  diuuia  fauenle  clemcntia  rex.  Notum  sit  omni- 
bns  Christi  mwtfjqae  6delibns  presentibas  sdlicet  alque  futuris  {(  qualiter  nenembifis  abbas  nomine  TRVGIT- 

MARVS  nostram  ailiit  excelleiitiam  suppliciter  orans  ('lc  allcs  sviirlliLli  ^vii;  In  dt.T  glcicliarli^nn  l'rkini(lc 
Conrads  H.  von  '1025,  bis:)  el  melius  illos  deluctol  omni  tcmporc  pro  uitc  animaeque  nostrae  porpelua 
feliciiatc ,  ct  pro  remedio  pi^  mcmorin  genitoris  nostri  CUYONRADI  Romaoorum  uiddicet  imperatoris  au- 
gusti,  alqiie  pro  stabilititie  regni  a  Dco  nobLs  collati,  domiai  miserioordlam  altenlius  «xorare.  (Das  Fot- 
gende  wieder  ^cblautend  bis  »un  Schbisse.) 

Signum  dotnni  Heinrici  tercii  (I..  M.)  regis  inuictissimi. 
TbMderieui  cancellarius  uice  Bardonis  archicappellani  recognouit. 

Data  111.  NON.  SEPT.  Indictionc  VII.  Anno  dominic^  incarnationis  Mo.XXX.Vnil.  Auao  atttem  dcam 
UEl^RlCl  tercii  ordinationis       rcgoi  uero  I.  Actum  GOSLAAE  feliciler  AMEN.; 

Du  8ia|«l  i«(  Mriona  §of^a§ta. 


Dlgitized  by  Goo^^Ic 


108 


1»». 


cxxxA 

C*  In  noniine  saoctae  el  iiidiuiduac  Triniiatts.  llcinricus  diuina  fauoate  clementia  rox.  St  pctilioncs 
scrDOnim  Dei  iMtM  et  ratuMiabilcs  ad  effeetuni  perdnxerintus,  et  ad  hano  dlain  )|  feUdas  transigea- 
dani*  Bt  ad  perpotoiBI  fitcikiS  proinorendam   procul  iluliid  nobis  profuturum  spcramus.  Quaproptcr 

notum  essc  nDliiiims,  qiioni;»m  urncriltilis  abbas  TRVCHIMARVS  adiit  exccllonti.im  nostram  stipplicitor 
oraitt,  ul  nuslra  muniticontia  prospicoronius  uiouasteriis  !>ibi  commissis,  quorum  unum  cst  noua  (>0U^ 
0EIA  oancupaium.  ubi  et  ille  rcgulari  coostitutiofle  t^Jb»  V(Ml,  et  altoniiD  esl  eaiictiiiioaialiuin  BEU- 
FORT  dictum,  el  pinpii<  ;iMjati^-f.  ciiiiis  iioiiicn  GOTKSDIV,  subi«'Olum,  innl  juxta  consuetudinero  qua 
ancillarum  Dci  congrcgatiouibua  procurari  i>uleiit  prepositi,  cx  ecclestastico  ordinc,  iain  diclo  abbati 
commcndauimus,  ut  tam  in  dBclpfina  abbatissam  loci  htoet.  quam  in  cunetii  negotiis,  <{ue  famuic 
ChrisU  (pro  sexu  et)  proressione  suu  cxc(|iii  non  possonl,  ipaanim  prauisor  et  palronus  existcrot.  Is  crco 
pctiit  fclsitudincm  nf>slrarn,  'rmuiljiii  (puKl  pin  nicmorio  anli-cfssor  n(>slor  Hlndowiciis  iTnpcrafnr  ambr> 
bacc  monasleria  construi  iussii  ad  norinam  uidclicul  prccipuorum  in  Gallia  monastcriurum,  nouam  sciiicct 
Coibciom  ad  simiiibidiDem  anii(]ue  OorlMN^,  Ilerirofdeiwe  nero  ooenobium  ad  exenplum  monaslcrii  sancii- 
mftff^linni  in  Su;^cssionense  ciuitatc  construcli),  ct  ut  in  elcmosioam  suam  ac  totius  gcncris  siii  institutionum 
fnnitidcm  pcrfcclio  compl  crclni  ) .  ccrli"<i,ini  iiiris  siii  quc  uocalur  Mcppia,  cum  dcciniis  ct  posscssionibiis 
aliisquc  ad  eam  pertiacntibus,  ct  ec<.'le»iain  i-ac^burc,  quam  Karolus  primo  construcos  in  Suxonia  dccioiis 
dolnnit  ciraomquaque  habilantium  per  duas  Saxonicas  raslw,  prefiilus  (Hludowicus)  ad  nouam  tradidit  Cot' 
beiam.  Ad  IlerifordcnsLs  autem  monastcrii  adiumcnlnm  dcdit  in  cpisrDpntn  .AsMnbruii^cnsi  (•cclcsiam  Bugi- 
nitbi  cuin  subicctis  sibi  ('CclcKtis^  in  parrochia  ocro  Miinigeroafurdcnsi  ^cclcsiam  Urcni  cuiu  bis  quff  ad  eam 
pertincnt  ccclcsiis,  itu  sanc,  ut  decimaram  (alwrunKpic  rediinum  pronentns  oranes  prabtis  cederent  mo- 
nnsteriis,  et  ab  his  nicissini  procurarantur  subiectc  plcbcs  in  bnptismatc,  in  cucbarislia,  in  scpidiura,  b 
confcssimic  pcrcalcnim  audicnda,  ct  prcsbitcri  (jiii  principn!(>s  cx  his  ccclcsias  tt-ncrcnt,  arcliiprc^bitcronim 
onicio  fungercntur,  ad  i^ouuiia  facieuda)  que  solcnl  ficri  ab  archipresbileris  episcoponim.  Cum  autem  ip$i 
cpisiopi  drcatioiies  auas  ibi  agere  deberenl,  ad  eoram  nnuisionatiea  daretor  qnod  m  capitubirifaias  ante- 
cc.<«sonmi  nostrorum  prascriptum  habetur.  Ille  %itur  rata  osse  uolens  cctei-a  omnia,  tantum  cxpciisas  ad 
miniHtctiimi  cpiscopi  propter  egritudincm  ct  scncctutcm  cius  qui  tunc  fuit  Gauzbcrti  augcrc  dcbuit,  quod 
iuxta  pclitioncm  primi  ciusdcm  loqi  abbatis  Wuriiii  ita  modcrari  placuil,  ut  descripto  quautum  satis  sit  ad 
seruittum  episcopi  hoc  nullo  modo  sublrabBlur,  et  episcopoa  oicissim  «npliOTt  non  querat,  nec  cum  ph- 
ribus  ucniat  quam  ut  cis  sufficcrc  possint.  In  quibus  satis  esse  conscnsit  prefatus  episcopns  coram  antc- 
ccssoro  nostro  lUudowico  et  archicpiscopo  Hrabsno,  cctcriiique  cum  eo  in  synodo  agcntibus,  id  cst,  ut 
(icntur  ad  singulas  ecckssias  porci  IIIL  uolentes  stngdi  denarios  XII.  ant  VIII.  ariotes  lantmidem  aalcoies. 
porcelU  ini.  auc^  Iin.  puUi  VIII.  situlc  .\.X.  dc  medone.  de  mcilita  ceruisia  XX.  denonmcllita  .  .  *')  pnncs 
CXX.  dc  aucna  niodii  C  nianipnli  DC.  sitqnc  in  polcstalc  cpiscopi  ulrum  luicc  pcr  sinsiilas  ccclcsias  ad 
unum  mansionaticum  an  ad  duo  uclit  habcrc.  Ne  autem  in  summa  debili  his  pius  miniis  complerctur,  boc 
auctoritalis  suf  decrauit  atqoc  iussit  (Hts  eliam)  adiungera  placuit  liberam  ulriqne  looo  conceasionem  «li- 
gend^  de  propria  congreg^tione  in  n^pnen  sai  per  futura  semper  tempeni  congraf  persope,  quod  et  nos 


*)  tKe  aui  der  •ebr  bescliadtgUr.  f>r!-;nil.rrlLun(!e  Yrrtelnrasdciwnt  Vkt  aamk  Hi 
erg«Diten  Worte  tind  ia  Klamincru  ringeichlostcn. 

**]  GMcbartise  VrkuadcDi     B.  Kr.  CXXXUl.  habeo  bker  die  ZM  LX. 


Dlgitized  by  C( 


103*  —  «tM.  408 

Gonfirmaroas  et  oorroboraiiuis.  £t  nt  omiiis  biiic  dubielas  toJkitar,  maoo  propria  comkboraotes,  sigitii 
nostri  imprcssioM  ea  rignari  inariilMiS. 

Sigmun  domni  Hanrici  tereii  (L  M.)  regis  muicti.ssim. 
lAeodmeitv  omicdilSofiiiM  iiiSas  Bardmit  aaehieapeUam  reeegfumit. 

Data  m.  Non.  Sept  lodM^ne  VII.  Aono  domiaic^  incamationis  Uo.XXX.MIU.  Adqo  autem  donDi 
Hcinrici  tereii  ordinBtHniia  XIL  re|pii  aero  I.  Actam  G05URE  Feliciter  AHEN. 

On  Slcfd  iil  «crions  gcgiBfcn. 

CXXXIL 

In  nominc  sanctae  el  iDdiuiduac  Trinitali&.  Hcinricus  diuina  faucnto  clemenlia  rcx.  Quoniara  diuinae 
diqKMitiooio  prouideatia  ad  regendam  tolios  rei  publicae  ||  monardiiam  au^  immens^  pielatis  raagnilicentia 

IM»  prouexit,  antu  omnia  autcm  lioc  labornrc  debcmus,  ut  qui  coronam  tcrrcni  rogni  conce^^sit,  po.st 
emonsum  huius  uitr  spacium ,  ea  etiam  ooronari  p«Tniitlat,  quo  non  aurcrntur  in  aclernum.  Quod  potissi- 
mum  ficri  posiic  dccernimu.s,  si  loea  acccicsiasticis  obscquiis  dcputata  uostra  auctoritate  corroborcutur,  ot 
onmi  exteriore  inqoietodine  remota  in  tranquilfitate  permaneant,  quatinus  eomm  precilnw  adimiemur,  qoi 
ibi  dic  noctuqiH^  orationildi^  iii  I>ci  scruicio  uacaro  dcbcnftir,  ot  qiinfl  pcr  no<;  utpntr  ronscienlia  Irepidi 
qiicrcre  non  prcsumimus,  sanctac  Dei  aeccle»>tac  .seniiciitium  pia  intercessionc  impctrcmus.  Quapropter 
uniuenitati  iiddium  oostrormn  patere  nolunnui,  qualiier  RVODOLFVS  sanciae  Paterbrannenris  ecderiae 
ocncrabiliB  episcopus,  pro  ^cclesi^  suc  booore,  iinmo  raaxima  aiiliiaie,  pi^  intentionig  deuotiune  nos  .sup- 
plicitcr  aditTinis  fxoraiiit,  iit  cpclcsia  ciii  iffsc  pnstornli  ciira  prcsidet,  noslra  rcc;a!i  auctoritate  corrolu  r  '- 
rctur.  Cuius  pelitioni  quiu  rationaiiili.s  uidetur  gratuito  as.seuticntcs,  quicquid  eadem  ^cclcsia  per  iu^iliciatu 
obtinere  debet  anteoeasornm  nostroram  reguro  nd  imperatoram  wA  noalra  oblatione  oeterisque  fidelibiio 
ibi  collatum,  in  rcbus,  territoriis,  ucl  in  comilalibus  ac  districtu,  uel  quibu.scumquc  utensilibus,  ac  quic- 
quid  MEIiKNVYFRCVS  episcopiis,  antecc.ssor  sciJicet  jirclihati  Ruo«Ioifi  episcopi,  de  sua  heroditalo  ibi  con- 
tuJit,  ucl  aliunde  pcr  commutationcm  aut  precariam  lc^iuliler  adquisiuit,  dcnuo  stabili  dono  concedimus  et 
rogoli  anctoritale  confirmamos.  Si  qnio  autem  nostrf  oonfirmatioois  edidnm  idlerias  aliqaa  presnmptioM 
infringerc  toinptanrrit,  crntum  librarum  auri  ad  iiQstnini  pondus  compositiono  roultelur,  vt  dimidiuni  ca- 
mcr^  nostr^  persoluat,  rcliiiuum  uero  eidem  ecclesif  quam  temerarie  inquietare  prnsumpsit  Ft  ut  haeo 
conlirmatio  per  oacceosiones  lemponmi  olabilis  «t  iaconaaloR  pennaneat,  boiic  rcgalis  prcccpii  puginam 
inde  conoeribi  ac  momi  propria  confirmanies  ri{pDo  nostro  iussimQs  ios^iri. 

SigMm  domni  Bmriei  krdi  (L  H.)  ngnr  iimiai*ti$ni. 
Jheodericiu  emeeOatiiu  «wa  AmctMHa  «rcMcaNosflSornf  fMognoiN'1. 

Data  Xm.  Kal.  Oct  Indict  VII.  Anno  dominicc  iiicarnationis  1P.XXX.VI1II.  anno  autem  doauii  HEIN- 
Ria  terdi  XIL  i«gni  L  Actum  Bobtfellit  feUciter  AM£N. 

D»!  gra«*e  aurgcitraciie  .siegd  ie!{;t  dcn  Konig  mr4<B  Tbiwccllmd  wid  li       ndrtm  Hnd  mnm  Bub  ballnd, 

nit  «Utciii  Vogel  (AtUer)  koi  dtr  Spiuc 

CXXXIII. 

C.  In  nomiiic  sanctae  et  indiuiduac  Tnnilalis.  HEINRlcus  diuina  rancnlo  clcmentia  rex.  Si  Ioci$  ilitiino 
cultui  mancipatiii  aUquam  mumficcotia  nustra  adicit  immunitalcm,  undo  commorantcs  iuibi  Ij  securtus  ul 


Digltized  by  Google 


conun<Kiius  uitac  c^lestis  quictiidini  ualcaot  iosoruirc,  oxistimamus  hinc  presootibus  uti  fdidus  ac  maiuum 
perfnri  beatii».  Qao  circB  nouerit  ommum  GiRsti  nostriipie  fideliam  CBUtela,  tam  preaeBtimB  qnan  wm- 

fiMlciilium ,  riiialilcr  nos  pm  remodio  ;iiiiin;ie  nostrae  [Kiri-nlurnque  nostronim,  ncc  non  pro  petitioiM  fllr 
RKVOUTF.NSIS  ;H-rlc>^inp  ahhaflss*;'  GOTKSDIE  nornIiu\li;  nastri  dilccfr,  Irndifionr in  HLVODKWICI  impera- 
tori»  (|unm  tradidii  ad  inimast(>ria  ({uorum  unum  (<^st  nMniachorum  nona  COHitKiA  nnncnjiatum,  Aiiud  e»t 
sanclimoiiialiam  BBRIVOHTI  noounatara,  qoae  pine  memori^  ffBaSliar  Olias  HLVDUWICUS  Inperalor  adnor> 
mam  piccipuonnii  in  Callia  roonasterinnini  conslruxil,  rnnniFINSI?  uidolicct  ad  .siniilitudincni  antique 
CORBBIK.  IIERlVOKrHNSE  uero  ad  SVESSIO.MS  similitudinem ,  abbati  COKBEIENSI  commendauimus,  ut 
iuYta  cuu&ucludineui,  qua  aocinamm  Dei  coagregatiunibus  procurari  solout  preposiU  ex  ^lesiastico  ordine, 
lam  in  dtscipKna  qoam  in  canclis  negDdia,  qa^  ttmvlq  Christi  pro  soxn  et  prorcssionc  sua  cxcqui  non 
possent,  ipsanim  pronisnr  f>f  luitrnniis  exLsten^t.  Pro  elcmosina  aulem  generis  sui  tradidit  cellam  fjim 
uocatur  MEPPIA,  cum  dccimis  ct  posscssiooibus  uitdique  ad  oam  perliQcntibus,  cl  ^lcsiam  liERESUN^RC 
circon)qua(]uo  per  duas  saxonicas  rastas,  ad  nouara  CORBEIAIL  Ad  HBRlVORTENSfi  uero  monaslerioB 
in  o|>i>co|mtu  ASNABRVGKNSI  (^clcsiam  BVi.MDI  cnm  subicotis  aibi  ^clcsiis,  in  barrodut  HDIIRIINEVOBDI 
eck'si;un  HKNI  rum  Iiis  qtic  afl  ram  pcrtinfnt  ccli  ^iis,  it.T  sanc  ut  dcrimarum  alioniinqiic  reditiium  pr«- 
uonlus  omiies  prcfalis  ccdcrcnt  monasteriis,  cl  ab  ipsis  iiicissini  proeurarcntur  suhit-ct«;  picbcs,  in  baplt.- 
aiato,  bt  eaeharistia,  in  sepalturis,  m  confessione  peccatonun  audienda,  et  prespiteri  qui  prindpales  fde- 
sias  tcnerent  aiTliipresiiitcroriirn  (yfficio  furiiinrentur ,  .\d  a,L.'('n(I;i  omiii;i  (|iic  solont  (icri  iib  arcIiiprc.-jiiterB 
episcoporum.  £t  ciuu  ipsi  cpiscopi  circaltoncs  suas  ibi  agcrc  dcberent,  ad  corum  mansionatica  darclur 
Qt  in  capitularibus  anteoeasomm  nostronun  prescriptum  habcbu-,  uidelicet  quaDtum  satis  sit  eis  dari,  ct 
opisoopi  non  phw  qnerant ,  ncc  cum  plurilms  ueniant  qoam  ut  eb  salBcere  poasint.  Nc  autcm  in  sunwa 
dcbiti  cpiscoponim  sf>niitii  pius  »  jLf  rctur  quani  opus  sit,  statucrunt  prcdictarum  ^clcsiarum  cpiscopi  cum 
coDsensu  synodaU  coram  antcccsi>uru  nostro  OTTONE  impcralore  et  ardiiopiscopo  RABANO  c^terisqoe 
Cum  eo  in  synodo  agentibus,  ut  dentur  ad  sinf^ulas  cclusias  porci  DII.  nalentes  singuli  denarios  XIL  anl 
arictcs  VIII.  tantundcm  uulcntcs,  porcelli  1111  :tuoae  UIL  pulli  VIII.  situl:ic  XX.  dc  mcdonc,  do  mcllicta 
crruisa  XX  «Ic  nnn  mcllila  LX.  pancs  C.\X.  de  aucna  modii  C.  manipuli  DC  cs<;ptque  in  potcstate  epi^«o- 
porum,  utrum  haec  per  siiigulas  ^clesias  ad  uuum  mansionaticum  an  ad  duo  ucllcnt  habcrc.  Slatuit  ei^ 
prefatus  anteoessor  nosler  OTTO  hnperalor  Hberam  atrique  loco  ooncessionem  et  poleslatem  el^jend^  de 
propria  congregfitionc  in  ro^'inu'n  sui  |)cr  fulur;!  scmper  tcmpora  congru^  [)ci'son<',  cl  ut  nullu.s  \\idfx 
publicus  liccntiam  in  homincs  ad  prcfatum  monastcrium  U£RiYOftT£NSfi  pertincntes  uilam  ludiciariam  lia- 
bcai  exerccrc  poteaiatem.  Sed  omnis  eorum  res  ooram  aduocato  ipsoram  definiatur,  quam  coastituiioncrn 
antecesaoram  nostrorum  hislam  et  rationabilom  nos  quoque  predicto  monastcrio  HERIVORTENSI  precepio 
nostro  regali  confirmamus  at^iuc  corroboramus.  Kt  ut  haoc  confirmationis  nostrae  atictnritas  stnbilis  nt 
ioconuulsa  omni  permaneat  aeuo,  bauc  pa^ioaro  indc  conscriptam  maou  propria  ut  inEra  uidelur  corrobo- 
nutcs.  sigilK  noslri  impressione  iosMmas  insifmii 

Signum  domm  Heinrid  terdi  (L  M.)  regis  inwc/MMmi. 
Eberhardu$  eone^arius  uiee  Bardanis  orMettm^am  reeognouit 

Data  XI.  KaL  Jamuir.  Iiuliclionc  \1II.  Anno  dominicac  incarnationis  Millcsimo  XL.    Anoo  aQteoidoinoi 
UEINRICI  tercii  ordinalioois  eius  Xlll.  Regni  ucro  11.  Actuni  HliRIVORTE  felicitcr  amen. 

Dm  wdffiiUmlkttiii  daa         tiat  daa  TkroDo  «ticad  f onlcnaids  Skftl  kt  achr  fccicUid%t. 


Dlglfeed  by  Google 


405 


CXXXIV. 

Altestr  urkundlicho  Nachrichten  zur  Gcschichtc  dcs  Stifts  Oberwasser. 
Eiaem  w  Ende  dei  11.  oder  Anr«D(e  it*  13.  Jalirbttndcrt*  |e«cbrteb«oen,  ebemaU  lun  ArchiTe  dei  gedacbtea  KlofUri  gebohgeB 

Aiuio  ab  iaeanMtione  DoDuni  HiOesiino  XLL  Indictione  'Vmi.  nit.  KaL  Janoarii,  regnante  et  a«t«Dle 

imperalore  ilcinrico  torcio,  in  mnn;istrrio  sanct^  Marii;.  quod  cst  in  Mitniiiiinlcwonl,  consecralum  est 
principalc  altare  a  uenerabih  Agrippinensis  ecclesie  archicpiscopo  Henmanno,  administranlibus  Bremensi 
arcbiepi&copo  Alchrando  et  Ifindeiui  episcopo  BruooDC,  lo  honore  sancl^  crucis  et  sancte  Dei  genitriciii 
et  plnrimonioi  sanetorvnu 

Hcridianum  nltnrc  n  Mn^nciacensi  archicpiscopo ,  sancto  scilicet  Dardone,  assistentibus  stbi  Bauen- 
bei^ciisi  episcopo,  Sviihgero,  qui  pustea  Roin^  papa  ordioatus  est,  et  Tiuetiuaro  episcopo  Uildiaesbeimeiui, 
In  honore  aancii  Johannis  Baptisie  et  onuiiiini  sandorom  marttran. 

Aqailonare  altaro  consecratam  est  a  Partlienopoocnsi*)  ardiiepiscopo  Huofndo,  iuuantibus  Cazzona 
episcopo  do  Cizce ,  et  Osnebofisensi  epiaoopo  Aloerioo,  In  homm  saneii  Jobannis  eoaangelistf  et  omninm 
saoctorum  confessorum. 

Occidentalb  arra  dedieata  eat  a  patre  noslro  domno  BBRIHANNO  episeopo,  hvSm  lod  fimdatore  el 

gtniclore,  fauentibus  l.codiccnsr Cpiscopo  Nithnnlo,  ct  Scclsvuicccnsi  cpiscopo  HRvotholfo,  In  honore  san-  • 
ctorum  apostoloruxQ  P£TftI  et  Pavli,  ct  aUorum  plurimorum  saoctonuo,  quorum  aomioa  scnpia 
tn  cehs. 

Hano  Dei  sponsnm,  ipse  qui  aiTuit  impeiaior  angnalaa  Heinciens,  qnadam  sof  propfietatia  doitnit 

curte,  Honiin  dicla,  que  siiii  csl  ia  pnLjo  Liuesjovvo,  astantibus  pene  tnritTS  regni  primatibus,  et  presente 
felicis  memori^  prima  domua  ac  matre  nostra  spirilali,  abbatissa  BERTHE1TU£,  ipsius  donuii  et  pairis 
oostri  Heiimani  sormt;.  qu^  ab  infiuicia  sua  nec  cum  mnndo  flere,  nec  cum  mundo  umquam  uisa  eai 
gaudere,  sed  super  gregem  sibi  crcditam  cura  pcruigili  studuit  excubore,  que  monacbiof  reltionis  sub 
ob<:curitnte  qunnti  npud  Deum  in  uita  sua  fulgeret  mcrili,  testaatur  iMMUllllll,  qni  quacumqoe  01  caiua  ao- 
giLsiiati,  ad  sepulcrum  eius  confugicntcs  rccedunt  consolall 

Trioesiroo  primo  quidem  tam  gioriosf  et  memoria  dtgn^  oonseeratioais  anno.  scilieet  incamationis 
Dumini  MLXXI.  Nonas  Aprilis,  pcccatis  nostris  uere  exigenlibus,  tofa  hcc  dcdicatio,  lot  Deo  electorum 
saccrdoluin  conlirmatio,  igae  dcuorante,  in  rnomcnto  est  euacuata,  omnisque  e<iiiiciorum  honorabilis  stni- 
ctura  ad  nilulum  pene  redacta.  Ex  quo  graui  merore  affecla  cet  buius  ioci  tunc  tcmporis  abbatissa  IDA, 
oere  ut  speramus  bcaia,  lecundum  nominis  sol  interprctationmnr  menle  et  corporc  valde  specioaa,  quf 
primp  domno  nnstre  cosjnnta,  eius  in  laribus  tenere  cducnta.  pt  tit  prcciosus  lapis  ninliiplicihus  pnlila  ar- 
gomentis,  pluribus  uirtulum  rcsplenduit  ornamentis.  qua  tani^  cxcelienU^  iiiia,  talis  matris  successor  e{B- 
ceretnr  emerila.  Erat  enim  ad  omnem  Dd  ^ortam  stadioBsama,  ad  emnem  cultam  studii  retligioaiB  eC 
ediScti  inuigilantissiina ,  quodque  rarissimum  habetur  in  sanctorun  noribus,  diuinc  mberalioiii  multis  sepe 
commcndauit  obsecrationibu»,  salubri  prospciitatc  nns  incundari,  siiis  non  sohim  temporibus,  sed  et  si 
possei  tieri,  usque  ad  consummatioQcm  scculi,  uujuu  brcuiier  omiiia  concludam,  rectriccm  tam  soUicitam 
ea  saperstite  nec  quisqunm  oomperit,  uec  in  tota  buius  mundi  latilndine  dcinoeps  inuenH,  cnios  laudi  me- 
rilo  asscriliitur  in  sccula,  quccun(|uo  hoc  in  loco  l><-n  di^-na  resonat  gloria.  H^c  tanta  ac  talis  matrona  in 
omnibos  uiis  suis  laudabilis  et  gloriosa,  timoris  Donuoi  ibetiaiinim  mente  recondens,  noa  ex  quaato,  sed 


*)  T)ariiber  geidiriebcn : 
Cod.  dipl.  bitt.  WcAfal.  14 


Dlgitized  by  Google 


406 


diuin^  bcnig»ilatts  quonta  sit  habundantia  pcrpeiidcns,  ad  rccdificandum  toto  nisu  consurrcxtt,  quod  opificc 
samino  cooperanle  ad  perfectioms  liroam  pene  nsqno  perdnxit.  Nam  cum  haDC  Dei  spousam  ranllo  appa^ 

rnlu  iam  pfTorn;i<:«rt  iiin!irnir>.  orr-ilfn  IVri  iri(lii  lr>  bcu  prenr^nfa  mfirlnlifnto ,  nno  fnnttim  anno  nntp  hniti^ 
aul^'  coni>ccruUoncni ,  sinc  dubiu  cclc&tcm  intrauit  ad  Jkorusalcm,  ubi  fclici  commcrcio  pro  pcritum  ytcrao 
potitiir  gandio.  Sed  locomroutabiii  Deitatis  di«po6iftone,  quod  non  Itcait  por  ae,  ipana  reseraatain  est 
comobrinf,  nostrc  scilicoi  dunMif  abbaiissc  CRiSTI.NI^,  bcnc  quidem  et  perfecte  diriBttan^,  quo  omncs  ma- 
tfrtero  siio  prohilniis  scmitas  argumentose  insfmrln ,  lontm  Imnr  pf  consTeaatinnom  «stimma  flectionf,  qiiorl 
uerc  scimus,  slri'nnuc  rcgit  lcrcia,  ct  qucmcuiiquc  cordis  sui,  diim  ailhuc  uiuoret,  scnsil  alfcctum,  infati- 
pbQi  stodio  perduoere  noa  oessat  ad  effeclum.  Est  enim  ad  uninersa  quc  optnna  sunl  stndiosa,  pronam 
huniilitatis  et  compassiunis  scalam  condfsccndcrc  adniodum  perita,  in  conimlsso  iidclis,  orationis  conlero- 
plationc  slabilis,  compunctionc  facilis,  oninibus  aifabilis.  ct  lotam  Dci  gloric  slrucluram,  quam  preccssorcs 
cius  supra  liruam  fundaucruut  pctram,  suis  lcmporibus  pcr  ncglcgcnliam  nc  difluat,  multis  lacrimis  san- 
ctorum  auffingiis  non  aolnm  altentins  oommenftat,  sed  et  tpsa  oolidie  auper  edificare  non  cessat,  ut  lalinn 
matrum  oompotif  prnli,  qtinruni  si  radix  sancfa  ct  rami.  IlnitK  in^tnnti  pcflcionc,  immo  diuina  preucnicnle 
iiispiralionc,  auno  M.LX.\A.V.  mdictionc  YIIJ.  rcgnaotc  impcratorc  Ilcinrico  lUl*».  III.  Idus  Januarii,  tterum 
dedicata  est  ocddentalis  plaga  monasierii  nostri  a  uenerabiK  BRPHONE,  hnins  sedis  «ntistitc.  presulalw 
auUimitnto  merifis  dccorato  nt  nominc,  In  honorc  Domini  noslri  Jhcso  Chrisii,  oi  uictoriosissimf  crucis,  ei 
nanofo  Marit^'  pi-rpottio  iiiririnis,  ot  snnrli  Michnliolis  nrrlinnjzrli ,  omniumqtio  (•clrsiiimi  iiirttifttm.  ot  sjiccialiter 
sancti  Pelri  apostuli,  sanctorumquc  apostolorum  i'auli,  Andrcf  ct  omoiura  sanctorum,  in  quo  aliari  conti- 
ncntor  rclliquii-  apo^uriomro  Philippi  et  Bartbolonei  et  aliorum  plurimonim  sanciomin.  Eodero  anito  idem 
bone  Doluntatis  episcopus,  VIII.  Kal.  Aprilis,  consecranit  aram  in  capclla  quc  uocatur  Ihcrusalem,  In  ho- 
norc  Domini  noslri  Ihcsu  Clirisli  el  onuiium  sacramcntorum  cius,  sanclo  annuncialionis ,  natiuitniis.  p,n.v;io- 
uis,  scpullurc,  sanctf  crucis,  resurrcclionis.  asccnsiunis,  ct  in  bonorc  aducntus  spiritus  sancti,  et  saoclc 
llarif  matris  Domini.  et  sancti  Thom^  aposloli,  Quirini,  Hermetis,  et  omniinn  sancloram.  In  quo  conti- 
nontnr  rclliqnif  dc  scpulcliro  Domini.  dc  lif:;iio  Doniini.  dc  mcnsa  Domini,  dc  lapido  Miprr  quoni  scrlobnl 
angcliis  Uuniini,  Andrcy,  Johaoai«s,  Jacobi,  Thoni^,  Malhoi,  Quirini,  Victonni,  llcrmctis,  Alcxandri,  Oi>vvaldi, 
Gregorii,  Nioolai.  Seaerint,  Caniberii,  Ale\is,  Leoou,  Cecilic,  Potronill^,  Mari^  magdalcn^  et  Harii,' 

Ab  inonrnationo  Doniini  anno  M"  lAXXM.  indictione  VIIIIj.  IIII  Knl  Jaimai  ii,  c^nsccralum  csl  prin- 
cipale  altaro  a  glurioso  presulc  ooslro  KltPilO.NK,  In  hunoro  Domini  noslri  Ihcsu  Christi,  et  mici^  cm<%s 
•et  sanctc  Dci  gcnilricts,  et  sancli  Hicbahelis  archangeli,  et  omniura  c^lestiuro  uirtatnm,  Sancti  Pelri,  PbqE 
et  oninium  sonclorum.  In  quo  contincnlur  rclliqiii»;  dc  lijjno  Domini,  de  ucsle  sanctc  Marie,  Pauli,  Bar- 
tliutomci,  Panlalconis,  Ncrei,  Achilloi,  Prisco.  Aqtiilo,  Quintini  martirum,  Bcnedicti  abbatis,  Gcrtliruflis  \ir- 
giiiis,  GenofciM,'.  Vereti^,  Sercne,  ct  siinctaruui  iiiilium  uirginum,  el  plurimorum  sauclorum.  Mcridianuui 
•dare  consecramt  idem  noster  doroons,  In  honore  saocli  Johannis  baplwlf.  In  quo  eontinentar  relliqaie 
sancli  Stcphani  prolomarliri.s,  sanctorum  innocenlum,  Sancti  Ciriaci  marliris,  Ssincti  Soliastiani ,  Fabinni, 
Gratiani,  Quinlini,  Pantalconis,  Abundanlii  ei  aliorum  sanclorum.  Aquilonare  allare,  In  honore  sancti  io- 
haunis  cuuangeiisic,  Martini,  Abandantii,  Pancrati!,  Benedicti,  Drictii,  Nieohit,  Seruatii,  Wicbcrti  et  altonnn 
sanetoram. 

Anno  ab  inoamaliono  Dnmini  M'M.\\\VII  inilirliono  \.  VIIII.  Kal.  Foliniarii.  dcdicala  cst  Mcridiana 
capcUa,  a  ucnerabili  huius  scdis  cpiscopo  FAFHO.\K,  In  hoitorc  Sancti  Puuli  apostoli,  Saiicti  Miniikltb  inar- 
tiris,  Arabroeii,  Egidii,  lunocentii.  Sanei^  Maric  Magdalcnc,  Afrr  et  oraniura  sanclonmi.-  In  qoo  cuntiaenlnr 
relliquif  Sancli  Pauli  aposluli,  Miuiaiis.  Ambrosii,  Kgidii,  Mario  Ma^dalcnc,  Agathc  et  alioriim  sanclonim. 

Anno  ab  Incarnationc  Donuiii  .M".L\XXVI1I.  Kal.  Fcbruarii,  Itidictionc  XI.  Idcm  dnmnns  nnslor  FRPHO 
dedicauit  aquilonarcm  capellam,  In  honorc  Saocl^  et  indiuidu^  Trinilatis,  cl  victoriosLssun^  cnicis,  et  saoclc 
Harif  perpetuf  uiiipnis.  et  saiwli  Raphahelis  «rcbangdi,  et  Jacobi  Iralris  Domini,  «t  Jtcobi  fratris  Johai- 


y  Google 


lff«tk 


107 


nis,  S)-inonis  et  Judf,  et  saoclorum  martirum  Cosnic  ct  Damiani,  Sionisii,  ProG<^i,  Martiniiini,  ct  spccia- 
Kler  l^cii  Benedicti,  Anuiti.  Romariei,  GoloinlMuu,  Galli,  Adelfi,  Ikburini,  Soaeiri,  Scolastiof ,  Bri^iti^, 
Sopliio.  Spci.  Gdei,  karitalLs,  et  omuium  sancloruro.  In  quo  coiitincntur  rclliqui^  sanclorum,  dc  fibra 
sancli  Jacobi  fratris  Domini,  Cosme  cl  Damiani,  Processi  et  Marliniarii,  Quirini,  Uionisii,  Ritstici  Ot  Eleu- 
tbcrii,  Nicumcdts,  Slatcniiani,  Lambcrti,  Maurini,  Benedicli  abbali^,  Scolasticc  virgini:». 

Eodooi  «0110.  XVII.  Kal.  Septembris,  Idem  ipse  episeopus  nosler  ERPHO  Ghorum  noBtram  eonsecra- 
ult,  In  honore  Doiuuii  uostri  Ihcsu  riiri^^ti,  ot  sanctc  Mario,  et  sancli  Micliahi  li^  arrhari;^*'!!.  ct  .>.nn<  tnruni 
apoiitolorum  Petri  et  Pauli,  Gercunis  sociurumquc  cius,  Victorini  et  oranium  »unclorum.  In  quo  cuntineotur 
rclliquif  S.  Victorini,  DiomBii,  Floriani,  Soiicrioi,  Liudgcri,  Vualdborgis,  Gerlhnidis,  et  Sancl^  Idc,  cl  alk»- 
nim  pturimoruni  sanclorum.  Eodcm  die  coasocrala  csl  occidontnlis  ara  ipsius  chori,  In  honore  Domiu 
no^lri  Ihrsu  riiristi ,  ct  S;inc(e  Dci  gcniliicis,  S.  Michidiolis,  Gabrihclis  ct  noiiom  ordinmn  angclorum,  An- 
drco  aposloli,  Valentiiii,  Mauricii  ct  suciorum  ciu:;,  Basilii,  Simpboroiic  cl  umuium  s;tnctorum.  Iii  quo  con- 
linentor  reUiqni^  de  sacorphago  (^)  Sancl^  Marie,  sattcii  Aodree,  iflaaricii,  llarceUiai  et  Petri,  Laorentii, 
Viti,  Grogorii  Papc,  Rcmigii,  Agathc,  Drutliildis  virginis. 

Omnc  dcbitum  scruicii,  quod  in  bac  dcdicatione  noslro  cxbibcDdum  crat  aiitislili,  ct  omnia  gonera 
donorum,  regin^  iam  reseruauit  polorum,  quc  ut  solct  cuuctis  sibi  deaotis,  ccntuplicata  illi  recompcnsct 
hic  et  m  c^lis.  Laudes  referimus  benignitati  dluinf,  qu^  nos  huius  consecralionis  iocandanit  reparalione^ 
ipsum  inccssihili  precc  rogltanles,  qtii  non  dormitat  nccpic  dornilcl,  ut  super  hnnc  dOBHUn  patcma  pro-> 
teciiuQC  uigilet,  oosque  habitaotes  in  ea  nunc  et  in  cuum  lelilicet.  AMEN. 


cxxxv. 

C.  In  nominc  sanctac  ct  inditiiduan  Tritiit.itis.  Ilcinricus  diuina  raucntc  clcmcnlia  rex.  Omtilam  fidclium 
noslrorum  lam  presentium  quam  ct  J|  fulurorum  soUers  oouerit  inUuslria,  Qualiter  nos  diuina  aminonilione 
compuiicti,  ncc  non  fidclissimo  ac  rrcquenttsstmo  semitio  HEREMANNI  MIHIGARDEWRDH.\SIS  ccclcsi^  * 
uenerabilig  episGOpi  non  parumpor  incilati,  (piandani  curlem  OOSlrae  pr(>|irictatiji  IIARVIA  dictam,  in  pago 
LnTC.OWR  ct  in  coniitntu  I)IKTI!ALDI  comilis  silam,  pro  remriliu  animap  dilnclissimi  gcniloris  noslri 
CHVO.NHADI  uideliccl  iroperaloris  augusli,  ac  pro  pia  rccordalione  animg  coniugis  nuslrae  CllV.MiliiLDlS 
regine,  simulque  pro  stabihtate  uilae  noslrf,  nostrequc  malris  GISILE  imperatricis  auguste,  altjuc  pro 
do.siilcrio  diuinc  relributionis,  ad  banc  cccicsiam,  quam  predictus  nERE.MAN.\VS  cpiscopus  in  MIIDGAR- 
TEVVRTE.NSI  loco  a  fundamcnlo  inccpit,  e!im«]HP  ad  finem  perdiirtam,  nobis  asUintibus ,  in  honorem  s.mcl^ 
Dei  genilricis  MiVRIae  bonorilice  consecrduit,  cum  omnibus  suis  pcilincnliis,  hoc  cst  ulriusquc  sexus  man- 
cipiis,  areis,  ediBciis,  terris  cultis  e(  incultis,  agris,  pratis,  pascuu,  campis,  oluis,  nenaliontbus,  aqub 
aipianimque  decursibus,  molis,  molcndinis,  piscationibus ,  c\i(il)us  et  rcditibus,  uiis  et  iniiii^,  qiiesitis  ct 
iiH]iiirondis,  seu  cum  omni  ulilttate  qu^^  scrihi  aut  dici  polcrit,  Eo  teoore  in  proprium  dedimus»  alque  tra- 
didimus,  ut  eiusdem  ccclcsi^  abbatissa  ccicrcquc  raonmles  Dei  sandfqpie  genitricis  MARI^  seruitram  abUne 
.  dio  nOCtuque  in  commcmuralionem  nostri  paieiituinqne  noslrorum  oopiosius  possint  adimplcrc.  FirmiMime 
autem  in  eaflein  racioiula  tradilioiic  \\w  e\ce|)imiis,  ul  neqiie  presens  lIHROI.\.\XV.*>  cpiscopus  nequo 
fuluri  succcssores  sui  deinccps  prcfalam  curtcm  ullam  polcslalcm  habcaut  dc  cadcm  ccclcsia  rolrahendt 
uei  in  snoB  usns  uendicandi,  nisi  co  coneamUo  aut  ea  reslitulione,  qu^  eiusdem  ccdesic  abbatiss^  dmni- 
biLsque  suis  momalibus  aut  ex  uicinKate  aut  ex  utilitatis  magniludinc  commodior  ik-I  utilior  csse  uideatur. 
£t  ui  haee  ooslrae  tradttiooia  aiqtie  largitionis  auctoritas  nunc  et  per  soccedeotia  temporam  carricula 

14* 


Digitized  by  Google 


408 


«•4«  —  Ittl. 


atabiUs  et  inconuulsa  pennancal,  banc  paginam  inde  consoribi  eamque  manu  no^tra  ut  sobtus  uidetur  cor- 
roboffantes,  n^K  nofllri  imprescione  preoepimiu  iiHigniri. 

Signum  domni  Beinrid  tercii  (L.  M.)  regi»  inmetismmi. 
Eberherdtis  rnnrrf!arius  uice  Bardonis  archicano H^n:  rrrnrjnmii. 

Acta  IIII.  Kal.  Januar.  Indictionc  VIIII.    Anno  liunimiciio  iii' arnntinnis  M  \L  1.  anOO  mlem  deoili  | 
HELNRICI  tercii  ordinalionis  cius  Xlll.  Hegni  ucro  II.  Actum  MI.MIGAUIEVVRTE.  A.\IK.V. 

Votn  Siegel  itt  keine  Spur  lu  «aldecken;  dagegen  itl  tuf  dem  lerrrn  Kauiiie  der  CbarU!,  wo  iidi  dti  Siegcl  befindta 
•olltr,  cine  vertcbobcD  Tirriicilige  Sclilrlfe  Ton  gelbscidenrn  Sclinurcn  «agchcftet.  ( Wahrichcinlich  war  •o  dictrr 
dat  Siescl,  oliM  Zwcifcl  too  Bki.  dcrglcidic»  «on  Hcipricli  II.  mxi  III.,  jcdocb  ••Micrtl  mIIcd,  Torkammeo,  w 
Mi||iUin(t,  diM  Bi  nur  Sail*  dar  DrfcHiid*  iMnUiiaf,  oad  Itt  da*od  ob|cacliiiitlM  wotdc*.  Gaos  wif  ilmli«ho  Vlmm 
te  4i«  MMbolto  Mi  «iacr  Oikmd*  PapM  huft  IX.  Im  XonigU  Praclaiirf-Afcliifa  sv  OlMddMr  hofMligt.) 

CXXXVI. 

In  nominc  sanclf'  ft  tndiuiduc  Trinitatis  ||  Ndla  sint  nninibns  fiflolibus  tani  prosontihns  qtinm  futuris 
ea  quc  in  his  inutulauiiiius  littcris.   bicut  impcratoria  (lij^uiUis  omnes  in  hoc  mutidu  anieeedil  honorcs  cum  I 
neipui  atrtQtnm  exoelleniia,  ita  nteiram  neeesse  eet  ipsins  gesia  cnm  maxima  obsermri  dilqsenlia,  ut  non  ' 
-if  r]uis(]uam  ubiiiis  acnlium,  qui  ulla  presumptuosa  temcritjite  andcat   riijali^   inrriimcro  liacramonluni.  | 
UEHiiiANNVS  igiuir  uenerandc  memoric  Mimiganlefordensis  episcopus,  perdcta  ^diOcationc  tcmpii  in  hooQra  ' 
aidelioet  nnctc  ct  perpetuc  uirginis  MARIR,  td  dedieationem  ipaius  ^cclesic  domnora  snora  HBINIUOI  | 
piiastmam  ac  intnietisaimum  imperatorcni  inuiianit,  et  reuerenliasima  ut  lalem  decuit  uirum  accaratione  cum 
multonim  rpiscoponim  ncc  non  nt  prinrijuini  nobilium  comitatn  siistcntauit.    Scd  prediclus  impcrator  ob 
premcrendam  l)ci  omnipotenlis  sueque  sacratissime  matris  gratiam,  conscntiente  el  coUaudaote  rcgni  sui 
principatn,  eandem  fcdesiun  nobiliasimo  dotauii  monere.  eo  arilioet,  nt  deoinm  qof  in  Friria  dnri  ddwt 
ex  debito  ({uod  regium  dicitw,  eidcm  ^cclcsic  pro  sui  mcmoria  annuatim  fidcli  pcrsoluatnr  aniministrationc. 
Vndo  quidcm  s.molonim  palnim  uori<i«inia  dirfinitum   est  auctoritate,  hunc  fui.-sso  roum  maiestatis  illius 
sumnii  et  ctcrni  imperaluris ,  quicuuquc  huiu!>modi  largiUonem  irrilam  fecerit,  uel  ahquid  ab  ea  iniuste 
Babtmzerit,  ipaumqae  iadissohd)ili  ebllgari  examinaiioae,  niri  digna  resipnerft  cmeodatiQiw,  Acta  uefo  «t 
hro  consoctalio  ot  traditio  anno  dcminirc  Tnrarnatinni?;  mlllosimn   XI..I.  Indictione  VIHL  DSL  KaL  JaBnar. 
rcgoaatc  domino  nostro  Ihesu  Christo,  cui  laus  <  t  j;liiria  per  cuiicta  socula  AMEN.  ^ 

Woder  cio  Sicfel  i>o«b  einc  andero  «iMMre  Brglaubicung  i«t  Torbaadra,  am  aotcrn  Baade  der  Cbtrle  abcr  cine  klciM 
Srthifc  w  nMiwidMiw  achMiwa  npMm,  (Vil.  dlc  BccMrtacc  *•  ^  Vri(>> 

CXXXVII. 

Attt  dcM  Im  Jahro  «SH  wI^cmmcbm  aad  iMichUich  hcglMU||HB  KcpldhiiCh»  d«r  Kirch»  at.  IfcDHcn  •«  lltedM. 

In  nomiflc  patris  ct  fllii  et  spiritQS  sancU.  Bnmo  Miadearis  eederie  solo  nomine  cpiscopus,  Da 
laman  gracta  qnioquid  est,  successori  suvcunctisqne  suis  socoessoribus  diuina  ordinatione  futuris,  presenli> 
vite  securitatcm  et  ctemc  boatiludinis  cortitndiiicm.  Quanlum  diuine  scmituus  obsequiis  anteccssorura 
mcorum  studium  semper  fuerit.  vestre  sanctitati  notum  erit,  qui  bac  vita  positi,  onmi  qua  potucrunt  deuo- 
lione  solummodo  nitebantar,  eoclesie  ribi  a  Deo  commisee  aliqnam  rdigionis  vtiKialem  conferre.  qnatiam 
nmfi<|^nM>  conn  peraeto  iUKie  rcsunrectionis  cum  bonis  consortio  et  perpetue  vite  cum  electis  pri-mio 
racrerentur  nbtinorc  O"»"""  ordinis  viccm  ciim  of;n  qnoquo  humilimus-  ot  nullo  morito  sed  sola  Dci 
g^cia  suscipercm  locum  hunc  quem  pro  salute  sua  vnusquisquc  eoruudem  cl  de  propriis  et  diuinilus  sibi 
coOaii»  beDeficiiB  benigna  aniplioanenmt  albcta,  ad  eaiemphm  ^Monm  pro  niodida  meo  adaogere  cliaB 


Digitized  by  Goo^^Ic 


109 


postmodum  desideraui,  sperans  certissiaie  me  aliquem  eiusdem  vitc  fore  participcm,  si  io  diuinis  mioistc- 
rib  «onin  aetiM  aliiqoatenm  aniiari  fawiperem.  Vade  cum  lam  veiterabnimii  patram  fltrenmios  aclus  ez 
mt^pro  ooequarc  non  possem,  aaltem  vt  in  aliquo  aniabile  eoranl  examplHiB  praiequerer,  nMuiaslcrii«  loci 
huius  quo  de  labore  eorum  fundata  et  de  beneuolenlie  ipsorum  collatione  poslea  sunt  aii;incta,  ciio  etiara 
queque  illi  cisdem  contulcraot,  meo  tcmpore  inuiokta  corroboraui,  et  pro  possibiiitate  de  pru[triis  hcre- 
ditatis  nee  boms  et  parte  «lecimarnm  quas  exlra  vnim  necessarium  seroioH  mei  oollectas  ki  poteslale 
habcrc  pottii,  i!)i(Ieiii  r;»imil;iiilium  prandia  aH^rmenliiui,  (]ii;itiniis  eorundeni  iiilcrfcssloiiihus  I;iri;it(.T 
fretus,  si  de  labore  meo  aliquid  deuotionis  muiius  Deo  placabiie  incipercm,  ipsi  maiori  onimi  6ducia  offcrrc 
valcrem.  Hac  ergo  fiducia  io  aolo  spcm  habiturus  domino,  hanc  paupcrcolam  et  adhac  rodem  ecclesiaia 
voto  magis  quam  cx  poase  fiiDdare  cepi  ad  laudem  el  honorem  domioi  nostri  lesu  Chrisii  eiusdcmque 
gcnilricis  eloriosissinu'  nt  sctnpcr  virginis  Mnric  ct  vicloriosissinio  sancto  rnicis,  snncti(iuc  Miohaclis  archan- 
geli  et  totius  celesUs  miiicie,  saoctique  Pctri  oostri  patroni  ct  sancli  Gorgonii  marlyris,  el  speciali  saocti 
HaoriGii  aocioTuiDqae  «oorun  conneDdatain  prMiflcgio,  ei  aauctoram  mariiron  Fabiaoi  et  Sebastiani,  Ci- 
riaci»  I^Biiwrti,  Georgii,  Haw  veneratioDi  coDslnieDdam  d«tiDnui,  pro  salute  rideBoet  aDiDiBram  eonudem 
antecessorum  meonim  et  cunctorum  suhsequentium  communi  proncctu,  ct  pro  parentiim  meomm  scu  et 
propria  recordationc  id  agens,  et  in  quantum  potui  tum  do  propriis  iuris  hereditarii  bonis  dotaui,  tum  dc 
sniMiaDtie  nee  eoVectinis  et  aeqoisitb  vtilitatibas  augneotaui  In  «foa  n'delioet  deootione  si  qna  eat  ad 
sanctitatis  vestre  iudicium  confugio,  ol>sccr;ins  vos  pcr  nonicn  (lomiiii  sanctoiunKpic  siinul  quorum  meritis 
hanc  ecclcsiam  destinaucram ,  qualinus  sortis  mee  veslreque  conditionis,  qua  omnis  caro  puHt  mortem  io 
suam  transil  originem,  non  immemores.  bona  que  cidem  ecclesie  cootuli,  non.  solum  ad  meam  salulem 
aed  ad  proueetun  vestrum  perpeUio  profotara.  eo  tenore  stabilire  veliUg,  vt  ai  hnnane  fragPiialM  inpe- 
dientibus  negociis  dc  vcstra  partc  plura  non  adclantur,  sahcm  hcc  inuiolata  permanere  patiamini,  et  sub 
manu  vestre  potcstatis  corroboranda  et  finnanda  preualcant,  quatinus  predictorum  saiiotorum  marlirum 
inlcnientu  apod  Chrbtum  soUeaati,  pariter  cum  ipsis  eterne  rite  regno  partidpemiin.  Ad  hec,  o  vttiie- 
rabiliB  ordinis  mei  Deo  disponente  aneOBBMr,  me  indignum  et  peocatoren  specialiler  tuo  sanctitati  oom'* 
mendo,  vt  si  qiiid  ncgligcntius  circa  prcccptum  domini  cl  rn  rommissi  cura  grcgis  humanc  fragilitalis  tor- 
porc  commisehm,  tue  saoclitatis  apud  domiaum  expcriar  medicinam,  quatious  et  post  sortis  lue  torminum 
libi  sneoedentiom  certias  et  efficacios  peraenlias  patrodmon,  si  ooeris  mei  nolestiis  tne  sanclilalls  ovalione 
aliquatinus  dignabcris  supponcrc.  Hcc  aiitcm  c\  mc;i  paruitu(Jinc  huic  contulcrain  ecclesie.  Dc  propria 
hcrcditate  mea  in  Lecha  et  in  iierl^a  quecumque  ego  uel  nialer  mea  possidcre  vidobamur,  vidclicet  tri- 
gintu  el  quattuor  mansos,  exccplo  prcdio  ibidcm  positc  familic,  cum  mancipiis  cuncli$  ad  cadem  loca 
delflraiinalis,  vno  acaicel  exoepto  clerico  mco  cui  nomcn  esl  Vrono,  aliisqae  vtililaiibas,  viOis,  areis,  edi- 
ficiis,  ap;riR.  terris  cultis  et  inculli<<,  vlis  ct  luuiis,  cvitilms'  ct  rctH(ihn?i,  qucsitis  el  inquirendis,  pratis, 
pascois,  sUuis,  veoaliofiibus,  aquis  aquarumnc  decursibus,  piscalionibus,  molendiois  ct  vtilitato  siluc  cuius- 
dam,  in  qna  doas  portiones  babuinms,  d  com  vtilitate  salis,  nec  non  cum  omnibns  appendiciis  que  dici 
aut  uominari  possunt.  Mundibnfiio  sinBdem  MMde«ic  tradidirous,  In  Afforde  decem  nanaos  qnoa  Meni- 
v^'ardus  dedit,  in  Gcfjonhuson  vnum  mansiim  quem  Liutbureh  dcdit,  in  Wcdprbpn;on  qtiinqiie  mansos 
quos  Uildiboldus  frater  noster  dcdit.  In  KKiunthorpe  quccunque  Hclmburg  sanctimonialis  possidere  vide- 
batnr,  queqne  ab  ipsa  emn  patroni  sni  traditioae  in  proprimn  susoepi,  et  dueanlis  Inientis  oomparam»  bi 
Lerbiki  quecunque  Hemuko  fratcr  nostcr  in  hcncflcimn  hiiluiit,  cl  mansuni  vnum  in  Allerikheshusun  quera 
Abbiko  habuit,  et  sex  mansos  quos  Thiatmanis  Comes  pro  se  et  Widikindo  comito  cidem  ecclesie  tradidiU 
et  duos  n)ans<^  quos  Abbik  et  Erp  doderual  io  AidaoUiorppe,  ct  in  Thurnethe  decem  mansos,  et  prcdium 
quodeunqoe  IVidikiodiis  Comea  id  Bnttiogtboippe  babnit.  «t  qnodonnqae  AUkier  n  IMo  in  benelicinm 
haboil. 


Digitized  by  Google 


440 


CXXXVIII. 

GuTD  iam  fidci  ct  ucriUitis  rc^nanlibus  pcccatis  rara  osqnam  tcrrarum  habeantur  uestigia,  acquuni 
ccnscnius  ca  qnc  noslra  modcrnit.Ls  nlilitalibus  ecclesiarum  Dei  contulerit,   sub   scriptione  (Ittorminare 
rirroissimu,  ul  si  quis  succcdcntium ,  quod  mioas  cupimus,  ucsania  imUgautc,  irritarc  disposucril  niodiiiu 
nostrai?  tradiitonis,  hae  lefltinHNi&iti  cartula  conmcliis,  se  cerlo  obnoxiiim  ncogmseiA  Mtenf  vS&mSs. 
Nouerit  ii!iiiii^r«;i  prcscnliuni  fuUiroriinxiiic  in  rhrislo  uobis  cara  dilcctio,  qualitcr  cgo  BENiS'0  llimigrme- 
f^irdensi;.  iiuriHloniitius  gratia  Dci  iacligctis,  ulriusque  uitac  me^  statutn  commendare  satageos  Saoct^  Dei 
p;enitri(-Ls  presidio,  conductuft^aMMso  e»  admonitione  pii  patris  nosiri  scilicet  ROIffilRTl  episoopi,  tradidi 
pcr  nuinnin  aduocali  mei  RODVVARDI  in  ins  ot  dominiuni  eiuBdoin  sanclc  Mariae  quoddam  predium  in 
SValthorpe  silum  Hoanu^iln'  nmiciipntum  cum  omni-^-eiiaruin  adi;ir«'iilia  tilililnliim,  ut  ct  noslnic  cariUitis 
meoiuria  inibi  porpctuaiitcr  scribanir,  el  patruni  noslrorum  cpiscoporiim  iiERlMA.NM  sciiicci  SiGlFKIDI 
dileelio  per  huinsiiiodi  Iradiiionis  nostrae  inicm«>lum  ctema  beatttodine  felicias  perrnialor.  Vi  autem  no- 
Strae  li-adilionis  nuUa  sit  dubielas,  quicquid  ibi  possidcrc  uid(>bar  inlegro  roodo  tradidimus  doiiatumqu« 
cssc  uolumus,  ^  cum  mansis  et  mancipits,  pralis,  pascuis,  piscinis  uquarumque  dccursibus.     Domnus  uero 
episcupwi  KODPEHTYS  ad  prcscns  uiium  maiisum  in  Ihlcrc  situm  sua  iDduslria  acquisitum  sanct^  Uart^ 
donanit,  quen  pro  precario  iure,  nddilo  dio  qnodam  suf  proprietatis  inansi»  io  Risoiibeke,  micbi  einsdem 
loci  abbatt-srv  ppr  manum  admK-nti  siti  IJVPOMS  ronrnssii,  ea  rationc,  (it  fpiMniHiu  aduixcro  et  preC<irio 
ct  prediclc  traditionis  ular  prcdio,  auuisquc  singulis  duos  dcoarioci  saact^  Hari^>  pro  recogniUooe  IradiUouia 
habcam  exohiere,  postqnam  me  dam  onitterse  cam»  ingresso  precarium  et  predinm  in  usum  vedeat  in- 
legrc.    ib;!-  sunt  inancipia  ad  supradiclam  Iradilioncm  pcrtiiicntia.    Adclword  prcsbitcr.  Volcmar.  AblMioo. 
Ticdo.  ^Viuokiii.  Rpzcla.  Meresuind.  l<'o!(-il  Rcltcka    Bcnna.  Wrnnikin.  1'csuit    Enckin.  Tcslcs  autem  huius 
rci  sunt   Amold  prcpositus.  UHipo  dccanus.  iiclmenic  liinconus.  iSithing  diaconus.  Sucl^cr  subdiacuous. 
Heinrili  subdiaconua.  RotbulT  presbitcr.  Hereman  miles.  GisclbraliL  Etao.  SiuBwm.  Eoffm  uillicus.  Item  Eb» 
gcm  Riclir.ilit  !.i<ipi\iht.  Thicdrik.  Godcscalc  Ei  ux  hoG  Iraditio  slabilis  et  inconuttba  permaDeai,  sigjiUo 
domni  nostri  IIODIM^RTI  iussn  ipsius  insigniuinius. 

Vun  «icni  aurgednicl.ten ,  dcr  tDriick^iuienca  Spar  Mcii,  krvnrunnigen  Siegel,  dcm  einugen,  weldie*  Ton  Bisdior 
Ruedpcrt  baiusiit,  IM  nir  da  BtMhiiacfc  «oriHMdaa,  mT  wikbaD  «b  TlMil  v«a  4ni  BildniiN  dw  BMnA 
M  cffccnen  iil. 

CXXXIX. 

Aoi  dem  gericbtlich  begUubigten  Kopialbuclie  <\f»  Slinet  S.  Maaricii  r.u  Miadra. 

lo  nomiao  sanctc  ct  iodiuidue  Trinilalis.  lliniicus  diuina  iauente  clerncnlia  rc.\.  Si  in  monastcriis 
oonstraendis  stndinm  babncriroas  aut  aliis  nostris  fidelibns  idem  vdenlibns  assensum  prebaerimos,  non 
sohim  ad  tcmporalis  vcrum  eliam  ad  rti  rni  r('i:iii  C(HNiiii»dum  boc  nobis  profulurum  essc  non  anibifiinius. 
Quaproplcr  notum  sil  omnibus  chrislianc  rciigionis  (  ulloribus  presenlibiis  vidcitcct  el  futuris,  qualitcr  Rruuo 
Mindcnsis  cpiscupus  nos  adiit,  ct  monastcrium  e.v  propriis  berodttalis  sae  boois,  in  insuia  quadam  Wisare 
fluminis  iuxta  Hiiidun  posiia,  ei  sob  polaalale  saneti  Peiri  apostoli  constituta ,  in  bonore  sancii  Mauricii 
nifiitiris  sricinnim(pie  eius  ct  nliorum  sanctuixim,  el  pro  nostri  patris  Clionradi  impcraloris  mcmoria,  (|ui 
cundcm  pontiticali  dignltalo  sublimauil,  et  pro  uostra  «ospitale  et  rcgui  ooiitri  stabiliiate,  et  pro  se  suisquc 
anteceagortbna  sine  aoeceasoribns  suisque  eiiam  parentibna,  a  nobis  lioentiam  oonslruere  impetrmut,  quo 
in  loco  vitam  monachonim  conslitucre,  cisdcmipie  abbaictn  se  licenter  ordiaare  M»  postnlaniL  El  quia 
vllnm  in  hae  rc  nouilatem  incipcrc  vel  no»  aliquid  pxiiidi'  pnslnl.irc  antea  non  prostimpsif ,  quam  mona- 
slcriis  suis  quo  inueoil  aliquod  supplemcntum  addcrcl,  lucumquc  hunc  sub  noslraiu  deicusionom  suscipcre 
^  rog^oit.  Cnins  iMlltiooi  qnia  iuala  ao  religioaa  fiierat.  neqtuiqttam  conttirii,  cli  imerueoliMi  videlicet 


Digitized  by  Goc^^Ic 


I«4t~<t44.  flt 

t 

fiimiliarium  nostrorum  Hirimanni  Colonionsis  Archicpiscopi  ct  Ilunfridi  Magdchurgcnsis  cplscopt,  simul  ctiam 
cum  conscnsu  cclcrorum  ooslrorum  fidelium  {{ui  lunc  tcroporis  prcscnlcs  aiTucrunl,  prelaiuiii  monostcriuui 
confltniere  et  monasliefliii  vkam  ablMtemque  inibi  oonstilnere  itli  pennisimiig.    Qnod  ctqn  merito  eius  de- 
siflpnn  permillfromns,  of>  tamen  maiori  fiducia  voto  ipsius  ronscnsimus,  qui;i  sicut  prediximus  idi  in  opi- 
licopus  ia  primis  sodis  sue  primatem  ecclcdam  rratrumque  suorum  proudium  ibidem  Deo  sanctoquo  Peti-o 
&mnlanlian  de  heiwfitariit  snv  bonis  ben^ne  adanxit.  E(  doo  «OMUteria,  saneie  Mari«  viddieet  et  saaoU 
Vartiiu,  ab  antecesBOre  suo  Sgeberto  epttcopo  inccpta,  iste  altenim  eorundcm  quod  est  sancte  llarie  ei 
oj)ero  el  conseorfiiionf  consummnuit,  altcrum  sancti  Martiui  vero  cx  parlo  ([oiintf  nii^mrnlaurrat,  aliaqne 
luonajiteria  que  in  cpiscopatu  cius  ss\xh  suo  iure  cranl,  ol  prandia  ibi  Dco  scruicntium  tideli  ciiarititle  sup- 
plcuit,  qualinus  votom  sonm  in  boc  quoque  monaslerio  eo  maiori  fidooia  poetmodum  expedire  posset, 
(|uo  ccclesiis  sois  qnas  inuenit  vtiliLatibus  antca  prodessct.    Ad  idem  vcro  monastcrium  ex  propric  herc- 
dilafis  sue  bonis  siue  et  cx  aJiis  quccunque  acquirere  potuit  collationibiis  o(  toiiinla  mansos  nim  mancipiis, 
Yillis,  areis,  cdificiis,  agris,  terri:»  cultis  et  iuculUs.  viis  ot  inuiis,  exiubus  ei  icdiiibu»,  quciiiiis  el  inqui- 
rendis,  pratis,  pascms,  sihiis,  aquis  aquarumue  deoofsibus,  piscatiooibi»,  tnoleodinia  et  vtaitate  siluarom, 
Nec  non  nim  nmnibiis  appcndiciiv  qiie  dici  aut  noininari  possunl,  tradidif  pprpctnnlifcr  ihi  prrmannula, 
exceptis  liis  que  vel  ipse  Ucu  opitulaiito  postoa  acquircre  polerit,  vel  coUaiiouo  fidelium  iiuic  proucuiro 
possint  eeclesic,  (piin  etiara  trigbta  manaos  et  octc^ta  aratra  dedmationum  de  monasterii  sancli  Peiri 
bonis  ad  sapplemcntum  cidcm  monustcrio  oondonauit.   Constitmt  quoque  vt  per  sitigulos  annos  in  festini- 
tate  .sancti  Mnnricii  i  iusdcin  fiodis  epLscopiis  cum  rratribus  inonasterii  sancli  Petri  ad  supradictiim  mona- 
sterium  veniil  ao  missarum  fiolcmnia  celebret  ibiquo  prandcodo  cbai-itatem  adiuipleat.   £l  si  cpiscopum 
adcsse  aliquid  impediat,  fratres  lamen  ibi  eadem  eharilalis  vocalione  oonoeniaut,  v(  per  hane  concordiam 
et  diloclioncm  in  Dci  scruicio  deuotiorcs  condiinODtur.   Atque  vt  cadcm  ecclcsia  cum  bonis  suis  nunc  ab 
ipso  ci  ooI!nfi«  vel  postmodum  conferendis  ab  eius  successoribus  vcl  ah  aliis  mafns  secura  consislcret, 
in  mundibunliuiii  sancti  Pctri  ct  tuitioncm  nojstram  ct  sub  potcstaieni  episcopi  loci  illius  culiocauit.  Idcirco 
notom  sH  einnibi»,  qualiter  id  ipsnm  mooasterium  einsdemqne  id)baitem  e(  fralrea  inibi  maneolea  sub  ooslia 
rcgali  siue  im|)rii,)!i  sorcrssnnimtjue  nostronim  li:ifinnp  dofcndi  volannis,  sic  sciliccf  ut  iiultus  eiusdcm 
episcopi  saccesspr  potestatcm  babeat  booa  oiusdcm  moaa&terii  aliquo  modo  destruere  aut  miQUcre.  Quare 
si  vfll  ille  vel  alius  aliquis  Iraiiis  desiraclor  el  «OMMlMit  bonoramque  snoram  disaipalor  vera  sciat,  quia 
abbati  fralribtteqtte  ibidcm  Deo  seniicDtibus  m  nobis  noatiiiqne  soocessoribos  certnm  est  inde  rcfugiuiti 
Et  vf  hoc  nostrp  coneessinnis  precppfiim  per  omne  tempiis  Rlabite  pcrmancat  ct  inconM  tl  •tm ,  lianc  p.ifzi- 
nam  inde  conscriptam  subtusquo  munu  propria  corroboratam  sigilli  no.stri  imprcssionc  iusauuus  insignirL 
Ihitum  decimo  Inleiidas  Febraarii,  aimo  dombuoe  incarnalionis  mflJesimo  quadragGsimo  terdo,  Indictioae 
vndccima,  Anno  autcm  dni.  Hinrici  ordinationis  XV.  Rc^ni  vero  quarto.  Aotum  GoflJara  in  Dei  nomine 
feliciter  Amen.  Adelgeras  Caoceliarios  vioe  fiardonis  ArcliicapeUani  recogpoaiL 

CXL. 

C.  fn  nomino  sanclae  et  indiuiduae  Trinilati.s.  Heinncus  diuina  fauontc  cicmcntia  rfx.  Si  rcgiae  libc- 
ralitatks  munificcntia  locis  Dco  dicatis  quiddam  conferimus,  ||  ct  ad  temporalcra  uitam  ct  actcrnam  uobis 
profimiram  esse  liquido  confidimus.  Quapropter  ommnm  Chrisii  nostrique  fidelimn  lam  (krtiworum  qoam 
prescntium  sollercia  noucrit,  (jualiter  nos  precipuc  pro  amnre  diuino  et  aniinae  nostrac  rcmedio.  tuni  ob 
iiiteraentum  ditectae  conlectalig  noslrae  AGNETIS  regioac,  quasdam  res  ab  nntcccs.soribus  nosti-is  rcgibu» 
uel  imperatoribos  mooaslerio  Heriuordensi  tn  bonorem  sandae  Det  gcnilricts  pcrpetuae  uirginis  MARIAB 
coastnicio,  i  t  bcatae  BOSINN^  corporalitcr  inibi  (juicscciiti,  duas  sdlic^  curles  OVERANBERII  el  JLIVT.* 
WINESDORF,  in  usura  sanctimonialium  Deo  ibidcm  faniulantiiim  (!;ita?,  nosfrae  auctoritatis  renouarc  srri- 
ptis  et  confirmare  uoluimus,  sitas  in  pago  Angcrcsgauwc  ct  in  comiiatu  WHECUIiSDl  comitis,  cum  onmir 


Digitized  by  Google 


I4S  1*44  —  1««T. 

I 

bus  suLs  appendiciis ,  hoc  cst  utnusque  sexus  maneipiis,  areis,  acdificiis,  tcrris  cultis  et  iocultis,  pratts, 
pweniB,  aqiiis  aqaftnunque  decaisibiu,  mob,  molendiiyi,  piKalioniibas,  fliliii»,  ueDnliooilMiB,  eutibos  «I  | 

rcdilibus,  uiis  iiuiiis,  qnacsiiis  ct  iiiijniifnilis ,  cnin  onini  ntilitalc  (jiiac  nllo  nioilo  inde  poforll  proiioriire 
Ea  uidclicet  raiione,  ut  predieta  ioca  in  usum  saactimonialiuin  inibi  omiuum  rcmota  contradictione  perpe- 
tuaUlcr  tencantur,  nulli  in  beneficium  prestaoda.  IUud  etiam  ctim  attteoeaeorum  nostrorum  tradiiionc  ei 
utipiilatioiie  beugpie  conccdimus  ct  coDfinnamiis,  nt  nnctimonialeB  iidbi  Deo  famulantee  arbilriom  et  po- 
testatem  habcant  eligendi  abbalissam,  c<im  rpiaelibet  earum  locum  morte  intcrcidpntc  mutaucrit,  et  ul 
ouUa  iadidaria  persoua  io  his  quae  eandcm  ccclesiam  cootioere  uideatar,  ud  cxactor,  uel  publicus  indei 
caoaas  agere  nd  freda  eugere,  seu  ad  mansiones  ae)  ad  qoodlibet  nmnsteriimi  compeliere  presainat, 
aduocatus  qucm  eiusdcm  loci  elegcrit  abbatissa,  locorum  quidcm  horum  homincs  a  coetcrorura  omniani 
districtu  sint  libcri^  Et  ut  hBPC  rc;^iae  noslrai-  tnxliiidni^  pt  confirmfllionis  auctontas  slabili--  iiiconuuki 
omni  acuo  pcrmancat,  baoc  cartam  iode  conscnpUini  nianu  proprui  ut  iofra  uideltu*  corruburaales  ai^i  i 
noeiri  inssanaa  inpresciooe  fl^niri.  | 

t  t 

SiijnijDi  Jnmni  Iletnnct  iercit  (L  M.)  regts  inutchsstim.  7  CR.  -■  I 

Ihieodertnt>i  mmeliartus  uice  liardoms  archicanc^llnrii  rctoijmuii.  I 

Dnta  VII  Kal  Oct  .Aniio  donunicac  incamationis  M''..XL.Iin.  Indictione  XIT  ,\nno  atitpm  d 
'  rici  tercii  orduiauoui^  eius  XVll.  reffu  uero  Yl.  acttuo  Aquisjjraoi  io  Dd  ooouac  feUcilcr  AMEM. 
Dm  Si^cl  Ui  «cntuft. 

GXLI. 

C.  In  Aomiike  flanciae  et  indiaidaae  Trinitatis.  Heinricas  dioina  hvente  clemenlia  Romanoram  bnpentor 
avgustns.  I)  Nonefinl  omncs  fidelcs  nostri  tam  l'iitiiii  quam  prcsentcs,  qualitcr  nos  ob  diuinum  ainorcm  el 
ob  remcdium  Hoinif'  noslrc  ac  fidelis  nostri  .Ailalhanli ,  ad  ccclcsiam  sanctac  Dci  gcnitricis  MARIAE  scmper 
tiirginis,  ct  sancti  Kiliani  marliris  sanctiquc  Liiiurti  cuDfcsisoris  et  sancte  Brigidy  uii^iiiis,  in  eleoiosiDani 
fratram  inibi  Deo  sub  caoonica  regida  seniienthim,  tale  predhira  qnate  nos  habiAnas  in  Bnendiatte  dido 
in  pai;o  Hr.SSI,  in  comitatu  Bennonis  comilis,  cum  omnibus  ad  idem  pertincntibus,  scilicct  nrois,  raanri 
piis  uirius(|ue  sc\us,  cdificiis,  Bfp»,  term  coltis  et  ineulti.s,  pascuis»  campis,  liiluis,  ucoationibus,  aquis 
aquarumue  decunulius,  pis$catio^iniS(  molis,  molendinis,  uiia  et  inniiBi  eiilibus  et  redttibas.  qufsitis  ei 
inqubeodis,  seu  eum  omni  ulililale  quf  uUo  modo  inde  proucniro  poterit,  per  hoc  nostmm  imperiale  prs- 
ceptum  in  prnprium  conrcssimus  atquc  condonfitiimus,  rt  illuc  pcrpcluolitrr  cxislcndum  tradidimus,  co 
qooquc  tcuorc  ut  nulius  rcx,  dux,  coiiies ,  ucl  uila  alia  magna  paruaque  pcrsona  id  tpsum  inde  alieaare 
uel  mtme  presnmat  Si  quis  autem  huiiis  nostrae  kartae  temerarios  oiolalor  extiierit,  dhnnae  senteniiM 
periculum  ineurrat,  ct  in  die  iudicii  iude  reddcrc  sc  sciaL  Et  ot  baec  nostrac  traditionis  auctoritas  sia- 
hilis  ot  inconniilsa  omni  tcmporc  pcrman<'nt,  Ilanc  kartam  iude  cooscriptam  sublosquo  maou  propria  co^ 
roboralaia,  si^iUi  uofelri  impressioue  iussiuius  iiiiji^uin. 

Sigiium  domni  Ueinrici  inuiciimmi  liomanorum  imperaloris  (L.  M.^^  augusii. 
Bartwdeu»  eane^ariuM  uiee  Bardome  ar^defmepi  et  oriAieaaeeBarii  reeogiunii. 

Dota  mi.  Non.  SEPT.  anno  domhiiof  hicamationis  H.XLVII.  Indiolione  XV,  asmo  anleni  dMnni  Bflis- 
rid  terdi  ordmalioms  ens  XVIIP.  regoanlis  VUII'.  «nperaiitis  P.  Actom  m  SOSAEI  feSoiter  AMEIi 

Dm  aofgcdnickte  Siegel  lei^  dco  Kiiier  «uf  einem  Sluhle  (iUend,  in  der  rechten  emporgehubcaen  Iland  den  Reirii**  | 
aprd  mil  «iaaa  grauca  KrMie,  in  im  Unkca  «inca  lM|aa  Slab  «1  inmmb  r—dwi  JLnop fo  iMllMMi  i  mit  dtr  Dw> 
Mbfiil;  Brfnrioa*  OL  Gii.  Bobim*.  lMp«.  A«f,  f. 


Dlgltized  by  Goc^^Id 


GXLII. 

In  noaune  sancte  et  indiuidue  Trinitatis.  Rolho  Dct  gratia  Patherbrannensis  ccclcsir  e|)iscopt].s.  ||  Quia 
.salualore  noslro  atteslantc,  qui  rccipit  prophetam  in  nomjne  pro|)het{,  seu  jastuni  in  nomine  ju»li,  morce- 
dcm  prophote  uel  justi  accipict,  cxpedit  omnibus  tiddibus  obtcmperare  momtttsaiataribus,  rcbusque  trans- 
ttorib  ac(|airete  aU)i  requiem  o^lesiis  namioiM.  Vade  nouerial  onuies  fideles  Chrisli  tan  preMnies  quam 
falllri,  qualilcr  nos  diuini  amoris  iiistinctu,  pro  remcdio  animr  nastrc  prcdccf^s^orisrpic  nn^stri  venerabilis 
domni  Mcinwerci  cpiscopi,  mooasterio  ab  ipso  in  suburbio  buius  uostr^  sedis  in  honore  Saoct^  I)ei  geni- 
trici»  HARIE  perpctuo  uirginis,  Sanctoramqoe  Apostoloram  PBTRl  et  PAVLI  ooDstnieto,  eai  Woirgangos 
vcnerabilis  abbas  preest,  territoriam  quoddam  in  FolcbettinduiaiMi  ad  amminiculum  prebendc  fratrum  con- 
tnliimis.  quod  cum  omnibiis  siiis  nppcmJiliis  viwinli  marcis  a  quodain  lifrcro  liomino  Bernhardo  nomine 
suij»quc  hcredibus  le^itcr  proprictano  jure  acquisiuimus.  Dcdimus  prctcr  hcc  locum  salis  io  Vflon ,  uas 
at^Sealeom,  de  dedmis  episcopii  noelri  n  VVUgodeflSWi  triginia  solidoe  siai^lis  io  posterum  annis,  de  qui- 
bus  conlinuum  lumcn  acl  >c|iiil(  hi  uni  |)r(  ili(  ti  (Ini)ini  Mciiiw  erci  cpis<:fi[)i  proviiJeatur  ct  in  anniucrsario  dc- 
positionis  cius  ct  nostro  frainbus  in  rcfectorio  Laritas  in  nostrc  commcnioralionis  mcmoriam  amministrctur. 
Hrc  Dco  sanctisque  eius  tali  tcnorc  ut  prcdiclinn  est  deaola  mcotc  oblala,  banni  noslri  auctorilate  coniir- 
maaimus,  per  terribile  oomen  Dei  qoi  judicaturus  est  uinee  et  mortuos  et  seculum  pcr  ignero  oontestantes, 
tll  rnilla  pcrsona  nuigna  uel  panin,  dnTnfstiea  iicl  cxtranca,  contra  huius  rci  scricm  uenirc  agcrcue  pre- 
samcns,  prerati  moitaslerii  fratribus  quamlibct  iDjunaiii  ucl  molcstiam  ioTeraL  Quod  si  quis  presumptuose 
auemplaucrit,  damnationem  et  nltionem  iQoasoribiis  ecclcsianim  predestinauim  a  Deo  incarrat,  et  cam 
diabolo  et  angdis  eius  sonipitcrn);  malciiictioni,  nisi  rcsipucrit,  subiaoeat  Vt  ergo  lain  prcdictarum  renun 
ohlatio,  quain  nostri  C|»Lsco|»alis  banni  confinnatin  ucracilcr  crcilatur,  slahili<;4fnc  ct  inronimlsa  omai  tem- 
pore  habealur,  pagiuam  banc  iu  tcslimoniuiu  ucritatis  conscribi  juKsimus,  cl  cam  imprcssioiic  sigilli  nostn 
signauimas.  Hvias  rei  testes  sont  tam  canonici  qnam  Monaclu  noetf^  ciatlalia.  Laici  aero,  Erp  oomes.  Bsic. 
.  Hcinric  comcs.  Eppa.  Eckiliard.  Thicdcric  rnijilmcr.  Alhalbald.  Ilcrlinan  Gotlika.  Hunalcl  Godcrrid.  Warmon. 
Iba.  Ethelric.  Ezilin.  Vnumer.  Tiaza.  Wicman.  Wickcr.  Azaka.  Tiam  Eiza.  Hiza.  Liuza.  Eika.  Gcla.  Sicca. 
Ticmma.  Ezika.  Vnuka.  Ennika.  Rennika.  Emmica.  Azaka.  Itcm  Azaka.  Willika.  AlabranL  Gerald.  Bccelia. 
EbbikA.  Mb.  TtuOkL  Helmier.  Bemheri.  Wtriabralli.  GcwKn. 

Data  PadiaiiruniMM.  V.  M.  April.  Anno  ab  incaynatione  Doauni  M,XLV]U.  Jhdictiom  L  Rvgpante  rege 
HELNRICO  tcrcio. 

Vm  iem  ao^edracklta  Skfd  «iad  mir  nocb  Spnw  «sriiMdca. 

CXLIII. 

In  nomine  sancte  et  indiuiduc  Trinitatis.  Immadns  Dei  grntia  Patherbrunncnsis  ecclcsii*  Ininillis  mi- 
nistcr.  ||  Ofiicii  no.stri  e«t  ct  desidcrii,  paci  ycdcsiarum  nobts  commissarum  iouigiJarc,  ct  earam  utilitalibus 
in  ruturum  Dci  cooperante  adiutorio  patema  soHicitudine  prooidere.  Vnde  nouerint  omnos  iideies  Christi 
tam  presenles  quam  futuri,  quahicr  domnus  Wolfgangtis  uoneralrilis  MMtrp  CNitlaiis  abbaa  iugi  vigilautia 
sic  subditorum  prf  frr-iibu.s  prospicicns,  ut  intcrnorum  curam  in  extcriorum  occupalione  non  minnrit  fxtc- 
rorumque  prouidciiliam  in  intcruonim  soiiiciludiue  non  relioquat,  rnitcrn^  unanimilatis  consensu  ot  consilio, 
pfedium  qooddam  in  Sturibrock,  a  quodam  uiro  Ricberto  nomine  suisquc  lcgitinus  herediboB  in  conriiatn 
Erpoois  comitis  Icgali  iure  tripnta  marcis  acquisiuit,  quod  pro  spc  salutis  suo  el  incohioaitatis  angpneiito 
communis  utilltatis  robus  monastcrii  cui  hactcnus  laiHlabilltcr  jircfiiit,  utilitcr  adiccit,  cuius  suorumquc  fra- 
Inun  supplici  rogatu,  tum  eliaiu  dilccti  nobis  auuiiouii  iiuairi  donmi  Meinwerci  ucncrabilis  episcopi  ipsius 
ecdeaie  fundaloris  mtuitu,  ipsiun  predinm  cam  oiiMiibas  sois  appewliGlis,  boc  eat  vtriusqne  sexus  nandpiis^ 

Cod.  difL  bkl.  WfiMU.  H 


Digitized  by  Google 


terru  caltu  et  inculliB,  pratis,  pascuis,  slluis,  uiis  et  inoiis,  ceteriaqm  rebm  que  in  eo  sunt  ael  deiDoepe 
6eri  poflsuot,  nostra  pontificali  auctoritate  confirmauimus,  ct  oinnem  hominem  qui  oontra  boitts  rei  ieoorem 

ucnirc  ai,'»«rrnc  trmplaucrit ,  anathcmntis  innodari  un"'  iln  r[MoaJii-:f(tiR  rpsipiscat  consuimus.  Vl  autoro  hoc 
tmii-^  ponliiicalis  coulirmaliouis  auctoritaii  stabili^  el  tuconuulsa  a  gencratiune  in  generalioaem  iu^ter  per- 
nnnest,  banc  pagiam&  conflcribi  et  «gilii  nostri  impresatone  signari.  tosiesque  qoi  aflaenmt  fedntas  assi- 
gnari.  Suot  autem  iii.  Erp  coracs.  Heremannus  tribunus.  Godica.  Tiamma.  Azala.  Gela.  Eiza.  Heinza.  Eicft. 
Azaka  Thiaza.  Poppo.  Waza.  Afric.  Esic.  Waldric.  Godefrid.  Ilunald.  Ezelin.  Volckerd.  Ynumer.  Gode.scalc. 
Eza.  Ebbica.  Wiciuan.  SiLal.  Wigunc.  Gcrmer.  llagcr.  Bccclio.  Ltudric  Tliietbard.  Uolmdach.  Uuoald  iunior. 
Waldrie.  Actm»  PaiheriiMrannon  III.  Non.  Febr.  Anno  ab  incaniBlione  Domint  ILUI.  Anno  autem  doouii 
TltMiirlci  tcrcii  rc^is.  iniperatoris  niit<Mii  M>cunili,  nrdinatioiiis  oitlS  Ujgeamo  IpMltO,  tlOffi  qoidem  XIII"». 
Imperii  uero  V.  Ej)iscopalu.s  autcm  nostii  priino, 

Dm  aufgetiruckU!  kreUliirinige  Sic|cl  t«i{l  diii  Torwarkn  •efaciKle  Broitbild  de«  BUchort,  rait  enlbtoulem  Haaptr,  ia  der 
rcchtca  Uaad  dea  Biidiwftmfct  lc      tiokca  «te  f/mAlkUHam  hitA  fcdiaBd}  nlt      UaiMhrift:  lnmwl.  6n.  IH. 

CXLIV. 

Noucrint  omncs  tam  futuri  quam  prescolcs,  quaditer  Sicco  quicquid  proprietatis  ia  Nauilgowe  in  ailia 
Baoleichesdorf  uel  Buiio  m  comilatu  Herimanni  ex  dooo  Conradi  bnperatoris  possedit.  sancte  ecdesip  Pa- 

lerhrunnensi  iurc  Francorum,  conccdcnle  ct  simul  trndentc  uxorcsua  Azclon,  cui  idein  Sieco  prciliiita  hoc 
in  dolcm  dcderat,  in  proprium  tradiilil  et  lcgauit,  ea  uidolicct  ratiune  ut  .sibi  ad  cxitum  uilc  mic  in  prc- 
caria  sine  seruitio  V.  libre  in  dcciinatiouibus  et  XV.  iii  debitis  litarum  ucctigalibus  conccdercnlur,  uxuri 
uero  ipsins,  si  forte  post  mortem  eius  soperslea  foret,  tantum  V.  ill^  dedmarum  librf  ad  obitum  oitc  sue 
lircslarentur.  Qiiibus  utrisquc  dcfuoclis  cpiscopus  sua  recipcret,  et  quod  sibi  placucrit  inde  disponerel. 
Ad  hoc  idem  Sicco  feras  llll.  in  forcslo  Rcingercshusun  singulis  annls  conccdi  poslulaiiit.  qnc  nmnia  iicne- 
rabilis  IMMADVS  cpiscopuj»  conccssil,  lauduuit,  cl  manuscripto  cuntirmauit.  Si  uero  duaimus  iiniuadus 
episoopas  ncl  saccessorom  eius  qusqaam  pactum  hoc  infr^erit,  Sicco  liberam  habeat  polestatem  aoa 
recipiendi  el  quotl  uolurTit  iiulc  facicndi.  Iluiiis  rci  tcstCH  sunt,  tam  rlcrici  quain  laiciy  M*—  liobiles  qmiH 
ignobilcs.  Winlnat  Adelo  Tliialtoduard  (ieioUl,  llezo.  Ihicdcric.  Bcrubard.  Wuifer. 

Eio  Sicjel  tcbcint  oicht  Torhaadeo  gcwescn  tu  M:ia. 

CXLV. 

Notom  sit  omnibus  tam  fntaris  quam.  proeenlibus,  qualiter  Wrinbertus,  cum  conscnsu  et  laude  fiUi 
et  iustissimi  hercdis  sui  Bouonis,  dno  CUrfiKa  in  pago  Thictmelli  et  iii  uilln  AldenthorpO.  et  XL  iugera 

el  X.  iugera  in  Rcmik<'iihusun  ct  insnper  medictatem  cuiusdam  siluulc  iii  Bennenl)i'r;;c ,  sanctc  Patherbrun- 
ncnsi  ccclcsi^  et  domino  ac  ucncrabili  IMMADO  eiusdeui  sedis  episcopo  in  proprium  iradidit,  legauit,  con- 
oessit.  Ea  uidelicet  Fatiooe  ut  pre&tos  episcopus  I.  Tras  uiilas.  Odisihorp.  Laueohasan.  Thesperi.  ad 
ecclcsiam  que  m  OdlBthorpe  sita  ct  consecrala  cst  tcrminaret ,  et  leruiinationcm  cpiscopali  itanno  limiarct. 
Quod  ut  ruiniTis  ao  magis  nttnm  inromiulsumque  porinancnt,  iilcm  Wirinbcrtus  ecclesie  que  cst  iii  Liuithi. 
et  Widikindo  prcsbytcio,  de  cuius  puirocbiu  trcs  prefali*  uiiJi.*  sumptc  sunl,  ipso  annuente  cl  cuiiiaudanlo, 
uoum  maosum  in  Ubbcnbrocfce  tn  propriom  tradidit  ac  donauiL  Qttud  si  prefatus  episeopas  I.  uel  aliqais 
successorum  cius  teiminationcm  hanc  infrini;crc,  c(  prctlictas  nillas  nurcrri'  uolncril,  liberaiu  haboat  pote- 
statcm  Wirinbcrtus  iiel  heres  cius  sua  rccipidiciuli  cl  quoU  uolucrit  indc  fncicn<ti.  Hi  sunt  tcstes.  Hcm- 
hard.  Ibo.  Benno.  Bcrnbard.  WiribnhL  TyMnmo.  Wirinzo.  Besoelin.  Acelin  finuiig.  UociL  Ermundag.  Ekbraiit. 
Bia  Siigd  tdMlol  •iaht  wkmUu»  {t«at«n  «il*. 


Dlgitized  by  Google 


tffsi  —  itia^ 


CKLVJ, 

Am  4m  PainhMfiiii^a  XafitlfcHhs.  ' 

In  nomine  snncto  ct  indiuidae  Trinilatia.  Noucrint  omnos  (nm  ruturi  qunm  prosentos,  qualitcr  AsculiT 
cum  consrnsu  cl  laude  fratrum  suorum  Burghardi ,  Frethcrici ,  iuslissimorum  heredum  quicquid  propriptatis 
in  pago  Rittiga  ct  in  uilla  /Vscoluingcrotbc  in  comitatu  Thcodcrici  coniitis  hcrcdilario  iurc  possedit,  sancic 
PMberbrunneiMi  fcdesiip  in  proprium  tradidit,  leganit,  conoessit,  in  agris  cullis  et  ioenltis,  siluiii,  praiis; 
pn«ruis,  aquis  aqnarumuc  dpriirstbim,  pi^^rationihns,  molis,  molcndinis.  quesitis  ct  inquirendis,  e\itil)us  ot 
rcdilibus,  et  omnibus  iure  ibi  pcrtincntibns,  ca  uidcbcct  ratiooc,  ul  uoum  foreuaerc  in  Daslingcroilie  cum 
omnibos  suis  appendiciis  «I  insaper  VI.  Ut^  concedantnr  ei  in  precariam  ad  exitnm  uite  sue,  ct  pro  ipsius 
scruicio  Hbra  dennriorum  detnr  ei  omni  anno,  conlandaiite  et  oonroborante  boc  domno  el  uenerabiU  Im- 
m;i<Io  (•itisdfin  srdis  episcopo.  Si  nero  aliquis  «entiirus  episeopus  rnnstifnfiim  hnc  inrriiifrcrr  rf  ronrrssa 
iiibi  tollcrc  uoluerit,  liberam  habcat  polestatero  Ascolf  sua  recipiendi  ct  quod  iibiium  ci  fuerit  indc  fa- 
ctendi.  Huins  rei  testes  aunt  EUcibrahL  Fkvtberic.  Heuidd.  Oddo.  Hebnda^  Coooi.  Eldbraht  Bicmia].  H<rioo. 
Aluolf.  Iciko.  Sibraht.  Azo.  Asoolf.  Rcimnar.  Reinmar.  Meingriat  Hcmoo.  Brpo.  Beia  Thammo.  Thiathard. 
Hamaca.  Vneca.  Albelbam. 

CXLVIf. 

Aui  einetn  Knpialbuche  dei  Uarlini-Slini. 

Ki;o  Ei^ilhcrliis  T)i'i  pr;iti;i  Mindcnsis  episcopiis.  In  nominc  nomini  nostri  Josn  Clii  lstl  arcctcsi;ii?  sanrti 
Martini  ad  prebeudam  fratrum,  Almagchuson,  Bodinga  burslal,  quae  acquisierara  ab  quadam  matrona  cui 
nomen  Helmburch,  ui  AdelberinglMiiwn  quoque  tale  prediom  qnalecumque  niiht  dederat  GodefHdus  fitiua 
liardoni.s  comilis,  et  dccimationcm  in  codcm  loco.  losupcr  unam  decimacionem  in  Vanrcdere  XXX.  8oU- 
dorum,  ct  unnm  molendinum  Hindac.  Ex  hiis  constitui  ^in^iilis  diebus  uiiicuiquc  fratrum  album  p,inr>m 
dari  trium  librarum  pondcrc,  quibus  oon  dabatur  prius  iiisi  doiniiucis  ct  paucis  fcstis  diebus.  Dcdi  quo- 
qoe  dao  aratra  in  Bgisbeif;mi  ad  coneinoandnm  lumen  in  dormitorio  frotmm  quod  prius  non  habebBnt. 
Insuiirr  dcdi  sanclo  Martinn  predium  in  ManninchulTcn ,  i]iiod  antpcrssorps  mri  nh  qujufani  matrona  Hizuka 
Iribuii  dccioiatioDibus  precariaodo  acquisieFaot,  et  uuam  dccimalioucm  Lutteron.  Pretcrva  cum  consensu 
et  collaodatione  dericonim  ei  laicormn  bannom  super  cioiMem  Mindam,  ad  aediflcandom  et  mclioramlum 
elaustrum,  ad  prepositnram  ■ancti  Maitim  perpctualiter  coofltitui.  ^O  Egilbertus  MindensLs  episcopna  baee 
propria  manu  scripsi,  ct  ut  sciatur  cum  esse  inbaiinilum,  quicumque  ei.  Iws  donatiooibua  witnimiMHi  partem 
usurpauerit,  tam  futuris  quam  prescaUbus,  sigilli  ofGcio  assignaul 

Ego  Egilbenw  Mindeiiiia  episa^ras  baec  propria  manii  aeripB  et  «igillBai. 

CXLVIIf. 

h  nonune  sanetae  et  indinidttae  Triniwia.  EgplbertuB  bamiHimins  Hnidensb  aecdesiae  Deo  aonoenui 

cpi.scopus.  II  Omnibus  suis  siuxcssorihiis  diuliia  ordinalioiic  ruturis  post  huius  uitac  longitudincrn  actcrnam 
horttitudinem.  Quani  uana  et  quara  instabilis  boiu»  roundi  gloria  sil  omnibus  quae  uelul  umbra  perlransil, 
cuiu«i  mcmoria  ampUus  nuUa  crit,  beatae  memoriae  antecessor  meus,  huius  Hindensis  sedis  antistes  Bruno, 
rite  pertractaiw,  quioqoit  de  propriis  hcreditario  iure  sibi  successis,  ct  de  olusdem  sibi  commissae  aeccle- 
si:ic  beneficiis  extra  usum  necessariura  haberc  potuil,  ihiilcin  Deo  famulantium  ad  sustcntntionrm .  pro 
(Ihuuradi  imperatoris  mcowria,  suique  iilii  Ueinrici  tercii  regis  sospitate,  et  regoi  eiusdeni  stabilitatc,  nec 
Qon  pro  «0  moramqae  aDlecesaonim  et  ooiiclomii  le  poat  aobaequenlium,  «eu  pro  omniam  fidelium  lam 

48  ♦ 


Digitizedby  Goc^^Ic 


116 


1099  <-llSI. 


deftioclorum  quam  uiucnUum  requie  fidditer  cootulit,  quatinus  pro  his  traitfitoriis  aetema  beatitadinc  pcr- 
fiui  mererentar  in  caelis.  Huiiis  pie  deuolioni»  oonceptum  diuinae  miseralioiiia  indefideM  dencntia,  qnnp 
aemper  qnod  boatmi  est  inspirando  praeiientl,  dedit  ctiam  pcrficere,  quod  ae  inapirando  eicogittniiu  Loci 
igilur  eiii<:dom  monasteria  quao  anlccessonim  suonim  induslrin  inaciiif  conslnicta  ot  iusta  eorum  cnllaliim  ' 
adaucta  non  !><ilum  mihi  sua  «olliciludine  reiiquid  inuiolata,  scd  dc  propriis  hcrcditatis  suae  bonis  satis 
amplo  et  ma^fiee  m  praodiis  fhitrum  et  flororam  ibidcm  in  Dei  seroitio  maDentiom  •ngmeniala.  Bii 
uirtutum  gmdihus  predictus  Dci  raniulus  ad  alla  profictsccns,  coopit  in  insula  quadam  WiBanie  llmninit 
iuxta  Mindon  posita  accclcsiam  fundarc  ad  laudcm  ct  honorom  doinini  nostri  Jcsu  ChriHti  sancliiine  Pglri 
palrooi  uostri  ct  sancti  Gorgonii  marliris,  et  speciali  sancti  MAMtlTII  sociorumquc  suurum  coiiimondataiD 
priuilej^,  m  qua  religpcaos  monachus  ooogregauil,  quations  in  sancto  proposilo  tanto  lilieriiis  ibidan 
Deo  scruircnt,  qualinus  a  socularibus  longius  distarrnl  Vrntni  haoc  iii  Doo  ritr  ndinirisfrata,  uti  pcr 
offioe  tempus  inconuulsa  permafleant,  sapienti  usu^  coniiilio  sub  tuitioncm  Ilcinrici  inpcratoria  auonim(|uc 
sucoessonnn  in  pcrpctuom  defendcndam  ipsam  aecciesiam  cbliocauit  Hnios  venerebiliB  patris  tnm  c$i;roj>ia 
facia  quoiiew  ego  indignns  et  omniam  miiumiis  mccum  reuoluo,  iliius  uiccm  sosee|iiMe  uaUe  erubosco, 
qui  in  millo  opore  actiis  oius  prosoqiii  naloo.  Sod  hncc  mihi  scpius  cogitanti  occurrit  illa  sancta  uidua, 
quae  pro  duobns  minutiii  reccpta  esl  iu  acterna  tabernacuia.  et  quod  priua  paruilas  mibi  bercditatis  oe- 
gBnil.  bcm  nolunlas  poslmodum  habondanler  sidNniniBlrauit  Tndidi  ucro  ad  idem  monasterium  quoii 
Bruno  antcce&sor  mcus  construxit,  cx  his  quae  ad  ius  meum  proprie  pcrtincbant.  ticc  i|(ii.s(|(iam  mfllicnii- 
tradicero  habcbat,  LVI.  man^  et  XXVIIII.  mancipia  utriusquo  sexus.  In  RETKRl]STii()Kl'K  por  «in^ulos 
annos  U.  carrata  uini.  In  Lindungou  III.  mansos.  lu  V^^ETBERGA  III.  mansoi^.  in  AMA.NilVSO.N  .\.  niaa<0!> 
cnm  V.  mandpiis.  In  HEVERICSTIDE  III.  roansos  cmn  IHI.  mandpus.  In  HVHBNHEIM  X.  roanaos  cum 
I.  pralo,  ot  (nitn  V  mancipiis.  In  WEHCRIKAE  XIIII.  niansos  ctim  X  niancipiis  ot  I  inolrnrlinuin  In  AI-ES- 
BIKE  Vim.  mansos.  Et  decioiacioflem  in  VALETIIORPE.  cl  in  VNHVSON,  et  in  HOLTIIVSO.N,  et  in  UIL- 
DiNESFBU>A  decimaiionem  triura  arairomm.  In  HOLTinfSON  U.  mansos  et  I  mandpium.  bi  OTHERO?! 
IL  mansos  et  V.  mancipia.  In  WICBOLESSON  H.  manaoa.  In  HATDISSON  II.  mansos  In  PAPINGOIIVSO.N 
I.  mnnsum  ot  I.  aroam.  In  DIDINGOIIVSO.N  1.  mansum  et  I.  arcam.  El  aream  L  in  ipsa  ripa  fliimiiiis  \Vi- 
sarac  iuxta  Scalcabui^  ad  acquirenda  ligna  in  silua  uicina.  El  hortnm  I.  in  Mindoa  iuxla  curtim  episco- 
palem.  Baec  pro  nostra  mediocritaie  huic  oontalimns  aeoolesiae»  e(  uti  perpotmditer  inoiolalB  et  iBOOO' 
uulsa  permancant,  ex  auclDritatc  sanclae  et  indiuidiiac  Triniiatis  ci  principiali  potcstate  beati  Pelri  npo- 
stoh,  cuius  vicem  cgo  indignus  goro,  qui.s(]uis  ca  infregerit  aut  ulia  fraude  minnoril,  nisi  cum  sntisfiirfinni^ 
redcat,  in  pcrpctuum  cxcommunico,  ncc  sit  ci  pars  ia  terra  uiuentium,  scd  curpure  ei  anirna  dcsccndat 
in  infemnm. 

Om  Sictrf  i«t  wriuiB  |i|H|n. 

CXLIX. 

C«  In  nomine  sanciac  ct  indiuiduac  Triniiaiis.  Ileinricus  diniiiB  f^eute  demenlia  rex.  )| 

Noucrint  omiies  Giristi  nostritpic  fii^oles  fatn  fiituri  quam  prosontos.  qnalilor  nn(oro<!snr  nostor  t^t 
amabilis  paler  dignissimae  mcmoriae  Hcinricus  tercius  rox  et  secuiidus  inipcralor  augustus  prcdium  quod- 
dam  dedit  in  ooaeambiom  saiiclae  PMherbnmnensis  aeoderine  nenerabQi  episcopo  RMolfo  pro  ono  forcsis 
ReipDherishusan  dicto  eidcm  aecclesiae  pertincnti.  Et  hoc  concambium  qiiamdiu  nterque  oivit  iBmdia 
ratum  permansit.  Scd  post  patris  nostri  scmpcr  lamcnlandum  obitum  nos  pro  animac  illius  aetema  rc- 
quio  et  per  inieruentum  dilcclissimac  maliis  uostrac  Agnctis  iinpcratricis  auguslao,  nec  non  ob  deuottun 
Bc  lidde  senndum  Immadi  prefaiae  aeoclesiae  post  Rddolfnm  digni  presnlia,  foreslam  reddidimiis,  aiqBe 
ail  altarc  >nnctiic  Mariao  matris  Domini,  el  sancti  Kiliani  martvris  snnotique  Liborii  ronfossoris  ipsuni  prc 
dium  scilicel  curiiiti  uiiam  domiuicalem  Kuningua  dictam  cum  tribus  miooribus.  Samcrseli,  Betlesdorf, 
Julinbicbi,  quae  uulgo  dicontar  PorauiMrdij  com  vi^ati  septem  nmMis  nd  eflsdem  curtcs  pcrtineates,  ia 


Digitized  by  Googlc 


H7 


pmjs  Wesloaltia  et  Treioe  &ium  e(  in  conutattbus  Berahardi  ducis  el  Rotgeri  atque  Berubardi  comitum, 
GWt  onniiibiH  tnk  appendiciiB,  hoo  est  atriiHqne  «exoa  manetpiiB,  areis,  aedifictia,  lerris  cullis  et  ioeuliifl. 
agria,  pnlis,  paacuia,  campis,  sOuis,  ucnalionibus,  aquis  aquarumquc  decarEibiiS,  piscationibns,  molis. 
nolendims.  exiUbus  ct  rcditibus,  uiis  ct  intiiis,  qtH^sitls  ct  inqnirpndis,  ct  cura  omni  Juiq  cl  utilitutc  (|uae 
nUo  modo  inde  polerit  proueuire,  in  pruprium  ilodiinus  atquc  ti-udidimus,  £a  scilicct  ratiooe  ut  ium  diclus 
Imnaidiia  PMherbrunnensia  a^it  oanenibflia  aniistes  stnqae  aacceaaoret  de  prenomiaato  predio  liberani  dein- 
ccps  potcslalcrn  babcanl  tcnondi,  comimil.uidi ,  pi  ccariandi,  uel  qnic(|uid  sibimct  tanlum  in  ii>uin  accclcsiao 
placocrit  iodo  facicndi.  Hi  m  baec  nostra  regolis  tradilio  slabilis  et  iocofluulsa  oouu  pemuuicat  acuo, 
hano  cartam  inde  eon^cripiam  attBB  jnopria  fionoborantea  sigiUi  noslri  impreasione  nt  anbtaa  cerailur 
HHRunns  inaignni. 

SiugiNam  tfomnt  Beinriei  quarti  regig.  (L,  H.) 

GebdiarAa  tmeeBtuwt  vtca  iMUpokU  «tidiiaqfipeSbM  tegognoui. 

Dala  est  yU.  Id.  Apr.  An»o  dominicae  incamalionis  H.LV1IU.  lodictione  XH.  Aono  aulem  ordioalioai» 
domni  Heinrici  qaarti  regps  V.  regni  uero  UL  Actum  apod  Traieclum  in  Dei  noaaoe  fetidter  Amen. 

Dh  Sit|dt  «ddm  MbM  dm  MMoinM  iB%>Jmto        irt  tcrloMn  cs|Ufiii. 

CL. 

OniBinil  im  Bcrils  4m  Bibliolhekan  Moojcr  in  Mindca. 

C.  In  n(jnilnp  sanctao  ct  infiiuiduae  TriuitatL<;.  Ileinricus  diuina  faucnlc  dcmentia  rcx.  |l  Omnibus 
Cbrisii  ooslrique  tidciibus  tam  ruiuris  quam  prcsentibus  notum  esse  uolumus,  qualiter  E^bertus  ^piscopus 
sanctae  Mindoneaais  aeodesbe  in  hooore  sancli  Petri  apoetolonnn  principia  oonstniciae  in  noairam  atulit 
preacntiam  piisaimi  nostri  genitoris  Heinrid  imperatoris  augpsti  c^teroramqoe  antecessoram  aoatmiim  regum 
uel  imperatomm  scriptii.  in  qiiihus  cnn(in(>balur,  qualiter  ipsius  prefatae  «ecdesiac  res  cum  omnibus  iu 
ipsis  rcbus  consLSt(>n(ibus  in  iilorum  roccpcrunl  mundiburdiura  ac  defensioncm,  precatusque  csl  screnilalcm 
nosiiam.  nt  hoe  ipsum  a  aoair^  hnpcrialH  polestalia  oonseuso  fieri  aea  recasaremus.  Noe  auiero  <d>  aroo- 
rcni  Doi  noslrrquc  animae  remcdium  nec  non  pm  rrfinonim  naslrorum  stabilitatc,  predeccssorum  noslro- 
niin  et  patcmos  roorcs  scqiientcs  et  eius  bcuignilati  assentieiites,  i(a  fieri  decrcuimus,  precipicnlcs  ut 
nullus  iudex  pabKcus  ael  quilibet  ex  hidiciaria  potestatc  in  accclcsias  aut  loca  uel  agros  scu  rcliquas  pos- 
sessiones  iam  diclac  aocdesiae,  qjuas  ounc  infra  ditioncm  rcgni  noslri  lcgibus  possidet  nd  quae  dcinccps 
in  iura  eius  ctiuina  pictas  uohicrit  augcri,  ad  causas  iiiKlicnd;!-,  ucl  freda  cxit;cuila,  maiisioncs  uel  ();u;i(!nfi 
facieodas,  aut  iideiussores  toUcndos,  aut  bomincs  ipsius  accclcsiae,  francos  libcros  ct  aecdesiosiicos  litones 
maalman  nel  aeruos  eohislOMt  condilionis  seu  oolonoa  contra  mtionem  distriugcndos,  nee  ullns  redibidonee 
ud  mUeltia  occasiones  requirendas  ullo  unquam  leaipere  iogredi  audoat,  aut  bannum  ahie  heribannum 
sco  ea  qnae  siipra  memonila  sunt  ab  illis  pcnitus  oxis^ore  ppesiimal  Hfjiuinibus  qtioque  eidem  aecclcsiao 
(amulantibus  predictuin  muiidiburdiuiu  constiluimus ,  ut  ctiam  coram  nulla  iudiciaria  potcstalc  examiucolur, 
niai  eoram  epiacopo  et  adnocatia  eina.  quoa  eiusdem  aeoclesiae  epiaoopus  degeril.  Insuper  etiam  bannum 
nostnim  cl  nidnetam  tclonoumqnc  siue  marolhmi  pulilicum  ihi  construi  licere,  et  quicrpiid  ad  ii(i>tram 
potcstatem  pertiocre  uidebatur,  cidem  aecclesiae  donauimus,  quicqiiid  ucro  fiscus  e.tiiide  sperarc  potuerilt 
pro  aetema  reinimeralione  predietae  aecdeaiae  ad  stipendia  paupcrum  ct  luminaria  coociuoanda  concessi- 
mos,  et  pcr  se  episcopna  cam  omnibus  rebns  suis  nostro  fidelitor  pareat  inqierio,  et  anb  nostra  cooslet 
defcnsione,  uii  c^rae  rcgnomm  noslrorum  accclesiae  el  cpiscopi,  qualcnus  ipsurn  fratrcsrjue  eiusdcm 
loci  pro  Dobis  doininum  melius  et  iugiier  orare  ddectet.  Coocessiwus  quoquc  cisdcm  fratribus  boeottam 
e%Bndi  ioter  ae  paatorem  digoum  et  ideoenm,  whio  taneii  n|;i8  ahm  hnperaioro  ommimi.  El  ut  bam 


Digitized  by  Goo^^Ic 


noetra  reg^lk  OHifiniiatio  tiabilM  et  incoiMnikt  omm  penMaott  •enOr  iMae  CMrtiB  vde  COMCribt  nMMiqM 
propria  cocfoboraotet  sigiili  BOBlri  impreMtone  ttwtinuai  iMi^nrk 

Signim  domni  Beimm  quarti  regit^  (L.  M.) 

Cebthardia  eaneeBaritu  vics  liviipaUti  art^ieaneetlarii  reeogntnii. 

Pnta  cst  VI.  Kal.  Au^.  Anno  doniinicac  incaniatioui.s  {T.LVIIII.  Indictione  XII.  Amo  aalam  ordillKlioiit 
domoi  U.  qoarti  re^  VL  Regni  aero  Ut  Acloiii  Polide  in  Dri  nomnie  ikeiiciier  ameo. 

Dm  ««cd,  «idchw  •u^tcdffMk.t  «ir,  IM  ha(Mii|(Mkiiillc0. 

CLI. 

Notum  sit  oinnibus  tam  prcscotibas  quam  ruturis,  qualiler  Imadus  cpiscopus  curtim  qiip  cst  L'p!«pcr- 
don,  (|ue  in  pago  qui  dicilur  Slnohtoeld  ritft  e$t.  cum  omnibtU  SOis  a|>p(>ndiciis,  lura  ia  pratis,  tum  in 
campis,  tnm  in  siluis,  tum  tn  a(]ui.^,  Paterbraniieitii  hieraiolimilau^  ecclc«e  io  die  coaaecraiiooM  eiusden 
fcclesic  (innanit  nd  laudcm  ct  i:lnriam  hf^alonim  apostolonim  Pctri  ct  Arulrrr".  tum  pro  sc,  lum  pro  anun- 
culi  sui  Mcinwcrci  epii>cupi  mcnioria,  qui  buius  (XTic»i(^  Tuudator  cvstitiL  lloc  aulem  insuper  cooiiiiiiiil, 
ut  ta  ferio  sancti  Andref  fratres  de  matrice  ecclesia  iHoc  quot  aonis  oonoenireitt  et  Dei  aeniilio  dcnoie 
interessent,  peraciisque  missarum  sollcinpniis,  coromonem  de  cadcro  qoam  dixi  curti  rereclkmem  ibiJpm 
])f>rripercnt,  et  in  cathcdra  sancli  Pctri  in  ulraqui»  congrcgatione  dari  uniciiifni»»  fnilri  (ftio»;  pjincs ,  I.  album 
ct  1.  ni{{rum,  ct  II.  caracs  el  1.  aji&alurum,  cl  I.  crainam  ccruise  ct  dimid.  et  1.  hendilingum  mcdouiii.  5i 
uero  in  XUna  ipsa  dies  eneoiret,  darctur  anicoique  caseos  integer  e(  dimid.  H^c  aotem  Iraditio  banB» 
Sirrithi  arcbicpiscopi  Mof^onlini,  ct  RicbiTti  rfn]iiisi>  episcojn.  et  ipsiu>  rhristinnissimi  pastoris  Immaili 
scilii-pt  sanccita  cst,  ut  si  qiiis  .  .  .  c  boc  ucl  alia  quc  prius  a  Megiawcrco  cpiscopo  ecrlcsio  donata  craitl, 
infringcre  prcsumpsissct,  ab  illa  ceb^ti  Hierijssilem  per  .....  muoicatiooe  cum  Juda  traditoro  secludcrcuir. 
Hnic  traditioni  iiilerruemot  .  .  .  s  abbas  loci  isiius.  Tammo  abbas  de  .  .  .  .  huson.  W(>rinhari  camoranui 
('.orbei.^cnsis.  Wlnotns  prepositus.  Hezelinus  dccaiiiis  omnisqnf*  f>l('nis  matris  rr  rlcsi^*.    Prcpositus  .  . 

I>(>cnnus  iioster  Pulucrel,  uustrequo  congregalionis  fratrcs.  (linonian  prcposilus  cmensts  arciiiepi- 

i.copi.  K;ncn  et  Walfhard  de  HiriuordL  Berahardas  adoocatus.  Rcmbertus  et  Witherald  de  D  .  .  .  CDaradi» 
de  Hiii  iii.  Coblio.  ei  alii  mnlti  nobiles  el  ^obilcs,  omnes  ministri  ad  episcopatum  pertinentes,  cancUMiae 
populus  ad  bcncdictioncni  congre£;alus. 

wcldic*  auf  die  Qianc  gcbcfict  var,  ut  tcrbircB  g^*agca. 


GLII. 

C  In  nominc  sanctn»?  ct  inditiiduac  TrinilatLs.  Heinricus  diuina  faHciifa  clrmentia  rex.  Quantum  rep? 
libcrnlitalis  csl  ||  ad  usus  ecclesi<;  rcs  ucl  herodilatca  donare,  lantum  r(>gif  dignitaUs  et  bcniuoicot^  eae* 
coiisistit.  donaia  pcrpetua  pace  stabitique  lore  oonlinnare.  ne  quibus  gaodkil  beoe  parte,  unquam  dolctl 
peins  amisHis.  Vnde  onmibus  Chrisli  nostriquc  iidclibus  tam  futuris  quain  pr^sentibus  notiim  csse  uoiunins, 
qimlitor  nns  X.  man.sos  in  uilla  Erslen  dicta,  in  pa.uo  Kn.L'iTLn,  in  coiiiitalu  autcm  OSOLT  (■oinitis  sitos, 
quos  ditectisi>ima  maler  noslra  AGNES  tmpcralrix  augusla  ob  reiucdium  aniro^  su^  cl  anim^  patris  nosln 
pie  mcmorie  HEINRICI  imperatoriB  augusli,  nec  ooA  ob  longeaam  oitam  nostmm  uit^ue  iranquUla  tempoi*. 
frfltribos  PODELBRVNNEN  Dco  in  ^cclcsia  sanct«;  MARIK  sanclique  URORII  confcssoris  seruicntibus.  cum 
omnibiis  appendiciis,  lioc  esl  ulriusquc  sexus  mancipiis,  ngris,  pratis,  pascuis,  siluis,  ucnalionibus ,  moli^. 
molendiuis,  tcrris  cullis  ct  inculUs,  uiis  ct  imiiis,  c&itibus  el  rcditibus,  qu^sitis  et  inquircDdis,  in  proprium 
tiadidit,  nos  inqnam  eident  sanct^  Dei  congregalioini  perpetnalitar  oonfirmanimns,  el  in  flemun  conba* 


Digitized  by  Google 


§•«4  —  IMB. 


119 


dicUone  remota  omniam  possidendos  ooncessimus,  Ea  uidclicet  ratione,  nt  prcdicti  fralres  iiberam  inde 
polMlateiii  .habeant  tenendi,  in  meliiia  commutandi,  ucl  quicquid  ad  communcm  iUomiD  utUitatem  uolueriiit 
bciendi.  Bt  ut  hec  nostra  teg^  ooofirmaiio  siiie  traditio  «tabilis  et  iDCOitoiilsa  ooini  permancat  lempore, 
hanc  cartam  inde  conscribi,  mannque  propria  cotTOboraiites,  Rgilli  noalri  impreiaione  iussimus  lOBiginiri. 

Si(jnum  domni  Flfinriri  quarli  regis  ''\..  M  ' 

Siij^hnrihis  r/inrr/liinus  '}  uire  Sigefndt  arducanceUarii  recognoui. 

Data  Xlii.  Kal.  Augusti  .  .  . 

(Dm  SMe*       Ditwmt  bt,  ddidi  V«MMd«inf  dci  «■Im  Thailm  4ar  IMmii*,  «crtww  f«gM(«.) 

Dt*  aur^edruekle  kreiifurmige  Siegel  tcigt  den  Kunig,  in  lehr  )ugcndlicher  Gettalt,  auf  einem  Slultle  utaend,  in  der 
mbim  Haad  md«a  Sltki  mf  itntm  SfilM  cio  V«iccl,  la  dcr  liBfcw  dca  B«diMpW  wii  «incn  sraMCD  KrcuM 
ballcDd;  otl  te  llBiArifts  fliip«i«M  Di.  Gf».  Hn.  f 

CLIII. 

In  nominc  sanct^  ct  indiuidii^  Trinilatis.   Immadus  Det  Gratia  Patherbrunncnsis  ecclcst^  cpiscopu».  |1 
Qgocienscunque  religioEorum  mronmi  in  sms  oportoniiatilHis  preoea  exaudienles,  qnieCi  et  utiliiati  eoram 

pateroo  affoctu  proiiiilrinus,  ah  omnipotente  Deo.  (pinn  in  snis  nicinln-Is  lionorainu-;.  pronilnni  lahoris  nOS 
rccepluros  fidclitcr  cl  ueracitcr  speramus.  Yodc  omnium  tidcliuni  Chrisli  presentium  ac  ruturorum  uouerit 
deuotio,  qiiulitcr  domnos  Eilbertus  venerabilis  abbas  ^cclesic  beaioram  apostolomm  PHTRi  et  PnuLi,  quani 
in  occuienlali  parte  suburbii  ciuitatis  nostr^  domnus  IIEINWBRCVS  digae  et  laudabililcr  incmorandiis  epi- 
scopus  aunnrnlns  nostcr  ili  uotissinie  cons(rii\it.  nos  supplicit^r  ndiit.  et  iit  pri  diinn  quoddam  in  (  Oinilalti 
Bcrnhardi  ducis  ia  uiila  ({U';  Mnllo  dicilur,  quod  a  quodam  uiro  Thancmaro  noinino  suisquc  hercdibus 
uiginii  marcis  comporauit.  i-piscopaJis  aoctorHatis  coi^nnatione  corroborarerous»  humiHter  petiit.  CoiiM 
iuslis  precibns  graioilo  annuentee,  ipsom  pn  iHuoi  «  nin  iiniucrsis  ad  hcc  lcgaliier  pertinentibos,  sois  soo- 
rumqiic  frntnim  prcscnlium  ac  futuroruni  usibus  Lanni  noslri  tnunimin(>  ronfirniauimu8  ct  prcsentis  scripli 
paginam  in  moninienlum  et  munimcntum  pcqietuum  sigilli  nostri  inipressione  insigniri  mandauimus.  Iluius 
rei  teslcs  sont  Adelberlns  comes.  Ekkibertos  comes.  Fritlieric.  Oddo.  Cooo.  Brpa  Hoioo.  Azo.  leiko.  HocSio. 
Heio.  Tammo.  Hamaka.  Vnika  Rninmar.  Itnn  Ilpinmar  Mein<;rim  Tliiatharct  .Adilhrand.  Ascolf.  .\luold. 
Sibrath.  Ricwnld.  Ecbrath.  Ilelmdng.  Rcinold.  Ekkibralh.  firunhard.  fiecelia.  Weliko.  firun.  Widelo.  Liofdach. 
Wlfberi.  Ihancmar.  Acla  sunt  h^c  Patbcrbrunnon.  KaL  Aug.  Anno  ab  incaroatione  dom.  ILLXVL  Jnd.  lUI. 
legname  Hdnrico  r^  niL 

Dis  adkednAta  Slcgal  iit  dw  fcmiu  feMcMchcw. 

CLIV. 

Nicb  dem  Original  im  ArcliiTe  tu  0«n»brurk.  **) 

In  norniiie  sanole  cl  indiiiiiliie  Trinilatis.  Notum  .sit  omnibiis  Iidclibus  'larn  prfsenlibns  quamj  futnris, 
qualilcr  domnus  GisilbertuH  el  douiiiu  Cuiiiza,  prcsculc  scilicct  sororc  sua  cl  cuiltiudaiiie,  duo  loca  (uide- 
lioet}  BflseM  el  Bannniide  eom  familiis  et  mancipiis  nec  noa  et  alHs  utilitalibt»  ad  illa  iore  perlinentibaBi 


*)  D»  dicfcr  Bmalcr  •idi  tn  DrtnDdcM  v«a  tOM  — 1069  findct,  lo  t»wt  «cb  bierMcii  dic  Zcil  dicaer  UriuiBde  anniilienid 


"}  rie  cinp;aiamiMrl«i  Wwlc  ciitd,  liircki  tecdiiidigDRB  dw  Ori|iiMlbi  «ciliircs  |C|HfiB,  «ad  hiir  oidk  WclHicl«iili< 

kxH  crgitnrt. 


Dlgltized  by  Google 


domnu  ^BcnDoni}  epbcopo  supcrstiic  cius4]iic  aduocato  Eucrbardo  ad  O^abruggcnscm  accclesiatn  t>aacto 
Fetro  apostolo  in  b««c  ocrba  ....  tradiderunt,  m  quot  uam  aitf  sa^  ecoolra  m  beneAciaBi  011»'.  lifairas 
dccimacionis  cl  lllW.  rcnis.  iil  cst  (Iiios  porcos  ct  duas  ccruas  illi  utriquc  ad  usque  fiocm  uite  suo  ha- 
bercnl.  Isti  sunt  testcs  qui  hoc  uidcrunl  et  audiemnt.  Canoiiici.  Kilhard.  Fobratb.  Eiluuord.  Atbalbrath. 
Liuzico.  Airuuord.  Nobfles  laicL  Otto  prefecti  Godescald  filius.  Ilaolt  Amulung.  Vuoriii.  Ezo.  Beuniko. 
Hrodmlf.  Hczil.  Godebold.  Tbiederio.  Thiedo.  Vuidito.  Uudolf.  Celieo.  Ricfrith.  Rntolf.  \do.  Vaeriuberi.  Azo. 
Odo.  Bcriiold  r-t  ntii  intilti,  nec  non  et  0UHM8  ciues.  Haec  aunt  loca  in  quibus  decimatio  rila  est.  Bam- 
uuida.  Vueroapi.  .Nimiidon. 

Vm       iwtes  «cMwjivU  adt  Priytiitilfirifca  mapMiaim  SittA  iit  maA       pnm  BHkk  m^Mm  wmi  mT  aaoi- 
Hlk«a  dat  fofwirit  Mbaida  biMbUMi»  BmttblM  lamllidi. 

CLV. 

Aiii,  deta  Kopialburfae  det  Jolianni*-Suru  lu  OtnaLiruck. 

Pre))enda  fratrum  constitula  csl  maxime  ex  istin  villis.   Hcngcriuchuaen.  Tbicdcnhuscn.  Dodishuscn. 
Greianeeduu  Aldontorpa.  Heslim.  Burda.  Hfamaaiilu.  Oaren.  GerilliL 

Dei  gratia  B.  Epist'opii.«  Siirrrssoribiis  siii>  fpi.srnpis  sciiipilernam  salntcni  in  Chrislo.  Nouerit  cari- 
tas  uc»tra  ymo  diligcotcr  allcndal  que  iu  bac  pagiii:i  dicturus  sum  dc  Prcpositura  ad  saiiclum  Johaanem 
Osnabr  Sancte  memorie  domnus  'Hietmarus  Epi.scopus  congrcguiionem  canoniconim  ibi  primus  inMitnil. 
Posl  illum  Heginhcrus  pie  mcmorie  cum  stiis  deoariis  locum  ampliauit  altpic  regularitcr  ordinaniL  Priml 
prcpo**itt  ros  t^fclcsie  diligentcr  .«cmabant,  cenobiales  diuini.s  secularibusquc  alimcntis  sapienler  pascfbant, 
Deindc  inprudcnti  consilio  coustitutus  est  in  proposilum  quidam  uomine  Tiho.  Proptcr  illius  nogUgcotiam, 
desidiam,  i^uiam.  bonor  daostri  peottos  defecii.  Uinkstri  dcputali  supcr  decimas  et  uillas  bona  fratrum 
ad  se  Irahebant,  taota  rmudulcntiii  nt  dc  lihris  Trigiata  duabus  non  amplius  profiterenlnr  quam  trcdecim 
libras.  Et  ncpharium  illud  furtuiii  sliiliat  lure  \L.  aniiis.  Tani  !icolointt  sacrilegii  princcps  erat  quidam 
Hartericus  arcliidiaboli  signifer  ad  dcstrucudum  Dci  sciuicium.  Ad  ultimum  Doo  noslro  «Hmimas  gratcs 
atque  gratias  agamns,  quod  tam  diu  opertum  erat  reoelatum  cst.  Deiode  prout  ubum  est  meis  fidelibus 
dislrihiii  singnlis  oniciis  (pmntiiin  ciicnirc  [intiiil  siciit  infra  uidcbitur,  ad  mcnsjmi  fratnitn  viginti  qualuor 
libra.s,  ad  uinum  cmcndum  111.  librus,  adauvi  beneficium  preposili  cum  duabus  libris,  ad  ccclcsic  tcetum 
unam  hbram  ad  cmendum  scindulas.  Insuper  remanent  IL  librepreter  frisgingas  et  pingucs  porcus,  pruter 
ooavdma.  preter  aestimenta  fratrum  atque  benefida,  et  qnidquid  potest  fieri  de  odcsia  aruis.  Nam  Oeus 
dlsil*  Hgo  snm  nia,  neritas  et  uiia. 

CLVI. 

Ori(inal  !•  BtiltM  4m  MblMhilan  Moofcr  ta  IIMn. 

Notmn  eaae  eupimus  omnibus  fidelObus  bim  fttturts  quam  presenlibus,  qualiier  B.  Mindensis  cpiscopus 
et  dn\  scilicet  HAGNVS  conucnorunt  in  ciipclla  quc'  cst  in  uilla  Runiberc,  ct  flde  data  dextras  inuicem 

acccpcrunt,  ca  quidem  condilione,  ut  ipsc  diiv  fideli.s.simus  tutnr  ct  drfcnsor  sit  Minden.sis  ecclesie  in 
omnibus  quidcm  rcbus  ct  bonis,  familiis  alquo  liberlis,  cl  ubicunquc  ius  ct  raiio  ualcnl  tucattu:  firmissiine, 
si  autem  ius  et  ratio  uacillent,  consflio  iuuet  fidelissime.  Ipse  autem  dux  decimanim  quas  auus  suus  dus 

B.  felicis  niciiiDric  Iialmit  .-niicr  ciirlcs  siias  c\  prciiicti  Mindcnsis  episcopi  conccssionc  cain  tantum  partcm 
babrat,  quc  eum  allinet  in  partieione  locurum  cum  patruo  suo.  Nam  reliquam  partcm  ipse  comes  U.  pritis 
est  in  bciieficium  consecutus.   Et  ipsa  ((uidcm  decimarum  loca  inferius  sunt  .subscripta. 

(HiM  hSft  sbcr  die  Urkunde  aur,  und  twar  oiitten  iu  ciner  Zeile,  woraut  um  K>  deutltcher  erhellet,  d«M  auf  der  kJcii. 
M«  GharU  pi«  nidir  gciciirislMa  itMd,  wm  dcoa  aiicli  unur  der  Scbrift  mcb  fiir  oicbr  «!•  ciM  ZcOc  lccnr  Bmim 
«bffg  ict.  EiD  Sifil  ««bciDt  ^dtt  MfhiodcR  fnrcceo  n  Mio.) 


Dlgitlzed  by  Google 


llt»  -  fOTt. 


121 


CLVII. 

Aw  4mi  K«pldbiicli*  4m  Doiuliib  h  MariHm. 

Nolum  sit  omnibus  Inm  futttrb  quaro  prewntibos,  qnaKter  Innaclus  Paderbornensis  Ecdesir;  F|)isco* 
pus.  iiieinor  hnnKino  rm^ilitntis  ol  N<"rnf'  in  Clni-ifo  rclrihiuionis ,  pro  nnimc  siic  suorumque  predecesijoruni 
Meiflwcrcbi  scilicct  c(  Ruoiionis  Episcoporuui  rcmetiio ,  uec  non  el  pro  diu>  ineinorio  Heinrici  secundi  regis 
el  primi  imperatons  pi^  recordationis  affectu,  curtem  Moronssa  in  pa^o  Moronga  sitam  ct  ab  ipso  Ilcinrico 
impci-itorc  eidem  PiaderburDen^i  Kcclcsi|^  ad  uestitum  fratruni  iani  traditam,  a  Meinwereo  ef^scopo  reten- 
tani,  a  Ruodone  uero  episf^^po  (Mnsilem  .successnrc  pastfa  fratiilnis  roddilam.  ab  ipso  aiitcin  hac  nsqiie 
iniusle  postM^m,  palris  cl  filii  ct  spirilus  saucti  tactus  mi»cralionc  ct  fratcrna  ammooiUis  carilalc,  salubri 
pcniiencm  ductus.  fratribus  sub  ipsius  Ecdesie  eanoniei»  ftd  uestitus  sui  supplementum  absque  omni  con- 
tradicUone  reddidil,  ca  uidelicct  ratione,  ut  unus  Iratiutn  pn  ter  Epscopum  ist  prepositum  eligatur,  cui 
cum  fratcnia  clectione  el  episcopali  conscnsu  huius  ohetlifnoie  cura  in!»eratiir,  qui  fiifoli  dispeni>ationo 
fratrum  commodilali  preuidual  ct  bcnc  admiiiistrando  ctcrn^  rctributionis  premium  acquirat.  Quod  ul  in- 
eonuulsnm  et  stabile  higiter  petmaneat,  bannis  epueopalibns  conQmMrait  et  manu  propria  subBer^tsii,  ut 
si  'iiiis  nm(piam  banc  ratam  coofinnationem  uoloerit  infringere,  peipetuo  cum  Juda  proditore  feriatur 
aualhcmato. 

Ks:;o  Immadiis  diuina  faucnte  clcmcncia  episcopus  manu  prnpria  snb?cripsi. 

Actum  domijuc^  iucarnationis  anno  M<*LXXVo.  Indiclione  XIII>.  Rcgni  autcm  Ilcinrici  llilti.  .WIII".  Epi- 
soopatus  nero  Inmiadi  XXUH*.  XT^  KA  Sept  ni  cripta  Paderbumeom  monaaierii  nnta  scpulchrum  cpisco- 
porum,  coMUn  omni  chri  ol  popnfi  oonuentn  et  preaenda  fdiciler  ameN. 

CLVIII. 

E  Mw.  Bmielai 

In  oomine  sancte  et  indiuidu^  TriuitatLs.   Heinricus  diuina  fauentc  clenientia  rex.  Imlieia  est  qua 

stiiiTn  cuiquc  ius  Irihuirniis,  qua  uia  si  in<  rsscrinnis  uiam  regiam  snh  diiff'  ninfjjno  IHCV  in  lorram  pro- 
mij»iiiunis  ingreUimur.  At  si  forle  fragilitatc  humana  recti»  gressibus  aliquandu  cxorbitaucrimus,  le;jibus 
ecdesiaslicis  salubriier  adnonefflur,  ut  ad  uiam  reoertamur  iusiicif,  emendcmns  in  melius  «piod  per  ne- 
gligcnliam  aut  maliciose  pecoauimus.  Quam  ob  rcm  in  onme  (cmpus  notumessc  nolumus,  qiiatinus  RdeKs 
nostcr  IIK.N.NO  sccundiis,  uerieral>ilis  sancle  Osnchrusijensis  erclfsif  cpiscnpu,'? ,  nostre  roI>ilnilinis  clcmen- 
liam  adiit,  cocpiscoporum  suorum  frcqucntia  stiputus,  ac  uct<'rcm  super  ccclesic  su^  dccimis  quchmoniam 
lacrimabititer  in  aures  nostras  eOudit.  Idem  uero  cum  per  onmem  uilam  soam  a  nolns  optime  meruiaset, 
tum  ea  dc  causa  digninr  omt  andiri,  quorl  in  funriiljus  no<:p>->il;itihus  nostris  fid(>liler  nohis  et  iiircmolus 
coincs  adlicsil.  Talis  aulem  ciusdcm  fidclis  nostri  proclauiatio  fuit,  quud  anteccssor  nnster  uir  diue  et 
imperiaiis  memorie  KAROLVS  ecclesiara  sibi  commtssara  a  primis  fondamenlis  conditlcrat  ct  deciouw  in 
episcopio  circumquaquc  lerminatas  eidcm  ccclesie  in  dolcm  contulerat,  eo  quod  in  prediis  ant  rogaKbus 
rcdilibus  dnnaria  ad  mamis  in  priiniiiis  fidei  et  iiouellc  plnnlalioiiis  temporc  illis  in  parli!tn>-  nnlhi  hahohat 
Qua»  donalioncs  iusto  a  prefato  principe  eidem  ecclesig  datas  el  manuscripto  regio  sub  impressionc  anuli 
ex  more  confirmatas,  ad  multum  tempus  aiebat  ecdesif  mansHse,  nsque  dum  beliicis  perturi)aiionibus 
pars  eamndem  dedmamm  sub  Lndeuuico  secundo  per  nianus  Copponis  ab  eadctn  scindcretnr.  '  Ea  de 
caiisa  cum  pcr  episcopos  ciMsdcm  ciiiitatis  nctin  <  l  discussiri  in  audientia  prinoipiim  atque  anlcccssorum 
nostrorum  regum  ct  impcraioruin  sepius  habcrelur,  diiutlicata  esl  iustior  pars  episcopurum.  iniuslior 
aduenariomm.  Equidem  prefatus  Coppo  prinus  usurpator  earundem  dedaMmm  ctim  tolom  occasibae 
Cti.  Stt,  Vtm.  Vntu.  16 


Digitized  by  Goc 


bellorutn  iniiLsta  dominaliono  siios  in  iisus  ra()erft,  partcin  Warino  fratri  suo  gcrmano  Corbeicnsi  abbali. 
pfl(rtcm  abbaliss^  Adel^  Hcreftirdensi  gormano  siir  coooessit  ttaque  episcopi  caasam  hanc  in  curia  ageute« 
manireslis  coniprnlialionibiis  {'iiiriTuiil,  (lcH-iinas  ud  scse  lonitima  donationc  redirc  dcbcrc.  VcotilBla  cst 
res  in  conciliis  r|ualiior,  |niino  Uoim;  siih  papa  Slophano,  sccundo  Trihiirio  sub  Arnolfo  iniperatorp,  tercio 
Bunne,  qiiartu  Ingeliuheiin.  Vl  iii  omniliiis  pussessio  dccimuruin  cunimuni  scntcncia  episcupis  adiudicarc- 
lur.  ]n  ulttmo  cliam  pr«iontibus  fcre  omnibus  Teutonicarum  parlium  episcopis,  mediantibus  Legalis  Roroa- 
nis.  >>nli  Jolianiii'  pnpa,  cuin  XX.\.  libraniin  aiiri  compi)siliini<'  re.slitueretur.  V(  iuni  tit  sfTnpfT  rliimiiiatiir 
initpiilas  iniiisiis.  rcs  supcrius  emeiidata  ct  correcta  riii^us  coiTupta  esl.  lluiuscemodi  uero  cauj>am  cuai 
lidoiis  no$ier  |ircratu$  Osnebrag^nsis  eccb  sie  episcopus  ad  aurea  MMtiw  sepius  rofurrat  Mspn  eowfldtri 
et  corrigi  postularct,  nos  ct  oiaiis  imbocilliiato  dctenti  ot  aduersariorum  eius  prccibtu  exoraii,  mnllo  len- 
porc  fnrtTO  iioijloxinnw.  T,mi!<'in  as^iduis  oius  et  cnfpi^copfyriim  stionim  iiis  siitmi  acnosocnlium  admo- 
oitionibus  deuicti,  iocum  ct  dieni  statuiiuus.  ad  quem  episcopus  el  aduorsarii  eius  cum  manuscripli^  ulrim- 
que  uenirent  Aderant  XX.  aut  plures  episcopi.  tom  prtncipes  regni  atqae  alionun  fidolium  nostroruin 
numorosa  niultiludo,  Lecta  sunt  in  auribiis  oniniiim  ambonim  cyro^^rara,  dicla  atque  acta  Minl  ililii^enliiis 
omnia.  Acclainatuin  cst  ab  omnibus  iuslas  csso  partes  episcopi,  aducrsarioruin  iniii>(as,  aiijuo  ut  cideni 
episcopo  su^quc  ecclesii!  iusticiaro  faccrcnius  studiosius  omncs  instabanl.  Quum  ob  rem  imustum  putantes 
eqnitatem  ne^igcre  el  iusticiD  diuiius  obniii,  peticioiii  fidelium  nostrorum  ct  oonsPfo  acquicuirons.  Proindo 
aiictorilatc  buius  precepli  nnstri  stntiirntrs  statuiriins.  nt  oaedom  decimo  ad  (loniiniiini  ciiiscdpi  (•iiiMpic 
dispositiiinem,  iiti  KAROLVS  iostiluit,  rcuorlanlur.  >icquo  sil  aduocalus  alicpiis  uul  ulia  nuiiur  ucl  iiiinor 
pcrsona.  qui  episcopos  einsdcm  duiiatis  hae  in  re  ainpJias  otquielMQ  audeat,  scd  episcopi  easdem  dedmas 
quioto  onliiic  ot  paco  piTpotua  teneant,  possideant,  disponaiit,  ea  gpe  et  in  diuino  pictalis  conGdentia, 
ut  !m'c  ilceimarum  iusta  restitulio  aniinahtis  paronlnni  nostronim,  id  osf  nti!,  auic,  matrisquc  nostro  inijie- 
ratricis  A.  et  cari  patri^i  nostri  li.  iiuperaluris  augiisti,  llul  pcccalorum  rciiiis.siu  cl  negligcncio  quam  i|Kso 
in  bac  causn  commisit  apud  Dcum  Gat  obliuio.  el  ut  in  singutis  diebus  et  in  aoniaersario  eorum  qiii  ia 
bello  conlra  Saxones  corruerunl  ibidcm  memoria  fiat  el  specialis  oratio  anime  SigrHdi  in  ctHleiu  bcllo 
occisi  ortlinetur  et  fiat,  ita  ut  sibi  cottiilie  spocialis  mi.ssa  et  omni  III*.  foria  communiter  a  fnilribtis  tn 
cboro  una  mis^a  pro  omnibus  intcrfcctis  nustris  cl  omnibus  fidclibus  dciuintetur,  ct  ad  cursus  borarum 
Ps.  I*.  Prebenda  quoque  delur  ei  derioo,  qui  bec  quf  SigTrido  debenl  diligenter  obsemeL  Comtenimus 
etiam  ciim  p[»i>c(ip()  rollaudationc  clorirornm  siinrnm  pro  salute  corporis  ct  animo  nostre  omrii  clxloinada 
XXX.  missc  pro  uiuis  ct  dcfunctis  ibidcm  dccantcntur.  Post  obitum  autcm  noistruai  spedaliter  pro  aninn^ 
nostr^  et  parenium  nostroram  remedio  misBf  et  KMidcin  psalteria  flHdem  deeantentur  nune  et  in  omac 
tempus  fitturum.  Talia  enim  optantc»i  crcdimua  apad  miseriooRlen  Oeum  el  nostram  doleri  negligealiam 
et  anteoossonnii  (lclicia  redimi,  ipil  hac  in  oatisa  no^Iiirontor  ot  mnlicioso  egerunt.  Et  iit  Iinliis  procopti 
nostri  auctoritas  umni  ^uo  mancat  stabdis  et  inconuulsa.  kartam  hanc  scribi  precepimus  ct  mauu  nostra 
Qt  «ot  conaaetudo  regnm  el  imperatonim  oorroboTaaiuus  et  rigUo  noatro  signari  lusaimus» 

Signuin  domm  ffemrM  regis  tpiaHi  tniad^Mmnl  (L  H.) 
C«Mutr4ut  eomeeUarias  uiee  Sig^ridi  arMepieeojpi  reeegnouiL 

Data  M.  Kal.  Fobr.  Indict.  II.  Anno  dnminii -r;  infarnationis  ]1*UX*VI1I'.  Anno  atttcm  rcgiu  domni 
Heinrid  reg»  quarti  XX^^llI'.  Actum  Moguncip  fclicitcr  AMEN. 

*  *  # 

CLIX. 

E  M».  Hcnteleri. 

In  iuiniiiio  sancto  ct  indiuidu^  Triniiatis.  Hetnricus  diuina  iauente  clcmeniia  rcx.  Si  qucrimonias 
saccrdotuin,  quas  nobis  de  neceseilMibaa  oocieaiaram  aibi  oommissarom  oiblulerant,  adtenlerimus»  ei 


Digitized  by  Google 


ttt».  423 

iiisticiam  mlsorit  onnfor  illis  iinpondoiiilo  n<l  finom  pr>if!(i\o[imns,  prcscnlis  scilicct  cl  clcrnc  Micitali>  pre- 
mia  oxindc  mcrcari  liquiiio  conGdtiaui^.  Idcirco  notuia  csso  uoiumus  oiQDibus  sanct^  Dei  ccclcsic  nosinscjue 
Gdelflnis  prcsentibus  scOkset  et  fntoris,  qualiter  fidolis  notfer  OSN£NBi.VCGBNSlS  episcopus  secundus 
BENNO  in  oostro  seniicio  lon^  tempore  deuotissiiMu^,  screnitaitt  iiostr^  cicmcntinm  adiit,  apostoli  pre- 
ccplum  scrjueri!;.  ar^ucndo,  inrtcparido ,  nbscrrando  ct  iuucnlulcm  nos(r?im  tri(  usando,  qiici  iiiiouiaiii  fa*  iens. 
sc  Mioiiquu  antccessores  nostroruDi  anlcccssorum  ivciliccl  aui  oo»tri  KV.NRADl  cl  cari  patris  noslri  bonf 
memoiie  HEINBICI  imperatorum  foraitan  in  hac  causa  ignoninter  delinquentinm  temporibus  mulies  inra" 
rins  (<t  iinrias  opprcs.si()ncs  dc  potr  niilais  illiiis  regioius,  niaxiinc  aiiicm  a  Corbeieme  abbate  ct  ilcrirui^ 
dcnso  abbatissa  illorumque  rautoribus,  in  dcL-imnrum  dircptioiic  ad  suam  ccclesinm  dcbitc  pcrtincntiuiii 
iaiu  Uiu  miscrabililcr  susstiauisse.  Cuius  proclninationi  quamuiti  scpius  itcrat^  diulius  (luam  fclicius  asscnlire 
rcnucntcs,  ^tis  teneritate  ac  qimnnidam  consiiiariomm  nostronim  tuniB  tempm-is  iuuentuti  ooslr^  prom'- 
dciiliiirn  dissuasioni'  ad  Iicc  dctrTminnrnla  tiaiiis  occasionibus  pn^lixis  iios  c\ciis.(iii[iiii>.  Scd  tandcm  cro- 
brts  cl  iniinitis  ctiam  prO  Chrislianitatis  miscrabili  dofectu  qucrimouiis  ut  niulluruin  clcncoi-um  ct  laicorum 
ios  sinun  a»nosconliara  rogatu  et  COQsitio  deuictii  WORMACIAH  eidem  cpiscopo  suLsipic  adiicrsariis,  ubi 
principibus  nostris  pro  cctcris  ro^i  negociis  conucnirc  statuium  cst,  ut  ct  ipsi  ucnircnt  prcc(>pimns.  Ibi 
ucro  X.  cpiscopis  X.  abbatibus  cctrrisqtic  quam  pluninis  (•Ii  iicis  nr  laicis  prcscntibus  utriusrjue  pnrtis 
scripta  cpiscopus  ct  sui  aducrsarii  in  mcdiuni  profcrci^anl.  i-4>iscopi  ucro  scriptis  lcctis  ct  iatclicclis  Osne- 
bruggonsem  ecdesiam  Adriani  [lapti  consilb  et  oonsensu  a  maguo  et  9)ostri  uiro  KAROLO  primituB  in 
prouinda  WESTFALA  fundatam  et  a  ueaerabni  E^ilfrido  Leodieenst  episcopo  consccraiaro,  et  quia  sibi  luno 
tcniporis  prodia  uci  alia  in  illn  roijioiio  iion  craul  dnnarin.  undo  opisropus  ucl  cloriri  il>i  !)r>o  tiiiliiiiii(p<; 
sustcnlarcntur,  dccirois  cunclorum  intra  tcrminos  eiusdcm  cpiscopaius  d(;{jcntium  cl  iiouiicr  ad  (Uirisliani- 
tatem  oonttersoram  oonsecralionis  eius  die  dolalam,  et  postca  Illl.  apostolicoruro  uiroram  prinilegiis,  scili' 
cot  I>coiiis,  l'.iscli,ilis ,  Knijciiii  ci  rirt  i:niil.  staliilitam  esse,  cl  onuicm  honiinoni  cisdom  priiiiloi^iis  antc  nos 
rclcclis,  qui  licc  sancila  nliijuo  modo  irrilaucrit,  analhematizalum  constarc,  absque  ulia  anii)i,u;iiiinlc  didi- 
cimos.  Cx  abbatis  autcm  scripto  quod  attulit  regaK  auctorilate  confirmalo  ioninrem  Lndouuicum  ipiandam 
Collam  Corbcieiisi  ecclcsic  nomino  MKiMMAM,  Hcrifurdcnsi  autcm  ccclcsinin  nomine  BVMiDE  cum  decimo 
.sibi  pertincritihiK  in  cpi.scopatu  OSMiBR.  conccssis.so  intrllcximus.  Ad  Iicc  inrriiincnda  cl  adiiiliil.iiida  cios- 
dcm  iuniuris  Ludouuici  carCam  ipsius  propria  manu  robonitam  ct  sigiiio  cius  a>signalani  cpi-^> optis  in  pa- 
lara  proferebat,  in  qna  idem  Lndeooicus  aui  patrisqoo  soi  statota  super  eisdem  decimis  pi  >  f.uc  Osnabrug- 
gcnsi  ccclesic  stabiliuit  ct  in  earundcm  docimarum  irailitionitius  t]uicqiiam  dorn^assc,  ut  abbatia  acripta 
rcfcruul,  d(*n(>^auit.  Abbatc  autcm  et  ai)bnli-sa  proplcr  lioc  soium  qiiod  ibi  uidcbatur  fioiicium  nli({uid 
quo  iiiDiti  posscnt  non  liabcnlibus,  cpiscopiis  piunmonmi  unl(>ccssorum  nostrorum  rcgum  cl  inipcratorum, 
ticilicct  ARNOLFI  filiiqae  eins  LVDBWICI.  HEINBia  priroi,  trium  OTTOKVM  cartas  ipsoram  manibus  ro- 
boralas  ct  .sigillis  sissignatas,  ccclcsic  suc  oas.Ii  ni  drrini.Ts  staliilicnlcs  prcscnlaiiit  lc^cndas.  ibi  ucro  utro- 
niinquc  scnlcnciis  auditis  ct  subtililcr  diiudicatis,  nrclucpiscopi ,  cpiscopi  cuin  omni  ciero ,  duccs  ct  comitcs, 
cliani  ipsis  prius  faucnlcs,  peticioBHM»  cpiscopi  ooosentire  debcro  iustidB  esigente  unanimi  concordia 
nmncs  anirmabant.  Pi-omisit  etiam  oobis  preratus  episcopuft,  dccaoo  ceicrisqtte  eiusdem  ecclcste  clcricis 
adstiiiiil.iiililMis,  diiiii  locus  manorct  itifcscr  ct  indcs»nictt!«,  pro  uila  nosti-a  staUiquc  rogni  dum  uiiicromu.s, 
posl  obitum  autcm  pro  nosln  el  caii  palixs  nostri  llkiiAUiCl  im|ierntoris  aiii^iisli,  malrisipic  nostr^  AG.\E1'1S 
imperatricis,  aui,  aui^e  aniraanira  rcmedio  XXX.  missas  lotidem(|uc  psidtcria  pcr  sinuiiilas  cbdomadas 
ibidcm  dcuote  decantm,  ct  ad  omn(>s  cursus  horarum  psalmum  unttm.  Insuper  slatatuni  i  si.  ut  ia  ^unnk 
omiti  tcrcla  f(>ria  communitcr  a  fiatribus  in  clioro  pro  nnima  Sij^cfridi  ciiri  soriucnlis  nosiri  cctoronimfnte 
qui  pro  nostro  honorc  dclondcndo  in  publico  bulio  corrucrunt,  spcciaiis  missa  dccantctur.  Qua  proptcr 
Domini  nestri  Jesu  Cliristi  et  beati  Pelri  prineipis  apostoloram  et  preci<»iH«nuNrum  martyram  CrUpini  ct 
Cri.spinlaiii,  nvc  noii  pro  ucncrationc  KAROI.l  itnpcratoris  augusti  magni  ct  pacifici  ct  ciusilcni  c(  i  lcsio 
fundatoris  douotisstau  et  cetci-urum  aotcccsitorum  noetrorum  eandcm  ccclcsiam  suis  scriptis  el  prccopus 


Digitized  by  Google 


m 


flt  —  lOBX 


roborantium.  ncc  non  ain  patrisqnt"  no-itrl  alqne  no^fra  cctcronimqae  uufolicpt  repum  qui  in  candcm 
ccclcsiam  iusticiam  sibi  dcnoijando  poccauerunt  animarum  rcmodio  ol  libcralionc,  cl  eiusdem  cpi»copi 
sedula  et  diulnnia  proclaination»,  noslrf  imnMuwUitis  et  liberlatis  prcccptnin  snper  eisdem  dedmis  opiscopo 
sirqiio  ccclcsio  stabiliondis  ticri  docrouimiis.  Prccipientcs  orgo  iubenius  ul  sicul  rcliquc  in  regno  nostro 
sancl^  Dei  ccclosio  ab  antcccssonun  nostrorum  rcj^nm  et  imperalorum  prcceptis  ct  scriptis  stabililc  consi- 
Stunt,  ita  el  hcc  OSNEDR.  cccle&ia  pcr  hoc  nostrum  prccoptum  Doinino  opilulanlc  stabilita  consistat.  Con- 
fiedinn»  etnra  etdem  cpiscopo  et  liceniiam  damas  imo  precipimus,  secnndum  Kardi  kiflititulionem  deeimM 
ciinrt:  r  ii:;  h-fra  •sui  cpiscopatus  tcriniiin>  li;(liil;intiiim,  quibus  iam  diu  itiiuslo  caniif ,  in  snam  ppiscopaloni 
pot«--»laieni  rccipcro  nemine  contradicentc.  Sim!  liccal  prcfalo  epii>cupo  easdcm  dccimas  cctcrasque  res 
60$  eedesie  quaa  modo  possidet  uel  dcioccps  acquisierit  quielo  ordnie  posstdere,  suasque  ecoiesiaa  sicnti 
celerorum  ioa  est  episcoporum  corrigere  et  earum  caosas  absque  ulla  contradictione  disponcrc,  Sicqua 
firmitor  slabililitni  ost ,  ut  cuncli  oin*;  «iiccossoros  hoo  nndom  a  nobi--  siiicita  pari  modo  sortiantiir  Et  ut 
auctoritas  nostra  iinniorein  in  Dci  noniino  habcat  stabililatcm,  manu  nostra  propna  ut  subtus  uidctur 
liaiie  carlam  roboFantca  aij^o  nostro  ittaaimus  ttsi^oaii 

Siijgfmim  ^mni  rtgi»  Betnnei  fumH  imdetitaimi.  (L  K.) 
GebAariu»  «anesBonW  mwib  Stfpfridi  tmidetmeiSimi  reeojpmd. 

Dala  III.  Kal.  April.  IndicU  U.  Anno  doniinico  incnrnnt.  MoLXX^VIIII*.  Anno  aolem  repu  doillui'rC|^ 
HeiBrici  quarti  XXIll''.  Ai  tum  Rallsponf  in  Dci  nomiiif  fciiciier  AMEN. 

(Nach  Slninck  Mirpt.  p.  339.  «.^r  dai  Urigiaal  dincr  Urkunde  mit  Gnldtdirift  gejchriabcn  uad  b«Ue  eioe  goldcM 
Bolle,  aur  dereo  einer  Seite  ticb  dsi  Bild  dei  K«Mi|s  bcfand ,  lait  der  UoHailrifti  Bciaifaot  BcZ}  Slll  4ar  ■ndflf» 
ftMl*  4ic  8ta4t  BaB«  atit  dar  OoMciifUk:  Boaa  eapot  auiDdi  n|it  orbit  A«m  Mlaadi,) 

GLX. 

Duf>  rralres  Hezel  et  Einelcn  dc  Woslhcim  tradiderunt  quandara  ancillam  suam  Thicthurgain  .sorori 
suc  Ibikin  uxori  cuiusdam  Rodegeri  de  uilla  Durpethe,  qoam  matertora  ipsius  Thictburgc,  Ebbcscin  uxor 
Hamecoou  plstoris  de  HorehiBon,  XHII.  aoSifis  a  donrina  saa  el  niro  ipsius  rcdemit  et  Sancto  PETRO  io 
Eresbeif  ad  pcrsolucndum  annuum  censmn  nummomm  tradidiL  Quod  actum  cst  sub  Marquardo 
abbato  ct  Hiddicune  coiiilto,  cuius  rei  tostos  snnt  lii  lliddico  comcs.  Sinicho  presbitor  qui  tmditioiiom 
ip«am  banno  iirraauil.  Yolcsuit  u.xor  Hczclini,  et  rratros  cius.  Immo  et  Bomliardus.  Elucnu  caluus.  Rc- 
lliere.  Ralhebodo.  ThidericnB,  Wllhot.  Elaerus  albus.  Hdo.  aliiquc  qiiam  plures. 

El  tit  bfe  tradilio  ftmui  eC  inoomralsa  pennaneai,  a^pb  Saacti  VIII  signala  est  et  oorroberata. 

D*s  Sicsri  i«t  Tcrloren  gegangen  und  dic  Cbiria  kMCliidfgti  4m  VM%a  aa  ScMuiic  fBiB  AanaitiiaBC  abcv  aua  itm 

iiltettcn  C«rTC}'«cltea  Kopialbticbe  ergaAtt. 

GLXI. 

Am  dcB  Blailaa  Xofiaibocte  daa  Sillb  Gorfcj. 

In  ncmine  sanob^  ct  indinidue  Trinitatis.  Berimannns  dtoina  rauente  deroentia  rex.  Nooerint  tmmea 

.sanctc  Dci  ecdesio  atque  fidclcs  n>giii  tani  fiitiiri  qiiam  prcsrntcs,  Qum\  iipnprnhilis  abhas  Corbcycnsts 
Marchwardus  cxnrauit  clemcntiam  nostram,  ut  cyrographa  prodccossorum  nostrorum  duobus  ccnoliils  stbi 
commLssis  iam  olim  cullata  nostra  quoquc  auctorilatc  firmarcmus,  nostrcquc  illis  confirmalionis  carlulam 
adiungeremus.  Cnius  rationabfli  et  iustf  pctitioni  coram  cpiscopis  oelcrisqae  prindpibas  noMris  assencteo- 
tcs,  sicnt  in  npnstolicis  ot  impcrialibus  assignatis  scriiitis  conccssum  cis  el  confirin;i'itTTi  ost,  dcccmimus 
atque  iubcmus,  ut  utrumtpic  ceoobiumf  Corbeyeoso  uidelicct  mooachofum  atque  Uurcfordcnse  sanciimo- 


Digitized  by  Google 


425 


nialinm,  cum  omnibus  a«I  ea  pcrtinoniibus  .siib  nposlolica  el  impcriali  tuitionc  nostra  pl<>ni<siitie  liborlatis 
iure  fruaUir.  Yolumus  cium,  ip^  lionanlc  quo  raucnte  rcgni  gubcruacula  susccpimus,  omnium  ecclcsiarum 
iura  infra  regna  nostra  lirauter  slabilire,  ooDoeaakmes  aateceflsoram  noslrorum  singulis  eodesiis  snas  con- 
finnaru,  omnibusque  Dco  faimilanlibus,  maximo  ni<in;i(lii>;,  ad  diuinum  cultum  dihitn  xiiiiiia  cli  mentcr 
impeodi.  iiabeant  igitur  prcfata  monusteria  eandem  quam  actcnus  et  deinceps  libertatem,  ut  nuilus  suc- 
cessorum  nostronuu  ipsa  ucl  rcs  corum  aut  in  beneficia  dare  aut  alio  iniusle  uerterc  presumat,  sed  liceat 
prelatis  res  soas  iniOS  uel  foris  cum  consilio  fratrum  sororumuc  regulariler  et  canonicc  disponcre  et  one 
cuiuslibet  conlraricfatf  iifl  rontrii(ii(  lione  libcraliler  possiilcre,  dccimas  uel  dccimalcs  ecclesias  immo  uni- 
uersas  posscssione»  suas  iu  quibusUbct  eptscopiis,  prccipuo  in  lircmensi,  Osnaburgensi  el  Paderbtuneosi, 
ubi  plurinios  habeot,  el  vea  aut  decimas  ita  inlegerrime  (eDcaot  atquc  possideant,  sicut  ab  aiileceBsoribw 
nostris,  regibus  uidclicet  uel  imperatoribus  hactenus  habuerunt  atque  possidcriuit.  Alitcr  ciiim  in  Dei 
seruicio  pcrsisltio  non  polcrunt,  cum  prebenda  eonim  ex  maiori  parlc  rif  (liHinii>  ronsiitnta  sii  E[)isro- 
pis  uero,  quibus  seruicium  ct  inaDsionalica  debcnt  tcmporc  circuilus  sui,  sccundum  scripta  sua  suij^ulis 
ainiis  persoluaut  Proinde  utrique  congregatiooi  regalaris  eleclionis  potestatem  coDoedimus,  et  qui  onKnati 
fuenint,  si  forte,  quod  absit,  in  aliquo  deliqucrunt,  non  prcter  canonicam  ct  regularem  deponanlur  e\a- 
minalioncm.  Et  ut  h^c  aucloritas  coacesotonis  atque  conlirmationts  nostr^  firmior  habeatur  ct  per  futura 
tcmpora  a  cuuctis  fidelibus  sanct^  Doi  ecdesif  noslnsque  presentibos  et  futoris  melius  credatur  diligcntius- 
<pie  aeruetar ,  mami  propiria  snbler  eam  fimMMiimus,  s^sUfi  Mstri  impiressione  aanjgiiari  iusaiBnB. 

5£puMt  domni  Uerimanni  (L.  M.)  regis  inuirtiissimi. 
Brnn  riincellariua  itu»  Sigefridi  archicaneetUtrii  rrrorjuoui. 

Diita  111  Non.  anno  dominicc  incarnalionis  M^I.X.XX"!!».  domni  Herimanni  rcgtt  L  lodictione  V. 
Adum  coram  muJtis  principibus  in  palacio  re^o  Goslarc  in  Dci  aouune  felicitcr  Ameo. 

CLXII. 

Noimii  sit  omnibus  oere  Deum  diligentibus  ac  fidem  in  proximos  coosemaottbus,  qaod  quidam  libcrc 
Oiliis  Honika  nomine,  JQnis  HnasiB  de  BiimeUielde,  propriam  anefllam  snam  Uaborgam  sibi  ^ximA  ooniugio, 
quam  cmerat  X.  solidia  a  Habone  et  filio  eius  Ebbi  dc  Ingheradingbnsan.    Qoam  postra  interaenicntc 

neeesfiitate,  si  prcoccupatus  morte  tcneretiir,  nc  hcrpdes  m\  inter  se  certando  eam  addicerpnt  «^oruiluli, 
consdio  aliquorum  sibi  oonsanguinitate  adherentium  accepto,  nc  eam  sioe  oonsolatore  relinqucrcl,  tribula- 
riam  dedit  nd  duos  denarios  per  singttlos  annoo  peraolneiidOB  super  altare  Soodonim  aposlolorum  Pelri 
et  Andro^,  quod  consecratum  habctur  a  uenerabili  Immado  cpiscopo  in  ccclesia  qu^  dicitur  Hierusalcm, 
ad  oricntom  posita  ciuitatis  Palherbronnens^,  quamdiu  uiuerel,  Si  iilium  prucrcaret  aul  filiam,  ciim  quo 
tu  partu  eadem  bora  adgrauala  apparebat,  posl  mortcm  malris  si  quis  prior  os«et  ^tatis,  cundem  pereol- 
neret  tribotum,  et  filii  eomm  a  generatione  UBqne  in  goncrationem  postmodum  sernarenl.  Traditio  unt» 
ista  00  lemporn  farta  est,  quo  [  rirn fps  Hcrimannus  Wcstfalo^  ciim  exercitu  adiit.  anno  qiioquc  Popponis 
epiacopi  Vlt».  tcsto  ipsa  oongrcgatiouc  ao  familia  ad  eam  pertincnlem.  Xradilionem  hanc  si  qnis  causa 
pecomf  od  malo  coosilb  irrnrapere  mtimr,  simol  enm  Joda  Iradilore  pereai,  anadMom  lil «  Jasn  XPTGlo 
doaaino  nostro,  et  omnia  que  possidel.  Ab  apostolis  vero  eius  P.  et  A.  T.  B.  ae  mairtirflMiB  aanclis  qno- 
rum  rclifinio  in  hoc  allari  conlinpntur ,  in  dir  iuilicii  his  (]'ii  pr»iiniss<im  dc\teram  Dei  tenent  scpnrentur. 
His  adsocicntur  quibus  dtcetur,  Ile  maledicli  in  ignem  eternuia  qui  paratas  est  diai>olo  ct  angclis  cius, 
ibi  etne  intermisrione  semper  maneotes.  Omnis  ergo  qoicmiqae  legeril  boe  manuscriptum,  uel  l^eolem 
•udierit,  rospondcat  dicens,  AMEN.  Qui  auiom  in  tcstiinonio  cx  progenic  eomm  ennti  reciianda  amit 
Hfflmijpii    A«-liiorir  (rMr>r  }l.-ms)>i  «■(  filii  fiiis.  Yadcrikio.  iiassi  Alucric.  Uuglk 

VoD  eiacni  Sics«l  seift  «icli  kcia«  Sgvr. 


Digitized  by  Google 


1081. 


CLXIII. 

Aui  rlnrr  allrn  Abnrhrin  »m  Ende  elne*,  rhrmalii  dem  Klotler  Abdinghor  >u  Paderliorn  gchurigen,  ond  dcnmelben  durrh  clcii 
bcil.  VirelinM  (enctienkhrni  «t  Ende  dc*  It.  «der  im  Anba(e  ite«  iJL  Jahrbuoderu  gcnobricbenra  Codeit  deucn  HnMfli>b«lt 
dhi  GcMhichlea  der  Beilivn  Wiilebaduc,  Antsirint  niid  RMibcelne  bifaicB. 

Siptiniintn  sanctf  CoIoDieiBis  ^cclosio  solo  noinine  opiscopus,  FRilberico  oonrratri  et  ooiiptscopo. 

aoluntiirinm  tiitn  dcuotKsimt  oraniinis  (|uum  seruimlnis  sui  cxhibilioneni.  Cum  nostris  temporibus  ultra 
tnodnni  ti iliiilationihiis  u!iniM]Tii"  jtn;.ii<tiis  sinclii  «■cdcsia  in  suis  menihris  sifnijjcrctur,  ailco  ut  Inmquillitas 
et  pux  inicgro  dcsperarL-tiir,  ('oiii|iatiendo  tol  pre^suiis  txjtquc  periculis  subuciiirc  illi  Dco  propilianlc 
tractaoiiDiK,  «t  hoe  tandem  iHi  rcmodtum  ooasilio  noslrotnim  fidolittm  prouidimus.  ut  pacem  quam  peccafit 
noslris  t>\i;:i  iitihtis  rnntiniunrr"  Dnn  potuimus.  iiit("'rmis<i«  snllrm  (Iir!ni>;,  (jiiantiim  nostri  itiris  ruil ,  alifiunlonus 
rrcupcrarciuus.  Fccixuui»  cniiu  huc  ct  pcrrccimui».  Conuocatit»  igitur  purrochianis  Bustri»  ad  lcgitimc  co«- 
ductuin  coDciltmn,  quod  Colonif  in  uncti  Pelri  matrice  erdcsia,  aimo  domlnio^  incamaiionis  iniiUesino 
LXXXIH.  iDiliciione  VI.  XII  Kal.  Haii  habiium  est,  orditiatis  aliis,  quod  de  b»  facerc  diaposiiimiB.  in 
puhlico  rccitaii  Tri  imii-.  OmimI  posKnTJim  nh  onmibus  JiIii|Uiim(fiii  (liiin-so  modo  trnctalun)  esl  cl  relracla- 
tuni,  Dco  incdiitnte  in  unum  tandem  conucntum  e»t,  el  taiu  clero  quain  [>opulu  (Hiri  uoto  coni>eQliciitihib, 
qno  modo  el  qoibas  per  annmn  spaciiB  obscraari  debeet  edocnimus,  nidcKcei  ot  n  primo  die  adoeolm 
Douiiiii  usi|iie  ad  exnctuin  Hpyphanie,  ct  ah  intninte  scptuaijosima  usque  in  (k  lan.is  Pciiti costcs,  ei  pcr 
totain  ill  'm  flictn,  cl  per  unniim  oinni  die  doiniiiicn,  fcriar|uc  VK  cl  in  Siihh.ito,  adilil.i  lllinr.  temponim 
feriii.  lunniuiniiue  apo&loloruiu  uijj;ilia  cum  dic  subseculn,  iiisupcr  indiircrcntcr  oiniii  tlic  ciirionicc  ad  iciu- 
nandum  uel  feriandum  stalula  ucl  alalnenda ,  hoc  pacis  decretum  tcneolar,  ut  ilineranlibus  domique  na- 
neiitihus  scciiri'ritls  ot  ijuiclis  tiilissima  sil  fraditio.  ut  rodcs  ct  iticcndia.  prcdas  el  assultiis  ncmo  faciat. 
nemo  rustc  et  ttladio  aut  aliquo  armoruni  gcncre  cpicm(|uum  icdat,  et  ul  oemo,  quauis  culpa  Citicosus,  ab 
uducntii  doiniiii  usi|uc  in  oclanas  cpiphanic  et  u  scptiiajjesima  nsquo  in  oclanas  pentcoostos  tollcrc  presu- 
mal  ariiin,  sculiiin.  gladiiiin  iiiit  lanceam,  uel  cuiuscunquc  prorsus  armatur^  sarctnam.  1a  reU{|uis  iioro 
ilirhns ,  ii!  esl  iii  doiiiinicis  ct  sc\tis  fcrii»-.  (iiiiiiif|()p  iipo^tftlnritm  ni.Hin  ciim  dic  suhsf^cnlri ,  ct  ornni  iXv^ 
ad  iciuttuudui»  ucl  fcriuiidum  !»tatuta  ucl  statucnda,  arma  ilfis  lerrc  licebil,  ca  tauien  conditione,  ut  nulli 
qnolibct  modo  lcsionem  infcrant  Si  neccsse  fuerit  alieitt  iolni  spadum  eondilp  pacis,  id  est  ab  adaeiiti 
Domini  usquc  ad  octauas  cpiphanie,  ci  a  sepluagesinm  osquc  io  octaua»  pentcGosles  mure  de  ncstro 
cpiscopntn  in  aliiim,  qiiu  i-ta  pax  non  tenctur,  nrmn  fcral,  ita  lamcn,  nc  alicni  noccat,  nisi  impugneliir, 
ut  !>c  delendal.  iicuersus  iiuicin  in  eplscupuiiim  nostruin,  statim  arma  (iepunal.  Si  contigcrit,  ul  dcbeat 
obeideri  caslenum  aliquod  pcr  dies  qui  uifra  pacem  comprehensi  smit,  ab  impuji^tione  eessent.  nisi  «b 
obscssis  impupinriilnr  ct  repuftiiare  cognntnr.  Kl  nc  licc  pacis  stalula  traditin  n  qiiaiiis  pcr-intia  tcmcre  rt 
impunc  uioletur,  iitiiiismodi  uioiatoribus  in  comrouiie  ab  omnibus  est  dictata  scntculiu.  Si  libcr  ucl  oobib 
caiu  uiolaucrit,  uel  (|uolibet  alio  modo  defectauerit.  absqne  omm  sumptuum  aut  amiooram  inlernenlioae 
B  fintbus  coiifinium  suomm  e\pcllatiir,  totumipu*  prciliuui  cius  hercdes  siii  loUaot»  et  .si  beneGcium  hahaiti 
doiuinus  iid  quem  pcrtiin  t  illud  recipiat.  Si  ucro  hciciii  s  ali(|uod  illi.  post/piam  cxpulsus  fucril,  suslen- 
laculuui  uel  $olaUum  irn(icn(li!i6c  inucati  fueritil  el  conuicti,  prcdium  illit»  aufciatur  ct  regi^  ditioni  maiici- 
|>etur.  Qnod  si  se  purpro  de  obiodis  uohiorint,  cum  XII.  qui  equo  nobiles  dcI  eqoe  falieri  fueria^ 
iurent.  Si  seruum  occiderit  homiiicm,  decolletiir  Si  uuliieraucrit ,  manu  puniatur.  Si  alto  modo,  ncl 
ptipno.  siiic  fiislc  iicl  lapidc  pcrcnti(«ndo  defcclacerit.  detondcaliir  ct  cxcorictiir  SI  niilcm,  cui  impiitii- 
bitur,  sc  tanoccntcm  prohurc  uolucrtt,  iudicio  aqu^  frigiilc  s(<  c.\put*gct,  ila  luiiien  ut  ipsc  ct  nullus  aiius 
pro  eo  m  aquam  mRtatur.  Si  aatem  timens  uindictam,  qo^  in  eum  dictala  cst,  aufiigerit,  perpeta^  «i- 
COniuiiinicationi  subiaccliit,  ct  in  i]U(iniiii|iic  loco  aiHliiiis  fucrit,  niiltantnr  illuc  litterc,  pcr  quas  denuiicictiir 
omnihus.  (|(iod  excoinniunicatus  csl.  et  qiiod  cum  co  cominuuicarc  nuJli  licitum  esk  Noo  debel  truiicalio 
u  uiiuuiu  in  pueris  Qcri  qui  nundum  XII  aonorum  etalciu  impleacruDt,  aed  in  Qlia  qoi  ab  etate  id  csl  a 


Digitized  by  Goc^^ 


187 


XII.  annis  ad  maiorom  pcmcncrant.  Pucri  tamcn  si  pugnaucrunt,  ucrbcribus  castigcnlur  ct  a  pugnandu 
deleiteantvr.  Non  lcdH  pacrnn,  si  quis  delinquentem  seruam  suutn  uel  discipulam  nel  qnolihrt  modo 
sibi  subdiUim  scopis  ucl  fustibus  cedi  iuaserit.  Exi^pitur  etinm  ab  hnc  pach  cftn^^litntionc,  si  (lomiiius  rox 
|Mih!icp  pxpoditifnirtri  ficri  ins>(^rit,  [iroptcr  appptpndos  ri?j;ni  ininiicos,  ut>i  conriiinm  sibi  habrre  phiciierit 
proptcr  diiudicandos  iustici^  aducniarius.  Non  uiolutur  pax,  si  interim  dux  uol  alii  coinilcs,  ucl  aduocali, 
ui^  qni  nioe  illorum  runguntar,  plncila  babuerint,  et  secundnm  qond  lex  habel  in  forcs  et  prodoncs  et 
alIo$  noccnlcs  indicia  c\ercuerinL  Sccuritatui  ^tia  omnibus  procipuc  faicosis  liuius  dominic4>  (Kicis  slatuia 
traditio  csl,  sed  tinn  ut  post  pxploinm  parpm  rapcrc  cl  piedari  pcr  uillas  ol  prr  (ioinns  atnlrani,  quia 
tju^  in  illos  anteipuim  ista  pax  .statupreiiir  lex  el  scnlonlia  dictala  cst,  lcgilime  icnelntur,  ut  ai)  iniqiiitatc 
prohibeantnr,  quia  predatores  et  {(rassatores  ab  bae  dtaina  et  ab  onmi  prorsus  paoe  exdpiuntur.  Si  quia 
hiiic  {>ic  institiilinni  contra  irc  iiilllnr.  irt  iirc  p.iciMn  i  iiiit  ;iliis  Hrn  pfinritlni' ,  uv-c  eliam  obscriiaro  uoliic- 
rit,  missam  illi  nullus  prcsbitcrorum  iu  nostro  cpiscopalu  cantnrc  prcsumat  ct  nullam  saiutis  curam  iin- 
pcndat,  ct  si  intirmatur,  nuUos  eum  QiristiBttoram  uisilarc  audcal,  ot  uiatico  cliam  in  fine,  si  non  r&si- 
pisdt.  careai.  Summa  ucro  Beo  promiw^  pacis  ot  commmiiter  coilaudate  Lsta  crit,  ut  solummodo  non 
noslris  tcmpiirilms,  sed  in  perpotuum  npud  posteros  nostnis  nhsnniftttr ,  qnin  si  cpiis  cam  irritare  ucl 
'  destrucrc  aul  uiolarc  presum()SL'ril,  siuu  hoc  tcntporo  seu  qui  post  mullos  annos  circa  Haam  seculi  nasci- 
turus  erit,  a  nobis  inrecuperabiliter  exconimonicatus  esi  Non  augis  in  comitum  aat  tribanomin  uel  po- 
lenlum,  quam  in  lotius  communiler  populi  potcslato  et  arbitrio  ooastabit.  ut  uindictas  suporins  dictataa 
uiiilaloribus  s,iii(  tr  pacis  infcrjiiit,  nt  boc  diliijcnlissime  caiiearit ,  ne  in  piinieuflis  nniiriririm  nel  odiiun  uol 
aliud  quod  iusticie  conlnirium  sit  cxcrccant,  nc  si  ab.scoiuii  possunl  deiicia  aiiquorum  abscondant,  scd 
potius  io  pnblicum  deferantw  Nultus  pro  redimendis  qui  in  culpa  deprehensi  ruerint  peconiam  acoipiat, 
ncc  fauore  quopi;im  culpabilcs  adiuiiare  r onfcinl  it .  quia  qui  fccerit,  intolerabilc  aninic  suc  iudicium  incur- 
rit.  ac  pcr  omnes  ndeles  mcminisse  oportet,  nnn  homini  sed  soli  Dco  hanc  pacem  promis.sam  fulsse,  et 
lanlo  tcnacius  firmiusquo  obscruandam  cssc.  Qitu  circa  uniucrsos  obsecramus  in  Cliristo,  ut  ista  pacis 
neoesBaria  taxatio  innMaUliler  custodiatur,  ut  si  quis  eam  deinceps  uiolare  presumpsaril,  oamioo  a  sand^ 
ecclesie  filii»  ser^nesfrrtnr,  et  h;innn  e^rnrnmijiiii  :iii(nii>  inrmipenibilis  ct  anatbemale  mansure  pcrditionis 
dam])netur.  In  ^'cclesiis  ucro  cl  ecclcsiarum  cimilcriis  iioiior  et  reuerenlia  Dco  prebeatur,  ut  si  iliuc  con- 
fugcrit  raptor  ncl  fur,  minime  uilerfictetor  nel  capiatar»  sed  tamdiD  mibi  obsideatnr,  donec  lame  urgnent» 
ad  dedilionero  cog;atur.  Si  alitjua  persooa  reo  arma,  iiictiim  uel  fugam  moliri  presampserit,  eqoalem 
ponnm  siriit  rcm  stf-tincbit.  Clciicns  nero  ef  onines  sub  hoc  ordine  uitnm  (le^cnles  banno  nostro  intcr- 
dicimus  iaicaii  uindicta  puniri,  scd  manifcsto  criminc  dcprohcnsi,  episcopo  ip.sorum  prcscntcntur.  Unde 
laict  deoollentur,  tnde  deriei  degradentttr,  nnde  laid  detruncenlar,  inde  deridab  offidis  suqiendantur.  ei 
Cum  conscnsii  laiconini  crebri^  iciimiis  c[  nerbcribus  usque  ad  satisfactionem  aiHigantur. 

JVRAMI-;NTVM  PAGS  DEI.  Ab  aduentu  Domini  usque  ad  proximam  dicm  lunc  post  cpyphaniam,  ilcni 
a  LXX'»»  us4|uc  ad  octanam  pentecostcs,  itcm  in  omnibus  uigiliis  el  ferialibus  feslis,  et  Iribus  dicbus  in 
oami  septimana,  sdlieet  a  aespera  V.  feri^  usque  ad  ditnculum  11.  ferie  pax  sit  nbiqne,  ita  ut  nemo  ledal 
inimicum  siium.  Qni  occitlctit,  cnpitalem  subcat  senlcntiam.  Qiii  inilnerniicrif ,  manum  pcrdat.  0"M'"f?"** 
percusserit.  n  nobilis  cst,  librain  componat.  Si  libcr  aul  minislcriulis ,  X.  solidis,  si  senras,  cutc  ot  ca- 
pillis.  Omnis  domos.  onmis  area  pacem  infra  septa  ana  habeat  firmam.  Ndlns  iimadst,  naRns  effirtngat, 
Dolhis  infra  positos  temcre  inijuirere  aut  uiolcnter  opprimere  presumat.  Qui  presumpserit.  cuiusciiiH|ue 
sit  pondltionis,  capitc  plcctalur.  Si  fuijtons  nliquis  inimicum,  uel  suum  tiel  cuiuslibel  septum  inlrauerit, 
sccurus  inibi  siL  Quilibet  kastam  ucl  quidiibcl  armorum  ultra  scpcm  post  euin  immiserit.  inanum  pcrdat. 
Gnicumqne  nero  oiolatio  huins  pads  imposiia  fuerit  et  ipse  neganerit,  si  mgenuus  est  aut  liber.  XII.  pro- 
balia  sc  cxpurgct.  Si  seruus,  tam  liln  «piarn  ministoiialis ,  iudicio  aque  frigide,  ita  scilicel  ut  ipscmel  in 
aqum-mittatur.  Si  fnrtum  acciderii  aut  rapina,  aut  bcUum  patfif  ingruerit,  etdamormore  patri^  exortos 


Digitlzed  by  Google 


428 


fOSt  ^itt». 


fucrit.  armati  onwes  inwqQantar,  ct  in  eondo  et  redcDndo  paoom  nnusqiiistjue  habcai.  Qui  uero  absqae 
meuitabili  nocessilate  se  «ibtmerit,  »i  principum  innf  aliqais  eat,  X.  libras,  si  nobilis  V.,  it  liber  aul 

miDi.stcriiiIis  II  ,  si  lito  aut  seruus  V.  solidos  persoluat,  aut  witnn  rt  ciipilios  pcniat.  Oiii  excommunrpaiTiin 
uel  quibusiibel  bccienbus  dampiMlutn  «ciens  reccperit,  et  contra  legcs  ucl  diuinas  ucl  humanas  dcrcDderil 
aententiam  dmnpnati  dcfensor  subcaL  Viatori  hospiliam  nemo  deneget.  Neoeasaria  ai  babct  ^quo  »<ibi 
precio  ucodat ,  si  non  habct,  a  ucn»  qui  liabcnt  eadcm  conaoDtione  acquirdt.  Si  hoapitiam  negauetit. 
nl  neecs.<aria  uciidcre  ucl  acquircrc  ncglc.vorit ,  magistrum  uilli;  uiator  appcllat,  qui  conuocalis  ciuibns  siiis 
rogala  iicgaiitcm  ad  prescns  dccapillaturo  cxcorict.  Yialor  si  iuiportunus  cxtitcril  ct  uiolcutiam  in  hospitio 
«xereuerit,  «icbioa^suoc  hospcs  conuocet,  iniurlam  denundet,  quoram  conriiio  aatisractionem  exigat  ei  re- 
cipiat.  Quibus  si  uiator  non  iK-i[uieu(<rit,  ui  raplor  dainjitn  iiir  Viator  si  ncccssc  habiierit,  II"»  in  agro 
inanipulos,  aut  si  multuin  Ircs  cquis  suis  tollut,  quos  iii  cudein  agro  aiil  in  proxima  uilla  dcpascat  Pascua 
pratorum  ct  poma  nullus  prohibcnt.  Qui  dcfcndcrit,  pocnam  fugitiui  subcal.  Qui  conuicia  in  aliuni 
diierit,  ai  mDes,  baculis  multctur,  si  rosticas,  scopulis  oxcorietur.  Hic  FIMS  JVHAMENTI.  Que  ucro  sc- 
quuntur,  orc  omnium  laudala  et  in  manus  epLscoporuui  pron)tss,i  c\  baiino  roborata  sunt.  bk  Omni  pscis 
lcmporc  prcdicto  oullus  arma  fcrat,  niiu  illa  quaoi  prejicripsiinu:»  ucccssilaft  cxigaL 

CLXIV. 

Ad  oinniimi  qui  in  presenti  subaislmit  tiel  in  faturo  succcssermt  fidcKum  noliciam  peruedre  deMde- 
ramuai  quaKler  ^O  Erpho  scptimus  dccimus  sanclc  Mimigardciiordcnsis  coclosic  diuina  miscrantc  clcroeniia 
Episcopus,  fidoHum  in  quantuin  poliii  pclilionibus  a.ssensum  prcbcndo,  opprcssis  subucnirc,  alTlictis  parccrc, 
confractus  solucre,  animum  induxi,  cum  solum  placcant  oiiiiiipolenti,  qui  miscricordiy  sunt  dcdiu,  iiec 
inuident  aliene  fclicitati.  Igiiur  Domina  Adalheihi  Kricconhorsicnsls  Dei  gnitia  Abbatisaa,  pietatis  amora  e( 
sjilut<'  iilriiisquf  uile,  miiiislris  qni  ad  tamlcni  abbaliam  pcilinchanl,  ius  .iliiiimnto  mfliiis  ct  clcmcnlius 
quam  prius  habcrenl  couiilitucrc  dis{>usitum  habcns,  assumpliii  sccum  su^  prouisionis  filiabui»,  eiusdora 
s(^ilicci  Fricoonliorstenab  cocoobii  sororibus,  domioa  prepositalDA,  decana  QLA,  custode  Gcrboi^  allis* 
quc  quarum  noiiiioa  inscripta  sunt,  Thiodhilda,  Suanihilda,  Gertbrade,  adiit  Scrcniiaicm  nostram  caai 
ridclibus  nostris,  siinimn  doiiotionc  ct  humililato  snpplicans  ct  dcprocans,  ul  pro  diuini  tiiuoris  ct  amori* 
uenerutione.  sui«|uc  tidciis  scruicii.  ac  oratione  ct  dcuolioDe  totiui»  iilius  congrcgaUonis.  cum  qua  prius  de 
omoibos  neguciis  cgcrat,  quf  et  illi  in  ommbas  eoosenserat,  ct  qof  ndait  uoluerat,  optauerat,  pcfioeftt, 
Ot  minislris  siipra  momoralis,  »|uia  non  mclius  fcre  ius  (|uam  lili  ct  <|iii  colidie  ad  curlcs  scniiunt  habup- 
i-unl  ctnl''  et  plurimum  ^rauabanliir,  qiuilc  h.ibont  qui  ad  episcoputum  pcrtinciit,  qualc  cl  doiuniis  iiiciis 
Friihencuh  pro  sua  clemeulia  niinislins  (|ui  ad  prcposilurain  pcrlincnt,  mc  rogantc  et  impetnintc,  consea- 
tieate  fratrom  Niii^ardoaordcusium  unanimitaie,  ius  (hHlorat,  ooAcocderetar,  et  pev  omma  illis  similes  h 
lcgc,  iure,  iuslicin  fnrcrom  Onijd  i't;o  hahito  nim  lidi  lilins  mris.  tnm  dc  clcro  quam  dc  roililibus  el 
(•cclcsic  mini»lri£  consilio,  cum  placcrcl  oumibuii,  omnesquc,  quta  bonum  illis  uiderelur,  acclamarcnt,  ucl- 
icnt,  pcterent.  GMere  non  rennui,  et  ad  prcsens  eum  plnrimi  tam  de  ctcro  quam  de  miliiibus  et  niinislris 
coeleaic  adeneul,  tale  ius,  lo<!om,  iusliciam,  qualom  opiscupalcs  ot  qui  ad  prcpc^tiiram  pcrlincnt  minislri 
habcrc  uidonlnr.  oonoosM,  diMli,  oonrnodciiilii  dandoipic  sub.scripsi,  conrirmaui,  ct  per  oiiinia  illis  sirailcs, 
uolenlc  roganlc  domina  coriim  uidciiect  nhbaiissa  Friccoohorstcusi  A.,  con»cnticutc  eliam  ac  dcprecoatc 
uoaiunuter  tota  illa  congregatione,  feci  et  tcstamcntam  scribendo  oontradidi,  ct  ne  qou  in  poslemm  temc- 
raria  persuna  irritarc  rata  h(;c  et  ccrta  abolcrc  ullo  paclo  prcsumat.  bannum  cpiscopalcm  saperimposui 
ijuo  cuncta  illis  firma  rcddcrem,  confirinareni ,  corrobarcm.  Est  iiis  constilulum,  quid  a  uiucniibiis.  qiiirf 
a  (iefunctis  exigutur,  quid  oportel  ab  omnibus  tcucri,  ac  proptcrca  ncccsse  csl  doccri  ct  ab  utuiiihu» 
diligcntiasime  obaeniaii 


Oigitized  by  Googl 


<  Haius  constitutioiiis,  traditionts,  immo  c(  kndaiionis  testcs  inscribuntur,  ut  omnia  cLTtiora  rcddantur. 

De  Ciero  btereiant.  RnodoOto  decaBns.  Godascakns  oicefkMiuniis.  HenmaQQas  cuatoe.  Soehigerus.  Adidftie. 
Liudbcrtus.  Gecberti»  Bito.  Dnring.  Fnuwo.  HetjmanniH.  UoeriDhenu.  Uuacilinni.  GiBlbertns.  et  midti 

atii  cierici. 

De  mililibus  ucro  aderant.  Lambertus  comcs.  Conradus  longus.  Liuppoldus.  Godetridus  comcs.  Bcm- 
hardus.  Gerhardus  de  Laon.  Godascalcus  lilius  cius.  Ruocgcrus.  Eilbertas.  HnUiemiercas.  ftuobertus.  Folc- 
berlus.  Tliicdmar.  Adalbortus.  Wicbom.  Meinhard.  ct  alii  imilli. 

De  miuislris  ^clesi^  hi  rueruot.  WeciL  Suchlgcr.  Liudbraht.  Liuppo.  HicbraUt.  EilbrahL  Ruoc^er. 
Hebhard.  Aniold.  Adalbraht.  Hogboid.  lindger.  AtdBn.  Waloono.  Ei^ttmtht.  Werinbrahl.  Altman.  Heriman. 
Ado.  Odo.  Harhraht.  Hiddo.  Thiedric.  Uetcil.  Bnrchard.  Liuio.  Berhiold.  GerbiahL  Snelilger.  RicbrahL  Wet- 
cd.  Watcilin.  Atcikia.  Godernd.  GerlianL  ct  alii  quam  plurimi. 

Actum  Mimifjiniffnrd  in  cnmera  ppi«»copi.  Anno  dominire  incamationis  millcsimo  octogesimo  Vl"».  Indt'- 
ctionc  YIHI*.  III.  Kal.  Juuuarii.  iKam  uero  ordinaiioai:)  domui  Erphonis  episcopi  primo.  Felidtcr.  Amcn. 

CLXV. 

In  itomine  sancte  ct  itidiuidu^  Trinilatis.  EllFHO  diuioa  miscrantc  clcmeutia  Uimigardefordonsis  ctsi 
■  aolo  oomine  cpiscopus.  Si  qmd  sanct^  Dei  ecclesie  rainiatranlibas  nlililatis  pio  alTeite  impeDdere  curanuu, 
relribiii  nubis  apud  Doi  itii-.ericordiam  speramus,  maxime  cum  iuxta  preceptum  apostolit  operamur  bonmn 
apud  domoslipos  fidfi.  Qiir)  cirva  notum  fieri  cunctis  D(>i  fidclilius  cupimus,  qualiler  cum  fidelium  nostro- 
rum  cousilio  pr^bondam  FRiCCO.NIiORSTIiNiilS  c^nobii,  que  aut  uix,  aut  malo  dabatur,  aut  eciam  impor- 
tune  •nbtrahdM^,  nec  post  subtfaclioMm  resliutebatur,  ila  ut  VL  dbdomadibas  inter  IVUVM  et  AVGV- 
STVM  mcnsem  ncc  polus  ois,  noc  panis  darelur,  in  cotcris  autom  tomporibu.<;  confusc  ot  iiidisposilo  et 
coutra  aiiamm  coosuetudines  ecclesianm)  inulilitcr  que  iuste  danda  erant  et  uicaute  minu>trabaniur,  raiis 
temporibus  cautius  et  ptenius  dah  constituimus.  quia  si  in  afllictione  positis  non  subucniremus ,  iram  diuin^ 
idtioms  proonl  dubio  incurrerenws.  Pnnes  qui  dabanlar,  qnamuis  modius  bonus  easel»  parui  tamen  et 
wilos  crant,  quod  in  melius  Commutauimns ,  cnnslilupntcs  nt  de  modio  sif^uli,  de  qno  anto  duodecim  fie- 
baut,  decem  panes  bene  Ixuii  fierent,  et  de  modio  tntici,  uii  prius  abbalissa  scilicot  ADALHEIT  disposue- 
rat»  quatuordedm  paoes  parari  iuflaiinus»  oxcepto  quod  dc  i|i>is  paniboB  tres  qui  singulis  dominicis  diebus 
saperMmt,  m  suos  usus  dispcnsans  accipiet,  ea  uidelicct  ratione,  ut  semper  in  quadragesima  VUIIni°.  tri- 
tici  pro  eis  roddat,  unde  omnibus  in  commuue  a  quinla  FERI.\  post  caput  ieiunii,  TERCIA.  F.T  .SK.MA. 
£T  SABBATO,  usque  io  terciam  feriam  ante  pasdia,  panis  nouus  in  modum  luof  formatus  deiur,  et  m 
iisdem  sapradietis  FERUS  dno  becarii  de  mefiari  oeniiMa  ringoiis  propinenlur,  in  didnis  uero  dmniincis 
por  siiii;ulas  duo  becarii  ct  panis  de  Rligiiio,  qui  uulgnrilor  ro^^o  subtilis  dicitur,  continuc  dotiir,  et  quia 
carnes  prebcndari^,  siue  de  porcis,  siue  de  ouibus,  siuc  dc  uacets  es.sent,  adeo  uiles  propter  mucredinem 
ct  paruitatem  erant,  at  aliquotiens  fercalum  non  tongius  quam  cst  minimus  digitus  alicuius  adulti  hominis 
esset,  decrewmus  ooes  el  porcos  meliorari,  et  porcum  qui  prius  in  triginla  noucm  fercula  diuidebaliir, 
pcr  uigtnti  quattuor  secari,  ct  singulis  duo  fcrcula,  siue  porcina,  siue  outna  iifl  bouina  fuorit  raro,  licnc 
ct  iuste  secundom  iUas  carnes  qu^  Monasterieniiibus  Iratribus  in  maiori  monastono  dantur,  et  inter  duas 
onam  aasatnmm  darl  Gootuaia  dabantar  pront  placuit,  non  ui  decoil.  quia  pars  aliqua  dabatur,  plurima 
anhlrahehatur,  quia  nihil  certi,  nihil  tcmperali  exhibebatur.  Vnde  inilo  in  commune  consilio  tcmpora  con- 
sUtuimus,  nidolin-t  in  Aduentu,  in  .NATIVITATE  DOMIM.  JOHAN.MS  EVV.\N(;EL!STR .  In  OCTAVA,  In  EPI- 
PUAMA  DOMIM,  in  anniucrsario  abbatisse  TIUEDHILDIS,  in  purificationc  SANCi  t  MARIE,  tn  I>ASCHA, 
in  inuemioae  SANCTf  CRVCIS,  In  ASCENSIONE  DOUINI.  Jn  PCNT605T6,  fiOMlFATU,  iOHANNIS  BAPI., 
Cod.  dipL  faUl.  Wm«W.  17 


Dlgltized  by  Google 


430 


apostolormn  PETRI  et  PAVU,  assumplionis  ct  naUuitatis  SAXCTl^  MARIae.  HICR,VHFXIS,  EO.MI  et  A.NTO- 
NII.  COSH^  et  DAMIANI»  NAXDII.  OMNIVM  SANCTORVM.  HAHTIMI.  ANDRB^.  com  pleaom  dattir  serai- 

cium  sppfom  fnrcul:! .  cutn  )ili-iiitor  non  daUir  quiitqtic  rlnri.  ml  rcnnrn  ucro  gonns  cibi  i[nod  uulgo  slnui.i 
dicilur,  ct  absiuturatn  binis  ut  biiii&  A  Pa«cha  uiMjuc  Pcnlccostcn,  SECVMUA  et  quarta  FERIA,  de  porcis 
^andibns  siue  framenlo  paslk  lardum,  nisi  fostiutlai  ioteraeiierit,  nixCa  priin  oonatitutom,  donari  «oiMliliii- 
mus.  Pisces  non  dabanlur  in  qaadragesima .  protcr  tmum  Salmunem,  qui  in  ccna  Domini  dabnluf.  oeteimi 
lcgun^ina  et  fabc  uililcr  ct  incongiDC  cocle  donabantur,  ncc  frnt  tllis  aliquod  solaiiun»,  unde  posscnl,  cum 
Doo  scruireDl,  habere  i»}Uilenlaculuw.  Qua  propler  diuini  (imuns  paritcr  ct  aworis  non  ioniemores,  cuin 
fideliorilN»  neatris  acoepto  eonnlio,  triginta  solidos  in  quadragesima  dtsposiumus,  uideticet  decem  de  man- 
ais  qiMM  dedorat  dumuus  IHITHKRICVS  IvPSr,  dcccm  de  dccimis  quas  ego  peccator  KHPIIO,  ctsi  indi»nus 
succcssor  eins,  in  DKUICATIO.M-:  KIVSDKM  Ft.CLKSlK  tradidi,  qnimyno  dc  GASGAHK,  diin  dc  VKLOX, 
trcs  de  VVAXLVLO,  ut  a  capitu  iuiuuii  umiuc  ui  P^VSCIIA  qualtuor  aliuciu  singulis,  ut  pro  loco  sanctisquc 
Dei  ^cclesib  auenlioa  exoient,  quanto  melioro  emi  potnerint,  donentar.  et  ut  huiasmodi  emptio  alicoi  fideK 
laico  uc!  cli'rico  conuniltatur.  ^'inuni  flalintur  cis.  scil  infliscrptf  ct  niiinis  (]unm  indigcrcnt ,  nndc  consulto 
opus  c&sc  uiditaus,  ct  quia  idcro  uinum  dc  ccliariu  ahl)alii>sy  dabatur,  uisuni  ost  nobis  ct  iidciibus  nostris, 
VI  abbati-s^c  per  se,  .sanctimoniales  soom  proprium  scparatim  hafaerenl  uinBm.  ac  pruptcrca  «d  compara- 
lionem  uini  sororum  ibidom  Deo  Ihmidaniiuni,  quod  stti  ioris  sit,  in  saum  cellarium  defentlar,  libram 
un.-un  VV.VFtTANHORST.  unam  niai-cham  do  adipibns  porcorum  ct  de  bouinis  coriis.  nnarn  mnrchnm 
pcllibus  ouinis,  quatluor  solidos  dc  VALOIlORiNON,  cumpulauimuii,  ul  Don  grauelur  abbatissa,  et  caruui 
oeesel  qnerimonia.  In  diebua  dominida  et  in  omnibtis  fosthrilatibus  beearium  oini  queltbet.  et  in  conuiom, 
si  in  dcminica  ctn  iici  int,  doOB  aocipiani  .\  rcsliiiitatc  omiiium  Sanctorum  asfiuc  in  Pascha  oelaa  ceroiaa 
dabitur  ct  mcdo  dclccatus  propinabilnr.  Aiitif|uitus  ui!i--sim;i  cfniisia  nulli  fere  nisi  indijjcntissimo  potaliilis 
dabatur,  quod  a  supradicta  abbati.ssa  uidclicut  AUALUKri ,  sicut  dc  trilicco  {lanc  bcnc  ct  honcstc  ct  uli- 
liter  oommutabaiur.  ut  omoi  die  qutnqae  becarii  bon^  ceruisi^,  abne^to  prialino  oonstitalienis  incommodo, 
unicuiquc  siuc  domi  fuerit  ucl  exicrit,  tribuantui  Ilanc  constittitioncm  eius  utiuilc  Iionain  laiidamus,  ad- 
iuuamus,  et  eidcm  sanct^  congregiationi  [>crmuncrc  ct  non  dcGccrc,  banno  noslro  conlii-rnamus.  Vencdicla 
sit  qnf  io  melios  auxit  uei  auxerit,  maledicta  que  in  peiiia  mulanerit,  contrincrit,  diroinueriL  Oblationcs 
pro  iidelmm  m«noria  coHaiaa  iuxta  pri.stiiium  suruari,  dari,  impcndi  cciam  placuil.  Pecania  ad  COOipa- 
raiidum  ucstitum  parua  cral,  ncc  ad  ilimiillutn  alicui  carum  suHicicbat,  unde  inrpiisitiono  factn ,  do  eurti 
IJuartanhorbl  Xill.  hbras  persolucndas  lurc  iniiciiiinus,  et  de  ipsis  Sanctimontalibus  ad  uestitum  cuilibet, 
aitte  in  denariia,  siue  in  pnnuis,  siue  in  firumonto  X.  soUdoe  dari  oonslimto  die,  uidelieet  ro  fe^  aposlo- 
lorum  Symonis  et  Jude,  disposuimus.  pretcr  libram  quc  Abbalisse  cl  quc  ad  Oomparanduin  uinum  dabilur 
Consiictiido  ibi  crat  aiiis  .sanctis  Dei  cccle«iis  ciintrarin,  iit  (inotquot  Sanctimonialium  dcfunctaniin  prf  iK  nii-' 
uacuc  licrcnl,  quoadusquo  a  »ucccdcntibus  aiiis  recupurarentur,  sub  iuro  csscnt  abbatiss^,  in  quos  ueilot 
eas  usus  oonoertere.  Vnde  mioai  oidenlea  illaram  qu^  aoperstiteB  fuerint  lam  tticlam  quam  uealHam. 
quia  paucas  inuenimus  ct  indif!;cnles,  communi  consilio  ct  alTci  (us  iiicialc  c(iii(!i\inius.  ut  cuinslibet  dc- 
funclc  Sanctimonialis  probenda  posl  obitum  eias  pcr  annum  donctur,  ct  postea  subtrahatur,  ut  uiiicnliuni 
et  Deo  ibidom  scruicnlium  oiclus  el  oestitus  tanto  Boelius  et  commodius  impcndatur.  inprimis  cum 
agercm  contraria  facraot  abbatissc  prcnominat^>.  quf  poau»  per  lidelea  nostrae  «ibmowta.  sponte  coosen- 
sit,  bcne  iaudauit,  ct  ut  1k>c  stalnlia  cl  inconuulsa  pcrmanerenl,  pcr  omnia  se  adiuturniii  iirunisit  Ciii 
eciani  quf  ad  sc  pcrtineant  in  suos  usus  scparatim  discrela  sunl,  scparatim  Sanclimonialibu»  attiacotia 
disposaimfla,  at  utn<pio  parti  soa  constent  et  neutra  alteram  incuaet,  orani  abolita  miuria,  et  eeeaanie  io 
fiiinram  quercla. 

Ijjjilur  cum  hrc  omnia  mnltoticns  in  Capilolio  Fricconhorstcnsi ,  proscntc  supradictn  abbalissa  pt  con- 
sororibus  el  clcricis  cl  familia  eiustiem  ecclcsie,  nec  non  prescntibus  do  clero  S.  Pauli  quam  plurimiSi 
enm  mallis  nobilibus  tam  aultfibus  meia  quam  aliis  et  nostre  ^cdesip  eemdentibaa  agerem  ad  allare  sandp 


Digitized  by  Google 


fl«ff«  —  lt9>. 


431 


Cructs  [nUsam  colrhrans  Illl.  N.  SEPT.  astante  turba  innutncrabili,  iicc  dccroia,  liec  disposita.  lu-c  cnnsti- 
luta  banno  cpUcoiiali,  ul  jierpetuo  mancaiil,  in  ctemum  consujtanl,  perscucrcnt,  con&rmauimus ,  corrobo» 
ruuinius,  consolidauimus.  Sociindo  in  dodicalionc  maioris  fcclosi^  ^lonaslcHcnsis  llll.  H.  NOVB,  peitUita» 
cundoin  liaiinuni  dotnniis  Culonifnsi<;  archicpLscopiis  Ifcrlinnnnus,  ct  Lcodii^nsis  cpiscopus  Hcinrirtis,  ol  ov^n 
Uuiiastcricn!»is  opilio  uidclicel  ERPIIO,  aslantc,  audicntc  iiilinita  tam  clori  cpiuin  populi  qui  ad  dcdicalionciu 
cunnciienit  multUndiiie  rechnoa,  et  qai  ex  his  <piic(piam,  ({uc  supra  scripui  sitnt,  irritam  feeorit,  perpetao 
anallicmale  e^tcommunicando  condcnipnnuiiuiis.  Tcrcia  uioe  III.  IDVS  FEB.  cum  in  maiori  ecdesia  .Mona- 
slcrionsi  ullare  in  honorcm  Sancti  JOIIANMS  BAPT.  consccrarcm,  (juo  ooiam  dic  pf^nilontos  tn  occlcsiam 
indu.\i,  ct  rcconciiiulioncin  et  indulgentinm  tuiis  uotis  tolisque  animis  qunad  potci-am  faccrc  insiiii,  ulpolo 
insequeati  die  Iherosolimam  ilunis,  eundem  bannam  repetsni.  non  tacoi,  omnibt»  indieaiti.  Contestamar 
omnos,  (■omii  r.iiiiiis  cunctos,  numcmus  uniucrsos  qui  hcr  ;iijilir  i iint  nrl  in  fntmo  rrsrioritit,  nc  animc  siic 
poriculum  dc  his  taccndo  iiicurrant,  quin  cciam  quod  omnis  jicrsniiii  lu  (  infringcns  ucl  irritans  url  ail- 
nlhilare  uoleos,  iudicium  diuinf  ultionis  incurrit,  sciat,  dicut,  contcstctur,  ailmoncat,  ia  Christi  nominc 
AHBN. 

Aclum  Fricconliont  Aimo  doiniDi<^  incaraatioDis  MiUeflinio  noaageeimOp  IndieUooe  XDl.  nn.  Nop» 
Septemb.  Amo  Ordinaliooia  mef  qointo.  Felidtcr.  AUEN. 

Dm  rargadnickte  >mI  tagletch  mH  PcfBrawalitrftrcn  Rrilgdiedele  Siecel  wt  nor  owk  ram  Tbcii  erkalien.  Hm  welit 

IHteh  da$  MtchSfllche  Bru*thilii  (*«Mt  dcm  SSifel  drr  l<>lg<:ndi!a  Urkunde  •rrtchirdea)  aiik  dem  B!*ch»r<itlab«  der 
reciiira  mni  «iBcm  ge*rlilMceoe«  Budw  l>  der  UaJtco  iiaod ;  ton  der  Uinictirift  iit  auck  n  lct«a :  S.  £KP.  Di. 
GKA.  M.  .  .  .  BBMB  


CLXVI. 

lo  nomine  sanci^  ct  iodiuidue  Tnnitaiis.  ||  Sciaat  fidclcs  tam  prcseotes  quam  fuluri,  quia  cgo  Erpho 
Dei  gratta  sand^  Honaateiriensis  ^cclcsic  prdaiaa  aUodiom  Ocelini  Were  oonsenao  sni  beredis  lieuechiiu 
sopibus  ct  odiHciia  ab  00  libcrc  cunqutsiui,  sibi  autem  ego  suoquc  heredi  decimas  do  oodem  atlodio  usqne  * 

ad  c.xiluni  uito  mio  conccssi.  Hoc  iliKjiio  priinuni  in  riii-ti  roca  Ha.^^LccIir;  toII;ui(Intum  ost.  sornndo  iiirc 
Wcslphalico  contirmatum  in  placito  comitis  Dodcchini  prcseutibus  his.  Walonc  aibo  ipii  aduocalionem  dc 
eodem  altudb  auseepit.  Hiao  de  Lecdene  fireMns.  Odo.  Anno.  Lueeehin.  HoedOk  Abacha  Godeechalcns  de 
Lon.  Liberi  omnes.  MinLstri  autcm  Hcmiannus  de  Larc.  Bcrnardus.  (•odesctinli  us.  Odelriciis  dc  Darenueldft 
ct  rrnlrr  oiii';  Wiiltliardti.s.  M.i/o  dc  Woro.  Toodorirus  dc  RilriLcchi  cl  liliiis  ciiis  Hadoardus.  Rodulfus 
d('  Ltin.  Wezclo.  E^o  igilur  deiiide  huc  ipsuin  uiiodium  pru  saiutc  auimc  mcc  iu  a.suui  ^cclcsi^  beal^  Mari^ 
Monasteru  donaui,  ut  tameo  Ooeiinus  et  filius  «us  reddidus  de  eodem  aHodio  nsque  ad  exitom  uitf  sa^ 
haborct,  scd  tantum  duos  mmmios  in  trilnitiim  supcr  fTllnrc  I)c;ito  Marir  quo(]uc  aiino  pcrsolucrct.  Posl 
murtcm  uero  eius  iiliiquc  sui  ecclcsia  bcatc  Mari^  libero  obtincrol,  cxcoptis  scplcm  partibus  Fredcncnsis 
ecclesio.  quf  snnt  sogrcgatt;  in  presenlia  Weremboldi  eiusdem  ccclosic  aduocali.  ^po  uillicns  presens  et 
Rodoriciis  frater  eius.  nycric.  Lubcrtus.  Odo  filiiis  Sucgeri.  Suogcrttt  de  Wilnc.  Anno  millcsimo  nonage^ 
simo  II".  dominice  incarnationis,  iudictionc  XX  llcc  st  iMliia  sunt  in  oc(  lcsia  hviHc  Marie  .Mnnastorii. 
Tosles  igitur  lam  clerici  quam  laici  hi  sunt.  Ludolfus  prcpositus.  Suegerus  decanas.  Adolfiis  dc  Lon.  We~ 
zelo  presbiler.  Landdanai^us  presUter.  Hoico  presbiter.  Themo.  Lambertos  de  Dalc,  qui  adnocalioiiem  de 
eodem  allodto  a  Walone  albo,  qai  antea  eam  babnerat,  suacepit  Haceco.  Hobertns.  filbertus. 

Sm  «nln  icllwirlc  cni^racklc  Sirnel  isl  lcniilSniiig  md  leifl  dc«  Mtclnif  in  licltNer  PI|Hi^  «It  itnbwlecklni  Rmflik 
iikfigeM  In  Omle^  mil  4cr  Onm-krilk:  i  Bepkei.  IN.  Gm.  Mimif^tAtlbtimilk  Efc. 

n* 


Dlgitized  by  Google 


m 


CLSYU, 

In  oomiae  sanctc  et  imliuiUuf  Trinitatis.  Odalricus  fauontc  clcmcnlia  diuina  Miodensis  episcopus.  1| 
Nolnm  eaic  cupjimM  tam  succeisarf  posleirittiti  qoam  preMolK  temporis  aetati,  qaaliter  oenerabila  mainma 

MERESVID  prodia  sua  XI.  scilicot  Vorewerc  iti  pa^o  qui  dicitur  Angcri  in  comitatu  MAGNI  duci^s,  collau- 
dantc  ot  coiiGrmantc  filio  suo  GERMARUO  mundibulo  et  hcrcdc  lcgitimo,  ccclesic  nostrc  absquc  omni 
intcrdictionc  et  coDdilione  (dclcgauo:rit,  Anno  ab  incamBtione  doniini  Mo.XC^X  indictione  IIU.  V  Id.  Fcbr. 
ocdinatibBiiB  Mlem  Doati^  auuo  primo,  quorum  nonniua  smt.  II.  in  VoidviMoii,  mum  io  Frithegoteiriiib 
unum  in  (Wogerdon,  unum)  in  Wcrmrriiuliiison,  unum  in  Ilutiinchuson .  II.  in  HrmeiihuKon.  iinnin  in  Riii- 
dcnithc,  unuiu  in  Hiluise,  unum  m  Acsdorpc,  ct  unum  in  Richildcsbiuthlc,  quod  silum  est  iuxla  fluuium 
(Alara).  CQU  omoSras  appendidis,  id  cat  areis,  edfficiis,  agris,  pratis,  pascuis,  territ  enM»  et  mcaitis. 
aqnis  aquanmiqoe  dccursibus,  moteiuleols.  molis,  piscationibus,  siluis,  ucnationibus,  niia  et  inuiis,  exilalna 
et  roditihiis,  qucsills  iH  inquircnrli<! ,  cum  onini  utilitatc  quc  ncl  scribi  uel  nominari  potest,  et  CC.  ntrin^icin' 
sexus  mancipia.  Nos  autem  consilio  famitiarium  noslrorum  admoniti,  eadem  predia,  exceptis  duoliU;> 
Voreuuere  Riodenithe  el  Firithegotettno,  eidem  malroo^  ex  parte  nostri  quamdm  ipsa  quidem  uixerit,  pfo 
aonuo  ccnsu.  qocm  in  placilo  soluit,  uno  uidclicct  dcnario,  conccssimus.  Insiipor  utrisquc  pariter,  ei  filio- 
qiio  siipriKliclo,  XII  libras  dccimarum  in  bcncficium  diMlimus,  ea  intcrposita  ratione,  ut  si  ip«i  stiponiixe- 
rit,  bcuelieia  cuni  prcdiis  rctincat,  sin  autem,  ipsc  quidcm  bcueiicia  habeat,  prcdia  ucru  in  usutu  ccclesi^ 
oedant.  Boo  ot  ralnm  cl  omni  tempore  inconnulsum  permaneat,  lcstibuB  om^rmnuimna,  aeriplis  inaigpi- 
uimus.  sigilli  nrslri  inpressionc  roborauimus.  Nomina  autcm  trstium  tam  libcrornni  qnam  ingcnuorum 
subscripla  sunt.  Thetric.  Regiobreht.  Volcwin.  Bodo.  Ucriman.  FritJicric.  Laudward.  Widikia  aduocatos. 
AtholT.  Aerp.  Vofaaar.  Helmwerc  Aachoff.  KerstiD.  ThancbrehL  Aeioco.  Aelo.  Dudo.  Fritbe^.  Asfaoiiak 
Goderrith.  Marcward.  RotliLMd.  Aethelwic.  Hcinward.  Aeihdger.  TamiiM».  Windilbem.  linlhanl.  Tbiederio. 
Aegilbrcht.  Thietmar.  Uudolf. 

Dm  Siafcl,  wclcbe*      dcr  CbwlCi  ao  ciacr  *<hi  Scbrift  lcer  gjOuttMm  SleilB,  nit  adiaialeB  PerBamcnMrelftii  ta^ 
MAel  «Wt  iet  tatlomi  fefwien,  —  Dia  Charto      «dir  fcaidiiili|l»  4mIi  ««r  wcn%*  Wcctc  pam  tMlorn 
gM,  ««Idw  otaB  aoc  dcv  AUncfto  bcl  WiMMtiB  M^iMt  wid  ciaciklBioMM  aioA. 

CtXVlIL 

AoB  ium  Afchivo  dae  DowiHftoa  b«  OaoabcSck. 

In  nominc  Domini  nostri  IHU  XPI.  ||  Xotum  facimus  ct  notom  cssc  uolumiis  omnibus  lam  nostri 
quam  fuluri  tcmporis  fidclibus,  RVOTHVVARDVM  nobilem  nos  WIDONEM  saiictf  Osnanbruggcnsis  ccdcsif 
episcopum  adissc,  ct  couscnsu  et  oollaudatione  ADALDRVB  sororis  ct  lcgiplim^  hcredis  su^  absipie  omui 
eonditioiie  in  ptacito  FOLCMARI  comiiis  in  ius  ei  proprictaiem  perpetuc  poasessionis  fcdesi^  Soncti  Pelri 
0.'.naiilirii^'i;oii<:i  ct  nobis  ad  maniim  adiiot  ati  no.stri  AMVLVNGI  frndiilissc  duas  curias,  nnam  I.INF:  ct  aliam 
HE.MBEK^  cum  quadrafpnta  oominatis  mancipiis,  ct  cum  omnibus  iurc  ad  pr^dictas  duas  curias  pcrtioenli* 
bus  tam  io  manais  poasecBis  et  non  poasessis,  qoam  io  c^teris  omnibus  rd>iis,  que  in  ilBs  uel  in  quibo^ 
conquc  aliis  paga  babentor  Insuper  in  prcdicti  comitis  placito  dedit  nobls  et  fodesi^  nostrc  in  parrochia 
IIACKN  duos  TnaiK-nv  po>.-;pssos,  ct  in  parrochia  RRAMFZCHf!  «num  mnnwm  uastiim,  et  filium  suuin  HIL- 
DEBRANUUM  iii  propncUtcm  coilaudationc  prcdicl^  hcrcdis  suc.  Et  quia  in  his  umnibus  nobiscum  bcne 
ct  Gdeliler  cgit,  easdera  corias.  quas  nobb  dedit,  cum  omnibos  ad  ipeas  altinentibus,  pretcr  illos  duoe 
mansos  qui  HAG^  siti  sunt,  ct  unum  uastum  qui  cst  BHAMEZCIIE,  ci  ct  uxori  $09  in  bcneficium  prcstiti- 
mu"  Insiipcr  ubi  ipsp  uoluit  ct  clcgit,  ad  prydiclum  bcncficium  tres  libras  in  dccimacionc  minu?:  iino 
solido  addidimus,  iia  ul  si  allcr  conun  allcri  superslcs  fucrit,  utrumquc,  id  cst  pr^ium  quod  dcdit  ct 


Digitized  by  Goc^^Ic 


itf  t  —  livf. 


133 


dcdmnlin  quam  prestitimiw,  iii  beneficium  in  uita  haboat  Post  ohifum  vero  eorum  sine  omni  contradi- 
clione  et  pr^ium  el  decimatio  ex  toto  io  usum  predict^  ^cclesi^  redcat.  Si  quis  autem  ox^succeseoribus 
Mtttri»,  qobd  «tiMt,  boc'  qaod  mw  fedimis  blHDgere  uoliierit.  potestBtem  Inboat  predictiB  ftOTHWARDVS 
ad  se  pr^dta  que  dedit  recipiendi.  Vl  autom  hcc  pagina  Brmiludiuem  habcat,  sigilli  nostri  exprcssione 
signauimnH.  Acta  sunt  ista  SINECLA  in  pronominafi  comitis  placito,  Miis  Junii  anno  miilesimo  nonagesimo 
septiino.  indictionc  V.  Pr^cnlibus  tei»libus  e\  oobiiil>us.  FOLKEH.  GOZWLN.  ADALBFJL  GODESGVLC. 
THIDRIC  HATHBBIIAND.  HEHO.  Bk  liberis  aolem.  FOHHVKD.  WAUHIAR.  et  beryldi  ad  predicuini 
pladttim  perliiieiitei. 

Da*  Sitfgel,  welafaw  ■■%>dt«ckS  w«r,  i«l  «mImm  fifHitn.  •—  Dit  TJffcaMU  i«t  Mbr  Mwttr  taA  «liaraktMiilticii 

•cbricbea. 

CLXIX. 

Atn  iem  Furillich-Salm-Horjtmar^sclicn  ArebiTe. 

Notum  sit  omnibus  fidciibus,  qualiler  domnus  fiVHGHARDVS  Dei  gratia  Monastcriensis  opiscopus, 
scmpcr  inopum  et  oppressorum  pius  miserator,  Gerhardo  de  Graz,  corum  quibus  dccimas  suas  debuit 
uicleiiiaitie  oppresso,  sua  miseratione  subuenit.  Staluit  enim  sua  auctoritate,  ut  de  domo  et  agrioiltura 
suo  aiiinintim  Irps  isnlidi  pt  XVI.  iiiodii  .'^iligiois  porsciluantur,  nullusqnc  ppi.scoj)alis  dfMli  oxacfor  ab  ro 
uel  succcssonbus  suis  amplius  exigere  habeaL  Uuius  pacti  testes  adbibiti  suni.  Uerimaimus  camerarius. 
Amoldas  dapifer.  EDgilbertas  ptnceme.  BenihardM  de  Cbemene.  Ricbertus  de  Lon. 

Bn  groMM  1(rel«f8rn>i;;r<  Sirfrl  («-•hfpchctiiiBcl  Jai  BlMkaft)  mr  aurgedrucit;  «■  iit  «fccr  dcr  «Wrc«  N4  m4 
i:t[i<H.rirt  cr.  I   I  -     I       ,^na  *eri4wcii  fffmB«*r  iriQwcad  dci  «Dlcfcii  dardifcdracklc  Stilck  aa-dcr  MSckicil* 

(ler  Charle  iitwo  gebli«bea  i«t, 

CLXX. 

LN  NOMINR  DOMIM.  Nottim  sit  oamibas  fidelibus  tam  preseotibos  quam  futuris,  quod  temporibas 
regis  Ilcinrici  quarii,  Donmas  Gompertas  veiiefabilis  abbas  RillkerfaraiiiieDstt  ceaobii,  prcdium  qooddam 
cum  uniuor^is  (|un  ia  eo  erant  iiiancipii.s.  iiimentig  et  aleasitilNIS,  io  pago  Osaeothorp,  in  aduocatia  Ilcinrici 

comilis  dc  Hictbikn,  a  qiindam  CoJicone  XX.  marris  comparatiif,  rxpcndcns  ad  coemptionem  illiiis  calicom 
argenleum  dc  sua  ecctesia  cum  communi  fralnim  consiiio,  ccrtc  satis  ulili  et  fructuosa  oommutatiune. 
Qo^  ooemptio  postca  apud  Thoneredberg  in  pladto  Erphonis  presidis  regafi  bamo  oonfihnata  est.  Ego  vero 
Iloiiiricus  [)oi  iiialia  Palherbrunnensis  scdis  episcopus  decimationem  dc  eodem  prcdio  iOi  monasterio  per- 
potiialiter  dclcf^aiii,  taiii  pro  remcdio  anime  mee,  quam  intoructitu  prefali  GodiconiH,  qni  oam  in  bcncfi 
cium  eatenus  posscderat,  i>icquc  rogatu  predicti  abbatis  et  fratrum  ciiis  iam  dictam  coeniptionein  el  iiuius 
deciniationis  tradilionem  oostra  pontificali  anctorilate  et  banno  slabitire,  finnare  et  roborare  caiaoi,  et 
istam  cartam  hanc  conMituttonpm  .scriptam  rontiiiontcm  s-igilli  nostri  itnpressionc  insigniri  fecii  ftema  feriens 
maicdictionc  onincs  ijui  hanc  coiLstitutionem  ulio  modo  infringcro  prcsumpserint. 

HuiuB  tradllionis  ct  confinQattonis  lesles  sunt,  tam  canonici  quam  monacbt  buius  nostr^  principalis 
sedn.  laici  Tero.  Hver.  Gerhard.  Egbreth.  Hago.  Uffo.  Liudold.  EIeo.  Essiko.  Herebold.  et  alii  mollL 

Acta  Pathcrbrunnon  XI.  Kal.  Scptcmb.  Anno  ab  incamalione  Domini  M.C.  Indiclione  VIII. 

D»  aurgrttruckle  groue  kreururmige  Siegel  itt  twar  xerbrocbea,  doch  erkennt  man  darauf  aoch  Uai  Bild  dei  lilxeBden 
Uiirhor«  mii  dem  BiachorMUbe  in  der  NcMc*  afld  dacB  BMkc  dtt  liakcB  HcBd;  nilt  dcr  Vmckrifti  BetwicM 
GffC  m.  PathcrbnwcMMic  SfC  f. 


Dlgitized  by  Google 


134 


iiot. 


CLXXI. 

Ifl  nomino  sanclc  ct  indiuidur  Tilnit.'i[i>  I!<^inrirti';  Dfi  prnfia  Palhcrbrunncnsis  rcclcsie  cpiscopu$.  |{ 
Qnoticns  i)  nobis  suhiccli  ca  pflstiiiant,  quo  sic  corum  profcclui  conucniunt,  ul  racioni  pcr  omiiia  cnmpe- 
laul,  non  soluni  <|ucsita  ultro  ofrcrrc,  sed  el  quc  prolicna  sunt  cis  palcnia  nos  dileclione  decel  cxhibm. 
Vode  oninium  Bdeliuin  r.hristt  lara  prescntinin  quam  riiiurorum  cognoscat  industria,  qualiter  donioiH  Gvn- 
peitus  ucncraliilis  abbas  hnius  ritiitnti^  ntni  suis  fralrihiis  nos  adiil,  cl  ccclcsie  commisse  calamilales,  supor 
inccnsis  eiui^  cdtCciis,  dij>lruclis  prcdii^,  aduucatonuu  cxaclioite,  uiolcnlorum  ioua$ioiie  couquereAS,  qua- 
ruudam  remm  b  nobis  in  pretfcntiaram  caoonicam  correctionem  ct  ^lesiasticp  defensioniB  io  fotanMn 
toicioncni  racionabililer  ct  suppliciter  cxpcliil.  Nos  aiitem  oh  honorcm  et  amorem  Det,  qoo  coctesiam  ein> 
tuondain  gubcrnandamquc  susccpiinus,  ct  lirft  mullo  labore  optate  pacis  ct  quicti.s  in  lilorc  collocauiraus, 
ractonabili  peliciuDi  bcnignuat  asscnsum  prebuimus,  ct  primitus  qu^  mililcs  cl  houiities  iio^trt  iuri  suo  el 
beneficio  oendicnuenint,  plemrie  resliluente».  boc  cnm  aKis  omnibus  q«f  eadcm  occlcsia  eatenos  posaede^ 
rat  uel  deinceps  posscssiiia  cst  coiinriiiniites  el  corrdhfniintes,  prescntis  scripli  aiictoritate  cl  banno  sta- 
biliuiroiis  ct  communiuimus,  sub  aiiatlicmalis  iuleiniiiiaiione  slatucntes,  ut  nulla  persuna  partia  uel  magna, 
domeslica  uci  c\trauca,  coulra  Dci  ccclcsiiis  seuien.s,  ({uemlibel  abt>atem  et  fratrcs  preiale  ecdcsic  supcr 
bonis  conccssis  uel  ooneedendis,  mobilibus  uel  inimobilibus,  inquielare,  molegtare  aut  diuestire  presuniaL 
Quod  si  quis  nnsu  tctnoraiio  rTttrniiitnneril.  ct  quicqiiam  ipsius  eeclesic  iuris  niit  honoris,  siiio  in  abbatis 
reguiari  clectiune  seu  iii  quacumquc  ccclcbiasliof  digoitatis  et  uiiiilali$  prouisione  cl  dtsposittonc  imminuere 
uel  infrin!;ere  |)resumpscril,  anathomatis  ttincdlo,  nisi  uelociior  cnm  condigna  satisfitctione  reaipiierit,  inno- 
detnr,  hon(iris(|ni'  di}!;nitatis  suo  pcriculum  patiatur.  Obscruaoles  aulom  eidem  et  in  oodem  loco  qu^ 
sua  sunt,  rai^ci  iroiiiia  diuina  custodiat  et  pnst  hanc  uitam  ad  elcmam  foliriter  pfnieiiire  ronredat.  Teslcji 
httius  coDlirmalioiiis  suot.  Thiclniaru&  abbas  dc  iiclniwardeshuson.  Roggcrus  preposiiu.s.  ]ieinl)o)dus  decaiuu». 
Conradus  prcpoMUis.  Benihardus  cellerarios.  Heinric.  Godescalcus.  Hixel.  Poldtnrtli.  et  of  teri  omnes  canoniri. 
Laid  ucio.  Karolus  lilius  rcitis  Danonnn.  Fr|»hi)  cnnics  I,inji|iiild  comes.  Conrad.  DurghardiLs.  Tiemtmj. 
Gamprath.  \Valo.  iieinric.  ileinric.  Bornhard.  TliiclDiar.  Libcri  boininct».  Minisloriulcs  aulem.  Kliier.  Ecbertiis- 
Atliclwort.  Eizo.  Ilcm  Eizo.  ^iuiicgold.  llildcbold.  Uerobold.  Vffo.  Hugp.  Adclbratb.  Godika.  Sibrctk  Gudc- 
scalc.  fiadolf.  Bnm.  Horinan.  ci  alU  multL 

Bai  <  PaiherbninmNi  Kal.  Nooemb.  Anno  domiiucf  incaniatioms  H.CL  indictioiie  VIID.  Regotnlo  Deia* 
rioo  roge  llll 

P^M  lur  Seit«  aur^cdraekU  frwiM  kxeiitbmii^  Skgd  acigt  dcfl  BUchor  (in  ticmlkh  roiicr  Fiipir}  inil  unbcdcfklM 
tbwple,  to  4cr  iwctam  ilMid  df  ■  BiMhariMab,  ia  dcr  limk«a  mn  Mtmt  Bach  hillcn4,  w»d  anf  tiscm  brcitM  ShHtt 
■iuend;  init  drr  Uwchiifti  HifnifM  Gn.  Di.  Pallierhnaacwb  Bpe,  f,SUiiA  |c<ciwd  ia  «inM  aadiilrfini 

CLXXII. 

It  SlnnM&H  iMept.  iiot.  crib 

In  nomine  sanctf  et  indidduf  Trinilalis.  Adelbertus  MogunliBf  sedNls  ardiiopiseopns.  Qooniani  noi- 
oeriiis  ecclesiis  et  monasleriis  in  nostro  archii'|ii<ropatu  conslitulis  debito  karitatis  alTcctu  <]n;mtum  pns.^u 
iniis  consulfTc  el  prouiderc  tenemur,  ct  coruin  iustiii  et  hoDe»tis  predbus  non  coutrairc,  pro  douola  pc- 
ticione  diiectoruin  ia  Cbrislu  ilitoruin  Thietniari  abbotis  ct  frabrum  Helmuoardrsliusensis  coenobii ,  suh  im- 
pressiune  sigiOi  noelrit  acripto  conunendari  iussimus,  qualiier  fidelis  amicus  imstcr  Comcs  Dcdo  de  ZygHi- 
berch  et  luor  eiiis  Helhurga  nominf,  sur  prnprictatis  unuin  niansuni  in  (ihtithingen  ab  oi.sdem  quondani 
pr^fato  coenobio  pro  octo  luarcis  artjcnti  teinporibus  pr^icti  abbalis  impignoralum,  laDdem  acceptis  aii^ 
octo  ntarcis  argenti  ab  iUo  abbate  ct  monastcrio,  coasenticatibus  berodibos  «uis  Honnaiuio  dddioel  ai; 


Digitized  by  Goo^^Ic 


IftHt  —  1101. 


435 


Sigcbodono,  iam  scpe  dioto  ooenobio  Uelmuuardesltusoa  ia  proprietalem  tradidcrunt,  in  Isuslello  quod 
dicititr  Burcgrona,  Camite  Harmtiiiio  ibidem  in  oomicnli  indicio  prgsidente  el  nendilioQem  «ue  inidilioacm 
ist^-im  rcj^o  baoDO  flenteneialiter  coofinnonte.  Aet*  kuA  hfc  nnoo  dominJc^  uicamntianis  M<*.G«.R  Indi- 
ctione  VUU. 

CLXXIII. 

In  nomine  sancte  et  indiiiiduc  Trinitalis.  TTciitriciis  Doi  ^rnfi;\  Pathcrbninnr^nsis  crclosifi  eptscopus.  || 
Quod  ad  multorum  noticiam  perueoire  congruum  duximus.  littcrarum  monimeolis  maodare  prouida  deii- 
boratione  coraniRra^.  Presens  ergo  etns  oniniMine  robseeatnra  nouerit  posteriias,  qaaliter  duf  sorores 
sccundum  c<irncm  libcrc  Bcrtha  ct  Wnllbm^  nominalc,  cum  conscn.^u  tuloris  >ui  Fritheboldi  suorumquo 
hcrrdum  Bcrnhardi  fl  Frithcrici ,  quinque  man<w>«  in  iiilln  Suinueldc,  quos  hiTciiitario  inrc  piisso«l(»mnl, 
ad  Patherbrunncnsc  ccnobium  in  honore  Sanctorum  apostolorum  PEIRl  el  Pauli  constructum,  tradiderunt. 
ttt  oon  solam  benefidam  neoessari^  cooMlatioiiis,  eed  eciam  mniNum  oporiuof  experirentur  derensionin. 

ITcc  (raililin  primn  fiuta  cs(  iii  plarilo  Walonis  prcsidis  loco  qui  dicitur  Durc,  coram  multitudine 
quc  ad  tribunai  oius  conucnerat,  quara  ipse  regali  bnnno  confirmauit  ct  roborauiu  Secundo  coram  prin- 
cipali  ultari  Sanctorum  apostolorum  PETHI  ct  Puuli  prcscntc  domno  Gumperto  abbate  cum  omni  oongre- 
ftfttioae  laicommqae  mutlitudinG ,  ubi  et  HeinriciM  nostrn  ^cclesi^  adaooatus  predictam  traditioiiem  de  altari 
siisccpil,  rcpipque  pnteslalis  hannn  pnslmrKlum  in  plarilo  arltinrafif'  Mir  sfahiliuit.  Postca  prcnominate 
sororei»  ab  amicis  sui.s  attitnonit^  sc  ipsas  tn  proprieiatem  predict^  ^'cclcsi^!  dcdcrunt»  et  prcluloii  luansot» 
cnm  nno  qni  orat  «;cclcsie  in  eadom  uilla,  usibus  suts  qnamdiu  uinerent  prornturos  in  beneficium  recepe- 
runU  Hanc  Irnditioncm  tatn  lcgiliino  fnclam  bnniiii|u<>  noslri  niiclorilatc  finnatatn,  si  qub»  qiiod  absi^ 
infrinccrc  tcmptaiicril,  ucl  alitpiam  lesioncm  .scii  ininriam  [^rf^fati  (  i  nobii  fralriht!'!  inferre  prcsumscrit,  iram 
ct  ononsain  Dci  Sunctor.umquc  cius  iiicurrnt,  dc  hbro  uiucntium  incmoria  illius  pcrcat,  cteni^  maledictiooj 
cum  dniliolo  et  angelis  etus  sabiaceaL  Qof  ne  forte  aitempiara  quts  andeat,  et  nt  memoriale  ro  genera- 
tionc  c;cncralioniim  pcnnancal,  pasfiiiam  hanc  inde  .scribi  iussimus  ct  cam  impressione  sii^illi  nostri  subter 
con.signatis  idoncis  tcslihus  signauiinus.  Quorum  uomina  licc  sunl.  Rockcrus  prcpositus.  Rcinlioldus  deca- 
nus.  Cunradus  prcposilus.  (jO(lcscalcus«  Reinbertus.  Folcbertus.  canonici.  Liiippoldus  comcs  qui  ad  placitum 
Walonis  presidis  presens  crat.  Worad  uicedominus.  Eixo.  Ecbratli.  Moncgold.  Item  Etzo.  Rado  de  Brenken. 
Bcrnhardus  causidicus.  Krilhcbold.  Mcingoz.  Sifridus.  .\dolbcro.  Folcbralii.  ('ono.  Vrlo.  Vffo.  liugo.  Adclbrath. 
Ilildebold.  Heribold.  Gode»calc.  Sibralb.  Brun.  Richard.  Radolf.  Bccchn,  Eckcbard.  Eroost.  FriUiemar.  Ihie- 
derie.  Walebran.  Widelo.  Wdxiko.  Wiio.  El  ptares  alii  stndb  breuiiatis  omissL 

traditio  et  eonfinnatio  Ibcta  est  anno  incamatioois  dominicf  il.ClL  Indietione  X.  Regiwnle  rege 
Heiiirico  IIIL 

DSb  GhwU  M  mkt  kMchSdigt       4ts  8lc|il  Mrbraclntt. 

GLXXIV. 

Tn  nomine  snnctc  ct  indiuiduc  Trinilatis.  Ileinricns  Doi  GRalia  PATIIerbniiiaiensis  ccclcsic  humtKs 
ministcr.  [|  Si  spcciaiibus  cuiusquc  fidclium  nostrorum  ncccssittitibus  pcrspcclis  saccurrcnduin  cl  consulcn- 
dum  forc  pastoralis  solliciUidinis  oincium  exigit,  multo  amplius  et  dignius  fcclcsiarum  Dci  profcctui  ucl 
•lallationi  eoiigirnam  diligeniiam  eihiberi,  nonia  ad  eioa  necessitatem  et  ntilitaiera  atqne  dlgnitntem  peiti- 
iicnlibiis  rcbus.  noua  immo  ncccssaria  ct  ulilia  insfifnta  prouidcri,  ancloritas  et  ratio  (lcposril.  Qua  re 
dcbitam  fcclesii»  nobis  commissis  diligentiam  impendenles,  omnibus  QirisU  fidclibus  tam  Aituris  (|uam 
presentibiis  notnm  eaae  nolamus,  qualiter  nir  quidam  Wlfheri  nomine  a  domno  Gumpcrio  abbatc  i^>ccicsij^ 


136 


IIM  —  litl. 


boatoitnn  APostotoram  PETR1  et  PAVU.  qun  in  pnsMoli  duHale  rila  «rt,  uniiB  T«rw«re  QiHdteoslide 
dicdun,  pertinens  in  curiam  prefale  ccclesie  Witliun,  Jore  bencficii  acccpit,  et  compelenlis  Mroitii  ^que  ul 
alii  minislerialos  (idcliiatrm  pxhibons,  ali(|ii;itmlm  posscdit.  Vir  autcm  quidam  ingenmis  nomine  Worl, 
«edcns  Ucrciieutliurpe,  habebat  iii  cuiuiluiu  Magiti  duoi-i  in  pago  llallo  Xoucm  mansos  paiern^-  hercditatis, 
quoB  nsu  rrw^lnario  mima  nln  oomnM>do«»  prebto  abbati  Guoiperto  oAh«db,  eoe  in  domiiiium  fedesif 
.suscipi,  et  Quallcttstidc  in  ius  sue  reiligi  jMislulabat  proprietatis.  Cuius  dosidrrio  ahbas  suorum  iidcliain 
gatiiiladons  consilio,  Quallenstide  a  Wlfltcro  accipicos,  conscnsu  ipsius  iUi  proprictario  iure  possidendum 
oontradidit,  et  ab  eo,  herodibuB  nia  fauenlibiB  et  predido  duce,  bona  nia  in  Hallo  'Wlfliero  iure  bcnc- 
fieii  profutura  in  dicioncm  eoclecif  recepit.  Hfc  QOStra  lioeatia  et  preseotia  fiacia.  iMtmio  nostr^  ponlificab 
anrtorllatis  confirronuimus .  el  nmncs  qiii  hcc  iufringcro  ot  annullaro  absquc  iusta  et  utili  cotnmutatione  .  .  . 
sunt,  pcrpctui  anatlieroatis  uinculo  iimodauimus.  Qu^  eciam  ut  pcr  successiones  tcmporum  rata  et  iocoo- 
vnlaB  permaneanl,  Ktteris  ea  mandari,  lestibos  comprobari,  impressionc  sigilli  nootri  fecimiw  robonri, 
Teitcs  htiius  rci  sunt.  Eluer  comes.  Worad  uiccduminus.  VITo.  Ecbrath.  Essiko.  Eizo.  Vdo.  GdnOb  GerfaanL 
Hcrebold.  Hildebold  .\ltmna  .\delbrath.  Bernhard.  Wiiligot.  Sigcbodo.  Wideb.  Brun.  Frithemar.  Hutneaar. 
Walcbrun.  Aethelgcr  Lu  fdacli.  Wlfinund.  Bccelin.  ot  aiii  mulli. 

Actum  PalberburuOD  Xll.  Kal.  Septembr.  Anno  dominic^  incamationis  M.CUI.  Indictiono  XL  regoaoie 
Heinrico  tegjo  UUi*. 

CLXXV. 

DI  NOMSIB  SANCDI  ET  INMVIDTf  TRINITATIS.  Ego  GumpflrtuB  Sm  (^UTU  PatheiiOTinneoci* 
C^fiobii  huroilis  prouisor.   Nolom  ficri  ctipio  postcris  noslris,  quod  quidam  midittetialis  principalis  ^oclcflif 

nostre  nomiiic  Godiko,  propter  miiltimoda  suo  fidolilatis  ct  dilectionis  erga  locum  noslrum  obsffjtita,  man- 
suni  unum  in  Vsne  cum  molcndino,  periincnietu  in  curiam  nostram  Wanbeke,  tali  iure  a  nobis  accepit, 
ot  omni  anno  in  Dootioiea  medi^  Quadragesime  unum  Sabnonem  fiatribas  nootr»  penoIuBt  Qnod  ai  die 
ipsa  ucl  proccdcnli  sabbato  non  pcrsoluerit,  eodcm  iure  et  sentcnlia  quo  aliquis  rainisterialium  nostrorum 
stafuta  ."^ihi  trfinsj^rdirns  componal,  uel  si  hoc  faciTO  rccnsiiicrit ,  manso  porprtualitcr  carcal.  Si  aiitcm 
uel  ipse  uel  pust  morleni  suam  quisquam  hcrcduiu  eius  uiolcntcr  euadcin  iuausum  relinere  uoluerit,  ex- 
oomnwiicalioni  et  mdedicliooi  a  beatf  memori^  Heinwerco  epiocopo  inuasoriboa  mMtr^  ^cdeai;  impiecalf 
subiaceat.  Ad  huius  rci  mcmorialc  monimcntum,  cartam  hanc  conscriptam  sigillo  nostro  sli;nauiinus.  ct 
nomina  testtum  de  pluribus  bic  afliumus.  Vffo.  Hugo.  £cbreth.  Ueimric.  Folcbraib.  Altman.  Adclbrath.  .tUberD. 
Waltgot.  HilddioU.  HeitlNdd.  AefiMni^  Addbero.  Sbratb.  GodeBcale.  Walobnm.  Beedin.  Eickihard.  Thiederic. 
lielttag.  RidMurd.  BelhBrd.  llBdolf.  HaTlmaB.  el  alii  nultl 

Actum  Patberbiuunon  KaL  ApriL  anno  dominlcf  incamalioab  5.CV.  bidictioa«  XOL  Regnanle  Heia- 
rioo  nilta»  rege. 

Dm  H%taMcfcte  Stc|d  Uk  pMOA  luMirt. 

CLXXVI. 

C.  In  nomiiie  domini  noslri  Giristi.  Ego  Erkcnbcrtus  Corbcicnsis  abbas  ||  hanc  kartam  in<^i  conscribi 
et  conjicniari,  >t  sciaut  tam  prosciitcs  quam  futuri,  qualiter  Heilhenrichus  el  Cunradus  liUi  Thielhardi, 
cum  essent  bomioes  liberi,  ia  nostr^  ecclesie  ae  mandpauenrat  Bemitnun.  Sedemnt  enim  XIc>«  roansos 
in  «ya  q«f  uocaiur  Biliaslidi»  et  oe  ipaoe  eodosif,  ttt  nerereoiMr  aocipere  beoeficiniii  et  aedifiehu&  patrii 


Digrtized  by  Google 


IIM  —  SIST. 


437 


8ui.  cxccpta  uiliicationc  in  GRO^igge,  CroppensUdi,  Hamnunthoip,  et  omni  utiiitatc  quo  portinet  ad  scr- 
oHnnn  «blMtis.  hoc  6nna  sponsiooe  collatidantes.  ot  nunquam  super  hoc  nogoito  aliquam  inquietudincm 
eodesif  fiMMKnL  Hcc  autcm  acta  sunt  Corbcic,  Sub  iuluorato  comitc  SiGKKIUDO,  coram  omni  conj;ro- 
pitionp  aliisquc  tcstibus ,  Scilicet  Ht"inrie()  prcposilo.  W(!rnhoro.  .Vdclbcrono.  ac  liuijnnc.  Rot[)r>rto.  monnchis. 
Eikono  palruo  corum.  Adclrado  Comitc.  Rodcrico.  Ansbelmo.  Liudoifo.  Ilcrcnuumo.  Odonc.  Waidrico  pin- 
oema.  Inunone.  Annone.  Item  Annone.  Redingo*  Radi^Ub.  HiMerica  Brph.  Wolmanno.  Rotmondo.  Braagero 
pinccma.  Ueriboldo  vrbano  protorc.  Godescnlco  dapifero.  Item  Godcrridu.  Godcscaico.*)  Walborto.  Wagona. 
Thiedcrico.  Gerberto.  Eberbardo.  C('nrado.  Waldrikn  Camcrario.  Godcrrido.  Cbrisiino  ct  aliis  muliis  Uorum 
otiam  in  presentia  Reding  Glium  suum  ^\Jbcricum  cum  consensu  attaui  sui  Albcrici  cl  auuncuiurum  cius 
Attierioi  et  Addberfi  in  aeroilaiem  saaoto  Viio  Iradidil  cinn  1111«'.  maiHis  et  dimidb  in  Oalethorph.  vi 
quod  bal)uit  patcr  eins  in  Hoi-sIcnI  ab  abb.itc  roiiscqucretur  bcncficium.  fjuc  no  vcl  nbliuionc  ant  ali(|ua 
occasioue  vel  ex  nostra  vei  iJiorum  parie  inuuuteatur,  et  ne  pars  aiterulra  amudo  post  coram  probabilibus 
teatibas  flMtam  conueoiionem  ioqaietetur,  h^c  conoealionis  karla  patroni  noatri  Sancti  WII  ligillo  «orrobo» 
retor,  cni  a  ncminc  fidciiom  tam  pro  hoooris  m  gralia,  Imn  pro  eleni  indicii  vindfota  oonten^rtorilMH 

preparata  rontradioi  debclur- 

Actum  Corbeit;  coram  aliario  sancti  SIEPUAM  pruiomartiris,  anno  iacarnatioDis  ILCYI.  imperante 
Hehvico  Vto. 

Signum  Sci  Viti  ifrifl. 

GLXXVII. 

IN  NOMINE  SANCTR  ET  INDIVIDVR  TRIMTATIS  Quia  nonnunquam  accidit,  ut  rortim  gestaram 
honiine.<>  obliuiscantur ,  aui  «i  forto  sciant  noo  foleantur,  iccirco  noUim  sit  uniuersis  posteris  nostris,  quod 
ego  GnmpertoB  Dci  gratia  Patheiimmnenais  Cf nobii  hnmiKi  prooisor  nansmn  mmm  in  HQasan  a  quodam 
eanonico  matris  noetre  principalis  ccclesif  Reinboldo  nominato,  prescntibus  ct  rauontibus  bcredibus  eias^ 
tribus  raarcis  comparaui.  Mansum  istum  poslmodum  cuidam  aurifici  nomine  Rcinboldo ,  fratnim  alionimquo 
Cdelium  nostronim  consiiio  iu  benebcium  dedi,  tum  pro  seruitio  artis  sup  quo  nobis  (idclilcr  et  uliiiter 
seniioit,  toro  quia  ipse  tres  prediclas  marcss  super  altare  Sanetonnn  aposlwlomm  PBTRI  et  PAVU  ad 
ooemplioncm  cius  obtnlit.  Tali  autem  r  lii  i  itn'  illi  cura  dedimus,  nt  quoad  uixcrit  ipsc  co  usu  fructuario 
ulatur,  post  morlcm  ucro  eius  sil  nobis  IiIxt  ab  omnibus  filii.s  pt  rognali.s  eiu.s,  ct  noHtris  ii.sibiiH  seniiat 
Iluc  de  cuuiia  curtaiu  liauc  conscriplaiu  ct  sijjilio  iiostro  immo  Sanctonim  apostoiorum  PETRI  et  PAYLI 
s^natam.  predielo  ReinboMo  dedimns,  ut  sit  tam  ipsi  quam  nobis  in  testhnonimn. 

Iluitis  rei  tcstes  sunl.  Frithericas  prepo.situs.  ct  ipsc  Reinboldus  faclus  dccamis.  HeioriClH.  Folcbertiis 
Gernandus.  Ilizelinns.  Imgram.  Bcmbardus.  canonicL  Do  fralribus  uoslri».  Lentfridus  prior.  Beodin.  Bernlianl. 
Juhannes.  Gcueko.  Aelbing.  Ilennrere.  Werhdier.  Adelger.  Rodiard.  Albem.  Laid  nero.  Bner.  Wffi».  Uugo. 
Ilildcbold.  Ilcrebold.  Adclbcro.  Ecbrath.  Fokbrath.  Wal^  Sibrath.  Bruao.  Godesoahx  Frilhcaiar.  Laetdag. 
Ekkiliard.  Bccclin.  ct  nlii  inulti. 

Datum  Patlterbrunnon  VL  KaL  April.  Auno  dominicf  Incainationis  M.CVII.  hidictioae  XV.  Regnanle 
Ilcinrico  rcge  Y. 

Du  MT  8dt«  aa%edrackt«  8iee«i  trt  MnlSrt. 

*)  Von  gUmT  |Sagtrca  U«0(i  tit  uber  «iicMO  xVamco  (ctcbricbea;  Uc  liuldMMa. 
Cod.  tfpL  hiit.  Wcitbl.  18 


Digitlzed  by  Google 


43« 


CLXXVIIL 

Aot  iem  Koptilbudie  dei  Siirtt  Cortej. 

In  nominc  sancte  ct  indiuidue  Triniiatis.  Ucinricus  diuina  faucnle  clementia  quintus  Romannram 
Rez.  Adctorilal»  andaniiD  seripUiraram  et  mtxiiae  ex  diuen»  uecliis  in  enaDgelio  didieimiis.  ifDod  do- 
muTii  Dci.  que  ipso  testante  domus  orationis  uocatur,  nune  htlariter  dando»  nnnc  nota  persoluendo,  nunr 
iiistici.Hn  fiii  it  nilo  drhfmtis  honfirarc  atque  sublimare,  nt  hoc  modo  Dcum  croalorem  nosirum  hic  ct  in 
fuUjro  prupiciuni  iiabere  inereaniur,  cui  scruirc  ucre  rcgoare  eaU  Cuius  rci  cunsideratione,  ncratnim  pcn- 
«intea  salniem  et  saeoesMmm  MMtroram,  ecdene  Coriieienri  snbaentre  k  hiis  qoe  neeeseario  postdawt 
(IrTrcnimu^  proptrr  onmibus  Christi  nosfrifino  ndolibus  nuiic  el  s(^rnpor  notum  ficri  uoliimus,  qualitcr 

nos  cau<ia  Dci  et  beatorum  inarlirani  Stepbani.  Vili  ct  Justtni  et  aliorum  sanctorum,  ob  salutcm  DOSlram 
HOBtrorumque  parentom,  digno  interuentn  Fritbcriei  Colomensis  Brchiepiscopi,  Burchardi  Mimif.^ardeuordeiH 
ais  episcopi,  Eoerbardi  Eist;uh'risis  episcopi,  Bencdicli  Mutincnsis  epiacopi,  Herenianni  eomilis,  Godcfridi 
fomitis,  Sigcfridi  aduocati,  I.ndnnii  i  romitis,  Wicbcrti  cl  alinrnm  nnstrnnmi  lidrlinm,  ot  precipue  di^na 
peticionc  ueoerabilis  Erkenberti  abbatis,  Ofliciun)  quod  quidani  K^celinus  sibi  pro  hcreditario  benelicio 
uendicabat,  iodido  oontubemaliam  snoram  ei  abiaium,  congregationi  remisimus,  et  msi  predictus  abbat 
cum  fratribus  snis  intercessisset ,  digna  ipsam  ulliune  pro  iniusticia  ei  illnla  punissemus.  Quam  abhomina- 
bili  enim  iniusticia  hoc  non  diro  honcficium  sed  malcficium  sibi  uendiciin^rit ,  ipsius  rei  agnilio  probabit, 
omncm  qui|,pe  annonam  fratrum  extra  canonicc  addccimatam  suscipien.s  acitiuc  dccimabat,  el  (|uod  sceic- 
alias  est  etiam  septiaiabat,  et  hoe  suom  beneficiam  -  nelhrie  affirumbat.  Omnibus  igitur  noslris  fiddibas 
idem  iniustum  et  sacriloizum  ncclnmnntihns  nt  prfih.uitihiis,  ipsnni  ov  toto  nlTicinm  con^rropitioni  rrmisimti* 
et  coiiGrmauimus  ut  prcpositus  loci  iussu  ct  consen!>u  abbalis  cjui  pro  tempore  fuerit  prouisorcm  amime 
fratrum  quem  cautiorem  ladicBuerit  habcat.  ncc  ipri  abbati  uel  cuiquam  successorura  eius  seu  alicni  po- 
lestali  magne  ucl  parue  idem  commuiarc  liceai.  qui  nero  hoc  temerauerii  pro  contemptu  regie  oiaiestsiii 
fisco  nostro  CCC*»  tnlcntn  persoluat.  Vi  .inti  in  hcc  iiostre  pictntis  conccssio  omni  euo  iaconcoasa  panM* 
neat,  hanc  cartam  inde  conscriptam  iiipre.s.siuiie  nostn  sigilli  iussinius  insigniri. 

Signum  domiii  Heinrici  quinli  regis  inuirtissiini.  (L.  M.) 

Adelbertus  cancellarius  uiee  Rothardi  Mofjuntiui  arehiepiscopi  et  arrJiicanrrHnrii  recognoui. 

Data  II.  Kal.  Octubr.  indictiooc  XV.  anno  dominice  incarnationis  M.C.VK.  Regnante  Ueiniico  Vi«  R^e 
lomBnormn  anno  II.  Ordinalioiins  eis  VIU*.  Aclum  eat  Corbeie  ui  Cbristo  feliciter  amen. 


CLXXIX. 

IX  NO.MI.\E  SANCTE  ET  tNDtVIDYI^  TUNITATIS.   Nulum  sit  cunctis  ^cclesie  fidelibus.  qnalitcr  comei 

ciuilntis  istins  Klfcnis  nominc,   pic  rocor  coniineiiioralionf»m  nnimf*  ^uo  coniiiiiis  Rc^fliitdi<. 

mansum  uiiuin  in  Othibcm  quadruginla  iugenim,  consentientibus  hcredibus  cius,  cum  unu  mancipio  Tammu 
nomine.  ad  ahare  Sanctorum  ap<Mtoloram  Pelri  et  Pauli  hac  sub  petidooe  obtulit.  ut  idem  mansus  cnslO' 
dis  pnniidfnifi;i  saiu  tornm  iisihns  pro  reqnio  .'inimc  eius  dcscniir-ns,  eiusdcro  concessioni-<  ohli  ntn,  fiitiirn- 
rumquc  anni:e  commemoratiunis  inloruentu,  a  pcccatoraoi  ncxibus  absoluta,  iustonun  cons^regeiur  coasorli^, 

et  quf  procella  teropesiatis  exorta,  tonitra  et  fufanine  percussa  subito  miser  precibus  ^ternf  hieii 

BOercatur  pcrfroi  sokck>.  Ego  (.umpci  ins  Dci  gralia  Patherbrunnensis  ceiiobii  bumilis  prouisor,  hec  nott 
ot  rata  apnd  posftTOs  nostros  licri  cupicns,  hanc  pa£,'innm  indo  ronsfrihi  ct  cnm  sigillo  Sanctorum  apo- 
aloloruui  l^ETKl  et  1*AVU  el  iiostro  insignire  mandaui.  Testimonium  perhibent  huio  rei  utri  idonei.  VlTai 


Digitized  by  Goo^^I 


iitt  -  tiiii 


13» 


Hugo.  EcbraUi.  Hildebold.  Adelbero.  Eizo.  AdelbraiL  Folcbratb.  Efisiko.  Gcrhard.  Godeacalc.  Sibradi.  Fii- 
themar.  Badolt  Embcko.  Meinger.  Ricbaid.  Liefdegb.  EkkibMd.  Welika  ci  «lli  midll 

Actum  aimo  dorabiof  incaroatkmis  M*.C.T01].  fadkstkme  II.  Regoaate  rege  Bemrioo  T. 

OW  Chsftk  iit  Mhr  tenilMtt  md  dn  Stffcl»  «ddiM  dcndbca  nit  MlMMhii  PMpmvMniliHi  aii%clMltct  mr, 
Idmo  gfcaasMi. 

CLXXX. 

Au«  i]em  groMcn  Kopialbuclie  ile«  Domttifti  mu  Muniler. 

In  nomine  sanct^  el  indiuiduo  Trinitali^.  Ad  omnium  n  iii' iritn  p-^-iu  niro  dcsideramus,  qnnliler  dom- 
nu6  Borghardus  .Miinigardcrordeosit»  cpiscopus,  ob  piain  peliciunciu  au  dcuutuoi  seruicium  Ueriniamii  camc- 
rarii  et  su^  rcli|pose  uxwis  AdwfaDdia,  el  omnimB  fi«tnim  ooDaeaso-ac  roicala,  taleotmii  decime  fralribui 
pic  ac  benigne  dcdit,  ea  uidelicel  condicionc,  ul  eidem  dumn^  Atbelind^  fratemitas  et  integra  sicut  uni 
fnlniTn  probenda  quousque  uiuercl  daretur,  el  si  ipsa  abscntc  maritus  suus  H.  domi  esset,  ipse  pleiiam 
prubeudaiu  ctccipercl.  si  uero  ncuter  iliorum,  sicutt  fratri  absenti  domne  A.  daretur,  hac  autcm  defuucla, 
eina  prebeoda  flicol  doniaf  Emmf  indewnenler  Unn  minoribus  quam  raaioriboa  distribaalar,  sed  tamen 
mapis  plenarie,  scilicet  cum  panf»  nlbo  et  nigro,  carne,  lardn  alii^  utilitatibus  quc  dantnr  atl  prrboiidaH 
episcuporum  iSigifridi,  Thiedrici  et  Fredorici.  Prelerea  idcm  llerimannus  aoum  mansum  in  Dorouclde  V. 
«oL  penolnefltem  cum  quinque  mancipiis,  filiis  snis  Welzelino,  Braeatone,  Herimanoo  benigne  ae  oltro 
«msentientibus,  ad  usum  fratrinn  tradidit,  qualinus  in  suo  anniucrsario  utriusque  aimnl  sui  scilicet  et  uxorit 
.siie  roomoria  cclcljrctur.  H't  nutom  sunt  loca  do  quibus  dccimarum  dobita  soluuntur.  Do  Westbinnetheni. 
G«ko  II.  sol.  dc  eadem  uiliu  Hamako  U.  sol.  Lanzo  de  Mydddwic  L  soi.  Hetzel  de  Sleinbcr^be  II.  soL 
Adolf  de  Samaron  11.  sol.  de  dotali  manso  ecclcsi^  don.  11.  sol.  de  coria  dn.  aex  aoL  do  domo  Berahardi 
dn.  IL  sol.  de  quodam  in  Stathedc  quod  iacet  sub  aralro  Hatcwordi  dccem  et  oclo  numi.  dc  quodam 
oruo  sub  aratris  Gcrhardi  Sucui  in  Hunielinctorpc  octo  nuroi.  Hoc  quoquo  stabilissime  dctcmiinatutn  ost, 
ut  ideiH  predictus  mansus  Doroucldc,  atque  prcdicte  decim^  in  custodia  celcrarii  pormanenm,  qaicumque 
celerarius  Iberil,  nt  indo  prebenda  quotidiana  administretnr.  Facta  stml  b^ c  et  conlirmata  banno  epi8G0|Mili 
anno  rlnminirc  incarnationis  M'.C".X".  Indictionc  llla  anno  uem  ordinationis  Rurgliardi  opiscopi  Xll",  in 
ydoncorum  tcstium  presencia,  quorum  nooiioa  subter  notauimus.  Canonici.  Thidericus.  Tburinghus.  Burg- 
bardus.  Gerbardus  soolaram  niagister.  Syraundua.  Gerberhis.  GodeftidDS.  Betzeilinitt.  Hdmwordus.  Adelgotos. 
Norbcrtus.  Hcrolinghiis.  Item  Betzclinus.  Volcbertus.  Amulrif  Kii:.;ilhorlus.  Guntramnus.  Liberi.  Godcscaicus. 
Bcrnhardiis.  I.udliortus.  I^nlfridus.  Herimannos  fratcr  suus.  Keyinlndu.s.  Ruotdolfus.  Adalbcrtus.  MinistiTiiilf". 
Godcscalcus.  iilii  sui.  liode&calcus.  Reyowardus.  Wifhardus.  Kngilbertus.  Arnoldus.  Werenzo.  Herin>aiinus. 
Wetzdtnos.  Adalbero.  Bernbardoa,  Roothardus.  Wlfbardus.  EladbHM.  Bninsten.  Beraliaidns.  Weringis,  He- 
nn /()  Horimannus.  KrL^tianuSb  Gecbertus.  Thiederiei».  GodescakMis.  Hathowordna.  Ikata  VUI*.  Jdiu  Angnali 
Alioitg^rdcforde  feiiciter. 

CLXXXI. 

IN  nomine  sanclf  Trinitatis  el  indindu^  Uniiatis.  Antccessores  oostri  uiri  rooribus  el  uila  rchgiosi 
per  omma  son  posteritati  prooklentes,  benignilatis  opera,  deoola  mentis  uitenlione,  litleraram  consignabant 

testtmonio,  ut  si  forte  mcntem  humanam  oq)crit  proiorilarum  reraro  obiiuio,  slaiim  ucnerandu  priorum 
niotnoria  redcat  ad  cor,  prcscnlalo  simulfpio  rccilalo  [loracli  oporis  priuilogio  I;;ittir  Mimigardcfurdensis 
fcclcsi^  canonicus  GodcscaJcus  nominc,  prcsbiter  iii  urdiiie,  precedciiUuui  piilrum  ue^iigia  Udeliler  iocodens, 
tradidit  «anclo  PAVLO  <A  remedium  anunf  sn^ ,  ad  uaum  regalarinm  Deo  aernieaitiom,  quoddam  predkiiB 

tt* 


Digitized  by  Google 


440 


iii*  — tiia. 


ia  Tclgoht  sitiun,  finnUsiina  subncctens  ralione,  ut  illud  idcm  prcdium  scmpcr  sub  raanu  decani  fralrumque 
coasonsu  contineatur.  et  aniiualiiu  in  oififlia  omnram  Sanctonun  obklio  LX*.  panuni  eC  totidem  easeonm 

cum  oandfln  fratrihus  in  roinrnunc  deuolissimt'  trilniatur.  Hac  uoro  tmditinnp  roriim  imiUis  testibns  ido- 
neis  tam  clcricis  quum  laicis  legilinie  et  canomce  pcracta,  impctrauit  ille  frater  Godcscalcus  presbiler  a 
decano  Helmeriko  eondeni  mansuni  preatari  caidam  HeKettno  eiiuqne  fiUo  Waltbardo  post  Olniii,  ui  dom 
ipn  iiiocrcnt,  culorenl  ct  possiderenl,  prodictnm  oblationi-Tn  deienninatB  peraolnendo.  Sed  WalttiaidiK 
filiiim  iioii  habcns  iniit  consiliuiu,  «t  unain  dc  filialnis  suis  Ibikin  nominp  rcdiniorel  Cum  diiobiis  manripii5; 
erga  uiilicum  Godescalcum,  consiicmlc  ct  cullaudautc  familia,  el  sic  ab  onini  coactionc  scruilutis  alicua 
ftcta,  oopolata  est  honuni  libm»  oomine  Eilberto  io  ooniuginm.  Qoi  poetea  alriqoe  et  uir  et  malier  caai 
Wullhardo  nliis(|uo  amicis  ucnicntcs  in  capitolium,  coram  decanu  Thiodcriko  ct  fralribus  dedcrunt  sc  in 
propriuin  cum  iuramcnto  sancto  PAVLO  sucquc  familic  rcgulari,  ad  candcni  iusticinni  obtinondam,  qufira 
habeot  pertinenlcs  ad  prcpui>iluram,  ea  uidelicct  coodilionc.  ut  boc  supradictum  prcdium ,  iam  a  Vuallliurdo 
redditam  decano,  prsstiiretur  ipstt  uiaentibus  et  filiis  snis  de  se  forle  nenturis,  cmn  ipsa  irt  dietum  est 
(lantln  oblationo.  Hoc  totum  cum  utique  omnibus  qui  adcrant  in  communo  ptnrpn  (.  drcrinus  Thioderictts 
cum  uoluutato  fratrum,  ipsum  predium  commisit  Eilberlo  et  uxori  sue  Ibikb  iure  claustraii.  ut  dum  illi 
uiuaat  et  filii  sai  post  eos  illud  scpe  »emoi^n»i  sdidiose  persoloant  debiliim  cura  cora  officiaB.  Hun* 
ergo  conucutionis  iesUys  sunU  Thiednjous  Decanns»  Betzclinus.  Gerbertus.  Godefridus.  Gcrhardus.  Ilclmor- 
dus.  Ruotbcrlus.  ftorolingus  florimannus  Giintramnns  .\nui!ricus.  Adalgotus  p^-opnsitus.  HiMiniiinniis.  .A(f,il- 
bertus.  Hotkericus.  VVicbertus.  Mcinricus.  liermodus.  et  dc  ministris  ^cclcsi^.  Hcrimannus  camerarius.  Godc- 
scaicus  iiillicus.  EngQberlus.  Berahardus.  LiutbertuSw  Robtbardns.  Bu«4uirdus.  HarleaoigUB.  Wallbardos.  Rie^ 
bertus.  Etlbcnus.  aliiquo  quam  plurcs,  quorum  nnmina  notare  longum  est.  Scd  largicntc  gralia  Det,  et 
olerirorum  cl  laicoruin  ila  slabililum  cst  tcstimonio,  ut  a  uuUo  possit  infriogi  sine  aolmarum  periculoi 
Viuat  ct  rcguat  Dominus  pcr  omnia  benedictus  Deus.  AJklEN. 

IK«  Sdirlit  itr  'Oricaodc  IM  «Mscictcimet  MltSii  ««4  chMvklniiltich.  —  Du  m%c4tiickle  8i«ecl  xcigt  dM  «dtwiili 
ichcnde  Bruilbild  in  heW.  Pauliif ,  etica  w  wl«  bci  im  ifflHrCA  DowkiptlalaiUclN*  Vrkimkico  TaritMUIIi  mI 
iit  aoi  Rsnda  bedeutend  li<M:hiidt|t. 

CLXXXII. 

Am  dem  Kopwlbticbe  d«i  Slifkei  Conej. 

1n  nonuDe  sandf  el  indniiduf  Trmitaiis.  Nouerit  onmis  eias  el  sexus  tara  presentfann  qoani  ftrtiiroram, 

{pwlitcr  Rrkenbcrtus  ucnerabilis  abbas  Corbcic  ob  rcmpdium  anime  su^  ct  utilitatem  suocessorum  suOfmB 
acquisiorit  allodiuin  Sigibcrti  cuiu.sdaiu  libcri  ct  liiTuc-ti  uiri,  scilicct  quidquirl  habuit  in  episcopatu  Mogun- 
tinensi  el  Potiicrburacnsi,  in  hiis  uiliis.  Grene.  i>iboldc$sen.  llem  Wulfringhuscn.  Salla.  Andepen.  Infemisi. 
Saermci|$erinchuseiu  cnm  mioistertalibus  uiris  et  aliis  mandpBs  nlrinsqne  sexus,  ^illciis,  areis.  agris.  pra- 
lis,  campis,  pasciiis,  siluis,  aquis  aquarumquc  dccursibus  et  omnibus  ntensilibus  ad  cas  iure  asfHcicntiba», 
collaudanlibus  filialius  suis,  Machthilde,  Volcwiga,  Aluemda.  qiic  iusta  successione  hcrcilcs  cins  rx^tifcranl- 
Coocnssil  bic  uciierabilts  abbas  predicto  uiro  Sigibcrto  iusta  prccaria  curiam  qu^  dicilur  Huidcssen  cuo 
omni  utilitate  ad  se  pertmente  ct  duas  decimas  in  nillis  nuncnpatia  CapUike  et  Naani.  ca  eondiciooe  u> 
si  quis  de  hiis  prpdiis  a  prefato  Sigiberlo  in  bcncGcio  aliquis  susccpcrii  mortem  ipsius  irritum  fial, 

Et  si  quis  minos  acccpit  ex  hiis  tredecim  talentis.  abbas  id  supplebit,  iusupcr  pcllicium  et  peUes  lali  uiro 
oonucnientes  uel  trcs  raarcas  et  diroidtam  qnoadnsqiie  uiaal  singnlis  annis  mtrt  fesliim  sancti  Marlini  et 
aancti  Thom^  pcrsoluct,  dc  prcdicta  aittem  precaria  Sigiberlos  dabit  uni  filiamm  suanmi  noniinc  JbcUUi 
ganctimiiuiali  (]uamdiu  iiiuit  diio  talenla ,  morluo  uero  co  eadcm  pccunia  cx  prcraria  rc^tahii  filiV  u^^m 
ad  exitum  uiic.  llanc  autem  donationcm  fecit  idem  nobilis  uir  Si^bcrtus  primum  ad  aitarc  sanclorum 
dartirum  Siepbaoi  et  Viti  pn>  se  et  pro  aaima  filii  «ui  Sigibeili  coram  ooini  oongrcgatione  monaebonai 


Digrtized  by  Googlc 


lilS  — 1114. 


Ul 


a  quibus  ct  in  fralenutalon  suscepUis  est,  et  aliii»  muilis  iospicicnlibus.  Postca  ipsam  tnulictonem  coniir- 
nmiis  collaudatione  heredniD  «laniia  in  coocSio  Gerhardi  comitis,  «usciptente  eodem  Gerhardo  ipso  ab 

abhntc  aduocato  supcr  ca  qnf  slbi  adiacent  constituto.  Que  item  ooofirmaiio  ab  hcrcdibus  Tacta  ea(  in 
concilin  Rpinhn?(li  comi!)';  \p<n  rocipiente  el  a»)no<-;itr>  snper  sibi  uicina  C(»n.stl!iit().  Si  quis  itiifcm  <;\  suc- 
cessoribus  nostris  ei  infrinjjcro  uolucrit,  ipsc  libcram  dispuncndaruni  rcruni  suarum  habcal  facullatcm.  El 
ut  bec  illt  nta  perraaneant,  sigillo  patrooi  nostri  insqpiari  precipimus. 

Isli  sunt  (cstcs  tradicionis  quc  facta  cst  Corbcic  ad  altar(:  sancloruni  martirum  Stcpliani  et  Vili. 
Ilumpcrtus  qui  uicc  aduocali  cam  ruccpit.  Sigirridiis  ct  Tliicdnarus  cognati  i|)sius  Si^ibcrti.  Volcnand.  Ans- 
hebn.  Wortwin.  Adcbad.  .\lcr.  Gcrbcrt.  Hcribold.  Bnldo.  Godcscalc.  Hcrcman.  Lenciko.  liildibcrn.  Cunrad. 
et  alii  quam  plores.  Hii  &iitcni  alTuerunt  conririnationi  Gicte  in  concitio  Gerhardi  oomitis.  Godofridus  prepo- 
situ.s.  Ropertus  portarius.  Gcbehard  capcllanus.  Adclbrrtus  raiionicus.  Folcmarus  comcs.  Gumbertus  et 
frater  eius  Hcimboldus.  Wortwin.  FrttUerich.  fienao.  Reimbold.  Uicel.  Reinhard.  Wahliric.  Roibard.  lucotin 
et  rraler  elus  Rnthulf.  BiccL  Thietroar.  Ahicr.  Calud.  Hildeward.  ReimberL  Hartman.  Tbtedric  Harlman. 
Gorlag.  Thicdric.  Vnico.  Iko.  Wolbrath.  Wilcko.  Aldwin.  Alborich.  Willico.  Thiefmar.  Hii  omncs  snnt  liborL 
I.sti  autem  iniiiistrriiiles.  Bodo  conics  noclcscalc  dapifer.  Liiidolf  ct  ftutor  eitis  Hcribold.  VolcIuTt  rt  fmtcr 
eiug  Godescalcus.  Godescalcus  de  Holcpe.  Herinold  et  fratcr  cius  Humpcrlus.  Rudwin.  Wcmhaixi.  ct 
alii  mtdti  inlerftaerunt  id>i  h^c  aeta  snnt  secnndum  legom  et  inaticiam  Angariorom.  Item  tesles  oon- 
iirmattonis  que  facta  est  in  concilio  Rcinboidi  coniiti>$.  Ipse  Reinboldiis  qui  ea  rcccpit  aduocalus  supcr 
sibi  adiacentia  constitutus.  Olto.  Tedi.  cognali  ipsius  Reinboldi.  Liudolf  IlildebiTclit.  Thetwin.  Sare- 
word  ct  filius  cius  Johanncs,  Adclward.  Mcingcr.  Eucrhard.  Briin  cl  fratcr  cius  Godcscalc.  Bodo. 
Hagor.  Heinhard.  Ricker.  Isika  Aldricb  et  filius  eina  RoinhcrL  Tbiedcr.  Ifareward.  Heinbere.  Thieder. 
Rcnihart.  I.iiithcro  Jo<5eph.  JohnnncJ.  Afhnicht.  .\i«\vnr(i.  Rnso.  Volcinar.  Raben.  Stcplian.  Walhrccht. 
Thicdrich.  Gcrbre(At.  Wago.  Bruii.  Uerthold.  llelmwig.  libcrhard.  Odo.  Waidrik.  Marcward.  Reinbcrt  de 
Aldentborp.  Hoelt  de  cadem  nilla.  Otto.  Rulhore  de  Ilohbusen  com  filio  suo  einadem  nommis.  Remgcr. 
el  alii  comphires  comprouinciales  eorain.  Acta  sunl  aiit(*tn  hec  secundum  ritum  Ostcrsahson  hercscaph 
in  pnan  St)Ihirj;o«p  .\nno  dominirc  incariinlionis  M".  C*.  XIII".  Rcgnanlc  lleinrico  Ordinatiooia  ncoc- 
rabilis  abbatis  Erkenberti  abbatis  anno  octauo  in  Chrislo  feliciler  A.M.E..\. 

GLXXXIII. 

Notom  eflae  ndhioM»  lam  prescntis  quam  Ritnri  firi  feleHbos,  quod  cgo  HBINRICfS  gratiaDei  occlesif 
Patherbrunncnsis  episcopus,  rogatu  ucnerabiUs  ERKK.\BKRTI  Corbeiensis  abbalis  ct  fretrum  eius,  trndicU 

ipsis  In  iitilitatem  sperialitcr  frafnmj  dccimns  dc  noiialibu»  qii^'  finnt  snprn  iiillani  Iluxcri.  in  nilciibcrg, 
in  Rokcsbcrg,  in  Frithebugil,  in  omnibus  que  uel  raodo  eslirpata  sunt,  uel  {>ost  hac  c.xlirpari  poleruut, 
pro  remedio  annn^  me^  ceterorumqne  episcopomm  Patherbmnnensis  eedeai^.  Tradiliones  etiam  anlM|nM 
et  omsonsum  antccessorvim  mcornm  confirmo  in  cclcris  dccirois  omnibus  quas  in  Patherbruunensi  episco- 
patu  possidcrc  noscuntur,  nc  quis  futurorum  tcrminos  antiquos  quos  slatuerunt  palres  nostri  transgredi 
molialur.  Et  ut  hanc  traditioncm  nostram  cl  confirmationcm  ncmo  cooudlat,  sct  iu  ^ternum  cis  rata  per- 
manoat,  has  Klteras  ipsis  conscribi  fccimus,  quas  ctiam  iii  testtmoidam  mpresaione  aqpUi  noatri  robonri 
prccepimus.  .\ctiini  Corbeie  anno  dominice  incarnalionis  Millesimo  ccntnsimo  qtinrto,*)  inipcinnle  Ronumis 
UEINRICO  qtiinlo,  prcsidcntc  Corbeiis  abbate  ERKENBI^RTO.  Data  \VI  Kal  Miitim 

Von  dem  auff^ruckteii  Sicfcl  ut  nur  ein  Bruclutiick  ubrig,  au(  wdl«.licai  mao  Docii  ciaea  Xttui  too  iem  lUide  einrt 
liliMittn  IHwlHift  tiahl. 


*)  So  lieat  swar  dai  Origiaal;  A»  aber  im  laliM  1104  mdn  KaiMr  Haiarich  V.  nodi  dcr  Aht  Erkenbert  m  der  Befk» 
lODg  warea,  «o  ial  ati  teroutbcn,  dtM  hA      XihnaU  iM  VoickM  dn*  Wnrt  4Min«  autgciaiiea  iM. 


Dlgltlzed  by  Google 


Itt*. 


CLXXXIV. 

Aiii  cinem  Cndex  dei  Slifle*  Cur«e/.   Handtcbrin  dei  iwuinea  JghrliuoJerU. 

S.niolo  huic  Corbeiensi  ^eclrsio  rnnsiilerc  cupiens  cgo  ERkenbortiis  fjralia  Dei  ahbas,  sfd  niliil  titni- 
tatis  coiisiJcrans  csse  in  foro  quuti  ailiacct  |ioiiti  iii  Hugscli,  consiiio  fratrum  et  ministcrialiuia  at4{uc  aiio- 
rum  lideliinn  noatrorum  id  exegi,  ot  «ngulb  muiM  de  siogolis  maoclib  uel  locit  in  quibus  cum  mereimo- 
niis  consi^Uiiit  mrrrafnrrs ,  IIII"''.  numnti  kamcr^  nostr^'  persoluantur  in  cathcdra  Saiirli  Polri,  siriil  ni^^s 
csl  et  consuctudo  in  ouiuibu»  loci»  in  quibus  mercatus  rugio  priuilcgio  firmati  sunL  Quod  nc  forte  graue 
sit  aticui  conim  qm  soluant,  damos  illis  poiesiatem,  ut  esdem  loct  uendanl,  ct  pro  uadtmonio  uttibttp- 
rit  ponnnt  ut  antc  consueuerant.  Conies  etiam  qut  nostra  dispensatione  uiOf  prefiierlt.  SCCipiut  quod  ab 
illi'.  ilii  ituf  Vorluin'.  ubi  lociis  heredilario  iure  uacuatus  fiinril  Dc  ipsa  aulem  p^ninin  rnnvtifuiinus  X. 
solidos  dari  ad  aitare  Sancli  Viti,  ul  per  lotam  XLin>n>  crrea  ibi  candela  pro  nostra  et  danljum  salule 
iiigiter  ardcot  ilec  pro  loci  utilitalG  nos  siatatBse  quisque  fidciis  perpendat,  qoi  antem  neglexerit  wl 
infrejjcrit,  eterni  iudicii  sibi  dampnationem  adducit  Huins  slatuti  testes  sunt  Gerbcrtus  cainerarius  noster. 
CntI('f!i(Iii<  prepositus.  Ropertiis  portarius.  Ex  laicis  vero  \Vi(likimIn<;  Thietmarus.  Thicderic.  Hildibcrn. 
Chrisiianus.  Eilharrd.  llogcr.  Uoric.  Tudico.  Egono.  Folcroar.  Kcelin.  Heliiidag.  Adalrad  cooiiLts  et  filii  ciiu 
II*.  Thicdcric  et  Adalrad.  Waldric  pinoema.  Waldric  camerarius.  Waldrio  item  pinoema.  Gerbertns.  Anaa 
Liudolf.  Adelbreth.  Wrrn  Prcspntp  Siscfriiln  adtinrnlo.  allestanlc  omni  nnstra  con£;rrp;atione  et  cunctis  Hug- 
scliensibus  conciuibus.  Quc  ut  rala  ccclciac  nostre  mancaat,  auctoritas  sacratissimi  Vili  ipsiusque  sigiili 
inmonitas  bec  scripta  corroborat.  Actom  apud  eandem  dUam  anno  incainationis  Oomini  ILdXV.  RcgoaHle 
Heinrico  V.  imperatore  augusio.  111*.  Idus  Junii. 

bdcm  uonerabilis  Eritenbertmi  abbas  utHilali  fralrmn  et  suf  aalnti  oonaulena,  stainit  nobis  ex  qnilra»- 

dam  prediis  quc  ipse  adqiiisiuit  vel  redeinit  karilatcs  in  anno.  Vndc  sicnt  illi  pro  his  f  lorn.iin  dcprecainur 
reqiiiem,  sic  infringenli  eieruam  imprecamur  ultionem.  Statuit  priiuum  in  anniucrsario  prcccssoris  6» 
Marcwardi  abbetis  V.  solidos  frairibus  de  numso  uno  ia  Cboleo.  Redemit  eiiam  a  qaodam  Wembero  U^- 
talentis  et  dlmidio  mansum  I.  in  Wcllethc  solucntem  X.  aoL  de  quibus  fratribus  stutuil  V.  in  anniucrsino 
patris  sui  X.  Kal.  Aprilis,  V.  in  nnninorsario  Tnalris  XI  Kal.  Nouembr.|^ConC('.ssit  cii;i(n  fmlrilms  niolcniliniini  j 
adiacens  sub  moale  aqu^qu^  prctcrfluit  Albahtcssen,  quod  soluil  X.  sol.  precatu  Godefridi  prepositi.  qui 
ipsom  molendinum  rediMDil  ab  EtKelino  XXIIb.  sol.  nt  rralribns  in  anniuersario  Titonis  inchisi,  qni  enndon 
prcpositum  ad  conucrsioncm  penluxit,  V.  sol.  inde  persoluantur,  V.  rcliqui  in  sanclarum  virginum ,  qaaniin 
rcliquias  ipsc  prcpositus  nostro  monastcrio  inucxiU  Vnum  quoque  man.stim  redrinit  nb  snpradieto  Ezzclino, 
qui  iacot  in  Erclon.  Uunc  commisit  cuslodi  ^ccle&if ,  ut  in  anniuersario  sui  Vlli.  sol.  fratribus  inde  pcrsolual.  | 
Remisit  quoqtto  fmlribus  XII.  iugen,  qnod  nocalur  campus  gallinarum,  unde  anbetitoil  eis  in  anntBeraaris 
suo  ceriiisiaiii  XC  modionim  Rodrmil  otiam  a  qtindaiii  Aldolfo  beneflcium  suum ,  dimidiani  scilicel  carra- 
dam  \iai,  uiidc  fralribus  ad  anniucrsarium  suum  staluit  scmcl  propioari,  reliqoa  preposito  dedit  ad  bospile» 
suscipicndos.  ne  mnum  frntram  in  nliquo  minuerelur.') 


•)  Diener,  m't  dfr  obigen  tlrkpnde  in  kriner  uclilichrn  Vertiindnng  itchcndc  Anhing,  i«t  nfTcntor  nnr  rf:,  wltU; ijrliclicr  T.a- 
Mt>  drt  Abtchreiben  nnd  koaDle  erit  oacli  ErienberU  Tmle  |rinadit  werdea;  darfke  aber  bter  do«lt  «cdcf  «egblcibca, 
a«ch  toa  te  Umi  «loaMli  iraia|lcicb  aw  wiillii,  attmimian  Bldlo  Mlfcm  wctdn. 


Dlgltized  by  Goo^^Ic 


llt«  — 


ttl8. 


CLXXXV. 

Aut  drni  KopitllKirhe  dei  Slirie*  Cartej. 

Erkenbertus  Dei  graiia  Corbeieosis  abbas.  praesentibos  atquo  falDris,  ^te  futara  snperaentur», 
tiotiun  esso  uoluinus,  quomodo  temporilnis  noetrk  per  uicBrium  meum  Christinum  clomosinam  raonnsicrii 
n«iau\i.  Krail  {I<'1i|iip  i|)sc  r.hrisllniis  qnaftior  talenlts  a  qiTafiior  fr;itribus,  Rcimhcrlo,  Eremrridn.  BfTlholdo, 
RadolTo,  assenticntibus  iustis  eonim  hcrcdihii<,  \n  Crymmcnhuseu  aream  uDam  XL  iugcra  cum  omni 
atifiiaie,  fdificiis,  pawuis,  silat»,  aquis  aquai-unHjuc  decanibus,  unde  prefati  fratree  consensu  heredum 
soorum  m.  IVoti.  llBii  tnidicioncm  mann  sua  more  saxonioo  iu  presencia  nostri  et  aduocali  fi(l(>Iium(|uc 
nostrorum  coram  omni  oongrciiatione  fcrpnint  in  moiiastfTio  nostro  ad  rcliqiiias  sanctornm  iiinrtirum  Ste- 
pbani,  Vili  et  Justini.  ht  e^o  hrmaui  iurc  mco  ad  domum  ciemosinariam  coram  biit>  lestihus.  Sigifrido 
comite  et  aduocato.  Widikindo  ttbe  adoooato.  Tbietmaro  libero.  Adelrado.  Gerberto.  Eedino.  Aanone.  Erp. 
Ilaeldo.  Uabone.  Waldrico  camiTario.  Waldrico  pinccrna.  Ilcm  Waldrico  pincerna.  Godescalcn  (!a|>irt>ra 
Ucriboldo  pretore  urbLs.  Ilorico.  alii.s(]uc  quam  plurimis.  Anno  Domini  M".  C^XVi.  actum  et  conlirmalum. 

Tradidit  quoque  bortalu  prcfali  Cbristini  qu^am  nohilis  femiua  Hoburc  ad  altarc  sanctorum  marlirum 
predicfonnB  pro  salute  sua  omnttqae  sue  pareotele,  collaudantihus  berede  dus  Reinbardo  ei  vomiundo 
suo  Orlomaro,  In  Crvmmenhnscn  nrcn»;  II  mnnsns  IH.  iii  Eilenhusen  arcas  II.  mansos  II.  in  Rcgilflinchiisen 
arcam  1.  nian(»um  I.  cum  omni  utiliiate  iii  ediliciis,  agris,  pratis.  aquis  aquarumquc  dccun>ibus,  el  medie- 
tate  molendini  in  Crymmenhusen,  qu^  predia  sicnt  priora  conceni  ad  elemosinam  monastern,  et  domnn 
Iloburgf'  prebcndam  omni  tempore  uiU;  suf"  donaui.  Anno  domini  M".  C.XVIIII.  II.  Kal.  Januarii,  coram 
hiis  Irvlilnis  Sifriiio  aituocala.  Adelrado.  Herih(ildo.  liildclKTiio.  ncrhrrto  Horiko.  Sahsone.  Wcrn-  Kilhardo. 
Chnstino.  Hcelino.  Reinhero.  Hobonc.  Godcsculco.  el  prenominalis  Reinhero.  Ortomaro.  Hugone.  Qmiirtiia- 
(nin  in  placito  Reinholdi,  in  enios  oomiiatu  cadem  predia  sila  suni,  prinio  iuxta  Olberg  coram  hiis  tesli- 
hiis.  Vnicone.  Hcremaniio.  Wazzone.  Ecclino.  Barawardo.  HjhMo.  Reinggero.  Walbcrlo.  Wagone.  HelmwiRO. 
Wifimanno.  aliisque  innumeris  diuerse  condicionis  cl  etatts.  Itera  quoque  ipso  comes  secundo  ipsam  tradi- 
ciuncin  rejjiu  banno  conru^mauil  in  quodam  placito  ubi  OOMies  soi  comilatus  bomines  auditorcs  ct  testcs 
oraot  ll^  ut  iocoouuba  omni  lcmpore  maneant,  bas  tesiamentales  titeras  sigplio  Saocti  Vili  patrom  noslrt 
mttniuimus. 

CLXXXVI. 

Aw  dhM  Ardiiw  4w  FiMra  wom  StlvannlHsr. 

Lodewicus  Dei  gratia  Honasteriensis  Bcclcsie  Episcopus,  Vniucrsis  Christi  lidelibus  ad  qnos  presentes 
litfTf»  ponicnerint,  Salutcm  cum  noticia  veritalis.  Nouerilis  quod  conslilntns  in  nostra  ar  tf>Htium  infra- 
scriptorum  presentia  Hermannus  Rost,  Canonicos  Honasterii  Varlarensis,  nobis  quasdam  liicras  venerabilis 
in  Christo  palris  domini  Tbooderici,  nostri  qttondam  pr(>dec(»<s(iris,  etus  uero  a%iilo  nl  prima  AMie 
appaniit  sta;illalas,  sif!;illo(jue  huiusmodi  affixo  a  tcrpo  Inrcnus  eisdi  ni  litcris  more  vetenim.  ornni  nt  appa- 
ruit  suspicione  carenles,  presentauit,  supplicans  aobis,  ut  easdem  lileras  iransoribi  el  sigilli  n0i>tri  appcn- 
sione  mamri  facereniMis.  qaarvm  lilei«rttm  teiMr  seqoitttr  in  beo  tierba. 

In  nominc  sancle  et  indiuidue  Trtnilalis.  Ego  Theodericus  Dei  gratia  HhnigMdeuordensb  Bpisoopua. 
Quia  boni  pastoris  e^t,  utilitali  stbi  commissi  gregis  in  omnibus  proniderc,  rcm  memorin  li-^nam,  nc  cam 
anuosa  veluslas  obscurel,  lileris  nobis  placuil  auHbus  posterortun  commendare.  Nouiui  itaque  esse  volu- 
mus  taro  Iblaris  quam  presentibos  ChrisH  fldelibus,  qnod  laerimBbilibas  qaerelb  oammm  marke  qoe  Goplen 
VOeator  tn  parochia  Cosfeldensi  inhahiUnitium  interpollati,  oh  deuastationnn  cinsdcm  marke,  quc  in  socci- 
stone  pukherrimorum  in  ea  lignorum  ab  bomioibus  Cappenbei|jensium  Comitura  fiebat,  scihoet  «  Cnile. 


L^iyui^c=d  by  GoOgle 


Vartarrn<ii  ncc  non  vl  a  Curle  C.osfeldcnsi ,  llluslri&sunos  comitcs  ct  fratres  Godcfridum  et  Ottooctn  atquc 
iiepotem  eonnm  oplinra  indoKB  hiueMni  HenricaiD,  iiNillb  nolMlilNis  pefBoak  adbibHiB.  ad  oonunanem  vtilila-  > 

t<nn  cuocnuimtis  rt  nmirn  nmmnnifinnf,  iit  ab  intolerabili  tyrannidc  lifnnines  suos  inliihorent,  commooitnus 
qui  Nobilissimi  Comitcs  Godcfridus  cl  Olto  atqne  Ncpos  ipsorum  llcnricus,  qunndo  iani  conceperani  menle 
yoluDiariani  pro  Chrato  paupertalem  velle  snbire»  "^uam  que  vocator  Noriholi,  (|ue  in  ipsoruin  prctiio 
succreuerat,  nobis  persuadeotibus,  ad  dilataiidos  eiusdem  marke  terminos  in  reconsiliationem  preteoii 
facli,  siniul  eliam  cl  vltrnmn  aliam  siluaui  que  Rotfp  vnrattjr  in  augnHnifalidiiciii  Varlirpn-is  inaikp  oontu- 
leruDt,  ea  videlicet  conditione,  vt  YaiHiireDsis  curtij  pcr  circulura  anni  in  candem  siluam  Jus  habeat  omu 
die  com  dnabus  tantom  secnrilntt  indifferenter  Ugna  suocidendt,  et  cum  dnobus  curribiM  el  non  phribns 
euehendi.  lusuper  et  sortem  vnius  Curtis  in  Jam  jnrillcta  mnrkn  adeo  plrnarie  ac  ri  in  ea  «ta  essot 
oblineat.  Decretum  est  elinni,  ut  si  lioniinos  eatidem  marke  Gopleu  it)Iialiil:inl(>s,  maliciosa  inlenlioiic 
jpsam  siluam  Northolt  punilus  deuastando  succiderint,  seu  per  se  li^ua  dolfceriDt,  curlis  VarlurcDsis  Jib 
ipsum  qnod  in  bac  situa  habuerat  in  reliquiis  iprins  marke  lignis  obtiaeat.  Sane  et  hoe  determinatum  tO, 
vl  Curlis  in  rosfelt  omnes  eandem  villani  iii  roNri  lt  lani  inliabitanles  quam  adhuc  inhabilaluros  aini.i 
pa<;otiis  et  lignonim  sarmeutis  siia  liceotia  tucatur,  ct  sua  sorle  contenta  nullani  violentium  ipsam  marLe 
inhubitanlibus  in  suocisione  lignorum  inferal  Tt  igiiiir  hec  compositio  utri(|uc  parti  stabilis  in  eam 
permaneat,  cam  contra  omnjnm  madiinamcnta  fraudium  et  priuilegii  nostri  auctoritate  roboramus  ci  sigilG 
improsiimf»  cominunimns  Testes  sont  hii.  Wescelinus,  Renoldus,  Capellani.  Ilerimannus,  Olto,  Comites. 
Nilhinc,  Fraoco,  libcri.  Roberlus,  llerimanDus,  Bernardus,  Amokius,  \Vaiieru«,  Svetberus,  Godescala», 
ministeriales.  Acla  snnt  hec  dominioe  lucamationis  Anno  M*.C*.XV]11.  Indictione  quinta. 

Nos  igilur  Lodcwicus  Kpiscopus  prcfatus,  examinatts  literis  hoiusmodi,  vna  cum  testibus  infrascriplls 
easdem  traMcribi  feeimua  et  sitplli  nostri  appenaioae  muniri.  Actum  Horsimare,  preseniibus  ibidem  Kubili 
virn  (loniiiin  r.isdbeito  de  Bnmchorst,  nec  non  venerabilibus  viris  Rodolpho  Decano  Ecclesie  sancti  Lml- 
geri  Moniistericusis,  el  Nicolau  scolastico  liorstmariensi,  ac  Lamberto  noslro  Capellano,  ncc  non  strenui" 
viris  Bemardo  dc  DruklMglieno  roifile»  Johamm  Maleman,  Bertoldo  de  Langhen,  aliisquc  quam  pluribib 
fide  dignis  ad  premissa  eouuocatis.  Datum  anno  DoraJni  H*.CCC*.XLIin.  Ipea  die  beaii  lacobi  apotMlL 

V«a  dmi  MedkSaileB  Sl^  iM  «wr        IriclwMicU  n^ntiem. 


CLXXXII. 

In  nominc  sanclc  et  indiuid'»^  Trinifnti^   Conradus  diuina  fauenlr  Homr^nfia  Mnrchio  Misnrnsis  Oiiiil 
buA  Chrisli  iidelibus  nolum  «f»e  uolo  ct  perpctuf  roerouri^  commeDdari  dcsidcro,  qualiter  uir  ccclesiasticu^  ' 
Monasieriensis  ecclesie  antistes  Frklericus.  consensn  uencrabilium  nirorom  fratram  auorum,  mcornm  p- 
reotmn,  uiddicet  marchionis  Oedonis,  Geronis,  Conradi  comitum,  patris  ({uoque  mei  Thielmoni.s,  Lotero- 
rumque  alio  con.sanLiiii  i';''ls  ariicnlo  mihi  cnnitinrtonim ,  ol  consilio  et  licentia  uenerabilis  uiri  Bucconis 
Hahierstadensis  episcopi,  etclesinm  qnc  dicilur  (icrbesicde,  pro  bonore  saDcti  Jobanois  Baptisile,  cuiu> 
i«Ii(|uie  ibidem  continentnr,  ex  palrimonio  predictonim  principum  dilatam  consummauit.  canoaicaBi- 
quo  oitam  sanclimonialium ,   quam  in  eodein   loco  ino^ptam   repereml,   eonindem   dominorum  li(^i 
laicorum  iuuamine,  iit  br>ne  nouerat,  canonice  et  regularilor  ordinauil.     Inslituerunt  cnim  hii  onine> 
preDominali  uiri  in  eadem  ccdcsia  morc  tolius  Roumuc  ccclesi^  abbatissam,  qu^  claustralitcr  uiucns  su^ 
spiriluaUter  prfessel  eongregalioai,  eklcmque  abbotisBf  soam  siniptlnrem  parlcm  de  prediis  preditic 
ecclesie  ad  siuiin  pioniriitiiiiirtn  decreufirunt.     Alia  uero   ad   nitiinti   (|tinftinr  prchendas  sanclimoaii^ 
lium  el  sustentalionem  sex  presbyterorttm  ct  uaius  diaconi  ct  uaius  subdiacooi  dari  iu«6eruot. 
uero  supcrcrant,  ipsis  laicis  qui  dicebamor  miaiateriales  ecdcMf  ad  mandottun  sdius  abbaiisaf  teniire 


Digitlzed  by  Google 


lilS. 


145 


dcbcntcs,  cuique  ot  dignus  erat  impeudcrunU  Hoc  etiam,  ut  his*)  qui  prouectioris  gtatis  intcr  cosdcm 
oogoatos  esset  adoocaliam  haberet,  et  qnod  nuUns  ex  ipen  eandem  aduocaliam  aliqoo  modo  aNenaret 
coilaudauerunt.  Ipsi  cliam  stalueraot  dari  Mraioiuni  aduocalo  tcr  in  anno,  duin  pre«i(icrc  dr  lx  t  iiKlicin, 
primo  uidelicel  post  Epiphaniam,  trcs  plcnos  porco^,  trp^  modiolos  Pt  Himiflitim  ^nUs.  iria  maldra  ct  di- 
raidiuni  fario^,  Irij^iuta  caseos,  dinudiam  «cxagenum  scutcUarum,  (piindocim  bicana,  quiaquc  galliuas, 
quinqua^nta  ooa,  septem  sexagenaa  aoenf,  oiginti  nmas  cerais^,  quinqne  oltas,  tria  planslra-  Kgooram. 
In  ebJomada  pust  pascba  dandi  sunt  trcs  porci,  quorum  quiiibct  ualeal  quatuor  ^«olidos,  beroam  cam 
inlcrioribus,  exccpla  aruina,  capilc  ct  pcdibu<i  ac  sulta,  reliquu  sicut  in  Kpiphania.  Item  proxima  dic 
dcdicationis  dabuntur  sex  oues  et  reliqua  omnia  sicut  in  pascha,  scd  sinc  purcis  ct  bcma.  H^'c  ideo  sla- 
tnerant,  ne  adnocatus  graois  eaaet  hominibns  eodesif ,  sed  eos  deimsaral  Qnkiqnid  eliam  de  iusds  can- 
sis  in  placito  suo  ab  hominibus  ecclesi^  obtincrct,  tcrcin  pni-s  sttn  cssct,  ct  due  partes  ecclcsir'  cndrtcnt. 
Hoc  etiam  de  conuouiii  consilio  oamiiun  cognatorum,  cum  opus  iicrel,  ut  abbatissa  eligeretur.  constituc- 
raot.  Riis  uero  hoc  modo  ordinatis  predicti  principes,  snasn  fratr»  sui  cpiscopi  Friderici,  et  ob  huc  qoia 
melius  sciunt  clcrici  rogerc  ccclesiasticos  ordines  quam  laici,  eandem  abbatiam  Ifoniiateriensi  ecdesi^  hac 
condic  ioiK!  ohtulfi  uiit ,  ul  quicunque  Mcnajtcrictisis;  cssct  episcopus  in  eodcm  loco  iinam  rtiriam  cum  bonis 
ad  iliara  dctcrminatis  habcret,  ipscque  cum  illuc  causa  dandi  abbaltssam,  quod  tamcn  sinc  predictorum 
heradum  oonsensn  nunqnam  fieri  ddiet,  uel  pra  aliqua  alb  eansa  enudem  eedesie  disfKMitioae  neoessaria 
uenirct,  semicium  sibi  Gcret,  ct  si  ullra  ciuMtfni  ccrlcslr  honis  .  .  .  sic  immilleret,  quod  aHqoa  sine  tribus 
causis  rucerct  quas  detcrminnuerant,  fti  uel  quod  abbatiam  sinc  prcdiclorum  liercdum  conscnsu  uel  con- 
grcgatiouis  alicui  darct,  ucl  do  bonb  ad  prebeodas  sanctimonialiam  pertineulibus  su^  mcnso  assumerct, 
nel  etiam  eiusdem  fedesif  bona  heneficiaG  inre  liberis  niris  praslarat,  quf  eiiam  ad  iod  et  ad  buins  in- 
slitullnnls  (Icstniclionem  pcrtincirnt ,  per  hoc  sii>t  ct  omrihtis  sticccssoribus  suis  prcdicli  loci  potostatcin 
pcrdcret.  Hac  igitur  re  tam  liuiicstc  ordioata,  quani  diu  idera  F.  cpiscopus  uixit,  stalus  ciusdero  ccclcsi^ 
securas  penQansii,  nec  aliquis  pactum  uQo  modo  infrcgit  Sed  mortno  iUo,  Erpo  snhseqneas  Monnsterien- 
sis  episcopus  prcdictum  pactum  uiolauit,  nam  hona  dusdem  eodesic  benciiciali  iure  liberis  uiris  CQgaatb 
.suis  poiTCxii.  Quo  facto  comcs  Thiemmo  palcr  mcus.  unus  de  prcdiclis  ri-alribus.  (pii  lunc  siq)crs(os  morc 
iostiluto  eiusdem  Cticlesic  aduocatiaro  tcuuit,  cum  marchionc  H.  ct  cum  fralre  suo  coroite  C  cl  cum  co- 
miie  W.  et  fratre  sao  oomite  D.  ae  com  oeleris  eogoaiis  suis  iniit  eonrilhim  quid  facerel,  oum  pactnm  a 
80  ct  a  patribus  illorum  firmatum  nipttim  cssc  uidetcnt.  onmcs  paritcr  commoli,  lcgatione  facla  cpisco- 
pum  Erponem  iu  ipsum  locuin  Gerbestede  uocauerunt,  ut  de  hoc  faclo  sccum  tractarcnt.  Ipsc  aulem 
uocatus  ucnit  ct  uix  dc  prcdicl^  potcstalis  ablatione ,  qu^  pro  rupto  paclo  Gcri  debuit,  intcr  sc  ct  cosdem 
priacipcs  pace  comporila,  bonis  ccclcsic  reddiiis,  priorem  pacli  condicionem  reilenuit  connnuniqne  con- 
silio  cam  dcinccp«  mtam  c«;sc  cnllinidiiuil.  Reiteriilo  ifiitur  pnrlo  |)rcdi(-to  rcs  tola  tran(|uil1ri  siac  motw 
pcmiaDsit  quam  diu  idcm  Erpo  cpiscofius  uixil.  Sed  eo  bdclitcr  in  domino  dcfuncto,  Burchardus  ciusdcm 
Honaiiiericnsis  ecdcst^  dictos  episcopus  superacnit  et  rem  hoc  prcdicto  modo  ordinalam  innenions  non  ex 
parlc  sed  omnino  doslruxit.  Nara  dcfuocla  ciosdem  ecclcsic  abbntissa,  nullam  aliam,  ut  rcgiila  .sanctimo- 
nialium  exij;it,  ipsis  prcfrcit,  scd  jiarfcm  tillodionim  c|uc  abbatis.so  porlinuit,  ctim  nliis  plurimis  bonis  qiic 
pro  aniutabus  predicturum  principum  ct  cognalorum  illorum,  quoruiu  omuiuju  corpora  ibidcm  scpulta  sual, 
in  anniuenariis  eoram  ad  dandas  oblationes  fralribus  et  sororibus,  et  ad  dandas  elemosinas  panperibin 
in  altari  sancli  Johannis  Baptislc  nlilata  ct  bnnno  llalucrstadcnsis  episcopl  coiinrniala  fucrunl,  monsc  su^ 
assumpsit.  Sanclimoniales  cliam  quas  ibi  moliores  inucnci-at  ct  quendam  canonicum,  quia  obcdienlcs  erant 
Rouianc  cccl(^sif  eiecit,  ct  quatuor  su^  assentantes  uoluntali  retiouil,  booa  eliam  ad  carum  prcbcudas  por- 
linentia  sibi  nsurpanit,  qoedam  iaauper  eiuadem  eoderie  bona  myilibna  dedit,  comiti  H.,  domino  Wiboio^ 


•)  fiir  ii. 

God.4ipl.Ull.  Wsdfti.  19 


Dlgrtlzed  by  Google 


IIIS -5-119«. 


doimno  H.  domino  B.  ddmioo  S.  domino  H.  et  ceteris  oiulUs  q/ubm  doldt,  et  aio  soniieiiiin  Dei  qnod  in 

il!u  I  laiisUo  licri  debebat  coltidic  prorsus  dcstruxit.  MoMuo  aero  illo  dcsttucforo  ecclesio,  iieDer«lri& 
doiiiirius  iiu  us  l)Onr  mcmorif'  R.  naluti>(;iilfn-is  cpisropiiB  e!»ro  fprens  lanlam  loci  destructioncni ,  commu- 
nicatu  consilio  totius  ecclestY.  dignum  du\il  ad  bonura  statum  preslantc  Domino  reformare.  Ego  uero, 
quie  loeus  ille  ad  ncani  speclabat  tutelam  et  defemiociem,  qoamuiii  in  eccieMasliois  rebos  adhuc  enem 
tener  et  fatuus,  tamcn  iriulldriiui  ucncnihiliurn  iiirnriiin,  cpiscdpnrnm ,  nhbatum  ceterorumque  fideliuin 
Cbristi  precepti»  et  monitis  iuslructus,  libentcr  e.\  liabundanti  rerum  mearum  copia  ad  oterne  beatitudinis 
uilam  obtineudam  ct  ad  tcoiporalem  feliciter  Iransigcndum ,  diuina  auxiliantc  gralia,  quod  mi*c  felicilati 

apiissimoro  Bdelium  .  .  .  «ixilb  inctpere  et  in  Domino  perHcere  oonslanter  elaboraui.  Qoid  plora? 

Sanctimonialos  ille  uiolcnter  exslriise  in  locum  suuin  reducte  siint ,  cf  ip<yinim  pptilinnp  ordo  illr  antiquior 
(iii  S.  Boncdicti  regulam)';  et  in  seraUiras  transniutHtus  eeL  Uomiuus  aulem  mcus  II.  cpiscopus  cx  regula 
S.  Aujpistim,  commoincsto  consilio  eodesie  et  meo  asaenwi,  palrem  spiritalem  eis  prfeme  insljtmt,  qui  in 
SpirilalifaiUS  neoessitatibus  ....  tamcn  pau  r  nunipiam  luai  pcr  spontancam  ct  liboram  olcotioiiem  eis  pre- 
ponrrofiir  His  ucro  ita  beiic  ordinatis  ct  dispositis  suporucnit  T.  Monasicricnsis  rpiscopus,  qui  omnc 
quod  ad  lionorem  ecdesif  ....  dcslruerc  et  adnichiliare  conatus  est ,  iloo  tamon  opilulanle  niclul  profccit, 
niBi  hoc  solum  quod  de  bonis  eccleiif  qninquaginla  mansos  qoi  ad  prebendos  aanctimonialium  pn»  animi 

marchionLs  H  inde  iibstulil.  pcr  (piod  cil.im  ipsc  conditioncin  jib  antoccssorihiis  mcis  factam  iii- 

frc$;it.  Siipplicaui  ctiam  doniino  Pap^,  quatcnus  boua  ccclcsic  qiio  benoiiciali  iuro  liboris  uiris  tradita 
fueraul,  uidelicct  coipili  U.  ct  .  .  .  de  .  .  .  ingrothe  et  celeris  «|uos  t^ium  est  numerare,  bona  quoque 
quf  prcfatus  T.  episcopus  suo  monse  cst  ausas  usiirpnre,  euu  auctoritato  congregaCioni,  que  Deo  gralias 
nunicro  nd  Onli  m  tiiginti  moniiilcs  sub  saiicla  prnrcs-iono  scraluris  sulifiita  manet,  rcddi  farrrof,  omnin- 
quc  quc  ad  faonorcm  Dei  ct  ecclchie  predictt;  urdinata  fucrunt,  uctus  quoque  pactuin  a  parentibus  mci& 
condicionaliler  fiictum,  et  ceiera  omnia  qiif  ad  slatum  etusdem  loci  pertincDt,  ipsius  suctorimte  robnrari 
ac  priuilo^io  consigniri  impetrauL  Tali  niodo,  ut  su|)radiclum  est,  Gerbestedc  locus  «  parontibiis  iiicis 
in.stltiitus  cst,  talitcr  cst  por  me  roformalus.  piT.scntibiis  dnniino  Cardinali  qui  fiinr  mcnim  fiiit,  ac  doniiiio 
mco  H.  Haluert>taden$i  episcopo,  cl  cetcris  cpiscopis,  atiliatibus,  clcricis  ac  hiii-is  irniitis  prcscntibu^i.  Annu 
domniice  iuGaniatiuiis  Millestmo  oentosimo  oetsuo  deciroo,  in  ipso  looo  Gerbcstedo,  b  nonune  DoBusi 
feliciter.  Amen. 

Dm  Sicgd  bl  Ttriom  gccan«aa. 

CLXXXVIIL 

C.  In  Domine  sanclc  et  indiniduc  Trinilatis.  Erkcnbcrlus  Corbeiensts  «bbas  presentibus  atqne  futuris  || 
Placuit  nostre  bumiliiali  omnibos  nutum  facoro  in  qiiibus  temporc  nostro  pro  p(is.sc  (•«•closic  nobis  commis^e 
proiiidimus,  ct  quanlo  laboro  qiic  inutilitcr  cmcrgcbant  rcsccaro  studuimu.s.  Ka  uiildii  ct  iutcntione,  nl 
succc»«uribus  noslris,  si  qua  siipur  cuusis  per  iius  quoquu  modo  Gnitis  inquiotudo  wulu  iui>rii,  dum  qua- 
liter  compodia  lijat  nooerint,  defensionero  oertissimam  lifc  no^m  scripta  proferant,  loco  autem  prodesse 
nolcntcs  obprobiinm  siio  dcsiHtc  liabcaiit,  si  non  snlum  ipsi  pro  sc  nm  labornre,  sod  noc  aliorura  labo- 
ribu»  prouisu  curauerint  conscruaro.   Fuit  igitur  io  dicbus  uoslris  quidam  FSl^E^PUJOTC,'*)  qui  oiagi- 


•)  Die  eingcmlilownen.  OriRinsle  *orlor<>n  gpgangenen  \V(>rlr,  stnd  »a*  der  »ltrn  Aaricfarift  der  Urkunde  xii  crgantra. 
•*)  Dmw  dgf  «rbiciher  Ar*  SlitMen,  dem  13.  Jatirhundrrl  lifrrtilireiulra,  Oirtc/Mbcil  XnpltlbiMlics,  4ic  ttil|rw«hllii(i<' 
grirrliiM-b«  Ma{wk«lv  aH*  wciclMT  dicarr  HaiM  un  (>ri](lniii«  |er«ciiriabMi  ial,  airlil  ««nUind,  ttnd  indcin  er  ■>«  mit  St»M> 
gniKlirlrn  Itlrinitclipn  Rodt«iailMni  «er«r«cll*rii« ,  den  unerfiarlefl  Mamm  Twaealibaoc  hifnudirichtc ,  iil  wrilrr  nlcht  •>> 
♦erwiindfrn.  Kantn  tr.ml  in.Tn  at>i-r  n-lmn  Aiigr-n  ,  w<nn  F  j  I  li  c ,  (tcr  d:ii  Ori^in.il  mr  sicti  lutlc,  ohne  «11«  Ahonng, 
dcM  er  ci  inil  gricchitclirn  ScliriniiigrD  su  tliun  babe,  dcn  Piamcn  Twactihaojic  tchrcikl,  ond  rine  grlcbrte  Anacri<*H 
dinfccr  nwclil,  wp  «r  ■■Mr  aadm  wui  dcr  Iclitcu  BiKlct  lico|C,  dca  Mcam  dcc  Gaucc  Abii|o  tMMMfliidea  wlll» 


Dlgltized  by  Google 


111»  — iiii. 


'  «47 


stratutn  ^ibi  ei  donuiiaiuni  super  bas  curies  uendicabat.  Gud<;lmon.  OueBbioon.  HecUaoQ.  Ziatcssoa  Ikken- 
haaoo.  HaiiidiuRni.  Medeotborp.  Sologon.  BraiBhornon.  Friddenm.  VBbikew  BeraesUwrp.  SatholL  et  per 

hoo  prebcndam  fratrum  sibi  non  fratribus  uUliter  usurparc  inteiidebat.  Officium  autem  ipsum  sibi  here- 
dilartiim  affirmabal,  undc  res  ita  Imhot.  Pater  cius  Reinfridus  d<'  ip«i^  ruriis  nnnuatini  solobat  atl  ma- 
ms  prepo»iiti  rcdilus  coliigere,  post  hoc  ausus  csl  diccre  sui  iuris  cssc,  inibi  uitlicos  staluere,  pro  libitu 
eaaetti  disponere.  Meaireeto  autem  Dei  iadieio  eo  Momcio  interfecto,  preeesBOr  neas  bcaie  mcmorie 
Harcwardus  61io  eius  adlitic  ad  mamiJlas  pusito  orficiiitn  ct  bcncGcium  patris  concessit,  sed  pucr  paulo 
post  obiit,  officium  autcm  cl  beneflcium  iu  potestiitcm  abbatis  rediiU  Tum  niator  cum  hoc  (iodcfrido 
adbuc  perparuo,  adiutorio  oorum  quos  adtrahere  putuit,  boncficium  uix  hac  condiciuue  oplinuit,  ut  offi- 
ciiim  eoreitt  abbale  muliieque  qoi  affucrnnt  perpetim  abdicarek  Hoe  pacto  mater  cootieait  cum  filio.  A 
mc  quoquc  ofricium  non  qucsiuit,  cum  benrficiinn  stmm  snsccpit.  Post  aufcm  qiiam  nupsit,  initt^tis  snis 
lautorihus  frctus,  pro  quo  XXX.  iam  annis  conticucrat,  ofUcium  requisiuiL  Vndc  cum  mo  ouuc  pcr  priu- 
dpes  et  often»  liberos  botoinea  meoe,  nunc  per  oiiniMeriales  meos  nimiam  soUidlarel,  premio  ab  bae 
aenlencn  enm  rcuocarc  contendi,  scd  non  rccepit.  Judieio  igitur  qucsito,  cum  iam  legc  miniflteriaiinm 
partz-m  snam  uiderct  infirmari,  quod  prius  t^htulcram  retipere  tandcin  conscnsit.  f|iiia  nfticiiiin  rcmnncrc 
sibi  non  posse  perscnsit.  Dedi  itaque  ipsi  Vil.  marcas,  et  coram  subscriptis  tcstibus  ofliicium  uoluntarie 
abdicaait  Geilierto  decano.  Wvlfranoo  camerarto.  GodelWdo  prepedto.  Hogono  prcpodlo  oamiqne  con» 
grcgationc.  Sigifrido  comile  et  nduoc.Un  Widikindo  uicc  aduocalo.  Conrado  de  Euerstein.  Sigebcrto  nobilL 
Heinoldo  uassallo.  Gumberto  dc  Wartbcrg.  Reinboldo  fralre  eius  dc  Koaostcin.  Rcmhardo  de  \N'aldek.ke. 
Fulcmaro  dc  Ittcra.  Folcnundo.  Conrado  de  Euerskutc.  Heiorico  Olepe.  Thicdrico.  Bern.  Thietmaro.  mini- 
Bterialibus.  Adelrado.  Godescatco  et  fratre  eius  .4nnone.  Heribddo.  IJudolfo.  Waldrieo  eaoierario.  Iiem 
Waldrico  pincerna.  Itrm  Waldrico  iiiniore.  Godoskalco  paruo.  Gcrhr  rto  Rr  inhrro.  Annono  Wcrnluirdo. 
Walone.  Karolo.  Altolfo.  Widoiooe.  Odone.  \(samo.  Thiedrioa  llcimwigo.  VVagune.  Waltbcrto.  Folcberto. 
Godescalco.  Albwma  soeero  Godeiindo  de  qao  racio  esL  Skerpotdo.  Conrado.  Beinbolda 

AcUiai  Corbcie  anno  Domini  M.CXX.  R^naute  Ueiiirico  Vio.  Idus  Maii.  li^c  ut  nuUi  sut  in  dubio 
firmamas  dooiiai  nostri  sancti  Vitt  sigQlo. 


Dm  Mf  41«  SchidMfonMl  darcb  tkun  Kiwntdiditt  MlftdnMkt*  Skf^  iM  Tcrlora  fHMgM. 


CLiaXVIIIb. 

In  nomine  domini  noelri  Iheaa  Chriati,  9fia  Rocherus  MagedeVnrgenA  fcdesi^  archiepiscopus,  sob 

prcsenti  paginn  iiotum  facio  nmnil)ii-^  riiri^li  fidcliliiis  tam  riituris  quam  prcscntibus,  quod  litem  et  discor- 
fiinm  diu  intcr  canonicos  Angarcnses  suumque  prcpoMtum  Othelricum  diu  de  prcbcndaii  dispo.sitionc  linlH- 
tam,  pacis  et  concordif  cupidus,  tandem  commonicato  comilio  dccani  prcfat^  ^cclcsi^  quondam  preposito 
oeterorwnque  reiigiosornm  viroram  lam  laicorum  quam  clericorum  subscripta  cmiditione  sedaai,  el  ut  ia 
postcrum  inuioliibilitcr  pcrmancrel,  firniiicr  stabiliui.  Sumnia  atitcm  conim  quprimonie  .specinlitcr  fuit  do 
curto  quadam  iu  pagfi  Ueildajgesh^  sita,  quam  a  ucncrabili  oostro  archiepiscopo  Uartwigo  ecclcsic  An- 

48» 


Digitized  by  Goo^^Ic 


148 


li»t. 


garcasi  tradilani';  eiusJeiD  fcclcsi^  canooicis  in  propaJaUerant,  HuiiKquo  ucrilatis  le»tinionium 

laanifesta  cigillati  uertnt,  sed  predictam  prepofldun  eandem  «ortem  gibi  nsiirpnaM,  et  snb 

priua  roili  L'iss('  ]htji1.iiii;ui(<i  iiii1    Ad  wdandjim  huius  disccptationis  c<tMtroiioisi.im  c^a     .  .  tum 

poncns,  ot  ulnquc  parli  prout  Iiabilis  potui  consuleiis,  statui  quatinus  seruitia  ad  priuatum  usum  prcpo^iti 
pcrtiaentia  (liianim  marcanim  prccio  inminaercnliir,  ct  usni  fralnim  rcstituercntur,  ita  uidelicot  quod  de 
Gurte  U.i.ga.  diniidia  marca.  De  Siliburin  dimidia  niarca.  Dc  Sih(i]liii;.;husun  dimid.  M.  De  Angnrensi  aero 
curle,  undc  prius  XIIII.  dioruin  cidcm  prcposito  scniitium  iictsdlucliiiiiir,  url  ni.irrn  .ir^rnli,  seplem  in 
usu<;  fnilrum  reiuissis,  VJI.  alios  in  proprio  u&u  ipsc  prepositiis  sub  prccio  dimidie  niarct^  ulttiiierct.  Adtiitis 
inMi|H  I  {ircposito  in  [truprium  usum  Heildagesbem.  Bedingihurpo.  ceteris  omntbns  ex  intcgro  in  prebendmn 
fralruin  dispcnsandis.  Huius  nutem  pacis  et  concordie  testes  sunt.  Decanus  Ilalhimardiis.  Gezo  camerariiis. 
rrtMhcricHS  co«;1os.  Johanncs.  Ekehardus.  Guntraniuus  pi-cpositus.  Fredericu.s.  Puriclianlns  (ccfesie  iu>-lr<- 
mainres.  Aiigarenses  autcm  ccclcsi^  canonici  trcji.  Aezelinus  dccanus.  Tbcodcricus.  Ilucbertus.  Laici  qiiatuiur. 
To]cinan]s.'Fredericos.  Meinricns.  Widolow  et  alii  plurcs.  Facla  sont  autem  hfc  anno  ab  incaraaliooe 
INwuni  M.CXX]. 

Das  aiir|;rHrurkte  gToiisc  krri»lormi|;e  Sir;;r1  zrigl  ilcil  CnblKlior,  mil  aa1>r<I#rktFm  Hauple,  luT  cii(<in  init  Storen  ^cv 
•«hrncn  Stuble  tiUeoil,  in  tler  recbtcn  Iland  den  BiMhafnteb,  in  der  linkeo  eio  oflene*  Uuch  Iwlteod;  mit  der  Uoa- 
«cbriat  aantnia  Dai  Gn,  HapAAmtnm  Eedciia  Archiifi^  f 

CLXXXIX. 

In  nominn  s.mctf'  cl  indiuiduo  Trinitatis.  ||  S.  Dci  gratia  Mindcnsis  cpLscopus.  Pro  omniltus  qiK-  cdc- 
stis  nobis  reiribuit  miscricordia ,  niclul  digne  retributionis  humanua  inuenit  defectus,  nunipiam  tamen  a 
iust(<  quantiim  possumus  tticissitudniis  debito  noalr^  deaotioob  aoerleinr  affectus.  A  parcotibus  cnim  ia 
hac  ecclesia,  cui  indignc  presidcu,  adiiuc  puur  obhtns,  eadem  Dei  a8|Nrantc  misoricordm,  cum  mnidma 
onrilatis  ct  ililcctinuis  aLiuiid.Ttitia  nh  omnilnis  canonicis  in  consortiuin  fratcniilalis  cnnim  siim  rcrcpttis.  et 
ita  mccuin  pcr  oinncs  ^tatum  uiccs  omnium  pcrscucraote  gratia,  per  diuersa  bcnciiciorum  ct  dignitatum 
incrcmenta  promotns,  nullis  ut  dictnm  ost  prccedentibus  meritia.  commoni  tamen  consensu,  oolimtaie  et 
pelioiono,  prouisor  ecclesie  suin  constitiitiis.  Uiido  notam  es-c  dcsidci aums  lum  futurorum  qnam  proscn- 
tiuni  cci  lcsic  iiDsttc  nostriqiif'  fidpliuni  dileclioni,  qiiotl  pro  his  tjmtis  diuine  pielalis  ct  ecclesie  nostro  ab 
ineunte  etalc  in  nos  respcctibus,  et  maximc  pio  spc  clem^  rctributiouis,  licc  bcredilalis  nostro  predia  in 
occldentali  parte  flumiab  q|uod  Leina  dieitor  siia,  unum  Vorewerc  in  Sntrem,  unom  in  Bedeburo,  unum 
in  Idanhusen.  unnm  in  Westreni,  tinnm  in  Weclicrthercn ,  unum  in  Elmenhurst,  eiim  orniiluis  ad  hec  ca- 
dcm  Vurcwerc  iure  pcrtinentibus,  uideHcct  mauciptis  utriusque  aexus,  arcis,  edinciis,  tcrris  niltis  ct  in- 
cuUis,  siluls.  pratis.  pascuis,  aquis  aquarumque  decursibttl,  molendinB,  pLscationibus,  uenatiouibiis,  quc- 
silis  et  adquirendis,  cum  omnibus  ullalcnus  usui  aptis,  licc  inquam  oninia  cum  consensu  et  collaudatjoiie 
vni;m[n  rt  Irpiilitne  hcredis  mee  Bcrti;',  landante  eli.iiii  (liir>.  Bninono  ciusdem  Berte  niantn  rt  mtim^iburfln, 
conscntientc  etiatn  in  id  ipsum  et  adstipulanlc  Gdclissimo  awico  et  cognato  oodcmquc  niumiiburdo  mco 
dno.  Adolfo  oomite  sene  de  Scoamborg,  hec  in(|uam  uniuerM  fcdesi^  Mindenst  einsquc  patrMiis  beaw» 
Pctro  apostoloruni  principi  sandoquc  Gorgonio  precioso  mart%Ti,  in  pago  Morstcme,  in  maOo  Gerbcrti 
Coiiiilis.  rr.itris  ciuiiilis  Erponis,  iuxta  uillatn  Riineberrhen ,  in  orienfali  part"  pcrpctuo  iuro  possideml.-\ 
tradidi,  ijed  unum  Vorewerc  ex  supradlctij»  iii  Sulhereni,  ob  rccorduliouem  auiiiK;  me^,  iii  Uiium  fratrum 
noorum  incomniulabili  firmitalo  donnui.  fcclesiam  etiam  in  IdanbaaeD  ab  cpisoopo  mdli  conoodondam  nisi 


*}  Di«  'Drkande  dtt  Ertbi«rtior»  Ilarlwig  iilirr  die«e  Srhcnkani;,  vnm  Jahre  1094,  ist  norh  vorhinden,  aber  lo  xrrriMai  futi 
ranlovbca,  im  van  dcm  laabalu  nor  nocb  wen^  hcrautMitiodaii  iM,  uo4  eto*  AbMlwift  dcr  «oriiindcacn  J^igncale 
MMiila  «cia  «ilHe. 


Digitized  by  Goo^^I 


itat-tisa.  U9 

sacerdoU  qui  ibidcm  stabililer  habitare  Deoquc  fidclilcr  seruire  studoerit,  consliUii.  £l  ut  li^  nostr^  tra- 
ditioDig  et  constitntioni*  deuotio  nanquani  in  irritiira  ducatnr,  hanc  cartam  conscribi  insainaB,  si^K  noalri 

impressione  signaainuiS,  bantt  tiOStri  firmamcnto  stabiliuimus,  tcstibus  idoncis  curroborauimiLS.  Ili  mnl 
tcstes.  Xobilcs.  Adolfns  comes  prcdictus.  Ebcrhardus  uiociloininus.  Bcrnhardus  el  fratrr  ri«<:  Coiii).  Mintstri 
^cclfsie'.  Ccrbcrtus.  Kgilwardus.  Horewardus.  Liudolfus.  Vastmarus,  Prcterca  alii  qiiidam  libcn  houiincs. 
H^IHUi.  Atbelbem.  Roioo.  Rothward.  Athdhelm.  Ido.  EflboM.  Thancward.  Eioo^  Heinhard.  Dodilo.  EgiMrd. 
Dai  Sir^rt.  «ridii  k  ;iiir  Cliarte,  an  eioMi  «on  4cr  Scbrflt  fecr  (elMwaaD  Riiniw,  ah  •dMnlm  PTfHWHttdfc» 
aofiebenel  «<r,  iit  TcrlurcD  gr^aogca. 

cxc. 

ffnch  einfr  im  fltcmjligen  Miinttfnthen  I.antlfi-Areliiirr  aun>ewahr1en,  ncueren  Abnchrift. 

In  nomino  Sanct^  ct  indiuidu^  Trinitatis.  Xbcodcricus  Moiiuslcricn^is  Ecclosio  Dci  gratia  Episcopns. 
Notom  fieri  vohimii*  lam  prosentibus  quam  rnturis  Christi  fidclibus.  qiiod  Comitcs  Goilcfridiis  et  Olto  Ira- 
Ires  pro  aalule  ammaram  Bnarum  obtulcnint  sc  ei  sua  qucdam  Dco  et  beat^  Marie  semper  vii^;im  ei 
bcalorum  fipostnlnnim  choro  omnibusquc  Sanctis,  vidolicot  Qipf  iilx  r^-li  quod  iiirc  allodii  pnssi'|phanl,  cum 
aliis  allodiis,  curiis  ct  maRsis,  Weme,  Nette,  Alstedcn,  Ueilc,  Capcnbcrjjh,  cum  uuiuersis  usibus  caruin, 
sdlioet  pratis,  pascnis,  viis  el  inviis,  et  irrigais,  molendmis.  neniorosis  et  campestribas,  tradentes  bfc  iu 
manus  fratcis  Norberti  ad  usam  ct  ncccssilalem  fratrum  tam  prcscntium  quam  fiilurorum  ibidem  Deo 
scniienlium  sccundum  apostolica  instituta  tl  sccuiidum  regulam  boati  .\iij.;ii>tini,  sub  disciplina  cf  ma^istfrio 
prcuomiaati  fralriii  Norbcrti.  Ego  vcro  Ilicodcricus  supradictus  Monastoricnsis  episcopus,  rogatus  a  Colo- 
niensi  Arduepisoopo  et  a  snpraBonunatis  fratrflHis  OHone  et  Godefrido  et  ab  uniuerso  CanoniconnB  ibidem 
dcgentium  colloi^in.  X**.Vin'*.  Kalcnd.  Septembrls,  in  dic  scilicct  .\ssumplionis  Sancto  Dci  goiiitricis  scmpcr 
^-irgials  Maric,  pcr  pontificale  ofOcium,  babenles  coopcralorom  Spirilum  Sancluin,  castnim  ot  ciusdem 
castri  ambitum  solemni  coosecra^one  vertimas  et  immulajiimus,  ut  cxindo  esset,  sit  atquc  pcrmancat  im- 
niiinitas  atque  dmilerinm,  iacicntcs  in  eodem  ecclcsi<;  fuiidamentam,  assignaates  eidcm  eedesif  predtcta 
allodin  in  dotcm  prrpctnam  Post  licc  autcm  brevis  el.ipso  feraporis  intcniullo,  ct  anrtn  fralrum  ibidcm 
collegio.  Godefiridus  et  Otto  supra  dicti  gcrmaoi,  adbuc  in  habitu  posili  niilitari,  de  allodiis  quo  tauc  h^- 
reditario  iure  poflsedcront,  Hencgede,  Corcle,  Sorbecke,  Wisele,  Wesheim,  cam  nansis  ct  raansiaDariis, 
viifl  et  inviis,  pmiis  ei  pascuis.  ncmoribus  ct  campestribus,  ct  ciim  uniuci-sis  usibus  et  appendiciis  suis  et 
iusticiis  earum,  supradiclc  ccclcsic  Capcnbcrgh,  scruisquc  ct  ;nu  illis  Dci  ihiilrni  constilutis,  cornm  tribuni.s 
in  stalutis  placitis  in  usus  pcrpctuos  contradidcrunt  cl  transhuicnint,  suasqiio  dalioncs  ct  oblaiioncs  in 
synodo  nofltra  renonaaerunt  et  iMnno  nostro  sibi  firmari  postnlauerunt  Ea  autom  quf  Deo  oblala  sunl, 
sacrorum  aUcslationc  canonum  .sacrn  ps<;o  prrhibcnliir .  undf  (jni  ci  TIpo  niirriro  t  l  ad  suum  usum  retincrc 
pnrsumunt,  sacrilcgii  et  ctcrn^  damnationis  rci  esse  conuiocuntur.  Ea  proptcr  «{uicunqiic  tcmcrario  ausu 
Dco  et  fratiibus  iam  diclam  ccclesiam  et  curtes  vet  anqnid  dc  .supradictis  posscssionibus  aufcrrc  pr^som- 
pserit,  com  fratribus  nostns  ccclesif  nostrf  prflntis  cl  saccrdotibus,  in  prcsentta  nobflium  et  ecclo^  muii- 
stronim .  viiiculn  nnnflicmatis  u-iquc  quo  rcsipiscaf  innodauimu.s.  Vt  atilcrn  hcr  tam  a  fuluris  quam  a  prc- 
scntibus  rata  habcanlur,  ct  hoc  ordine  le|jitinic  gcsta  el  firmata  cssc  crcdantur,  bulla  nostra  assignauimus, 
et  in  virlute  Spirilus  Sancli,  at  perpebio  incomralsa  permancaot,  vhiicolo  bamit  nostri  firmauinms.  Actum 
vcro  cst  .\nno  incamationis  Dnmini  Hitlcsimo  Cente^mo  vqjCflimo  secundo.  Conficmalom  vcro  Anno  eios- 
dcm  incamationis  Millosimo  Ccn(r<:imo  >-igcsimo  quiiito. 

Tcslcs  priraf  tradilionis.  Adolphus  comcs  dc  Allcna.  Wigbolilus.  Hruno  tribunus.  Wenicnis.  Emunf. 
Franoo.  Lambertos.  Reginbolt  Bertholf.  Confirmalioois  vero  qu^  Iheia  est  in  synodo  tesles.  Bruno  preposiias. 
Rutbcrtus  (lccamis.  r!n,u'clI)<'rUis  custos.  GcrnnJns  mngistcr,  ncimwanliis.  Guntramiis.  Folcmariis  dc  Sanclo 
Mauricio,  ct  omncs  canonici  ct  sacerdotes  qui  sacr^  synodo  tunc  inlcrfueruut.  Nobilcs  vcro.  Rudolplius  ct 
fratcr  cius  Bertiardus.  Wem.  Bonmrdns.  HerenMit.  Miniiltrnlcs  ven».  Wallenu*  Xhietmu-us.  Bruno. 


Digitized  by  Google 


liii. 


CXCI. 

In  nomine  sanct^  ct  indiuidu^  Trinitalis.  Ilelmburch  humilis  ancilla  Dei.  Notmn  esse  uolo  tara  fuUiri;» 
quam  preseDtibtis,  «jood  pro  remedio  aaimae  meae,  ||  «oNaudatioDe  BERNHARDI  de  Lippe,  in  euiiu  enm 

tiitcla  ot  miindiburdio,  consensinjue  alionim  cnlicrcduni  roeorum,  tradidi  perpefunlitpr  in  proprium  sanctae 
MARIAK  Dei  gcuitrici  reliquisque  saoclis  in  ^cclcsia  Uerisieniu  (|ua(uor  maosos  cum  omnibus  svaa  pertioeo- 
Uis.  boc  csi  aaimatia  et  inanimaiis,  mobilibus  et  iamobilibus,  silos  in  oilla  OVERIDE  oombata,  in  parro- 
cbia  LOVENE,  in  oomitaln  FRIDERtCI  oomitis  ad  Tbuneresbcrhc.  Fecimiis  antem  boc  ea  uidelicot  ratiom . 

ul  deincops  omni  tpmporc,  rfmola  oiiiiiiuiii  hominum  conlrulirtintir .  pfrlinrnnt  in  pfrprtttum  ail  |>n'bi'ii 
dam  saaclimoniaJium  ibidem  Dco  su^mjuc  sanctissim^  genilrici  sancleque  SATVHM.NAt  uirgini  scruicntium. 
fit  tit  hoc  In  fotnram  in|^  firmum  pereeuoret  et  inoonuuhom,  uenerabiHs  eitisdem  loci  abbatiasa  V&K- 
TRIX  nobis  pctenUbus  hoc  inde  iussil  Heri  .scripluni,  sigilli  sui  iii|iri  >sionc  roboratum  el  insignilum.  Inlcr- 
fucnml  aulem  huic  tradilioui  lideles  isli.  Venerahilis  prodicta  HKATRIX  abbatlssji.  Preposita  llelmburch. 
Decana  UelroburcL  Ida.  Redin.  Siburch.  Reatriv.  Gunderat.  Cuncgimt.  Liuldmt  cum  reli(|uis  consororibus. 
Ek  dero.  Ade^  Thietwart.  HeJmer.^Uerrat.  Harcwin  F.\  l.iicbliberis  et  ministerialibu«i.  BERNBART  de^Lippe. 
C&nrat  eiu.dem  lori  nduocatus.  Oilelric.  Vdo.  Cono.  Conmt.  Bernfiart  rrmnit  Widerolt.  Ileinric.  Odelric. 
Alberic.  Gudescalc.  Reinhere.  WczeL  Riprcch.  Vdo.  Wiren.  cum  aliis  multis  ulriusque  sexus  fidelibus. 

EGO  'niietmams  nenerabilis  abbalissf  BEAIRICIS  noiarins  soripeL 

Daia  tll.  Non.  Mnrt  nnno  dDniinicae  incnrnationis  ]f.CXXIII.  kdicL  L  Actnm  HERISIE  Mi  moaoslen» 

•  aanctiflsinif  Dci  gcnilricis  MaRi^  ieliciter  AMEN. 

'Pj»  Sicfel,  «ckbci  •a%fdnickt  war,  itt  fcriorcB  |(guc«i. 

CXCII. 

In  noroino  sancte  ct  indiuidu^  Trinitali>  Hcinriciis  Dci  f.ratia  PatliPrbninnfn.sIs  ecclesip  cpiscopos.  || 
Sicul  sagncis  industri  c  et  laudaiulo  prouidcnli^>  cognoscilur  res  gcstas  mcmori^  postcroruin  commendare, 
Ua  Dibilomiiius  desidi^  cl  uegli^cntio  a$cribitur,  ncglcctu  earom  cmulis  ecdesiaram  aditum  prcsumptuo^o 
lnffftffftiii»  oigpanler  non  premuniri.  Que  sollertcr  contcmplantos,  e(  ^bniis  nobis  commissis  ccclcsiasiicac 
tuicionis  prolcclionem  in  fulurum  impendciilcs,  oninlhu-  fldclihiis  notum  os-^f  uolumus,  qtialitcr  iiir  qiiid.im 
nomine  VVigbardus  ac  uxur  sua  Walburg  nomioaia  cum  duobus  filiis  suis  Wighardo  ct  Folcbcrto  i(  iiipi> 
ralcm  camis  so^  Hbertttem  sob  fcclesiaslic^  semitotH  rcdlgentcs  proprietatem,  snhibri  consQio  {lari  jur 
^Miderio  se  in  proprietatem  Patherbrunnensis  ceiiobii  iuro  mini.sterialium  dcderunt,  duosque  mansos  ia 
Otlicn,  qiios  hereditario  iure  posscdcrant,  luudaiitibu.s  cl  fauenlibus  legitimis  hcrcdibus,  ccclcsi^  confereo- 
les,  cus  ab  ipsius  ^cclcsi^  abbalc  Ilamukonc  Mbi  postcrisquc  suis  a  gcucralionc  in  gcncratiooom  iure  be- 
neiicii  profuturas  reopperaoL  Hnnc  tradilionem  a  Frithcrico  conaile  aduoealo  ^eelesif  nostr^  apud  Balho^ 
non  regali  banno  fimialam  ct  stahilitam,  banni  nosfri  muniminn  roborauiintis,  c  l  hanc  cartam  in  tcstimo- 
nium  ucrilatis  scriptam  sigilli  nostri  impresiUoiH'  msjgtiiri  raandauimus.  Uuius  Iraditionis  ct  conlirmalioui» 
tesles  tMiucos  de  pluribus  proferamus.  Wino  |iri'i)o>itu8.  Bemhardns  decanus.  Conradus  prcpositus.  Godc- 
EsiCDSi  RebibcrtitS.  Ranlwigus.  Folcberlus.  Uai  huanMUs.  (  anonici.  Ministeriales  aulcm.  Vffo.  Ilugo. 
Hcinric.  Ijlbreth.  Adolhcro.  Rcrnhard.  Altman  Foli  luaili.  Wclc  iko.  Waltgot.  Albem.  Reinzo.  Filbrath.  WaP-  I 
mund.  necclio.  Gcrlach.  Actum  ia  Palbcrbrunnon  XUll.  kal.  Jul.  anuo  ab  incara.  D.  M.CX.\IIL  lndict.  L 
Rcgnanic  Udnrico  V.  regp. 

D«s  aa%ebellel  gewcscne  Sit^Kl  Ut  rtrfMSD  gcgangcD. 


Digltlzed  by  Google 


Itss.  451 
CXCIII. 

In  nomine  sanct^  ct  indiuidn^  Trinilatis.  ||  Epo  llamuko  Dei  gralia  Palhcrbrunncnsis  occlcsic  humilis 
minister.  Notum  ficri  cupio  postcris  nostris,  quod  quidam  uir  Wighard  et  uxor  sua  Waltburg  nominc  cum 
duobus  niiis  Wighardo  et  Folcborto  ex  libera  conucrsiono  sc  daulcs  in  proprictatcm  ^cclcsic  nostrf,  accc- 
peniDl  •  MdNB  mansaiD  amiiD  qaadragiiita  jugenim  in  Othibem,  qa«m  come»  ciutlatis  huias  Elferus  pro 
rf*(]iiio  animo  coniugi>>  siip  Rf^^rlintli'^  af!  nllarc  Sjmctorum  aposloloriini  PI'TRl  nt  P.WM  optulit.  tr»li  con- 
dicionc,  ul  omni  anno  in  fc6lo  Sancli  Michaclis  tara  ipsi  quam  post  cu:»  poiitcrilatis  su^  iilii  duodccim  de- 
narios  grauiora  mooel^  enatodi  ccclcsio  nosiro  persi^Dl,  ol  si  hoc  neglcxerint,  nel  daodedm  coltdoa 
soluaiit,  ucl  oianao  careant  lluius  rci  tcslcs  sutil  i-i  preaentis  scripti  p.-i^tii;i  «<t  lioiititu  s  i|iK)ium  sunt 
nnminfi.  Wino  prcpositus.  Bcrnhardus  decanus.  Conradiis  prcposilus,  riodi  ><  al(  iis  l!>i(  us.  Ht  iiili(^rliis  Hnnt- 
wigus.  canoDici.  Mini&teriales  autem.  ViTo.  Ilugo.  HeiDric.  Eilbrath.  Adelbcro.  liemliard,  Walmant.  Folcbralh. 
Webika  Wallgot,  Albern.  Rein»».  Eilbrath.  WarmtMd.  Beoelin.  Gorlag.  et  alit  mnltL 

Aefnm  Patberbnmnon  xnu.  Kal.  JuL  Anno  ab  incara.  D.  1LC.XXIII.  Ind.  L  Rcgoante  Hdnrico  rege  Vm. 

VoM  dcm,  mit  PergamtnUtnir«ra  auf  die  Charle  grlii-l'>i  ii-n  .Sii;;!'!,  <|j*  ««ilwiirlii  «rliendc  Bruiitliild  det  Altlri,  mit  unhr»  . 
dMfcNw  H«ii|rtc,  ciiM*  Stob  (a  <t«r  rcchtra  Bnd  ein  Bucb  in  drr  linkcii  Uaad,  vofitcUcad,  Ut  tm  gmcMr  Th«il  T«r- 
kma  tn¥>Vh  <Mte  '"'^  ^  UaHclirift  aldit  nMhr  mmicImd. 

CXCIV. 

1d  nomine  sancte  ct  indiuidoe  TrinitattB.  Heinricus  Dei  gratia  Paiherbrunnenais  fcclesi^  cpisoopns.  |) 

Nouerit  oTnninm  riflrliiim  Clirisli  t;im  firr«;pntiiini  fjiiam  fuluroruni  iinitifTsitas.  qiiali(i~T  (Xclnsta  r|im  cst  in 
Atlon  ucneril  in  propriclalcm  Pathcrbrutuicusi^  cctidliii.  Aiiliquiorcs  iiustri  ili.\crunt  ibidcm  quondam  fuis^ 
congrcgationera  in  honore  sanel^  Dei  genitricis  ItAltlK  coadunatam,  in  citius  honore  cadem  basiliea  esl 
dediciita.  Nunc  ucro,  pcccatis  homirium  ul  putatur  o.xigentibus,  llix  parua  qu^dam  uesligia  huius  rei  di- 
nosci  possuiit.  Vnde  doninus  llainuko  uenerabilis  Pathcrhninnensis  cfnobii  abbas  lempoialibus  rebus  pro 
subditorum  nccessitatibus  explondis  scdule  dcditus,  bcalc  Dci  gcnitricis  cl  uirgiiiis  M.\HiH  amore  prouuca- 
tna,  et  rratrum  et  fidelium  suorum  consilio  et  attxilio  animatns,  Bernhardum  oomitem  fratram  Volki^  de 
Halosburgh,  cuius  propria  fnit  i^TcInsin,  cum  amicis  suis  adiit,  ct  conucntionem  pro  ceclesia  cnm  eo  (a- 
ciens,  scdecim  ei  marcas  spupondiL  Qui  ucniens  cuin  herede  suo  unico  -scilicel  lilio  norainc  Amulun.L;o. 
tradidil  ^cclesie  beatomm  apostolomin  Pctri  ct  Pauli  in  Pathcrbrunnon  ipsam  ccclcsiam  cum  agrij>  ct  inan- 
tSipm,  pnscuis  et  praiis,  ct  cum  omnibus  atUnentiis,  Widiicindo  adnocato  fcclesi^  astanto  et  com  abbato 
et  fratribus  sust iiiientc.  Abbatc  autem  memoratum  argentuin  pcrsuluentc,  nirsum  uonil  prcdicliis  romes 
Bernbardus  iu  placitum  memorati  Widikindi  aduocali.  et  hauc  tradilioucm  iaudauit,  stabiliiiit  ac  lirmaiiit, 
legtlimo  herede  sno  unico  fiBo  astante,  laudante  atque  uua  «ecum  tradente.  Vnde  nos  superne  rcmune- 
ralionis  intuHn  ac  prcfati  abbalis  ct  fratrum  suorum  rogatu ,  ipsam  «Tclcsiam  cnm  omnibiis  snis  appenttitiis 
r^rqtiisilis  sf»n  nrquirendis,  nostra  ponlillcali  auotnritalc,  (TrlcsiV;  bfjilfinitn  njmsfolortim  r^lri  ft  Piiuli  in 
k'atberlirunnon  confirmamus  ct  corroboramus,  clcrna  ferientes  malediclioiK'  oinncni  hoininem,  qui  (jiicm- 
Hbct  abbatom  et  fratres  ipsius  monastorii  super  hae  inquietaro.  molestare  aut  diueslire  presumserit.  Vt 
aulem  boc  confirmntinnis  nostre  aiictorilas  stabilis  rt  Ir)r()ntnils,i  pcrmancat,  paginam  hanc  indc  conscriplain 
sigillo  nostro  insigniri  fecimus.  Uoius  traditionis  ct  confirmalionis  testes  suiit  tain  canonici  qnam  monachi. 
Laici  uero.  Tbiederic  de  Vordei.  Brpo.  Wezela  Vffo.  Hugo.  Hoinrich.  Liudold.  Athclbcro.  AlUuaii.  Folbrath. 
Altmar.  Frithemar.  Welciko.  Sigebodo.  Sibraili.  Wnnound.  Sibraih.  Heinaow  Eitbrath.lGerlach.  Godcsealc  Conrad. 

Acta  sunt  hi^c  Balhornon.  XIUI.  Xal.  Decembr.  Anno  ab  incanatkMie  Domini  H.CXXUI.  ladtottooe  U. 
Regnnn)<>  V  Hfinrico  imperatfinv 

Uii  gruMc,  •citwartt  neb«o  <icr  Sdiriri  aurgrbtnct  scwetcoc  Sicsel  iil  lerlurca  gcgan^va. 


Dlgitlzed  by  Google 


m 


iitt. 


cxcv. 

Aw  4cai  Ardiive  der  StaadabcViwlulk  Kappcnberg. 

C.  in  nominc  &anc(c  et  in(liui<iu^  Trinilali^.  iieinricuK  diuioa  fauentc  dcmcntia  quartus  Romauorum  Im- 
porator  AtigiKliis.  \\  Notuoi  fieri  aolumaB  tam  presentibas  qoam  futuris  Christi  fiddibns,  qnod  Goderridus 
comcs  cl  fralcr  oiiis  Oifo  rn^fnim  Capcnbcrg,  qrifKl  Jtiro  nllfjdii  |)(is>i(lcbant .  cum  iKii.irontihiis  qnnfiinr 
curii»,  Nette,  Wcrnc,  Uoiic,  Alstcdcu,  Deo  patri  oinnipolcnti ,  ct  bcat^  Dci  Gcnitrici  Marit;,  ct  bcati!)6imis 
apostolis  Pftlfo  et  Paiilo,  SanclBque  onmlbus,  spc  futurc  rotribotionv  ammali  optuleniui,  tradeotes  hoc 
aeoerabiH  firalri  Norbcrlo  suisquc  frntril)us  sibi  i>ui)icc(is,  conim(|ua  Miccmsoribas  in  canonica  profcssioiR^ 
sccunduni  apostolica  instituta  ibidom  dcgctiiilius.  Nos  ipsis  fralrii)us  nd  impcrialc  pa(rociiiium  confugicnti- 
bm  traditioocDi  haoc  ratam  el  inconuulsam  pcrmancrc  slatuimus.  Deccrnimus  etiam  ct  lirmamus  ox  ru- 
gatu  comndem  frBlrom,  quod  nullns  eplscopus  oel  einsdem  coclesle  futanis  prelalns  potestatem  habeat. 
regMiem,  professioncm,  inalitutioiirin  assumpiam  iminularc,  uci  induigcnlia  buiioris  licenti^  cornimpcre. 
,  AduocntiK  ibi  nutliis  siti  nisl  (picm  fratrns  ipsi  uiifinimitcr  cicgcrinl.  Qui  si  incon>mod«':  ticl  iniitilis  fucrit, 
i>i  scmcl,  sccimdo  ucl  tcrcio  correplus  non  cmcnduucnl,  aliuw  cli{;cndi  libcram  liabcanl  faculuiem.  Hoc 
et  fideles  Dei  sdre*)  aolumns,  quod  eidem  Godefrido  eiasqao  fratri,  pro  redemplione  animf  ttte^,  mprof 
dicto  saccniotc  pro  eis  inlcrccdcnlc ,  rciiinrn  olFcnsam  ex  nniino  rotulrinamus,  obsiitcs  ('Dniin  mnntiniitti 
mus,  ct  «luicquid  causf  uel  exactioDis  iu  ipsos  habuimuK  ucl  baljero  possemus,  ctcroaUtcr  posiponimus. 
Ad  hanc  oero  nostram  traditionem  leates  ydoneos  adhiboimas.  Adetbertum  Mogontinom  archicpiscopam. 
Fridericum  arehiepiscopum  Coionicn.sem.  Hartwicum  Ratisboncnsom  cpisoopam.  Ottoncm  Bauenbcrgcnscm 
cpiscopuni.  Hriiiionom  Spircnscm  i^pi«roptim  Ilrriin.innuni  Aiignsteiiscm  episcopum.  (Icbpliardum  Ilorbipn 
lonsem  episcopum.  Alii  quuque  principcs.  Ilcinricus  du\  Iktioariorum.  Fridericus  dux.  Sjmoa  dux.  Pcrtoltus 
dttx  et  frater  cius  Cunrados.  Hardiio  ThoipoMas.  Hardiio  Gngelbertaa.  Berengariaa  coBie«i  \Si  oatem  Irc 
noalr^  Iradilionis  aadorilM  ctabflis  ct  inuiolata  orani  permancat  eno»  iiMio  indo  cariam  acribi,  et  ^pi 
iiostri  imprcssionc  iussimns  insiimiri.  PrctfTca  qimsciinqTj»'  pnsscssioncs ,  quecunque  bona,  in  tcrris,  uiiicis. 
mancipiis,  ccnsibus,  decinii.s,  molcndinis,  aquis  aqiiarumuc  dccursibu£,  pratis,  pascuis,  nemoribus,  cani- 
pcslribus,  monlibus,  collibus,  iiallibtts,  ant  quibnslibet  aliis  rebos  prodida  Capcnbefnensis  ecdesia  ui  pre- 
scnliarum  possiilct.  aiit  iii  fiiliirMiii  crmcos^itnic  iioiitificum .  !aii,'itiorio  rcL:iiin  nei  principum,  oblationc 
iidciium.  seu  aliis  iustis  modis  putcrit  adipisci,  omnia  ci  impcratoria  auctorilatc  coniirmamus.  In  (piibii^ 
b^c  propriis  uocahuHs  duximiis  exprimonda.  llcugcdc.  Curede.  Sorbeke.  Wttde.  Wcshcm.  cum  mansi^  rt 
raansioBartis  et  unluorns  usibaa  et  Jtnticiis  suis.  Si  qua  igitur  ccclesiasticn  sccubrisae  persomi  haiio  nostic 
constitntioni<  pn|;inam  scicns  contra  cain  iionire  tcmptaucrit,  si  secaildo  terciooe  COmmOttila  presumptionieni 
8uam  non  corrcxcrit,  indignationis  noslre  [M-nam  scnlicl. 

Stgiuim  Heinrid  Quaiti  Itomauorum  Imperaloris  L.  M.)  Itudetiuim. 
Piojlipjius  Cancellarius  Recoijnoui  vice  ArchicanreUarii. 

Data  anao  dominic^  bicarflationis  M^C*'.XXMU<'.  Indiciione  XIU.  apud  Lobwiscn.  Quando  domiwis 
Impcrator  anulum  et  baculom  eoctcsi^  RcmblL 

Dw  «ie  gcwakDlich  aurgedruckte  grnMe  Maieitiiu«i4Ys!  Iit  swar  hh  tbcra  HKfle  idiMibAft,  jedoch  dic  Figur  dci  lu»- 
MM  Mbct  ■!«■  ipwMrcB  Thcite  dir  ItaiHlflft  loch  cifealMn. 


*)  Im  OrigiMle  Uebt  durch  ciaen  Schreibfelilcr:  frrire. 


Dlgitized  by  Google 


1123. 


m 


cxcvi. 

In  Christi  nomine.  Notum  ps<5e  uolnmns  fam  prpsontis  nii  qtiam  fiitiiri  rhrisli  rnJclilins,  Qualitor 
ego  Wioo  prepositus  niatris  fcclesi^  Sancti  LlBORil,  conuuujucalo  Beniluiitit  decaiii  iiosUi  ecterurumque 
rralrHDi  ae  fidefiiira  nofllronim  consiBo,  decreuerin  ut  qoieuinqQe  uiNicn»  proeiirmierit  cortin  qnf  est  in 
LESSETE,  el  libera  est  a  soluendis  (lcciniis,  pro  dviobus  mnnsis  ad  ipsnm  porlinrntibus,  undp  nohts  iure 
debontur  decioif,  wper  graoarium  Qoslrum  VIIll.  maidra  fruinenti  annuatim  dcbeat  persoiuere,  ita  concessa 
abi  deciina,  nt  aiue  ipsemet  mUicus  atne  eliuR  quicumque  ex  cupmdietk  iminw  quicquam  ipso  concedente 
MNierit,  nulUis  ct  in  congrcgandis  dccimis  uim  ullam  inrerat,  aed  ipM  oiUicus  utililali  suf  ex  his  ut  liboerit 
prouideat.  Si  nero  ipsc  inlliciis  plus  agrorum  de  quibus  nobis  docima  dcbctur  qnnm  snprfidictos  mansoe 
seminauerit,  debitam  de  eis  oobis  decimam  dimiual,  et  tiic  onmis  inter  nos  et  fratres  uostros  mooacboe 
de  deciniB  diKeptaiio  ceaeeL 

Hutos  rei  testes  snnL  Hamuco  aUias,  oniiis  u%iianliB  ut  bfc  fierent  dBboranit.  Roolhard.  Gerlag. 
monachi.  Bemhardus  decanus.  Cuonradus  prepositus.  Rcginbraht.  Esic.  Gcrnand.  Rantwig.  canonici.  Bi 
laici.  Volcbraht.  Waldgot  Altman.  Adalbera  Bernbard.  Yolcniar.  Hize).  Sibrabt.  Warmuod.  Liudol/.  Gerlag. 

aliiquc  quam  plures. 

Aii%«4rad(t  ift  4m  illflfte,  §nm  MUHmifit  Sicfrl  4m  Domluipitdi  n  P»4crl>oni,  nit  «icm  *«rwiru  irhowdpn 
■NilUfci*  dui  lliil%M  ta  blMftMiiclMr  KMdtftftbtr«ii|iniMd«ditwi  HMpt»  ■od  in  4«  Iwkai  Bi«d  «m  Mrilkp 
ivlla  hailOTdt  nd  dir  UmwMfti  Sci.  Ltboriiit  EfCk 


God.  dift  kiit.  WMtiid. 


30 


KachweisDDg 


I.   der  abgebildeten  Siegel. 


1. 

2. 


3. 
4. 
3. 


8. 


fit<ritjq(el  KaMer  0«e'«  UJ.  sebarig  lu  dcr  Urkuode  Mr.  lAXtV. 
GriimeriN  Si««rl  dc«  BiichAft  Mdavm^  «oo  Padcrb«n>;  mn  dcr  mik  df 
fcoildencn  Slr^oUuniiiilung.    I)ic  CrLuiiilc,  zu  welclier  v*  gcliuftei  i*^  oiabt 
dcna  Fragmtfnte  bei  ^r.  968.  «Jer  Regc*t«s  Cfwibot  <iod. 
Kleinerc«  Sii^el  det*clben ,  geliorig  xa  dcr  TTrkonde  Kr.  XCV. 
Gruxeres  Sirgrl  dra  Biicbori  Imnti  \on  Padcrborn;  lu  dcr  'Crlc.  Nr.  CXUXL 

ILIctaeres  Siq^el  desMllMa,  mit  cioer  «niiken  GrmiaB}  an»  der  olt  dcm  Moe.  TOlerl.  Altcrtk.  n  M&oitir  «erbood, 
HmniluoK.    Die  Urkande,  lo  welclier  es  grhurti.-,  iit  oicJit  mdir  oechioweliio.  —  Doreh  e(D  mt  ipfifc 
Ut  iltfr  Kopr  In  (Irr  Abbilduni;  tcrlLchrt  genctcbnet ,  da  cr  iin  Orisinalc  nmch  dcT 
Sivgel  du  liisrbofi  Erpko  ton  Uim^udevord;  «o  der  Orlt.  Hr.  CLXVL 
$ie«cl  doi  BiHbjfi  AUiirU  wo  P^idcrliom;  w  dcr  Vrk.  Rr.  CLX». 
Aerieslca  Sieset  dea  Domkepitde  ao  PaderfaofOi  cu  der  Urfc.  Vr.  GXGVl. 


wtereed.  AlleithSmer  m 

;  «iellciclit  «ar  ea  dl^ewfr^ 


Sieflrl* 


(lii 


%  der  abgebildeten  Monogranmie  deutsdier  Kaiser  und  Konige. 

:Mi>nrt^T^nime  Kaitcr  Ludwigi  J<:«  rrommea  liod  bci  deo  Urkundcn  Nr.  3,  "i  >in<i  4  in  den  Text  ciajedruckt. ) 


1.  Kai«er  Lothart  /.,         Vrk.  fir.  \VI. 

3.  Kiiale  iMdmgt  dce  Deotidieo,  M«$  Utk.  ffr.  XVIII. 

3.  l).-v»cllu  ii ,  87(1-,  rrk.  >r.  .WVI. 

4.  Detfclbcn,  untullsliiaaii;  (ghae  MiltelUridO ,  SfiS;  UrL. 

»r.  XXV. 

5.  Kai.cr  KmU  At*  Dicken,  887;  f.k   Nr  XXXII. 
li.  Konig*  .<<rnii//,  SS<;  Urlu  Kr.  XX.W. 

t.  DcMclbco,  tin\  ond  •etoct  Hachlwlsen,  litdlMfa  dea  K«s- 
dc»,  aureincr  Cliartc;  Urk.  Kr.  .XLIV. 

(i.  Ktjnig  Conrad*  /.,  913}  Urk.  ^r.  XLVI. 

9.  KiioiK  HmridiM  /,  927;  Ufli.  Mr.  XLVIU. 

1».  Dr.wlben,  935;  I  rk.  Nr  M.IX. 

11.  Kuoie  Oiio'«  /.,  944);  Urk.  «r.  UL 

IS.  Demelfceo,  ala  Kaiwr,  t13;  UA.  Hr.  LX 

13.  Kji»i-r  0»o'i  //.,  980;  Uik.  ^r  T.Wi. 

14.  KiiOig  (/l(o'4  ///.,  9liT;  Urk.  ^r.  LXIX. 

15.  DcMClbeOtWiS;  Urk.  Hr.  UXI. 


16.  Dettelbco,  995;  Crk.  Nr.  LXXII. 

n.  Dem.  80«  dcfM.  Jabre;  Uffc.  Hr.  LXXIII. 

18.  Ki.nig  Heinn\h  II.,  101(2;  Drk.  Nr.  LXXVL 

19.  De««elbao,  IMt;  Vrli.  »r.  LXXXIL 

30.  Deemlbca,  ab  Kaiicr,  IMS;  Urfc.  Hr.  LXXXV. 

Jl.  n.^.rUrfri,  101?;  Trk.  Sr.  .\CIV. 

23.  Dc««elbeo,  1019;  Lrk.  »r.  XCIX. 

33.  KooiK  Comwb  tr.,  1MS;  Urfc.  Nr.  CXL 

2t.  Dc«.iIL<;n,  al,  Kjivrr,  tH3t  ;  Vrk.  Ttt.  CXVUL 

35.  Deuclbeo,  1032;  Lrk.  Vr.  CXXIU. 

3C.  Detadbeo,  1033;  Urfc.  Nr.  CXXVL 

27.  Klinig  rU!n,ich$  IIT ,  tnW;  rrV.  Kr.  CXXXL 

2d.  DeueUica,  1043;  Crk.  A'r.  CXXXIU. 

S».  Kiinhr  AMinVAa  /K,  ««99;  Urk.  Vr.  CU 

3».  P.  *  C.  -<nk(inig»  Hcrmann,  10^2;  rrk,  Sr.  CLXL 

3t.  Kaitcr  lUiiu-idu  K,  1133;  Urk.  »r.  CXCV. 


oiyui^ uy  GoOgle 


REGESTA 

HISTORIAE  WESTFALIAE 


Die  Quellen 
Geschichte  VV^estfalens, 

in  chnnuilogudi  geonliittan 

Nachweisungen  und  Ausziigea 


Digitized  by  Google 


Vor  Chr.  56. 


4.  Als  Ariovist  dcn  WalTcn  Casars  crlcgen,  und  dic  IIciTscbafi  der  Romer  iiber  Gallien  und  BelgieD 
bis  «D  deD  RhdD  «usicedehnt  war,  begiiint  auch  lur  dte  liinder  zwischen  ftbetn  tinif  Weaer  die 

ersio  ge3chichltticlic  Mor$;cnrbthe.  —  Vcnlrungt  von'dcn  Saeven,  kommen  dic  r>i|iiMer  und 
Tenchtcrer  auf  dns  Ii;iki'  Rhcitnifor,  trcffcn  hir  r  mtt  den  Rnmorn  zti<;ammen,  iind  \vcr<lcn  von 
Cusar  fast  alle  treulos  niedergenietzelL  Kur  ein  Theii  dcr  Reilerei  rettct  sich  zu  den  Sigam- 
brem.  Gtaar  vertangt  ihre  Auflliefflning;  der  krSftige  VaQuslamm  der  ^^arobrer  aber  b^nt- 
wortet  diesc  iiboriniilliige  Forderung  mi(  stolzer  Weigcning.  —  Ea  (juae  secnta  cst  hiemc,  qoi  fml 
annus  Cn.  Pompcio,  M.  Cnisso  Coss.,  tsipctes  Germani  ct  item  Tenchthcri  magna  cum  muhiludine 
hominum  flumcn  Rhenum  iransienmt,  non  longc  a  mari  quo  Rhenus  iofluiL  Causa  transcundi 
ItaH,  qnod  ab  Saevis  complares  enDO»  exagitaii  beUo  premffibuitar  et  a^Nndtnni  prohibebaDtatr. 
.  .  .  Qui  complures  a!i:i'  Supvorum  vim  sustinuerunt,  ad  extremum  tamen  agris  cxpulsi  et  multis 
GermaDiae  locis  trienDiuni  vcigati  ad  Rheaum  pervencniiit,  quas  re^ones  Mcnapii  inc-olebant  etc. 
Iid.  Caenr  de  GaO.  lih.  IV.  cap.  4.  4.  mn  OvtfM^cei,  JtOvoi  rtgiuevixov,  xal  TayiQiat 
Aanvd»  xporcpov  6ipiw4f(ns  tjcxivaiv  oxttoualoig  rQtimaQai  rav  KaUutQog  txitkav  ig  mvtaxt$- 
jjfAimv  6  Si  Kcddtra  cnhoT.^  -stQtOfkvofUvotf:  cnnw  t7n&^<s9ai,  rov^  7ri3i'c(ific  y.crTccSxair  xKt  rb 
ifa^os  ixtivots  is  rfio$  ai<pvidiov  ovta  cwivfx^iivtti ,  ag  T«fOa(}ttxovTa  fivQiadtts  rovtav  etfyKO- 
9n}t«n.  JKirramE  t»  h  'Pdft\St  twv  ri^  ^vffftMpia»  yqol,  ytntfniv  ItfBMym&r,  hekmfm  voit;  fiuffia- 
Qotg  rbv  KahttQo,  a$  tVayts  fl^yov  ig  dutjt^a^xmaiihovs  i^'uca(iwov.  Apjii;in  de  rcb.  Gall.  XYIIL 
(ed.  Schvkeigh.  Vol.  I.  p.  89.}  Cf.  Cacs.  B.  G.  IV.  11 — io.  Sueton.  Caes.  ii.  Plutarch.  Caos  22.  — 
llla  pars  equitatus  Usipctum  et  Tcnchtberorum,  quam  supra  coimnemoravi  praedandi  fru- 
meDtaDdique  canaa  Noaam  traDBiaBe  Deqne  prodio  iDleribiBse,  post  fugara  fiuorum  ae  trans  Rhe- 
num  in  ilnes  Si;.'riml)rr)nim  rrr^^pnmt  setpir'  ciim  iis  coiiiunxerat.  .\d  quos  (pium  Cacsar  nuncios 
Dusiasel,  qui  postularent,  cos,  qul  sibt  Galliacquc  belium  intulissent,  sibi  dedcrcot,  respondcrunt: 
Populi  Romani  iroperiimi  Bhenum  ftnre:  si,  se  invito,  GcrmaDos  in  Galliam  iramire  dod  aequum 
existimaret,  cur  sui  quithiuam  essc  imperii  aut  potestatis  traos  Rhenum  postunret?  Cacs.  G; 
IV  1n.  —  Imlem  dieso  Ercifjnis<;p  dif  Vcranlnestini^  ■wiirden.  tiass  Rdihs  .\<llt'r  znm  erstr^nmale 
diesseit  des  Rbcins  crschienen  und  an  dic  Grenzen  Wcsiiaieas  vorrucklen,  l)il(ien  .sie  zugleich 
dcn  Anfimg  des  Mltestcn,  aber  rahoireichsten  vnd  bedeulsamsleD  Zeilabscfanitles  der  westQi- 
lischen  Geschichti». 

2.  Cfisar  schlaj^  eine  Briicko  iibcr  den  Rhcin  and  vcrhecrt  das  Land  dcr  Sigambrer.  kehrt  aber, 
ohnc  tiefer  in  Deulschkind  vorzudringen,  nach  kurzem  Aufenthalt  auf  dcm  rcchten  Rheinufcr, 
nach  GaDien  sunick.  Ubii,  qoi  nni  ex  transriienanis  ad  Cacsarem  legaios  miserant.  amicitiam 
fecerant,  oiisides  dederant,  magnopere  orabanl,  ut  sibi  au\ilium  feiTCt.  rjnod  jjni^-itrr  jib  Stir  vts 
premtfrCDtur,  vel  fii  id  facere  occupationibas  reipubiicae  pfohibereiur,  cxercituxQ  modo  lihcnum 

!• 


Dlgrtlzed  by  Google 


4 


V«r  Cht,  9i  —  N. 


transportarct:  id,sibi  ad  auuUum  spcmque  rcUtjui  temporis  satis  futunun:  tantum  csse  nom 
aique  oiHdmeiQ  eiofl  ex«rcitus»  Ariovislo  pubo  et  hoc  novissimo  proeGo  Ciclo,  «tiam  ad  uhMMs 
Gernudionnn  nalionei,  uli  opinioiie  et  amicitia  populi  Romani  tuti  cssc  possint.  Navium  iDagnui  I 

(•opinm  ad  tran«jwrfnnfltim  exorciliim  |)o!lirrIiunliir.  [|  Cacsar  liis  do  c'aii>is,  (jiins  rDinmcmn- 
ravi,  Rhennm  transire  dccrcvcrat ;  sed  navibus  transire  ncquc  salis  tutum  essc  arbitrabatur,  nc<|uc  i 
nia«  neque  popoli  Romani  digniiatis  esse  slatuebat  Itaque»  elfli  summa  dilBcnlias  fiicitindi  pot- 
tis  proponcbntur  propler  laliludincm,  mpiditatcm  altitudincmqaiB  fiuminis,  tamcn  id  sibi  conteii- 
dendum  aul  alitcr  iioii  Irniisducenduni  cvcn  iluni  r\i>tiMuihal  ...  ||  Diobiis  diM  oin  .  .  .  omni 
opcre  efreclo,  excrtilus  tiujisdudtiu-.  Cacsar,  ad  ulraiiKjuc  partcm  poutis  iirmo  praesidio  reliclo, 
io  fiaea  Sigambrorum  oontendiL  Inlerim  a  compluribua  civilatiln»  ad  eum  le^iati  veoinnt,  qnflias 
pacem  atque  amiciliam  pr-frntibns  librmHfnr  rcspondit ,  ohsidcsqiio  ail  so  adfluci  jubct.  .M 
Sigambri,  ex  eo  tcmpore,  quo  pons  in&litui  coeplus  est,  fujja  comparala,  hortantibus  iis  quos  e\ 
Tendktberis  aiquo  Usipelibus  apud  se  bt^dMat,  finibns  niig  exoeaserant  «naque  omnb  expr 
laverant  scquc  in  soliiudincm  ac  siivas  abdideranL  ||  Caesar  paucos  dies  in  eoram  finibus  ma- 
ratu.s  omnibus  vicis;  aftlificnMpiP  inc-cnsis  fnimcnfisfpjc  «siiccisis,  s<'  in  fincs  rhionim  rcrcpif,  al']ii? 
iis  auxilium  suum  poUicitus,  si  ab  l^uevis  prcmercntur,  haec  ab  iis  cognu%it:  Sucvos,  po$tca({uain 
per  exploniUtres  pontcm  fieri  comporisBeiit»  mofie  sno  ooncifio  habito^  nnncioB  in  oauMs  parl» 
dimigisBc,  uli  de  oppidis  dcmigrarent,  Kberos,  uxores  suaquc  omnia  in  silvas  deponerent,  atque 
omnes.  <pii  arma  fcrre  posscnt,  unum  in  locum  convcnirrni:  luinc  cssc  dolectum  medium  fere 
regionuiii  oaruiii  quas  Sucvi  obliuercnt:  liic  Romanuruni  advcntum  exspectare  atque  ibi  dceer- 
laie  conslitaisae.  Qood  ubi  Caesar  coniperilk  onnubos  bia  rebna*  confeelis,  quannn  reram  cauM 
transduccre  excrcitum  consiiiucrat,  ut  Gcrinani^  iiu  liim  iiiiiciTct,  ut  Sitjambros  nlcisrrrotiir,  nl 
Ubios  obsidiono  libcrarct,  dicbus  omnioo  X.  el\'Ul.  trans  Khcnuin  consumtis.  satis  elad  laudcra 
et  ad  utilitatnn  profectum  arbilratns,  se  in  Galliam  rectpit  pontemque  rescidit  Caesar  B.  G.  Tf. 
Itt  —  40.  —  EvQov  di  Tovg  te  2!vyufifiQovg  ig  ra  iQVfivic  a%'axtxoiua(iivm>s  xid  rovg  Ji>uij/Jot'j 
aviSTQstpotUvovg,  ms  xal  /So^tfiwvay  Ofiik»,  awq;^p^f«|y  ^iwofi^fHi^  iAMNM^  DioCaM.XXXiX.4& 
(ed.  U.  Steph.  p.  427.) 

53. 

3,  Nochnials  iihcrsclireitcl  Caf^nr  dcn  Rhcin;  kchrt  abcr  zuriick,  als  cr  crfahrt,  dass  sich  die  Sucven  , 

nach  dcm  tiaccnis-Waldc  zurucl^ezogcn  habcn.  (Cacsari  Lbii  refcrunt)  Suevos  omncs,  postca- 
quam  certtores  nundi  de  exercitn  Romanoram  venerinl,  com  omnibns  sois  sociorumqnc  copiiik  | 
qiias  coc};i.sscnt ,  penitus  ad  cxtrcmos  fincs  scse  rcccpisso;  silvam  cssc  ibi  infinila  mai;nirii(linf. 
quae  adpellatur  Baccnis;  hanc  lonfje  introrsu»  perlincre  ct  pro  nativo  muro  obicclam  Chcnisco» 
ab  Suovis  Suovosquc  ab  Cheniscis  iniuriis  iiicorsiombu$(|uc  prohibcrc;  ad  cius  initium  sil^ne 
Suevns  advcntum  Bomanorum  cxspooiare  constitnisse.  Caes.  B.  G.  VI,  40.  ! 

4.  Daranf  wcmlct  sirh  Ciianr  pci;cn  dic  Klmmnfn:  nhcr  jclzt  fallcn  2000  Sigambrcr  in  GallirTi  j 

Traos  nticniiin  nd  Gcrmanos  pcrvcnil  fama,  diripi  Eburones  atquc  ultro  omnes  ad  pracdam  cvo- 
cari.  Cogunt  cquitam  duo  milia  Sigambri,  qui  sunt  proximi  Rheno,  a  quibus  receptos  ez  fop 
Tcndilheros  atqne  Usipetcs  supra  docuimus:  traoseunt  Rhcnum  navibns  ratibusqne  XXX  mililius 
passunm  inrrn  cnm  locnm,  nhi  ])ons  crnt  pcrfcctiK  pracsirliumquc  ab  Cacsarc  rclirliim.  Piimos 
Eburonum  hnos  adount;  inuilos  e\  fiiga  dispcrsus  cxcipiunt;  maj^no  pccoris  numcro,  cuiasr  iunt 
cnindissiroi  barbari,  potiuntur.  Invilati  praeda  longins  procodnnt:  non  bos  palns,  in  bcOo  lairo- 
Ciniisquc  natos,  non  silva(>  morantur.    Cacs.  11.  G.  W.  ^■y. 

Dicsc  ubcrrnschcn  rin  romisches  Korps  untcr  Q.  TulUun  Cicero  boi  Aduatuca  und  boIa;jrm, 
abcr  vergcblicli,  das  dor%e  La^jer.   (Cacs.  B.  G.  \%  33  —  40.}   Gcrmani,  dcspcrata  espu^* 


Digitlzed  by  GoQgle 


▼«r  Cbr.  S3  — If. 


i 


tione  castrorum,  qrTOt)  nnstrns  iam  constitissc  in  roDnitioiiibus  videbuit,  CUm  W  pnetfof  qnam 
io  silvis  depofiuerant,  trans  Rheuum  sese  reccpcrunL   Ibid.  44. 

Uober  die  geraiaiBadieii  Peldbcaj^  CaeMin  md  nodk  m  beachten  Lhr.  epit.  C¥.  Caewr 

victis  (jcrmani.s  in  GalJia  qacsisque  Rhenum  tran.sccDdtt  et  mflOiMMim  parlem  domuit.  Sucton. 
Cacs.  i'y  Gcrmanos,  qui  tran«i  R}u>ni)in  inrolnnt.  mftTimis  afTeeit  dadilmt.  Eotrop.  IV.,  44. 
Gemianos  ti^ans  Rhenum  adj^cssus  tmmaninmnits  proeiits  vicit. 

32. 

6.  Deut.schc  trctcn  von  nun  ao  in  rdmischen  Solddienst  und  nehmen  an  allcn  WaiTeathateB  in  Gallien 
Antbeil.  So  «ejfiten  vierfaundert  denlache  Beiter  bd  NoTOdimmn  (Neovy)  —  Caes.  B.  G.  VII.,  43. 
Und  als  ganz  Gallicn  nir  dic  Freihcil  aufstdit  und  die  We^  nach  Ilalicn  und  dcr  Provins 
veifipcrTl,  eilon  auf  (^ai^sars  Riif  (Ji>nt?irlif'  Iliirssclianrcn  vom  rrrhfcn  Rlicinnfer  hci-lK"i.  Cac- 
sar  traus  Rhenum  io  Gcrmaniam  mittit  ad  cas  civitalos,  quas  supcrioribus  aimis  pacaverat,  cqui- 
losque  ab  hia  aecersit  et  levis  armatarae  pedites,  qui  inter  eoa  proeliari  oonneverant  Eoruoi 
adventu,  quod  minus  idoneis  equis  utcbantur,  a  tribunls  miliium  rcliquisque,  eed  et  equitibua 
romaiiis  atquo  ovocalis  crjuos  sumil  Gormanisfpio  (rilnn"t  Cac-;  R.  0.  MI..  05.  —  Bei  Gei^via 
und  Alesia  Iragcn  dicsc  wcscntlich  zur  Kntsciuniiung  i»ci.    li».  VJI.,  ti7.  70.  80. 

Aoch  in  dcn  foigenden  Jahren  finden  wir  dentsdie  HQIirtnippen  erwihnt    V^.  Caes.  IK  6. 
Vni.,  13.  Sic  folj<;ten  Caosar  iibcrall  hin.    Ihro  Kiihnhoit  rnt*chicd  sowohl  die  Schlacht  bei 

Pban>alus  Appian.  dc  B.  c.  It.,  64.  Flor.  IV.,  2.)  wtc  don  Sieg  bei  Alexandrien  (de  b.  .\lex.  29.). 
Auch  bei  Philippi  fochten  sie  sowohl  auf  Seiten  de$  Ikntna,  wie  dec  Ootavian.  (Appian.  d 
B.  C  IV..  88.  V,  447.) 

46. 

6b  Niedcrlagc  dcr  B3mer  nnter  ZoAtw,  durch  die  Deutschen.  — >  d  41  dir  fi^wKOff  twv  t6ti 

avn^avTOv  rofV  'Pcofinlois  JtoUfUBVt  oOmo  rrni»  xal  xov  jiSyovOmv  i*  t^s  itoliae  ii:>iyaye  XQog  touf 
Ktlxov$  lylvFTO.  Zvyuuj^oo!  T(  yao  x«l  Uvat:riTai  r£  xcc\  Ttyxrrjoot  to  fUv  «parov  h  rtj  c(rpfr/p«  rivaif 
avtav  evXiu^vTis  avtOTavQaactv.  ixura  bi  imI  tov  'Pijvov  du^vtts  tt  Jiff^uiVLav  xat  -rijv 
ndKfbtv  iiailKnittv  fo  ts  ckanNov  to  tm»  !Pofi«&iv  huXdw  nt^at»  InfXptoOMr.  mA  tpnyovew 

tCVtois  imaTtcifiivoi,  ta  tB  yloiXlo  aQXpvti  avrov  ivitvxov  avihndroi  x«i  ivixtjduv  xcd  Ixihm'. 
pM^diw  di  taHta  b  Avyovatog  aQiJrjee  filv  ht  tcvtovs'  ov  t^ivun  xtd  Sfffov  »oU(un>  ia%ev.  oi 
fOQ  fia^fioQOt,  tov  te  jioiMov  naQaoxevaioftevov  wti  ivdvw  iKfaetvovtti  Mvtofuvot,  ig 
iiannv  ffv^opqtfap  tui  «mvitte  imal«ttVTo,  oiir,Qovs  Sovteg.  Dio  Cass.  LIV.,  20.  (p.  62S  ~ 
Accepta  in  Cirrmnnta  rlarlrs  <vh  lojratn  M.  T.ullio,  hotnim'  in  omnia  pccuniae  qonm  rocio  fa- 
cicndi  cupidiore  ct  intcr  suiuniam  vitiorum  dissiinulationcm  vilii>si:>simo,  aoussaque  lcgionis  \. 
aqutla  voca^t  ab  urbe  in  GaDias  Caesarcm.  Vcnd  Paterc.  11.,  97.  <^  Graves  igaominias  dades- 
quc  duns  omnino  neo  alibi  quam  in  Gcrmania  acccpit,  Lolliannm  ei  Varianani:  aod  IiOlIiaoam 
maioris  inriiiiiiao  qnam  dotrimcnti.  Suot.  Oela\  ?3  —  Ins!i)ii.s  Romannnim  Germani  circumvcnli 
&ub  M.  U)llio  icgato  gruviler  vexati.  Jul.  Obsoqucns  1'roiiig.  cap.  131.  —  Centurioncs  roma- 
noa,  qoi  ad  stipoodia  mnsi  eraul,  eircumventos  cracibus  af6xenint  (sc.  Sigambri).   Schol.  ad 

Horat.  Od.  IV.  2,  36.  H,  51.  —  yrciQtun  ruvr(c  xuzfilTt]  ru  TO-i'»;  ztohuovvrcc  tt^ij;  'Pi.mf.tov,: 
tlt  iv9i96vTct  Xttl  Jttthv  cifpuSTafuva  ^  xai  xtttaliiaovttt  tttg  xtctotxias.xav  nXtlo  St  yvtoQtfia  ifxijQ^fv, 
ti  iTttTQnre  tois  tfrponjyors  6  Zf^tfro?  Stttfittli^  wv  "AX^iv,  (tettovtsi  tovs  ixfigt  intmiita^iivovs. 
wA  iftvitOQtit^ov  vniXapt  <STQ(ctr,YtfV  tov  iv  ^fp^J^  Ttoitftov,  it  tov  ^o  rov  'Ai.^ios  xa&'  T)<St>xlitv 
SvTbn'  r-7i'yntTr)  xr"  fii^  jtOQO^vvoi  tcqos  t^V  xonuma'  rijj  i^dpap.  ^^^avro  St  tnv  .to/.f fiPi» 
£ovyanfiQot  nknoiov  oucovvccs tov 'i^vov,  MiXavtt  ijpvtts  ^yntova.  Kaui6tv  qdig  ditixov  oAAor' 


Dlgltized  by  Google 


5 


Ver  Cbr.  11— tl. 


Siioi  dwaatevovtts  xai  xata/.vo^uvoi ,  aoaiv  d'  acpuJvuiuvoL,  nffodidovtts  nal  ta  ofUiffa  xiu  T(t$ 
mi&nte.  Mfos  oSs  ^       imatf»  ftiyu  Siptlas'     ^  ««nvNiv^  ««  fiiiflasu  mtifiliei^t  tuMauf 

OL  A'>iy()L'iix4>(  xfi!  a(  ToJriJi'  [';r)Jxoof  wap'  0^4;  r«  T(Ma  xaytucta  'Pafuciov  neta  zov  atfftettiyov 
Ovadov  KovivtiMov  nttffttoaovdrj^ivta  anfiSitto  f|  ividgag.  ItiOav  di  dixus  oattcvtfs  xal  xa(fiojo» 
%A  vHVtiif»  rt(fnavixu>  kc<nxg6taTov  &Qltt(i^v  xtX.  Slrab.  VII.,  1,  4.  Vj;l.  unlen  Kro.  32.  (Die 
Lesart  des  vontehendcn  Toxtos  xmui9tv  rjStj  ditlxov  tetl,  die  aUe  Handschrifteii  aiid  Alttgaben 
bicU'n,  ist.  w«Min  man  niclil  dem  Vi-rb  finf  nnfjcluirifjc  Ui.Hleutung  boilcfjl,  ohnc  Sinn:  wnhr- 
scheiuiich  stgov  zu  schrciben,  da  sich  6ui%ov  leiclit  au!>  ^di]  erUart  Alsdaoa  wiirc  zu 
iniwpretiren:  k.  if.  «.  «.  #inw«««vov0»  mi  iwFwlvovn»  icvA.; 

n. 

7,  Uebcr  zwci  Jahro  war  Aii<;>is!iix.  dcr  Nicdorlajio  dcs  Lolliii<t  wo^on,  in  Gallion  crohliobcn.  Dann 
iibcrtrug  cr  seineui  Suhno  J}rumi  die  Uewuciiung  dcr  Rlicinufcr.  —  Erster  Fcldzug  des  Dru- 
tns.  —  GviiateB  Germaouic,  cis  Rheonin  ct  trans  Rhenum  podlae,  oppognantar  a  Dniso.  Mi. 
epit.  CXXXMI.  —  tav  rt  yag  Svya^figav  xal  tuv  ovmucxav  avtcav  dta  tt  r^v  tw  AifoAm» 
axuvtiiav  md  6ta  to  tovs  raXattts  fi^  i^tkoduvhiv  aroAfftiaOftTciv  a<pi6i,  t6  tt  vn<qy.rm>  jiQOXttti- 
A«/Jf  ....  xtti  rovg  Ktktovs  tijQi}aug  rov  'Ptjvov  ditt^ttivovTttg  ttvixoi't.  *ai  futu  tui>ro  ig  tt  t^9 
xa¥  Ovatirttav  xata  oi^ijv  t^v  tut'  Btttaovcav  vijaov  iii^'  mA.  Suyu^t^ti  imSH» 

im:Ta(i!).ifioi>  m^jrff;  i:t6n9r,6n'-  fi,-  ts  tov  Slxfttvov  6i(t  tov  'Pt/iw  xi.TiizlnuUig  Tm'g  rf  'X>()ti(ji't>r; 
^iuioattTO  ■/■('■'(  i\'  Tr;v  Xuvxidu  dta  3u(iv^s  ifi^aJuov  iTUV&vvtvOt ,  tcav  nkoiiav  ijl  T))i  tov 
TStiKeuvou  nu/.iijfjivus  ini  ^rjQov  ytvoftiimv.  luil  ton  fiev  vm  twv  ^ttaitav,  nti^  avvtatQcatvxo- 
fov  «vt^,  at>>9fls  ivgxufifOi'  2^t^(dv  yicQ  ijv  xtL  Dio  Cass.  LIV.,  32.  622.)  —  iv  td  'yfitaeie 
^Qovaog  Bnov^rtuovg  xm-fiwjiffjjrjffj^.  Sli  aii  VII  ,  \.  3  —  Das  Jahr  dicsos  Krcipnt-st  s  w  irdzwar 
vou  Strabo  nichi  anj^ogcbcni  duch  ist  woiil  ohne  Zwoitcl  das  vorbtelietide  genioinl.  Uie  vor- 
handenen  Qacll-Nadirichlen  gebcn  wenigstcns  kcine  'WahncheinlJcfakcit,  dass  aidi  dicses  Fhw- 
gcfechl  bei  emem  der  foIgendcD  Feldziige  erdgpet  hatte. 


*)  Di«  StntimitclM  Slclle  litt  mmotliig»  Wcilcraagm  ia  clmnataeiiclier  Bimkht  «cranlmt.  AvimMtraiBfieli  ipriflit 

•le  «on  eincm  lanj;w!erig«n  Krirg«,  <ler  reicb  an  i!en  nijnnli1ir.iir»j<ten  Wrchs<-iriltrn  «^r.  K.ilit  hyihe.  «icli  rficMS 
bald  jenrs  drut^che  VoIIl  an  die  Spitte  der  IWi  i^ini^'  ;;i'M.liwungcn.  Mrlirn>»!.i  M-i  «lcr  Kric^  durch  feirrlidi 
iMsirgclte  Vcrlriige  beeiMlct  wordrs ,  abrr  V'rrr.i(  1  ihe  ihn  iinmcr  von  neurnt  wiedrr  ins  Lebfn  jenifei». 
Sdion  dicM  Andaatuii|ca  {caugco,  vm  die  cinc  Annahme,  daM  Sinbo  ala  Anraacvpvafct  de*  Kricgn  <tic  Varif 
BUdic  ltlcdcrl«sc  lietnclitc,  vSIIIk  anbillbar  ■ariiriuaweiien ;  der  Ancriir  dei  Sl$aaibircn  Mel«  ftl  TietaMlir 
riel  «tiliT  liiiiuufdiriirken.  Eine  andrre  Anojlin»'.  ilii"  ifioi'»  F.ri'i|;itvn  iti»  J.ilir  ?.'>  fv.  Clir.^  *r-l/l,  rrirtiii;'"" 
indrM  rlitJifjlU  allrr  ncjjriindun^.  Einmiil  );i'*i.  hii  ht  der  biganibrer  bci  drn  krirgeritcheo  Vorfjillcn  dicwi  Jalire» 
giir  ki-inr  Erwiihnung;  uml  Ihil  IixI  w .iIhm  lieinlich  <ind,  wie  bri  drn  Tnrherf;rlirndea  Fddlli|CS  Id  dvn  Jahrra 
S8  and  29«  Meviaciui  Volkcrfcliarteo  geineint.  Gciirlit  abrr  «uck,  e*  wann  Sigaaibrcr  ycceilT  W  bitle  dedi 
Str»lK>  Didrt  vMi  aolehcn  Vorgiinsrn  den  Anr.>ng  dc*  Kriegr»  ilalirrii  kSnnea.  Bia  tam  Jabre  16  (t.  Cbr.)  «nns 
niinilicJi  olU-  Fcldtuge  t;c{;rn  die  DcuUclicu  i  i  ri  inn  lii'  t  nlrrnrhinunj;cn,  die  licle  Jalirr  ju&cioandcr  liegcn,  vod 
nur  »ugcnblirkliche  .\liwchr  und  ZkiihliKiin^  mulhMilligrr  ADiallc  betwcrkrn.  S.  riio  Csu.  XLVIII.,  49.-,  LI., 
31 — 22.;  LIII.,  26.;  LIV^  11.  Eine  anhxllcndc  aad  emMere  AllAlirrkMinikeit  wrnden  dagegen  dic  Riincr  d<a 
drvlndwQ  Aagrlfgeiilieitai  ent  mit  d«r  cladci  Loliiatui  aat  aiM  cnt  machle  aicfa  daa  BcdiirfniM  riihlbar,  di« 
V.SIfcer  em  rNliten  Rbeiaarer  danernd  tu  benibtccn.   Fruber  nnr  drre«<l«,  verTuhr  daher  Ram  jrtit  aogrtfbiiebe: 

c»  bcgano  einrn  EroIjerun;;»krIi'(;,  lirr.  iinn'lne  Lnli'rncliiiiun(;iii  ab^^iTci Imcl  ,   lil»  jn  ileia  Augcnlilicke  rorl;;'- 
«riibrt  bat,  ala  Stritbo  jene  Dcoierkuiigen  nicdcrschrieb.    Allrn  ri<lgrnden  Fchlii>scn  itl  i«nach  ein  und  da»«cll>* 
Cepri^  wi%edriKkt;  limmllidi  fcann  man  cie  nla  inaammciibanitenda  Hpentiunrn,  ali  Momenir  eiam  md  dn* 
arlbca  Kemprea  mMben;  aad  denmadi  antcrKrgt  «•  kanem  ZwdM,  diai  Slnb»  die  cUdc»  LolliaM  mm^ 
•n  ab%er  Stdbi  ale  Urbefccr  dcricUien  den  S^gcorfmr  Uck>  acant, 


Digitized  by  Google 


▼•r  Chw,  «S-^t. 


7 


8.  Zweiter  Feldzug  des  Drwus.  —  Chertwd,  Tencteri,  Cattt  (al  Chanci)  aliaeque  Gsnnaiioniin  Irans 

Rhaniiii  geiilM  mibactaic  a  Dmso  rcferuntur.   Liv.  cpit  CX.\\VIII.  —  "Afm  4%  Mqeg  fov 

nolsfiov  ttv^i^  aQfif]<U  xal  t6v  ts  'Privov  ijrrifatd^  xrd  roii;  OvaintTag  xrfffroA.rtTM-  xov  ts 
Aovjtiav  Jt<u{a  imL  ig  Trjv  tov  £vyd(t^at»  ivifiaXs  xal  Sl  airr^g  %ai  ig  tijv  Xt^vtSiuitu  jr^oeja- 
QTlce  (uxfii  vov  OStttovgYov.  tjdvtofd^  dt  foviD  xoi^tku,  ott  of  ZvYayi^qoi  tovg  X6nov£  fupovg 
CttV  Mfoaoixmv  (itf  telrjgavtag  eff  toi  6v(i(iax^0ai  iv  ogy^  a%6vteg  jrnrdijful  ia  avtawf  ^fttfS- 
tevaav'  xal  rt5  xaiQu  rovru}  tXu&(  n)v  jjwprn'  «yrtijv  difl^fAfft.jr.  x«/  ^(/(?>(  «f  xfrJ  tow  OvtiSov(>yf»', 
si  (i^  Tov  Ts  imtfjdfiav  ioxdviOt  nai  6  ;(f(fX(bv  eviomc  %ai  rt  xtu  O(iiivog  iv  Ta  otQtccoaido  avxov 

dtiwvtfm  oi  yoQ  3ioke(uoi  aXXag  ts  ividgais  avrov  ixdxatfav  xal  stort  ig  axevov  xol  xoiXov  %aQt'ov 
xaraxiflaavTtg  oklyov  6U<p9eiQOV.  xav  naisavdl  av  datakeattv,  ei  (i^  xara<pQovijattvTe$  atpav,  ag  *(tl 
lakaxtnav  xal  (uag  ixmaci}s  ovttav,  0(i6as  ttvToig  davvTaxxtn  ijafriaav'  vixr}9ivtts  yitf  i%  toi- 
Tov  ovxi&'  ofutlas  itfMivovto,  iUlit  wo^^a^ev  (liv  atpitg  mi^tZtfiiow,  iyyvg  6h  ov  Xfoa^Mar 
<D(Jrf  rnv  ^govOov  dvrtx«Tc«fQOv>jiS(ct^a  dvrav  ixft  rt,  y  o  rf  /lox^TttK^  x«(  o  'EXiiSiov  (Svaui^^nnn^ 
tttt,  qp^ovfioy  ti  atplatv  imtttilatu  xtd  ete(fov  iv  Xattois  xa^  evt^  rj»  'Pijv^'  dUt  (tiv  ovv  ttwta 
tme  tt  ktmidoos  ti(tdg  lUa  to  bd  w/Aijro;  4^  fd  Sorv  Hiem  t$  TS  SOv  gnOwWiWW  i^vaia,  ixu' 
Sicv  SittOtfaafnagt  z^'tfao&at  Viufle.  Dio  Cass.  LIV.,  33.  (p.  623.)  —  In  Gcnnania  in  CWtris 
Dnisi  oxampn  apum  in  tabcmaculo  Hostilii  praefofli  caslrnniTn  oonsedit,  ita  nt  fnncm 

practcndcntcm  praeGxamquo  tontorio  lanccam  umplcetcroutur.  Huitiludo  Homanorura  pcr  insi- 
dias  subiecta  est.  Jul.  Obeeq.  prod.  438.  —  Sedere  (apee)  in  castrie  Drori  hnperatoris,  qdnm 
prospcrrime  pugnatiim  apud  .\rbaloncm  ost,  lKuiil<|ii;ii|iiam  pcrpclua  aiirtispicMiin  conirctiini.  qui 
dirum  id  ostcntum  cxistimnnt  scmpcr.  l'lin  liist.  nat.  iH.  —  Dic  Vcsto  Ali.so  wird  bald  in 
dcr  Niiho  Licsboms  im  Miinsterlschcn,  bald  l)(>i  Elscn  im  Padcrbornschcn  ge&ucht.  S.  v.  Lcde- 
ha^9  L  n.  T.  d.  &  8.  9tt1.  %  In  neuesM-  Zeit  habeo  iiek  v.  BardelelMtt  (ZweiM  md  Ansidi- 
tcn  iibcr  dio  iirtlichc  Lafjc  <tc^  vr>n  Drusus  im  J.  11  'v  Clir^  ('ihrnitcn  r,i<tcl!>  an  rlcr  T.ippc. 
Kassei,  4830.  S.  72.  ilg.)  iwd  Clicrl  (Alle  Geo^phic  Dd.  3.  S.  443.}  (ur  iiaiu  m  an  dor  Lippe 
entodtieden.  Rs  irt  faier  nidrt  der  Ort,  in  diese  Unlersocbinifi^  tiefer  einzu^chcn.  ObersllieiR. 
Scbmidl,  \sclchor  in  neoster  Zeit  die  sorgraltigsten  Lokai-Forschun^on  hin.sic-lidtch  der  Schaupliitxe 
der  Riimrrkricfrr»  vorjjicnnmmcn  hnt.  ^latilit  aus  iibcrwicgcndcc  r,-iiru|{  n  Aliso  an  dic  Miiiidung 
der  Glcnnc  in  dic  Lippc,  auf  dcn  grosscn  Kamp  bei  Scliulto  .Noinkc,  sctzen  zu  miisseii.  —  Auch 
Uber  Arbalo  scbwanlien  die  Ansichten;  jcdcnbOs  ist  dioser  Ort  aof  der  Rlickziigidniio,  von  der 
Wcscr  zu  suchun.  —  SoUle  aber  oicht  vieileichl  in  der  obigen  Stdle  dcs  Plinins:  apiid  ABso- 
Dcm,  zu  le&en  soin? 

40. 

9.  Drittcr  Fcldzug  dos  Drustis.  —  Bcllum  conlra  trani»rhcnanas  gcntcs  a  Dni<;o  gestum  rcfortur,  in  «juo 

intcr  primores  pagiHlTcnint  Senectins  et  Anoctius  tribuni  civitatis  Ncrviomm.  liv.  epiL  OCXXIX.  — 
Ttc  de  dfi  Tav  Kektav  tav  rt  uV.av  xnl  rcji'  -Y('rr«v  (^o  i^  yiio  rov^  I^t>ynu(ir)ov^  urridrrjflccv 
xal  t^s  te  xofits  ttvtav,  ijv  oUuv  «OQtt  tav  'Po(w.iav  fii.^ipeatcv,  t^a%'iottie<cvj  o  .Joor^oc  t«  (tev 
kiAmtt  tSt  itt  ifftftSaato  lui  nntt  ttmo  t$  Tr,v  'PtDfitjv  (se.  6  Jifoiaog  xal  o  2'i(i<f/iui;)  avp 
Vfs  jivfoooco  evvexo(ua^aav  (iv  yicn  rJ,  /iovydovvtti  «t  «Ua  ovsMf  iyyvdtv  JEsXsoic 
tfOfnkr»  Oikfifis).  Dio  Cass.  U\.,  36.  (p.  623.) 

9. 

40.  Vicrter  Fcldrn!?  nnrl  Tod  tlcs  AJru.wt.  —  Dclliim  arhcrMis  GcrmnnnniTn  tmns  Rhcnnm  rivllntcs 
gestum  a  Dnuu  rc'fc:rtur.    lp!>u  a  fractura,  oquo  supor  crus  cius  culia|K>o,  Iriccsimo  liie,  ({uaiu  id 


Digitized  by  Google 


V«r  Ckr.  «^t. 


accidorat,  mortuus  csk   liv.  cpit.  CXL.  —       H  i%o^^  hu  h  ^doixfos  lura  xoii  KQioxivov 

oU'  I;  M      rmv  Xina»  iaifitiU  xd  «^oqA»*        njf  YigV  »  iv  mni 

'KfooasQ  iHQOvftrfoq  xff!  ToiV  5r(Kicj«t7:n'i'rrtj  ot  f>t'x  «fWfjiOTJ  M^iTTm>.  xaiTfr^fi»  nQog  rt  Trjv  Xt- 
Qovcxiav  (Uxiofti  xtti  tov    OviOuvgYov  diu^of;  ijACcdf  lujlffi  tov  'Ak^iov  navta  aoifdutv  xr/L  Dio 

Can.  LT,  4.  (p.  627.)  —  Cura  ai4|ue  oniw  Gcraiaiiici  belli  ddegata  Dnuo  Glaudio,  fratri  Neniaii. 

aJolcscfiitl  (ot  !nnt;inirm[tir  virtntum,  quot  ct  quanlas  natura  inortalis  rfci|)it  vol  iudnstria  pcr- 
cipit  .  .  .  iiiuin,  inajjna  ex  piirte  domiiorcm  Gcmutoiaet  |ilQrimo  ejus  ^entis  variis  in  locti 
pntlbio  aan^iiinc,  fiiitoniiii  iniquitas,  coosulcii),  n^ptitcm  amum  tricenmiiiu,  rapuil.  Yellcj.  TMcit. 
II.,  97.  —  HisKus  in  eam  provinctan  Drusus  pvnun»  domoil  Isipctcs:  inde  Tim  ilu  ros  |torrucar- 
nt  et  C<ilto<!.  >':iin  M;ircoin>innorum  spoliis  insi^nibus  qucndiuu  cdituui  tumuiuni  in  tropaci  tnv- 
dum  excoiuit  Itule  validisisiiuat»  niiliuaes,  ClitiruiiCO£s  KMicvosquo  el  Sicandirois  {)arit«r  aggrcssus 
est»  qvi  viginti  centuiionibus  bcrcmatis  hoc  velot  sticrancntiim  sunisorant  bdlum  adeo  ceria 
vtctorLie  spc,  ut  praedain  ia  anleccssuin  (laclione  diviserinL  Cbcrusci  e(|U06i  Suevi  aunim  ct 
argenttnn.  Sicanibri  cnptivos  clc.acranL  Scd  oinnia  rclrorsum.  Viclor  namtpic  Diaisiis  cquos, 
pccora,  iori]ucs  corum  ipsosquc  pracdu  di\i.sit  cl  vciididit.  Practcrca  ia  lutclam  proviaciarum 
{waeadia  atque  «uctodiaa  ubiqoo  diaporait  per  Hosam  fluinen,  pcr  Albim,  per  Viauiipin.  Kaai 
pcT  Rhcni  quidom  ripani  quinquaginta  umptiiis'  riistolla  dircxit  Rtinn.nm  et  (jcsotiiam  cum  pon- 
tibus  iunxit  claseibusque  firroaviL  Jnviaum  atquc  ioacccssum  in  id  tcmpus  Ucrcynium  sjilium 
patcfecit.  Hor.  IV.,  12.  —  DruBns  in  Oermania  primo  Lsipetes,  deinde  Tencteros  et  Catlos  per- 
donauiL  Harcomannos  pcnc  ad  intcmccioncro  rtnidiL  Postea  fortissioias  nati(iii<>s,  ct  quibus 
nnlnra  vires,  cotisuctudo  expcricTiliam  virium  dabaL  Chcruscos,  Sucvtw  et  Sicanibms  paritcr  uno 
bello,  'scd  etiam  suis  aitpcro,  supcraviL  Oruti.  Iiij>tur.  lib.  YI.  cap.  21.  (cdiL  Uaverkamp.  p.  446.}—  i 
Die  verworrene  Dantdlong  dea  Floros  erstreckt  sich  augenschcinlicfa  oI)er  alle  FddzUge  des 
DruBO^  UIkI  ffttt  btS  aof  don  Worlausdruck  abhangig  davon  Lst  Orosiiis.  niagdiesals 
Ftngerzeig  diemm,  wie  wmig  luittsch  mancfae  neaerc  Unlcrsachiuig  diese  Stdlen  ht- 
Dutzt  babe. 

]]|e  fgenus  Soevoe  aore  indondtoaqne  Sygambn» 

Contudit  irK[uo  f(ii:ani  bnrhara  tcci.',»  (iedit. 
Mec  tibi  dolotos  potcril  oarrarc  Sygaiubroji 

Enabiw  et  Suevoa  terga  dediaM»  auis. 
.  Pedo  Albinov.  in  cons.  liv.  v.  17— 4&,  314— 34  S.  —  CL  Senea  coaa.  ad  Pdyb.  34.  ad  KarcS. 
*  Sueton.  ClawL  4. 

I 

8. 

44.  Den  Krieg  gegcn  dio  Deutschcn  fortzusclzcn  kiinunt  Aufpnstus  sclbst  nach  Gallicn.  ITicr  iibcrpbt 
cr  Tiheriiis  dcn  Obcrbcfeltl  Kntiin  ist  diescr  abcr  hIk  r  dcni  Rhcin,  so  bittcn  die  Dcutschen 
um  Fricdcn.  —  Sigambrcr  und  Sucvcn  wcrdcn  aufs  linkc  Rheinufcr  iibcrtjesicdclL  isl  xovs 
jbfooue  ititAuvaB.  tuA  tcMs       Iv      otnrif  ^b^ieitw  i  TifUtiog  te»  S^fMm  tiifir 

tpo^ir^bTfi  ovv  uvrov^  o'  /?«oj?f,'poi  TiXrp'  twv  S^rycaijlijov  rlci;('l»atur  KcevTafigav)  hfxrjQxim'- 
6ttvto '  xai  ovti  tote  ivviov  tivo^  (6  yag  AvyovOtos  ovx  itpri  Ofpioiv  avtv  ittUvav  oatiCfO&ai)  ov9 
v6tt(fOV.  Ijtifit^av  fuv  yoQ  xai  oi  2^vya{i^i  (\og.  KavtafiQoi)  ngta^ts '  TOVmrov  9i  iSi^ta»  tuaiQiifl^ 
9mt  ri,  Sats  xal  iiulvovs  9&tit»St  «d  «oUovff  *a\  iXXoyifiQvs  omv,  n^o(5(fxuUe&at^  o  xe  yiiQ  jSyoo«tat 
OviXttfiav  avtovi;  nohtg  rnvtg  xtctf&Fro  y.cii  ixiirov  Svattvaextt^dciiTif  taitovg  xaTFX(yij(STnto.  ncu' 
covsov  iQovov  fieV  tiva  riavjfaSscv,  ixitxa  inl  soU,^  x6  «a&j}fi«  Otptav  roig  Paiutlois  «vxttjdiioaav-  i^><> 
Cass.  LV.,  6.  (p.  631.)  —  Holea  ddnde  du8belUlraaflliitamKei!oiiein,qnodiamnet  virlBtei^liD^ 


Digitized  by  Google 


Vaf  Ghr.  8—«.  u.  t. 


9 


tana  admimstravit  peragralusquc  vidor  omiiM  partes  Gcrmaniae  sine  oUo  deirimonto  coaimiM 

cxcrcitns  (quod  prat*eipu<'  Imic  diu  i  srmper  curac  fuit)  sic  pcrdDtmiit  cam,  ut  in  formnm  paene 
stipeudiariae  redigerct  provinciac.  Xum  alter  iriumphui  cum  altcro  coitsuJatu  ei  oblatus  est^ 
Venei.  Ptterc.  E,  97.  —  SoevM  (aL  Dlnoa)  et  Si^mbros  dfldenUii  se  tnidiixit  m  Gflliiam  tlupB 
in  proximifl  Rheoo  agris  oollocavit.  Sueton  Octav.  21.  —  Bello  gcrmanico  XL.  millia  dcditirio- 
mm  Iraiecit  in  Galliam  iuxtaquc  ripam  Rheni  scdibiis  nssij^nntis  collocavit,  Quas  ob  et  ovans 
et  curru  urbcm  ii^cssus  ost  Id.  Tib.  9.  —  tjuu  Leilu  CCCC.  miliia  captivorum  cx  Gcrmania 
IranaUilit  et  cupn  rqNim  RhQiii  in  Galfia  ooUocaviL  Ealrop.  VIL,  9.  (wo  richt^|er  ebeofalts 
XL.  miUia  zu  lasen.)  —  (Tiberius)  GcriTninfis  hello  arripuit,  e  quibus  quarlraprintn  milliri  caplivorum 
victor  abduxit.  Oros.  2\.  —  Se  {sc.  Iibcrium)  Dovies  a  divo  Augusto  in  Gcrmaniam  mijisum 
plura  consilio  quam  \i  pcrfccisse:  sic  Sugambros  in  deditionem  acccptos,  sic  Suevos  etc  Tacit. 
ann.  II.,  2G.  —  quoodam  Sugambri  cvcisi  ct  in  Gallias  traiecti  —  Ibid.  XII.,  39.  —  (AognstM) 
Sicambros  in  Galliam  transtulil.  Aurel.  Vict.  epit.  dc  Cacs.  cap.  1.  —  ravrTjs  (-sc.  r^g  TrotttfUas) 
di  tit  (uv  tig  tfiv  KUtixiiP  fiet^^yov  'Po|4«m()  ta  6'i'q>^  futatnx(tticvttt  ele  t^v  iv  §aX^t  Xfi>9i'iff 
«ttfKaKc^  Ma^ool*  ioauA  it  cMv  ^IU]«M  «d  twr  SavYi^ifHim»  V^k^  Slrab.  VlL,  I.,  43.  —  Adasa 
zn  der  Ucbcrsicdelunf;  mag  die  Anlage  etncs  limes  auf  dem  rechten  Rheinufcr  gcgebcn  haben. 
(Tacit  ann  I  ,  50  limitom  —  a  Tiberio  c«?»|)tiini\  Vi^I  Sockcland,  Ueber  dic  Vertialtnisse  und 
WohnMtzc  dcr  dcutsclicn  Volkersch.  S.  <0.  flg.  Dass  iudess  die  Ucbersiedelung  nur  eincn  Idei- 
nen  Theil  der  genannten  Volkendiaflen  tral^  daran  Itann  eine  Vei^lrichung  limmtlidier  objger 
SteUen  keinen  Zweifiel  geatatteD. 

7. 

M.  Aof  dic  Nachrichi  von  ncucn  Ikwegungen  eilt  Tiberius,  dcr  nach  Rom  abgereisl  war,  abennals 
nadi  Dentadiland;  riehtet  aber  niclrta  Bemerkenswerthes  aiu.    wartil9hww  tam»  iv  f$  A^fia- 

vla  /ffopfitjdij.  .  .  .  iv  yoff  rg  I\Q(uevla  ovSiv  «|/ov  ^vv^s  <5wl^.  Dio  Ca.ss  l.V,  8 
d).  ^iS — 34.)  Diese  AngBbe  des  Dio  GasBitts  erhall  volikommene  Bestatignog  durch  das  liefe 
Stilhichweigen  dea  VtUm»  Paterai^ 

6.  n.  £ 

A%  tiberiux  peht  nach  Rho(hi.<^.  WaTircnd  dc.^j.sr-n  ,\bwrscnlioil.  kurz  vor  dcr  christUchen  Zeilrechmmjr, 
bcrehligt  L.  Domtius  iUiembarbus  ani  Rhein.  zavza  xe  ovv  uua  xai  rtc  rmv  Ksixav  ^moOij.  6  yag 
^hftittog  scfOttQov  (uv,  Icds  ht  tav  ir^og  ta  "lCTQa  xaQlov  7]^%t,  tovg  T£  Egiuwvdovffove  i*  r^e 
eftfl/iig  ov»  old'  ojtog  i^ttvtttttavttts  x(d  iwra  ti}tij<Siv  itigas  «Xava(uvove  vMokafiav  iv  (ti(fu  t^e 
Mr^Qxo^nvtdoc:  xaTayiif  5?rr'  rov  'AJ.^Siccv  (iijSfmg  ot  ivavtiov(dtnyv  StnPttg  cpiXiav  te  rois  txiiin)  PaQ^a- 
(fo^s  ovvi^sto  mi  ^ia(tov  in  avtoi)  'Avyovtttp  /d^tftnro'  toti  dt  n(f6s  te  tov  'l^vov  futfl&ov 
hkA  ixKt&Svtag  «fwq^  JQpotfdMaw  «aa^nfclii»  K  ht^m»  HM^tus  Hutfri?x^aa  «al  «nweypoi^gdiM  eqwv 
tgX  tove  aUove  §tt(f§tt(fove  imbism,  Dion.  Cass.  fragm.  a  Jos.  Morellio  edita.  Bas.saui  4708. 
p.  3?.  Vi;I  Fr  Roth.  de  Germania  L.  Domitio  pcnclrata.  1825.  —  Dicscs  wichtijic  Rnuli.stuck 
ist  auiFaliendcr  Wcisc  bis  in  dic  neucsto  Zcit  iibersehcn,  oder  doch  nur  fluclitig  bcnuUl  vvor- 
den.  Zwar  gebort  es  Mos  mit  aeiner  letzten  Ifiilfte  hiehen  aber  da  es  birfierige  HissversiSnd- 
nis.<;r  nnd  irrtliiitnlichc  Annahmcn  berichtjgt,  schien  die  voUstandige  Millhcilung  angcmcsscn  Vor 
dom  Erschcinen  dcr  Morelltschen  Fragmentensammlung  besciiranktc  sich  namlich  unsere  gaoze 
Knnde  von  den  &folgen  des  Domitiiis  in  Deatacidand  anf  £e  folgcndcn  wcnigcn  Worte  dfla 
Tacite  fann.  IV.,  44.):  eiercitu  flumm  Alhini  iranscendit,  longius  pcnetrata  (icriiiania,  quam 
quisquani  priorum;  «ditti  sich  nodi  die  Notiz  desselben  SchrifiateUers  ImUpfl,  dais  die  pontea 


Digitized  by  Googlc 


10 


Vor  Cbr.  6.  n.  t  —  aaeh  Chr.  S. 


loogi  oin  Wi-rk  ilics^^s  FoWhcrrn  gewesen  sein.  (ann.  I.,  63.)  Niin  abfr  prfahrcn  wir  »m  drm 
beregtvn  ilnich>(uck.  dass  L  Donulnis  xu  zwei  vencfaiedeaen  Malcn  an  dcn  Granzeii  D^t^ch- 
IttMb  den  Oberberelil  fiilirte,  zaerat  ani  DanolNidieii  Iom,  daDn  «n  den  Ufern  des  BbeiiH; 
diw  er  bci  zwei  Lulcmchmungcn  in  das  Innere  DenlidilaDds  bethciligt  war;  da.*»  dcr  EQw- 
Zug  nicht,  wic  ni.in  hislicr  nnnahm,  vom  Rhcin  au«,  snndcrn  von  dcr  Donau  hcr  slatt  halfc, 
und  da^  nichl  bci  dicscr  (jclcgcnbeit,  sondcm  ffpatcr,  bci  der  AnwcM?nheit  am  Rhcin.  die  Er- 
richtung  der  pooiefli  bNigl  «rfolgle.  Ancb  der  Zcitpunkt  dieser  UntemebinnngeD  trfti  mm  cat- 
solii('<!('ii  hi  rvor  Dcnn  da  uns  das  DionLichc  Gcschirhtfnerk  rwi«:hcn  dcn  Jahrcn  6  v.  Chr. — 
5  n.  Chr.  nur  luckcnhafl  crballen  \mrde;  nach  dcm  Anfanisc  dcr  ehrtsUichcn  Zcitrcchnung  abcr 
Tioicias,  daon  Tibernis  and  zulelzt  Gcrmanicu$  am  Rhcin  befchligtcu:  so  miisscn  dic  bcidcii 
Fddzfi^  den  Jnhren  0 — I  v.  Chr.  angebdren.  Beide  waren  nber  dnrdi  eme  lingere  Zwiscbeii' 
leil  pctrennt  (ii(f6ttft»  fitf  —  roTt  \  so  dass  wir  un^  iifwiss  nirht  iiTr  n.  wcnn  wnr  rlic  An 
weseobeii  dcs  DomiliiM  nm  Rbeia  kura  vor  die  chrisllicbo  Zcitrcchnuog  sctxen.  —  Ucbcr  dio 
ponlea  fanigi  vgl.  die  zn  4&  p.  Chr.  (Nr.  f7.). 


Nacb  Chr.  4—3. 

44.  M.  Vinieius  bcrchh;;!  am  Rhctn.   Dicscr  luhrl  drci  Jahre  Krieg  gcgen  dic  Dcutschcn.   protinns  ffi- 

bcrium;  in  Gcmiaiiiarn  misit.  ubi  antc  tricnnium  sub  M.  Mniciu  . .  .  immcnsum  e&arserat  beUuiD. 
Bntt  id  nb  eo  qoibiusdam  in  iods  geslnm,  qdbosdun  snstentatnm  fdicttcr:  eoqno  noniine  de- 
ereta  d  onm  qtedodsdnia  nscriptiane  openmi  oinameola  trinmplialia.   VeOd.  Paterc  IL,  Itt. 

i. 

45.  Der  Krif»!:  lialtt»  hh  m  dicscm  Jahre  forl^edauert    Nun  wird  Tibmu.';  wiciIiT  nach  Deutschland 

pr-cliicki  Olinc  bcmerkcnswcrthe  Thaten,  aber  nit  ht  i^hne  grossc  Ei  fnLc  ilnrcli/iclit  or  Doiitsch- 
land  nach  vcrschicdcncn  Richtungcn.  ixl  tovg  Ku,xovg  iitffauvaav  luv  xai  akkoi  xivig,  kttqa- 
%m>«f  4e  wd  d  fifiifioe'  wd  ftigft  tov  soMfMW»  «p6fBpov  phr  nw  Ofk^ovgiyovt  ptti  M  «svw 
xai  Tov  'j^Xfitov  X(fotidQiri<ftv,  ov  (uvtoi  xai  aiiofivtifiovtvrov  ri  tore  yt  txQaj%ri'  xaltoi  »al  avro- 
i^fatoifog  f»}  OTi  tov  jlvyovotov,  ailn  lud  tov  Tt^iov  hc  ttvxoig  xXtjt^evxog ,  »al  tiftas  ^iVf 
$Uovs  Falov  Hevxlov  rov  t^g  r^ffuiviae  a^jpvxog  Xafiovxog'  ixtid^  fi^  fiovov  axai,  aila  xai 
isvt$9ov  ^ofh^Hiras  uvfovt  imd^mno.  Db  Caas.  LV.,  88.  (p^  650.)  —  Intrata  protious  Gc^ 
manin:  stihnrli  Canincfates,  Attuarit,  Brurt(^ri,  rcrcpti  Chemsci.  ircnfps  inimaniores  ct  mox  no$tn 
cladc  nobilcs,  transitus  Visiii^  penctrata  ultcriora:  quum  omnem  prtem  aspeirimi  «t  periculo- 
dsMni  be&i  Caesar  'vmdicaret;  m  Us,  qnae  mmoris  erant  dvciinuDn,  Senlinm  Satnnuitim,  qui 
tnm  faigBtiis  palris  cius  in  Germania  fuerat,  praereeoael,  viram  multiplicem  viriutilms,  navum, 
agilcm,  prn^iflum,  niilitariimiquo  orficiorum  pfvticnlcm  ac  pcritum  parifor,  scd  otuMicm,  ubi  nc- 
gotia  fccisscnt  locum  otio,  hbcraiitcr  lautcque  co  abutentem,  ita  tamen,  ut  eum  splcndidum  ac 
hilarero  potins»  quam  hnariomm  ant  deaidem  dkeres. .  .  .  Ind  enis  aosliva  usque  in  neaseai 
Decembrem  prodocta  munanis  «mohniienlam  fiiere  vidoriaie.  Vdld.  Patero.  E,  406. 

5. 

I&  Zweiter  Feldzng  des  Tibavu.  Pfetaa  sna  Caesarem  paene  obsbrnciiB  bieme  iUpibns  hi  aibcm 
traMt:  at  tulcia  impcrii  cum  vcris  initin  rciluxil  in  nrrmrrniani.  iti  ruiiis  moflns  finibus  ad  capal 
Jutiae  (Lopme?)  flumiois  bibcma  digrcdiens  princcps  locavcrat  Pro  dii  boni!  quantt  voluminti 


Digitized  by  C( 


4f 


opera  iiueqaeiiU  aestato  sub  duce  Tiberio  Caesare  gcsgimus!  Porlostrata  annis  tota  Germania 
eal»  vieiae  gentes,  paene  noniinlNis  incoiKRilae,  reeeplae  Cauchoram  nalioDes.    Oinnia  eorum 

iuvcntus,  infinita  tninicrn,  iminons;i  (.nrporilius,  sitii  locdnini  tntissiinn.  IrncJilis  itrnm  una  nim  du- 
ctJiHtii  suis,  iK>{»la  fulgenti  annatoque  miiitum  nostrorum  agniine,  ante  inipcratotis  procubuit  tribii- 
nal.  Fracti  Langobardi,  gcns  cUam  Gcnnana  fcritatc  fcrocior,  dcniipic.  quod  iiumquam  antca 
spe  conccpium  nedum  opere  tenlatum  erat,  ad  quadringentcsimum  niiiliarium  a  Rheno  usque 
ad  flumcn  Albim,  qiii  Srmnonnm  Hrrmimduronimqric  fincs  praetorfluit,  Romaniis  cMm  sij^nis  pf^r- 
ductus  exercttus,  et  co<lcm,  mira  lelicitate  et  cura  duct!»  tcmponiaiquc  observanlia,  cla&>is,  quae 
Oceani  drcumnavigiivcrat  stnus,  ab  inaadiu»  alque  inoopito  anle  maTi  flai&ine  Albi  snbvecta  .  .  . 
exerdtui  Cacsarique  se  iuo.xit.  .  .  .  Yictor  omnium  geiitimn  locoromquo,  quos  adicrat,  Cacsar 
rum  iMOoliimi  inviulatoqiiu  ct  scmd  tantummodo  masrna  cum  cladc  lio.stium,  fiaudc  conini  ten- 
tato  cicrcilu,  in  liiberDa  le(^oues  roduxil.    Vcllci.  Palerc.  IL,  103  — 107.  —  aitia  dt  tov  xatntQ 

Hwuiunfa»  fmlfiumg  tt  tuftidimi  tui  it^tag  hnnqof^  toyCAniK  iyfwsst  Dio  Cass.LV.,S8i.  (p.650.) 

6.  u.  f. 

47.  Wiibr^nd  dcs  pannonLschcn  Aufslandes  herrsclit  zwischen  Rhcin  midWeser  tiefcrFriede.  Rcimische 

Tru(»[»cn  sind  uln  r  (l;is  I.,ind  zcrslr<'Ht;  iii  dcr  Niilic  dcr  ItcsitJtungon  entstihon  ^frirkto  und  Ko- 
louicnj  die  Furstcn  crhaltcu  romisK^e»  BiirgciTccht  (TaciL  aim.  I.,  58.);  ihrc  Suhne  trctcn  in 
rifnoischcn  Diensl  (Tac.  L  c.  II.,  9.  VeUci  Pttiere.  0.,  448.):  in  Kom  sdlMi  uugibl  eine  Wadie 
getreuer  Deulschen  die  Persoa  des  hnperalors  (Soet  Oci.  49.)    So  ist  das  Volk  auf  dcm 

W<'_'i'  rf.tnaiiisirt  zu  wcrdcn.  —  ^*l^V  Tiva  ot 'Pojuatoi  «i'r»;^  ^'sr.  rij?  r^pum^ag)  ovx  (t&pdo, 
cOA       nav  xui  itvis  x/it(fsa9ivtaf  (dto  ovSh  is  uSto(flas  /ti^fttjv  atpixtxo)  xat  <ix((axtotai  tt  avtov 

ivoiuiov  gvvoSovg  te  tiQr^vtxas  ixotovvto.  ov  fthxoi  xal  xav  xtctQiav  i9av  tav  te  0vn<pvtav 
s^aKfiii»  xtd  t^s  atkovoitov  duuxrjs  tris  xe  ix  tav  ojcXanf  i^/oiKlias  fxAcAijajuVot  ^aav.  xai  dia  rovro, 
ting  fuv  luaa  filfaiu  wu  oS^  ttvi  ftaa  (pvXax^s  ^cfwvOwMW  avtitf  ovts  i^affvvovto  t^  xov  [iiov 
pnap»%  aut  iHv^uiio»  i^is  «Uocoi^imvoi.  Dio  Caos.  LVI,  4&  (p.  667.) 

9, 

48.  Befreinng  des  nordwestlicheu  Deutsehlands,  darch  dic  Niederlage  des  Varw.  — 

ixA  Si  6  Ova^  o  KvivtHtog,  futa  r^v  tav  Zvqo»  Ofg^v  t^v  ts  ^ytfUVtia»  «49  Hfffiavlas 
htfiav  x«l  xa  itiuj  ixtlvots  ix  tijs  OQ^g  iltoixCiv,  ?6niv<fEv  avrovg  «^pourfpov  lutaatijaai,  xal  xa 
tt  aiia  ag  *«i  dovltvoiMSi  tnptHtv  ixitattt  xot  jgijfiata  ag  *ai  nuQ  varixotav  bf(faa<itv  ov»  i^i- 
egfwto  &X  oT  TS  m^Smtt  t$$  ]ipotf0«v  dvMtfrsfoy  liftfyiaio^  «wl  m  tfVMf^  aataatoaut 

1CQ0  tfjg  dki,wpvlov  Stisxottias  xffoxtfiavttg,  ix  fdv  tov  tpavfQOv  ovx  axistijOav,  xoXiovg  fuv  xffos 
Tft  i^fvf»,  xoiiovs  Si  xai  iv  t^  otpittQ^  tav  'Paftaiov  oQovttg  ovtctg'  St^afuvot  Se  tov  Ovoqov, 
9S  Kttl  Muvta  ttt  aifOOtaOiSoficvd  atpttSt  xot^(S<wtts,  XQOi^yayov  tcvtov  xo^o  xov  dxo  xov  'Pijvov 
Es  *s  t^v  XBfov<sxtSa  xai  xQog  tw  Ovtaoufifoi».  aaatavO''  fifipHamata  «al  tpthxtixteta  Suiyayovtis 
xtoriv  ectTM  waQiox^nv  xai  uviv  6tQcaiarai'  SovXiveiv  6vvKUii'ot.  \\  Ovt  ovv  ta  OTpccrtvuarct, 
a<sxtQ  tixog  iv  xokifuct,  csvvtLX^,  xui  <ut'  aviwv  tiv^voi'?  «itowot  Toilf  iiwdtoiSt  as  «txi  ixi 
^vlax^  %aQiov  tivav,  ^  xtu  kt^<stov  <svXi,rj^tiSt,  xoQnTtofixais  vi  tittt  tw  ismffSetoiif,  StidmHta, 
^Mtv  Si  ot  ftdXusttt  ovvoii6<s<tvtts  xal  ofnyok  xris  xt  ixifiouJi^  lui  tov  xo/.tuov  }7i  o/utvt  aUet 
Tf  Mu  'jQ(ii'vii>i;  iccxl  Z},yinegog,  ovvovrtg  rt  ca-rw  «^2  x«l  QvvKfrtcoitfvoi  iroAXax«s'-  i}ciQaovito^  ovv 
avtoii  xai  /tijtf  Tt  Shvov  XQOsStxoy^ivov  mi  xdtsi  xoig  to  tt  fiYvo^vov  vsorosovOt  xtti  ipviMtteiS- 
9mt  ot  MUfaunotiiaovi  omms  MMMvMOf  aULa  aai  bimfmvtosi  t>s  fumfo  oifsoI;  vs  tafattofAws 

2* 


Digitlzed  by  Google 


Vm9h  Clir.  9^ 

mA  htivovg  iutpalXoveiv  btavlaravttd  ttvtg  sc^oroi  tav  axotsv  takov  obmivnt¥  i»  iia(fttexev^St 

j'/i7jrfa  ftt]fi}  f^Kifii]^  ftdiTMv  icuu  nolfiici&iVTUi'  Civxtj)  (fvXaxf^v  tiva  «onjtfijTm.  xul  ioxtv  ovto' 
XQoaiix^ttuv  Tt  ya^  i^oQiiavia  xtu  xoQifuifyv  ag  nal  ta  tfvftftoxuta  naQaaKSvaCovtis  xal  Siaut- 
jf/lmv  01  xifo<s^ofi(h^<KH>ng.  tug  te  dwaiutg  iv  holfi^  xtj  oSoag  xaffiJiafiov  «ol  &iiuKdimvrts  nog 
tUfa  l^fbkv  txaatot  axQttttata^,  ovg  jtQotsQOv  ||nfx£0av,  ixijXtov  avta  iv  vXaig  ^iij  dxHtaifitMlg 
ovTi.  KmntiViicc  "««  rt  cirK(ta't]6av  noXifiiot  «vfr'  vsijxdov  ovrig  xul  TtolXci  xal  Sftva  Uf>yG<invTO,\\ 
Td  ti  yoQ  oQTj  xal  tpttQaYytodii  xal  mmiLuia  wu  ta  divdQU  Mtl  xvxva  xal  vxtQ{ti^7tti  atite  tovg 
^BfudovSt  mA  9fbif  «ovff  Moltfilows  tf^Aft  mfOMtdstVf  iKdvi  ra  tipvovsag  tuA  dAoaNMOtwnv  fi9»' 
Qovvtag  te  ta  tovtov  dioiuva  xovij&rjvat,  ijyov  H  xol  «^£«9  noXXitg  xal  vototpoQa  xoXXa,  ag 
xal  iv  tlQi^vi^-  xaidig  tt  ovx  oXiyot  xal  Y^muxtg  ij  ts  uXlrj  d^tQtaitia  avxvrj  ttvtotg  Owilxtttr 
otfrc  x«cl  xccra  tovto  itDudaaiuvTj  odotxoQi^  29^0&(u.  x^v  rour^  xal  vstbg  xcu  avtftos  xoivs 
ImqttwdfiniiM  ht  «d  |mUov  tff&s  dtioxttQov  f6  tt  fVat^m  oIui^qov  Mtfl  tt  mis  «"^  *i9^ 
toTg  (jTi}J^itU  ytvoutvov  acpcdiQUJTUTcc  avTovg  pccSt^nv  iTtohi  xal  ta  axga  rav  divdQtov  xata9Quv6' 
y*va  xai  xatttZLTtxmtcc  dutaQttisotv.  iv  romurg  ovv  Sq  tivt  anijiavi^  tott  tav  'Paftaim'  ijvrcn; 
ol  fiaQfietQoi  xavtaxo&tv  a(ia  avtovg  i^vtxivttitag  81  tcvttav  tmv  loffiaSttfetttltVt  «tt  luu  Fftxtm<H 
tm>  tQiftftav  ovttg,  xtQtttStoixliUcito-  xal  to  ftiv  XQatov  xo^adtv  i^aXov,  tnttti  ^i,  <<')s'  rjuvvno 
fiiv  nvSilc,  fTtTQciamvro  S't  tcoIuh,  bfi/ooe  avToT<;  ijaQi]6civ.  otcc  j'ap  ovri  iv  ta^t  r»vi  akXa  avtt^ 
taig  tt  tmd^tttg  xal  toi$  aoxXotg  xoQtvofUvot,  ovts  avotQatpi^vtti  srg  ^fdios  dvvfffimw  ^Ucrrovs  » 
m4K  hiowvf  tmvt^  ttffoi^uyvvvmv  «^tv  Svttg  fxaaiov  (thitMitt  ivUSfttviiouiUv.  ||  Jvtti 
tt  oSv  ittfueomtiitvetcvto,  laQlov  uvog  inivifitlov  (og  yt  Iv  oQti  vJUJftv  ivtHtiitto)  Xafiofnmt 

xai  fitta  Tovro  rdg  ti  xXsiov?  and^ag  xol  rSXXa  tit  ft^  ndw  cSfiaiv  dvftyxttia,  rn  (trv  xtrraxtcv- 
Oavtig  td  dt  xtti  xtactXtMOVttg,  avvtetayfthfot  ftiv  Xjj  ndXXov  tg  vOtfQai^  txo^fpOr^Oav,  aOrt  *m 
ig  ^dAv  tt  fmfiov  mfOXUQ^aiif  oS  fihtoi  xti  tami{^tnA  «nflitaSawi.  iva^9t»  M  Sfttvtts  k  tt  vtat 
avfy::  -rrthfi^^v  y.nl  7;_(i i'i'oito  itiv  rtQO^  rovg  XQoaxlxtovtag  etptdtv,  ovx  iXdxiOTa  Si  S^  x«l  xocB 
Yoi/ro  ctvio  tnrmov.  ttvtStQttpi^vot  yuQ  iv  OtevojfaQi^  mtms  aJ&Qoot  ixxtig  ts  oftov  xei  oxXifm 
ixttQiianstv  avtoig,  xoiia  fAv  xtQi  ixXXijXoig,  xoXH  9b  xeA  wtQl  totg  divdQotg  iatpdXlovto.  t6tt  yif 
ijfiiQa  xoQtmfiivotg  atpiatv  iyivsto,  xai  avtolg  vttog  rt  av&ig  Xd^Qog  xal  avtfiog  ftiyag  XQOiSx^liv 
ovtt  not  7ti}0ih/ai  ovd''  TiStctts^nt  xayiag  ixitQtxsv,  dXXd  xal  tr)v  z?^'"*'  f^pdg  rnv  n',),i.n'  cicf  tHm. 
ovtt  yoQ  tols  ro£cvfiatf(v  ovrf  roi^  axovrtoif  ^  xate  ys  atsxioiv  (m  xal  dtafiQoioi^  twtfaig)  xaXos 
jg^a9M  aSvKvto.  to%  y«g  «oitqiA>tf,  ^iloig  tt  *o  tdidttov  ovM  lui  t^v  ^lovtfCKr  «nl  t^  itpHov 
wA  «q;  tamgufiittog  dSta  Ixovtfn^  ^;tt6v  xov  tavta  ttvvifitavt.  XQog  d  tti,  avtol  tt  xoXv  nXtlovg 
ytyovott^,  (xtd  ytiQ  rav  a)J.C3V  tSrv  wnortoov  XfQiaytoxovvxav  rJi^rnl  aXXog  tt  xal  Irtl  rf;  hls 
OwqJl^v}  xai  ixtivttvg  iXdttttvg  ridrj  ovtttg  (xoXXoi  yoQ  iv  taig  xqiv  ftdxtttg  dxoXcalsaccv)  xai  ixvxiow 
tt  ^fkw  ud  mtsipSvtnonr  Sttt  M4«iv  OSofOv  mi  toSe  «Uovff  «ovs  ieyifuiitutovs,  ^ofiifiivtme  fui  ifMt 

^oyQrft^aatV  ^  xut  XQog  rav  ix^t<^rav  chto&ccvacii,  (xcct  ycfQ  TiTQafilvot  jjCccv)  icr/ov  Sitvov  filv,  dvccyxcsTiyv 
8i,  toXft^atu-  avtoi  ydf  iavtovg  tlsxiKiftvav.  ||  Slg  dt  tovto  dtt^yyiX^j,  ovSi  tHv  dXXatv  ovdtigitt,  d  xol 
l^^eno  tts,  ^ftvvuttr  &X  ti^tov  Sojftvta  atpav  ifttfnjaavto,  ot  St,  xaL  tk  OxXa  xttQsvttg,  ixitQtxot 
tffpfiy  r^  ^vXofiivp  ipovtvtiv.  tpvysiv  yccQ  ovd'  tl  tdftctXtOtd  tts  ^9tXfv,  idvvato.  ixoxtno  tt  ovv  iims 
xag  xa}  r:in)n  xal  txnog.  xav  xdvttg  dxioXovtO,  rj  xai  idXotkcv,  tl  firj  ot  ^ap^ft^joi  ntQl  r^v  rijg  Xties 
tiQSay^v  tt<5io)Mt  iyivovto.  ovto  yoQ  otts  i^ofuviatatoi  xttXXol  dxiaxaaav  xoi  ol  auXxiyxttti,  ol  dvv 
tcvtoig  ovttg,  tQoictSSv  «t  tfVft/Soiftfovcce  dofar  «otff  IvavrAHff  (vv|  yaQ  ixtyivtto  xal  ov^  ioQovi^ 
^  jntl  xctQa  tov  'AaxQrjvou  ueiupfihfot  xaQiaxov.  xax  rovrov  ixttvoi  tt  ixiajov  trig  Sua^ag  xal  6  'Aaxq^ 
vttg,  fuii&ov  tb  yiymiitvov,  ovzag  atftcsiv  intxovQrjat.  xal  rivFg  hftcc  rovro  xal  rav  iaXaxortsv 
dvtxofUafhiaav,  kvtQo&hntg  vxb  tav  oixtiov  ixetQoxij  yuQ  acpiai  tovto  soi^Oat,  iip'  ^  tt  f{« 
f«9  IntlAw  a»twf  Amu  taato  fAv  v&stfov  ifknm,  Dio  G«8,  LTL,  49— SS.  (p.  667—670.) 


Digitized  by  Google 


VKeb  Cbr.  t. 


48 


Tantom  quocl  nltimam  imposucrat  Pannonico  ac  Dalmatico  bcllo  Cacsar  mannm,  qtiom  intra 
quiotpic  consummati  tanti  opcris  ilies  lao(»tao  ex  Gcrmania  epistolac  caesi  Yari  trucidata- 
rumque  legionnm  trinm  totidemqne  altrvm  et  sex  cohortinm  ....  Tanu  QainctH 
lius,  inluslri  magi"?  qinra  nobili  orlus  faniilri  vlr  ingcnio  mitis,  morihtis  qiiietus,  ut  corporo  ita 
animo  immobilior,  otio  magis  castrorum  quani  bcllicae  adsuetu»  militiac,  pccuiiiao  vcro  quam 
non  oontemtor,  Syria,  cui  pnnAuwH  dedaravit,  quam  panpcr  divitem  ingressos  dives  paopcrem 
reliqmt;  ia  qnum  exerciliii,  qni  erat  in  Gcrmania,  praccssct,  concepit  esBB  hommea,  qni  nihil 
praeter  vocem  membraque  haberet  hominum;  qniijnc  nliuHi>  (iomari  nnn  pnferanl,  posse  iore 
mukeri.  Quo  proposito  mcdiam  ingressus  Gcrmaniam,  vclut  intcr  viros  pacis  gaudenics  didce- 
dioe,  iuriadicliombas  agendoque  pro  tribvnaBs  ordine  tnhdMt  aesliva.  ||  Al  ili,  qnod  niai  ex- 
pertus  >ix  crcdat,  in  summa  rcritato  versutissimi  natumque  mendacio  gentLs,  simulantcs  fictas  U- 
tium  serios  ot  nunc  provocant^s  altfr  altoram  ininria,  nunc  a^ontes  j^tias.  qnnrl  oas  romana 
iustiUa  iinirel  fcriUb»que  sua  noviUite  incognitao  disciplinac  mitcscerel  et  solila  arniis  dtscenii 
inre  tennhiareninr,  in  snmmam  sooordiam  perdnxere  Qdneiilhmi,  mqne  eo,  ut  se  praetorem 
orbanum  in  foro  ius  dicere,  non  in  mp(lii>  Gcrmnniac  finilms  ovfrcitui  pracesse  crcderet.  Tum 
iuvcnis,  genere  nohili!;.  manu  fortts,  sensu  ccler,  ultra  barbarum  promtus  ingeuio,  nomine  Armi- 
nitts,  Sigimeri  principis  gcnlis  einK  ilnB,  ardorem  anhni  vullu  oculisqoe  pmalBrenB,  vUbimm 
mifitiBe  nostrae  prioris  oomes»  e(wm  dvilatis  romanao  ius  equestremque  ooBseciilns  grndam, 
se;riifin  dncis  in  occasioncm  sceleris  usus  cst.  haud  iinpruilenter  ^peculatus,  nomincm  celerMM 
opprimi  quam  qui  nihil  timeret,  et  Hrequentissimum  initium  es^se  caJamitatis  secoritateai.  Primo 
igitur  panoos  mox  plures  ni  societatem  eoMflii  recq>it;  opprimi  poeae  Romam  et  dicit  et  penoB' 
det;  decrctis  facta  iungit;  tompus  insidiarum  constituil.  Id  Varo  per  virum  eitis  gontis  fidelcm 
clariquo  nominis  Si'?'"-'fMii  indicalur.  Ohslabant  sed  iam  fata  consiliis  nmncnKpie  antmi  eius 
acicm  praostiiiixei-aut :  quippe  ila  so  rcs  habct,  ut  plerumque  deus  forlunain  uiulalurus  coni^ilia 
oomnnpal  elBeiatqne^  qnod  miserrbnam  eal,  vt,  qnod  aecidil,  id  etiBm  merilo  aocidisse  videsibir 
ct  ca«.us  In  culpam  tmr-r-if  yo^n^  itTq  io  se  credere  spemque  se  benevolentinr  merito 
acstimare  profitctur.  Nec  diuiius  post  primum  indioem  secundo  rclictus  locos.  ||  Ordinem  alro- 
eiannae  eabnnitatis,  qua  nulla  poet  GnsBi  m  Fardiii  dBmnam  in  cxtcris  gcnlibus  grarior  Bonnr 
wS»  fuit,  iu.stis  voluminibus  ut  alii  ita  aos  oooabtmur  exponcre:  nunc  sununa  deflenda  esL  Buf- 
citus  omnium  fortisslmns,  disciplina,  manu,  experientiaqiio  bcllorum  inler  romanos  militcs  princeps, 
marcore  ducis.  pcrfidia  hoslis,  iniquitate  fortonae  circumventus,  qunm  no  pugnandi  quidcm  cgro- 
gje  occBMO,  m  qnantmn  vohieiaut,  data  esset  miseriB,  castigBtis  etiam  quibusdam  gravi  pocna, 
qnia  romBnis  et  armis  el  animis  usi  fuissent,  toclusus  sflvis,  paludibus,  insidiis  ab  eo  hosto  ad 
intempcionem  truciclatus  est,  qncm  ita  sompcr  morc  pecudum  trucidaverat.  ut  vitam  aul  mortem 
eius  Muuc  ira,  nunc  venia  temperaret.  Duct  piu.H  ad  moriendum  quam  ud  pugnandum  animi 
ftdt:  qaippe  paterai  avitiqne  caMnipli  saoeenor  bb  ipse  tnmsBxit  At  e  praefeet»  oastromm  dno- 
bos  quam  clarum  cxomplum  L.  Kggius,  tam  turpe  Ceionius  protlidlt.  Qui  quum  lonso  maximam 
partcm  absumsisset  acics,  aticlor  dediiionis  supplicio  qoam  proelio  mori  maluit.  At  Yula  Mumo- 
nhis  legaias  Vari,  cetera  quietuB  ao  probus,  diri  anctor  exempli  spoliatum  equite  pcditem  relin- 
quens  fuga  cum  alis  Rhenom  petere  in^rossus  est  Qood  factum  cius  fortnna  nlta  ost:  nonenim 
dosortis  sup(>rfuit,  scd  dosortor  occidit.  Vari  corpis  somiuMum  hostilis  laceravcral  fcrita<;:  caput 
eius  absctsum  latumquo  ad  Maroboduum  et  ab  co  miij^uro  ad  Caesarcm  gentiliiii  tamen  tumuli 
sepallnia  hononitnm  est.  TeO.  Pntere.  H.  4<7 — 419.  —  Gennani  vksti  magis  qoam  domhi 
crant  moresquo  nostros  magis  (piam  arma  sob  itnperatnro  Druso  suspicicbanl:  postquam  vero 
ille  lUTunctus,  Varii  0"inf^i'i'  libidinom  ac  suporbiam  haud  scctis  qnam  saoviliam  odis.so  cocpe- 
runt.   Ausus  iUe  agero  cunventum:  et  in  caslris  ius  diccbal,  quasi  violentiam  barbarorum  et 


Digrtized  by  Google 


MB«h  Cbr.  tu 


lictoris  vii^  et  pracconis  voco  possct  inkiberej  at  ilii,  qui  iam  pridem  rubigiae  obsitos  mes 
inerteKfue  moererent  eqnoa,  nt  prinnini  td|;^B  et  «aeviera  atnnjp  iure  Tiderant,  daoe  Anmiiio 

nnna  riirnpiunt;  i|uiirn  intcritn  tauta  orat  Varo  paci:»  Gducia,  ut  ne  pracdicta  quidem  et  prodila 
per  Segp.stcm  unum  prinoipum  coiiiurationc  commovcrctur.  Itaque  improvidum  et  nihil  tale 
motucntcm  improviso  adorti,  quum  iUe  (o  sccuritaiilj  ad  tribunal  cilaret,  uudiquc  invadunt,  castn 
npiunt:  ires  l^jjonea  «qpprinuDtar.  yarus  perdilas  res  eodem,  quo  Qnuienaein  diem  Paolm 
cl  fntn  r<t  cf  nnimn  sprutiis.  Nihil  illa  cacde  pcr  pnliuics  porqno  >il\as  rruoiitius,  uihil  insnlta- 
tionc  barbarorum  intulcranlius,  praecipae  tameo  in  causarum  patronos.  Alus  ocukw,  aliis  manus 
ampatabaiit:  untaa  oe  autam,  rcsciBa  priiu  Knjf;na,  qiiam  m  manu  tenena  barlianMi,  «tanden», 
inquit,  «vipera,  aibilare  desiste. »  lpsiu.s  qnoiinc  ((insulis  corpus.  quod  militum  pietas  hnmi  ab- 
didcrat,  cnWssnm.  Sifrna  ct  jiqiiilns  dnns  aillnic  l);ul>;ii  i  pfKsidcntr  tprtinm  si^nifiT  prtns,  qnam 
an  maout»  hoslium  vemrel,  evulsit  niersauique  intra  balt«*i  sui  lalebra.s  gercns  in  oruenta  paiude 
aie  latuik  Hae  clade  faetum,  ut  iroperium,  qaod  in  litore  Oceani  non  steterat,  ia 
ripa  Rheni  riuminis  starct!  Flor.  IV.,  12.  —  l  ebcr  die  Mlsshandlung  der  Leiehe  dcs  Koru» 
vgl.  auch  Tacil.  ann.  I.,  1\,  dcr  als  Lrhcbcr  der  Frcvcllhat  den  Sohn  &?yi'm«r"s,  des  Bniders  des 
Segesies,  neiiiit.  —  Lcbri^ens  waren  sanmillickc  drci  Lcgionsadler  in  die  Uuudc  der  Dcutscbea 
gefiillen  und  zwar  die  Beuto  der  Marser  (Tacit.  amt  der  Bruclerer  (Tacit  L  c.  L,  00.) 

Und  dcr  (llinncfn  ;l)io  Cass.  LX  ,  X  c^cwnnlcn. 

SchicUal  dcr  Rumiscbeu  Gufangcncn  bci  den  Ucutschen.  Yariana  clade  quam  mulk» 
splcndidisHme  natos,  seDatoriam  per  militiam  anspicantes  .^radam,  fortona  dcpressit!  aKuro  n 
iUia  pastorem,  alium  cuslo<lcin  ca.sa(-  rccit.  S(  ncc.  cp.  47.  —  Quum  in  caplivos  sacvirelnr  t 
Gcnnonis,  pracdari  facinori'^  nin  tor  fint  C.nlilus  (".ncliiis,  vctiKtntc  fnmilinr'  snac  di}a)is.simus :  qui 
COmplexns  catcuarum,  quibas  viuctus  crat,  scriein  ita  liias  iniisic  capiii  suo,  ul  protinus  parilcr 
sanKdnis  cerebrique  proflavio  exspiraroL  VeDei.  Patere.  0.,  4iO.  Da>  Grabstein  eines  Jfoiiwf 
Caelius,  der  bei  der  Variani.schen  \icderlajj;e  seui  Leben  verlor,  wurtle  im  Anfun^e  des  16.  Jahr- 
hundcrls  bci  Xnnlcn  gefundcn  und  stcht  ^c^cnwarti^  im  Uonner  Muscum.  Hr  Ini^t  fulp;ende 
Inschrin:  M'.  aKUO  T.  F.  LE.M.  B0.\.  LEG.\TO  LEG.  XfiX.  A-N.N.  UU.  S.  CECIDIT  BELLO  VA- 
RIANO.  OSSA  LNFERBB  UCEBIT.  P.  GAEUUSl  T.  F.  LEIL  FAATER  FEQT.  cf.  Lcndks  Ceotoal- 
mus.  II.  S.  1.  flu 

Spalerer  Bcsuch  des  Scidachlfeldcs  durch  dic  Romcr  uuter  Germomcus.  (Vgl  uotcn  Nr.  26.} 
Dttctnm  inde  agmon  ad  ultimoB  Bructeroram:  quantumtiuc  Amodam  et  Lnpiam  amnea  SDter»  va* 

statum:  haud  procul  Tculobur^iensi  saltu,  in  quo  reliqniac  ^  nri  lci^inninnque  insepultae  diceban- 
tur.  li,'itur  nipido  r.acsarcin  iiivnilit  solvcmli  snprcmn  mihlibus  «iuciijuo.  pcrmoto  ad  miscrntio- 
ncm  omni  qui  ailemt  exfircilu  ob  prupin(]uos,  amicos,  dmqoc  ob  casus  bellorum  el  sorU'ni 
hominum.  Praemisso  Caocina,  at  occulla  aaltuum  scrularelnr  pontesque  et  iqg$eres  bumido  pa- 
ludum  ft  fallucihus  campis  imponcrcl,  incedunt  moestos  locos  vi.su<|uc  ac  memoria  dcformes: 
prinia  Vari  castrd  hilu  anibitu  ct  diiucnsis  principiis  trium  lcf^ionuiu  manus  oslcntabant;  dcia 
semirulo  vallo,  humili  fossa  accisae  iain  reliquiac  cunsedissc  intclligcbantur:  mcdio  campi  albea- 
tia  ossa,  ut  ftigerant,  ut  reslilcrant,  diisiecla  vcl  af^rala:  adiacebant  fi^pnina  teicfam  equoruro- 
qnc  artus:  simul  Iruncis  arborum  anlclixa  ora:  Inris  propinquis  barbaran  arae,  apud  quas  Iribu- 
nos  ac  primorum  ordinum  Genturiones  mactavcrant.  et  cladis  cius  supcrslites,  pu|piam  aut  viD- 
ouh  elapsi,  referebant:  hie  oecidissc  le-^atos,  illic  rapias  atiuilns:  primura  nbi  vubras  Varo  ada- 
Ctum,  ubi  inf''lici  deiilia  et  suo  ictu  mortem  mvencrit:  quo  tiibonali  condODatus  Arminius,  qoot 
patihnla  r;iptivis,  quae  srrohcs.  ulque  signls  et  aqnilis  per  superbiain  inlnseril.  Isrilnr  Romanus 
qui  nJerat  c\crcitus,  sextum  posi  cladis  annum,  trium  lcgionum  ossa,  nullo  noscentc,  alicuas  re- 
Uquias  an  suorum  bnDw  tcgereti  omDes  ut  oooinactoB,  ul  cwMWBgpuneca,  ancta  in  bostcn  ir^ 


Digitized  by  Google 


Ifaeli  Ckr.  9. 


15 


Bioesti  simo]  et  infons!  condebant  Primum  exstraendo  tumdo  cospitem  Caesar  ponH,  gFHlis» 
liiDO  munere  ia  dcrunctos,  el  pFaesentibtis  doloris  socius.  Taciu  ann.  L,  60 — 62. 

Wo  tst  das  Varianische  Schlaehtfeld  zd  suchen?  —  Zwar  hat kaom eute aodere ge- 

schichtlichc  Frago  in  .ihcrcr,  wie  in  jihigcrcr  Zcitso  vicle  lilerarische  Vcrhandhmgen,  als  diese,  her- 
beigcriihrt;  aber  Uotz  allcr  minutiosen  Acngstlichkcit,  trota;  allen  Srhiirfsinnes,  den  man  aufbot, 
ist  denoocb  dcr  Rrfoig  ein  sehr  unergicbiger  gebliebcn.  Was  sicli  nach  den  vorstehcndcQ  An- 
eaben  des  AlterdiunM  mit  entachiedener  Gewis§hcH  feslstellea  Kast,  beeehriinlit  sieh  anf  die  Aa- 
nnliinc,  (lass  dnr  dreitiigige  Kampf  inncrhalh  flcs  Toutoburger  Waldgcbirgcs.  nichf  "  fir  ^on  den 
Ems-  und  Lippeqiicllcn  statlTand.  t  Allcs  librigc,  bcmcrkt  Diit  voUetn  Reohle  v.  Ledel)ur,  was 
man  mr  Emuttclung  dcr  einzelnen  Rnhepunkie,  Lagcrpliitze  und  Kampfccencn  hat  angebm  wol* 
len,  knrni  nur  als  ein  schr  triiglichcr  Vcrsuch  gcltcn,  die  Ittt  dte  dentsche  Gcschichte  so 
ausserst  wichtige  und  entscheidende  Schlacht  iii  ihren  einzelnen  Momenton,  wic  auf  cinctn  Si- 
tuationsplane  zu  verfolgen. »  Ucbrigens  sche  man  iibor  die  betrdTendc  altere  Literatur  Grupens 
Orig.  Gcrm.  Thefl  4.,  &  130.  flg.;  iiber  dte  neuere  v.  Ledebnr^s  L.  u.  Y.  d.  Bk  S.  496w  fls.  — 
GfimtiKer  ist  das  Resoltat  der  Forschungcn  iibcr  dic  ZeitderSchlacht;  dcnn  dass  dic  drci 
Schlachttage  auf  don  9.,  \  0.  u.  H.  Septcmbcr  d.  J  9  fnllcn,  hat  Ed  Schmid  fBcstimmung 
des  Tages  dcr  Pcrmannsschlacht,  Jena  Mi\H.  und  in  der  Ailgem.  iilucyiJ.  dcr  Wisscnscli.  u. 
Kiinsto,  IL  SeoL  6.  B.  S.  SS4.)  mSgBchst  wahrscheaiKch  gemachi 
19.  Die  Tliinicr,  dif;  dem  Blutbade  oder  dcr  Gcfanucn^rlnf'  ciitranncM ,  fl  i  fiteten  nach  Ahso  und  ent- 
kamcn  von  dnrt  spiiter  giiioUich  zum  Rhein.  xai  ta  iQVfuaa  ndvta  imiSffX'  ^  Paitfia(yu  attff 
iws'  ^tQf^  0  dciiolri^ivtts  oStt  wif  *P^vw  8id^ike¥  oSt  ig  ttjv  Thiarluv  wtO^mlim.  uiX  vit 
iiutvo  %tiQdoa<i^ai  i^8%nni?h]6avy  biiX  fuqrt  nokioqnttiv  i^jtlatavto  xal  to^ottue  oi  'Paiuuot  6vjyois 
iXQamo.  iitra  dh  tovto  ffvdofurat  tpvkax^v  tov  'Pijvov  tovg  'P&fuxhvs  Ttfn^aasdai  «ol  rav  Ti^l- 
fftov  tSvv  fiaQti  9Qoodjnfvuv  ififftafviunt  oi  ficf  mUiA  ixtevior^eav  tov  i(fvfuttos'  oi  vito)*uf- 

fMw^  mmHt  Ctr/bv  e^eov  ^tauiKSitts  wnvg,  «(  S  ivtos  Svtts  'Pafuaoif  img  {th  tvnoQow  tgo- 

tpric;,  nma  ymtinv  f\in'm',  (k*i^9H<tv  ir^^fx^(tnmt'  mg  91  orrp  Tt§  iitfxovQH  ttvtou;  xal  7.tfiw  Svv- 
fijpvto,  i^^k9ov,  vvxta  tijQtjaaififg  %iifuqtov  (ijtfav  6«  otqaxtatiu  (tiv  oiUyot,  aoxktu  dh  xokkolj  xoiro 
fiiv  nfmwem  wA  9tiSnf9w  ^tmti^fuv  tSv  fitnffiifmf  «9$19oy'  xpig  ttvfi        yw^wvM  i^mgi- 

d-)]<S(cv  xcl  ndirrig  ctv  a^rcoXovto  yj  xat  taXtOtftn',  (i  (ly]  nl  ^inficiQoi  Ttioi  xi]v  a^T<(iyi]v  rJJg  Xilag 
itffcmmrtn  ya)  ol  tSttXaiyxtoi  t(fO%aZm>  xt  avitftotjcsnvxis  do^cev  itaQi<S%<ov,  as  ivttmvQla  tois  xoltoQ- 
mvndvois  ihlkvds».  tlta  nid  6s  d).7]Q6s  inixovQij^,6ttv.  Zonar.  ann.  X.,  37.  (p.  i09.  ed.  Venet.). 
Einc  Vcrgloichung  mil  Dio  Cassius  zeigt,  dass  dicser  die  letzten  Voi^nge  htithiimlich  dcr  Nic- 
derlage  des  Varus  unmiltclhar  folgen  IjLsst.  —  Rcliqiii  ex  Varlana  clade,  quum  obsidcrentor. 
quia  defici  fnimento  videbantur,  horrea  tota  noctc  circnmduxcnint  captivos,  dcinde  praecisis 
manibas  dimiserunl,  ne  spem  matnrae  expugnaiionis  rcponcrent  in  fame  Romanorum,  quibns 
ingena  atinientonim  supcrcssct  Frontin.  strateg  II!  .  1'),  i  —  Caclius  primipilaris,  qui  in 
Gcrmania  post  Varlanam  cladcm  ohscfssi';  nosfn''?  pm  dncc  fuil,  vcritiis,  nc  hnrhari  Iii;na .  quac 
congcsla  emnt,  vaUo  adroovcrcnt  ct  castra  cius  incendcrent,  simulata  lignorum  inopia,  missis 
nndique,  qni  ea  Awarentur,  eflfecit,  ut  Germahi  universos  tronoos  amolireniur.  Ib.  IV.,  7,  8.  — 
I.ncii  ctiam  racdilli  pracfccli  ca«;tronim  eorumqur,  <iiii  ima  circMmd.iti  Alisonc  immensis  Gcrma- 
noruni  copiis  obsidcbanlur,  laudanda  virtiis  est:  qui  omnibus  diflicultatibus  supcratis,  quas  inopia 
rerum  intolcrabilcs,  vis  hostium  faciebat  inexsupcrnhiles,  ncc  temcrario  consilio  nec  scgni  pro- 
videntia  iLsi  spcculatique  opportunitatem  ferro  sibi  ad  suos  poporero  reditnm.  .  .  .  Reddatnr 
verum  ].  As|)rcnatl  tcstimoninm,  (|ni  Icijatiis  snh  aMincuIn  suo  Varo  militans  nava  virilifpio  opora 
duaruni  lcgionum,  quibus  praeerat,  cxcrcilum  immuuem  tanta  caiamilatc  scrvavit  maturcquo  ad 


Digitized  by  Google 


16 


Jlaeli  Clir.  i1. 


inferiora  hibcroa  desccndendo  vacillantcs  iam  cis  Rhenom  sitanun  jjeutium  animos  confirmavtt. 
Sunt  tamen,  qai  ut  yivo»  ab  eo  vindicaUM  ita  iti|^atonim  Sdb  Varo  oocupata  credideriiit  patri- 
monia  hcrcditatomqiic  r\ci-i  i  xn  citus,  in  f|unntum  volueril»  ab  eo  adilBin.  Vcllci.  Patcrc.II.,  420. 
—  Nach  (lcn  r.ntnbiiiatioiirn  des  Oberstiieut.  Solnnldl  muss  auch  das  neucrdin^  wiedcr  aufge- 
fundenc  rbmijiche  ka.sleil  aul  dero  Annenbcrgc  bci  Haltem,  welcbes  cino  bcfcsligte  Etappc  aof 
der  HeentrttHse  nriacbeii  Castsra  velem  mid  AUbo  tnldele,  bald  nadi  der  Schlachl  bi  TealolMv- 
ger  \Valde  von  dea  Dculscben  enMbniit  uad  zenlBit  wwdea  Mb.  Zlachr.  II  vatcrL  Gesoh.  v. 
A.  K.  II.  S.  334. 

20.  ^cn  80  gross,  wie  der  Schrecken  Roms  und  die  Ycrzvvciflung  des  Augustus  (Dio  Cass.  LVI,  23 — ^S4, 
SaeL  Oct  23.  49.).  i»ar  jeizl  dk»  B^jeisleniiig  der  Deotsciieii.  Addidevat  Segeates  leptis  filium 

nominc  Scgimundirm  si  d  ifivnni<;  conscientia  cuncUiIinfnr  qnippc  aniir),  quo  Gcrmaniac  desci- 
vero,  sacerdo^  apud  aram  Ubioruin  crcatus  rupcrat  vittas  profugus  ad  rebclies.  Tacit.  ano.  L, 
S7.  Cf.  1.,  60.  —  S<^r  die  deatsche  Leibwache  m  Rom  iiMiflsie  entwaJlhet  weideiu  (Dio  Cua. 

LVl.,  24.  Suet.  Oct.  49.)  —  Nur  dcr  Am^ibarier  Boiocdhts  bildct  eino  ufu-iihmlichc  Ausnahme- 
aderatqufi  iis  flanis  prr  il!  i<  i:f>ntes  et  nubis  quoque  fi<lu.s  nomine  Boiocalus,  vinctuin  «'^  robol- 
lione  Cherusca  iu.s.su  Aiiuuui  rerercns,  mux  Tiberio  ct  Germanico  ducibus  sUpeodia  ineruisse. 


24.  Auf  die  Ifeeliriclit  von  der  Niedertage  Taflt  A»gvtHv$  in  grosster  EOe  eni  neoes  Heer  znsammen 

und  scndel  hicmit  Tiberius  nacli  Dputschlaiui.  6  Sk  Ti^iQtog  Sutjii^vai  tov  'Pijvov  owt  h(fiviv, 
iiX  i^riifiiiiifv  iairrjQav,  (t^  oi  ^u^^aqoi  xoxno  xovq6Q0i.v.  aXX'  otij  ixiivoi  Siafirivcii  /roA^ijtfor, 
jfvovrfs  mkov  noifovtu,   Zouar.  ann.  X.,  37.  (p.  4t0.)  —  CL  Dio  Cass.  LVL,  'ii.  Veliei.  Paterc 


i.i.  Tiberius  ond  Germanicyis,  dcr  Sohn  dcs  Drusus,  gchen  iiber  den  Rhcin.    (Tibcrius)  ultra  Rhemin 
«inn  exercim  transgrcditur.  anna  inferl  ej,  qaem  arcnisse  pater  el  patria  conienli  erant,  peao' 

trat  interius,  aporit  Vtmitps'.  vastat  agros,  urit  domos,  fundit  obvios  maximaque  cum  gloria  htfy- 
lumi  omnium,  quos  transduicrat,  nuroero  in  hiberoa  revertitur.  Vellei.  Paterc.  II.,  420.  —  pod 
Gtadem  sttb  Varo  acceplam  eiu.s  prosperrimo  rei  cmn  eventii  eadem  excua  Gcrmanta.  Ibid.  42S.— 
Jtfo^xoi;  91  'AtfOjUuo  fKRl  Suciiilov  Tccv^v  vxarivduitos  Tt^lQiog  fiiv  xal  ApfutvMos  ainl  wui- 
T01'  S^ymv  ?g  rt  rrjv  KtXrtKrjv  i<si^aXov  xal  xccridoct^v  tivk  avxrjs.  ov  fifWoi  ourf  fidxTj  rivi  tM- 
ut}tsav  (tg  yoQ  %uqag  ovdiis  «vtoi^  ^ti)  ovte  i&vos  tt  vjtriyayovto,  dtdukts  yitift  ftq  lud  OvfttfOf^ 
tii9fe  fUfaUgmt»»^  oS  lAfo  m^ja  cov  ^Afiwv  «i^Moiv        «^rov  «ov         to9  ftfcomifW 

yxlvKit^i  .  .  .  rV(a';;Afl-(n'.  Dio  Cn.<s.  \M  ,  2".  'p.  f.TI^  —  Cf.  Zonar.  ami.  X.,  37.  —  TraliCtn- 
ru.s  Rh(>num  commratum  omncm  ad  ccrtam  formulam  adKlriclum  non  antc  transmisit,  quam  coa- 
sbtcns  apud  ripam  e.xplorasisel  vclucalorua  onera,  ne  qua  dcportarentur  nisi  concessa  ant  as- 
cessariia.  Trans  Rbenum  vero  ema  intn»  ordmem  temiit,  ut  scdcns  in  ccspite  nudo  cibum  m* 
perot,  sacpc  sine  tentorio  pcrnoctarcl,  pracccpta  scquentis  diei  oinnia.  ot  ^i  quid  subiti  munpris 
iniuugeudum  esset,  per  libeUos  daret  addita  muoilionc.  ut,  do  quo  quisquc  dubitarct,  se  oec  aiio 
interprele  qnacmiqae  vd  noctis  bora  uterotar.  ||  Disciplinam  acerrime  eie^  .  .  .  ProcEHi 
quamvis  minimum  forturae  caftbastpie  peiniittm  t,  aliqaanto  constantios  inibat,  quotics  iticD- 
brante  se  subito  ac  nullo  propellcnto  dcciderel  iumcn  ct  cxtingucrctiir,  confiilcns,  nt  aicbat. 


oslcnto  sibi  ac  maioribus  suis  in  omni  ducatu  cxpcrtissimo.  Sed  rc  prospcrc  gesta  non  multum 
abAih,  qum  a  Bniclaro  qoodam  oocideretur,  coi  inter  pnaimoa  vttsanli  c4  IrqjridalioDe  deiecis 


TadL  um.  XilL,  i». 


10. 


n.,  180.  Suet  Tib.  48—4», 


44. 


ITtcb  Chr.  fla~  14.  47 

lormenlis  expre^  coDresBO  est  cogitau  raciooris.  |]  A  Gerauuua  iu  mbem  post  bicnnium  ro- 
gressiu  triamphum,  quem  dirtnlerat,  egit.  SaeL  Tib.  18—20.  —  Bie  mitgetheilicn  Angaben 
SCI2CD  dks  Bichligkeit  der  hicr  gctrofrcDco  chronolt>gischcn  Anordnung  ausf>er  ZncifcL  Bieher 
eelumb  nnii  den  FeUaig  des  Tibeiiu»  nod  Gmaamau  fiilBchlicli  dem  Jahre  40  beL 

S3.  In  den  folgenden  Jahrcn  dauert  der  Krieg  ohne  wesentliche  Erfolge  odcr  bemcriienswcrthc  Unter- 
nehmungcn  fort  xol  fteta  xoino  (sr.  n^fuevutov  tud  Kaxhavos  vxat.)  ifnfooro  (sc.  b  Jvy.).  .  . 
htl  ton  Ktkntov  xoUfUtv  nQWfusu,  yaqtt  oatot  avxov  euMai^ai  fU}V  ayavttxtuv,  d  luptiti 
«MMirelir  ifA.  Dto  Cass.  LVI.,  26.  (p.  672.)  —  BeOun  ea  tempesiaie  milliim  mai  advemis  Ger- 
nrinris  snprrrmt.  abolcndnn  maf,'i}i  rnfaniiao  ob  ainissum  cum  Quinctilio  Varo  rxnrriftim,  quam 
cupKiuie  profercndi  imperii  aul  dignum  ob  praetnium.  Tacit.  aon.  I.,  3.  —  Yon  Kricg»ercigni.<t- 
aen  geed^l  gar  ketne  HeldnDg;  onr  triMeo  irir,  daw  die  Gandkan  damab  ronusohe  Besatznng 
anfnahmcn  (Tacit  ann.  I.,  38.)  mid  der  Amnbarier  Moealiu  gngen  aeia  etgenea  Vaieriaiid 
kampfte  (Tacil.  aim.  JUn,  55.). 

U. 

Bl.  Am  Ohprrhoin  bofchligt  C.  Silius,  am  Nioderrhfin  ^4.  Caecina,  boidp  unU>r  <lom  Obcrbcfohlp  dos 
Germanicm.  Der  letztere  bescbmchligt  den  wildcn  AufirahT  dcr  aicdorrfaeinischen  Lcgionen 
den  die  Nachrkht  vom  Tode  dea  Augustus  (f  49.  Aug.)  veranlaHt  hatte,  ond  fdhrt  die  Truppen 
zur  Siihne  zu  einem  Vcrwiistai^RUige  in  das  benaclibarte  Maraeriaad  .  .  .  iunctoqna  ponte  tra- 
mitlit  cluudccim  millia  e  IpfponilMw.  ?ex  Pt  viginti  '-^rm-^  cohortes,  OCto  oqiiif<ni  ilas,  quamm  ra 
scditiouo  intemorata  modestia  fuit.  |{  Lacti  nequc  procol  Germani  agitabaiil,  dum  iustitio  ob 
amiasun  Auguetom,  post  diecordiis  attmemnr.  At  BomanuR  agmine  propero  ailvam  Gaestam  limi- 
tcmquc  a  Tibcrio  coeptum  »cindit.  ca^tra  in  Iiniit(>  locat,  frontem  ac  tcr^m  vallo,  latera  con- 
caedibus  munitus,  Indo  saltus  obscuros  permeat  consullatquo ,  cx  doobus  itincribus  brovo  cl 
solitum  sequatur  an  impeditius  et  intentatum  eoque  bostibus  iocautum.  Dclccta  longiore  via, 
oetera  accelerantur:  etenim  attolerant  exploratores,  fcstam  eam  Gennanis  noeiem  ac  aolemiibaa 
cpulis  ludicrara.  Caccina  cum  cxpeditis  cnliortibus  j mrMro  ct  obstantia  silvanim  amoliri  iubctur. 
legioncs  modico  intervallo  aeqmmtur.  Juvit  nox  sidcribus  inluiitris  vcatumque  ad  vicos  Marso- 
mm  el  cirMmdalae  slaiionea  atratis  eliam  tnm  per  enbilia  proptcrque  meosas  nuUo  raetn,  non 
anlepoBitis  vigiliis.  adco  cuncia  incnria  disiecia  crant.  ncque  belli  timor  ac  no  pax  quidcm  nisi 
languida  et  soluta  inlcr  tcmulcntos.  M  Caesar  avitla^  lcf;ionc.s,  qiia  latior  populatio  foroi,  quattoor 
io  cuncos  dispcrtit.  quinquaginta  uuiliuui  «palium  ferro  flanuuiscjuc  pervasial.  non  scxus,  ooa 
aetas  miaarationrai  attulit.  proftna  «mnl  el  nci*  et  oelebenimnm  iffie  gemilMia  lemphnn,  qnod 
Tanfanae  vocabant,  solo  aeqiiantar.  sinc  vulncre  militcs,  qui  scmisomnos.  incrmos  aut  palanti.s 
cociderant.  Excivii  ea  caedes  Bructcro^  Tubaotes,  Usipeles:  salUisquc,  pcr  quos  exercitui  regressus, 
inscdere.  quod  gnarom  dnd:  inoesflilqQe  ilineri  et  proelio.  pars  eqoKum  et  aniiliarine  ooborles  dnoe- 
baot;  mox  prima  lcgio;  ct  roediis  impcfHmentis  sinistrum  latus  unctvicesimani  deKtrom  qnmlam  datt- 
sero;  viccsima  lcgio  tcrga  firmavit;  pnst  ccteri  sociorum.  Scdhostes,  doncc  ogmen  per  saltus  por- 
rigcretur,  immoti.  dcin  latera  el  frunt<;m  modice  adsultaotes  tota  vi  novissimos  incurrere:  turba- 
iNmlnrqnedensiaGermanorumoaterviBleTeB  cohortea,  qnnm  Caesar  adveelnsad  vioesimanos  vooe 
magna,  hoc  illml  tcni|)ii.s  obliltcrandae  seditioni.^,  claniitiibat :  pcrjicrcnt,  propcrarcnl  culpaai  in  deciis 
verterG.  Evarscre  animis  onoque  impetu  pemiptum  hostem  redigunt  in  aperta  caeduntque.  simui 
primi  agminis  copiae  cvascro  silvas  castraquo  coimnaiitvere.  Quietum  inde  iler:  fidensque  reccotibus 
acprioramoblilnaaiiUiamhibeniiBbcatw.  TnoiLann.l,AO— IM.  — a])ioGaaa.LVI||  di(p.aB&.}-- 
Bi|Hto  VUL  Wsnu.         »  3 


Digitized  by  Google 


18 


Haah  Chr.  14  —  IS. 


Ueber  die  Rif^toog,  welche  dcr  Zug  des  Gcnnanicus  Dahm,  wie  iiber  dio  Lage  des  llarscr- 
Landes  bMteheii  nocb  bmner  •bwdchende  AnMdifam.  S.  v.  Letklnir  L  u.  V.  d  B.  Sw  141  % 
—  n.iss  die  RVOier  bel  Cnstra  vetera  (Xiinlcn]  ii(>or  dcn  Rhoin  gingen,  ist  unrwcifeihaft;  ahdk 
l;i>st  das  nequo  pror«l  und  die  weitere  Erzahlung  des  Tacitus,  so  wic  die  Jnhrr«7oit  ;donn  frii- 
hL'.stcn.s  konn  der  /.ug  ersl  Mittc  October  staltjjcfundcn  babcn)  eben  so  sicher  auf  cme  geringe 
Entfermnig  d»  Ibner  flcUiefleen.  Ueberdies  vtmen  wir,  dafls  sidi  ifie  H«raer  an  der  Tan»- 
Schlachl  bethcitigtcn,  also  von  dcm  Sclilarhtrililo  nicht  wfit  criircrtit  v  hiit  ii.  Dics  allei 
besUauQt  oos,  .ibre  Wohnntze  nordwarts  yod  dcr  Lippe  anzunebinen.  Dic  bilva  Caetiia  wiinle 
demnach  der  IKumnerwald  finan  hat  an  Coesfcld  g<cdacht  xmd  hier  eogar  dnen  Nauene-Anldang 
tu  (inden  gt^meitit  ;  der  linies  a  Tiberio  coeptus  iu  der  Nahc  Schermbccks  za  eiidien  min  (tiber 
die  dorligen  Landw<'hrcn  vj;!  Ficilli  rs  CiCM  hichtcn  uiiil  Altcrihiiincr  dcs  untcm  Gcnnanicns 
S.  464.  flg.);  imd  mil  den  liallus,  wodurcii  die  Romcr  kamcn,  waren  die  Berghohen  nordwarts 
von  Hdtem  gemeint.  Slatt  aiif  dem  gewtthnlichen  Wege  elwa  bd  Ibttern  liber  die  Stever  ies 
HacMr-Land  euiudringen.  bMtte  ndi  GennaniicuB  nehr  nttrdlieh  dorch  die  Boriten-Beiiie  gewandt 


86b  Die  Uneiufijkeit  zwischen  Artninitta  und  Segeetes  bestimmt  Germanicug  un  Begjume  des  FrUlqahn  sa 

rincr  rnlcmchmung  gej^en  die  fattcn,  wiihrcnd  er  Caecina  nach  Westfalcn  snndct,  wo  Segettet 
'  scinc  Tocbtcr,  dcs  Armnitu  Gattwn,  den  Komern  in  dic  Hiinde  lieferL  Spcs  incesacrat,  disH- 
dere  bofltem  bi  Amnninm  ae  Segeetem,  insigoem  utrwnqnc  periM&  in  noe  ant  fide.  Anniditf 
turbaior  Geimaiuae;  Segesles  parari  rebellbnem  saepe  alias  et  attpremo  coovivio,  post  i|U()d  in 
arma  itum  ,  apeniit  suasitqoo  Varo,  ut  sn  pt  .Arminium  cl  ceteros  proccres  vincirct:  nihil  ausu- 
raro  plcbcm  principibus  amotis,  atque  ipsi  tcmpus  forc,  quo  crimina  et  ionouos  disccmcreL  sod 
Varas  fato  ct  vi  Armmii  oeddil.  Segeatce.  qinmqaam  eooseosQ  itentis  in  belhmi  Iraetu^i  diseen 
manelnil.  auetis  iirivatim  odiis,  quod  Armiiiius  filiiim  cius  alii  i)ticlam  rapucral.  ^cncr  invisus  ini- 
mici  socen:  quaequc  apud  concordcs  vincuia  caritatis,  incitamenta  irarum  apud  infensos  cranl. 
II  Iciitiir  Gcnnanicus  quatuor  lcgioncs,  quinquc  auxiliarium  millia  et  tumahaarias  catervas 
manorum  cis  Rhennm  ooleniium  Giecinac  tradit.  toiiilcn)  lcpiDncs,  (luplicum  aocionim  nmiieiiiii 
ipso  ducit.  posiloque  castcUn  super  vestigia  palemi  praesidii  in  nionlu  Tauno  expeditum  cxei^ 
citam  in  Cattos  rapit.  .  .  .  Fuorat  animus  Cheruscis  iuvaro  Cattos,  scd  cxtcmiit  Caecina  huc 
fllne  ferene  arma,  et  Ibnos  oongredi  aoioe  prospero  prodio  coUboit.  ||  Nec^ue  mutlo  poiii 
l^ti  a  Segeste  venenuit  amilHmi  orantes  adversus  vim  popularium,  a  qnis  drcumsedohatnr. 
validiore  aqud  cos  .\rTninio,  qnando  belhim  suadcbat  Nam  liarbaris,  quanto  qnis  auclacia  prom- 
tus,  tanto  magis  hdus  rebusque  motis  polior  habctur.  Addiderat  Segesles  legalis  tiiium  .  .  .  (vgL 
oben  bd  Kr.  M.)  Addaelos  lameo  m  spem  demenliae  Bomaoae  pertdit  patrie  mandata  bedg-  ' 
ncquc  exceptus  cum  pracsiflio  Gallicam  in  ripam  missus  est  Gennnnico  prctium  fuit  convcrlrre 
agmen:  pogjnatumqoe  in  obsidcutcs  ct  ereptus  Scgcstes  magna  cum  propinquoram  el  clitinlaum 
mHmi.  luerant  feminae  DobOee,  mter  quas  uxor  Anmnii  eademque  filia  Scgcstis,  mariti  inagb 
quam  parentis  animo,  neqne  vieta  m  lacrimas  nequc  voco  supplax  comprcsais  mln  siiMun  msab 
bus  gravidum  utenim  intuens.  Ferebantur  et  spolia  Varianae  cladis  pleri$(]ue  eorum,  qiii  fom 
in  deditioncm  venicbant,  pracdac  daia.  ||  Simtd  Segestes  ipsc,  ingens  visu  et  ioemoria  bonae 
flodelatis  bnpavidas.  Verba  ehis  in  hunc  roodum  ftMjre:  Non  hio  mihi  primus  erga  p<^niluiD 
romaiium  fidci  cl  coa^^tanliae  dies.  c\  r|iio  a  divo  Auinisto  clvitatc  donatu.^  sum,  amicos  inimi- 
cosqiip  ex  vestris  utililatibiis  delc^,  neque  odio  patriac  (quippe  proditores  ctiam  iis,  quos  anlc- 
ponunl.  invisi  sunt),  vcram  quia  Romanis  Gcrmanisque  idcm  conduccrc,  et  pacem  quam  belluiD 


probabmn.  ergo  rqitorem  filiaio  meae,  Tioblorem  Ibederis  vesiri,  Anmnhni  afmd  Vanm^  qm  Ina 


16. 


Ifaeli  Glir.  tS.  >  49 

exercUoi  praeMdebat,  rcum  fecL  diiatus  eegnitia  ducis,  quia  panim  praf^iclii  in  legibQs  «rat,  ut 
me  et  Annmiaitt  «l  oonsciM  viaciret,  flagiuvi.  teetis  iUa  nox,  mihi  utbam  potius  novisBimtit  quae 
sccuta  aoDl,  deleri  qoam  defcndi  possunk  cclcrum  el  inicci  oatenas  Arminio  et  a  factMMIO 

eius  inicclas  porpessus  siim  Vtque  ubi  primum  tui  ropia,  vetcra  novis  cl  (iuicla  lurbidis  antc- 
kabeo,  a&{W  ob  pracmium,  ticd  ul  mc  pcriidia  exsolvam :  simul  genti  tiormaiiui  um  idoneus  coo- 
ciliator,  ei  poautentiam  quam  pemiciem  meluerii.  Fro  inveula  el  errare  filii  vflatam  precor, 
flliam  noce>,sitate  Iiuc  adductani  faleor.  tuum  erit  consultarc,  utnim  piacvalcat,  qund  c\  Armiiiio 
coiicepit  an  quod  ex  mc  genita  cst  Caa>ar  dcmenti  retvpooso  liberis  propinquisquc  eius  inco- 
lumitatem,  ipsi  scdcm  vetcro  io  provincia  poUicetur.  .  .  .  Aiminii  uior  viriys  seonis  atirpem 
edidit.  educatus  Ravennae  imer,  qoo  moK  Indibrio  oonflieOitnB  A,  m  temporo  uMmorabo.  Tacit 
ann.  I,  55  —  58. 

26.  Dio  GcfangeoDobmuag  aeincs  Wcibcs  entilaount  die  Racbe  dcs  Arminius:  die  Cbcmscer  und  alie 
beuBciibBrte  VSlker  luft  er  m  den  Walfen  ant  Nnn  dringt  Gemmiieut  Badi  WostfUen  vor 
und  vcrv.  ustct  alli  s  Laod  nrischen  Ems  und  Lippo.  Fama  d^iti  beni^eqae  ozcepti  Segestis 
vuJgata,  ut  quibusquo  bcllum  inviiis  au!  cupiciilibus  cral,  spc  vcl  dolorc  accipitiir.  Arminitim 
supcr  insitam  violeuliam  rapta  uxor,  !»ubieciui»  i>er\ilio  uxoru  utorus  vecordem  agvbanl.  voiita- 
batqne  per  ChemeooB^  arma  in  Segealen,  arma  in  Cae»«rem  poaoena.  neqne  imbris  temperabal: 
egrcgrium  p.i'rPTn'  maa;iium  imperatorem!  fortem  cxcrcitum!  quonim  tot  manus  unam  muHor- 
culam  ave&chut.  «ibi  trcs  iegiooes,  totidem  legatoe  procubuiaae:  ooo  enim  se  proditiooe  oequo 
adveiSDS  feminas  giavidas,  sed  palam  advenna  annaloa  bellmtt  iMdare.  eeni  adbne  Gennano» 
nnn  in  lucis  signa  romana,  quao  diia  palriis  suapewlerial  ooleffel  Segestes  victam  ripam,  redderet 
filio  f^accrdotium :  homincm  Gcrmanofi  nunf]uam  satts  cxcusaturus ,  ipiod  inter  Albim  et  RTirnum 
virgas  ut  sccuros  et  tog^  vidcrint.  aliis  gentibus  ignorantta  imperii  romaiu  inexperta  cssc  sup- 
pl^,  nescia  tritmta:  quae  qnando  exnerinl  irrilusqne  disoesserit  ille  inter  nnmina  dieatus  Au- 
gustus,  ille  ddectus  Tibcrius,  ne  imporilum  adolcscentulum,  no  scditiosum  cxcrcitum  pavcsccrent. 
si  palriam,  parcntcs,  antiqua  mallciit,  quam  dominos  cl  colonias  novas,  Arminium  potius,  gloriae 
ac  libcrtatis,  quam  Segeslem,  flagitiusae  servilutis  duccm,  sequcreutur.  |]  Conciti  per  haec  non 
nodo  Ckemsci  sed  eonteraiiinae  gentes  tractusque  in  partis  h^uiomenis,  Arminii  paimuB,  veteri 
apud  Romanos  auctorilate.  undc  maior  Cac^nri  mctus.  et  ne  bellum  mdc  una  ingrucret,  Caeci- 
oam  cum  quadrag^la  cohortibus  romaais  disirabeodw  bosti  per  Bructeros  ad  iluuteQ  Amisiam 
miltil,  equitem  Pedo  praefectos  finibna  Fririoram  dncit,  ipse  imposilas  navibas  iptaMoor  legiones 
per  iaois  vexit,  simulquo  pcdes,  eqnes,  dnsris  apud  pracdictum  anmam  oonvenere.  CbBnd, 
quum  auxilia  pollicerentur,  in  comm3itium  ad.sc!ti  sunt  Dructcros  sua  orcnlis  cxpedita  cum 
manu  L.  Stortinius  missu  Gcrmanici  fudit  intcrque  caedem  et  praedam  rcperil  undeviccsioiae 
legionia  aqnilam  eum  Varo  ^wwit^»»»  Bnctnm  inde  agpnen  ad  dlinuM  Bmelaroram,  quantumque 
Amisiam  cl  Luppiam  amncs  intor,  vastalum,  haud  procul  Tcutoliurgicnsi  saltu,  in  quo  rcllfjuiae 
Yari  legionumque  insepoltao  diccbantur.  ||  .  .  .  (Vgl.  obcn  bei  Nro.  18.)  Sed  Gennanicus  ce- 
dentom  in  nvia  Armininm  secntos,  ubi  prinnnn  oopia  fuit.  evcbi  equitcs  campumquc,  quem  hoslis 
insedenil»  cri|N  iubet.  Aiminias  ooUigi  suos  ei  propnqnara  ailvis  monloa  verlit  repenle,  mox 
signum  prorumppndi  dcdit  iis,  qrios  pcr  saltits  occultavcrat.  Timc  nova  ade  lurbatus  pqn«>s, 
niissaeque  subsidiariae  cuborlcs  et  fugientium  agmiue  impulsae  auxcrant  constcnialioacm,  trude- 
banturquo  in  paludem,  gnaram  vinoentibnfl^  iniquam  nesoiii  ni  Caesar  prodnetas  legionea  inslru- 
xisseL  indc  hostibus  terror,  Bducia  militi,  et  manibus  aequis  abficcssuro.  Tadt  ann.  I,  '30  —  6.1. 
Als  das  romische  lleer  dcn  Rilclaug  antritt,  wird  Caecina  bei  den  langcn  Briicken  heftig  bcdrangt 
Nur  mit  Uiihc  crrdcht  cr  den  libeia.  Mox  reduclo  ud  Amisiam  exercilu  legiones  classe,  ut 
advenem»  reporlat;  pen  eqnilnn  Klove  Oeeani  pctflfeBhsnnni  iassa;  CaedB*,  qni  aoum  miliiam 

3» 


Digitized  by  Google 


Maeli  Ckr.  IS. 


duccbat,  monitos,  qnanquam  notis  itiueribus  regrederetnr,  pontes  iongoe  qaam  maturTime  sape- 
lare.  Angpstn  is  Inmes  vastas  inter  pafaides  et  qnondam  m  t.  BoiDitio  iiggenitus.  oeteraHmon, 

tcmicia  gravi  cocno  nut  tivis  inccrta  crant,  circum  silvae  paulatim  adclives.  quas  tom  Arminius 
implcvil,  compemliis  viarum  ct  cito  agmine  onustum  sarcinis  armisquo  militem  quum  anlcvcnis- 
set  Caecinae  dubilanli,  quonam  modo  ruptos  velustate  pontes  reponcrel  simulque  propul^ard 
hoatem,  caslMt  niecari  m  loco  ptacuit,  nt  opiie,  ei  alii  pro^am  ineiperenl.  [|  Barbari,  perfrii^eie 
stationcs  sequc  inferre  muniloribus  iiisi,  lacessunt,  circumgrcdiuntur,  occursanl.  miscrtur  operan- 
tium  bellantiumquc  clamor.  et  cuncla  paritcr  Romanis  adv^va:  locus  uligbe  profunda,  idem  ad 
gradnra  tnstabilis,  procedenlilMtt  Inbricns,  corpora  (i^ria  iMids.  neqtto  GbFaro  pila  isier  midas 
potcrani.  conira  Ghernecie  «nela  apnd  polndes  proclia,  procera  mcmbni,  Instae  ingenles  ad 
vulncni  facipndit  tjinimvis  procwl,  non  dcmum  inclinantis  tum  le^ioncs  advprsae  pugnae  oxcmit 
Genuani  ob  prospcra  indcfcssi  nc  tum  quidcm  sumta  quictc,  quantum  aquarum  consurgcntibas 
ingis  oritnr,  vertere  in  sobiecta:  mersaqoe  bnmo  et  obmto,  qnod  eflbclum  operis,  diqdicalni 

roiliti  liil)<)r.  Oiiailragesimum  \<\  .^tipcndiiim  rjiorlnn  fiiircndi  iiut  ini[)cntan(li  liabrlcil,  socnndanim 
ambiguarumquc  rcrum  scicus  coquc  iulcn-itiiH.  igitiir  futura  voivcns  non  aliud  rcpporit,  quam 
ut  faostem  silvis  cocrccrpt,  donec  saucii  quantumqiic  graviorls  agminis  aoteirent.  nam  medio 
montiiim  ct  piilnduni  priri-i^cltalur  planities,  qiiac  lcnucm  acicm  patoretur.  Delq^tnr  legiones: 
quinla  dextro  latcri.  unoivioosima  in  lacviini,  ymrn.ini  ducendum  ad  aginen.  virfsinianiis  mlvcrsnm 
secuturos.  1|  ]Nox  pcr  di\ersa  inquies,  quum  barbari  festis  cpulis,  laelo  cantu  aut  truci  sonore 
subiecta  vaflium  ac  resultaiitis  saltos  conqilerent,  apud  Romanos  invaJidi  ignes,  interruptac  voees^ 
atque  ip^  passim  adiacercnt  vallo,  obcrrarcnt  tentoriia^  insomnes  magis  qnam  pervigUes.  ducem- 
que  tcrniit  dira  quics:  nam  QTitntilium  Varum  sanguine  oblitinn  ct  paliidibus  cmcrsum  ccmerc 
ctaudirc  visus  cst  vclut  vucanK^m,  non  tamcn  ol^ccutus  ct  manum  intcndcntis  rcppulissc.  Cucpla 
luce  iniasae  b  lalera  legioiies  metu  an  coolnmac»  loeum  desemere,  oapto  propere  eampo  Im- 
mcntia  iiltm.  Ncquc  tamen  Arminin»:.  qnnmtpinm  lihcro  incursu,  statim  prorupil,  scd,  ut  haescre 
cocou  fossisqnc  impcdimcnta,  turbati  circum  miiitcs,  inccrlus  signorum  ordo,  utque  tali  iu  lem- 
porc,  sibi  qiiisquo  propcrus  et  lentee  adversom  imperia  anres,  imimpere  Gertnanos  iubet,  da* 
initMiB:  en  Vams  et  eodeimiuc  itcrum  fato  vinctae  legiones!  Simul  hacc:  et  cum  delectis  sciodit 
agroen  ffniisriiie  maxime  vulncra  ingprit.  illi  sunguino  suo  ct  lubrico  palndnni  lapsanles,  excussis  rc- 
ctoribus,  disiicere  oi>vioi$,  prolcrero  iaccntcs.  plurimus  drca  aquilas  labor,  qviac  ncque  adversum 
ferrf  ingraentia  tda  neqoe  ip  lunosa  hnmo  poterani  Caectna,  dum  snslentat  ndem,  suflbno 
equo  delapsus  clrcumvcnicliatnr,  ni  prima  lcpio  scse  opposuisset.  iuvit  hoslium  aviditas  omissa 
cacdc  prsicdam  sectantium,  cnisaequc  legiones  vespera.<iecnte  die  in  aperta  ct  solida.  ncfpic  is 
miseriarum  iinis:  stnieodnm  valluin,  petendus  aggcr,  amissa  magna  ex  parlc,  pcr  quuc  gcritnr 
htnnas  aut  exdditiir  oespes,  non  lentoria  manipulLs,  non  fumenta  sanciis.  infect06  coenoaut 
cruore  cibos  dividcntcs,  ftincstas  t(>nehras  ct  tot  huminum  millibus  unum  iam  reliquum  diem  la- 
meotabantur.  ||  Forte  cquus  abruplis  viaculis  vagus  el  clamore  tt^rritus  quofldam  occurrentiom 
oblarbavit  lanta  inde  oonsienatio  mrupaae  Germanos  credenlinfli,  ut  emicti  morent  ad  portsik 
qoaram  decumana  maxkw  petcbator,  aversa  bosti  ot  fugientibns  tutior.  Gkedna,  conqietlOk 
vanam  esse  formidiiiera,  fpium  tamcn  ncqiic  auctoritate  neque  prccibus,  ne  manu  quidcm, 
obsistcre  aut  retinere  miliieiu  quiret,  proiectus  in  limine  portae,  miseratioDO  dcmum,  quia  per 
corpus  legali  eundem  erat,  dausil  viam.  simnl  tribuni  et  eentuiiones  blsum  pavorera  doeoe- 
runt.  jl  Tunc  contractos  in  priticipia  iti-ssnsque.  dicta  cum  silcntio  arci|.)crc,  tcmpnris  ac  nc- 
cecsilatis  monct:  unam  in  anni.s  sulutcm,  sed  ea  coBsilio  temperaiida,  manendumquo  iolra 
vaJlum,  doaec  cxpugnanifi  hostes  spe  propioa  aooeoderent;  nox  unidiquc  erumpendum:  3ln  erap- 
tionc  ad  Rbenuin  perveairi  qnodd  ft^isereiit,  ploM  dlvH,  prQfundas  nuf»  palodea,  saevUiBn 


Digitized  by  Google 


KBck  Cht.  Ift  —  1«. 


hostium  superesse,  ac  victoribos  decus,  gloriam.  qnae  doiui  cara,  quae  in  castris  bonesta,  IQC- 
morat;  retiODit  de  MlvefM.  Equos  dehinc,  orsus  asuis,  legatorum  faribanornBique  mBllnamlnfiaM 
forliaBiino  emqaa  beUatori  tradit,  ut  hi,  mox  pedes.  in  hostem  invadorcnt.  (|  Band  ninna  inquies 

Grrmann';  spp,  cupidine  et  Hivcrsis  ducum  scntcntiis  afrrbal:  Armiiiio,  sinercnl  cpvdi  e^«!Sf>s<|ue 
rursum  pcr  humida  el  impedita  circumvenireui,  suadento;  alrociura  luguiomcro  et  laeta  barba- 
rii,  ut  vaUum  anniB  ambiipnit,  pramlam  cxpugnationom,  frftnvs  eaptivos,  inoomqitan  pra«dam 
fore.  Igitar  orta  dic  pronmnt  fossas,  iniiciant  crates,  suiinna  vnlli  prensant,  raro  supcr  milite 
ct  rpjasi  ob  mctum  defixo.  post<{uam  hafscrc  mtinimcntis ,  (i;itiir  cohortibu»  signtim  coniuaque 
ac  Uibac  concinuere.  cjun  clamorc  cl  impelu  ler^^is  Gcnuajioruiu  circumfunduntur,  exprobrantes: 
non  iiie  aflvaa  nee  pahidea  sed  aeqvis  locia  aeqnoa  deos.  Hosii  fiNile  escidium  et  panoos  ae 
scniomios  coijit.infi  sonus  tubarum ,  fulgor  armonim ,  fpi.mto  inopina  lanlo  maiora  offunduntur, 
cadcbanitxuc  ut  rebus  setmndis  avidi,  ita  advcrsis  iacauti.  Armiuius  ioieger,  loguiomerus  pu84 
gMve  vdnos  pugnam  ilesemere:  yvif^  Iraoidatum  est,  doneo  ira  e(  dies  permanalL  Nocte  de- 
nnmi  raversne  legionesv  quamvis  plus  vulnarunv  eadem  ciborum  egcstas  fatigarct,  vim,  saiiiiatem, 
copias,  ctmrta  in  vicloria  habuere.  ||  Pervaserat  interim  circumventi  cxcrcitus  fama,  o(  infcsto 
tiermaiiorum  agmine  Gallias  pcii:  ac  ui  Agrippioa  impustlum  Rheno  pontem  solvi  prohibuissci, 
eranl,  qni  id  flaghium  fermidine  anderant  aed  femina  ingens  animi  nmnia  duc»  per  eoe  dies 
induit  militibusque,  ul  (piis  inops  aut  saucius,  ^ostcin  ol  fomenta  dilargita  ost.  Tradil  C  Plinlu-s, 
Genmaniconim  beUorum  scriptor,  stetisse  apud  principium  pontis  laudcs  el  gratcs  revcrsis  legio- 
nibus  habcntcm.  Tacit.  ann.  I.,  63  —  69.  —  Die  pontes  longi  hat  man  entweder  in  siidlioher 
Riditmig  von  der  Uiitor-Knis  odcr  «cstwiirls  vom  Tenloborger-Walde  geauciit,  je  nnchdem 
man  Caecina  in  Voibiiidunii  inil  Grrmrtvimx  7iir  Untcr-Fms  zurtickmarschiren  und  (larui  crst 
zum  Rhcin  zichcn,  odcr,  was  doch  jcdcnfalls  ak  das  Natiirlichere  erscheint,  ibn  schon  friilier 
vom  Haiipikorps  sieli  trennen  liess.  So  findet  sie  v.  Ledebur,  der  erslen  Ansicht  folgend,  in 
der  Miihc  Itillcrbecks,  in  den  Haiimbergen  (L  u.  V.  d.  B.  S.  314  flg.);  wahrcnd  sich  Grupen 
(Orijrii-  Gorm  Th.  1  S  fla;  ',  Wilhclm  (Gcrm  u.  s  B.  S.  .303.),  Schmidt  (Zciisrhr  riir  vaterl. 
G.  u.  A.  IV.  S.  347._;  u.  A.  fur  dic  weslliche  RichUmg  und  die  Umgcbtmgen  vou  Strombcrg, 
Ahlen  und  Bedcnm  entsdieiden.  Naeh  der  letateren  Aniidit  bitten  vra*  in  den,  im  Sommer  1835 
im  Kirch.spicl  Beckum  cnltlocktcn  nnd  luitcrsuchten  Grabern,  Dcnknifialc  dcr  Nirrlpi  I  t^ic  Cneanas 
anzunchmen.  Vom  Obcrstlieut.  Scluuidt  haben  wir  weitem  Aulsdilitssca  iibcr  dicseo  Punkt 
cntj^egenmsehen. 

S8.  bn  Qienidter-Lande  iibcrv^og  jetat  Amin»  Ansehen:  aticb  S«§imer,  der  Bruder  des  SegesUs,  mll 
scincm  Sohnc.  •ward  jc-tzt  fccrwtinf^cn,  riimischon  Schutz  zu  suchcn.  Jam  Stcrtiiiius,  ad  accipien- 
dum  in  dcditioncm  Scgimcrum,  fratrem  Segcstis,  praemissus,  ipsaok  et  filium  eius  in  civilatem  Ubi- 
erum  perdmerat,  dala  nlriquiB  venia:  bdle  S^simaro,  cnnotantiua  HKo,  quia  Qoinolilii  Vari  oor^ 
poa  iUnsiBBe  dicebttur  11111.  I,  71.  —  a  Bio  Casa.  Lm,48.  (p.  708). 

Wihrend  G«r»umwu«  dcn  Si7iu»  gegen  cUe  Catten  enlaendet,  bricht  er  selbst  aof  dte  Nadiridii  von 

der  Belagcrung  Alisos  in  Westralen  oin.  Cacsar  .  .  .  Silium  lcgatum  cum  cxpedita  mann  innip- 
lionem  in  Cattos  facere  iubol:  ipse,  audito,  casteilum  Luppiae  flumini  adposiuuu  obaiderip  sez 
legmnes  eo  duut.  .  .  .  neqne  Caeaari  oopiam  pugoae  obaaaMrea  feeere,  ad  ftunam  adventa»  dua 
dilapsL  lomulmn  tamten  mper  Varianis  legionibos  slraclnm  et  veterem  aram  Dniso  sitam  disie- 

cerant.  restituit  aram  honorique  patris  princcps  ipte  cum  legiombns  decucurrit,  tumulum  iterare 
haud  visum.  et  cuneta  inter  ctuitellum  AiisoiK^m  ac  Rhenam  novis  limitibas  aggeribusque  per- 
mnniia.  TadL  ann.  IL,  7. 


Digitized  by  Google 


Hach  Chr.  19, 


Auf  cincr  Flotto  von  1000  Schifrcn  fuhrt  er  sodaiu  aeia  gesammlM  Heer  iiber  die  Zuyder-Sce 
tar  Eins  und  Twi  dorl  zor  W«ser.  Hter  greift  er  zwefanal  die  Deoiwlieii  m,  aber  ohne  Bnl- 
si-luMilniig.  Lacoe  inde  el  Oeeauni  wqae  id  AmiitfWM  fldMD  aecunflit  navi^iionc  pcrvchiiur 
Classis  Amisiac  rclicfa  lacvo  amnc  orratumqoe  in  eo,  fpiod  non  siil)\(>\il:  tranjsposuit  militem 
deitcras  ia  terras  ilurum.  ita  plurc^  di^  cfHcieniii<$  {lontibus  aiisuuiii.  Et  equus  quidcm  ac  le- 
((kHies  prnna  aeatuariii  niMidum  adcreaeeiite  niide  inlrepidi  tranafere;  poatremum  aoziionnn  ag- 
nicn  Riit;i\iq\it'  in  partr  m ,  flnni  insnllant  aquis  arlornifuo  nanrii  ostontnnt,  turbati  et  quidam 
hnusti  sunt.  Mctanti  caslra  Caesari  Aiigrivarioram  dcfcctio  a  tergp  mmtiatur.  missiis  illico  Ster* 
tiDios  cam  equite  et  annaturu  leri  igpe  et  eaedilNis  peifiifiain  ultuB  eal.  ||  Fhmien  Vmnps  Bo- 
naiM»  Gierusco.si|uo  interfluebet  eiue  fo  rtpa  com  oeteria  primortbns  Arminitts  adsiiiit  quaesitoque, 
an  Caosar  vonisset?  postrpim  fidos«e  rr^ponsuro  pst,  nt  lirm-t  cxim  fnitrc  colloqui,  oranL  Erat 
is  ia  cxcrcitu,  cognomcnlo  Fiavius,  insignis  tide  ct  ami&so  por  vulnus  oculo  paucis  anta  anok 
duce  Tiberio.  tom  pcmiasum:  progre«8U9que  «Jnlatar  ab  Araiido,  qut  amolis  elipatoribus,  nt 
Mgiitarii  noslra  pro  ripa  dispositi  abeoederent,  postulat,  ot,  postquam  digressi,  unde  ea  dcforroitas 
oris?  intrrros^tal  fratrcm.  illo  lueum  et  procliiim  roferente,  qumlnam  praemium  recepisset?  cx- 
quirii.  Fiavius  aucta  stipcndia,  torquem  cl  coronam  aliaque  militaria  dona  mcmorat,  inridcnle 
AnnimoviUB  servitii  pretia.  ||  E\ni  divcrsl  ordiunliir:  bic  magnilndinem  romMiaiii,  opes  Caenrii 
ct  victis  gravps  |»ornas,  in  dedili<mcm  vcnicnti  paraUim  ( ir  incntiam ,  neque  conitiyrom  ct  filidm 
eius  hoitiliter  babcri;  illc  fus  patriae,  libertatem  avilam,  pcnetralcs  Germaniae  dcos,  matrcm 
preeam  sodsm,  ne  propinquurum  et  adfinkun,  deni(|uc  gentas  soae  desertor  et  prodikir,  qnen 
imperator  esse  mallct.  paulntim  inde  ad  iurf^u  prulapsi,  quo  rainus  puj^nam  coasorerent,  m 
fluminc  quidom  intpriecto  cohibchantiTr.  ni  Stcrtiniiis  adcurrcns  plcnum  irac  armn(|Tic  ci  cqmim 
poscentcm  Fiavium  atliiiuisselw  cemchatur  conlra  miuilabundus  Anniuius  proeliumque  denuntian:»: 
nam  pleraqne  laiino  sermone  iDKmaeiebat,  ut  qoi  ronNUiis  in  cantris  doelor  popularium  menm- 
set.  II  Postcro  die  rici-nianornni  aclrs  tratis  Visurj^iiii  stctit.  Caonr,  nisi  poiitilnis  pracsidilsque 
impositis  darc  in  discriincn  lcuioncs  haud  imperatoritiiu  ratus,  equilem  vado  tramittit.  praefiiefe 
Slertinius  et  o  numcro  iirimipilarium  Acmilius,  distanlibus  lucis  invccti,  ul  hostcm  didttQeienL 
qna  oelerriraas  amnis,  (.ariovalda  dux  Balavonun  crupit.  cum  Chcrusci,  fugam  simulaiiles,  b 
planilicro  paltilttis  circumiectam  traxere,  dcin  coorli  ct  nndiquc  effusi  inulnnt  adversos,  instanl 
cedeotibus  collectosque  iu  orbcm  pars  coogressi,  quidam  emiDus  proturbanL  Cariovalda,  diu 
suBtenlata  bo«tinm  saeritta,  bortatus  snoe,  ut  ingraentes  eatervos  globo  frangerent,  atque  ipse  ia 
donaisBimos  inrumpens,  congcstis  tclis  ct  suflbsso  eqiio  Inbitur  ac  roulli  nobilium  circa.  cetoros 
vis  sua  niit  cipiilcs  cum  Stcrtinio  AcMiilloqtio  sTibvcnicntes  pcricnlo  cxomorc.  |I  Oicsar  tran»- 
grcssus  VLsurgim  indicio  perfugae  cognoscit  dcicclum  ab  Armiiiio  iocuiu  pugtiao:  couvcnisse  et 
aJias  nationes  in  rihram  Herenli  saeram,  ausorosqoe  Boetomam  csstronmi  oppof^tionem.  baliiti 
iiulici  fidc*;  ot  corrcbantiir  igncs  sugpjrcssiqnc  pro|iiiis  speculatores  audiri  frcniitnm  rM]iinruBi 
inimensiqac  cl  inconditi  agminis  mormur  atlulerc.  I^lur  propiuqoo  sunuoac  rci  discrunme  ei' 
plorandoB  miKtam  animos  latus,  qnoitam  id  niodo  uioorruptum  forct,  secum  agiiabal:  tribunos  ct 
conturiones  lacta  saepius  qoam  comporta  mmtiare;  Kbertorum  sorvilia  ingcnia;  amicis  ineM 
adulationem;  si  concio  vocetur,  illic  quoque,  quao  patici  incipiant,  reliquos  adstropero;  ponitiH 
noscendas  mcntes,  quum  secreti  et  iocustoditi  intcr  militaris  cibos  spem.  aut  mctum  proferrcoi 
II  Nocteooepta  e^reasus  aiminrBlii,  per  ooculta  et  v^gOibns ignara,  oomite  nno,  oontactos booMns 
feiina  pcllc,  adit  castronun  vias.  adsistit  tahcmnctilis  fntilorquc  fama  sui,  qiiuni  hic  nobllilatcm 
dnds,  decorcm  aVm^,  plurtmi  patientiam,  comitatem,  per  seria,  per  iocos  eundero  animum  iau- 
dibus  ferrcnt  reddendamciuc  gratiam  in  acie  Caterenlur,  simid  perfidos  et  ruptores  pads  ultiolB 
et         madandoe.  Infer  qoae  nnns  bosiaoBii,  latinaa  lugDM  »dam,  aoM»  ad  vnlhm  equft 


Digitized  by  GoogU 


Hack  Chr.  tt. 


S3 


voce  ina^a  cooiuges  et  agros  et  stipeadii  in  dics,  donec  beilaretur,  cestertios  ceot^ios,  ci  qm 
taMftigisset,  Arminn  miDiM  polUiMur.  boendit  ea  coalmiralia  tegiOiniin  tras.  veniret  dies,  da- 
rclur  pugna:  sumptunim  mililem  Gcnnanorum  agroe^  tracturum  coniugcs:  accipcrc  omcn  et  mn> 
trunonia  ac  pecunias  hostium  pracdac  dcstinaro.  Torlia  fcrmo  ^igilia  adsullatum  est  castris  sine 
conicctu  tcli,  postquam  crebras  pro  munimeatis  cohortcs  et  nihil  remis&um  scoscre.  1|  Nox  ca- 
dem  laeiam  GemMnioo  Ipgnotem  Mdit  viditque  se  operatmn  «t  sanguine  sacro  reeperaa  praetexta 

|)iili:bri()r(nn  aliam  maotbus  aviae  Auijuslae  accopi-vM'.  Auctu.i  oininc  ndillconlihus  au.spicii.>  vocat 
concionem  et,  quac  sapienlia  praevisa  aptaque  inuninenti  pugnac,  disscril:  non  campos  modo 
militi  romano  ad  proclium  bonos,  sed,  si  ratio  adsit,  silvas  ct  saltus.  uec  enira  immeiM  bulMlr' 
rormn  scuta,  enormis  hastas  inlflr  Iruncos  arboram  et  enala  hwno  virgulta  perinde  baberi  qumi 
pila  et  gladios  et  haerentia  corpori  tegmina.  denj<rrf»nt  ictns,  ora  mucronibu.'^  (j-ni  rcrcnt:  non 
Joricam  germano,  non  galeam,  ne  scuta  quidcm  ferro  ncrvove  iirmata,  sed  vimiuum  textus  vel 
tenott»  fuenlw  ookwe  taibalaa.  prinnm  ntcnnqae  «ciem  bastatam,  oeferis  pneusla  ant  brevia 
tdn.  iam  oerpos,  ut  vkn  torvum  et  ad  brevcm  ia^olam  vulidum,  sic  nuUa  vulncrum  palientia. 
sino  pudore  nn^^itii,  sinc  cura  ductim  abiro,  fiigore,  pavidos  adsersis,  inter  seainda  non  divinl, 
non  humam  luns  memorest.  si  taedio  viaruiu  ac  DiariH  linem  uupiant,  hac  acie  parari.  propiorcm 
iam  Albim,  qoacn  Rhcnnm.  neqm  beUum  ullra,  modo  ae,  pairis  patmiqae  vMlsia  prementem, 
ii.«;d('ni  in  torri.';  victorcni  sisterent.  Orationcni  il  ir-is  sfcutus  militum  ardor  sigmimcjuo  pugnae 
datum.  1]  Ncc  Armiaius  aut  ccteri  Germanicurum  proccres  omittebaiit  sttos  quisque  tcstari:  bos 
esse  Romanos,  Tarianl  exerdtns  fugacissimos,  qui,  ne  iieillnm  telerarent,  sedillonem  bidaarinli 
quorum  pars  onosta  vulnerihns  tcrgum,  |>ars  fluctibus  el  prooellis  fractos  artus  infensb  ninalll 
hostibus,  advcrsis  diis  obiicianl,  nulla  boni  spe:  classcni  qiiippc  ot  avia  Occuni  quacsita,  ne  quis 
veoientibus  occurreret,  ne  pulsos  premcret,  sed  ubi  miscueriut  manus,  ioaue  viciis  ventorum 
remommve  sobaidinm.  meminissenl  modo  avariliae,  omdeliiaitt,  superlHae.  a£ad  dbi  rdiqnum 
qnam  tcnerc  libortatem  aut  murianle  sennliom?  )|  Sic  accensos  el  proelium  posccntcs  in  cam- 
pntn,  rtii  ldi.stiviso  nomen,  deductmt.  h  medius  inler  Vl^airgim  ct  rolles,  nl  ripac  iluminis  cedunt 
aul  promincnlia  mootium  rcsistunt,  inacqualitcr  sinuatur.  ponc  tcrgum  iiiaui-gubal  i.il>a,  cditis  in 
ahnm  ramis  ci  pam  bnmo  inler  ariiaram  trmieosL  Campnm  et  prima  sflvaram  barbara  aeies 
tcnuit.  soli  Cheru.sci  'm^&  insidere,  ut  procltantibiM  Romanis  dcsuper  incurierent.  No-.ter  excr- 
cilus  sic  incciisit:  awuliares  Galli  Germaoique  in  fronte;  post  quos  pcditcssagtltariii  dein  quattuor 
legiones  et  cum  duabus  praetor&  oohonibas  ac  delecU»  equUe  Gaesar;  exitt  lotidem  altae  legio- 
ne«i  et  levis  armatura  cum  equitc  sagittario  ccteraeque  socionim  cohortcs.  ||  bftentus  paratusqoe 
miles,  ut  ordo  agminis  in  acicm  adsisterct.  Visis  Chcrtiscorum  catervis,  quae  per  ferociam  pro- 
niperaul,  validissimos  equitum  incurrore  latus,  Sterlinium  cum  cctcris  turmis  circumgrcdi  tcrga(}ue 
inradere  idiet,  ipse  m  tempora  adAilaras.  Interea  palebenimum  augurinm  octo  aquQae  petera 
silvas  el  intrarc  visie  impftatorcm  advcrtere.  cxclamat:  irenl,  sequerontur  ronuinas  uvcs,  pnjpria 
lcgiouutn  niimina.  Kimiil  pedestris  acies  infertur  el  pracmissus  eques  postremos  ac  lalcra  impiilit. 
minimqoe  dicto,  duo  hosUum  agmina  diversa  fuga,  qui  sdvam  tcnuerant,  in  apcrta,  qui  canipis 
ad<«titcranl,  m  silvam  niebanL  mie^  mter  bos  Cherusci  coUibns  detrudebanlur,  inter  quos  ins^fnis 
Armiuius  manu,  vocc,  vnlnnre  sustont.ihat  pnp^iam  inctiluiprafqtio  sagittariis,  illa  ruptnnis,  ni  Rae 
torum  ViiHlcitcorumque  ct  Galhcae  cohortcs  signa  obiecisscuL  nisu  tamcn  corporis  el  impetu  equi 
pervnsil,  obfilns  fiiciem  soo  eraora,  ne  nosceretor.  qoidam  a^ibnm  a  Chaiieb  inler  anxilia  ro- 
mana  agentibus  emisstimque  tradidcrunt.  Virtus  sen  frans  eadcm  Inguiomero  effuginm  dedit 
coteri  passim  tnicidati  et  plorosque,  tranarc  Visui^m  connntos,  inicrta  tcla  aul  \is  nnminis, 
postrcmu  nioies  ruciilium  t-l  inciilenles  ripae  operucro.  quidam,  turpi  fuga  in  suiuma  arlionini 
niai  ramiMpie  aa  eecahantas,  admolis  sagMarns  per  hidibriwn  Jigeboiiiinr.  alioa  prorulae  aiborcs 


Digrtized  by  Google 


u 


lltcb  Chr.  tt. 


adflUere.  ||  Slagna  ca  victoria  neqae  crueata  nobLs  fuit.  Quinta  ab  bora  dici  ad  noctem  cacM 
hoBles  deoon  milfiii  [MsniiiBi  cadaveribas  atque  mm  op^evere,  repertis  ioier  spoS».  eoruB 

catfnis,  quiis  in  RomanO!*  tit  noii  diiI)io  evenlu  porfavci-ant.  Miles  in  loco  proelii  Tibcrium  im- 
peratorcm  salutavit  sti^uxitque  aggorcm  et  in  modum  tropaeorum  arma  (<ubBcriplii>  vicianun 
gentinni  noiBiiubos  imposuit  ||  Uaud  pcrindo  Gennanos  vdnen,  luctus,  cxcidia,  quam  ca  spe- 
iMft  dolore  eC  ira  adfedt.  qni  niodo  abve  ledilnie,  iMu  Albim  oonoedere  pandMint,  pupnin 
volunt,  arma  rapitint.  plcbes,  primores,  iuventii<;,  scnes  agmen  romamim  rcpente  inmrsant.  tor- 
hant.  postremo  deltftiint  looum  flumiae  et  silvis  clausum,  arta  intus  planilie  et  humida.  silvas 
quoquo  proruiida  palus  BinbibBt,  insl  qood  htiis  nniun  Angriwn  hio  aggcre  estulenint,  quo  t 
Cheruscis  dirimerentur.  liic  pedcs  adslitil.  equitem  propinqQis  lucis  tencre,  M  i^gressts  sUvmn 
logionihis  a  lerjjo  forct.  [f  Nihil  ex  his  Cacsari  incoainituni :  cor.siJia,  locos,  promta,  occiitta 
noverat  u^stuMjue  hoslium  in  pcrniciem  ipsis  vertcbat  Seiu  luberoni  legato  trailit  cquitcm  caiu- 
pumqae.  pedttnm  aciem  iia  instraxrt,  ut  purs  aequo  in  sflvam  aditu  inoederet,  pars  obieciiim 
aggcrcm  riiitcfctur.  quod  arduuni,  sibi,  cetcra  lcgatis  pcrmisiL  qiiibus  plana  evenerant,  fadle 
inrapere,  quis  impugnandus  a^or,  ut  si  munun  socoederent,  gravibus  supeme  iclibus  couflicta> 
bantor,  SensH  dox  imparem  oiuiiinas  pujpiam,  remoiisque  paulum  icgionib»  ftuulilores  libnh 
loreaque  exontore  tela  et  proturbaro  hostem  uibeL  mLssac  e  tormcntis  hastae,  quantoqne  oon- 
spicui  maiiis  propugnatorf»*! ,  tanto  pluribus  vulneribus  deiecti  Primtis  Cncsar  cutn  practoriis 
cohortibus  capto  vallo  dodit  impetum  in  silvas.  collato  iliic  gradu  certatum.  hosiem  a  tergo 
palus»  BomanoB  flnmen  ant  monles  dandebantw  utrisque  neoeaBtas  in  looo^  apes  in  virtute,  salns 
e\  victoria.  ||  Nec  ininor  Gcrmanis  animus,  scdgencrc  pugnae  et  armorum  .superabaiitur,  quum 
ingens  mullitudo  artis  locis  praelongas  hastas  non  protenderet,  non  colligeret,  ncquo  adsultibus 
ct  vclocitate  corporum  uterelur,  coacta  stabUc  ad  proelium,  contra  iniies,  cui  scutum  pectori 
adproBsimi  et  inridens  capub»  manus»  latos  barbarorum  artu%  nuda  ora  foderet  viamque  airagB 
hoslium  aperirct,  impromto  iam  AiTuinio  ob  continua  pericula  sive  illum  rcccns  accrptnm  viilnus 
tardaverat.  quin  ct  inguiomerum  tota  voltlantem  acie  fortuna  loagis  quam  virtus  dcscrebat.  el 
GermanicuB,  quo  magis  agnoBoeretur,  detraxerat  tegimen  capiti  orabatque:  uuistereut  caedibns; 
nii  opus  captivis;  solam  inteniecionem  gentis  linem  bello  fore.  Jamque  aero  dici  subducit  cx 
acic  lcgioncm  faciendLs  castris.  ccterac  ad  noctom  cruure  hostiuin  satiatac  sunt.  cquites  ambi^ne 
certavere.  |j  Laudatis  pro  concioac  victoribus  Caesar  congcricm  armurum  stnuil  supurbo  cum 
Ituilo:  BEBELUTIS  INTER  RliENUH  AIAINQUB  NATlOMBtJS  BXfiRQTUM  TIBEMI  CABSARI5 

KA  MONIMK.MA  .M.\RTf  V.T  JOVI  ET  ArGr.^^TO  SACRA^ISSE   Mox  Ijclliim  in  Angrivarios 

Stcrtinio  mandal,  ni  dcditioiicm  prupcravisscnt.  atque  illi  supplices  nihil  abnucodo  vcniam  omoium 
ucccpcrc.  Tacit.  ann.  II.,  8 — 22.  —  Ueber  diesen  FetdBug  dea  GBrauniieKB  und  die  hier  er- 
wiibnten  Oiiiichkoitcn  sche  man  die  BCbiitBbaren  MittbeihiBigett  Scbnidfa  in  der  Zeitoeb.  fiir  v. 
c.  u.  A.  IV.  s.  nio— ;5"s. 

2tl.  Kiium  xuriickgekelirt  ^die  Flottc  war  durch  eincn  Seesturm  an  den  Kiisten  der  Nordsee  ner> 
Mrcut  und  tbcawcise  venuchtet  wordcn\  wendet  sidi  G^rmamSeuB,  wSbrend  er  ^usniit  38jOOO 
Mann  gegen  dic  Calten  schickl,  mit  cinein  noch  gr6s.sem  Ueerc  gcgen  dio  Harser.  Sed  fiuna 
d;L->sis  amis.«ac  ut  Gcrmanos  ad  spcm  bclli  ita  Caesarem  ad  cocrccndtjm  ero\it.  C.  Silio  cora 
trigiuta  peditum,  tribus  equitum  auUibus  irc  in  Cattos  imperat,  ipse  maioribus  copiis  Marsos  in- 
rumpii,  querum  dux  Hanovendus  nvper  in  dediiiooem  aeoeptus  propnqno  luco  defoamm  Varia- 
nitc  lci;ioiiis  aquiliim  moilico  pracsidio  scrvaji  inilicat.  Mis.«n  e\tcmplo  manus,  quae  hostcm  a 
fronte  ciiccret,  aiii,  qui  terga  circumgre.<>si  recludcrent  humum:  et  ulriaque  adfuit  fortuna.  co 
promtior  Cacsar  pcrgii  ioUrorsus,  populatur,  cxfloioi&  mn  UMim  oonpedt  bostem  ant,  siaibi 
restiterat,  Btalim  pnlBum  nee  unquam  nagis.  nt  m  etp&m  ooipniam  «at,  pavenleiii.  Quippa 


Digitized  by  Google 


lf««k  Cbr.  IT. 


96 


invictos  el  nullis  casibus  superabiles  Rumanos  praedicabunt,  qui  penlita  dasse,  amis&i^  amis. 
posl  cunstrata  equorum  virorumque  corporibus  litora  cadem  virtute,  pari  ferocia  el  vcluU  aucli 
numero  ionipiueBL  Reductai  iode  iii  liibenia  niles.  Tecit  ann.  II..  iS. 

39.  GlMnzender  Triumplizug  des  nach  Rom  hebnborafenen  Gemumiait.  C  CaedGo,  L  Poroponio  eoeg. 
Germanicus  Caewr  a.  d  Vn.  Kal.  Junias  triumphavit  de  Chcruscis,  Cattisquc  ct  Angrivarii<i,  quae- 
quc  aliae  nationes  iKfinc  ad  Alhim  ((liunl:  vet'ta  spolia,  captivi,  simulacia  inonlium,  fluminum, 
procliorum,  bellumique,  quia  conticerc  proliibitus  erat,  pro  confecto  accipiebatur.  Tucit.  ann.  U.,  41. — 
htm»  8i  Mhv  Sauwug  lui  xtiQi&gov  ««or%i  npfMMtif»  i^mifitmoit  ^(^itf^j  h  ^  i^qm(fi- 
^fv^ij  r(7)v  fTCKpRVfdrarun'  «f^pwv  OMtiKxa  y.ccl  yi-vcaxojv  Hffuyovvtog  re  I^iyuiTov  vt6$,  XrjQovC' 
xav  ijytfiav,  xai  aitX^^  avrov,  yvvrj  d'  'AQfUvlov  xov  SlolifUtQXV^Sttvtos  iv  rois  X^QovOxotg  iv 
X(f6s  OvoQov  KovXvtOMV  iteQa«icov9n^eu  mxl  wv  fri  ttovejipvros  rov  mohpieiVf  Svofta  0ovailiXSa, 
Mtd  viog  tQurris  @ov(ulu(6g'  hi  dl  Ztat9a3tog  lUynii^Qov  ')  viog  rov  XriQoviSxtav  fjytftovoe  iud  ^ 
yxrvri  rovrov 'Pafiig'^  Ov-xQOfivgov')  frwyanjp,  fjyfuovog  Xcatu)v*)  xal  jJtvdoQt^,  BcuroQiros '^)  rov 
MHavos  aSikipov  vios,  2^ovya}t^os-  Etyitsrrig^)  6i  6  xev&tQos  rov  l/fyjifvlov  yal  *^^S  dUarq 
fifv  yvtifufv  «vtov  mi  iafiiv  TcatQov  t^ropUifM  mrI  ^piifi^  mtflf»  xav  ^p$ixaua9  i» 
nfig  iyofuvos'  irrofottv^  xoi  Aifk^"^)  rov  Xarrayv  itQtvg  xoi  oJJm  adfucra  ixoftxtvQrj  ix 
rav  fff?ro()9t;u/i'6n'  ifh'(7w  K(tf^vfj(mv  xrtl  'Afi^mvav,  BQnvxrifimv,  (h'<6liTmv,^)  XrjQOvOimVf  Xit' 
retv,  XazTovttQiav,  jiavdmv,'\i  Ibu^a mcav.  ^"^    Strab.  Vil. 'j    ^Vgl.  oben  bei  i\ro.  6.} 

33.  Umordeas  b^^en  in  DeutacMand  die  ChenKoer  vnd  ibre  Verbilndete  Krieg  gegen  die  Soeven 
untci'  Minafioduus.  Sucvi  praotendebanlur  auxilium  ndv.  rsiis  Chcn)';rn';  orantcs.  nam  disccssu 
Romanorum  ac  vacai  externo  meUi,  gentis  adsuetudinc  cl  tum  acmulalionc  gloriae,  arma  in  sc 
vetferant  vis  natioonni,  virtus  dncum  in  aequo,  sed  Karobodnnm  regn  nomen  invuum  apud 
populares,  Arminium  pro  libertale  belbntem  Tavor  habebat  (|  I|^lur  non  modo  Chenisci  socti- 
qitp  eonim,  vetus  Arrainii  miles,  sums^TC  bcllun»,  scd  c  rvmo  etiam  Marobodui  Siievae  gentes, 
bemnoncs  ac  Langobardi,  defcccro  ad  cum.  quibus  additis  pracpoUcbat,  ni  Lfiguiomcrus  cum 
manu  clientiam  ad  Ibrobodonm  perfugisset»  non  aliara  ob  cansam.  qunm  qnia  fratris  fitio  htveni 
patniiis  seriex  parerc  dedijmabatur.  Diri^untur  acies  jwri  utrimquc  spc  nec  ul  oltm  apud  Ger- 
manos  vngis  incursibus  aut  disieclas  per  calervas:  quippc  longa  advcrsum  nos  militia  in.«iieve- 
rant  scqui  signa,  subsidiis  firmari,  dicta  impcratorum  aecipere.  At  tunc  Amiinius  equo  collu»>traiis 
cuncla,  ut  quosqoe  advoclus  erat  reciperatam  liberlatem,  tnicidaias  le^ones,  spolta  adhnc  et 
lela  Romaiiis  dcrepta  in  manibus  miiHorum  nstcntnhat .  rontrn  fugacem  MarolnMl  ii  rn  apprllnns, 
proeliorum  expertem,  Uercyoiae  latcbris  dcfensum  ac  mox  per  dooa  et  legaiioaes  peiivisso  foe- 
dus,  proditorem  patriae,  salellitem  Gaesari^  haud  mihns  infensts  animis  exturbandum  qoam  Varum 
Quintfliura  inlerfecerint  menunissenl  modo  tol  proeliorum,  quorum  cventu  el  ad  postremum 
eiertis  Romanis  .satis  probatum,  p"nes  ntros  summri  bflli  fiicrit  ][  \eqiie  M»rf>boduu«  iactanlia 
sui  aut  probris  in  h(»tcm  abstincbai,  sed  Inguiomerura  tcocns,  illo  in  corporc  decus  omno  Che- 
roflcomm,  iHins  consiHis  i^esla,  qoae  prospere  ceeiderint  testahalDr:  veoordem  Armmiom  el  re- 
rum  nescium  nlicnnm  ijlorinm  in  sc  tnihcrc,  qwoniam  trcs  vacua.s  legioncs  ct  (lnccm  frnndis 
igtiarum  periidia  dcccperil  magna  cum  cladc  Gcrmaiiiac  ct  ignomtnia  sua,  quum  coniiuu,  quum 
iUius  cius  scrviiium  adhnc  totorent   Ai  se  duodecim  legHW^nis  petituB  duoe  IflMrio  iUibatam 


•)    Varirt.  led.  •)  CoJd.  .Ilyif^oov.         VH.'Pufi!t.    *)  MMCCtHcd.  0('»[io/i.f«i'.    *)  Co<td.  Bni  tur.  Mo*C.  fiuiTNt. 


Digitized  by  Google 


Mteb  Chr.  It  — it. 


Germanorum  gloriain  scrvavisso.  mox  conditionibus  acquis  disccssum:  nequc  poenitcrc,  qiiod 
ipRoroin  in  nwnu  sft,  inlegnmi  advmam  Romaoos  bellmn  an  pacem  incroentam  nnlbt  VSa 

vocibn.s  mstinctos  oxerciliis  propriao  quoquc  causac  stimulaliant,  quum  a  Chcniscls  Langobardis- 
qiic  pro  anliquo  dccore  aiil  roconli  iiberlalc,  ct  contra  aiif,'oii(Jae  dnminationi  ccrtarctnr.  Non 
alius  maiure  mole  concursutn  ncquc  ambiguo  majji^  evcntu  fu^  ulrimque  dcxtris  cornibus,  spe- 
ralMlDrqi»  nirenm  pugna,  ni  Uarobodnnft  caBlra  in  coNeB  anbdoxiHel.  id  signnm  poroolai  ftdl: 
ct  lransriii;iis  paiilatim  nudulus  iu  Marcomanos  conccssit  nitsilqiie  lcgatos  ad  Tibprinm  ornlnro!: 
auxilia.  Responsum  est,  nun  iure  cum  advcrsns  Chenii>co$  arma  roinaou  invocarc,  qui  pugnantis 
in  enndcm  hostem  Romanoa  nnlla  ope  iuvisBel  HisBas  tamen  Dmsus,  nt  rettuliimtt»  paciB  fima- 
lor.  Tant.  ann.  II.,  44  — i6. 
34.  Um  dicsc  Zoil  sind  von  Slmbo  die  Nachrichtcn  iibcr  Dcuts^-hlaiid  im  7.  Buche  soincr  ytoy^ipixa  auf- 
gezcichncl  wordcn  (YI.,  4,  2.  VII.,  4,  4.^'.  8ic  gcbcn  zwar  iibcr  die  Liindcr  zwisschen  Rhcin 
und  Wescr  mancbe  schMlcenswerlbe  Notizen;  aber  die  Ansbente  im  Gancen  ist  dennoch  nnr 
kiirjjlich;  ilbcrdics  ■wriicii  dfr  vii  lon  hand.scliririlii  lu  n  ran  uiifi  lrn,  bosondcrs  iii  don  Eii;onnamcn. 
die  TcvtC!>k.ritik  scbwicrig.  —  ^iucbfolgend  stcUcn  wir  die  bctrctrondon  goo^^raphischon  AngMicn 
zusammen.  Evdv^  ttthmp  ttt  M/fa»  ^PifVO»  fitBK  tovg  lCelcws  ^Qoe  ^^v  Id  laahfdm  Ti^ 
pttuol  vtnovttti,  fuxQov  f^aUittovtls  TOtf  XtiHfmA  ^viov  tt  xlcovtttffic)  rf;$  uyQMnjTOf;  imI 
tou  fif}.'^>oi's  xai  T^s  ^ovOortjTOs'  raXXa  dl  rrftpojrAijtfxo»  xal  fiogtpfttg  zrl  'lOtoi  ■/.al  piots  ovrff, 
oHovs  ftQflxaiuv  rovg  Ktitove.  ^Uo  itxaia  ftoi  doxova  P&ptuot  tovto  ccvroi^  &t<s&tci  ToJvofMc,  0j 
t»  yvit6hn>s  rutonv  ^pgt^iiv  fiovlifuim-  yvitau»  ycr^  o(  rkQfunot  nnra  t^v  'Aafuite»  Staittm, 
II  %0ri  di  ta  fta>  irpiura  fUQT]  rtjs  Zfii^aff  tuvcq^  ru  nQOg  *P4*to  (fiff^  tuv  htfioXav  axo  t^; 
XTfyTjs  f«j|rtu/t'Oi,<  •  (Sx(Soi>  rai  xn]  rovro  f>sri  rh  larrftiiov  Ttjg  xdQeg  xlatog  rj  icormtta  shsa. 
Tavrr^s  d«  tu  ^iv  tls  xiiv  Kf/.Tixi]v  fttxtjiyuyoi'  '}'u(uuou  .  ,  .  Metu  St  Tovg  XBQaxorttfUOVi 
t  SiXtt  iotlv  i&vt}  Ta  (laeiv  tou  'P^voo  ted  tov  "Mfitoe  «MBpoir,  og  aMpolilipiUSp  nag  hietvf 
jrpo^  Tov  'Slxiamr,  oi'z  .^hlrrui  yj'H>"^^'  •tJjifQ  ixHVOS-  u^rf[|t'    y.td  r.}.h>i  :Tinaud 

«kforoi,  av  iv  tu  A^utaif  jJqovoos  Bqovatcoovc;  xrcrtvttvfutjpioi,  Qiovfie  a<SavTtae  asm  votov  XQOi 
fio^Qttv  xol  cov  Haimvov.  'EiijQrcu  yaQ  i}  yuQ'^  ^9°S  vatov.  .  .  .  Z&iMi  f  hAfita^'^  kmt 
I&VT]  rtQfittvixa,  XriQovOmi  rt  xal  Tartoi  xal  l'(tut:(iQioinm  xtd  XarrovttQtof  9q6s  di  r^  ^xucva 
^MvyttfitiQoi  rt  x«i  Xciv^oi  ilcftc  Xafutfiot)  xal  RQovxriQOi  xai  Ktujioni,  Kavxoi  ri  xtcl  Kaov^.xot  xttl 
Ka^iuvoii  xai  akhjt  xjuiovg,  'Ezi  ttcvtk  ii  'JyMOif  tptQovTttx  BioovQyie  te  moI  Aovxias  xora- 
f»g,  dt^wv*Aftiov  mifi  ^meaioiog  «utMoog,  fUtv  8ttt  BfmmdQmv  t&v  &icnivttv*  ||  TSv 
/fputnijr,  as  tixov,  ot  ftiv  aQoaaQxrvoi  nuQtjxowSt  rut  Slxfccva.  rviaQiiovtiu  S  Kno  tov  ix^lav 
Tov  Pi^vov  Itt^iTts  Ttjv  oQXtjV  ftilQt  Tov  "Akfitos.  Tovrav  S  tiol  ^vaQtfiaTUTOi  IjovyaftfiQoi  u 
xai  Kin^QOu  blrab.  YU.,  1,  2 — 3.  2,  4.  —  Tiktvraioi  ii  Mevaaiot  rav  ix§foXav  itp'  ixttttQa  nv 
«oniyiov,  MHwiMoiJtfMff  ISlq  nnl  iftvfavq  ovx  vii'tjkiis,  aUet  xinniif^  vhig  lui  AutiMiovs,  vtettt  toi» 

xoi'i  fl^  TSmnrcci  ^Tof;  «fi/Jpoi  FfptttrfOK  /7«(jj}f  4*  vjttQXttvrBi  rr^^  xorctfttas  Tttvrrjs  ot  IjOvijlSot 
MQOtSttyoQtvofitvoi  rtQftavol,  xal  dvvaiui  xtd  stX^u  dttttp*QOVtis  tov  ttiJLav  v^'  »v  td  i^itann' 
ffgvoi  luttitptvyov  tls  Tij/v  ivvog  «ov  'Agvov  wi4*  nol  StUM  nnt^  «Uovff  ti&rovs  flvMmnvMMk 
nnl  iid^iiavsat  t»  fiaMavfac  t«w  «ol^itfv»       a^^tttov  iA  wHtaivofAmv.  Slrab.  IV.,  3,  4. 

19. 

3B.  D«r  rtamcbe  Senat  wdst  daa  Anerbieten  einea  ffiti^flingea  der  Gatien.  AnMfnk»  ta  ermorden. 

zuriick.  Reperio  apud  .scriptorcs  scnatorcs<pic  conuulcm  lomponim.  .\diiandcslrii  principis  Cal- 
tonim  Icetns  in  s{<na(ii  liltcras,  ({uibus  moitom  Arininii  proniitlobat ,  si  palrandac  ncci  vcnouum 
mitterctur:  rcsponsuiu  c&se,  non  frando  noquc  occuilis,  scd  paiam  ct  annatum  populiuu  roDM- 
nnm  hostes  auos  oldscL  TaciL  amL  II.,  88. 


Digitized  by  Google 


VMk  Chr.  n  — Ifi 


21. 

36.  Armmius  wirtl  emiordcL    Cetfirotn  Armtnius  absccdcnlibus  Romanis  cl  pulso  Maruboduo  rcgnum 
adfedai»  liberiateai  4)opuIariiuii  advenam  habtiit  petilusque  arai^  quam  vnria  fortuna  cortarvt, 

dolo  propinquonim  cocidit:  liborator  haud  dnbio  Gcrnianiae  ot  qui  noii  primonlin  jiriptili  romnni 
stcul  alii  regc»  ducetiqnc,  sed  florentisstmtan  imperiiuu  lacessierit,  proeliis  ambiguus.  bcUo  non 
victuB.  8t>ptGra  et  trig^B  ann«a  vitae,  dwidecnii  polcntiae  explevit  eanitarque  adliuc  barbanui 
apud  gontcs;  Graecorum  annalibus  i^ulus,  qui  sua  tanlum  mimnlur:  Rumanis  haud  pcTinde  oc- 
lebris,  dum  vctcra  cxtollimus  rrccnliiim  incuriosi.  Tacil.  ann.  II.,  88.  —  Tiiri!u.<:  ('rw  idiii  zwar 
die  Eruiordung  dci>  Armiiuus  imtcr  dcu  Ereigni>>i»cn  doii  Jaiirs  -49;  aber  nur,  wcil  itiiti  dcr  da- 
mals  beabaichiigte  HordaiMchlai;  dam  dne  passende  Gele|^;enheit  bielel.  Denn  da  er  dem  Ober- 
»ic;?cndt'n  Einflussc  df-;  Aniiinins  nri  diT  hc/riclinctrn  Stello  ausdriicklich  einc  z\volIjahrij;c 
Daocr  zuMrliroibt,  die»cr  Einllw>s  abcr  ersl  von  dcr  Variani.<ichcn  .Medcrlage  aa  gerechnel  wer- 
den  kanni  so  muaa  der  Tod  des  Artimim  iu  das  Jahr  !21  gcsctzt  weidea 

26. 

97.  Bei  dor  Bewaltigiing  des  thracischen  Au&tandcs  wcrdcn  dic  Romer  voo  cincr  Sigambrischcn  Cohortc 
aotersitilxt  li  {ac.  sagiiiarii)  dom  eniinus  graawbantur,  crebra  et  inulta  vnbera  feoere:  propiua 
ilicodcnles  cniptione  .subita  turbati  sunt  receptiqae  subsldio  Sugambrac  cohortis,  quam  Romanus 
promptam  ad  |)cricula  ncc  mintis  cantuuni  ct  armoriim  tiiintiltti  tnicem  haud  prociil  iiistru.xerat. 
Tactt.  aiu).  IV..  47.  —  Dici>c  Erwabnung  dcr  Siganibrer  Lsl  die  letzte  gcschichllicho.  Ucnn 
irenn  auch'  der  Name  bdm  Javenal  and  Marfial  (sat  IV..  447.  —  de  speot  III..  9.)  and  sogar 
noch  hfi  drii  Dirhtpm  dcs  rj,  itrul  G,  Jahrhunderls.  Iicim  r.Iamliari  (de  bcllo  Gct,  419;  in  Eu- 
trop.  I.,  [itii;  do  IV.  coni>.  Uoiiorii  446 j  epithal.  279;  dc  betlo  Gild.  373;  in  I.  cons.  Stilich.  I., 
\  ;  in  n.  oons.  Sl>  18.),  Sidonius  Apollhiaris  (ep.  4.  1;  pancg.  Avit  42.  414;  cp.  ad  Maj.  3i ; 
Narb.  246)  und  Venantius  Fortuiiatus  (ad  Charib.  reg.  6,  4.)  zum  Vorsdiem  kmnait;  80  darf  man 
(](>(  li  Di(  Iitt  i^tellcn,  zumal  dicse  spiilern,  in  goschichUichcr  nrziehung  nur  mil  jiu.sscrslcr  Hehiit- 
samkcit  gebiauchon.  liu  gegcnwartigeo  Fallo  hicraus  dcn  Fortbestaixl  des  Vollics  za  ftilgcrn, 
ware  nur  einer  g^buiBch  unkritischen  AnOusung  magKch.  Bw  auf  den  'Worlansdruck  NacbilSBr 
des  kla.ssischcn  Ailcrlhums  riiigen  niirolich  dic  Schriftsteller  dcr  spatcrn  Zeit  in  Allcin  nach  alter- 
thiimlichem  Klange  und  Gepriingc:  Wcndungen,  Gloicluusse,  Bilder  tragen  eincn,  oft  ins  Eiiizelne. 
cnUchnlcn  Zuschnilt  und  zumul  in  den  Namen  wird  oil  bLs  zum  Ekel  Antikcs  uud  Modcrnes 
dordi  eioander  ^«inrt  Weoo  Sidonius  Apollinaris  z.  B.  (ep.  4,  4 — 4.)  sagl: 

Tu  Tuncnim  cl  Vachalim,  Visurgiii,  Albin 

FFanoorum  cl  peniliiii«uias  palodes 

Intiares.  veneranlibas  Sicambris, 

Solis  iDdiibus  intcr  arma  tutus. 
SO  hal  er  mgeiMCheinlich  dic  Iiorii/is<  h»  Sltille  ilV,  44,  51 — 52.) 

Te  cacdc  gaudoulcs  Sygambri 

Compositis  venerantnr  armls. 
vor  Aii;;<'n  i^cfiabt.  Dcnnoch  hat  maii  'stjlchcii  Bichtoi->lcII(_>n  hishor  oin  ont.scheidende8  Gcwicht 
bcigclcgt  Man  gcht  namlich  von  dcr  Anstcht  aus,  der  Slamm  dcr  Sigambrcr  sci  uoch  im 
5.  Jahrhondcrt  nicht  erluichcn  gowcscn ;  er  habc  im  Gcgentheil  den  Vorrang  in  der  rrankischen 
Viilker-Verbindung  bohaaptet  und  das  Konigsgeschlecht  der  Mcrovinger  hervorgebracht.  Das 
ganzliche  Slillschweigen  dcr  gleichzeitigcn  Gcschiehtsrhrcibor ,  (I;is.s  Juiinn .  Ammian,  Sulpicitis 
Alexander,  die  n&titia  imperii,  ubwoiil  dietK!  von  dcn  Ampsivanem,  lirucicrern,  Chamavcn,  Qiat- 
toarieni,  Tubanlen,  Cauchen,  Angrivarieni  ond  Caiten  hiiuGgc  Hcldung  thueu»  der  &fguBbrer  nul 

4* 


Digrtized  by  Google 


t8 


ll»«k  Ckr.  f«  — 41. 


1 


kcinbr  Silbc  crwahncn,  dles  aUes  crwcckt  kcio  Bodenkeo,  errcgt  kciae  Schwieri^eit.  Man 
fitfltet  «ich  vorwcg  riir  jcnc  Ansiebt  mir  die  genannten  DidMer,  ohne  iogar  ra  mericen,  dan  die 

Xrijgnissc,  worauf  man  sich  bcrult,  nichl  cinmal,  was  nian  will.  besagcn.  Denn  hicnach  bildct 
das  Volk  dor  Sigambrer  nicht  etwa  cincn  Thoil  dos  friiiikisclicn,  sondcm  ps  bpsfoht  zwi?-rhpn 
Frankcn  und  Sigainbrcrn  vbUige  Idculttat,  so  dass  der  neue  Nanie  der  Franken  in  dic  Steile 
des  alten  aigambrischen  getreton  »1.  Und  nidit  blo8  die  ob^en  DichtersleDen  dienen  hicfiirznni 
Bcle|j;,  sondern  auch  allr  iilti  rc  frarikisrho  Chroniken  (vgl.  Ecrnrd  Commerit.  do  rcb.  Fraiir.  orient.  T.L 
p,  490,  619.  Duchcsae  script.  rcr.  Franc.  T.  I.  p.  &94.  —  Dio  aJtc  vita  s.  liildulphi  oennt  Z.B. 
dle  Gegend  nm  Tricr  Sicanbrfo.);  wio  denn  auch  Lydus  (de  nrng.  p.  i4S.  ed.  Bonn.)  ausdrUck- 
lich  Sagt:  tud  £xfya(iPQOi£  iaaYQVxviiv  T}itelXei.  O^yyovg  avxovg  Tjyfftovog  'Att^ujveiv  ixl  toi 
iUCQOvto^  ot  TttfH  'Prjifiv  xcil  'PoSavov.  Wcnn  dahfr  drr  I5isi  Iiof  ftmigius  bei  «Ir-r  Taufc  aii  Chhd- 
wig  dic  bckanntcn  Wortc  nchtet:  mitis  depoue  coUa  Sicambcr!  (Greg.  Tur.  U.,  iH.),  ^  wili  er 
oicht  etwa  die  S^mnbrer  als  einxelnen  frSnltischcn  VoUnstamm  beseichnen,  sondem  die  Benen- 
nung  Sicambcr  ist  ihm  \oIIi^  gleichbedcutend  mit:  Francus.  Dicsc  Anuahmc  voll^er  Idenlkit 
war  im  5.  und  6  Jalirhundert  sogar  unler  den  Franken  selbst  allgcmein  gewonlen;  wiihreml 
dagcgcn  von  dcr  vermciolhchcn  E.xistcnz  cincs  bcsondcm  {ninkischcn  Sigunibrcr-Stanune»  da- 
mals  nicht  die  nnndeste  Andcutung  voriumden  isL  —  Uebrigens  ww  auch  dieeer  Uemflils- 
Glaube  uur  a»i.s  Tnic^schliissrn  hcrvorj;<\^.in;.^cn.  Die  Sigambrer  warcn  es,  wclrhp  in  dcr  ;iltcm 
Zeit  untcr  allen  dcutscbcn  Yolkcrschailcn  dic  romischen  Waffen  am  mcistcn  beschafligtcu  luid 
liich  vor  allen  duidi  Ifuth  und  Tapferkeit  hervorthaten.  Ihr  Name  ward  daher  glcich  Ibrchtbar, 
wie  dei-  cimbriscke  (Slrab.  VII.,  2,  4  und  in  allen  rbmisehen  Provinzcn  gchbrt:  dahcr  cin  sle- 
Iiender,  wilikommener  I.ioblings-Ausdnick  fiir  die  kl  t--'  i  hcii  Dirhlcr.  Vgl.  Pcd.  Albinov.  in 
con».  liv.  47, 311.  Propcrt  eleg.  IV.,  6,  77.  Ovid.  am.  1..  1  i,  .t».  Grat.  cyncg.  202.  Horat  IV.,  2, 33.  j 
44,  &i.  Jnven.  IV.,  447.  Hart.  de  spect.  111.,  9.  SigambrBdi  und  germanlBGh  wurden  von  die-  | 
sen  fast  synonym  gcbraucht.  Sij  ahcr  nuis5ten  dic  fadcn  NacbiifTereicn  der  spatem  Dichtcr, 
woran  sich  dic  geographlschen  Angabeii  des  Straho  iind  Ptolcmaus  rcihcn,  wclcho  beide  dic  j 
Wohnsitze  der  Sigambrcr  in  dic  Nahe  der  Rhcin-Mundung,  also  iii  das  Kernland  der  spiilera  ; 
Franken  legen,  eiiic  AnnnhmQ  vcraidassen  und  befesligen,  wodurch  bis  in  dic  neoestc  Zeift  die 
mannichfaltigstcn  Irrtliiimer  licrvorgerufen  wurden.  —  Gcwiss  ist  das  Volk  der  Sigliaibrer  SCfaoa 
sebr  friih,  viellcicht  in  dom  Bruclerischeo,  untcrgcgongcn. 

41. 

38.  Gabinius  utui  Ga!ba  siegen,  der  er^tc  iibcr  dio  Chaucen,  dor  lclzlo  iihcr  <iic  f!allcn.  iiuTvoi  (sc. 
oi  i^iXev^tQoiJ  de  xat  tag  Tipig  avtitv  (sc-  tov  KiMvdiov)  tag  ixivtxiovg  ini  toig  ev  Afovpt- 
xteiH^  nfajfidgt  &^fMm  hattup, 

7Cohftr,&ri.  xatTOi  xal  rorrw  hu  o  ts  rdl^ag  6  ZovXycUioq  XdxTOvg  ^xfcmjtfe  xax  ITovMhos 
raovli>tos  MttV(fOV6iovs  (icge:  Xavmvg)  vixijtiag  ta  te  aXka  tvdoxiitjjOe  xal  attop  arQOttatixov, 
og  fiovog  ht  na^  avtoig  ix  tiis  fov  Ovoqov  avuipoi^  ^v,  ixoftiaeeto'  <og  xal  aXji^is  ovona  avto- 
XQmofos  ttftfadfmv  t^mv  tdv  KXavdiov  kafisiv.  Si  ixpftdvp  ot  avrol  ovtip  MavfOi  »Ar> 
fijjtfovtfS  7crnri<STQd<fr]SttV  Zoxnjtmnos  f^v  yicQ  navlivog  xrl.  Dio  Cass.  LX.,  8 — 9.  fp.  770.'i  — 
Gabinio  Sccundo,  Ciiaucis,  gente  Gcrmanica,  supcralis,  Oiauaus  coguomen  usurpare  coogcssit 
Soet  Cland.  S4.*) 


*)  Maa  Lat  uahtfnititktt  W«iM  an  du  SteUt  Aet  Dio  Cuiioi  die  vundwliclMltn  Bnndjiltaacn  Tertacht,  mihttai 
Swtou  WmIs  aantr  ZmdUi  ttcllM,  daw  Aa)/»i'{  (Uti  Mmt^vniovt  u  achnlfcaa  «ai.  Siilcclaad,  der  mcI»  ait 


Digitlzed  by  Google 


Macli  Clir.  4t.  20 
47. 

89.  Die  GierDwer  erfaahen  Aoffm  tom  Ktfwg.   Bodem  aiiao  ChenMooram  gens  regem  Bonn  peti- 

vil.  aniissis  per  intenia  bclla  nobitSMB  el  uno  reliquo  stiqiis  rcgiao,  qui  apud  urben  IttbebatWf 
nominc  Italicus.  Palemum  huic  genus  o  Flavio  fralre  Arminii,  malfr  fx  Catumcro  principo 
CaUonun  erat:  ipse  forma  decorus  cl  armis  equisquc  in  palrium  nostrumquc  morcm  excrcitui. 
Igjlur  Caesar  anetom  pecuniB,  additis  stipatonlxis,  borlalnr,  geiitiIedecusma|^aDimocapM8ere: 
illum  primuiii  Ronino  ortum  nec  obsidem  sfti  (  ivciii  iic  ('\tcrniiiu  iinpcilnm.  Ac  prinu)  lac- 
tus  Germanis  advcnlus,  atque  eo  qood  nullis  discordiis  imbutus  pari  in  omnes  studio  ajjcrel. 
celebrari,  coli.  modo  comltatem  el  tonperantiam  nuffi  invisani,  sacpios  vinolentimn  ac  Ubidbivs, 
grata  barbaris,  usurpans.  iamqae  apud  proximo.**  iam  hnigius  claroacere,  qoom  potentiam  oius 
suspeclantes,  qui  factionibus  florucrant,  (tiscedunt  ad  conterminos  populos  ac  tp^tificaniiir.  ii(IImi 
vetcrcni  Gcrmaniao  libertatom  et  romanas  opes  insurgerc:  adeo  neminm  iisdcm  in  terris  oitum, 
qui  principem  locam  nnpleet,  nisi  exploratora  Tlavil  pro^rnics  supra  cundos  attoOator?  frustra 
Arminiiim  praescril)!,  cuius  si  filius  hostili  in  solo  adultu.s  in  regtium  vcnisiicl,  possc  exlimcsci  ia- 
fcctum  alimnnio,  scnitio,  niifn,  nmnihtis  (•\tcrni<  ;il  si  patcrna  Italicn  nions  ess«'l,  non  alium  in- 
fciisius  arma  conlra  palriam  ac  dcos  jieualis  quani  paroutem  eius  cvercuissc.  ||  Ilis  alqoc  t4di- 
Imis  megnas  oapi»»  eo^ere.  nec  paudores  Italicum  sequebantur.  non  enim  inrupisse  ad  invitos, 
sod  accitum  niemorabanl.  (piando  nobilitatc  ccteros  anleircl,  virliilcm  cxpnrirentur,  an  dignuin 
sc  patruo  Anninio,  avo  Catumcro  praoberet.  oec  patrem  rubori,  quod  lidem  adversus  RoiuaiiOii 
volentibuB  GennaniB  stmilam  nnnquam  omisiaaet  fidso  Kbertafo  vocabulam  osteiuK  ab  li»,  qoi 
privatim  degeneres,  m  publicimi  (>\ilio.si»  nihtl  spei  nisi  pcr  disoordias  habeant.  Adstrepebat 
binc  alacrc  viilguf,  et  magno  inter  harlinrns  proelio  victor  rex:  doin  soriHHla  rortiina  ad  supcrbiam 
prolapsus  pulsusquc  uc  rursus  L,angobardorum  opibus  rclectus  pcr  iacla,  pcr  advcrsa  rc^  Cho- 
ruBcas  «dflictabat.  Tacit  aaa.  XL»  16—17. 


Tollilrr  EnUcbiedenlieit  (OtHmr  die  Verliallnitje  u.  WohiM.  d.  ileuUcli.  Volk.  S.  51.  <tg.)  der  AiimIum  T.  X4d«- 
hmftf  MmtfWiwt  Mi  Mtffinwt  korruiBpirl,  widcnaut,  (iUl  in  •iiu»  «faM  m»  iiehiiiBBMa  IrrthaBt  *coii  er 
nit  MMMrt  Jtia«fM«c  leMn  wilt.   DaBegm  elrrilet  dcr  guu  Ziminiiicahsiif  itr  Slells.    Clatidlm  legt*  licli  anT 

drn  Ratli  «cincr  Frei|;<l.nncncn  ptcicli  itn  Anfinge  «eioer  Rrgicrung  wrpin  dcr  Errulge  io  Mjiurilanien  ilie  F-hrcn 
eines  Triu«i|>)>L'<  lu.  hiete  Erfolge  icicii  abcr,  meiot  Dio  CaMiuf,  getcitweige  denn,  dau  *ie  «iurcb  die  Ueibiilfe 
dc!i  Claiiiliii*  III  .Si,in(le  geltonma  «itoMi  to$»r  noch  «a  dn  Lebieitcn  dei  Calisnla  crfochten  worden.  D«r 
Trii*Mpb  Mt  «Im  eia«  Anmuuans  fweiea  ii*4  er  miiiM  ee  •Mdeffanrrr  «rMbeiiieB,  «U  ta  doaeelbea  Jalii«» 
dt  CI««diM  •or  HemelMfV  getangt  mI,  Gelba  ind  G«blid««,  der  ttat  iibcr  dle  Calten,  der  ««deN  iilier  dte  Cau- 
chen  geiiegt  biittcn,  lo  itjii  Claudiui  in  Folge  dieiicr  Sirgc  ini*.  rccht  Jcn  1U'ln:inii  n  Inipcratnr  an^cnnmmcn  liibc, 
Ebcn  iene  Mauren ,  ialirt  dann  Dio  Catiiiu  forl^  Ton  dencn  cbcn  die  Hcde  geweteit  wi ,  lt4Ut.-n  in  dem  darauf 
folgendcn  Jabrc  ■bcrmsla  dio  ^VaiTcn  crgriDni  W.  w.  Nach  dicnr  Andrulung  dci  wabren  Sinnei  dcr  DioniicbcB 
Worl*  «ird  ce  iraiiutbig  *eio,  die  VcrbeieiwHnnMiucbeii  die  aMB  ngaitclU  bal,  nocli  eioer  «eitero  Kriiifc  «• 
wilcfwerreiu  Hor  miige  gcgen  Ukert,  der  licb  aadb  (Alt.  Gciofr.  Bd.  S.  S.  5S.)  fSr  Muiiooi^^  cnUcbridel,  etiancrt 
werdeo,  da*i  die  .\nnahmc,  dte  Cauchen  IijUco  krineii  Ariticil  dcr  V4ri.inivi:!icn  Mcilcrbge  gehabt,  allei  Be- 
weitci  cnllichrt.  Drnn  daraui,  daii  lie  ipalcr  gcgen  Arminiu»  laciitca,  laiit  lich  nichl  rolgero,  dais  lie  den  Rumcra 
auch  lur  Zeit  der  Varui  •  Sdilacbt  berreondet  wareo.  Voo  ihrem  TolkjlbSoilicb  deuuchen  Sinoe  gaben  lie  m 
Gifaalbcil  ««fac  b«i  dan  FcldiiigM  dai  G«t«i«akn«  nnd  In  d«a  Biribea  der  Biiawr  din  «iiticlii«d«n«l«a  B«w«iani 
CT.  Tactt.  ann.  n.,  flT.  Udier^w  ilnd  w«1i1  nor  dte  hMnen  CaticTieB,  !n  dcrcn  CebieT  im  S.  14.  (n.  Cbr.)  etn 
rvraischri  praetidium  slaod  »nd  dic  FrM,-  \inisla  bg,  Vcrliindclc  in  i  .  rrnanfcujgcweHro.  Cf.  Tacit.  ann.  \).,  i». 
—  Uie  Abicbrciber  dce  Dio  CcMiui  scbeioen  iibrigeni  tob  den  libjschen  Vulkerachaftea  bcmrc  Kunde  gehabt  tu 
babnn,  li»  'nm  *m  iwaMbohMi.  lo  liadtt  m*  UtVlL,  «.  wut  LXKL,  M.  JVnciwijMir  fandMdb«i  Mau 
SyiMMnit 


Digitized  by  Google 


30  »»eti  Cbr.  ^T-^St. 

40.  Uuk  dieselbe  ZfH  verH-iisten  dio  Cauchon  das  «DteM  Gerawnien.  Ak  aber  CtrMd  m  dem  eigeneii 

L^inii»  hif  aiiurcircn  wiU,  ziohl  Clandius  ulle  ramisdio  Bcsatsnmgon  iibcr  don  Rhein  nach  GaUien 
/iinirV  Pi  i  iiioni  u-iiipiiH  ('haiici  nulla  dis.s('n>iionc  doini  et  niorti'  SniHjiiinii  alacros,  duin  C«r- 
liulo  advcntat,  iiifonurem  GiTDiaiuan)  iocursavcrc  ducc  GaDna^co,  qui  naliooc  Caoiiicla»,  auxilia- 
ris  et  diu  meriitts.  post  Iranfifiigii,  levibus  nav^itt  praedsbaBdus  Gallonrak  mBxime  oram  vastalnt, 
n<wi  i^n;iiii>,  ililr-  t  t  iin!ifll*;s  «•ssc.  At  (lurl)ulo  provinciam  ingrossus  nia^iia  ruin  rtirri  ft  moi 
);litria,  cui  |iriacipiuiu  illa  luihtia  fuit.  trireme»  alvco  Rheui,  cctora»  oaviuni  ut  quaequc  hahiles 
pcr  aestnaria  ot  foMMis  adcgit:  HnlribtuqDe  hostium  dcpremw  ct  eiturbato  Gannasco,  ubi  prae> 
sentia  saiiit  compo»ila  sunt,  It-^^inm^s  opcinm  et  labo  is  igparaa.  populationibus  laciantes,  ^'etereai 
ad  uioiem  mlmir  ||  Ceti-ruin  i>  trrrnr  nilliti  ^  lHr-;;rs*juc  in  divcrsum  adfwit:  nos  vlrtulcm 

auvimus,  barbtiri  lerouiam  iufregere.  Ll  iiatio  l-ri.siomia  post  rebelUuQcm  cladu  L.  Aprouii  coe- 
piam  iofensa  aut  malc  Gda,  dat»  obsidibus»  oonsedit  apud  agros  •  Corbulone  dcscriploa.  Men 
scnatun),  nia;jti-<lralus,  le^cs  imposuit  ac  nc  iu&sa  cxuerent,  praesidium  iminuui\it,  missis  qui  maio- 
r«'s  Chauios  m\  di>ditioiicm  pellicereiit,  siinul  Gannascum  dolo  adj;n'deroiitur  ncc  inrilac  aut  de- 
^i>iuTes  insidiuc  fuere  adversus  traQsfugam  ct  violaUircm  fidcL  5ed  cacdu  cius  motae  Chauco- 
rum  mentes»  el  Coibulo  scmimi  robdlionis  praebebat,  nt  laela  apnd  plerasque^  tla  apnd  quosdm 
iii  sinistra  fanui.  cur  hosti  ni  fon.  iicl "*  iiil\ri>..i  in  iiwiipiiblicam  ca.sura;  sin  prosp«>re  egisscL 
formidaluiium  paci  virum  iii»ij;iiem  el  ijjuavo  priucipi  prac^-avcm.  ijjitur  Chiudius  adco  Dovam 
in  Goimanias  vim  prohibuil,  ui  refcrri  praesidia  ds  Bbeinmi  itdiereL  ||  lam  cast»  in  boili 
sok»  mulicnti  Corbuiuni  bae  Gtterac  reildunlur.  iile  re  subita,  quampiam  multa  simul  oQundeicalai; 
inetus  ex  iinpornior'-.  conteniplio  c\  baibaris,  ludibi-ium  apud  socios,  uihil  aliud  prolocutus  q«3i!i 
bcatui)  quoiidam  dui  es  rumaiMMiI  bi^ium  rcceplui  dcdit.  TaciL  ano.  XL,  18  —  20.  —  rvaioiii 
da^tos  KoQfiwlmp  iv  «g  JEeitviKg  «effutijfmv  %d  tt  ^fuuSfmm  awBCfie^ti  lui  tmt  fh^itm 
SJJjov^  Tt  xcci  oe^  ix(UJ>i'v  Kkvxo^'S  ixaxoat.  xcu  uvrov  iv  rij  xoiUftm  ovta  b  KXavdtog  avfxahei- 
tjjv  Tt  yag  agtrTiv  avtov  xai  t^v  aaxijoiv  (ut&av  ovx  iaitQtil-tv  tema  ixi  akiov  av^ri^vau  »- 
Qoytivoi  Tovxo  i  Ko^^vf.ov  i:tavrikdf,  Toaoiitov  luivov  ttva^q^'  <^  tuaui(fim  oi  xditu  mi 
«rfOKqT^tfaiTf;.'   Dio  Qiss.  IX.,  30.  (p.  788.)  — 

El  vos,  cririli:'  !     ln  llis  arccrc  Cavcos, 

Opposili,  petilis  Rouiam  Rhcoique  feruces 

Deseritis  ripas  el  a|Mrittai  genlibtts  orbon.  Lncan.  Phan.  I.»  M3.  «q. 

51. 

41.  Feiiidjicligkeiten  xwisclicn  deii  Chcru&ccm  und  Caileii.    hsdem  lemporibus  in  ioipcriore  Gennania 

Irepidatum  advcntu  (^attonim,  latnicinia  a^tantittm.  ...  Oli  metu,  no  hinc  RoraaiMis  inde  Che- 

nisci,  cum  cpiis  nelei-num  ili-ronlnit ,  cin  iim.:i*i'ilrrf  ittnr ,  icu^titos  in  urhcm  ct  (ilisldcs  iiii^crf. 
TaciU  ann.  XII.,  'il.  2H.  —  (ici  <liescr  Gclegcnhuit  wurd<>n  Gefangcnti  aus  dcr  Vanis-Scbladu 
befreiL  AMta.  laetilia,  quod  quosdam  •  clade  Variana  quadragesnnum  posl  nnnura  aervitie  ei- 
emerauL  f  adL  I.  c. 

it.  Die  Ansibarier  crsdieinen  am  llhein.  mn  sicb  dort  verdrSngt  von  dea  Caudien  aaznsiedeln;  wenks 
aber  von  dcn  Roracm  luriickuewiescn.  Fosdem  aj^Tos  sc.  i|uibiis  Frisii  decedere  iussi  orant) 
.\nsibarii  oreupavere,  vatidior  geiis  non  modo  sua  copia  scd  adiacentium  pnpnlorum  niiseraliooft 
quia  pulsi  a  Cbauds  ct  sodis  mopes  tutum  cvsilium  urabanL  aderalquo  iis  clarus  per  illas  ^enlcs 
flt  nobis  qnoque  fidns  noaiiBie  Boiocalua.  vinetum  ae  rebdbone  Chenisca  inssu  Anninii  refereas 
mox  Tiberio  el  GeriDamoo  dudbns  alqiendia  merttisse:  et  quiiiquajpnta  annonim  obsequio  id 


Digitizedby  Cooglc 


Hiich  Chr.  S9  —  11. 


31 


quoqiic  ndinnfjrr»».  qtiof!  Erpntrm  <;nnm  fJifinni  nostrae  sublicorof  qnnlnm  pnrtcm  campi  iaccrp, 
in  quam  pecora  et  armcnta  militum  aiiquaxido  traiuimilterentur?  servuront  sane  recopto!»  grc^bus 
inter  honiiiuiin  fikowni,  nodo  oe  «utitatem  et  «oKtadmein  manent  qmim  amioos  popnlos.  Cha- 
mavonim  quondam  ea  arva,  mox  Tubantum  et  post  Usipioruin  fuisso.  sicuti  coelum  dcis,  ita 
terra.s  genori  mortalium  dalas,  quaeque  vacuao,  eas  puhiicas  ossc.  Solcm  doinde  respiciens  et 
cctcra  sidcru  vocans,  quasi  coram  intcrrogabat,  vcUcntnc  coiUucri  inanc  solum?  polius  mare 
«uperAmderent  advenns  terranim  ereplores.  ||  Et  commotas  hia  Avitus:  patienda  raelionnn  im- 
poriu.  id  dii-^,  (pins  implornront.  pl;icitiim.  ut  nrbilrium  poncs  Romanos  manorol,  quid  dntrni, 
quid  adimcrcnt,  ncquu  alios  iudices  quam  se  ipsos  palerenlur.  Uaoc  ia  publicum  Ansiburii.s 
respondK;  tpsi  Boiocalo^  ob  menioriam  amidtiae  dalunim  Hkgros.  qnod  Ole  ut  proditionis  prolimn 
aspornatus  iiddidit:  deesse  nobiis  terra,  in  (pia  vivamus:  in  qu8  Dioriamur,  non  potest  alque  ita 
iiifriisis  iilrimqiic  animis  disccssnm.  llli  Tlnictprns,  Toncteros,  ullofinres  clium  nationos  sociu.s 
bolio  vocabanL  Avitus  scripto  ad  Curtiiium  Manciam  superiuris  exoreitus  lcgatum,  ut  Rbcnum 
tranagroMas  arma  a  lei^  osfenderet,  ipae  te^ones  in  agrmn  Tencterum  indoxil,  excidium  mini- 
Ums  ni  caus.ini  Mi;iin  (!i>>;nciarcnt.    Ijiilur  iilKi^tcnlibus  his  pari  mrtu  Hnutcii.  (fto- 

rls  (|uoquc  ulieiia  pericula  deserenlibus  £ola  Ansibariorum  gens  rotro  ad  Usipios  et  Tubanles 
conccssit.  qtinrum  ifnris  exacli,  quum  Caltos,  dein  CJicruscos  pctisscnt.  crrore  longo  hospite* 
ei^ni,  hostcs  in  alin,  (|uod  inventulis  erai»  caeduntur,  imbeHis  aetaa  in  piaedam  divisa  eit  Ta- 
dt.  ann.  XllL,  55—56. 

70. 

43.  Als  Clatiditi»  CftiUs  dio  fiatavcr  zam  Aurstande  vorloitot  und  sich  nach  den  ersten  f^Unsligen  Erfol- 

pon  pofton  Castra  velera  vvondot,  bolhoili^on  am  Krio^r  <\ch  nnch  dio  iihcrrhoinischcn  Dcutschen, 
vor  allcn  dio  Bructcrcr  und  Tcnctircr.  lungunlur  liiui  tori  Tciiilorique  ct  c.vcita  luinciis  Ger- 
tnania  ad  praedam  famamqne.  Ta»l.  hist.  IV.»  81.  —  Hee  Tapferkeii  dieaerDeotsdicn  geschieht 
mi^hmink  vnr  Caslrs»  vol(Ma,  wio  in  don  Gofnrhti^n  jjof^cn  l'it»"''i  Frwiihnung,  L.  c.  23.  st^.  — 
UaUi  Iritt  gaiiz  (?)  Dcutscbluod  mit  Cmiit  iu  Verbindung.  Civilcm  iauueniiis  aoctibus  nnivorga 
Clcnnanta  extoHebat.  sodotate  nobafeswiis  obaidyn  fimala.  L  c  tK.  —  Gatten,  Usipier  und 
Haltiaoer  bciagern  Uaua.  L  o.  37. 

44.  Iromor  bodonklichor  vviid  dor  Aiir>fand:  iinnz  Gallioii  fallt  ab,  bald  auch  dio  Legioncn  unter  Voeuln, 

ondlich  auch  Caslra  volijra.  Der  Lcgal  Mumnuun  Lupercux,  v\  olchor  i;ofangen  ponommon  wurdo, 
wird  aJs  Goschenk  rur  dio  Vdeda  bestimmL  Mammius  L^ipcrcus  legatus  loj^ioais  inter  dona 
miMus  Voh-dnc.  Kn  vir^o  natiouis  Bmeierae  late  iroperilabat  vetere  apod  Germanos  more,  <]uo 
p|pras(jiio  foniinnrum  falidicas  et  augosoonfo  s  ipcr.^liliono  nrliitranlur  doas.  Tuncqu»'  Vflcdjm 
aucloritas  adulevil.  nam  prosperas  Uermants  rcs  vl  excidium  logioaum  praedixorat.  Scd  Lupcr- 
ens  in  Ilinere  mterfoclus.  TadL  bisL  1V„  61. 

45.  Go£;on  di)'  colonia  AgrippincnsiSt  die  stels  mit  don  Riimom  bofroundet  gevvescn  wnr.  riclilet  aich 

dcr  Hass  Hcr  Doulsohon.  Die  gegenOborwohncndon  Tonclcrcr  vvollon  ihr  harlo  b<'dingunj»i'ri 
auflogon,  sie  appollirl  abcr  an  Yeleda  und  Civilis.  aArbitrum  hubcbimus  Civilcm  et  Vcledum 
apnd  quos  pacla  sanctenlur.»  Sic  lcnilis  Tencteris  legati  ad  Gvilcm  ct  Vdcdam  ndsM  cnm  do- 
Tii>;  (uncla  cx  vnlnntnlc  Agrippincnsiiim  [(crpclravirr  Srd  coram  adim  adloquiquc  Volcdam 
notiatnin.  Arcebanlur  adspeclu,  quo  venoraliouis  plus  inessct.  Ipsa  edita  in  turre,  delectut»  e 
propin(|uis  consulta  respoosaque  ut  inlcroondns  numinis  porlabat  Tadt  hisL  IV.,  65. 


Digitized  by  Google 


32 


Ktth  Chr,  Tl  —  tt. 


46.  Als  Prii/ius  Crrnilis  (]pn  Ohorbefchl  ubcrniiiiini.  Ivt  lirt  das  Gtiick  auf  dic  Scito  der  Romcr  zunick. 

Im  Tricrschcn  wird  das  Hcer  des  Civilis,  in  wclchem  sich  auch  die  Bruclcrer  und  Tencterer 
beiiuuleD  (anugtro  corau  Braoleri  Tenci«riqae,  Tach.  bist.  IV,  77.)  aurs  Haupt  geschla^  ond 
bis  nnch  Caslra  vclora  ziiriickgeworrcii.  Alsbald  fullcn  die  Agrippinciiser  ab  und  crmorden  tli 
Tolbiacum  cinc  Cohorlc.  dic  aus  Fricson  uiid  Chaucen  zusamniengcsctzt  war.  Civilis  .  non 
invulidus,  flagrantissinia  cohortium  suarum  iulcgra,  quac  c  Cbuucis  Frisiisquc  coinpo^ita,  Tolbiaci 
nt  Gnibus  Agrippincnsiuin  agpbaL  Scd  tristts  nuocius  ftvertil,  delMam  oobortem  dulo  Agrip|M- 
ncnslum,  qui  largis  qraJia  vnioque  ei^itoa  CreimamM»  dauM  foribua,  imedo  emiMven. 
Tadl.  hist.  IV.,  79. 

47.  An  dem  damnf  erfblgcndcn  nni^uddicben  Kampfe  bei  Castm  velera  nebmen  audi  die  Bmderer 

lobhaflcn  Anthcil  ;Dructcrorum  cuiiciks  tranaiavil,  TaciL  hial.  V.,  18.);  aie  wcnlcn  indcss  ungcach- 
ici  dcr  Hiilfc  ilpr  CIkhh  (  ii  Tiyili  Cliauoonim  au^nia  veiMre,  L.  c  49.)  mil  den  Bataven  ge- 
zwungeii,  iibcr  dcn  Hhciii  zu  v\cicbciL  L  c.  sq. 
46.  Das  AdmiralsehUr  dea  CenaHs,  das  bei  eiiuHn  UeberMl  erbentet  worden  war,  sdudceii  die  Beot- 
sch(^n  (Inr  Veleda.  M(il(;i  Iiirn  rcvrcti  liosli".  ("iiitivi-.  naviliiis  pracloriam  Irircmem  flumino  Liip- 
pia  doiium  Velodao  traxorc.  TaciL  \usL  V.,  ii.  —  Darauf  kniipfl  Cerealis  niil  ilcr  V^eleda  Unlcr- 
handlungcn  an.  CereattSi  per  occultoe  nnndoe  Batavi»  paccm,  Ci\ili  vcniam  ostcntuns.  Vdedam 
pTopinquosquo  monebot,  forfnnam  beili  tot  cladibus  adversam  opportuuo  orga  populnin  romaDQin 
iiUTito  mulnro  Cacsos  Ticvcios,  rcccpln<:  l'l)io.s,  ercplam  Balavis  |)alii.im:  nrqnr  aliiid  CivilL" 
aniicilia  puratiun  (juum  vuJnera,  fuga»,  luctus.  cxuletn  eum  ct  eiitorrcm  rccipicntibus  oncri:  el 
saiis  pcccavisse,  quod  totiens  Bhonum  transccnderint  si  qoid  ultra  moliantor,  Inde  minriam  el 
culpntii  hiiu-  ultionem  ct  deos  fore.  ||  Miscebantur  uiiiiis  promissa.  Et  concus.sa  traasrhenanoruin 
fide,  intcr  Baiavos  quoque  senaones  oni,  noa  prorog^odam  ultra  ruinam  etc.  lacit.  hisL  V.,  24 — 25. 

1%.  n.  r. 

49.  Nocfi  iintcr  V'espa.i{an  riichlcn  sich  dic  Rnmnr  an  dcn  Bructcrcrn.    Mindcstcns  wisscn  \^ir,  dass  die 

VeMa  in  r6tai»cbe  GofangCDschaft  geriuUi.  vidimu«  sub  divo  Vespa»iano  Yelcdum  diu  apud 
plerosqoe  nominis  loco  habiiam.  Taeit.  Germ.  8.  — 

Captivacquc  prcccs  Vclcdac  —  Slat.  Papin.  silv.  1.,  4,  91. 

Ueber  dio  Veleda  v£^.  auch  Suid.  s.  v.  4^ciafiavett-  ig  fierit      BtJ^6as  tv  JKcilriKg. 

77. 

50.  C  Plinius  Senindu.s  v\idmclc  Tilwf,  als  dicscr  zum  6tcn  Malc  Con.sul  vvar,  dio  historia  naturalU. 

wclcho  mithin  in  dcm  vorstchcnden  Jahre  bcciidct  wui-dc.  Einc  rcichc  Fiindgnibe  nicht  blo!)t> 
naturhistoriseher,  sondcni  auch  gcschichllichcr,  gcographischer  und  urlislLschcr  iNolizen,  ist  das 
Weric  auch  fUr  dio  Kcnntnisfi  dcs  altcn  Gcrmaniens  nicht  ohue  Widiligkeit.  Au.sscr  dcn  allge- 
mcincn  gcograpliisrhcn  .\r)i,'nlicu  iiinimt  cs  auf  Wcslfalr-n  iiusbcsondcrc  durch  ilic  Sdiiklcrun;: 
dcr  Chauccn  iind  ihres  Landcs  Bezug.  Gomianonim  gcncra  quinque.  .  .  ■  Aitcrum  geuus  Ing^c- 
von(>s,  quorum  pars  Cimbri,  Tputom  ac  Cliaucoruin  t^cntes.  Ptoximi  aniem  Bheno  btaevone*, 
({noriim  pars  (^imbri  (lcge:  Sicambrij.  Mcdilcrranci  Rermiones,  quorum  Sucvi,  Hcrmunduri, 
riiatli,  Chcni^^ti.  .  .\mnrs  cl.iri  in  Occanum  dcfluunt  .  .  -  Alhis.  Visurjtis,  Amisius.  Rhenus, 
Mo&a.  introrsiLS  vero,  nullo  infcrius  nobiUlale,  Hercynium  iugum  praciciiditur.  I'lin.  hisl.  nal.  IV..  28. — 
Sunt  vero  m'  scplonlrione  visae  nobis  Chaneoram  (se.  gentee),  qoi  maiores  mmoresqoe  appeOan- 
Uir.  Vasto  ibi  meatu  bis  diorum  noctiumque  singularum  hitcrvallis  efTHsus  in  imniciwum  a-itur 
Occanus.  actemam  operions  renim  naturae  controversiam:  dubiumque  torrao  sit  an  paiic  ia 
marix   lUic  nu.scra  gcns  tumulos  oblinct  allos  aut  tribuuiUia  structa  manibus  ad  expcrimenla 


Digitized  by  Google 


Hscli  Cbr.  91—8«. 


33 


aliisMmi  acstus.  casis  ita  impobitis,  Daviganlibus  similcs,  (juum  iiitc^mt  aqoae  oircumdatu,  nau- 
rraitis  vcro.  quum  receflserint.  fiigicntesquo  cvm  mari  pisces  eirca  tugnria  venantar.  Nob  pecu^ 
dem  his  habere,  non  lacte  ali,  ut  finitimifl,  De  com  fcris  quidem  dimicare  contigit,  omni  procul 
nl»Hpto  fnitice.  Ulva  ef  palu-tii  itinco  ftines  ncctunt  ad  practexcnda  piseibus  retia,  (  ,i[)tumque 
manibu^  lutum  veulis  magis,  quaui  soie  siccaiitcs  teira  cibo&  et  rigcntia  septentrione  viscera  !>ua 
uruDt  Potaa  nounisi  ex  imbre  servaio  «erolnlNia  tn  vealibtilo  domua.  Bt  bae  ftentefli»  m  vincaa- 
tur  hodie  a  populo  romnnn,  .MTvirc  ilicunt,  It;>  csl  prnrccto:  muhis  foituna  parcit  iti  pocnam, 
IJ  Atiud  c  silvis  miraculum:  totam  reli(iuam,<iennaniam  rcplent  adduntque  frigori  umliras,  allis- 
sonae  tamen  haud  procid  supra  dicfis  Chaucts  circa  duos  praccipuo  lacus.  .  .  .  bi  cadcm  sop- 
tcntrioiHJi  plagia  Hercyniae  silvae  roborum  vastitas  intacla  aoris  et  coqfj^nila  mundo  propo  im- 
morlali  sortf  miracula  excedit  Ut  alia  oniittanlur  flde  caritura,  consirvt  aftolli  colles  occirsantium 
ioter  se  radicum  rcporcussu,  aul  ubi  secula  l«llus  non  sit,  arcus  ad  ramus  usquo  et  ipsos  intcr 
so  rixantes  curvari  portarum  patontiinn  modo^  ut  turmaa  cqnitum  transmittant  ^andifisri  maxime 
^cncria  omnes,  «piibus  honos  apu>i  Roinanos  perpetuus.    Id.  XV].,  1 — 2. 

Das  •»'iclitii;<1r  Werk  de»  JHiiinis  fur  dif  dctitsche  Gcsrbichte,  dif  I^r/iihUm!?  der  romischen 
Fcldziige  m  Beulschlaud,  ist  leider,  bis  auf  eiiic  durflige  ^ioliz  beuu  Tuctlus  .6.  obea  Nr.  27.) 
gamt  verloren  fe^mgen.  Beilorum  Geimamae  (libri)  vifpati  quibus  onnia,  quae  eom  Gennsnis 
gfs-imiis  bclla,  collefiiU  lnchna\il,  quum  in  ricrmania  mililaref,  snmnin  monittis.  Adslitit  enim 
quiesceuti  Dri^  Nerouis  elG^cs,  qui  Germaniac  latissiiuc  victor  ibi  pcriit:  conuuciidabal  meroo- 
riam  sui  oiabalque,  nt  se  ab  iniuria  oblivionis  aflsereret  Plin.  iun.  Ep.  III.,  3.  —  Sclion  xir  Zeit 
des  SytnmachitH  war  die  Schrif^  nur  noch  dem  Namen  nadi  bckannL  luiitar,  si  fon  VOtum 
iuvei,  etiam  Piinii  Secundi  Gennanica  belia  ooDquirero.  Symmach.  Ep.  IV.,  48. 


M.  Ak  Dofiiitian  Krieg  gegen  (lii-  Catten  fuhrt.  scheinen  auch  Bewegungen  am  Nicderrhcin  slatl;iefuii- 
den  zu  haben,  indcm  der  Kaiscr  ira  Landc  der  I  bicr  Feslen  errichteto.  Imporator  Caesar  Au- 
gustus  Gennaiucus  co  bcUo,  quo  viclis  hoslibus  cognomen  Gcrmanici  meruit,  quum  iii  fiiiibus 
Ubiomra  casldta  poneret  pro  rnictibus  locomni,  qoao  valk)  comprehendebal,  prelium  solvi  iuBsit: 
atque  ca  iustittac  famn  nmnium  tidcm  adstrin.\iL    Fronlin.  Strat  II,  11,  7 

52.  Gloiclizeilig  ereignet  sich  die  kiihnc,  aber  un^iicklicbe  Untcmebmiing  ciner  Usipicr-Cohorlc  in  Bri- 
tannien.  Eadem  acstaie  eohors  l^iorum.  per  Gennanias  conscripia  et  b  Brilanniam  transmisfla^ 
magnum  ac  memorabilie  fiiciomi  tuisa  est:  Occiso  centurione  ac  mililibus,  qui  ad  tradendam 
dtsciplinam  inmixli  mHnipulis  c.xcmplum  ct  reclores  habebanlur,  tres  liburnicas  adaciis  per  \im 
gubcrnatoribus  adscendere  ct  uno  rcmigautc,  suspcclis  duobus  eoque  interfeclis,  noudum  viiigato 
rumore  ut  mtracuhmi  praevehebanlur.  mox  bac  atque  91a  mpd  et  cum  pleraque  Britannorum 
sua  dcfen.-anlium  proelio  congrefsi,  ac  saopc  \i(iorcs,  aliijuaiulo  put.M,  co  ad  cvtrcnnifn  inopiac 
venere>  ut  iuiiiiQisaimos  suorum,  mox  sorlc  ductos  veM;crentur.  at«[uc  ila  circumvccii  Britanniam, 
amiflsis  per  insdtiam  regendi  navibus.  pro  praedoinil>us  habiii,  priminn  a  Snevn,  mox  a  Frisfis 
intercepti  sunt  ao  fuere.  quos  per  conunercia  vcnumdatos  et  in  nii-tiani  asque  ripam  mulnlione 
emenlium  adductos  indiciiiin  lanti  casii';  inlustiavit  Tacit.  Jul.  Ai;ric.  vit  2H.  ~~  «trprrriojiai  yoQ 
Xivts  ataguuSavus  xai  ixtaovtofxpvs  xj^f^QZ^^      <povtvO(tvtts  is  i^oia  naxitfVYOv  luu  ilttvu%- 

fc  «KUfg  Svut  xQoegffivue.  Db  Gaaa.  LXV1.,  SO.*} 


*}  TillMHoiit  ••Ut  Am  Feldiug  gegaik  dia  CiIIm  ia  in  «orii«<|(k«idt  itkr,  d«a  B«wcm  •■f  «iM  MfiiM  «liilMnd, 


ipckiit  inp.  V.  ait  uil>.  pot.  IL  «•iMata.  DitM  iit  akir  •Btmdir  —iiclil»  «dcr  «•  ImA  «!■«  V«nrwhMlMi|  ia 


84. 


■•■HlS 


kiH. 


W«illU. 


S 


34 


85.  u.  f. 

53.'  In  dicsem  lahre  oder  dodi  hM  danmr  b^i^t  ein  hngwier^er  Krieg  der  Catten  gegen  die  Qie- 

niscor.  XoQiofiijQog  Sf,  6  zav  XtQovgxav  fiaOiXtve,  vjio  Xaxxav  i*  rrjg  a^itie  r^v  x(foe  Po- 
^tUwg  tpiiMtp  ixxfiSov,  to  (liv  agatov  itttlQOvs  tivas  naQilafit  xal  KQtiTtov  iv  ti)  ita&od^  iyivnv 
firtinr  iyamaitup&tis  v*  teitov,  intidti  ontiffovs  tois  'PaiuUois  Fiuni^t,  tov  ^futua/o»  lnittvOf 
mi  «vtK^aj^  |iJy  owt  hvjjt,  1^4^«  ^  BLafit,  Dio  Case.  LXVII.,  6.  (cd.  Reim.  p.  4104.)  —  Sie 
Vohn  dirsi  s  Kripges  vnr  f!rr  Sdinr  dcr  chei-xiscischcn  Macht.  In  Inlore  Chauconini  rntlorum- 
que  Clicruiici  nimium  ac  tuarcontom  diu  paccm  inlacesi>iti  nulrierunt.  idque  iucuodius  quam  tutius 
tmH,  quia  inter  inpotcniee  et  validos  feko  quicscas,  obi  tnami  agilur,  raodoatia  ac  probitas  00* 
mina  .•iupcrioris  sont.  i(a,  qui  olim  boni  acquique  Chcriisci,  mine  incrtcs  ac  stohi  vooantnr.  Catlilt 
virlnrilius  foifnna  in  snpicntiam  ccs.sil.  Trncli  ruiir,'i  Chcnisoonim  cl  Fosi.  contcrmina  gens^  ad- 
Yorsamm  rerum  c.\  aoquo  socii,  quum  in  socundis  minuros  fuisscnL   XaciL  Germ.  36. 

9H 

64.  Die  fiructcrcr  woi-don  von  doD  Chamavcrn  uiid  Angrivarioru  befebdct.  Juxta  Tonctcros  Bructcri 
oiiro  occurrebant,  nonc  Chnmavoa  et  Angrivarios  immiKrBsae  narrator  poWa  Bnjcteris  ac  peniin» 
excisis  vicinarum  conaoosn  nMifflram  sou  siiporhiHc  odio,  seo  pmeike  dulcodinc.  sou  fovore 
quodnm  crga  nos  dcorum.  nam  nc  i^pcctaculo  qui<loni  proolii  invidoro.  .supor  LX  milia  non  ar- 
mis  telisquc  romanis,  scd,  quod  majjniliccntimi  cst,  obluclaliuni  uculisque  ceciderunl.  Maocal 
quaeso  duretquc  gentibua,  si  non  amor  nostri,  at  eerte  odium  aui:  qunndo  wf^entibua  imperii 
folis  uM  iaro  pMesiare  foituna  maius  potest,  quam  hoslaum  disoordiam.  Tacit  GeriD.  33. 

99. 

55.  Siogreicher  Feldzog  dos  VfUrieiut  S^fMirtimo  gegen  die  Broctorer.  Heri  •  aenato  Veslricio  SporiD- 

nflo.  principc  auctnrr,  triitTnphnli';  >f;ifin  (ierTnf.T  r^f .  noii  iln  .  ut  multis,  qui  minqunm  in 
sletcTunl,  nunquam  caslra  vidcrunt,  nunquam  dcnitjuc  lubarumsonom  nisiin  spectaculis  audicrunt, 
vormn  ut  iUis.  qoi  dccua  istud  wdoro  et  sanguioe  rt  factis  assequebontnr.  Nam  Spurinna  Bknc- 
terum  ro^cm  vi  ol  amuB  induxit  in  negnum  ostcntato(|un  bcllo  rcroci.ssimam  gcntcm,  quod  csl 
pnlrhorriinum  victoriar  pntii-;,  tfrrnrc  piTdnnniit.  C.  Plinii  <'|ii'>t  11,  7.  —  Da  Tnrilns'  und  Pftiuiu 
uiicrwahnl  ia»sea,  svann  die  bonlcn  i.  nghick.srulle,  wclcho  ilinT  br7.ahiung  lulolgo  die  Bruclerer 
tcnfen,  sioh  en<%aeten;  so  luinn  iwar  jcde  Zeitbestimroon^  immer  nur  als  nmllnmiaasliche  ^llen: 
indcss  glauben  wir  doch  dic  hior  j^i-trofFcnc  chronologischc  Anordnun^  poj;on  jodc  andcre  bishcr 
anficiionimcnc  pcnilgcnd  rcchtl'oitif;cn  zii  konncn.  Was  das  zulctzt  orwahnlo  Ercigntss  aiiholan^. 
ho  gibt  namlich  dic  Bricfsanunlimg  dos  jungorn  Pliiiius  giTado  in  diescr  Ilinsicht  nicbl  unwich- 
tige  Andeulungen.  Diese  Saromhmg  fiint  zwischon  die  Jahro  96  —  440  (n.  Chr.),  da  nnter  aSm 
Bncfi  n,  wdchc  cin  vcrlas.sis<o*!  p^rsrhirhtliclifs  Mrrk/cirhrn  m  sirh  traiTn,  und  dcren  ist  cinc 
schr  grusse  Anzaht  vorbanden,  kcmer  vor  Uli  mid  kciucr  mtch  IIU  gcschriebeii  wurde.  Da  «ir 
nnn  ans  einem  Vriefe  erfahran,  daBS  sich  V^Ufinvm  Spmvma  bei  eiuem  Besoche  dcs  /Wiintf 
im  77.  Lcbcnsjahro  befand  (ep.  m,  4.; ;  so  iiuiss  uns  cin  so  hohes  Altcr  bcrochtij^on.  dcn  Fdll* 
va%  dcs  ^iun'iHia  so  woiti  al»  mo^ich,  oach  dem  Anfange  des  vorbezeiGhneten  Zcitranms  nt 


4m  Zaliln  itanccAMldai  «id  itt  IV  atott  U  in  iMm.  Daiin  die  Munim  DpiiiiliMS  erti  «rii  Aem  lahr* 

M  <lni  Beinaineii  GemiiiileiM,  drn  licli  brlcaBnlKHi  4le««r  K»i«er  wpgcn  dei  «■.allt«cbe«i  Fel<iiii;;ri  hel|;clrgt  IijI.  • 
Aucli  ilie  1\li'./u^i'        Agrirolj  tn  Britannicn  inii-nn  '  n  r'  n  li    nn  cin  Jalir  weilrr  liinaii«ge\cliiilMTi  uerilrn,  dl 
*irli  auj  Tacilui  rulgern  lust,  data  die  Uolemchmang  «icr  Vtipicr  uod  dcr  KfieK  gcgen  dis  Callcn  eiaeai 
JwmMna  JUitt  ••teWMM.       Tm.  it|fifc  «11.  tt.  ib  n. 


Digitized  by  Google 


Haeb  Ctir.  »9. 


96 


verlcgen.  Ant  Rhein  befehligie  aber  w^liread  Nervas  Regicrung  dor  spatcre  Kai»er  Traian  unii 
blieb  dort  bis  99;  iibcfdies  wicsea  w.  dass  sich  Sfmrinaa  zu  Anran<;;  der  Regioruiiit  des  Nerva 
so  Rom  l>erand  (ep.  L  5).  Folglich  hat  dtT  Feidzuf;  (i«\s  5//urttma  friihesteDs  im  J.  90  «tauhabon 
kiinncn-  dcnn  ilm  untor  Trninns  Oljerborclilcn  jcnc  riilfiiichmiin^  Hiisfiihron  zu  lasson.  «I;»;;fi^cn 
slroitci  einnial  die  gauzc  Fiissung;  jcncs  Sclircilicus,  und  dann  das  holie  Anschen,  dcsscn  sich 
j^tifiniut  sdiOD  UBier  Ikmilian  uod  frllher  erflreuete.  Der  eioage  Einwaiid,  dcn  man  gogcn 
dicsc  Annaliine  allcnriiils  crhcbcn  kunntc,  und  ilcr  aiu  h  wirklich  bcnutzl  wordcn  isl,  utn  S/iu- 
rinnas  Fcldzug  friihcr,  ak  die  ^iederiage  dcr  Bruclercr  durcb  die  Chamavcr  zu  sctzcn,  wiirdc 
ebcn  die  An^tabc  dcs  Taeitu$  sein.  dass  das  Vdk  dor  Bruotercr  faat  ^nzJicb  au/gcricl>cn  w  urdcn 
sci ,  wahrcnd  doch  Pliiuus  dassclbe  bcllo  fcrocisaaiam  gentcm  ncmit.  Indcss  schon  dic  WciBO, 
wiv  Tacitus  sich  auitdriickl,  dcr  ('n  hraucfi  dJT  Wortc  «■  iiarratiir »  und  «nunc«  zcio;i,  (!,i>s  liirr  von 
cincr  licgubeubeil  dio  Rcde  bni,  w  (>lctie  su  eben  erst  »ich  erciguel  haltc,  so  dai»s  nur  da.s  ersK; 
vagc  Gcriicht  davon  m  Umlauf  gokommen  war.  Tadtu»  aeibst  nusst  diesem  Gerede.  wic  dcr 
Bclsntz  n  narrallir »  bcwcist,  kcin(-n  sondcrlichen  (ilaubcn  bci.  und  dass  es  in  der  Tliiit  cin  unbe- 
f{riiiidclc:i  wiir,  crjiiht  sich  arn  <irhcislen  f;craih'  nm  (]vr  Fiiliiczcit,  lia  wir  das  Volk  dcr  Bruc- 
tcrcr  noch  Jahrhundcrtc  iiinduich,  uiid  zwar  iuachliger  ais  jc  ziivor,  auf  dcm  Scbuuplatzu  der 
Geschicbte  erblickcn.  Da  TaeHu»  oaeh  seiner  aiisdrticliliGlMn  Anpibe  dle  Germania  wiihrend 
Trnians  zwr-itcn  ('nnsttlal:»,  aUo  im  Jahrc  98  ,^Gerai.  37.)  sdlrieb,  SO  wird  demnacb  aucb  dio 
Nachricht,  dic  cr  gibt,  dem»elbea  Jabre  angchoreu. 
66.  Uc  GemMnwa  dcs  Taeita$  iict  onter  anen  Sehriften,  wclche  ons  das  UasBfache  Alterthum  erhaltcn 
hatt  ftir  dic  kiMuitniss  dcs  altcn  Gciinaniens  dte  wii-hti^slc.  Goschricben  kurz  nach  dcm  Re- 
fticrun^^siintntlc  Triiiam  wurdc  .sic  spiiter,  als  dic  vita  Julii  Agricolae.  wclihc  (lcm  J,  97  angc- 
hurt,  und  friihcr,  als  die  bisloriao  und  dic  annal(<!$  vcrliuitit,  und  so  bildct  sic  lulghcb  aucb 
seitiich  den  Kem  und  Mitlctpunkt  eincr  sduriAslelleRsdien  Wirksamkeit,  weldie  fUr  dio  Gcsehichto 
Deutsdilands,  insbcsondcrc  abcr  dcs  Rhcin  -  und  Wcscrlandcs  die  schiitzbarste  Ausbciilc  f^cu  iihrL 
So  wic  niiinlich  die  dcutschon  Kricgo,  wovon  Tacituit  crzaldt,  grbsstcnlhcils  auf  wcslfiilischcm 
Boden  und  ${cgcn  die  liicr  hciniischen  Volkcr  gcfuhrt  wurdcn,  so  hat  auch  dic  Gcnoauia  vur- 
zugswdse  Westfalea  vor  Augen.  Dies  bewcist  vor  Allem  die  groase  Almlichkeit.  (fie  in  hies^or 
Vcrfa.ssuni<,  in  hicsiijer  Sitto  und  Lcbenswcisc  noch  zur  Zcit  dor  Knrolin;.'pr  mit  dor  Bc.sclircibnnj; 
des  lacilut  be»taod,  so  wie  vielo  Grundziige  dieser  Schiiderung  nocb  viele  Jahrhunderto  lipaier, 
-  manche  bis  in  die  neuesten  Zeitcn  ihre  Gdtnng  bewahren.  —  Itas  wicbtigste  der  7aaYeisdien  Be- 
Bchrcibuii^  liisson  wir  nachslclu>nd  folgen. 

Dic  altcn  I)<:utiirhcn  wohuten  in  zerstreut  licgcndcn  Einzelhofcn,  wie  der  wcstfiilische  Bauor 
noch  gcgcnwiirtig:  htadtc  kannto  man  nicht.  Nuilas  Germanonim  populis  urbcs  babilari  &atii» 
notum  est:  ne  pati  qnidem  mler  se  iuneias  sedes  Cohmt  dlscreti  ac  diversi,  ut  roos.  ut 
cnnipiis,  ut  ncmus  placuit.  Vicos  iocanl  non  in  nostrum  niorcm  ((mncxis  cl  (  oliaorcntibus  acdi- 
iiciis:  suam  quisque  domum  spalio  circumdat,  .sivc  advcrsus  casus  ignis  remedium  sive  iu.scitin 
acdificaodl  ne  caementonim  ^udem  apud  illos  aut  to^ilarum  usos:  matornt  «d  omnia  utonlur 
infonni  e(  dtra  spedem  aut  ddectationem.  quacdam  loca  diligenlius  inlinnnt  lerra  iia  pnni  ae 
splciiilcnto,  »i(  picturam  ac  liiKMmionta  colorum  imitclur.  Solcnt  ct  siibtrTmnor^s  spcnis  apcrirc 
eo.s(iue  inulto  insupcr  Gmo  oneranl,  suffugiom  hiemi  et  rcccpiaculuin  frugibus,  (]uia  ngorein  fri- 
gorum  eiosmo^  lods  moUhmt,  et  si  quando  hostis  adventt,  aporia  populatur,  didita  antem  ct 
defossa  aut  !i.'noranlur  aut  eo  ipso  fdlon^  quod  ({uacrciiila  Tncit.  Gorm.  16. 

Dic  Hauptbc.schHni?nn^  war  Ackorbau  und  Vichzuchti  dcr  floden  arm  und  rauh.  roblich 
war  dic  Urcifclderwirtiischaji.  TciTa  elsi  ali(|uanlo  specic  dilTert,  in  univcrsum  tamen  aut  silvis 
horrida  aui  pahidibua  foeda:  bwnidkir»  qua  GaUias  .  .  .  adspwit:  salls  ferax:  firugifcraram 


6* 


'K4«b  Cbr. 


arbonim  impatipns:  pecorum  foecunda,  sod  plerumque  improcersu  ne  armentis  quidem  sau.s 
honor  ant  gloria  froiitis.  nnm«ro  gaudcnt.  eaeque  «otae  et  gratuBiniae  opea  muA.  —  Agri  pro 

niinicni  cullorum  ab  univiTsLs  in  viccs  occu|iantnr,  quos  mos  intcr  se  scctitnliini  di.^nationem 
parttuntur.  racilitnlcni  particndi  camponim  spalia  praestant.  Arva  pcr  annos  mutnnl:  el  supcrcsl 
aper.  ncc  cnim  cum  ubcrtatc  cl  amplittidino  soli  laboro  contcndunt,  ut  pomaria  conscrant  ct 
prala  separent  et  hortos  rigcnt.  sola  torrae  scgcs  impcmtur.   Ib.  5.  26. 

I>ic  Vcrfassimg  hatli'  cinc  domokrali.sche  Grim<llaj;c:  .sic  bcruhto  auf  dor  Souvcrdoilal  dcr 
VoLksgcmeindc,  dic  iin  Gauding,  dem  Mitlclpuokte  aller  ollcnUicbeo  Gescbafle,  zugaauQentraL  de 
maioribua  (rebus)  omncs  (consuitant)...  coennt,  oisiquiil  forttiituin  et snbitttm ineidii.  oertis diebis; 
qiium  aut  inchoatnr  luna  aut  iroplotur.  nam  agcndis  rchus  hoc  auspicatissimum  inilium  crcdunL 
Ncc  dicrum  numcrum,  ul  nos,  sod  noclium  r<mipiit:int.  sic  coiistituunl.  s\e  ff)ii(lioiint  nru  duccre 
diem  vidolur.  lUud  ex  libcrlatc  vilium,  qnod  non  simul  nec  ut  iussi  convcniunt,  scd  ct  altcr  ct 
tertiufl  dies  cunctatlono  eoeunttum  absumilor.  Ut  tnrbae  placnit,  oonsidunt  annali.  sQentium  per 

saccrtl'!!'''^.  ([iiil)ijs  fiioi  rt  cocrcciKli  iii^  o<t.  im|)<'i"it(ir.  mo\  rr\  vcl  princ('p<;.  prrmt  nota^  (■iii(|Hi', 
proul  Dobilitas,  prout  dccus  bclloriim,  proul  facundia  cst,  audiuntur,  aucloritalo  suadcudi  magk 
quam  inbendi  potestate.  Si  dtsplicnit  sontentia,  fremitu  aspemantor;  sin  placuit,  frameas  coacu- 
tiunt.  honorali.s.simum  adsonsus  frctuo  cstarmis  laadaJD.  —  licctapud  concihum  aocosare  qnoquB 
et  discrinicii  ciipiiis  iiiii  ii<!prc.    Disliiictio  pocnarum  c.\  dclicto.    Ib.  11.  12. 

Fiir  dcn  Fricdcn  bostand  cioe  besuudcre  Obrigkeit.  Der  Graf  besass  mil  Zuziebung  eines 
AuBSchusses  von  Frden  das  Riebleramt  und  die  voUrieheiide  Gewalt  Dafbr  hatt»  er  Anthdl  an 
den  Bussen  und  wurdcn  ihm  Bcden  dargcbracht.  I->li^'untiir  in  iisdem  ccmdliis  cl  prineip<^s,  (|ui 
iura  per  pa^os  vico.vjuo  rcddunl.  ccntcni  sin^uiis  ex  plcbe  comitoj?  coasilium  simnl  ct  aiictoritas 
adsuot.  —  Mus  cl  civitatibus  ullro  ac  viritim  coorcrrc  principibus  vcl  armcntoruiu  vei  frugum, 
(juod  pro  honore  aoceptum  cliam  necessitalibns  subvenit.  equonnn  peeorumqne  mnnero  cm- 
victi  miiltnntiir  pMn»  muliae  reg|i  vei  civitali»  pais  ipsi  qut  vindieailnr  vd  propinqais  eina  essail- 
vitur.  Ib.  12.  V).  \  i. 

Es  gab  edle  Geschlechter.  An  die  Ahstammung  waren  Vorziigc  golalipft.  Ansser  der  Fii- 
hiplccit  zu  dcn  (ilTcnllichcn  AmtiTn  {{chijrto  dahin  dio  Vorbcnilhunp  in  allon,  die  Entscheidang  m 
(lcii  miiidcr  wichligcn  Angclcpcnhcitcn,  und  das  Rccfit.  ein  Dicnsls;cfolge  zu  bcsitzcn  R'^_"  s  cx 
nobiliiatc,  duces  ex  virtutc  sumuot.  —  De  luiuoribus  rebus  principcs  coasultant,  de  luuioribus 
omnes:  ita  tamon,  ut  ca  quoque,  quoram  penes  plebem  arbilrium  eet,  apud  prindpes  pcrtrac- 
lcnlur.  —  Insignis  nobililas  aut  inagna  prilrom  mcrita  priiicipis  dignalioncm  etiam  adolescentnlis 
adsignjint:  ccteris  robiislioribus  ac  iam  pridcm  probatis  adgrcgantur.  ncc  rtibor  iiitcr  comitos 
a«pici.  gradu.s  quin  etiam  ct  ipsc  comilatus  babct  iudicio  cius,  quem  scclantur.  magnaque  et 
comiium  acmulatto,  quibu.s  priinus  apud  principeai  suum  locas,  et  prineipum,  cni  plnrjnii  el 
accrrinii  rnmitcs.  Hacc  dignitas,  hae  vircs:  magno  sompor  elocioram  invennm  gh^o  ctrcamdari 
iu  pace  decus,  in  bello  prnesidium.   Ib.  7.  14.  43. 

Durcb  Dien.stgcfolgo  wurdeo  dio  meistcn  KricKC  gefilbrt.  Noc  solnm  in  sna  gente  cuique 
sed  apud  finilimas  quoque  civiiates  id  nomcn,  ea  gloria  est,  si  numero  ac  virtute  comitatns  emi- 
HWit.  cxpetuntur  enim  legalionihus  cl  muncribus  ornantur  ol  ipsa  plonimijiic  fama  bella  profli^ant 
—  Quum  veotum  in  acicro,  turpc  principi,  virlute  vinci,  turpe  comitatui,  virtutem  principis  non 
adaequare.  Jam  vero  infome  in  onmem  vttam  ac  probrosom,  snperstitem  principi  soo  ex  ade 
rcccssissc.  —  Si  civilas.  in  (pia  orli  sunt.  lon.iia  paci^  ct  olio  tdrpisil,  pl<ni<|iic  nDbilium  adoles 
centiuin  pclunt  ultm  cas  natioucs,  quac  tum  licllum  aliquod  gcrunt,  quia  et  ingrata  genli  quies 
et  lacilias  intor  ancipiiia  darcscanL  niagnumi|uo  comitatum  noonisi  vi  belloque  tueore.  exiff^t 
enim  prindpis  sui  liberaEtate  iUum  bellaiorem  eqtinn^  illaa  enienlani  vielrioeniqM  IhmwiMn. 


Itaeh  Cbr. 


37 


opulac  et,  qtianqnam  incompti,  largi  laiDCo  ajpparaUu  pro  stipeadk)  cedunt  matoria  muiu6ceatiae 
per  bella  et  raptus.   Ib.  13.  U. 

Nur  GcpoeowmchaA.  an  dor  Volk^;enietnde  machte  frei  und  rcchtsraliiir.  Nobcn  dcn  Frcien 
war  namhch  ein  zahlrcichcr  Stand  vnn  rnfrcicn  vorhnndon,  dnr  nlu-r  in  ^crscliiodoiio  Ali^tnfiin- 
gen  zerlieJ.  Aieam  (quod  mirere)  sobrii  intor  seria  exerccnt  tanta  lucrandi  perdcndive  lcnicritale, 
al,  qaum  omaia  defeoerant,  «KtrenM»  ae  noviMimo  iaciit  de  liberlaie  ac  de  corpora  conlendant. 
victus  voluntariam  servttalcm  adh.  qoarovis  iuvcnior,  qoamvn  robuslior  adligari  se  ac  vcnire 
jKitlliir.  l  a  cst  in  re  prava  pcmicacia:  ipsi  fidcm  vocanL  scrvos  condilionis  huii)<;  pcr  commcrcia 
tradnnt,  ut  se  quoquc  pudorc  victoriac  cxsoivanL  ||  Celcris  scrvis  non  in  noslruiu  im»rcra.dc- 
«cripUs  per  faii^liiBm  ministeriis  ulunlDr.  Soam  quiaqiie  sodem,  sooa  penatea  r^pt.  rramcnli 
modiun  (lominus  aiit  pccoris  aul  vostis,  ti!  I  no,  iiiinngit:  et  scrvus  hactcinis  parct.  ccfcra 
domus  officia  luor  ac  libcri  cxsequuutur.  Vcrbcrarc  scrvum  ac  vinculis  ol  opcre  coercero  ranim. 
occtdcre  solent  non  disciplina  et  ceveritate,  sed  impetu  et  va  nt  inknicum,  nisi  quod  impnne. 
libcrii  non  multum  supiw  servos  aunt,  raro  afiquod  momentum  in  domo!.  nunquam  in  civilate, 
excejiiir;  duinlavat  iis  ^cniihns,  qnac  rr^i^nntnr.  iln  enini  ct  supcr  ingcnuos  et  supcr  nolnlcs  hs- 
ccndunl,  apud  ceteros  imparcs  libcrtmi  Ubcrtatis  argumontum  suiiL  —  Douiinum  ac  scrvum 
nullis  educationiB  delidis  dignoscaa:  inter  eadem  pecon,  in  eadem  humo  dcf^l,  donec  actas 
aeparct  tngcnuos,  virlns  agnoscat.   Ib.  2i.  '25.  20. 

Dic  (iem(>indc-Vcrbindunp  beruhtc  auf  Gesatmnlbiir<^chall.  Olnvnli!  Diutrachc  gcbrauchiich 
war,  iionntc  doch  aucb  dcr  Mortl  durcb  cinc  Vcrmiigciisbussc  gcsuiitii  wcnlcn.  Suscipurc  tam 
ininticilias  aeu  patrb  seu  propmqni,  qaam  amicitias  neoesse  eal.  nee  implacabQes  duranL  hiitnr 
cniTn  rtinm  homirirlinm  crrlo  armcnlorum  ac  pccorum  numrrn  rcripitqttr'  sntisfaclifmcm  uuivcrsa 
domus,  utilitcr  in  pubiicuin,  quia  pcriculofiiorcs  sunt  iiiimicitiae  iuxta  liberlatcm.  —  pars  multae 
rcgi  \ci  civitati,  pars  ipsi  qiii  vindtcator  vel  propin(|iu8  eias  exaolvilor.  D).  21.  48. 

Mit  der  Schntzpllicht  dcr  Vcrwandtcn  stand  das  Erbrccht  in  Verbinduog.  All^cniMnes  PrilMsip 
dc-si  IlM-n  war  dir»  Con^^anijuinilat.  Tcstamcntariscbe  Vcrfii^itm^pn  wnrcn  unbi-kannl.  Sororum 
tiiiis  ulcm  apud  avunculiim,  qui  apod  patrem  honor.  (Juidam  sanctiorcm  arctiorcmquc  hunc 
nexom  sauf^nis  arbilranlur.  .  .  .  Heredes  laoncn  snccessoreaqoe  sui  cuiqne  liberi:  el  nuQum 
tcslaiiicnluni.  Si  libcri  nrm  siint,  prmiinus  gradus  in  posscssione  fralrc>,  palrui,  avunculi.  Qtianlu 
plus  pro[)inquorum,  quo  maiur  adtioium  oumorns,  tanto  gFaliosior  scncctu»:  nec  uUa  orbitatl» 
prclia.  Ib.  20. 

Heilig  war  iie  Ehe;  eigendiOmBdi  dio  ililgili  aevora  ilBc  matrimonta:  nec  ullam 

montm  partcm  mafris  Inudavcris.  nam  propc  sn!i  hnrhnrnrinn  sin;^tilis  iirorihns  contcnti  sunt, 
cxccptis  aduuKium  paucis,  qui  non  iibidinc,  scd  ob  nobililutcm  plunmLs  niiptiis  aoibiuntur. 
Dotem  non  uxor  marito,  sed  uxori  maritus  oflSert  hitersunt  parenles  et  propinqui  ao  munera 
probant :  munara  non  ad  dcliefas  mnlebros  quacsiia,  ncc  (piibus  nofvn  nupln  comatur,  scd  hoxoa 
rt  frrtintnm  c^pinni  c!  sriitum  cum  framca  ^^ladiixpic  in  h;icc  mnncra  u\or  accipilnr,  ntquo 
inviccm  ipsa  armorum  aliquid  viro  adfcrU  hoc  maximum  vinculum,  hacc  arcana  sacra,  hos  c<m- 
iugales  deos  ailMlnmlnr.  Ke  se  mulier  entra  virtulom  cof^iationos  extraque  bdlorum  casns  pntct, 

ipMS  incipiciilis  nialriiiKinii  ntispipiis  fidmonclnr.  venire  RC  laborum  pcnciiloruinqiic  sncinm,  idcm 
m  pace,  idcm  in  proclio  pas.siirain  ausuramquc  hoc  iuocli  bovcs,  hoc  paratus  c<|uus,  hoc  dalu 
anna  dcnunciaot  cic  vivendum,  sic  pereundum.  acctpere  sc,  quae  Dberis  inviolata  ac  digna  rcd- 
dai»  quae  unrusaocipiant,  rnrsus  qnae  od  nepolesreferanlur.  ||  .  .  .  Paocisshna  mtam  oumcrosa 
gcntc  adnllcrin,  qtmmm  pnrna  prncscns  o\  marilis  pormissa.  accisis  crinihii*;  nttdntam  coram 
prupiacjuis  c.xpcllil  domo  maritus  ac  pcr  omncm  vicum  vorbere  agiU  publicatac  cuim  pudicitiao 
nolla  vcnia.  non  forma,  noa  aetate,  oon  0|MiMiB  maritum  mvenorit.  Ib.  I&  19. 


38 


Hcck  Clir,  ft. 


AiMer  der  Bc^chmbung  dcs  aluleuUchcnSUtats-  und  ilauswcsens  gibt  dic  Gonmania  zugleich 
wichtige  Aufschlitoe  iUj«r  AbsUnnmaDg  tuid  geographbdie  AMblge  der  gennaniscbeD  Vdlker^ 
scharicn.  Ipsos  Germaiios  iiidi.uoiias  crodidurini  iiiiiiimcquc  aliarum  genlium  advcntibiis  et  hospitiis 
mixtns.  —  Celebrunt  cimiiinibus  aiiiit|uii>  (c|uoil  unuin  apiid  illos  mcmoriac  cl  annaiium  genus 
c»lj  Tui&couciu  denia  tcrra  cdituiu  ct  Itiium  Mannum  origincni  gcntis  conditorcsquc.  Mannu  tri^^ 
filios  adMguBiil,  e  qunrmn  nominibu»  proximi  Oceano  iQgaevoucs,  medii  HeimiiuNies,  celcri  Istac- 
voncs  vocentiir.  ([niil:iin,  ul  in  liccnlin  vrtiistatis,  plurcs  fleo  o;fns  jiluio>.(|iip  gcntis  adpcUationes, 
Marsos,  Gatubrivios  ^3iS.  uiariiOtisi  gainbri\o&;  Suovos,  .Vaiuiuli(»s  iidlirmant  caque  vera  et  anli- 
qua  mama.  —  IVoximi  Cattis  ecrtum  iam  alveo  Rhenum,  qniqae  temuous  ewe  suCBdai,  Lsipil 
ac  Tcocleri  colunt.  Tenctcri  super  solitum  bcilorutn  decua  equesUis  discipKoae  arle  praeceHont. 
ner  maior  npiid  Caltos  pedituui  laus,  quaiu  TenctcrLs  cquitum.  sic  instilAicrc  niaiorcs,  posteri 
imitantur.  hi  iusus  iufuiitium,  luicc  iuvcuuni  uumululiu,  pcrscvcraiil  uoac&.  inlcr  ruuiiliam  et  peua- 
les  ct  iura  soocessioauro  equi  tmdunlur:  excipit  Olius,  noo  ot  eeicra  roanmos  natu,  sed  prout 
ferox  bello  et  inelior  ]]  Juvta  Tenctenw  Hnictcri  olim  (ti  ruriciiatit ,  ininc  Chumavos  ct  .\ii}{ri- 
varios  inimigrasse  uaiTatur.  .  .  .  ^vgl.  vorh.  Nr.  54.;  ||  Angrivarios  et  Ciiamavos  a  tcrj^o  Diil^iihini 
(MS.  Dulgitubini  —  DHJgicubioi  —  Dulcuhimi)  et  Chasuari  dudunt  aliaequc  gcntcs  haud  pcriudc 
memoralae.  a  fronle  Fristi  exdpiuni  .Maioribus  rainoribasqne  FriMi-  xocabtilum  est  ex  modo  virian. 
riraequc  nationes  u.s<[ue  ad  Oeeanuin  Riu  im  prne1e\ntitur  ainbiiintipic  imniersn<;  instiper  lacus 
cl  Homanis  clasMbu»  Davigutos.  ...  {|  liaclcnus  in  occidcnlcni  Gcrmaniain  noviuius.  in  «cp- 
'  tcnlrionem  ingenli  flcxo  redit  Ac  priroo  slatim  Chauoonun  gcns,  quanquam  incipiat  a  Frisiis  se 
parlem  litoris  occupet,  mnniom  qoaa  e.\posui  gentium  latcribus  olitcnditur,  doncc  in  Cattos  us<|ue 
.siimelur.  Tam  immonsum  lcrranjm  spatitim  non  lenenl  l;>ritMni  C.hatiri  seii  et  iinplcnt,  pupulus 
inlcr  Gcrman(»  nobiltt<»imu8  quiquc  luagmtudincm  ioiam  iiiaiiiit  itislitia  tucri  sinc  cupidilatc,  sinc 
imputentia,  quieti  secretique  uulla  (mivocant  bdla,  nullii  raplibas  aut  btrocuuis  populantar.  id 
pretium  virtutis  ;u  \irliirii  prnnripimm  ari;umcntum  csl,  (itind,  tit  siiperiores  agnnt,  non  pcr  in- 
iiirias  adsetpiuiitur.  prumpla  tamcn  oranibos  amia  ac,  tii  rcs  poticat,  exercitus,  plurimum  viroruin 
e(|tiorumquc.  ct  quiescenlilM»  eadem  fimin.  ||  fai  lutere  GhauGorum  Cattonuuquc  Chcnisci  ni- 
miam  ac  marccntcm  dia  pacem  iiilaoessiti  nntriomnL  Ib.  %  38 — 36. 

99—117. 

57.  Kai»er  Tifiian  befi-lii;!  Riiiii->  iliM  isi  li;ifl  wirdcr  in  dcn  diesscitiLTn  (linitsfliPn  I,;iriili'rri  Rriinan: 
iui|icrii,  quud  post  .\ugustum  dclensuin  iiiugis  fiicrat  quam  nobiliter  aiupliutuni,  fiucs  lon^e  iuteque 
diOadit  urbes  Irans  Rhmram  in  Germania  reparaviL  Eulrop.  VIII.,  S.  —  Apud  Agri|)pinam  Gal- 
liue  urliein  insi;.'Tiia  suiiipsil  imperii,  mov  Gcrroaiiiam  trans  Rhenom  in  pristinum  .statiim  rcduxiL 
Oros.  VII.,  12  —  Wahrscheiiilich  ist  nur  das  siidwcslliclie  Deutschland  gcmcitit;  liii  rrtnf  scheinl 
VKuiigslcHs  hinzudeuteii  Aurcl.  Vict.  dc  Cjics.  XIII.  Itcr  cunditum  pcr  feras  gcnU's,  »|uo  facUc  ab 
usqne  Poniico  mari  in  Galliam  pcrmcatur,  castra  saspcctioribas  atque  opportonis  locis  exatmcia.  — 
UebrigeaB  bcstieht  sicli  aiif  dic  Anwc«cnbcit  Traian$  am  Rbdn  aadi  Uart  Bfigr.  X.,  7. 

Nympharum  putcr  amnitmiqno  Rhcnc 

.....   ncc  te  barbara  conlumeliosi 

Calcalam  rota  conterat  bnbuld; 

Sic  ct  cornibiis  aurcus  rcceptis 

Et  romanus  eas  utraquc  ripa: 

Traianum  populis  suis  et  urbi, 

Tibria  te  dombn»  ropri»  remittaB. 


Digitized  by  Google 


Kaeh  Ckr.  f««  — ISO. 


39 


UO— 150. 

58^  Voniigiich  in  diwo  Zeit  Hilh  cHe  sdiriftstollorischc  Wirksamlwoit  des  bcriihmten  A(^'plicrs  Claudius 
Ptobmmu.  Wcnigstens  (Echorcn  dit^or  soinn  bdden  tfauptwerke  aii:  die  j^rosBe  ABtronomie 
//«{h^uffTue^  Ovvra^is),  wclche  von  di  n  Arabom  don  Namon  Alniai^pst  orhiolt,  nnd  «lio  aus 
achl  liiiL-berB  bestebende  Geographie  y^ajfifiupiat^  vip^ijyitiis).  Der  Atmagost  erscbicii  namhch 
tm  J.  lil  oder  beU  nachher,  da  von  d^n  dera  niH^etheiiten,  von  Ptolemamu  Mlbet  angestcKlcn 
astronomischon  Bcobachtan;!:cn  dio  friihcste  ias  ncunte  Ro^norunusjahr  ffadriani,  also  ins  Jalir 
126,  <lio  spritostf  abcr  ins  Jahr  iii  fjillf  Iin  A!ni.ii.'f"«t  abor  gcschioht  dos  scographisthcn  Wcr- 
kes  ais  eines  kiinfti^  und  buid  crschciaoiidon  Er^^ahnung.  Ygl.  U.,  12.  S.  148.  dcr  Ualma'scbcn 
AiKgabo.  —  IMese  ytmff«tpm^  iipi^n^  int  Ar  die  «Ite  Erdbewhreflnmii;  eoie  ttberaim  bedeu- 
tondo  und  F.pocIi<>l)i!(lfn(Ic  Stiirift.  Nriracntlich  iiber  ■DrnljitiilaiK!  Iiictrt  sio  l  ino  riille  wichtiftor 
iind  thcilwoisc  gaiiz  ncuer  Angnben,  uiid  thoiU  aus  diosom  Grunde  tiioils  wcgon  dcr  auschci- 
ncndcn  Gcnauiitkoit  diente  sie  bisher  zum  Ifauptanhalt  betrcffondcr  gcographischer  Lntcrsiichan- 
gon,  wciin  ^li-ich  dic  kntische  Windigung  dcs  Si  In  iflstollcrs  daboi  wodcr  im  Ganzon  noch  im 
Kinzolncii  bcdculcnd  gcwonncD  hat  —  Nat  li>i<'hond  rolgen  in  der  fUr  das  Verttiiiidniss  benii- 
tbigjten  Aui>«lcbiiung  sammliiche  liicber  bcziiglichc  Slcllcn. 

1%  JYffuivi&V  njv  fAv  AnllfiM^y  n3ttv(fiaf  a^m^t  i  '^'^vog  mmtttios*       ti  o^tMgv  6  Df^- 

Mnk  xki  rov  'Pifvov  ixfiolag 

OvlSfov  notofiov  ii{  V*) 

Muvitfimit  «9  «d  /*)  9*^ 

'Jiiaelov  icoTct^iov  lyfhXtd  xfr 

fd  Ttriycu  tov  «orofuiv         ifi  vil 

OvttovQytos  notafwif  ixfioXtdlUt  M  f  ) 

at  ariyii  TOV  xoTaftov        Xll  <^ 

"Ai.^ifyS  itoita\Mv  ix,%).cii  Xtt  d'*) 
.  .  .  KatiioviU  di  rt)g  rtQfucvU^  ta  (uv  na(fa  tov  iHjvov  Jtotapav  of^^voiq  ax  UQXtcov  01  ve 
Bovtf<f«T<(ot^  of  ftix^ol  mi  of  H^ifafiPQotf^  i^'  o@g  i>t  Xe^q^ot  oC  Aiifffiifdot*)- 
ttta  Tiyxrifoi^)  xal  'lyxffiavis  tteta^v  tow")  'P^vov  xal  xav  'Afivofiaiav  ^"^)  6(fiav  xtu 
ht  'ivtovfQYOi'")  Ttal  OvaQylav^s  ^*)  *al  KuQitvol,  vip'  ovg  Ouitfffol  jtai  )j  tav 
'Elovi}tiav  '^)  "Eqijhos  ^jJti  tov  liQmUvov  'diaiav  OQtav  t^v  di  xoQaxeavitiv  vstQ  piv  tovg 
Bim0amifovs '')  oi  0^l€toi")  (Uxfttoo  ^d^HtOfbv  xomiiov,  |mit  dt  Tovtoof  Kav%ot  0»  fiix^ol 
coti  OvuioiiQiytos  Mmei^  dut  Jiavxoc  ol  ^$ltovs  fi^  tov  UlLfitot  Motttfun/' 


VarieL  Ircl.  >}  Ba,  iii>o^  F. ;      y  J^-  «y  IMtob*.  «f  c  tt  f  J(  Mad.    ^  Kmgufpar^  B.  E.  PaUlin.  t.  M. 

Mutjni/iitrii  Med. ;  xij  c'  Me<l. ;  rd  it  E.  Ptblin.  1.  H.  vi  Me4.  Bmc  fcnum  «111«  priorra  ««1^»  MiNne»- 
tuin  huc  trainlulimtn  cum  B.  F,.  (i.  Pjl.  1.  M.  Med.  l'tnu4irin  fliiT/iin  add.  A.  B.  D.  E.  F.  C.  PjI.  1.  \  Imlr»- 
lioi».  *)  »»  Pal.  1.  M,    *)  A,?  conie.  GMshof.    *)  Bm-ohkto^  M.    '}  B.  D.  E.  Pal.  1.  Viod.  2:,-,nfij}foi 

F.  XvKffiflct  (lic)  A.  SryyunfiijM  vulgo.  f  ut  Zair.  «I  Mif.  •nulfnte  GnAni,  •>  JSm^  Aof.  vlllgn;  Sw  iifio.  Mcd. 
.2'oi  /;,'o4  A.  G.  Xw>9^w  D.  F.  Pak  1.  Srij^o,  Vind.  OqMti  Him<^  M.  JMttto  .Aqn|^«||4w  B.  E.  1. 

Jayya^tn^iat  Mcd.  Longolufdi  .i<of}^/?u\>  (>ic)  M.    *)  TX^ntfw  A.  B.  D.  E.  F.  G.  Pal.  1.  Mcd.  Vin4.    T}r*tn>ai  M. 
Tiyynfvi  F.dd.  1.  3.  Tiyypot  Edd.  3.  4.  TVyxTn»»  Gra*h.         '/yxiiiMni;  F.  7rirf(i»»M»c  B.  F.   ('..  P.il.  1.  M.  ik  yin<iMi»« 
(lic)  D.  wjmiMwtK  (*<c}  Vind.  Ht^itt*^  Mrd.  JVntimHS  A.  'lyyi/itiH^  Edd.     "}  rwi  e  coniect.  Graiili.  i<  tulB». 
'..^M/toAiy  F.  VfiftNiyfcSNr  M.  "j^ipmw  Hed.  U^p«^&i»  t«I|d.        '/»•&»«»  B.  Pal.  1.  Mea.  '/rrwwit  M. 

'/rroivV^»  tuIro.      >*)   Ofa^hm^  H.  Hed.     >>)  'Eiovtitiur  B.   E.  F.   C.  Pal.   1.  M.   Hed.   T-<>vi.,pimr   (aic}  A 
Vt^xKwr  I).  Vind.  '£4U«i>irriwi'  C.  Pal.  }.  'HiMn^r^itn  Edd.     '")  BtatiyaK;  M.     >')  ■/'y.oie»  M.  tf^'aiiie»  tiilgo. 
>)    D.I  dir  nfirirhmnig  voit  '/j  mit  dcm  riiiriilhijmlirhrn  in  dcr  \Vill>rr(:«clmi  AlHipbe  uad  •Mlit  |ebnMKbleB Zaichen 
oickt  miifllch  war,  m>  witrde  kieliir  dea  «Mh  «iMat  iifalicbe  ^  (KwiPill. 


Dlgitized  by  Google 


141—130. 


ixl  tbv  <tv%lva  Ki^ftQuais  Xtffdovri&ov  ^ovts,^^)  avrijv  6s  r^v  x^tlotijaov  vxnji  fiiv  tovg 
Zi^siMg*^  Ztyoiilavsg**)  . . .  ftme     toAt  «co  cov  JUimitev  «M«vio8  cov 

Zbtnj^ov  sorafioD  <Papo3£tt»ot"')  .  .  .  Tuv  Sl  htog  xal  ^t6oytlmv  i&vav  fdyi6ra  filv  i6tt  to 
ts  xov  £ovi^fifav  xm>  'jiyyskaVf^^)  ot  u6tv  avatokucoxtdoi  tov  jksffo^if^mv'^')  avatdvovKts 
xffos  affxfovg  ^iQi  xov  fUeav  vov  ".M^ms  mtaitov,  xal  vo  t&v  JEov^Pmv  tmv  Stii96v»9**)  .  . . 
'Ekdoaova  di  t&vt]  xal  (itxa^v  xiivtat  Kaviav  fiiv  tov  (uxffov  nal  tav  2jovijfiov  Bovoditt$pot 
Oi  fitigoi;?,**)  v<p'  vv^  Xaifittf  Kavxov  Se  rav  iinlovcyv  xal  xov  £oin](ic}v  'Ayygtov- 
iftott^'')  flta  Jayyo^dfidoif^^)  v<p  ovg  ^ovlyov^vioi'^'')  Ijo^ov^)  di  Kol  tav 
Suvilpav  TtvtovodQV**')  nti  OviQovvot")  .  .  .  ItHi»  viA  ph  tois  Z^aovag  obev» 
ZtKyyai'^)  .  .  .  vxo  di  tovg  luX/yyas"'^)  Kakovxovts'"-)  iq>*  &tdse(fa  zoi-  "Akfltoi  itotafum, 
.  vtp'  ovs  XaiQOvexol"*)  xal  Kaftavoi''^)  ftijfit  xov  Mijli^xov  oqovs  ■  ■  ■  Tldhv  eat  pvarolcav 
fuv  xav  Afivofialav'^^)  6(fiov  oixovOar  vxo'^')  fiiv  xovs  £oir^^$  KaoovaQOt,  dta  NtffxtQi- 
ttvtst")  ^o.  Javiovtot,  vf»'  ovff  rotf^ttvot  mrI  Mu^oviyfov  ^mo  Sk  tovg  Kvfavovs") 
Xixxai*'*)  xal  Tovfiavtoi  .  .  . 

DHhs  8h  xldtvtm  vaxit  c^v  rifffiavlav  iv  (thi  t^  ifgKUnto  atSt' 

^PAqoufi  xij  s  ff  v6  $  ^**) 

ZuacovtMa  v9  y*  v8  y'**) 

T[-At).{cc  iM  vt  *") 

^j^lQttVQV  Xtt  S  Vt  /**) 

TQv^ova.*'')  yitvtpdvtt.*^)  AtQifttQls.*'')  MaQteyvlg.  ixiQa  MaQtavig.  Koivorjvcv.  *^)  jtttOvttL*")  'JBmh 
000.'*)  Amttfiovffiov.  Bowlsiov.  OvtQowov.  Oviifitiov,^*)  !RNfyiiow>  2iuufyov.  'AnaaKmll^*^ 
jSv      rc5  t'.To  royto  xXifUtti  moh  -  r^f 

IdOxifiovQyiov  3((  £  vfi  s'**) 

MnwAM  iiyo'  '  viS**) 


\inct.  licl.       '■^Ioxc  d  '.'tlorai;  B.  C.  T).  E.  F.  P»l.  J.  Med.  Vind.  jii  tortt  et  Avtortff  G.  M.    >»)  S,-ym'limrn  E.  ^1701- 
k^t,i  li,  i'at.  1.         /^  ,.!  M.    *>)  «'-n.t-JM.c.  A.  B.  C.  D.  E.  F.  G.  P«l.  1.  M.  Mcd.  Vind.  ««(»«)»,■«.•  Edd.  »') 

A.  'AyyfliHr  Med.  'AfynAmr  ifulgo.  ")  Aa^rtv^t.iiorr  B.  D.  E.  F.  G.  Pal.  1.  Ed.  4.  Attfji^a\jiur  Vind. 
Am*fli^'  A.  M.  Mcd.  At^tfi^^imr  C  Edd.  1.  1.  t.  *«>  xi  tmr  Xiti^nn  Xtn^r  M«d.  Xe^^  tvIc». 
«)  JtMPWMopM  IL  H.  qai  ■imnw  MaiHiaiitoP  H.    ^  'Arn^^mi^  A.  B.  C.  D.  B.  Pd.  S.  UtA.  Viod. 

■^rn«i«l>«"  -^"r;  A,  B.  E.  F.  P.it.  1.  An^topn.-^o,  *olj;o.    ")  Joflfoi'/uu  M.    5")  '.Yiim»  Med.  J<- 

^oiwr  C.  ^^)  7ii'r«ra<ttioi  li.  0.  E.  P«l,  1.  Tniema^iiii  M.  7>fr(»«i<|ita)  .^.  XiiToroai»»  vulgn.  '"'^  Oi^tiwii^.  .V. 
II.  n.  E.  r.  Pal.  t.  Vlnd.  Ed.  2.  OvtQoiiroi  Med.  Ovtpovroi  Pal.  3.  Ed.  1,  0('i^'roi  (9<c)  tl.  Ed.  4.  Oihtiovroi  (tic) 

Ed.  3.  »i)  J&;igT<w  (iic)  M.  Aifr-  *^  «ZU^  ncecMtri*  MrifcimM.  2^iA.^f  H.  .«ii^.  A.  F.  U«d. 

it.  D.  B.  C.  P«i.  1.  VlBd.  'ihrr-t  BM.     «>)  Mtt  XtAMo^  A.  mt  ^mW.*^  ViDd.   jr«U«Mfr  IM. 

C.  D.  Vind.  Ed.  i.  2.  3.  .V'.,ooro<,>..  t!.  K.  Pj!.  1.  X,u.„tci  M. 
!")  Kuifiao:  C  M.    ^'')  'A,',roi\iMr  B.  D.  E.  F.  G.  P*l.  1.  Vind.  Ai.roptum,  (»icj  A.  .Mcil,  M. 

'Ai  ro.iaiior  Tolgo.  **)  r.io  B.  E.  F.  P«l.  l.  M.  Mcd.  t'.T>p  Edd,  ri.T»  /.ir  Grj»h.  *")  7V<(rrf(>ruiff  B.  Pal.  1.  y,^ii,- 
fmMK  D.  iV>iraiaw(  G.  A'*ffaurttt  M.  AttfninuMiK  Vi«4.  **)  Xtituumt  G,  Mcd.  Ed.  1.  JCtt/itHr»^  C  O,  F.  P«I.  }. 
Viod.  Ka^aMt  B*  B>  I^''  K-  iCiMMttf«jt«  Edd.  3.  3.  4.  Xmwin^  A.  «■)  Xnmrw  M.  **)  dUfoiVi  H.  Inlp. 
'Plier/i  A.  ^itvirfi  Med.  [Fli.vuru.  Tar.j  1  ai  i '.'iiT.t  C.  M.  [tua  tuUnda.  Tac.  ann.  IV.,  73,  coorerri  iubet 

^al>l)e  in  jpccimine,]     *^)   Ttr,i.,a  L.  I*iil.  1.  M.    2Wu>  Tolgo.  [Teiel?]    **)  'PajHyurar.  B.  E.  [Fabaria.  Plio.) 

7\,t]ow  B.  E.  Pal.  1.  '/\>i,:>r,<.  M.  rtiiot*»  A.  jTmoi^a  F,  Tiitpi^a  Tulgo.  ")  ^fiffani  A,  F.  M.  Viod.  ^oi^ra 
B.  E.  Pal.  1.  Ai9«m  ftilgo.  [LcTefanum  iUn.]  *^  ^idi^fD^  A.  D.  Xi^i^uc  Mcd.  **)  £«m«m>«i>  A.  JCmwmm*  U, 
JCeiMSi^ror  Wed.  «<)  .^lmAv  B.  G.  Pai.  1.  Clttlm.  XMmiiW  M.       U2m««J(_A.  VUM«t»{  H.  *•)  <WpirA>*  A.  OSffifrm' 

Mcd.  Or.por.rie»  G.  »*)  W<iiai.«ail.«  M,  *»;  «:  «'  B,  E.  G.  Pal.  1.  M.  7:  «'  d"  Tolgo.  [Asrn.urKiura  Tac  lliB.] 
*«)  Ati^a^  C.  D.  F^Pal.  2^Mcd.  Vind.  Aafuim  CrMb.  ^  /'  B.  E.  C.  Pd.  1.  M.  «9  g  Med.  *tf  B.  Pal.  1.  M. 


Digitized  by  Google 


Mi9toXaviov 

i 

Bofidiov 

ZxtffiQvtiait 

■  Xa 

7s(  g 

va  s  **) 

Mowitiov 

'A6xaXiyyiov 

•r  • 

Tovkuiovi^ui» 

yo' 

va  yo  ") 

jQojtata  ^fOtvoW 

ly  s  9 

vp  g  0    *  ) 

AovxTtia 

Xd  s 

Midwtov 

e  y 

v/S/ <") 

iUdoi'.*'')  Bovdopi^^ov.  AtvmQtsros.  ^pffovtov. '"')  Frhnftf.  I^ldiaM.''*) 
£v  vso  toucD  xiUfiart  xolUts  atSc 

Bovdogls  mi  S  ^  va '») 

MRn^iffiMW  A  V     y '^) 

^klpVAVVOV  J  ^  V  W) 

J\'ot/afo(ov  ;ia  ^  s' 

Mi\l6*a^  Jm  s'  V  yo'"*) 

AmSQinv  Stg'  pfl* 

ja}iDftHwOK«*)  ^gowoMb*^  BlpyiDv.  MfnafatiL»*)  Bminfm,**)  Miififiav9ov  wA. 


Varietjlc«t._»*}  J19  {  A.  <  /  Med.  ^  c  fjf*^  pI«diolMUi  Itia.]  Tavdtim  G.  BL  <l  «4  a  E.  G.  P«L  1. 
M.  »9  r  >r  r  [ncadiin»  lliB.1  M  &  G.  M.  i.  Ai«iijnH»  A.  Viod.  c'  iL  D.  [Hcwmlimf 
,_**)  ^««Ai  B.  Pal.  1.  •A^taUi  M.  '.^uova  Med.  l^a^o  £.  F.  'A^aaiu,  Tolgo.  ««  £  B.  E.  G.  Pal.  1.  M. 
latp.  M  »«l6o.  [AmUi*  Tac]  TavL^tv^^ic*  Med.  Tsvi^^or  M.  ct  iii_ai«rsiae  «»)  yo'  G.  M.  ")  4^ 
}>u\wi>  M.        A.tvtfui-:»'  Pal.  1.  Med.  Kai4ofn  (aic)  M.  iCufderai'  Tulgo.       G.  M.  «i  yd  dedimu*  cum  Manacrt. 

456.  Ki  y  Tulso.  *«)  Tfuuuitiiwvmf  Pal.  1.  r^T«MiMllf«vg«i>  B,  E.  4)^  «'  jr'  fi.  E.  •*)  Mimia  A^F.  Viad. 
.«<»'.TT«.  B.  E.  PkL  1.  Aanm  iL_  B.  E.  PaL  t.  Vtod.  Mmviam  Mmmw  M.  «r  «'  r  A. 

B.  D.  E.  F.  P»I.  1.  Med.  Vind.  p,  ^  G.  M.  Inlp.  7  ?  /  Taljo  «»)  '.#[«,1;«  B.  E^P.  Pal.  1.  Med.  'Ai^r^ov»  M. 
'w^iir^x^u  Tulgo.  /'«^airia  G.  M.  Kulalria  Pal.  1.  **)  ^i.i.,^»eiij«3of  1'^!.  1.  M.  «'  A.  D.  F.  KeZffjmi;** 
B.  E,  Pal.  1.  ")  MtTiiotm)*  A.  B.  C.  D.  Pal.  1.  ].  Mcd.  Vind.  ")  .,<i/ueou7uior  A.  .,4<^<o«i<'jU<«t  D.  MiluaHnm 
B.  E.  Pal.  1.  .A^oiUie»  Tolfo.  '*>  'jfyt^nw  G.  M.  ««>  Jki^Mi  A.  M.  S^Omu  Pal.  i.  "lillMiOTr  A.  eiiMOi 
'Mito»*  M.  Uybrtipr  B.  E.  F.  Ptl.  1.  [Alito  Tae.  'JOmm  Dh  Ctn.]  ^  B.»#i«<r  A.  B.  D.  E.  F.  G.  PaL  1.  M. 
Mtd.  Vlod.  Boi-JuqIq  Tulgo.  ai)  <  <f  B.  E.  Pat.  1.  Sli^d.   iij  Tulgo.  i<>  M.  -Witi  .Vt«>t  conmltii  scri]niitnn. 

Mmrfaife»  M.  A/urruuer  Tulgo.  5«'/,  '/4  ialp.  [MaUiacuni  Tac.  Plln.]  ,<^.Mat  »»»  M.  i  A.        i«c)  F.  l'al.  1. 

M.  [arx  Taani':*]  '•)  m  «'  A.  [noveaim]  ">)  M^iena^ef  B.  E.  F.  G.  Pal.  1.  Mcd.  bilp.  Mi/ii^i^cH;  tL  MgUnaio^ 
Tulgo.  T  r'  U.  £.  G.  P»L  I.  M.  7j  vulco.  •')  /'««W  £ewr  A.  F.  Vind.  r<it«Mwi(M»  Mcd.  lUi  c  B.  E.  G. 
P4L  i.  M.  S  dT  «dIs».  »  f'  A,  »r  U.  it^rtM*  JM«NM»  B.  E.  Pa  1.  iCrMwtt  F.  P«L  1. 
Tm.ona  Toi^oici^  M.   «•}  MffMcMi  P«ll.Mad.  J%««M*i  B.  E.  M«Mpfdi  IfoMaTalR  M.  -)  BmnfUr  M. 

Rcsctta  biit.  WMt.  6 


Digitized  by  Google 


140  —  1»«. 


Kr,<}oi  di  vTtiqyuwttti  t^?  rHnicvias  utcta  liiv  tas  xov  'Aipias  Ix^oAa;  a[  xtdoviuviu  Sa^o- 
vetv'''')  TQUg,  av  ro  (uxa^v  uolQag. 

?.a  ?;  ,       —  a«ud.  Ptolpni.  Goo<?r.  II ,  l().  cd.  Wilberg.  _ 

Tav  8i  iv  Tii  ViQuavia  6ut(Stl(uav  noXtcav  ri  fuv  'Afiariic.  r},v  fiiyioT},v  i']ui'Qca'  lyji  a^mv  i-g  q 
mi  dtiiimxiv  ^j^Xi^avddtias  x((os  ivOas  Offais      r)  ii  jtovnTiia  t^v  fuyiOTtiv  iift«pav  Ix^i  a>(fov 
MM  iiiiSt^itev  "AkeiavdgtUiis  nqog  diftfuc  Sifatg  <t  yo\  Cbud.  Ptolcm.  Geogr.  VIIL,'2.  (aach 
dcr  Aiis^abc  von  Monlaniis  imd  cinor  bricllichcn  MiHhcilnnj;  iles  Ilrn.  Prof.  Wiibcrj;). 

Dcn  vorslclicn^lcn  Aiisziiiicn  lioj;l  ilic  ^Vilbori^-Grashofeche  Tcxics-Rcccnsion  zu  Gninde: 
nur  ist,  uiibcdcutcndc  Einzclhciicn  nbgorccluict,  abwetchcnd  von  ihr  in  don  Tcxl  aufgcnonuBcn : 
IS^yxxffiiM  statt  Dfjw^ot,  jlwyYoPaQdm  (S.  40.  Z.  H.}  suni  Juxxofiai/doi  und  bei  der  Uingenlie- 

stimnriir,'  ^nn  Nn».alia,  wcil  PlnIi-iTiaiis  [>1;)nn)iis*it£;  bi'i  tlfr  AnfTiihruns;  (Irr  Ortschaflcn  von  W. 
liach  (J.  fDrUchrcilcl,  tilall  dcr  Wilbcii^.-ichen  Lcsarl  y  dic  Vulgala  yo'.  Zu  dcn  offenbaren 
Comipii-lon  ^'cbdrt  Uberdies  noch  dic  Bnntenbestimmung  von  Amasia.  Denn  -wib-e  die  Vulgata 
va  odcr  dic  Wilbcrfpiche  Lesart  va  g  richlii:,  so  miisstc  diosor  Oit,  wic  dios  hinsichllich  Ali.>ium's 
und  rnrroflimunrs  dcr  Fnll  i«:t.  in  dcrn  f()I:;cmlen  Klimn,  unlcr  dcin  .scchszchnti-^n  Prirtillol  auf};c- 
fuhrl  .*iciii,  als  dcsi>cn  nordlichsic  (imnzc  Plolcuiiius  au.stJriicklich  vGcogr.  I.,  2;).  cf.  Ahnag,  U,  6. 
p.  84.  ed.  Halraa,  vo  im  s  slalt  vk  9"  zu  lcsen)  61*  W  Br.  angibt.  Auaserdcm  wissen 
vvir  auch,  dass  Ania.sia  nach  dcr  Miindun.u  dcr  Fms  liiii ,  f<)I|;lich  \\c'm  nonlltclu  r  laii 
cf.  Tacii.  ann.  11.,  38.  SoUtc  also  vicUcichl  dic  Vulj^ala  va  vurzuzicbcn  und  Uici>c  bci  dur  schr 
haufi^cn  Vcrwechselong  von  «  nnd  9,  bi  vS  umznandemscinT— Uochstwahrseheinlichiat  femer 
der  iin  Toxtc  mchrfach  crwuhnte  Nnnio  2^d^ovts  aus  oiner  Coiruptcl  cnLslandon,  Bckanntlich 
crrcct  dicsc  friilic  T!i  wiihnun{^  dcs  >a<  Ii-^ivrlu  n  Vnlkcs  in  };cschichllichcr  Ilin.si(  ht  s(^hr  viole  Bo- 
dcnkcn  gegcn  sich,  wcbludb  iiach  ciix  r  ciicdcni  zicmlich  ^ingcu  An^icht,  dak«  dcr  Icxi  de» 
PtolemSns  im  Millelalter  maimichrach  vcninslallet  wiire,  dieser  Namc  bei  Vielen  fiir  ein  apileres 
Einschicbsd  {sall.  Uin  so  willkonunncr  isl  dahcr  dcr  Unisland,  das.s  von  W'ilbcrg8  krili.schcn 
Iliiirsmiltcln  dio  jjiosscro  Halftc  au  dcii  bcidcn  crstcn  Stollou  dio  Variantc  Z^ovtg  und  Aviovts 
gibt,  und  auch  noch  .spiitor  cincr  dcr  bc.-.sern  Codiccs,  naiulich  dcr  Mailiindcr,  diesclbc  Lcsart 
Uctel.  Ist  C8  Diinilich  schon  an  sich  wahrschcinlichcr,  dass  dcr  unbckaiuite  Name  der  "l^^ovfs 
in  dfri  '-[nilcr  wcUbcriihmtcn  dir  JLVJIwfs  iibcrcinLj,  .1!-  uin^^ckehrt  dii  -^f  r  in  jcncn;  so  nilkhtc 
Ubcrdics  diese  Variante  noch  au.s  cincm  anUcin  Grundc  dcn  Vonnig  vcrdicDcn.  Plolcmau^  lasst 
die  Wolimilze  dieBOs  Volkes  bis  znm  Flnss  Xaiovdos  roichon  uml  crmnert  dadurdi  miwillkttr^ 
lich  nn  dic  Sicllo  dcs  Tacitus  (de  moribus  GcnnaiL  e.  46.):  Celcra  iam  bbaJow:  HellDsioa  eC 
Oxionnc;  i';,!  Fxionas)  ora  hominum  vultusqiio,  corpora  afque  arlus  fcnnim  ^crcrc.  quod  cgo, 
ut  inconpcrtum,  in  mcdium  rchuquom.  W'cnij^tens  diirfle  bct  ciucr  scharfcrn  kritischcn  Wiirdi- 
gpng  der  belreSenden  Anf^ben  dcs  PlolemSus  j^gen  die  Idcnlitiit  der  Bxiones  imd  Axones  wohl 
nieht  als  Gcgcnuninil  j;cltcii(l  ^i  niacht  wcj"dcn,  (I;iss  Ptolcmiius  ilii^  Axiines  ain  osiliclicn  F.Ih- 
Ufer,  Taciui»  dagcgen  dic  £\iono$  (Qjuones)  iibor  dio  (>$Uiche  Granzmarko  der  Suevcn  wohncn 
las^ 

Wcnn  man  hinsichllich  dcs  VVcrlhcs,  dcn  dlc  Angabcn  dcs  Ptolemiius  in  Bcziehung  auf 
Deutsclilntid  habon,  noch  iminpr  l  inc  uinfa.s.scndc  und  eiiidringlichc  Kiilik  sciniissl,  so  Iii'^(  iler 
Grund  davon  haupt^iachlich  durin,  dass  dic  bcispicUoso  Vcrchrung,  woroit  schon  die  naciisten 
GcnerationeD  dio  Werko  diesea  SchriftsteOers  omgaben  und  dio  ibm  aeHwt  dea  Zunamen  9wus 
und  tooricfOff  erwarK  nichl  bks  darch  das  gaDze  MiUelalter  hmdturch  forlspwahrt,  wo  sofar 


Variel.  I«ct.   «>)  £4wi>»  Med.  Sa^im»  C  D.  PaL  1.  Viad.       ^  r  B.  E.  P«l.  1.  M.  «C  i*  «1^0.  —  Bis  aitf 
dM  EiasEklMiHMit*  iit  ait  Var.  Imt.  der  WOb.  Ainfifc*  MlaoBnm. 


Digltlzed  by  Google 


140  — 


43 


soiiio  Astronomir'  nnd  Gcographie  als  die  einzi<;e  Fundgrube  des  belreffenden  Wissons  gall,  son- 
dtTU  auclt  bis  auf  dic  Neuzeit  iiacligcwirkt  liat.  Das  reiclihuUigc  Mutorid,  das  in  dcr  Gcogra* 
phie  niedergelegt  IbI.  die  ywHm  sonst  ganz  imbduuuileD  Vdikcr-  uod  SlMdteiiemeD,  die  xahlrei- 
chfn  Brciton-  und  Lanf^PidKvlimmiingon,  tlic  p.issciide  Anordnnni  r|i>s  gewaltii^cn  St<ilT''<,  iihor 
baupl  die  weil  aiio  aliolicbo  Ci-zcugni:ic>e  des  Alterlbums  iiberrugcndc  Vull»liuidigiicit  und  Wich- 
tigitcit  seiner  SchrUt  —  alle  diese  SGhattbBre  EigcDlhiliiilidilicitca  besladien  das  UrtheU  und 
licsscn  dio  Kritik  nor  sellcn  ihrc  Siimnic  crhcben.  Woon  dics  abcr  |:>  m  IiiiIi,  so  ^in;^  man 
iiovvdhnlifb  mir  von  cincr  nflrr  niHlrm  rin/i  lnhr'!t  m^:  (hiiipgcn  wurdc  der  schnl(.st'Hi  i  i^,  h;* 
Gi'sanuntcharaktcr  uud  das  Vi-rhatiiiiss  tlcs  Ptoiemaus  zu  scincin  Yorgungcr  Mariiuis  \on  l  yrus 
au^ser  Acht  gelassm.  Die  Hanpiwerlte  des  berUhmlen  Aegyptiers  tragen  indese  cin  und  das- 
sclbe  Gepragc.  Was  zuniichst  dcn  Aln  agest  anbclangt,  so  geht  niimlich  das  Urllieil  unseror 
gntsslen  Aslronomen  dahin,  (la>s  dicscr  iu  allen  llauptlhcilen  nur  eine  Copie  Hipparuhs  bildo. 
Cc  ipi'  il  Y  1)0"  >  '^!^^  Uelambre  in  der  biugraphic  universdle  (tom.  XXXVI.  p.  tTS.),  ci 
d'iri-cpri<hcnsil)lc  dans  la  Syntuxc  matlicmatiquc,  ccst  la  UigODOim^e^  c*e8t  ia  partie  purement 
s])lii'!rique  et  la  theorie  ninliieninfiquf  ilcs  eclipses.  Dans  toutns  rrs  parlics  Ploli^int^e  n'a  fait 
quc  copicr  liipparque,  qui  avait  rciiolu  tou»  ces probl^incs  avunt  luL  Er  fuhrl  dann  die^it,^ 
AbliiingigkeilsverhMltnisB  noeh  wdler  ans  vmd  scMieast  (pu  S75 — 276}:  Ptdimdo  n*a  pas  ii6  un 
grand  aslronome,  puistjuil  n'a  rien  observi  ou  qae  du  moins  il  ne  nous  a  transrnis  aucoiiQ 
obscnation  ii  la({ufllc  on  puisse  accordcr  la  moindre  confiance  ...  mais  il  Ait  un  savant 
loboricus,  un  roathd-niaticicn  distingud'.  Wic  Delambrc  urthcilcn  auch  tialley,  Lciuouuicr,  La- 
lande ,  Cassini,  BouUiBu.  'Vgl.  Biogr.  un.  a.  a.  O.  Eben  so  wie  der  Alouigesl.  ist  niui  aoch  die 
Gcnprnphir  nnr  Copic,  nnr  ciru*  rclici^.irljcilnnL;  (lr'r  Sf^hrifl  tlcs  ifariniix ,  wolici  iVi^  nipr\pn 
Zulhatcn  vcrhaltnissinussig  als  gcringiugig  crschcinca.  Dcssen  hat  aueh  Ptolcmiius  sclbst  gar  keioc 
HefaL  Er  preist  namheh  scinen  Vorgungcr  nidit  hlos  seiner  kntischen  Uin^dit,  sondem  aach  des 
graseen  Flci.ssc3  und  der  grtivscn  Sorg^t  vegen,  womit  cr  ilic  vorgiingigc  gcographischc  Lito- 
rattir  und  zuglcich  ci!?cnc  rrkntuli>;nn«;cn  in  scinpm  umfanghaIli.;Lii  Wcrko  bcnutztc  iiinl  in  wie- 
dcrbollea  Ausgabcn  bcrichligic.  tpaivtrca  yati  xcu  nkdoiHv  iazoQiaig  TUifauittaxas  noQcc  tug  m 
Sm9»  (fr  yvmttv  iHfovtue  ft^  *<V  sMtMrw  «pdw  xSv  mrfov  fmi  kofuiMae  ^heUqpos 
incvo^tyaiSfcSi;  Tt  r>j$  flwvarjg  a^iddug,  otf«  fi^  XQoarjXowcog  hvYXt^^f  nmiaxtv\Uva  v.al  i'.t'  fjtfi- 
vov  xcu  vcf  iavtov  to  XfatoVt  cas  i»  tav  iK&6atav  ctvvov  rijg  rov  yeaYQacptxov  nlvaxog  dioff&ti' 
eeog  nXtiovav  ovemv  A«ari  MOKcAr.  1.,  6.  Dahcr  gcht  dcnn  auch  cingcstiindcn  f^ine  Absicht 
nur  dahin,  dass  cr  mit  Aussi  liluss  iI>t  >Iangcl  sich  an  dic  Ansichtcn  und  Angabcn  dcs  Mmrmu» 
durclipinL-ip;  anschlicsse.  ivu  xrjv  }^(Of(t]f  tov  ctvSgog  oAijg  xi^g  avvta^eog  tijpijtfojiifi'  x^9^ 
tav  tvxovtav  zivos  Su)if9aaaa$.  L,  49.  cf.  L,  6.  Lcbcr  dic  Miiogel  in  dem  Werkc  dcs  Mahnus 
«pricht  er  sidi  1.  L  e.  0 — 49.  auafQhriich  aus.  Sie  bestanden  in  der  unpassenden,  Glcichaniges 
xersUickelnden  und  darum  dic  Bnnudibarkcii  crsclnvcrcnden  Anordnung  dcs  StoSics.  So  umfass- 
ton  z.  B.  die  Klimate,  Liingcn-  und  Breitengrade  bcsotirlrre  Rubriken,  so  diiss,  wcr  iibcr  dic 
geograpliischc  Ljigc  cbcs  Orlcs  Aufechluss  sucbtc,  gcnoihigt  war,  sammtlichc  Rubiikcn  zu  ver- 
(^eiGhen.  Badurch  wnrde  bei  dem  grossen  Umbnge  v»A  hti  den  wiederiiolten  Ausgaben  des 
Werkcs,  welchc  immcr  von  noTir^Tn  wiodor  Zusalzc  und  Bcrichti2iinr;rn  orhieltcn,  V('ranla.ssung 
gegeben,  dass  dio  Bcrichtigung  oft  an  cincr  Stelle  eingetragen  wurdc,  an  ciner  andom  dagegcn 
die  friihere  falsche  Ang-abc  stehen  blieb,  so  dasa  nun  nantentlich  in  den  geographischeD  Orts- 
iiiui  in  (lcii  nriiii/.licsiiinmungen  dcr  Ltindcr  viele  widcrsprcchcnde  Angaben  vorhtfildeo  waren. 
I.,  15 — 16.  Und  solchf  V<  rsclicn  ktmnten,  wio  Ptolcmaus  mit  Rccht  hpmrrkt,  um  so  wcnigcr 
vcrraicdcn  wcrdcn,  wcil  Marims  aucb  bci  dcr  ictzlcn  Ausgabc  noch  immcr  nicht  euie  auf 
sdoe  eigiBiMi  Angiabeii  gegiriMote  Gharle  m  Staiule  gdmdn  hatte.  I.,  47.  JMimAM  mdite 


Digitized  by  Google 


140  —  ISOk 


also  im  GcgeosaU  zu  scincm  Yorgiingcr  bcide  Mangel  zu  vermcidcn  und  dcmnach  cinmai  dcm 
Stoffe  eine  leicht  llbenichUidie  Anordnmi^  zu  gcben,  tmd  daim  die  tor6nd]icheA  Wideffiprttehc 

«icder  zn  bcsciti^cn.  Ucberdics  abcr  boriifl  er  nch  auch  noch  auf  eigePC  ZnlhBtea.  Eini;;e8, 
a]>n  (irii  h  jcdfiif.ills  nnr  wcniirf"-'.  stclio  rni!  soincn  cigoncn  ErkiiMili_uini};en  in  Wiil('rs|)rucli  mfls 
d*  x(d  xoig  vvv  iotoQov(u'vois  ovx  txft  tfvfi^ova;.  I.,  17.  Dio  Bolegc,  dic  cr  dafur  anfutirt  und 
dic  cr  anf  Aussagen  von  KBunootco  stiitst,  bctreflen  insgesanunt  Indien  und  dio  siidlichc  OstlhUste 
von  Afrika.  Nachrirhlcn.  tVw  ilin  7.ii;,'Iritii  voiTinlasston,  in  diosen  o.stliclion  iiml  siiilliilicn  G.r' 
i^cnden,  cincr  wahrcn  tcrra  iiun;;niia,  cino  Rciiuzirung  der  Liiogcn-  und  Breikmgrddc  vorzunch- 
lueii  uud  dcdialb  srinem  Vor^un^or  dne  zn  wcito  Ausdehnuni;  dcr  Brdo  nach  0.  nnd  S.  xor- 
xuwcrron.  I.,  6 — It.  —  Soloho  Gcslandnisso  miLsson  tlio  Folaicruni;  naho  lo^ron,  da.ss  uns  in  der 
'/Ee}yo<«pix{]  ixpijy^dis  ciponllioli  nnr  dio  Schrifl  ilos  }fiiriii\is  vnrliojjo,  niir  froilirh  in  cine  andf^rc 
Forni  uingewanUcU;  ciiio  Auuabnic,  \vok-lie  durch  cinc  Deiail-Priifung  dcs  Wcrkcs  vollondd 
bcstatigt  wird.  PtciemUus  schrieb  luiniKch  dieses  Werk  um  die  Mitte  dee  zweiten  chrtttfichen 
JahrhiiiHlorts;  wiii-c  es  also  cigcne  Arboil  <l.  h.  aiif  oi;;oiie  Anst-hainint;  und  ci^jcnc  Benutzun^ 
iler  ein.schlagliehon  I.itoialiir  f^e^riiiKiol  i;evveson,  nioht  aber  oiiie  frcmdo,  so  wiirclc  es  natiiriich 
mil  dcr  Abfa:9«ung£2cil  auch  iiboraU  iiii  Eiiiklang  stohon.  Die^  ist  abcr  uichl  dor  Fall:  >  ioliu<,'hr 
rcicht  cs,  wenige  Einzebiheitcn  auBgeRommcn,  scinem  Inhalte  nach  nicht  ttbcr  die  Reiuerung 
Trnjntiv  hinan<:.  Ztin  Bp\vri>;r>  «ollen  hier  eini;_'p  hclrcffende  Pnnkfc  niihnr  nnscrJcutct  wenlcn. 
llckaiiiitlich  bciitand  iu  dcr  riiuiiiichen  Kab>ci-zcit  ilic  Sillc,  da.ss  luaii  ciilwcder  ncu  gcgrtiodcte 
Stiidte  naeh  dcn  Namen  der  jvweiligen  Kaiiscr  benaimte  oder  dasa  auch  iiltere  Stlklte  ihre  fril- 
hcrn  ii  ii  ilcn  kai.serlichen  Bcnenminj;en  vertansclitcn  DarUr  lierert  dic  Gi'srl)i(htc  der  erston 
nmiisi  hen  Iniperatoren  violo  Relo};!',  boi  Nionianilrn  ;ilior  zalilroiehcr,  als  huLsichlhch  Iladrians. 
Kine  grusso  Mcngc  von  Siailien  crbiclt  uiimlich  \(m  diesom  dcn  Niuncn  Adrianopolis  ^iuultas 
dvitates  Adrianopolis  appdlaviL  Spartion.  Hadcian.  90.):  und  noch  kiioncn  liber  zwani^  namhaft 
;;cmaclit  wordon  dic  enlwo<Ier  nach  soinem  Vornanii  n  ArHuf.  ijrlor  iiach  seinem  Hau|)tii;impn 
beiiaont  wurdcn.  So  Adriauopoiis  in  liiriicicn,  friihcr  Uj>cudania  ;.Viumiiui.  XXVII.,  i.;,  Adrtano- 
theras  in  HyBicin.  Adriane  tn  Cyrcnatca.  zwei  Aelia  in  Hispanian,  Adte  Gapitolina,  friiher  Hiero- 
solyma  u.  s.  w.;  remcr  Stratoni<-ea  in  M^u  oiinni'  ti.  Mo|>sucsto,  Adana«  Aegac  und  Tarsus  in  Ci- 
lirioii.  Nof» - Cacsarca  im  P(mtu.s,  Cloneis  in  Tlir;n  ii  n.  Dir)  C;k  >arr'a  in  Pal;i>tinn  u.  s.  w.  Gleich- 
falls  vcrdankle  ihni  Marcianopolts,  dio  Ilauptsta<it  Lnter-Mocsien>i,  Gruiiduiig  und  Bcncniiun^ 
(Amnuui.  XXVD^  i.).  Nun  fiodct  sich  aber  mcrkwiirdiger  Weisc  von  aUen  auf  Badrian  bczii^- 
lichcn  Ortsnamcn  nur  cin  einziger  im  Plolemans ,  niimhch:  'hQoaolvfuc  ij  vvv  xcdovtUvr}  'Adia 
KimiTtahiu  [V.,  16.1,  daderZusalz  bei  PhilippopolLs :  >j  jMtl  'AbQumonohs  llll.,  II.)  falsch  und  im 
rwoirolhafl  (ilotsscm  isl.  Cf.  Wilb.  ad  h.  I.  Ueberhaupt  wird  von  Stiulte-Namcn,  dcreii  Kutatc- 
hunf;  der  Rcgioiungnoit  Hadrians  anj3;chbrt,  auaterdcm  nnr  noch  dio  Stadt  nnd  der  Ninnoa 
'Ain.(rmw  iri  .\(\^vpfrn  crwhlinf.  L'n([  ilofh  werrir^n  S*i!iltc.  wr^lrhi^  nacli  fi  iihorn  Kaisem  bcnannl 
sind,  iii  grosscr  Zahl  aufsjs-luhrl.  bo,  uia  bei  dorn  naclision  \  oi  l,;iii^.  r  Tmjan  «lehcn  zu  bleiben, 
Aeytov  A'  Ovhtla  (II.,  8.)  Tpciwv»}  Aeyiav  [W ,  S.j  7>aioKo§  ;.<ur,  v  III.,  i)  TQoiavtt  }\\.,  i  .) 
Ovkauxv6v  (in.,  8.)  Ovlxutvov  -111.,  9  'rQuuiv6:toh>;  111,  II.)  TQaiavomlts  (V.,  2.).  Auch  wcet 
auf  Trajnn  dcr  Sladtname  nXfazivojtohi  (111,  II.;  hin.  Wic  hiiisichtlieh  jener  Sliidte,  so  wic- 
dcrhoit  sich  dassclbc  mcrkwiirdigc  Schweigcn  auch  hiosichtlich  dcr  ncucn  Pi-ovinzdiciluugcn, 
wdcbe  Badnnwk  und  seinem  Nachfolger  AadoiiMm  sugeschriebeD  werdeo.  So  wnrde  namenilieh 
vfiii  crstcrm  Itiilien  in  vi<'r  Jurisdiclioiien  gi-theill.  Mii.ss  nun  schon  ;illi's  ihosi  s  dic  Vertnulhiing 
bcgriindcn,  dass  das  Wcrk  dcs  Holemaus  sciocm  StoIFe  nach  dcr  Regicruiig  Trajans  angchiire, 
80  dcutcn  auch  noch  andcrc  Einxeinheitcn  auf  dioselbo  Zeit  hin.  So  erscheiot  Dacien  noch 
nieht  als  Provins:  noch  auid  hier  nicht,  wto  bei  don  ttbrigeii  Donan-Pkovinseii  die  Standhjger 


Digitized  by  Google 


1T4  — SIT.  45 

romischer  LegioDen  auijgcruhrt  und  noch  wird  ZamiizegeUiusa  aLs  koni^lu  la*  Ro^idonz  aufgefiihrt, 
wenn  aneh  ronusche  Colonicn,  die  gleich  naeh  der  Bewaltifitinf;  Daciens  j^c^irtindot  wurdon, 
schon  nanipnllich  nufgczcichnct  stchcn;  cin  Schwankcn,  ilas  .sieh  ebeii  tliircli  dic  mclirfiiclicn 
Ausgalirn  dr-s  }faiiiiits  frklarf  iind  wolil  d  irauf  hinzudctitcn  schcinl,  da~--  dii'  li  tztf  diojcr  An.s- 
gahen  bald  nach  dem  Kndc  dcr  UacLschcn  Kricgc  ervchicn.  WeuigslciLs  ist  cs  danii  auch  er- 
IdMrfich,  wanmi  die  «piiteni  parlliiBcheii  Fddziige  Tngmti  flJr  das  Werk  noeh  kdne  AufibeatG 
Hcfcm.  Blchrcre  Yblkei-schaflcn  trctcn  niimlich  dainals  in  dcr  Gcschicluo  auf  iind  schlicsscn 
sich  (lcn  Ronicm  an,  wic  dic  HeniochiT,  Machelonen,  Apsiler,  werdcn  abcr  vom  Ptnlemam  nicht 
cmabnt;  mehrcrc  Orlschaflcn  in  Jlcsopolamicn ,  ^bisyricn,  Bal)ylonicn  iind  Arabicn  crliinjien 
ebenfidie  damals  entwcder  durch  hartuiicki^c  Verlheidiginng  oder  durch  sonsti^e  kri<'^crische 
Erei^rnisso  cincn  geschiclitliclir-n  Nanicn,  Adrmvsfrc,  Mivi-;rrn'  itn  Tii^ii^.  Alr.i,  Ozn-.dil.uia, 
aber  auch  liie  kennt  und  ncnnl  Ptoktmus  nicht.  l^autcr  Ihat>aciiea,  dic  wobl  nicht  bezwcifcln 
iassen,  das.s  wcni^c  spiitere  Zathaten  anssiescMossen,  der  gcographiscbe  Stoff.  dcn  das  Wcrk 
des  Ptolemnus  bielet,  dcr  Regicrun^iszcit  Triijnm  entsprichl.  In  diesc  und  dio  Se^cntng  Donti- 
(lanx  fallt  nun  ab(>r  dio  schiiftstcllcrisehc  W  irksiiinkeit  d  s  Muriuu^:  dotm  eiiiitial  nennl  ihn 
fioieindus  dcu  spiitc&tcn  dcr  gleichzeitigen  (jt^of^raphen  ijiouaos  tmv  xa^  1^/1«$  I.,  (i.;  und  dann 
wissen  wv,  dass  er  einen  Thefl  aoincr  Nachrichtai  iiber  AfHca  den  FcldzUgen  des  i<il<0ceiw  und 
Ma(i-i'itijs  vcnlaiilvf,  von  donrn  erslcrer  nach  Euscbius  im  J.  86,  aLso  unler  Drimiliiin,  i,'<^L'cn  dio 
Naiiamoncn  kncf^te.  Y<!i.  Zonar.  p.  580.  C  ed.  Venet.  —  So  bielet  diose  ganze  Untcrsuchung 
oni  einsiuiuni.!<cs  iu-gebniss,  diis  aufteoscbeinlidi  fur  die  eperieOe  Krilik  des  ft^mSm  von  groeser 
VVichti}jkcit  Lst.  Die  Kachrichten  dicses  Geographen  stellen  iins  al.so  Deiitschland  nicht  in  dcn 
Vcrhaltiiis--cii  dnr.  wie  es  sich  uni  die  Mitt<!  oder,  da  raan  iiTthiiinlii  I1  dic  Alifas-iiii;^szclt  bi-her 
zwischcn  lUU  und  180  n.  Clir.  annahro,  gar  gegcn  das  Eude  des  zweiten  chrisllichcn  Jahrhun- 
derts  bcfiind,  somdOTi  die  Germanb  des  P^lmSM  oder  richtiger  dos  JlfitrMtw  ist  der  2ei(  oach 
bald  oach  TadtuB  zu  aetzeo,  CidgUch  gegen  deu  An&ng  des  gimannten  Siiculums  hinabvuriicken. 


474. 

M.  iMdiwa  hMmimi  wchrte  den  Einbmdi  der  CaniAen  b  Belgien  ab.  (IKdiosJnlianus)  Be^jicain  sancte 

ac  diii  rexit.  (^iuchi':,  Gcrmaniac  popiili*.  qtit  Alhim  ntivfum  nrcrilchnnf ,  cnimpcntibus  rcsiitit 
tuuiuiluariis  au\iliii>  provincialium:  ob  quac  consulatum  meruit  tcstiinonio  imporatoris.  Ael.  Spar- 
(iaii.  Did.  lolian.  c.  4.  Wdl  das  Gonsnkit  des  iMitw  Juikams  ias  Jahr  475  flilU,  so  fand  das 
&eiijniss  hiichst  wahrscheinhch  im  vorhergehenden,  also  wiihrend  dcs  Markomannen-Kricgeg 
statl.  Glcichzcitii;  waicn  ntich  die  ratfcn  wiedcrholt  pef!;cn  dic  Riimrr  als  Feinile  aiifgelretcn. 
Calli  in  Gcriuaniam  ac  Rtieliam  imiperanl  .  .  .  (inisi,us  csl)  contra  Oiitos  Aulidius  Yictorinus. 
Capilol.  M.  Anton.  phii.  c.  8.  Cattos  etiani  debellavit  (DMSm  Julianus).  SparL  1.  c.  Es  iSsst 
.sich  dahcr  wnlil  aniu  limcn.  da^;-:  dio  Di''iif-i  licii.  dercn  Hiilfc  der  KaLser  i;t  u-cii  die  Donaii-Volker 
erkaiiflc,  aus  dcm  Hhcin-Wcscrlaodu  stammten.  cmit  et  tienaanoniia  aiuilia  oonlra.  Gernianoa. 
Capit.  1.  c.  0.  24.  V^.     Ledebor*«  Bruclcrer  S.  247. 

211—217. 

60.  Die  Deulschcn  an  der  Nordsee,  in  dor  Gegend  der  Elbo-Miiadung,  vcrmuthlich  aLso  dic  Giiichen^ 
•nwingcn  sich  von  CmwaiBa  Tribnt  uad  SolddicnsL  9n»ilitol  ntd  %u»  «09  teo*^  mMrt^ 
jMpl  ws  xov  "AXfitSog  kePoXas,  olxovvTotv  ixQia^oavto  xqos  avzov  tptXlav  airovvxts,  Tra  jfiijiuttit 
Aff^r.MJrt».  (^ft^)]  yciQ  ovzas  iTCtTCQUXfi,  6vp>ol  avrtfi  l^rt^ivro  TcnXmiqSHV  amdovvtts'  olg  %aOi  6vv- 
i&sTo.  7UU  yui/  d  xoqu  jvciftqv  avco^  iliyeto,  tuW  offuvtts  tovg  xit^^S  tSovlovvto.  dl^9iis 
fwp  vouf  tHtvtevg  «Rfsol^  ilsiffito,  foQr     H  *Ab|PseAns  «i^|Mi|Jov  ad  co  i^fiiQia»  mA  t»  jgutbm 


Digitized  by  Google 


46 


aoifttxtv.  (z6  (uv  yKQ  ix  iioi.i^dov  *ara(f/v(fOVfUvoVt  to  6e  xcm  i*  %aXxov  lucttcgffvwviiwov  ioxivti- 
tm,)  Dio  Gaas.  LXXVJL,  U. 

256. 

61.  Die  Franken,  fiir  welcbo  noch  lange  dcr  Haaus  Sigambern  syDonym  gpbraacht  wird  (vgL 

.  ob<m  Nr.  37.;  und  wclcho  (Iil*  siiinpri^cn  Niedcrangen  an  der  Issel  bewohnen  (rranci  inviis  stnii 
paludibus,  Flfiv  Vn|)isc  Pnt!»  12  ,  raiii;f>n  an,  von  hicr  aus  in  Gnllien  ein/iulriiiiifn,  worden 
aber  vob  dem  nailimaligcn  KinM.T  Aurclian  ^daoials  Feldiierm  des  liaitieRS  Valerian]  zuriicLge- 
trieben.  Idem  (Aorel.)  «pud  MagDntiBCum  Tribunus  lc^^ionis  sextae  GeUicanae»  Franooe  imieniefl^ 
cuni  va^arentur  por  totain  Giilliuni,  sic  ami\i(  «ft  (reccntoe  OL  hiscaploe,  septingentjs  mteremtifli, 
eub  corona  vendideiit.    Vopisc.  Aiirclian.  7. 

Von  dieser  Zcii  an  wiudcrholtin  sich  dio  Kricgo  dcr  Franken  gegen  die  Romcr.  —  Dcii 
Gegenkais4'r  Ih^sitmius  261)  nnlefstiittten  die  Franken  gegen  Gallien.  (TrebeH.  GaUien.  7.).  Kaiser 
Anrelian  riihite  bci  sciticm  yrosscn  Tiiumphc,  im  J.  274,  Franltcn  unlcr  tli  n  }irsip;;t('n  Volkorn 
niit  auf  (Vopiiic.  AurcliaD.  33. : ,  und  dcr  nacluualijje  iuu^r  Jhrobus  hallc  sich  im  Kiicjje  gegen 
dieselbeii  au^geseiduiet  ^Vopi^c.  Prob.  20.) 

277. 

62.  Kaiscr  Probus  nimmt  don  in  Gallien  cingedrungcncn  dcuLschen  ViilkcrschalVcn  die  gemachicn  Ero- 

bcrgngen  wieder  ab,  und  treibt  sie  Uber  den  Rbein  lorileL  (Vopise.  Prob.  13.)  —  Bei  dieser 

Gclcgcnhoit  iiwi;  f'>  urx  In^hcn  8cin,  dass  er  gefangene  Frankcn  an  das  schNsarzp  Mccr  \(t- 
pihuttU!,  die  abcr  von  hier  aus,  aU  Seeraubnr,  das  mittellandischc  Mcer  bcuuruhigtcu.  Cffcq^ 
nmv  twv  ^aetXil  (sc.  n<f6^(p]  aQoati»6vTov  xal  tvxovTtov  oix^anai  fioifd  rts  ««OtfraM,  sdo£M 
tvxo(fii<saaa ,  tijv  'EiXiAa  twisaitaU»  tamtav.  xol  Xixikiif  xffotHjfintftt  wA  ZvQaxov^mw  ntpo^ 
liilaou  xoXvv  xaru  Tavtrjv  tiffYttOato  <p6vov.  "fj^i]  ii  xal  jiifivrj  7tQo<jo(fiua&tt<}a  xui  thoxQOvO^ilaa, 
ivvufuas  i*  KuQxi^ovos  iatvixdtuf^e,  olmt  yiyovtv  ckad^g  iffeevtA&av  o&adi.  Zosim.  llistor.  1.,  71. 
—  Recnnabat  qm'ppe  in  antmos  iUa  sub  divo  Probo  et  paoconun  ex  Francis  captivorum  mcre- 
dibilis  audacia  et  iiuli.inia  rdicilas,  qui  a  Ponto  u^pie  conr^tis  navibus  Graeciam  Asiamque  po^ 
pulali,  nec  impune  plci'is(|ue  Lihyae  litonbus  appuLsi,  ipsas  poslrcmo  nnvalihiis  qtionfhmi  victoriis 
nubilcs  ccperant  Syiacusaii,  cl  immcnso  itiuerc  pervccti  occauum,  qua  torra.s  irrupu  iiiuuvcraut, 
aique  ita  eventn  tcmenUrtis  ostonderant,  nihil  esse  dansom  puntieaa  despewtioni.  qno  navigiis 
pnlcrct  acrcssti':  Ktimcn.  Pancityr.  Conslantio  dict.  cap.  1S  — ^  Es  ist  hicraus  zii  schlicsson. 
duss  die  Fraukcu  schou  von  ihror  Ueimath  her  mit  ScbiOahrt  und  Seerauborei  bckanot  sein 
nnusiea.*) 

287. 

63.  iJic  Sacbson  crschcineu  im  nordw estlichen  Dcutschland  als  Grcnznachbarn  dcr  Fraoken  (Franci 

et  Sozones  iisdem  oonfines,  Ammian.  Marcellin.  XXVIL»  6.),  ond  tvierden  den  Rtimem  beknmit, 
indem  sic,  ini  inscliafllich  mit  dcn  Frankcn,  die  Kiisten  von  flclgien  und  Arinorica  beunruhi.^^cn 
Kaiser  Diocletian  uberlriif^t  dic  Vertheidigun<{  der  bedrohlen  Provinzcn  dem  Carausiua,  dcr 
aber  die  erlangte  Machl  bcuutzt,  sich  in  Britannicn  zum  Ilerrscher  auEeuwerfen.  Carausius  .  .  . 
cnm  apad  Bunoniam  per  tractom  Be^^e  et  Armoricae  pacandom  mare  aecepissei,  quod  Frawii 
et  Saxonee  infestabaat, . .  .  porparam  «imsit  «i  Briianniaa  oecnpaviL  Entrop.  K.,  21. 


*)  Dlt  Begebeoheilen  der  FraDken  werden  weiterbin  nnr  erwabnt,  in  ««fem  tie  mit  denen  der  &ach*en  in  Vettin- 


Digitized  by  Google 


187. 


47 


AbctP-se^en  von  jener  isanr.  vorpinielton  und  unklar^^n,  wahrschoinlich  nur  einer  verdoihotmn 
Lesart  angehoingcn  iNouz  dcs  hoiemaus  ;s.  Nr.  58.J  lemen  wir  dic  Suchsen  urspriinglich  zwischcn 
Elbe  iukI  Weser  kemieD,  imd  gerade  dieses  Land  bat  das  gaiize  Mitt^Her  bnidiirdi  don 
Namcn  Sachsen  vorzugswci^c  hrhnltr  n.  Ist  hiiTiiaLh  anzn  ichnion,  dass  die  Sachsen  Nachfrili^iT 
dcr  aUon  Kauchen  warcn,  und  zu  dicscD  ia  demselbcn  Vcrhaltnisse  fitehen»  wie  die  FrankcQ  za 
dcn  Sif^tnbom?  —  Dem  twaffom»  qMiterer  Dicbler,  welobe  die  Bewobner  dei  SeiAMila&dea 
noch  Kanchon  nennen,  ist  allerdiogs  nur  wedig  Gewieht  bjisakigeD;  x.  B.: 

—  Rhcnumquc  minncom 

Cornibus  infraclisi  adeu  mitescere  oogis, 

Ut  Salios  jam  rum  colat.  flexosque  SicaiDbri 

In  falcem  curvent  Kladios.  i^t  minasque  viator 

Cum  videal  ripa.s,  quae  sit  Romana,  rcqnirat: 

Ut  jam  trans  fluvium,  non  indignantc  Cauco, 

P&acat  Bel^  pecus  —  Ctaudian.  de  bnd.  Slfficb.  lib.  L  230«-SMt. 
.\Ito  Sai,'Pn  iihiT  die  Ilcrkimfl  der  Sachscn  Sic  soltcn  zu  Schiffc  (aus  Skandinavien?)  in 
das  .spatcr  von  ihncn  benannte  Land  gekommcn  sein,  uud  zwar  zuersl  das  nochmal»  sogenannte 
fladeler  Land  ara  Bdceo  Ufer  der  Nieder-Blbe  b  Besibc  genomment  dami  Too  bier  ans  einen 
Tbeil  dos  damali;2;en  Gebieles  der  Thuringer  erohcrt  haiicn.  Widukindi  Res  pest.  Siixon.  Uh.  l 
c.  3 — (5.  ap.  Portz.  Monum.  Gcrm.  hist.  Scriiitoi.  Tom.  111  pag.  447.  .sq  'rber  dic  friihcre 
Ausdchnunjj  des  Thiiringer  Landcs  bis  an  dic  Ostscc,  vjjl.  Fabricius:  das  fruhcre  Slaveuthum 
dor  zn  Dcntsehlaod  gebttrigen  Ostdee-LSnder;  in  d.  Jahrb.  des  Itcldenb.  ToreRM  f.  Geseli.  «t 
Allorlhuni.sk.  6.  Jahn;.  S.  7— 11  '  —  Tino  andcre  Tradition  las.st  (mit  rnikolimn^  dn  wirklichen 
Coschichto  ?;  dic  Saclisen  aus  Brilannion  konniion,  vorwcchsolt  abcr  jonen  altcn  Eroberungskriog 
gcgcn  die  Thiiringcr  mil  dem  viel  spatcrcn  :i\r.  81.),  vou  den  Frankca  und  Sachsen  gcmcin- 
schafOicb  gpfiihrten  Krio^c,  wolchor  dem  Thiinngiachen  Reiche  em  Ende  machle.  Tnundalm  S. 

Alcxnndri.  np  PiTtz  Scriptor.  T.  II.  pag.  674. 

Dcr  moralischo  Charakter  der  Sachsen  wiixi  ats  rauh  und  grausam,  aber  edelmiilhig  ge- 
sdiildcrt  GeiiB  Saxonom  fera  cst.  Salvian.  de  gobem.  Dei,  Kb.  IV.  (in  ej.  Opp.  ed.  Rittei^. 
Nor.  1623.  |>a};.  141.)  —  Saxones  crudelitate  cfferi,  sod  minus  pcrfida.  Id.  lib.  VII.  (p.  263.) 
Letztcros  wii-d  besondcrs  im  Gcgcnsatze  zu  dcn  Frankcn  gesaiit  'qniljDs  fnmiliarc  est  ridondo 
fidcm  frangcrc,  Vopisc.  Procul,  13.).  —  Gcfaugcnc  Saclisen,  welchc  zu  Hom  in  bluUgen  Kampf- 
flf)icl«i  aahrcleo  sollten.  brachten  sklk  sdbst  ums  Lebeo,  nm  dieser  bircnflicheii  Sehmacb  zu 
onii;r  hi  ii.  S\iiini.ich  lih.  II  rpist.  46.  —  Auch  spatore  Schriftsteller  riihmon  din  sittHchcn  und 
biirgcrlichcn  Tugcndcn  dcr  Sachsen.  Lcgibus  eliam  ad  vindictan  malefactonun  optimis  utoban- 
tnr,  et  mnlta  utilia  atque  sectmdwn  legem  natoiae  honesta  in  morom  probitate  habere  sinduerunt 
IrJinsl  .S  Alox.  I  c.  pag.  675.  —  bi  antiqua  Sa\onia,  si  \irgo  palf  rn;iin  ilomnm  cum  adullerio 
maculavcrit,  vcl  si  miiHor  marilata,  perrlito  focdcro  niatriinonii,  ailnlicrium  porpetravcrit,  ali- 
quaudo  cogunt  eam  propria  manu  pcr  lafpienm  suspensam  vitara  finirc,  cl  super  bosUim  iUius 
inocssae  et  conerematae  eorruplorem  ejus  snspendmit;  aliquando,  eoogr^to  exerdln  fbemineo, 
flai;ollalnm  eam  mulicrcs  per  pa^os  circumquaque  ducunt,  virgis  cacdontes  cl  vcstimenta  oi  ;»h 
scindcntcs  iuxta  cin;^ulum,  et  cultellis  suis  totum  corpus  eius  secantes  et  punsentes.  minutis 
vidncribus  crucntatom  cl  laceratam  de  villa  ad  vilkun  mittunt,  et  occurrunt  sempcr  novac  flaf^el- 
latrioes,  zelo  pudidliae  adductae,  usquc  dum  eam  ant  mortuam  nut  vix  vivam  derelinqunnl,  ut 
caelerac  limorem  adultcrandt  ct  linurionili  haboanl.   Bonifac  Hpist  cd.  Wiirdlwein,  pag.  192. 

Im  Kriegc  macblen  die  Sachscn  sich  dcn  Romern,  vor  allcn  andem  ihrer  Feinde,  durch 


ihre  Starke  mid  Gewaodlheit  fiirditbar.  Die  EigBBilfaamliohkeit  ifares  K(^||ilhreiis  besimid  ni 


2«T  —  30t. 


uncm'arteten,  rascbcn  und  '«-echsdoden  (^bcrfallcn.  Zar  Seo  zcigtcn  sie  besondcre  Geschick- 
liclikMt  imd  Aindaaer.  ^gayyot  «al  ZK^oveg,  tav  vxIq  tov  'P^vw  tui  fotUfit»  9«lttcna» 
itim»  ra  ftaxiiitiraxtt.  Julian.  OruL  I.  in  Opp.  ed.  Spnnhcm.  pag.  3i.  —  rtftucvmv  zs  oi  TiQot- 
«rof  ra  'Prfi'©  x«t  ti;  daXarrii  ty  ^Qoi;  t6itf^av,  .  .  .  oti  Sj)  aJrj]'  ngo6oau£  dvOiucxa  Jtai  ^<<>f(& 
iiacpiQovta  xuv  aiXav  i&vov  yivij  ^aqpoQtov  ovx  axo^  fM>i^>  ^  rvY%ivu  xitlrtg  ov*  mf^til^ 
ii£  m»«g  foSno  l^fMi&ntf  oAr:  Id  Orai  IL  L  c.  p.  66.  wo  iwar  die  Saehsen  nicht  aos- 
driicklich  ponannl  wcrdcn,  aber  nach  dcr  anjjcfzcbcncn  Lap;e  zwLschen  dcm  Rhcin  uml  dpm 
wc$llichen  Mccrc  (d.  h.  der  \ordscc)  doch  wolil  zu  verstchcn  sind.  —  LaioviSt  ^avrov 
TUtQriQOUtcoi  tav  ixtiai  ttiiOfUvav  PoQPaQOV,  dvfia  «cu  QUfin  xtd  xo^fp/a  rg  «iqI  ras  C^X^S 
vonl^ovrts.  Y.osim.  Ilist.  UL»  6^  —  Prac  cactcri^  hostibm  Saxoncs  limcntur  ut  repentinL  Amuiiaii. 
Marccll  XMII .  2  —  SaToncs,  pens  in  Oceani  liloribus  ct  paludibus  invii.s  sita,  virtutc  et  agili- 
late  lcrribiiis,  pcriculosa  rumaiuii  tinibui».  Orosius  Iltst.  VII.,  32.  —  Nuucius  asscvci-avit.  vos  .  .  , 
litoribus  Oocani  curvis  merrare  conlra  Saxcnnm  pandos  myoparoncs,  quonim  (piot  rcmi^es  vi- 
dcris,  totidem  te  ccrnerc  pules  archipimlas,  ita  simul  omRM  inpmnt,  paront,  docent,  dLsciint 
latrf>oin,iri  .  .  Hoslis  cst  omni  hostc  truculcntior.  lmpro\i$as  agjjrcdilur,  provisus  elnbittir; 
gpcruit  objectus,  steriiit  incautosj  si  sequatur,  iutcrcipit;  si  fugiat,  evadit.  Ad  hoc,  excrcenl 
tllos  nanfragia,  non  terrenL  Est  eis  quaedam  einn  discrkninibaa  pela^  non  notida  aolon,  aed 
f,iTni!i;irit;is.  Xam  quoniam  ipsa ,  si  fpm  Irmprslri';  ost ,  hrnc  .trnTrf»';  rffifit  nrcapandos,  llioc 
prospici  vetat  occupaturos,  io  tuedio  iluctuum  scopulorumquc  coufragusorum  »pe  anperventiH 
laeli  pendtiaiMur.  Sidoii.  ApollBnar.  lib.  Tm.  epist  <L 

297. 

64.  l)ie  Frankcn,  welchc  unter  dem  Schutze  des  tarauxiu.<i  (vgl.  63.)  Bata\*ien  und  <las  Land  bis  an 
die  Sdieldo  beselxt  haMen»  werden,  nach  der  BeBicpmg  des  iolzteron,  dareh  don  Kaiser  Cm- 
.staiitius  wieder  zuriickgelriebcn  urnl  zuui  Tlicil  auf  rbiiusches  (icliicl  vcrpflaiizt.  Mulla  ille 
(Coiistnntius)  Fraucorum  niillia,  qui  Balaviiim  alias«{uc  cis  Rheniim  terras  in\aserant,  inlerfecit, 
dcpulit,  cepit,  abdutit  Epitbal.  in  Constantini  cl  Faustao  nupltis,  cap.  4.  —  ^Constantius) 
(luui  aedificandis  classibus  Britanaiae  recuperalio  comparatur,  terram  Bataviam,  aub  ipso  quoiH 
dnni  .iluinno  sun  n  (Ii\  iT>is  Krnncnnim  irculiLiis  nrctifvitam .  omni  hoste  piir^Rivil,  nec  rnntcntus 
vici^,  ipsas  in  Komaiia^  transtulit  natiuncs.  Etinicnii  pancgyr.  Constuntino  dicl.  cap.  5.  — 
€ontc8  Franconun  penilna  excisae.  Ejosd.  panci;.  Conslantio  dicL  cop.  47.  —  Dims  ietileres 
bloBB  dne  rodooriac^  floslcd  war,  lehrt  die  Fdge. 

m 

4(5.  ?(m  Kaiser  ComtmOin  dem  Grosaen  'wird  iieriihmt,  dasa  er  aoinea  Taters  CmulanliM  Siege  iflier 

dic  Frankcn  forlj;osetzt,  und  don  vcrrintcn  AnjjrilT  der  Bructcrf^r.  riiumaven  und  niehrcrcr  an- 
dercr  dcutschun  Volkcr  aiif  das  Honiischc  Gubiet,  durch  pcrsonlich  ^eriibrte  Lnlerfaaiidlungon 
iibi^eweudot  habe.  Tii  jam  ab  ipsis  coram  (sc.  Franconim:  re;;ibiis  aiispicatus  cs,  nmidque  et 
praclcrila  iUoruni  sccleni  punisli ,  el  lolius  !.'enlis  Itibricain  fidciii  tiinore  vinxisti.  Epilhal.  I.  C  — 
AlTc^  i'-'!  |uicn:i  (cmeritatis  rcfics  ipsos  Franciae,  qiii  pcr  iiliscnti;ini  patris  tni  pnrem  violaveranl: 
nnn  duhitasli  ultuuis  puoirc  crucialibus,  nihil  veritus  grnlis  illius  o«ha  ct  inc.xpiabiles  iras.  Eumcn. 
paiieg  Coostantino  d.  cap.  40.  —  Fhmci  ipsi,  practer  ceteros  truces,  quorum  vis  cum  ad  bcUa 
circr\  cscerol ,  ultra  ipsiim  oceaniim  acslii  fiiroris  cvccla,  Hiqiaiuarum  cliam  oras  armis  infc^las 
habcbal:  ii  igitur  sid)  armis  tuis  ita  concidcrunt.  iit  delcri  fundilus  pos.sont.  .  .  .  Qiiid  metnoreni 
Bruclcros?  quid  Cbamavos?  quid  Cheru.<ico$,  Vangionas,  Alatnanos,  Tubantcs?  bcllicum  slrcjiunt 
nflimina  ci  immanilaa  barbtriac  in  ipsts  vocabnlU  adbibct  borrorenL  Hi  cmnos  si^iBlun,  dein 


Digitized  by  Google 


tss— sss. 


41) 


prtritor  arma»i,  conspiralione  fooderatae  socielatis  cxarsorarl  Tn  tainon,  tmpcrtHnr,  nihil  mnpf 
tinuiisii,  qiiam  ne  tiniercris.  Adi$  barbaros,  et  dissimulato  principis  iiabitu,  qunm  pruximc  po- 
leraa,  cnm  duobus  acoedis.  Nuncpiam  «bI  excebior  prinoipaiiis,  qnam  Vnm  se  pablico  sDbmiuil 
oflicio.  Facis  verba,  sprm  illonira  agitas  et  versas  credulitatcm.  iicLas  tc  cs.^e  praesentem.  .  .  . 
Invictos  ducis,  ct  solu»  tiraeru$.  Tot  regna,  (ot  populi  et  tantanim  natiounm  coogregatio  iiidigDam 
$e  viribus  tuis  putat,  qucm  credit  abeentem.  Nazarii  panegyr.  cap.  47—48. 

66.  I)ic  Sacbsen  dringen,  gjeichzeitig  mit  dco  Frankcn  und  Alemaoncn.  in  die  Rbeiugegendcn  cin,  wo 

iiber  vierzig  Stadte  veTheert,  ausgepKindert,  mi  wde  threr  Einvrohner  weggefiibrt  werdeo.- 
Der  Kaiscr  Constantius  wird  hierdurch  veninlaaa^  iemem  Neffbn  Julian  die  Aursicht  iiber  Gallien 

7M  (il)erlratr*»n  /SreniJTKvrM»?  .  .  .  9(cStut>og  6f  rn  nmTftyrtv  'PauKhig  trrr^ma  fiaQ^aQixt:'.;  itfodotg 
a3ini.i^lifuva,  xtti  ili^ccyxov^  niv  xai  yOM^ULvavs  nuu  ixclovtts  i^dtj  TtgattQdxovta  aoifis  ixixfiiievas 

mTc;  Tr/.rj&oi;,  li]\'6autvovg  (Xtxu  n/.ovTOv  ).(rrf  VQcov  dvaQL9[i7'jTov.  x.  t.  A.  .  .  .  fx  tjji'  '.■^i]i'K)V  'lov- 
kiavov  (utaxtftxtrixt,  tws  avzo&t  ^doCo^ovai  evvowaf  .  .  .  iad  di  lis  rijv  Itakiav  ix  Tijs  "EiXa- 
6os  neTaatfiTos  ^k9tv,  MmMfWtfl  (li»  «iMv  uatlkl^,  .  .  .  miI  vo%  vst^  ras  "Mxus  IdvtUiv 
Siufmw,  Zoaim.  Hisk  UL,  I.  S.  —  Ct  Ammian.  Iforcdl.  XV.»  8. 

336. 

67.  Mim,  nachdem  er  das  liidte  LTer  dea  Oberrboins  von  dmi  Alemamien  befreit,  und  den  Nieden^ebi, 

von  Coblciiz  l)is  Cblu,  ganz  vcrhcert  g;cfunden,  nimmt  Coln  wicder  in  Besitz  und  schticsst  mit 
drn  IVnnkim  IViedcn.  Nullo  itaque  posthaec  rcpiifmantc,  ;ui  rfcniperaiidam  ire  placuit  Agrip- 
pinaiu,  aiitc  Cacsaris  in  Galiias  advcnlum  c\cisam:  pcr  quos  tractus  ncc  civitas  uUa  visilur,  nec 
caflldlum»  mri  quod  apnd  Conflnailei,  locam  ita  cogBomiiwlam  ubi  amnis  Him^  conrumfitur 
Riieno,  Rigomagum  oppiflum  cst,  et  una  prope  ipsam  Coloniam  turri?.  leitur  Agrippinam  ingres- 
8US,  non  ante  moUis  cst  oundc,  quam  FraDoorum  regibus  forore  mitcscoote  perterrititi,  pacem 
6rmaret  Rdp.  interim  proAitaram,  et  arbem  redpent  wonHiawmaii.  Amiiian.  IbreeU.  XVI,  3.  — 
Wahrschcinlich  sind  untcr  dem  .Namcn  dcr  Franken  ftuoh  dw  nach  d.  VOr.  an  dieaem  KriegO 
{[leicbxeitig  beibciligtcn  Sachsen  mit  begpriffen.. 

368. 

08.  Die  Sachsen  versuchen,  durch  das  Gcbict  der  .salischcn  Frankcn  'dic  h.itavische  Insel,  in  das  Rd- 
nusche  Gebiot  einzudringeu,  und  ak  die  Frdnkeii  ihnen  den  Durchzug  verweigern,  greifen  sic 
das  Rdmiscbe  Gcbiet  zu  SchilTe  an,  l>emachtigen  sich  aber  Kuglcich  jener,  dorch  di«  Theilung 
des  Rheins  gebildcten  bisel,  so  dass  dienranken  sicb  genotlii  i  n,  bei  denRSmem  Zuflucht 
zu  fuchcn  Zdl^ovts  .  .  .  Kovddovs,  ftotQcn>  CfCn'  oitkc,  tis  tijv  vni)  PcafuUtav  icaxexof*ivt)v  ixxin- 
xovCi  yiiv.  01  Se  vaco  ^Qoyxttv  o/to^cn'  avtois  uvtav  *ai.v6iuvoi  diap^vai,  .  .  .  xioiu  vavmiyij- 
tifumt  wd  9m  tw  'Afwov  ^iao  ^QOYXon'  izofuvriv  vxeQpaXXofUvoi  y^v,  ixl  vxi^xooi»  'As« 
fmbie  ifide9ifiear.  xoi  Beu^l^  xgooiovrtg,  ifv  ii%a  oiii,6^tvos  h  'JRfivs  vrfiSov  nout  waOtig 
jroTBu/ff?  (iti^ova  wj«J<w,  ro  ZaXtcov  ^&vog,  ^gdyxav  axoftoiQov,  Ik  t^?  olxtiag  XWQrt^  v7to  ^m^o- 
vav  eis  Tavci]v  tijv  vifoov  dxtia&ivttiSt  i^tfiaiiov,  Zosim.  Htst.  ili.,  6.  wu  nber,  aiislatt  der  irr- 
IhamKdi  genannlen  Qnaden,  ohne  Zweifel  die  Oiamaiven  zn  vmteiien  lind,  —  Aus  der  Angabe. 
die  salischcn  Franken  seien  vorher  von  den  Sachsrn  atif  dic  hatnsischc  Insrl  zuriickgedriingt 
worden,  liisst  sich  ubrigeos  scUiesscnj  dass  das  Gebict  der  Saiicr  sicb  vorher  iiber  eioco  Ihetl 

R«SWU  but.  WettCd.  7 


Digitized  by  Google 


S5«. 


clc8  Landcs  z«'ischcn  der  Issel  uod  Weser  (vicl)eicht  bis  an  die  Ems?)  erstreckte,  und  die 
Saehson  auf  Kosien  der  ersteren  sich  hier  amdehnlcn. 

Die  (lesandUTi  dcr  sjilischon  Fraoken  erscheincn  bei  Julian ,  als  dioser  cben  emen  Angrilf  gcf;cn  sie 
bcal)sichti{j;t ;  worauf  dersolbc ,  tlicils  durch  GUtc,  llicils  dun  li  Srlircckpn,  sie  zur  Ucbcr;;abe 
ai)  dic  Rouicr  bcwcgt.  —  Auch  dic  Chaniuvcn.  dic  cinen  Kiiifall  iii  das  Uoiuiitcho  Gcbicl  vcr- 
suchten,  werden  vaa  Mtm  in  ihre  vorigen  Wohn^tae  mrOdtgedrKngt.  —  JuHa»  •ehHeBst  auk 
dcn  ChamavPti  oincn  Vr>rlrn;i  iin<l  Itcliiilt  dfn  Snhn  i}irf's  Konigs  Jwclchcr  von  ihncn  Hir  frnl  '^'c- 
hailcn,  von  Julian  abcr  gcrcllct  wordcn  warj  als  Gci^icl.  —  Salier  uud  Uiamaveo  werdcn  in 
BSniischo  Dienate  aulgenommen.  Tbvro  fu^av  i  mtAiap,  iveambt  fhf  vai^  JGMMRteifi*  fle^r/<'? 
Sk  Tf9  <jrp«cTM,  rovTots  fuv  xcaa  to  x(>nrnj!n'  (\ta^Kjf6^fm,  ZaiJetv  ii  (irjSivtt  xtttvnv,  tj  xtalvtiv 
ixi  r«  'Ptofia/av  oQia  Sur(i(a'vuv,  oia  (ttj       xoXifiiovs  iqn&taiihrivs  t?)  mTtyxr]  Sl  xji  xciQa 

Kovddav  iimiviOdai.    Tiroiri;^  ccttfddfKvot  tov  xalaoffos  t^s  fthtv&foaias  oi  iMktot^  ol  fuv,  axo 
vifeov  lunt  tov  «940»  fitimUag  vno  ^Putudout  bufmomtto        ot  M  &»pifvf6fm8 

tis  tu  OQi]  xatfitaav,  ixttai  rov  miaoQog  axavtts  xa&usttt(Uvoi,  xai  i9tijovti  tic  xad^  {avtovs  ivdir 
ioitts.  Zosim.  Hisl.  III,  6.  —  Quibus  paralis,  pelil  primos  omnium  Francos,  cos  vidclic«*l,  quos 
consaetudo  Salic»  ad^icllavit,  ausos  oliui  iu  Romano  solo  apud  Toxiaudriam  locum  habitacula 
sibi  figcre  praeliceiiter.  Cui  com  Tnngros  vooissei  occurrit  tegatio  praedictoram,  opinaoUon 
repmri  Imprratnrcm  cliamtum  in  hibcmis.  p.in  ni  sid)  hac  iQj^e  practrndrns ,  ut  quicsccnlcs  cos 
tiini(|ii.'uu  in  suls  nec  laccikscrct  i|uisi(uam  occ  \cxarct.  Uos  lc^los,  ncgocio  pleoe  digejito»  op- 
po^^itiuiuo  oondtrionnm  pcrplcxtiate,  ut  in  iisdem  trtctibus  raoratunis,  dom  redeont»  maneratos 
absolvit.  Dictoquc  citius  se({uutu.s  profcctos,  Severo  ducc  misso  pcr  fipam,  subilo  cnoctoe  ad- 
«irrssiis,  tamqunin  riilrnlnis  tiirlio  pciciil^it,  jamqiic  prccanlcs  polius  quam  resuUcntcs,  in  oppor- 
tunnm  cicmcnline  paricm  ctVcctii  viclonac  flcxo,  dcdentcs  sc  cum  opibus  libcrisquo  susccpit. 
Giamavos  itidem  auaos  siniiliB  adortus,  eodem  oeleritBleparlim  cecidit,  partkn  acriler  repugnan- 
lcs  vivosqnc  captos  rompc^^it  iii  vin(  u!a :  ;i!!fis  ]iia('cipili  fujffi  ticpidantrs,  ad  sua,  nc  mililem 
spacio  longo  dcfatigarcl,  abirc  intcrim  pcrmij>it  iiiuocuos:  (|Uonim  lcjtalis  paullo  postca  mussis 
prccaturo  conftultamqne  rchm  sult,  humi  prostratis  sub  obtntibus  cjus,  [wiccm  hoc  tribuit  pacto, 
tit  ad  sua  rodir(>iit  incoluiiR>s.  Amnuan.  Marrcll.  XVII.,  8.  —  "Oti  tov  'IovHmcvov  ig  tijv  xoke(dtar 
XOQOVVto^,  xai  tav  Xa^ia^av  ixtrniUTav  rpcfSieQra  xut  rtii'rT;>;  cj^-  otxtias,  o  'lovkutvos  OwiXtOfftL, 
xoi  tijv  fiaaditt  o^av  TfQoiK^tiv  xif.tvaas,  inttdii  jtfo^Wt  xal  inl  tiis  ojj^ijs  c*<9ev  tottpfma, 
kafioB  Jtixdo»,  to  «riloBw  odv  fffoiv  v«|»tf fueiof,  ^ifn/a  iffo»  duUysto  tofg  (knffiJifoit.  kuhmv  di 
Xtnrta  noutv,  ovtov  ttotfiav,  bgav  tmtfioitMov  tt  Spn  xal  avaYxalav  avtp  tijv  tigriVijv'  (Xafui' 
fiav  yao  urj  fttwlnnhror  dSi'vntm>  iert  rijv  trj^  Rofttavtxffg  vijtSov  (SiTOfrourtticv  titl  ru  'Ptoucaut 
q)(fQVQia  dtaxifixtn&at  ■)  xafurtoiitvoe  vxo  tijs  Z9*"*S  2<*?'£^<'"  tiQ>iviiv,  xai  ofitjifa  t^tft  ka^v 
ithttmg  Stmeuf.  ....  twf  8k  huttvovtov  md  «tiovwaw         o9s  fio^ittm,  fUeoAtifiuv  tiS9*g  «mt 

tov  /3«<Ji>U'<a?  «uriBi'  (UTihai  ^raifa,  :iX(:ttoiihol-,  Zv  f^xfv  nixfiakattn',  JcJ,Tf(j  ovx  Txcov.  .  .  .  ovtt» 
Msii  ax>t(}i;  iifl  JiQdyfutatv  dfti]x<ivots  xid  di-(}:^i>6ois  (ut  oi/uD/ijs  iauivtwv  tiiv  ftiv  fidijv^v,  «dtovv- 
tm»,  tov  di  ixi^tjtotjfuvov  ontjQov  daayoQivovtcav  fti]  fx^tv,  tov  t$  vtttVMOV  mifttyii^v  Smnttv 
OC(|e  (iaaiXtxas  koq'  avToi»  Siattd^vov.  x.  t.  A.  Hunapii  Excc.  dc  l«'}OTlionibus  gcnlium  .ul  nuoi. 
cap.  1.  in  Corp.  Scriptor.  hlst.  Bvzant  tnl  Bonn.  P.  I.  paj;  il.  —  Tat"r«  ovro  5(«f>fi^-  o  xniocQ, 
ikiJuin/s  tt  JMtl  Kovddov  fioiificv,  xal  tav  iv  tfi  Baxaovl^  vijflj»  ttvas,  va^funMv  iYxatiXti/tv. 
Zosnn.  Hist.  III.,  8.  —  Die  Nadirichton  des  ^nnmimf*  JfareeOlfRM  wm)  des  Zosimns  ergiSnien 
sich  gegen^itip:.  «nd  CS  geht  dnrnus  unnbwcislich  hcrvor,  dass  dcs  lctztcrcn  Quadcn  kcine 
nndcrn  sind .  n!s  dic  Cliamavcn .  dic  also  cnlwcdcr  damals  sch»m  7u  dcn  Sachscn  gchortcn.  odcr 
bald  hcrnach  mii  ilincn  vcnschmolzcn.  Sic  haltcn  ihrc  Wohnsitzo  niirdlich  von  den  Bruktcrcm, 
ao  dass  sie  mil  ifaror  sttdwestKchcn  Gremce  dco  Kheio  berllbrten,  und  ihr  Nanw  hat  sich  in 


Digitized  by  Google 


SM  — Stt. 


»1 


Hamaland  crhalten,  wclches  als  ein  sachsischer  Gau  genannt  wird  ^Pagus  Sa\oniac  iiuniaianl; 
8.  unten  mi  venclued.  Ort),  and  nullBb  deBsea  daber  amdi  SmIimii  ta  dee  Bliein  grenzte. 
Vgl.  Nr.  403. 

m, 

70.  Die  Sachaen  wcrden  imter  den  y&kam  genaimt,  wddhe  Brilaniuen  durdi  unaufliSrlicihe  Einfiille 

bcnnruhi^n.  Anunian.  MaredL  XXVI.,  4. 

m 

71.  I^er  Valenfinian  riistet  sich  gegon  die  Fraidien,  Sachsen  und  Burgnndcn,  weldie  zn  Wasser  nnd 

711  Lnnde  in  (rallicn  rinfallcn  G;illit*ano'i  Irncliis  Fr.inci  rl  Saxnnr?!  iisflom  confines,  qno  fjnis- 
quc  eruDi()crc  potuit  lerra  vfl  mari,  |)raedii.s  accrbis  incendiisque  et  captivorum  funeribus  ho- 
minnm  violabanL  Aimnian.  NareoO.  XXVII.,  8.  —  ValentiniBnua  . .  .  contra  Saxones  ct  Buipm- 
dinnps.  qiii  |ilif>  OLiouitila  iiiillia  arrnatonim  priiiiiini  Rhoni  in  limhn  castinmetassent,  movit  pio- 
ciuctuuL  Joruandc»  de  Hc^  «Aicceia.,  in  Liodcobro^  divers.  geot.  Uist.  aot.  Scrr.  p.  54. 

370. 

1%  Mit  SiKhscn,  wilclic  znr  .Scc  in  (}as  Romischc  Gebiet  einfjcfnllcn  "wnron,  .schliessen  dic  Rnnier 
ciucn  Vertra^  und  bewegen  sic  zur  RuckJkehr,  uberfaUeQ  sie  aber  auf  dem  Rtickzugo  vcrratlie- 
riscb  nnd  machen  sie  nicder.  Enipit  Saxomnu  imdtiindo,  e(  oceoni  dilBcuhaiBms  penneatis 
Rooianum  liniilcm  gradu  pelebat  iiitento,  aaepe  nostronim  fuDcrihus  pasta;  cujus  eniplionis  prt> 
mac  pnicclhm  N'annf'nu.s  sustimiit  Comes,  regionibus  iisdeia  a(i|MKitus,  du\  diuturno  hclloriim 
labore  comjiortiis.  Scd  (unc  ad  mortcm  destiuatae  plebi  congressus,  cum  militcs  qiiosdam 
ruisse  el  ce  vulneratum  bnparem  fore  certaminibus  adverteret  crebris,  dodo  fanperaiore,  quid 
agi  i1<>ljcrct,  i<l  cst  a(lc[ilus.  nt  pctlilnrn  mn^stcr  Scvcnrs  opitulatum  rclms  dnhiis  adveniret. 
Qui  duccos  roilitcm  rci  suQicicntcm,  cum  voDissot  ad  loca,  discriminatis  ordinibus  barbnros  ante 
coHuctalionem  adeo  terroit  et  turbavit,  ut  nec  controversaa  opponerent  manus,  scd  signorum 
aquilnrumque  fulgoro  prae^itricU  vcniidcm  posccrent  pnoem.  Diuqae  variatis  cousiiiis,  cum  id 
rciiiiililirac  conducore  viderctitr.  pnctis  iiuluciis  et  dalis  ex  rondirioTie  pmposit-i  jiivcnibus  mul- 
tis  hat)ihbus  ad  militiam,  di.scedcre  permissi  sunt  Sa.vones  sinc  impedimento  undc  veuerant 
reveraoii  Quibus  cnuu  jam  rorroidine  vacub  reditoroque  paranlibos  ooculte  pediles  missi  in> 
sidias  in  abdita  qiiadam  vallc  slruxcrunt,  undc  praetereuntes  adgnMli  negocio  poterant  levi:  scd 
htnge  secus  accidit  ({narn  .sperabatur.  Sonilu  enim  advenlantium  perciti  ex.siluerc  quidam  in- 
tcinpeslivc,  visique  oubito,  diun  so  firmaro  fcstiiiant,  ululanlibus  lugubrc  barbaris,  vcrtuntur  in 
pedes.  Stetere  tamen  mox  coufitlobnti,  exlremnque  aorte  vires  lieet  non  mtegras  sojqi^erente 
confligere  cogebantur,  mult.i q  n'  ■ncde  prmilsi  conrirlissent  milln  rclirlo,  ni  rnlajihrartaruni 
eqailum  cuneus,  ad  inferenduni  pcriculum  transcimtilius  barbaris  e\  alio  latcrc  prope  divurlium 
iltneris  pari  modo  locatus,  clamore  perdtus  tristi  agUiter  subvcnisset  Exb  ooneursmn  infe^us, 
firmatisque  pedoribus  hine  indc  inciimbentes  Romani  dausoa  hostes  eduetis  gM>>  obbimDBbanl, 
nec  qiiis([uam  eonim  genilales  revisere  potuit  hres.  ne  nno  (piidpm  caedibus  concorporaliuin 
siiperessc  penni.sso.  Ac  licet  ju»tus  quidam  arbiter  rcrum  factum  incusabit  pcrfidum  ct  defurme, 
pensato  tamcn  negocio  non  feret  indqnne ,  manum  laironum  exitialem  tandero  co|Ma  data  caplant 
Anmiian.  Marcell.  XXVIM.,  B.  —  (Valcnlinianus'  convcrsos  ad  iDciucnilaiu  rabiem  Saxones,  sem- 
pcr  quolibet  inexplorato  nientcs,  delatosque  tunc  ad  lcrrestres  tractus,  quonim  spoliis  paenc 
redicrant  locupletcs,  maleiido  quidem  sed  ulili  comroento  peremit,  praeda  raptoribus  vi  fraciis 
excQMa.  U.  XXX.,  7.  besidit  sich  wnhrsdiainlich  anf  dasaelbe  Erdgnisa. 

7* 


Digitlzed  by  Google 


m. 

73.  ArbogQtt,  ein  Franke  ond  Foldhcrr  dcs  Gegcnkaisers  Eugenius,  geht,  nachdcm  «r  GtDiMl  dieaein 

untcrworfon,  uIkt  di  n  Rlicin,  uim!  vcrlucrt  da>  Land  dcr  Binktcrer  iind  Chamaven  (Bricleros 
ripae  pruximos,  pnguni  ciiain  (iiicrn  Chamavi  mcoluat).  Sulpic  AlexaDder,  ap.  Gregor.  Tutod. 
Ub.  n.  cap,  9.  CT.  Soeraiis  Hist  eccies.  Y.,  8i. 

395.  u.  f. 

74.  Em  TheQ  der  Bordlichen  Kiisle  von  Gallicn  (Amiorica)  fiihrtc,  von  dcn  haufigcn  EtnTallcn  dcr  Sach- 

sen,  vicllcicht  auch  vun  dcn  Kolonien,  die  «e  doseMMt  RuriiddieMen,  de»  NaaMiii  Litaft  Saxo- 
nicum.  —  SuIj  diftposilionc  viri  spcrtahilis  Ducis  BclgiCiKi  scciindnc:  Eqiiitfs  nalriialnc  M  m  i  in 
Litore  Kaxonico  etc.  ^olitia  di^nitatum  imperii,  ap.  Du  Chcsno  Ilist.  Fraac.  hcriplorcs 
coaoliiiiei,  Tom.  L  p.  3.  ~  Der  sHciiascheii  Bewobner  dieeer  Gegeodcn  gedenkt  nnter  dcm 
Namcn  Saxoncs  Bajocassini  noch  Grcgor.  TurOD.  V.,  3A.  X.,  9, 
76.  Die  Sachscn,  die  forlwahrend  untcr  rion  Volkt  rn  fjonannt  wordcn,  wclche  dic  Romisc  hcn  Provinzcil 
beunruhigen,  unlcmchmcn  wicdcrholtc  Scczligc  nach  Britaiuucn  und  dcn  orkadischcn  lusebi. 

—  ne  Nlore  tato 

Plrospiroron)  dubiis  vcnturum  Saxona  veoUs  ('wird  BritanoiiB  redend  eingefUhit).   dandiani  de 
laud.  Sliiich.  lib.  l  v.  254. 

—  madacmnt  Saxone  fnso 

Orcades  —  bl.  de  IV  Cos.  Ilonor.  v.  31. 
Quin  ct  Arcmoricus  piralam  Saxona  traclns 
Sperabat,  cui  peUe  salujQ  sulc^irc  lirilunnuni 

Lttdi»,  et  asButo  ^acom  ntare  6ndere  lenbo.  Sidon.  Apollmar.  caim.  TIL  t.  360 — 74. 
Obcrbaupt  crschcincn  dic  Sachscn  in  dieaer  Zdt  als  die  geflirchtolstaii  Fdnde  der  RiHner. 

'  —  domilo  tpKul  Savoiic  T('lh\> 
Milior  —  Cluudtan.  ia  Eutrup.  lib.  I.  v.  392. 
^  Hauro  vel  Soxone  viclia.  Id.  de  nnpt  Honor.  et  Har.  v.  249. 

—  (]uai'  Saxona  frcnat 

Vcl  Scotum  legpo  —  U.  EpilbaL  Paliad.  ci  Celer.  v.  89. 

418. 

76.  Jiaclidom  dic  Romer  (seit  426;  Britannion  iianz  aufjiicppbr-n  hatton,  und  von  dcn  Brillcn  vcrgpbcns 
um  Uilfc  gcgen  die  Piktcn  und  i-kolcn  warea  gcbctcn  wonicn,  rufl  dcr  britische  Konig  VorU- 
gam  die  Sachaen  berbei.  —  Zug  der  Sadiaen,  Angdn  und  Jflten,  unler  Bengitt  vnd  ffort,  den 
Sbhnen  Wetigils,  nach  Britannicn,  cndcnd  mit  dcr  Erobcrung  dicses  Landcs.  Beda  Ilist.  eccl. 
Augl.  lib.  L  cap.  16.  und  aus  ihiu  Ucrimanni  Aug.  Chron,  ap.  Pcrtz.  Scriptor.  T.  V.  p.  83.  ad  a. 
148.  Widukindi  R(  s  gcst.  Sax.  Ub,  I.  cap.  8.  ap.  Pcrtz.  Scriplor.  T.  III.  p.  419.  —  Dass  dic  Ero- 
berer  BriUuuiicns  nicht  aos  dem  GalliaGhcn  Litua  aaxonicum,  sondcrn  aiis  dcm  nordwcsdichen 
Dcutschland  kaiiicn.  bcwcist.  t^cijcn  Schatimann,  unter  aiidcni  P.  C.  Molhuyscn:  dc  .\ndpn  in 
Nederiaud;  ond:  dc  Anglcn  aun  dcn  I^cdcr-Rijni  drci  Aufsatze  in  don  Bydragen  voor  vader- 
landsche  Gesduedenis  en  Oudheidkundo,  Docl  111. 
Da  dic  Erobcrung  Brilannicns  hauplsaohlich  von  den  an  dcr  Mecreskiisle  wohnenden  Sach.scn  auj> 
pofiihrt  ward,  wodurch  dir  di  ut^chpn  Nordsce - KiislcnlancliT  von  ihrcn  l)ishrrij;cn  Bc  wcihnorn 
enlblosst  wurden,  so  crsdioincn  loizlcre  scitdcm  iii  Besitz  der  Friescn,  und  dic  Sachscn  in 
DeatacUand  ab  Binnenvolk;  nur  dcr  Landstrich  zwischen  den  Miindioigen  der  Elbe  nnd  Weaer 
bKeb  diesen  aor  Beriibnng  nut  dem  Heere  (&  Nr.  40S.}.  —  AiNh  nnch  den,  Idw^ns  iinge* 


Digitlzed  by  Google 


45»  —  S4B. 


53 


naucn  und  unsicherxi  Angaben  dcs  Anonymos  von  Ravenna,  wohnten  die  Sachscn  zwischrn  dcn 
DKDen  und  FViesai,  so  daas  aie  den  Oeenn  noch  berilhrten.  Unter  den,  znin  Thdl  nnl  uttvnr- 
itiflKllichon  Namen  bezoiclincten  Flusseii  des  Sachsenlancles ,  rJihH  (lie.ser  SehriftsteDcr  anclt  dio 
lippe  an£,  Ravennatis  anonymi  GeogFaphiae  lib.  IV.  cap.  47.  23u  46.  et  aL  lo& 

480. 

77.  Im  Hccro  der  Ronier  befindcn  sich,  bei  der  Schlacht  auf  dcn  katalaunischcn  Fcldcm,  anch  Sach- 

sen  untor  den  von  Aedus  gcgen  die  Ilunnoti  .uosammelten  Iliirstruppon.  Jornandos  de  Rcb.  gcL, 
in  Lintlenbr.  div.  gcnt  Hist  ant,  Script.  p.  118.  —  Untcr  don  Volkcm,  wclchc  niil  Altila  in  das 
Eomudie  Heich  ehibradian,  nennt  dagegen  die  Bnikferer  SMon.  Apoilmar.  cacm.  VIL,  v.  324. 

456. 

78.  Unter  den  in  i»s  Ronwiclie  Gdrfet  eiogefaOene»  Tiilkeni,  velche  dnrdt  ihwlM  ven  weilercm  Vcf» 

dringen  zurilckgehalten  imrdeD,  nemit  aucb  die  Sftdtten  SidcD.  ApoDinar.  cann.  VIL  v.  390. 
et  al.  loc. 

477. 

79.  Stroir/ii;i  cincs  sachsischen  Heeres  (vielloicht  aus  dem  Callisihon  TJlus  saxonlcum ;  \'^\.  Nr. 

unlor  Odovacrius,  in  d.i.s  innere  Gallicn,  wo  dassclbe  bis  nach  Andogavum  vordringt,  abcr  VOQ 
den  Romcm  und  den  Franken  unter  Childerich  zugloich  angogriflren.  und  zum  Frieden,  so  wie 
m  einem  engoren  Biindiiiase  mit  CkHderi^  Sf^''^  die  aus  Italicn  in  Gallion  eingodmngenen  Ale- 
manncn  gcnolhigl  wird.  Grcgor.  Turon.  Ilist.  Franc.  lib.  II.  cap.  i8.  19.  Vgl.  Eccard  Commonr 
de  rob.  Franc.  orient.  Toai.  L  p.  37.,  wo  der  Dewcis  gefulirt  wird,  dass  die  Begebenhoil  in  das 
angcgebene  Jahr  zu  setzen  iet 

486. 

80.  Umsturz  dcr  Roniischcn  Hcrnichaft  in  Gallicn  und  Griindung  dcs  Rcichcs  der  Franken  daselbst  duix-b 

CModwis.  Gngsr.  Turon.  E,  27. 

327—534. 

81.  GemeiaBdiaftUeher  Kriet;  d«r  Pranken  nnd  der  Sachsen  ge^en  die  Thflringer.  Brobemng  und  Thct- 

lnng  dos  gros.*ien  Thuringiscben  Kunigroichs.  Grogor.  Turon.  III.,  7.  Widukind.  I.  cap.  9  —  43. 
\.  c.  pag.  liO.  sq.  (.■<tg<'nhafi.;  Adrim  nn-m.  Ifi-I  occl.  hb.  l.  c.'!]'  i.  in  I.in(!cnhrnf;ii  Scriptor. 
rer.  septentr.  p.  4.  Vgl.  Vcnantii  Kortunati  de  oxcidio  Thuringiac,  cx  porsona  Hhadcgundis,  liber. — 
Ifit  der  Erwerbung  von  Nord-Tltfiringea  erhielt  das  Gebiet  der  Sachsen  gege»  Osten  wuie 
griicste  bleibende  Auadehnung. 

* 

(334^548.) 

82.  Der  fKinkisdio  Kikiig  Tkeodtbkrt  t.  nennt  in  cinem  Schroibon  an  den  Kaiser  «AiiltmVin  anch  die 

Sach.scn  unlcr  den  Volkprn,  wHrhp  «ich  flor  O|v^r!iorr<' fi.iff  drr  Frankcn  untcrworfcn  h.iben 
soUen.  Doi  lUMlri  roiscricordia  rdiciter  subaclis  Thuringis  ct  comm  provmciis  acquisitis,  extinctis 
ipsomro  tunc  temporu  rcfpbns,  Noratvortnn  gentis  nobis  placata  majeslas  oolla  aubdidit,  Dcoqoe 
pro|>icio  WisigOtltis,  qoi  incolcbant  Ftancinc  soptcntrionalis  plagam,  Pannoniam,  Cum  SaxOmims» 
Euciis,  qui  se  nnbis  voliintatf>  prnpria  tradidomnt.  per  Dnnid>frim  ot  liiiiitcm  Pannoniaf»  n-vpio» 
in  OCeani  litonbus,  cuslodiente  Deo,  dominatio  nostra  iion-igitHr.  Epist  Hcg.  Franc.  ap.  i>a 
Chcsne  Tom.  I.  p.  862,  (ep.  XX.} 


Digitized  by  Google 


sst  —  sst. 


m. 

83.  J&B  Sachin  begnuieii  Krieg  gcgcn  dio  Franken ,  iind  mii  ihiieii  verlMiideii  ndi  die  den  Franken 
antei-worfenon  Thiinngor.  Dcr  frankischc  Kiinig  Chlothar  I.  zichl  gcgcn  sie  zu  Felde,  sililii^i 
die  Sachseo  an  dcr  \Ve:>cr,  uud  macht  eiich  die  Thiiringer  wieder  ualenhurfig.  Gregor.  l  uron 
IV,  40.  —  VeriQuUilich  gesdiah  es  bel  dteser  Geleg^nhdt,  daas  (Mtlkar  I,  dio  Sacheen  ni  dem 
Vcrs|ircchcn  cincs  juhrlichcn  Tnhuts  von  6Q0  OdisQn  ndlhigte,  deawn  die  Gesla  Dagoiberti,  ap. 
J)u  Chesne  lom.  L  p.  Stil.  gedenkeo. 

■■  M 

8i.  Wcil  dic  Sachjrn  dcn  von  ilt-n  Franken  ihncn  aufcrlcptcn  Tribut  vcrwcigcm,  nnd  fortfahren,  Fcind- 
seligkeilen  gegcn  dicsclbcn  auszuiiben,  so  crscbcinl  Chlolhar  I.  abennak  niil  eincm  gnwiien 
Heere  an  den  GreoKen  ihres  Landcs;  die  Sachscn  bitten  nm  FHeden  uod  eilMeien  sich  ni  den  | 
vcrlonglcn  Lcistun^cn;  dcr  Kiiiii.u  Lsl  ^cnci^t,  ihncn  dcn  Fricdcn  zu  bcwilh^cn,  wird  abcf  von  ' 
scinem  Volkc  inil  (lewalt  gcnulhi|:l,  dic  Sai  li«;rn  anzn^rrtTrn;  die  Fraiikcn  erlciden  cinc  f^rosse 
Ntederlage,  uud  Chlothar  iuu3>s  selbbt  dic  Suchscu  uiu  Friedcn  biUvn,  worauf  cr  in  seinc  Hei- 
nath  suriidckdul.  Gregor.  Tnron.  IV.,  44.  j 

536.      •  ! 
8&.  Dte  Sachaen.  dnrch  (MMsff,  den  Bnider  dos  Komga  OdoOn»  l  aufgcrcgt,  emeneni  den  Kric^ 
gegen  die  Franken.  driogen  bis  Ncuss  vor  und  madien  groMC  Bettie.  werden  abor  von  Chh^ 
zurttdigeacUagen.  Gn^gor.  Turon.  IV..  46. 

(S6I— gSI.) 

86.  Die  frsinkischcn  Konigc  Sigeberl  I.  (561  —  57")'  und  Chilperich  I.  (501 — 88i)  aoDen  Siege  bber  die 

Saciiscn,  dcr  crstcrc  zuglcich  iibcr  dic  Thiiringcr,  orfocbteo  haben. 
Sigebertc  polcn^,  gcncrasis  darc  lriuni{)liis, 

Hine  nova  le  virtua  praodicat,  inde  genna. 
Ciijiis  rnpta  srmpl  snmsil  victoria  pcnnas, 

Et  tua  vulgando  pruspcia  faia  volaU 
Saxone  Thuringi  resonant.  sua  damna  moventes, 

Unius  ad  landcs  lot  cccidi^sc  virns.  ... 
Piospcri(;»?c  nova  paccm  ttni  liflla  (lcdcrunt,  ■ 

Et  pcpciit  gladius  gaudia  ccrta  tuus,    Vcnant.  Fortun.  lib.  VI.  carni.  3.  — 
Qnae  libi  »t  virtus  'cum  prosperitale  supcrna, 

Savoiics  ct  Dani,  gcns  nio<lo  virt.i.  probant.  U.  Eb.  VII.  cam.  7.  dc  Lopo  dnce.  ~~ 
Nc  niat  annatui»  pcr  GaJlica  rura  rebcUis, 

^ouuuc  vicloris  hic  C8  et  ampla  regis. 
Quem  Geta,  Vasco  trcmuni,  Danus.  Estio,  Saxo,  firitaiuuM. 

Cum  palrc  quos  at  ■  '    ddinni-sc  ptitol, 
Tenror  et  exlremi»  Fns<jmbus  attjuc  Suc\ts, 

Qni  neijne  belln  parant,  sod  ma  rrenn  roganL  Id.  Iib.]X.  cann.  L  adOiilpericvmr^eBi. 

568. 

87.  .Vls  ^oin  mii  dcn  Longubai-dcn  nach  Itaiicn  zu  zichcn  im  BcgiilT  ist,  ziehen  ihm,  aof  aeiiie  Anf- 

fbrderuog,  SOOOO  Sadiaen  mH  Weibeni  und  Kindera  ni.    Ihra  vertaaaenen  Woluiaititt  werden 


Digitlzed  by  Google 


65 


durch  deo  frankisoh«a  Kdnig  &'gebeti  nrit  Suevcn  ond  andcm  Voliccm  bcsetst.  (Dalier  der 
sichueha  Sdtw*lMii-GeiL)  Pnd.  Wainefr.  d«  geitis  I,ofl^])ard.  lib.  U.  cap.  0. 

572, 

88.  Die  nach  luiiicn  ausgcwanderten  Sachsen  brcchcn  in  Gallicn  ein,  wcrdcn  abcr  durch  dcn  friuiki- 

athen  Fehtticrro  Mummikii  snnickgeschlagen.  I^iiL  Waraefr.  Hb.  Hl.  c^.  6. 

O  iO. 

89.  Die  nach  Ilalion  ausgcwandcrtcn  Sachscn,  die  sich  dort  mil  dcn  Longobardcn  vcruncinigt  lialtcn, 

kehren  in  ibre  fHihere  IIoiin.-tih  niriick  und  finden  dieaelb«  mit  andcra  TdUcera  heM»bt;  diese 
trafjcn  ihnon  cincn  Vcrelcich  wc2;on  ihres  Landcs  an,  dif  *^:u  Iisen  aber  schlagea  ihn  aus  und 
befpooen  Krieg,  in  welchem  sie  jedoch  uoterliegen.  Paul.  >\  arncijr.  111.,  d.  7. 

(876  —  596.) 

90.  io  dioscr  Zoil  lobte  der  Bischof  FeUx  von  Nantcs  ^  r;l  Grcgor.  Tiiron  V.,  5.\  von  welcheim  g^riihnit 

wird,  d<ui!>  cr  t>icli  um  die  Gcsilluog  dcr  Sacliscti  vcrdiuul  gcuiacht  habe. 
A^ra  gens  Saxo,  vivens  quasi  more  ferino, 
To  mcrlirnnte  saoer»  bdJi»  reddit  ovem.  VcnaoL  Fortnn.  lib.  UL  eam.  7.  ad  Fdksem 

opiscopum. 

Rier  nn^  nber  woU  eher  an  dk  Sachsen  dcs  Utos  suonicnm  oder  tn  BritaDnien,  als  im  eigentr 
Heheo  Deuischland  ai  dcnkcn  sdn. 

626. 

91.  IHe  Sachsen  schicken  Gesandlo  mil  einer  KriegseikRirang  an  den  friiidcisdien  Kiiaig  CMbJftar  ff., 

wolchor  dicsolbon,  zomig  Uber  3ire  onehrcrbiotifje  Bolschafl,  zum  Todc  verurthcill.  Die  Diener 
dos  Konij;s  suchon  dioson  \ors5obctis  zuin  Widorruf  ilioscs  viilkerrecbtswidrigcn  Befchls  zu  bc- 
«cgcn;  dcni  hciligen  taro  aber  gclingt  cs,  dio  siichsischcn  Gcsaiidten  zum  ChristCDlhum  zu 
bebehren  und  dadurdi  ngleidi  ihr  Leben  xu  retten,  woranf  ae,  ab  die  erslen  Bekemer  des 
Christcnthutns^^aus  ihrcr  Natioo,  in  ihre  Hcinath  nuikddMhren.  Tita  FaroMS»  i^.  Du  Cbesne, 
T.  I.  p.  569. 

92.  Der  Krir^  dor  Sadiscn,  mtUr  dfr  Anfiihrang  des  Heneogs  Bertiioald,  gcgen  die  Fianken,  bricht 

aus.  Dor  jtmg''  Konig  liifjnt^-rt .  welchom  soin  Vnter  Chlothar  II.  die  Regicrang  der  osllranki- 
Kchon  Lamior  iiborfiobon  hiitic,  i^clit  iibor  dcn  Rhcin,  dcn  Sarh>cn  onf20!!»on,  iind  wird  von 
ihnoo  goschlngcn;  ChJofhar  al)or  kommt  ihm  zu  Iblfc,  und  schlagt  dio  Sachscn  an  dcr  Wescr, 
wobd  BerthotM  sdbst  ums  Leben  konmit  Gesia  Dagoberli,  ap.  Du  Chesne  T.  1.  p.  570.  — 
Dio  gatizo  Rnsiihlun^  vnn  (lic'in  Ki!<'i;i',  inil  Fri  iinl  1'ianr.  (ir  T.  I.  p.  193.,  fiir  fim-  Fal)rl  m 
bolton,  f;ohl  iiichl  an,  da  dcr  im  Folgcodcn  crwulinle  ^  ci  lra-  (»hne  Zweifel  daniit  in  Verbuidung 
siehti  doch  kann  dcr  Sicg  der  Frankon  nidit  «o  gar  gros^  gcwcscn  scin,  da  dieSachsen  doch, 
nadi  dem  FdgDndcu,  ihra  Frethdt  bebaupteien. 

631. 

99.  Klinig  Dngoffrrt  t.  sehliesst  dnen  Tertrag  mit  den  Saehsen,  erttsst  ihnen  den  von  QdaOtur  1.  anC- 
orlogtcii  Tribiil  (vgl.  Nr.  H3  ,  und  eriaogt  dagegen  von  ih^cn  die  Zusichcrang  dcs  Boistandes 
goL'ot>  flic,  (lcni  friinkisrlicn  lU-ichc  von  Osicn  hcr  drohendeo  Slavco.  GesiaDagob.  i  c.  p.  581. 
llhron.  iioi.ssidc.  ap.  PcrU.  Scriptor.  T.  L  p.  286. 


Dlgitized  by  Google 


fi6 


•TT  —  «tC 


677. 


M.  Anfang  der  rtfgelmfiftsigeD  Untcrnchmun^cn  zur  Ausbrcitung  d  Ch  ri.stcnlhanis 
im  nord wrstlichen  Dculschla ihI.  —  Wilfrid,  Dischof  zu  York,  ^nints  UisiiiuiiLS  unrcilit- 
Duii>»i|j  colsctzt  und  dcsltalb  im  BcgriiTc  nach  Hom  zu  reisen,  wird  vom  Sturm  an  die  Kuste 
Friedands  venchlagen,  hicr  von  dom  Konig  Algims  fremidlidi  euljgeiiomimeD,  und  prod^;!  da- 
selbsl  cincn  Winter  hindurch  das  Chrlslcnlhum.  Vita  Suiberti,  api.  LeihitiL  SoripMr.  Her.  BltlBf- 
vic.  I.  n.  pa§.  tia.  CS,  Acta  Sanctor.  llart.  I.  1.  p.  67. 


HQi.  Wufframnus  (nachiDil^  Hischof  zu  Scnon-  kommt  nach  Fricsland  und  prcdigt  dasolbst  Itinf  Jahre 
kog  das  Cbri^nthum,  bis  er  durcb  RadLud  vertriebeu  wird.  Vita  Wiilframni.  in  AA.  SS.  Ilart. 
T.  111,  p.  U3.  sq.  —  In  der  daaelbet  voiaflgeacbictten  hmtor.  AUundbmg  wird  twar»  p.  444., 
dio  Ankunft  dcs  Wiilframnus  in  FrieslBnd  ent  nach  >lrr  Nirdcrlc^ung  scincs  693  aogelrctcncn 
Bi^HKtfsanjti  s  in  dns  Jahr  700  gcsclzl;  iln  cr  aln  i  lioth  als  cincr  dcr  Ei-stcn  gcnannl  wird, 
wclchc  dcn  \  crsuch  cinor  Bckelu-uog  di-r  Fricscn  machtcn,  so  paset  die  obigc  Zeitbestimmung 
besser  in  dcn  Zusammenhaiig  der  Ere^jpisae;  «iewohl  ea  raiiiglicb  bt,  dan  Wv^^vmim  spiter 
nodi  eimnal  dahm  zurOdtkcbite. 

:687. 

96.  Eebart,  em  Miinch  in  England.  wclchcr  dcn  RnLschlu»  gefasst  hatte,  den  Friescn,  Sachseo,  Boruk- 
luaricm  uiid  andcrn  norddculschcn  Vcilkcrn  das  Christcnthiim  zu  vcikinuligcn,  abcr  an  der 
AusTuhrung  desselbeu  verlundert  wurde,  veranlaii6l  vincn  sciucr  Ord<>n.slii'uder,  Hic6«r(,  nacb 
Friesland  zu  reiscn,  wo  denelbe  zw«i  Jahro  kng,  jedoeh  nur  mit  gcringcm  Erfolge,  das  Svaa- 
gclium  predigt,  wcil  Algisus  (s.  Nr.  94.)  inzwischcn  gcstorbcn,  und  scin  Soho  Rodbod  gegen  dic 
Christen  feindlich  gesinnt  war.  Beda  Uist  eccL  ka^  lib.  V.  cap.  40. 


97.  Ter(reib«m  der  cbrisilidieo  Frediger  aus  Friedami,  dorch  Radbod.  Beda  1.  a  Tgl.Ifr.96uQ.96L 

691. 

98.  Der  lranki.schc  Majordomus  j^n  von  Heristal  bekriogt  die  Fricscn.  tli<>.  friihcr  dcn  Franken  mile^ 

worfcn.  sirh  iinahhiingig  gcmacht  hatlon;  bcsicgt  ihrcn  Kbnig  Radbod,  und  erobcrt  den  wMt* 
lichen  Thcii  Fncslands.   Aonal.  Mel.  ap.  Perlz  Scriplor.  T.  L  p.  320.  (zum  Jahrc  C92). 

99.  Baki  uach  Radbod^  Besicgmig  kommt  W&Kbnrd  aus  Englaiul  »im  cratemiMl  ab  Lehrer  des  Qfi- 

atenthmns  mit  zw51f  GefiihrteM  nadi  Friedand.  Bcda  V..  14. 


400.  SnSbert,  dner  von  WMmrds  Gehilfen,  tritt  im  Lande  der  damals  nodi  von  dea  Franken  aUiiin- 

gigcn  Bniklcrcr  als  Lchrer  (h>s  Chrislenihnms  aiir    Roda  V.,  12.  Cf.  de  Suibcrto  Episc.  in 
SS.  Mart.  X  L  p.  67.  sq.  —  Unler  dem  hicr  gcnanntcn  Lindc  der  firukterer  ist  obne  /wcifd 
dcr  nacbmalige  88elMi8che  Tkeil  der  CSbiisdimi  Di6cese  (der  griissere  Theil  des  Herzogthum» 
Weslfalen  imd  dic  Graftdkaft  Haik  mft  ikren  Eodavea)  su  veiMBhen. 


104.  IMe  Brakterer  werdea  voa  den  Sadisen  anterwiir6g  gemacht  and  ikr  Land  dem  SadHeabnde  cia- 
yeridbt  SnSbertt  dmrcb  die  Sachaen  vertrieben,  aekt  sidi,  nm  bi  der  Niibe  des  bidier^ 


68». 


689. 


693. 


694. 


Digitlzed  by 


•fC 


67 


Schaaplatses  seiner  WlrLsamkeit  zu  bleiben,  auf  eine,  ihm  von  Pipin  gescheokte  Rhein-Ii^I 
(bisula  S.  Suibertk  naehniab  Kaisenwerth  geoannl)  turttck.  Beda  L  e. 

»  » 

40i-  Durcb  die  Erobcrung  des  Landes  der  Brukterer  erhiell  das  tiebiel  der  Sachsen  gegen  Westen,  so 
wie  vonnals  durch  die  Eroberung  Nordlhiiringens  gegcn  Osten,  seinc  grosfito  Ausdehiuuig  und 
s(>inon  gcschiossencn  Unirang.  Von  diescr  Zcit  an  gellen  daher  auch  vorzll|^udl  die  NaG)irk!h.1eil 
dcr  Schriristellcr  iihcr  Ausbreiiung,  Eintiit  ilung  und  VerfassQDg  der  SadwM  mr  SEeit  Jhrer  vor- 
waiieiuien  Uerrschafi  im  Durdlicheu  Deutschland. 

—  SaxoDuai  proxima  Fraociei 

Adjacet  ad  boream  leUus,  vix  liroito  certo 

Di\isi  genti^i  tines  utrius^que  cohaerent. 

Quae  tum  vicinac  quo  plus  rcgioue  fucrc, 

Tanto  squDclaB  auuma  diaoordia  fecit. 

Finitimos  sed  enim  per  agros  utrim(|ue  sotdnnt 

Assidue  iieri  caedes,  incendia,  praedae. 

SaioiiuDi  natura  ferox  et  pectora  dura> 

Fcrre  jngum  Christi  nec  dum  dignaia  suaTet 

J);irmoni<'c»  nimium  fucrant  crroro  subacta. 

Chrisiicoiao  vcro  jam  longo  tcmpore  Franci, 

CatbolicBm  lenuere  fidem,  moltisqae  per  oritem 

Jam  (loiiiiiiiili.iiitur  po|)uIi>.  (|iiil)us  unrlique  fulti 

Praccipue  virlute  Dei,  quem  rite  colebant, 

iianc  unam  polerant  nimirum  vincere  gentcm. 

Quae  ncc  rogc  fuit  saltcm  sociata  sub  unog 

Ut  se  miiiliae  paritor  ([(■fciulfict  nm, 

Sed  variis  divisa  modis  plebs  omnis  habebal 

Quot  pagos  tot  paene  duoes,  vehil  mmis  arlna 

Corporis  in  divcrsa  forent  hinc  inde  rcvulsL 

Sed  gencnilis  habct  populos  divisia  terno^ 

Insignata  quibus  Saxouia  lloruit  ulim. 

Nomina  nune  rcmanent,  virlus  anliqoa  recesait 

Dcnique  Weslfalos  vncitant  iti  ])iirtf>  manentes 

Occidua,  quonuu  non  longe  tcrminu»  amne 

A  Rheoo  difllat  RegioDem  solis  ad  orMHi 

bihabilant  Oslorliudi,  (|uos  nomine  qnidam 

OstfMlos  ;ilii  \o(  ilanl,  conCnin  quorum 

infoslant  conjuncla  suis  gens  porhda  Slavi. 

brter  praediclos  media  regioae  murnnUir 

Angarii,  populus  Sa\onum  terlius.  Ilonini 

Patria  Francorum  tcrris  sociatur  ab  austro, 

Oceauoque  eadem  conjungiiur  ex  aquilonc.  Poiiia  Saxft  do  geslis  KaroB  Magm, 
ap.  Pertz.  Scriptor.  T.  L  p.  227.  — 
(Saxono*:'  n  mpridtc  fiuiiff  m  Francos  habentcs  el  partom  Thurinsnrum ,  quos  pracrcdens  hoslilis 
tui-bo  uou  tcligit,  ct  alveo  flumiuia  tnstrotae  dirimunlur.  A  septcntriono  vero  iSorUmannos,  gcn- 
tes  rerocissimas.  Ab  ortn  autem  soli»  Obodriloa,  et  ab  occastt  nisoB,  a  qubos  sine  mMrnuB- 
sioDe  vei  foedere  vel  eoneertaiione  nocesBario  finiam  anacnm  apaoia  tnebntur.  Bmut  enim  in- 
R«feiiA  Um.  VmOA,  8 


Digitized  by  Google 


•f4 


qiiieli  nimii  et  Bnilidionim  scdilMii  bfeBti,  daon  vero  peeali  et  civiiim  nlilitaiiliiii  phetta  beni- 
gnilftto  connilent(>s.   Translatio  S.  Alexandri ,  ap.  Pertz.  Scriptor.  T.  U.  p.        —  Pontb  Sexo- 

iiiao  reclo  mrti<'n;!hu.s  trifi^ona  vidolur,  ita  ut  primu.s  angulu^i  in  austrum  porri^atur  usquc  ad 
Khenuiu  flumcn  riehmJich  vcrmogc  des  ^chmchea  Gauos  Ilanialaut,  zu  welchem  unter  andcni 
Elten  nodi  gehdrie;  vg^.  oben  Nr.  69.).  Secniidus  vero  indtoane  •  marilimie  Haddoe  regioiiii^ 
loiigo  j:(<  u.s  Albiain  limili-  |iro!i'iiiIitiir  iii  orientcm  usquc  iirlSalam  Iluviiini.  Ilii  rst  antiiiliis  ter- 
liu&  Itaquc  ab  aagulo  ad  augulum  habens  iler  octo  dierum,  praeter  eam  partcm  Saxoiiiae 
quae  trans  AJbiam  supra  incofitor  a  Sorabis,  infra  autem  a  Nordalbin^is.  A(him.  Brem.  ffiat. 
eecl.  lib.  I.  cap.  1.  ap.  Lindenbroi;.  Scriptor.  R.  Gemi.  praecip.  sr)ili-iilr  p  1.  ,Das.  wird  aucb 
Frie.sliind  als  ein  Grfn/i.iiid  Siich.sons  gcnannt.  Dic  lihrij^en  Nnciirii  hlu n  dicsoA  Srhriftstellcrs 
iiiud  aus  Anderii  zii.>inrnmcngctragea.)  —  Saxoncs  .  .  .  cl  uatura  fcruccs,  ct  culiui  dacmoiuonim 
dedili,  oostraeqtic  reli^ooi  conlrarii,  neque  divina  necjue  hnmana  jora  vcl  pollaere  vel  IranB- 
gredi  inhoncstum  arbilrabantur.  Subcrant  d  caiBae»  qnae  OOtMie  paccm  conlurbare  poteraol, 
lermini  videlicet  nostri  vi  illonirn  pnrnr»  iil)if|»io  in  jilano  coniiijoi,  praeter  pauca  loca ,  in  qiiihn* 
vci  silvac  majorcs  vcl  nionUuui  juga  luteijecia  utroi'uuii|ui.'  agnis  certo  huiitc  distcmiMiaiil,  lu 
qoibus  eaedes  et  rapinae  vel  incendia  viciflsim  fieri  uon  oeasabanL  Einliardi  vita  Karoli  H. 
cap.  7.  !ip.  Pcrtz.  Sfriptnr.  T.  ![.  p.  i4f).  —  Xon  habcnt  ro^jpm  iiilcni  nntiqui  Sa\ones,  sod  sa- 
trapas  plurimos  suac  gcuti  pracposito«,  qui  ingrueote  bulli  articulo  miltuiit  acqualitcr  sortes,  et 
qnemciinque  sors  olTenderit,  honc  lemporo  bdti  ducem  onmes  seqountur,  et  buie  obteraperanL 
Peracto  autem  bello  nirsum  acqualis  potentiao  ononcs  fiuiit  satrapac.  Beda  Uist.  eccl.  lib.  V. 
cap.  H.  —  Snxoncs'  ab  initio  tani  rKtliilos  rpiam  ct  ad  bclla  pi-oinpfissimi  miillis  indiciis  pcr- 
saepe  clamerunf.  Quac  gcns  omnis  in  li-ibus  ordmibus  divisa  constitil;  sunt  enim  intcr  iUot», 
qui  Edhilingi,  snnt  qni  FrQinf^,  sont  qoi  Laz»  illonim  lingna  dkmnlur;  lalina  llngua  hoc  snnt: 
nobiles,  ingenuiles  alfjiio  serviies.  Niliiani.  llistor.  hb.  IV.  cap.  2.  ap.  Pertz.  Scriptor.  T.  11.  p.  668. 
—  Statiito  quoquc  tempore  anni  semel  cx  sin^ulis  pagis  atque  ex  iisdcm  ordinibus  tripanilis 
singillatiin  viri  duodecim  electi  et  in  unuin  collccti,  in  media  Saxonia  eecus  flumen  WLscram  ct 
locnm  Harklo  nmicupuium,  excrcebani  generale  c<moi]him,  iractantes,  sancientes  et  propatan- 
tcs  comnuinis  cominoda  utililatis,  juvla  placitum  a  so  statutac  legis.  Sed  ctsi  forte  bclli  torre- 
rcl  exitium,  si  pacis  arrideret  ^udium,  coasulebant  ad  haec  quid  sibi  forel  ajjenduni.  Uucbakii 
vila  Lebuini,  ap.  Perlz.  Scriplor.  T.  II.  pag.  361.  —  Die  Geselse  dcr  Sacfasea  s.  m  Leibnit 
Scriplor.  Rcr.  Brunsv.  T.  1.  p.  77. 

rinetn  besonderoii  Yrilialtnisse  zu  dcm  Siichsischen  Volkr"  schoiiien  die  NordaJbinger  gestandcn 
zu  habcn,  wclche  zwm  iin  Allgcmcincn  als  cin  Volk.  Sachsischen  Slammcs  betrachlct,  abcr  in 
der  ob^n  Eintbdhing  der  Saehsen  nidit  mit  begriffen  wecdeii,  abo  ihre  bcsnidere  Verftsmag 
(jehabt  zn  baben  schcincn. 

—  alro.x 

Saxonum  popnJns  quidam.  quos  daodil  ab  anstro 
Albia  sejuiictim  positos  aquilonis  ad  axem. 

IIos  Nortalhin^'os  palrin  fiennone  vor  Mim.;  Poeta  Saxo  l.  c.  pag.  2.'H,  — 
(Saxonia  tr.insalbiana)  cbuditur  ab  occidcnte  Oceauu  iinuinnicu,  a  meridic  Albia  fluvin,  ab 
oriente  Pene  fluvio,  qoi  corrit  in  mare  baibaram,  ab  aquiione  vero  Egodore  fluvio,  qui  Duios 
dirimil  a  Sa:^onibu.x.  Transalbinnorum  Saxonum  tres  sunt  populi:  prirni  ad  oceainini  Tliiatmars- 
fjoi,  et  eonmi  ccclcsia  .Mildinthorp ;  .'secundi  iloltzati.  dicti  a  silvis  ([uas  accoiunt,  eos  Sturia 
flumen  intcrfluit,  quorum  ecclcsia  Scuneoreid;  tertii  qui  ot  nobiliorcs  StuiTnarii  dicuntur.  co  quod 
eodtlionibos  iila  gens  freqncfltcr  a^tur.  Adaok  Brcm.  Hb.  I.  cap.  61.  1.  a  p^  SS.  Vgf.  IMmoU. 
Ghron.  Slav.  lib.  L  caf.  6.  86.  SO.  —  Die  Ang^  der  Kicdiorte  fehOrt  iwar  dner  apileim 


Digitized  by  Google 


CffS  —  Tf  *. 


80 


diil-tlic-hon  Zcit  an,  ist  aber  hior  ztir  Hosdninnint'  dnr  Volkorsitze  von  WichligkeiU  Vjgl.  Andl 
untea  ilie  iNachricbtea  aus  dcr  Zeit  kurU  <lt'>  GriKiiien,  an  vervchiedcnCQ  Ortcn. 

695. 

403.  Oktobcr  3.  IMe  beidim  Ewaide  (HetiMfvldi),  welcbe  mit  Wilibrord  nach  Fricsland  gekommcn  wa- 
fen  (Nr.  09.),  ond  yoii  hier  aas,  ma  das  CbriBtsnUnim  m  lehren,  sich  m  das  Land  der  Sacksen 
bepeben  hatlcn,  werden  dasclbsl  crmordet  —  Ihre  Miirdcr  werdon,  wcgcn  dcs  verlclztcn  Gast- 
rrrh?r<!,  vnn  «Itni  Rirhlrr  dcs  Gaucs  (Satrapa  provinciac)  bcslrafl.  Bcda  lib.  V  rnp  H,  Vgl. 
dc  SS.  Ewaldis  duobus  prcsbytcris,  in  AA.  SS.  Octobr.  T.  IL  p.  180.  sq.  —  Dcr  Mord  dcr  bei- 
den  Ewnlde  soU  «if  der  Grenze  der  Sadiien  und  Pranken,  xwiacfaen  Dortmund  nnd  Werdoi, 
irahrschcinlich  auf  dcm  sogcaannlcn  Mordhofc  (nach  Andcm  Nordhof  /u  Appcleibek»  gieschehen 
«ein.   Vgl.  die  Aom.  zu  Kleinaorgeo»  KtrchengeBcb.  v.  Westfaleo,  4.  Ib.  S.  9U. 

696. 

l€4.  Novemb.  22.  Wi^rord  wird  in  Rom  zum  Bischof  gewciht  —  Nach  scincr  RilrHvf>hr  nimmt  cr 
Mtnen  bischdtichen  Sitz  in  Lirecbt  (Wiitaburg;<,  welcbes  dadurch  (or  gcraiune  Zcit  der  Mittel- 
punkt  der  duutlichm  Miasioacn  in  nordtvestlichea  Dentaddand  'wird.  Beda  Ub.  V.  cap.  12. 

405,  Kach  dcm  Tode  dcs  franklschcn  Konigs  Ikttjobert  lll.  nnd  dcs  Majordorons  Pipin  von  Ilerislal.  be- 
nnlzen  die  Sachsen  die  ianeren  UnroheB  nn  Flrankenreiche  m  einem  Einftille  in  das,  dcn  Fhm- 
kr  n  iint('r\\()rri-[io  T.nnd  der  Challuaricr  o<!cr  1In/7.naricr.  AnnaL  S.  Amandi,  TiliaiU  et  Pclav. 
ap.  Pcrtz.  Scriptur.  T.  I.  p.  6.  7.  AanaL  Fuld.  ibid.  p.  343. 

7161 

40&  Winfrid  i'ii;iclim:ils  Bonifarius  prnnnnt'  Irilf  ztTm  rrstenmal  als  chrisdichcr  (llanlicnsboto  in  Frifsland 
auf,  wo  jcdoch  scine  WirLsamkcit  dureh  dcn  ausbrcchcnden  Krieg  verhindcrt  wird.  Willibaidi 
vita  Bonif.  cap.  4.  ap.  Pertz.  Seriptor.  T.  II.  pag.  338. 

197.  DCT  fricsischc  Koni^  Radbod  Nr.  98.;  crobcrt  cincn  grossen  Thcil  FricRlands  wicdcr,  wobci 
die  begonnene  Pflanzung  dcs  Christcnthums  wicdcr  zcrstort  wird,  und  dringt  im  Marz  d.  J.  bw 
nach  Cbki  vor ,  wo  dcr  frankische  Majordomus  Karl  (nachmals  Martell  gcnannt)  ihra  cinc  Schlacht 
iielert,  aber  von  ihm  bcsiegt  wird  und  groaMn  Verfant  erlcidct.  Cbroik  MciniaiC.  ap.  Perta. 
Scriptcr.  T.  I.  p.  294.  AnnaL  Petav.  ibid.  p.  7.  WilibL  viL  Booii:  1.  c 

747. 

468.  Wiiirend  Karl  und  Hagmfrid  um  dcn  Principat  im  Firaukcnrcichc  strcitcn,  wcrdco  dic  Thiiringcr, 
nach  VcrtrcilMiii;^  (!i's  fniiiki.schcn  Ucrzops  ffrf/in,  £!cn(ith!2t.  sirh  drn  Sarhscn  zu  unterwerfeiL 
WiOib.  viUi  iiuiuf.  cap.  8.  1.  c.  p.  344.   Cl  \Ua  kiltani,  in  AA.  S^.  Jui.  I.  li.  p.  614. 

718. 

409.  Nachdem  Earl  iiber  seinen  GcgDcr  Ragenftid  und  desscn  Verbiiodete  dcn  Sicg  crhalicn,  bckriegt 
cr  dic  SadiBen  und  vcrwQstet  dtt  iaad  darnelbea  bia  u  dia  Wesn'.  AmaL  P^v.  L  c.  p.  7. 
AnuL  Mci  L     p.  324. 

740. 

440.  IbMod  (vg^  Nr.  407.)  «thte.  —  BomfadM  kebrt,  vnlcr  dem  SdnHze  ITarb,  naeh  Fiiealand  nriidi^, 

8* 


Digitized  by  Google 


tfO 


Tl*  —  tSI. 


um  daselbst  da^  Kvangclium  zu  predigea.  AnnaL  S.  Aia.,  lil.  et  Petav.  1.  c.  p.  6.  7.  Willib.  vitii 
Booif.  cap.  6.  L  c,  p.  3M. 

m 

IH.  Katl  fidm  abermals  Kricg  gcgcn  di«  Sadam.  AimiJ.  S.  An.,  TiU  LaiibM.  et  Pettv.  I.  c.  p.  6. 1 
AmiaL  Quedlinb.,  WdBMob.  et  Lanibnii,  ap.  Pertz.  Scriptor  T.  DL  p.  34. 

721. 

Aii.  XM  kehrt  aas  eineni  Peldzoge  gegen  die  Sadiseii  ab  Seger  znriicL  AimaL  laiiriii.  nnn.  ap.  Pm. 
Scriptor.  T.  L  p.  4U. 

7«. 

143.  Schrciben  dcs  Papetea  (Sregorius  11.  an  das  Volk  dcr  Ak-Sacliscn,  worin  cr  dicsclbcn  ermahnt, 
dcm  Gotzcndicnslc  zii  fntsnjjon,  und  ihncn  dcn  Biscliof  ttonifaeius  cmpfii  lili  Kpisl  Rdiiir  <'-^ 
VViirdlwein,  pag.  —  In  derstiUico  Saauuluog,  p.  21  —  il,  tindet  i>ich  ciue  Rcilic  liicriuit  in 
Verbindung  stebender  papstlicber  Bricfe  an  dcn  HajordoniiM  A^orf,  an  aHe  BischiSfe,  an  die 
Thiirin^cr  u.  a.  m.  Wiirdlwcin  und  Adeluiig  sclzcn  zwar  dif^c  Bricrc  in  das  Jahr  723 ;  Hllein 
cs  lcidcl  koincn  Zwcifcl,  da.ss  cs  dicsclbcn  sind,  von  wrt(h(ni  1'.i]Kt  Cifijnr  //.  ii»  fincm  Briefc 
aii  Bouifiu-itis  vom  4.  Dccemb.  7ii  ^Wiirdtw,  p.  41.)  sagl:  igilur  Thunngis  ct  Gcnnaniae  po- 
polo  ea  <|uae  ad  anunae  reqMciuni  utiliiaieni  et  saJutem  aeribere  non  obminmus  etc^  nod  dm 
sie  abo  aothwend%  mit  diesem  gleichzeil%  TcrlSauKt  sem  miiaseB. 

(72i— 7M.) 

414.  lun.  30.   Scbreiben  doa  Pnpstes  Grpgorius  an  Bonifacins,  worin  des  letzteren  Vcrdicnsto  uiti  dte 

Prcdiut  dcs  Evan^cliunis  in  Sachs«'n,  und  iK  sutnlcrs  ilio  Bckclinm'^  cinii|;cr  dcr  Vomphmslen 
(Principcs)  die.scs  Ijmdcs,  Xamcus  Cova,  Butdpwic,  Vulderic  und  Ueddn,  geriibmt  werdon ,  aueh 
angczcigt  wifd,  daas  dor  Papst,  wegen  der  geringcn  Ansahl  der  ArbeitMr  des  Wortes  in  Sadi- 
scn,  cincn  gcw isscn  /)o(/o  bcauftrogl  habc,  dcn  f^cdachlcn  Pcrsoncn  gcisllichcn  Rci-;tand  zu  lci- 
stcn.  I).  prid.  KaL  Jul.  ad  sanctum  Puulum.  Viln  Waltgcri,  oach  dcm  Original-Codex  im  KonigL 
Gch.  Staats-Arcfaive  zu  Bcrlin.  —  Dss  Sclircibcn  kanii  nicht  bestimroter  als  zwischcn  dic  augc- 
gcbenen  Jabre  gesetst  werden,  da  dic  Jabresbcstimmung  fehll,  und  nicht  cinmal  fcstsleht,  ob 
Oi-egor  II.  oder  ///.  gcmcint  ist.  Lclzti-rcr  slarb  im  J.  TM  ,  nnd  724  habcn,  nach  dcm  vor- 
hergehcnden  Schrcibon,  wahrscliciulich  die  Bemubungen  dcs  Boiufadus  m  Sachscn  bcgoonea. 
Eccard.  Franc.  orieni  T.  L  p.  474.,  JUbrt  dieses  Schreiben,  angcbiieh  aos  der  vita  Wahgeri 
ebcflTalls  an,  lcgt  cs  abcr  dcm  Papslo  Zaclmria.i  bci.  Dcr  untcr  dcn  bckchrtcn  Sachscn  gc- 
nanntc  Deddn  war,  nach  dcr  vita  Wallg.,  der  Vater  des  Waitgeni*  ond  haite  seinen  Wohnsilt 
iii  montc  Durinborc 

Vbn  dcii  Verdiensten  des  Boaifaeiu*  nm  die  Bekehrong  der  Saehsen  sprieht  aneb  ein  Bricf  des 

Torlhclmux  an  ilin.  woinn  cs  hi  i^^sf:  Coprm^imns  lunni  jiitsslmrtin  dcvolioncm  fcrvcnlissimumqiie 
amorcm,  qucm  habcs  proptor  bc^itam  vilam,  ct  dc.x.lera  Douuoi  prolegenlc  mcdilarts  die  ac 
nocte,  ad  fidcm  oitboUcam  aiquc  apo«ioIicaiu ,  pro  tnae  aniaaae  rademplioiie,  eorda  paganonv 
Saxonnm  reverli.  EpNt  Bonifl  od.  Wnrdtw.  p.  74. 

728. 

415.  Kad  fuhrt  Kriog  in  Sachsen.  Anoa).  Petav.  L  e.  p.  9. 


Digitized  by  Google 


Taff->T4l. 


61 


729. 

116.  SM  setzt  deii  Fddzu^  in  Sachsen  fort.  Aimal.  Til.  et  Petav.  I.  o.  p.  8.  9. 

417.  iCarl  bekricst  die  Friesen  zur  Scc,  lodtet  ihroti  Herzoa!  Poppo,  zersltirt  ihre  Gbtzcntempd  mid 
Haine,  und  kchrt  als  Siogcr  mit  grosser  Beute  zuriick.    Anna!   Fuld.  I.  c.  p  —  Chn>n. 

Moi&siac.  1.  c,  Aniuil.  Qucdl.,  Wcisscnb.  ct  Lamb.  L  c.  sctzcn  dicscn  Kricg  in  d.  J.  .\jinal. 
Mel  L  c.  p.  326.  ki  d.  J.  736. 


I«6.  KM  bekiiogl       nem  die 

Lrariss.  mm.  L  c  p.  116.  — 


737. 

iid  nothigt  ihnen  Trib^  ab.  Annal.  Fuld.  1.  c.  p. 
Het.  L  c  selten  die«eii  FeMiag  m  d.  J.  736. 

738. 


3i5. 


119.  Karl  geht  in  der  Niilie  der  Lippe-Htindang  mil  cinem  grossen  Hccre  iibor  den  Rhein,  dringt  bis 

an  dio  Wcmt  vor  nnd  nothi;^  die  Siichscn  zum  Frieden,  indcm  cr  ihncn  Tribut  aun<>gt  und 
sich  dafiir  Goiscln  stcUen  lasst,  wobei  jedocli  dic  Srtch.^icn  ihrc  fn  ic  Vorfassung  bebaltcn. 
(Saxones  propriac  dicioni  rcstituil.)  Annal.  McU  1.  c.  p.  32C.  Annal.  1'etav.  1.  c.  p.  9.  —  Der 
Fricde  wurde  von  dcn  Sacbsen  nur  bis  ni  Karis  Tode  (711)  f^ehaheB. 
420.  Schrcibcn  <lcs  Papstcs  Cimjorius  III.  :m  ntoltrorc  deutsi-he  V<;Ikf'r>chafl<'n,  worin  er  sic  zuni  Gc- 
hor.-iiun  };cgen  dcn  Bisclior  Bonifacius  cmialioU  Epist.  iioniT.  cd.  Wiirdtw.  p.  93.  —  AutiiH»'  den 
Tbiiringcni  und  Heseen  werden  genannt:  Boribari,  velches  irohl  ketne  andem  ab  dio  Blrukterer 
«nd;  Nistreai,  die  BewKduier  dcs  Kilhresi-  oder  Itter-Caucs;  Wedrevi,  die  Welterauer;  Logpoi, 
die  Lahagaiier,  u.  a.  m. 

739. 

424.  Novemb.  6.   Wmnrd  stiibt  Habiltoii  AmiaL  Ord.  Bcned.  (cd.  Lucc.  4739.)  T.  U.  p.  407. 

7*3, 

422.  Karhnaun,  der  Sohn  AVjr/  Marletts,  der  mil  seincm  Bruder  Piiitn .  nach  dcs  Vatcrs  Todc  (7H) 

sich  in  die  Lcitung  dcs  friinkisrh* n  ReicInN  ^^cdicilt,  zicht  /u  l'(  ldo  £;c!i;cn  die  Sachscn,  wclchc 
wiodcr  in  Ihiiringon  oingefalicn  waren  und  dcn  Ucrzog  Odilo  voo  Itaicni  gegen  die  Fraiikcn 
imtersltttiten.  Anfanf^  riegten  die  Saehsen,  w>bei  unter  andem  dcr  im  Heere  der  Franken 
anwcsciidc  Bischof  Gtrold  \on  Mainz  blicb.  Nach  der  Besiogimg  0(/i7o'£  grcift  jedoch  Kavhnntm 
die  Sachs<'n  mil  .stiirkcrcr  Machl  an,  srlihist  sic  bis  an  di(^  Wcwr  zuriick,  en)bcrt  dic  Biii^ 
Hohseobur^  f.Saochscburg,  Ann.  Til.),  und  iiiiiiinl  dcren  Befcblshnbcr,  dcn  sachsiscbcn  Fcldhcrin 
Theodcrich,  gcfangen,  welcher  aaf  seinen  Eid  nach  Hause  geadiickt  wird,  aber  den  Frankeu 
die  Trcuc  bricht.  Anna!  FJnhnnli,  np.  lVrt7  Srript  >r  T  I  p.  135.  Ann.  Til.  I.  c.  p.  219. 
Ann.  Hct  \.  c.  p.  3i8.  Othloni  vita  Bonif.  ap.  Pcrlz.  Script.  T.  U.  p.  347.  Annalista  Sako,  ap. 
Pertz.  Scriptor  T.  Vl.  p.  654.  —  Dass  die  hin-  nnd  «pater  ztnn  J.  748  erwiihnte  Hbhseoborg 
nicht  in  Wcstfalcn,  sondcm  in  OsLsacliscn  zu  vuciici),  und  mil  dcr  Asscburg  bci  Wolfcnbiittcl 
idcnii.sch  ist,  haben  Wedekind  >iot  IL  S.  468.  und  Ledobur  kritiscL  BeleuchL  etc.  S.  48.  u.  f. 
erwicsen. 

423.  HliR  4.  Concilium  zn  Lestines  (Cooeflhim  Uptinense),  anf  welehem  unter  andera  von  der  Abstcl- 

liini:;  hridni<:chcr  Mi-->lir:Tiirho  ^rhnnflclt  wlrd.  Hicr  wurdc  auch  tllc  bcriihnitc  Ff)nticl  dcr  .\b- 
schwiirung  dc^  Ucidcnthums,  uiid  des  BekcDntnisses  zum  cbristlichcn  tilaiibcn  (Foitna  nbrcniin- 
eiatioms  diaholi)  Afr  die  aeabdiehrten  Saeheen  wid  Friesen  —  zugleich  als  cins  der  iiltcsten 
Denkmaalo  dcr  doutschea  Spracho  voa  hi6ehat  wirJitiger  BedoDtimg  —  ond  das  Tenebh- 


Digitized  by  Google 


•2 


T«4  — tSt. 


nigs  der  besooden  alttusohalTcndrn  hoidnischen  Missbriiuche  (Indicuhis  siiperstiliontun)  aurgcstclU. 
^NSt.  BoDif.  «d  Wiiidtw.  p.  m.  sq.  Portz.  Leg.  T.  L  p.  19.  und  die  Abacliw<iran0ifonDel  be- 
snni)oi'<;,  Mns<mnnn:  dic  dtMit.sclien  Abschworun^-«  Gbuibeos-»  BeiGh&-  omI  BetfbfiQeln  ns 
deiQ  H.  bis  zum  42.  Jahrb.  S.  21.  tf.  u.  S.  67. 

741. 

42lw  Kaihvtnm  iind  Pipin  /ii  hrn  s^r^moin^rhnftlic?)  •^cp-n  Swh^cn  tu  Fclde,  nchmcn  dcn  vorliin  gc- 
duchlcn  ThewJeridi  (duccin  ilioiniiu,  Ann.  Mct./  ubcrnials  gcfangen  und  riihren  ihn  mit  sich  nach 
Fnmkivbh.  AimaT.  Einh.  1.  c.  Ann.  Het  1.  e.  Annal  Sbxo  1.  e.  —  Aimal.  Petav.  1.  c.  p.  II. 
SOlzcn  den  Fcldzuj:  dcr  bciden  Briidcr  in  d.  J.  743.  —  In  diescn  Fddzug  f?chort  ohne  Zwcifd 
auch  diT  V,  ii  f;ill,  wli-  ni>("hof  (innlirh  von  Mainz.  cin  Snhn  des  vorigcii  Hi-chofs  Geroli! .  nm 
fiir  den  Tod  scincs  Vutcrs  ifi.  Nr.  122.;  Ithitrache  zu  nchnicn,  dcn  Murder  dcs.soIben  auskumi- 
achaften  liesa  und  ibn  dann  nil  eigener  Iland  verrfitherisch  Ufdtele,  wovon  Bomfaena  nachber 
VeittdMnuig  nabu,  die  Abaetmng  dieflea  Bischob  »t  bewiiken.  OtUooi  vtt.  BooK  L  c. 

745. 

125.  Karlmmm  gdit  wieder  init  cinem  starken  Heere  nach  SadisGn  und  unterwbft  sidi  ebcn  Tkdl  der 
Gren3d>ewohner,  von  denen  mebrere  sidi  taafen  laasen.  AnnaL  lHet  I.  c  p.  328. 

426.  Grijtho.  pin  Ilalbbruder  jrorJinannjr  und  Pipins,  cniport  .sich  gcgen  dicscn,  flieht  ta  den  Saehscn 
und  lagcrt  sidi  mit  cincm  Ilccre  dci-soibcn  zu  Orheim  (Orhcmum;  am  Flussc  Ovaera  ^Obacnis» 
Anna].  £ioh.  L  c.  p.  437.  Rcginon.  Guotk  ap.  Perls.  Scriplor.  X.  L  p.  555,  Annal.  Saxo  L  c. 

7IB. 

127.  Bi  FolRe  der  En)p8rang  CrtpAoV  driagt  Pfpin  nut  einem  Heerc  der  Fianlcen  durch  Thiirinp;ea  in 

Sachsen  rin.  untrrwirft  sirh  den  sach.^isThcn  Si  h\\ ril)(iip;;ui  Saxones,  qni  Nnnlo^quavi  vocantiir. 
wo  bierauf  Yicle  gctaufl  werden;  dann  erobcrt  er  Uocseoburg,  wo  cr  den  friihcr  crwahotcn 
sildiaischen  Hecrfilhror  Theodmek  (s.  Mr.  422.  u.  424.)  zum  drittennai  gcfangieii  nunmt,  und 
xicht  endlich  nn  dic  Obacra ,  un  deron  entgog(<ngesetriem  Ufer  zwar  dic  Sachscn  ein  bcvedigles 
Liifjor  hattcn  inavimam  firmit;«tpm  stiiliif*nint  .  ahf«r,  woil  sic  sich  dadurch  tlorli  nii  lil  ^^fniy; 
^dichutet  (jlaublcn,  dic  Flucht  ergrilfcn,  womuf  Pipin  4U  Taf^c  lang  fasl  gunz  Sachsen  durcb- 
strrifte,  dte  bevcstigicn  Platte  (castelta)  senilorte,  und  afai  Sieger  wiedcr  hcunlcehrle.  AnnaL 
Mel.  L  C.  p.  330  —  .Vnnnl.  Kinh.  und  dic  iibripcn  zu  Nr.  126.  angcf  Schrift.stcllor  crziihlen  von 
diosom  Kricjjo  nichts.  .sondorn  nioldcn  nur  noch  zum  J.  747:,  Pipin  habc  sich  hci  dcm  Ortc 
Skahiiiiigi  ^Scahiinin^i:  nn  dom  Fliissc  Missaha  gclaiiPrl.  wo  cs  jciloch  zu  keiucr  Schlachl,  s<»n- 
dem  zn  eincm  gUilichen  VorglciclMi  gpkommon.  —  Gn^pAo,  der  weder  den  Sachsen,  nocfa  dea 
Frankcn  tranio ,  Ooh  uacb  Baiem.  Annal.  FukL  L  c  p.  34^  —  Seine  weiieren  Scbicksate  ge- 
horen  nicbt  hieber. 

753. 

428.  Piiiin  fsoit  752  Konig)  zieht  mit  einem  grO!v<tpn  neore  narh  Safhscn ;  dic  Sach-sen  lcisten  tapfcrcn 
Wideretand,  werden  abcr  zuciickgoscbJagen,  uml  J^ipm  (Inngl  bis  Runi  aii  der  Wcscr  (Wisura; 
vor.  Dcr  Bnbisdior  BSHgarius  (von  Cobi}  wird  m  diesem  FcUange  anr  dem  Bei^  Jubiug 
geiUdtel.  AnnnL  EinL  L  c.     139.  Auk  HeL  L  c.  p.  331.  AnnaL  FuU.  L  c.  p.  346. 


Dlgitized  by  Google 


151  —  T«lL 


68 


H9.  Die  Sachspn  sehen  sich  genotbigl,  Frieden  zu  schlie^en,  stcilou  Geiscin,  bowiiiigcn  don  chri^Ui- 
dien  Predif^  volBuMMnene  Freiheitr  in  Saohsen  du  CbrislenUittm  xu  lebrcD  imd  diejenigen, 
v,'('\chi'  Mcli  (lazu  I)ck(  nnc[i  \\  onea,  zu  taufca,  uid-  venpreoliea  etnen  jiiliriidkeii  Tribut  vou 
300  Pferdon.   Annal.  Met  1.  c 

430.  Jol.  48.  Kbnig  Pipin  besttttigl  die  Zolt-Firivflegien  des  Klofleis  Saint-Denys.  Dnter  den  anf  den 
IBrliteD  in  Parifi  imd  der  Unigeg^Dd  verfcehrenden  «iwwiirtigeii  Nationen  werden  auch  die  Sach- 
scn  und  rriesen  gcnnnnl.  rOnincs  nccuciantcs  tam  Snxoiics  quam  Frisonee  vel  alins  nattones 
promiscuas  eto.)   Bouquet  Rer.  Gail.  et  Fraiic.  ScripU  T.  V.  p.  699. 

131.  Dass  Booifaehut  (soH  748  Brabischof  von  Mainz)  um  diese  Zoit  sieh  audi  de«,  duroti  IfiKSronf* 
T(mI  vcrys-aistcn  BLsthunis  Utrccht  annahm  (wodurch  auch  scinc  spatcrcn  Hissionsrciscii  nach 
Fricslanil  M  canlasst  ^vurden'',  crhcllct  aus  scincm  Schrcibcii  nii  den  P.i[)st  Strj)hinus,  iilicr  dcn 
Zustand  ilcr  Kirchc  zu  Uircciit;  in  Miraei  Opp.  diplorout.  cl  liistur.  1. 1.  p.  \6<  uiid  koiiig  Jhpins 
PrivUeginni  fUr  die  Kirche  &  Uartini  n  UtrachC,  ibtd.  p.  494. 

754. 

432.  Jim.  4.  Bnnifariux,  der  in  Friesland  das  Wort  Gotlcs  zu  vcrkunden  l>cschafligl  ist,  erlcidot  durch 
die  heidnisdicn  PWesen  zu  Dodmm  den  Hirlyrer-Tod.  AnnaL  Fuld.  L  &  p.  347.  WiUib.  vita 
Bonif.  cap.  44.  L  «.  p.  349. 

755. 

133.  Nadi  dem  Tode  dos  Botdfadw  erschemt  H^i/Mfldii*,  auch  ein  Englander  von  Gebort,  in  Frieslaiid» 

prnligl  am  (Iral)c  des  linuifariiis ,  und  bcwc;:t  \irli"  d.  r  Ilcidcn  zur  Rcue  idicr  dcn  bcgangcncn 
Mord  und  z«r  Taiifc.  —  Fr  fahrt  in  dcn  folg^  iiilrii  Jaliirn  rnit,  \w  Fricsland  d.is  Christenllium 
zu  prcdigcn  uml  die  Gotzcntenipcl  zu  zcrsttircii,  uiid  liiMlct  zwar  grossca  Jicifall,  so  tiass  auch 
vielo  der  fidlen  ihm  ihre  Kindor  zur  Ennehung  iibraigeben;  hat  aber  anch  vide  Torfolgung  nnd 
I.cliciisj^cfahr  dariibcr  zu  crlcidcn.  Adami  Brcni.  Tlist  ordi  s  ,ip.  I.indcnbrog.  Script.  ror  >cp- 
tcutr.  p.  5.  Aiiskarii  vita  Wiltcliadi,  cap.  2.  3.  ap.  Pcilz.  Scriplor.  T.  il.  p.  380.  —  Nach  Lap- 
penbeif .  Gcschichlsq.  des  Erzat  und  der  Sladt  Bremen,  S.  4.  Nol.  4.,  soU  W^Madx*  nicht 
unmiticlbar  nadi  dem  Tode  des  Bonif^Miiig,  sondera  erst  765  nach  Frieshnd  ^ekommein  sem. 

75«. 

134.  Konig  A//r«  zichl  gcgcn  dii^  Sachscn  zu  Fcldc,  dringt,  ohngcachtct  ihrcs  lapfcm  Widerstandcs  und 

ihrer  Bevcsligungen  (fimiiMc»  s.  muniliones),  in  ihr  land  etn,  lagort  sich  an  dem  Orto,  genannt 
Silnia  Sithinn\  tiiid  riiithi;;!,  nach  mehrcrcn  Trcffcn,  tlic  Saehscn  zu  dcm  Vcrsprcclu  i) ,  ihm  un- 
terthiiDig  zu  scin  und  jahriich  300  Pferdo  als  Tribul  zu  liefem.  Viele  Saduien  lasscn  sich  tau- 
fcn.  Annal.  Bhih.  I.  c.  p.  Ul.  AnnaL  Lauriss.  tbid.  p.  440.  Anual.  Uot.  L  c.  p.  333.  Annal. 
Qucdlinb.  Wci.s.scnb.  ct  Lamb.  I.  c.  p  M.  Chron.  S.  Panlal.  Colon.  ap.  Eccard.  CoTp.  histor. 
med.  aovi  T.  L  p.  839.  —  Dcr  Friedo  wnrde  bis  zu  Pipim  Tode  g^haltea 

(Ciro.  766.) 

435.  LiMh  (Uafwin),  cin  chrisdichcr  Pricstcr  aus  Englaud ,  |H-t'dii:t  mebrcrc  Jahrc  lang  das  Cbrislen- 
thum  unfcr  dcti  Saclisi-n  urid  Fricscn  an  dcr  Y»cl,  iiiid  crliaiit  eine  chrisUiche  Kirchc  7ti  T)c- 
venter.  iVllfridi  vita  l.iudgcri  hb.  111.  cap.  13.  ap.  Pcrtz.  Scriptor.  T.  II.  p.  480.  ilucbaldi  viia 
Lcbutni,  ibid.  p.  360.  sq. 


Digitized  by  Google 


711  — T7t. 


m 

436.  tSimig  XaH,  seit  dem  Todc  soines  Vatcrs  Pipin  (f  2i.  Sept.  768)  getbeOt  Dtit  scinom  Bnider  Karl- 

vinm,  und  scit  dis  Ictzh-ien  Todc  '■]-  t.  I)<c  771}  allfiniirfr  nohcrrschcr  des  Frankcnreichs. 
hiill  eiac  alljjcnicuie  KeicluiVL-i-ijaniiulung  zu  Worms.  Hicr  wird  ein  Kri^  ge^eo  die  Sachik-h 
beschkMsen  uad         daraar  begoooon.  AnnaL  Binb.  I.  e.  p.  164. 

437.  Letuin  crschctiit,  olinai  iictilrt  Hcr  Ahmahnung  eincs  vornchmcn  Sachsen  Nonit^ns  Fulcberl,  vor  dor 

vcrsammullcu  Laudciigeuiciudo  dcr  Sachtica  zu  Marklo,  uni  in  einer  kritfligcn  Rcdc  dic  ganzc 
VorsaiDDilung  zur  Annahme  des  Cbrisfenfhimu  zii  bcNvcgen;  cr  gcnith  dartiber  in  Lcbcnsgcfahr, 
uird  abcr  durch  cincn  andcrn  vomchnien  Sachsen,  Numons  Buto,  gercttct.  Hucb.  vitaLeb.  Le. 
—  Die  Bc^iciK  iilu  it  ychbrl  ohnf  Zw  eifcl  in  diescs  Jahr,  wcil  dabci  der  unmiucll>ar  bcvorslc- 
henden  Untcrw  crfuug  dcr  Sachscn  durch  ciueu  beuaubbartea  miicbti^a  kunig,  woout  keiu 
anderer  als  Karl  gcmeint  sem  kann,  gedacbt  wird. 

438.  £ar/ dringt  in  Sncliscn  cin,  crobcTt  das  Schloss  Erosburg  und  zerstdrt  die  1rmia<»il    ArniaL  Einh. 

1.  c.  Pocta  Saxo  L  c.  p.  228.  cl  al.  pl.  —  Was  die  Irniinsul  oiu;riitlirh  ^rwr«'n.  dnriibfr  «iifii! 
dic  iiltcrcn  Schriftstetler  sclbst  vcrschicdcocr  AuMcht.  Pcrvcnil  ud  lucuui  ^ut  diLitur  bnncn.^iul. 
Aeoal.  Petav.  L  c.  p.  46.  Idolum  quod  Irminsul  a  Saxooibus  vooabatar  evertil.  AnnaL 
Einh.  I.  c.  IttnlTim  Snxooum  combijsiit  quod  dioebant  IrmenaaL  AnoaL  Javav.  nin.  ap. 
PerU.  Script.  I.  L  p.  88. 

—  Simulaerom  qnod  vodtabaot 
Irmioeul,  cujus  similiH  factura  columnac 
Non  opcris  parvi  fuerat  panti  rqiir  i!t  i  oii>    Poi-ta  Saxo  \.  c. 
Dostruxit  fanum  curum  quod  vocobalur  Ilirniinsui.   Chron.  Moiivsiac.  \.  c.  p.  295.  Fannm 
et  lueum  eorum  famosum  Irminsul  snbvertit  Anmd.  Laorisa.  min.  L  c.  p.  i16.  —  Ueber  dia 
Lagc  dcr  bminsul  vgi.  Lodebnr  kritischo  Beleacht,  einlger  Puokte  m  den  Fehbiigen  Karls  d.  Gr. 
(Bcrl.  1829.)  I. 

Da  das  friinkischc  Hccr  durch  Mangcl  an  Wasscr  sehr  leidet,  crgics^it  .sich  plhizlich  aus  cincm 
Bei||e  in  dcr  Naln-  dos  Lagcrs  cin  Bach  iii  solcher  Slarkc,  dass  dcm  Bcdlirfnis.sc  des  gunxon 
Hccrcs  dadurch  ahi^clioircn  wird.  .\iiiial.  Eiiih.  1.  c.  Pocln  Siuo  I  c  j).  228.  .\iinal.  Siuo  1 
c.  p.  iK>8.  et  ak  pl.  —  Dasis  dicsc  Krschciuung  sich  uuf  dcn  BuUcrboru  bci  iUlcubccke  bc- 
ziehc,  hat  zwar  der  Fiirsibischof  Ferduiand  von  Fiuvtcuberg  Honmn.  Paderbom.  (edit  Lenifior. 
1711:  p.  223.  Mj.  fiir  cincn  Irrflmn  eritliirt,  dcsscn  sicli  Rcincccins  (in  nol.  ad  Pott.  S;iv., 
.s«-Iiuldig  gciiiacht  habc;  allcin  sfin»»  ois^^np  Hrklanin^  ^-clicint  jcnc  .\iinahiTic  sclhst  zu  hc>tiiti- 
gcn.  Aus  dcr  uninitlelbarcn  Entaiilung  «liescs  Ercigni.Kse8  ui  Vc'rl»«ulung  mit  dcni  vorigcn  ergibt 
sicb,  daas  nicbt  wett  von  dcm  Orte,  wo  dassclbe  sicfa  zatmg,  auch  die  Innhisid  gesuchl  werdcn 
niuss.  Vgl.  Ledehiir  a.  a.  O 
UU.  Kml  (Inngt  bis  an  dic  Wcscr  vur,  vvo  ihm  dio  Sachscn,  fiir  das  Versprechen  der  ungehindertco 
Kinfiilirung  des  Christcnthums.  zwolF  Cclseh  steBra  miissen.  nnd  kehit  daiaitf  nach  Fmnkreicb 
zuriick.  (ilincs  anfiM-Iegtcn  Tributcs  winl  nicht  gcdnchl.)  Annal  Einh.  L  C.  Pofila  Saxo  L  C 
AnnaL  Quudl.  Wctsscnb.  et  Lamb.  L  c.  p.  37.  AnnaL  Saxo  L  o. 

m 

Hl.  Wiihrcnd  Knrl  in  Ilalicn  bcschiifkigt  ist,  fallcn  dic  Sachscn  in  Hcsson  ein  (dringcn  bis  zu  dem 
vcston  Schlossc  Buriaburch  vor,  .\nn.  Siu  ,  und  richten  grussc  Zcrstorungcn  an,  werdcn  abcr, 
bci  dcm  fruchlloscn  Vcrsucbc,  die  Kirchc  zu  Fridcslar  zu  zcrstdrcn,  durch  cincn  plolzIicheD 
Schreckcn  zurlickgetrieben.  AnnaL  Lanriss.  et  Emb.  l  c.  p.  16S.  4113.  Poeia  Saxo  I.  ol  p,  230. 
Amial.  QucdL  Wdsscnb.  et  Larab.  L  c.  p.  37.  Amial.  Saxo  L  c.  — >  Dieae  aUe  gadenken  zwar 


Digitized  by  Google 


dioser  Begebenheit  ersi  in  Verbiodung  mit  den  dadurck  veraniassten  Feldztigcn  Karls  im  folg. 
Jahro;  aber  nach  der  b«8tiiiinilei«n  Untefw^eidimg  des  Cbron.  &  Pantal.  L  e.  p.  8i5.,  mius 
der  Aufstand  der  Sachsen  in  ilas  J.  773,  die  Rttckkehr  JTor/t  ana  llBiien  und  deasen  Siege  aber 

in  (las  folgondo  J.nlir  prvsolzl  word«*n. 
1 12.  Bui  dicser  Enipurun^}  dcr  Sachsen  vvurdc  auch  die  von  Lebuin  erbaule  Kirchc  zu  Dcvcntcr  zcrslbrl, 
aber  bald  darauf  von  3im  wieder  berjgeslellt.  AhTr.  vi(a  liudg.  L  c 

774. 

143.  Nach  seiner  Riickkehr  ans  Itallen  und  emer  xn  li^dheim  gehaltenen  Versammtang,  schidit  K^art 

vier  vcrschifMlcnc  Hccrc  nach  Sachscn,  von  cJcnen  drci  sicyrcicli  vordringcn,  das  >icrtc  abcr 
gar  nicht  rm  Schbcht  knmmf  Script.  sup.  cit.  —  Dic  Nafliriclil  <!(■>  .Annal.  Saxo  I.  c.:  Karl 
Jtabc  iu  Italicn  gelubl,  uu  I-.dle  tieincr  glucklichcn  Hucivkciir,  zu  Usbrugge  iu  Woiitfaicn  eiu 
Bi^hum  zu  grUndcn,  beruht  auT  einer  umrwhtigen  Ansicbt  des  Ganges  der  Geschicbte,  nnd  Mebt 
niit  (lcr  s])alcrcri  grundlosoii  Aniiahnic,  dass  Osnabriick  das  altcstc  Histhum  im  Sachscnlandc 
sci,  in  VcrbiiKluiig.  Was  Kari  eijjcnUich  gelobl  hat,  crgibt  sich  aus  dcn  Bricfcn  dcs  Papstcs 
Badrian  bei  Do  Chcsne  T.  lU.  p.  7Si.  797.  809.  a.  n.  ().  \gl.  niit  der  vita  lladriaiti,  cbd.  T.  IL 
p.  il7..  vvonach  Kari  sich  im  AUgemeinen  ver])l1ii-liict,  Sacbscn,  im  Fde  der  Brobenm^ 
i\o\\\  Christcnthuiiic  /uzuiiihrcn,  di(^  da.sclbsl  zu  griimlc  rnlcn  Kirchcn  zwcckinassi;<  auszuslaltcn 
uiid  dem  papsdichcii  Sliililc  unlcrzuordnen.  An  dic  .Auswahl  bcstinimter  Ortc  zu  bi«chi»flichen 
Sitzcn  koantc  noch  lanjjc  nicht  gedacbt  werden,  mid  m  die  Gegend  vod  OsnabrttcL  war  Kairi 
damak  uoch  gor  ntchl  gckommen. 

776. 

U4.  Der  Krieg  gegen  die  Sacbscn  wird  vom  KSnig  Kari,  nadi  eiaer  in  DUren  gebaRenen  Veisamnilmig, 

mil  allcn  Kr;iftcn  forrtif-srt/l ,  das  Schloss  Sij;ilniric  Siburck)  rrobcii.  und  das  \on  den  Sachscn 
zerstiirto  Schloss  Jircsburg  wiedcrbergestcllt.  Annal.  Launsa.  cl  Einli.  1.  c.  p.  iiii  —  455.  Pocla 
Saxo  I.  c.  p.  f3l.  Annal.  Qucdl.  WeisBcnb.  el  Lamb.  L  c.  p.  37.  Annal.  Saio  L  a  —  Dass 
dic  hicr  ci-wahnic  siuhsischc  Vesle  Sigiburg,  H6hensybiu|;  an  der  Rubr  ist,  darttber  ygL  Lede- 

bur  krit.  IJclcurlil  .S  ii  n  f. 
145.  Dcr  Kunig  dringl  ins  an  dic  Wcscr  vor,  schlagt  dic  Sachscn,  dic  ihn  an  dcm  Ui>ergange  zu  liin- 
dem  soehen,  bei  Bmnesberg,  und  gebt  ttber  die  Weser  bis  an  den  Flnss  Ovacrus  (Ovaccrus, 
Obaceru.s).  wo  cincr  dcr  v(irnchin.sten  .Sichsen  :Du\  corum,  Ann.  S.)  Namcn.s  //cv.«'  (//usstnon) 
mil  aUen  Oslfalcn  sich  unlcrwirll  und  Gciscln  slcllL  Scriplorcs  sup.  cit.  —  Von  dcm  gcnaimlcn 
Sf*»  erfahron  wir  spalcr,  dass  er,  nach  dem  friilizciligcu  Todc  soiues  einzigcn  Soluics,  scine 
nDsebnlichcn  Gint  i  -riiwn  Tiichlem  htnterliess.  von  denoi  die  jiltesle,  Gisla,  an  cincn  Grafen 
Uuwan  viuhciralhcl ,  dic  Klostcr  (monasfcriola'  Winithohiiscn  am  Ilarzc  iitul  Charollcsbach  im 
frankisciien  Saalgau  griiudete,  deueo  ibre  Ti)chtcr  BilttuU  imd  Hruot/uld  zuersl  vonjUuiden. 
Vita  Liutinrgae  ap.  Perlz.  Scriptor.  T.  IV.  p.  168.  —  Be*»  «dbst  begab  sich  in  das  Klosler 
ndda,  wo  cr  804  .starb.    Viia  Liuilt.  I.  c 

446.  Dem  Kiinig  Knrl  unlri  wi  rfcn  .sich  auf  seincr  Riickkchr  cbcn  so  anrh  dic  Fn^crn  nit  ihicm  llcrzog 

lirum,  in  dcm  Gau  iiucki.  Scriplor.  sup.  cit.  —  Cbcr  dic  Lage  des  Bucki-  Gauus,  dcsscn  iNamo 
aek  mM^  ui  Biickeburg  wiederfindet,  i^^  Ledebor  krit.  Bclevchl.  S.  47.  u.  C 

447.  Der  an  (lor  Wosor  Tniriit  kijfl.-Kscno  Thril  dcs  fhinkischcn  Hcorcs  hnt  tndosscn  hci  Hlidhcki  'Lidbiki) 

von  dcn  bachscn  Ciiica  nachtlicliea  LberfuU  erliltcnj  doch  wcrden  diuic  von  dem  bcrbeioilen- 
den  Kunigc  gcschlagcn,  und  dMHi  «uA  voii  deii  WcsUUea  Ccieebi  empfangen,  wtHtof  der 
BegaiU  feiil.  WMtbL  9 


Dlgltized  by  Google 


86  tts  —  ttt. 

KSnlg  liiidi  Ddren  znrUckkehil  Scriptor.  sup.  cit.  —  Cber  die  Lage  von  Lidbeki,  oi^  dass  dieser 
Ort  in  dem  hculijicn  Liibbekp  zu  siichen,  vgl.  Ledebur  krit.  Bel.  S.  38.  u.  f. 
148.  Movemb^  42.  lebmn  sUrbl.  Hocb.  vit.  lnA».  L  c.  p.  364.  Altfr.  viL  Liud^  L  e.  p.  408. 

77«. 

H9.  Wihrend  Karl  auf  cincm  Feldzuge  nach  Italien  begriffen  ist,  erheben  slrli  die  Sachsen  aufs  neue 
zum  Kriei<e,  erdbem  Ereshurjj,  l)elaf;cin  jodoch  Si^iburg  (Desuburfj  Ann.  S.)  vcrgebens,  nnd 
^»erdcn  vun  dcr  Bc^lziing .  dicscs  SchloSiiei>  bis  an  dic  Lippe  zuruckgesclUagen.  Dcr  kbnig 
kehK  anf  «fieae  Naciuicht  mrUck,  emeuert.  mich  einor  VenHunmlung  za  Wonns,  deii  Kriq$ 
gejjjen  die  Sachsen,  uml  tlrinst  l»is  an  die  Qutllfn  iIpp  f.i]ipf'  vor,  wo  sich  'if  Srichson  ihm 
imterwerfon  uod  das  Christcuthum  aozuiichuien  vcn>prcchen.  Eresburg  wird  wuHJL>rhergestcUt, 
und  ein  anderes  ScMo»  (civitas,  qnae  vocMur  urito  KaroU,  Ann.  Pet)  an  der  Lippe  gelMiii 
Viele  Sacbaen  werden  hier  ^ctaufi  und  stelten  Goiseln»  worauf  dcr  Kbnig  iiach  ^Vomis  zuriick- 
kchrt.  Annal.  Lauriss.  c(  Hiiili.  l.  r.  p.  1o4,  |.'>.*>  e<  «|  AnnuL  Petav.  L  c.  p.  46.  Poilla  Saxo 
L  c.  p.  231.   Aonal.  Saxo  i.  c.  p.  559  ^elwas  abwoicliend  . 

450.  Augusl  35.  Gresonm,  Abt  zu  Utrcdit,  ehi  Scbiiler  des  BmUfaehu  und  Lohrer  IiW^a  fvgLunlen), 
slirbt.    Mabillon  Annal.  Ord.  Benedict.  T.  II.  p.  218.  —  Scin  Xachfolijer  wii-d  Alberirus. 

•liil.  Kiinig  harl  iibci^ibl  «Icm  Abtc  Sliirmiu.s  zu  Fulda,  cinem  Schiilcr  dcs  Honifnrim,  die  gcistliche 
Aulsicht  iiber  dcn  {jrbsstcii  Theil  dos  ziira  Christenthume  zu  bckehrcndcn  Sach&cnlatidcs,  worauf 
Sturmiut  daselbst  prodtgt  und  an  der  Zerslijning  dcr  heuliuschen  BeiligthUnier  «rbeitet  Eigilis 
vita  Stimiiil,  cap  '2?  ;ip.  Priiz.  Sfriptrir.  T  II.  p.  37(5. 

452.  WUIehadus,  dcr  schon  vielc  Jahro  in  Fricslund  da&  Evangclium  gcpredigl  (vgl.  r<r.  433.},  wird  vom 

Kikiig  KaH  nacb  Sacbsen  und  zvirar  in  den  Gau  Wigmodia  gcMmdt,  um  daadbst  zu  tehren  und 
Khtsben  anGmrichten.  wclchcs  dcrsdbc  bis  781  trculich  untl  mil  solchcm  Erfolste  ausnchtel, 
dass  sowohl  dic  Sarhspn  in  dicscr  Gcgend,  als  die  hcnachhartcn  Fili  sfn  sich  zum  Chri.stenlhunie 
bekenncn.  Aiiskar.  vita  Willch.  L  c.  p.  381.  —  Priraus  omnium  docionini  (Willchadus}  marilima!» 
ei  borcaleB  Saxooiae  partcs  ae  transalbiaoB  popolos  ad  cbristiaiiam  Gdem  provocavit  Adara. 
Htst  crrl  I.  r  p.  6.  und  mlt  dcnsclbcn  Wortcn  Annal.  Snxo  I  c.  p.  502.  —  Nadl  efSterem 
hatle  ^VHlehadwi  bis  za  seiuer  Fiucht  (s.  Nr.  469.)  steben  Jahro  gclchrt 

453.  laudger,  ein  Abkonunling  euier  vomehmen,  scfaon  cbrisdichcn  Familic  in  Priedand,  Scliciler  det 

Abtes  Gregorius  zu  Utrccht,  und  Alcuins,  danials  in  Eni^and,  erhiilt.  nls  AUMrieus  (viil.  Nr.  450.) 
zu  Cbln  zum  Bischofe  ordinirt  s>,  'm\,  £?!eichzciti};  ebenda.sclbst  tlic  Pricslcnveihe ,  und  bcwirkl, 
im  Auftrago  des  ncuen  Bischofs  Albericits,  die  WiedcrhcrsteUung  der  von  den  Sachsen  nach 
Lebtons  Tode  abennals  cerstbrten  christlichen  Knvhe  zn  Deventer,  worauf  er  ab  Prediger  des  Chri- 
stenthums  in  Frieslaiid  mil  grosscm  Scj^cn  arheitet.    Allfr.  vila  IJudfi.  lib.  I.  cap.  44.  sq.  1.  c.  p.  408. 

454.  Um  diese  Zeit  lebte  untcj"  den  Friescn  cin  Blindcr  .Namens  Bernlef,  wclchcr  Liedcr  von  den  Thaten 

dcr  aitcn  Konigc  und  Ueldcn  sang,  und  durch  Hudyer  von  scincr  Bliiidbeil  gcheill,  zum  Chri- 
•tenlhume  bdcehrt  nnd  spiiter  deasen  Gehilfe  wurde.  Altfr.  libw  U.  cap.  4.  2. 1.  c.  p.  442. 

777. 

458u  JTnrf  veranstaltet,  nacbdera  cr  das  Qslericst  zu  Mmweftien  gefeiert,  eiao  allgeineuie  Versannnhng 
zn  Paderborn  (Padrabran,  Paderbmnnen.  rntrcsbrunna) ,  vni  «owohl  Frimken  als  Siich^eo 
7u«atiimpn  kommcn  und  wo  rr  nnch  Hic  Ccsandlcn  d(!r  .S,iracencn  ans  Spanicn  cnipningt.  HV- 
dukinf,  cincr  dcr  vornchni.sU'n  untcr  den  Westfalcn,  erschciat  niclil  bci  der  Vcrsamniluug,  son- 
dem  lliehl  za  dem  Kiini^  der  Bsinen,  SisifruL  Die  iibrigien  Sachsen  emeocm  aire  Unterwe^ 
fung  unter  den  KiMug,  und  viele  worden  goianft,  woraof  der  K6njg  nacb  Aadien  zuriidJcebrt. 


Digitized  by  Google 


tTt«-7T9. 


87 


AnnaJ.  Lauriss.  et  Einb.  1.  c.  p.  136.  437.  sq.  Poeia  Saxo  i.  c.  p.  234.  Aonal.  Saxo  1.  c.  p.  559. 
•>~  Kach  letxtcrem  wliwuren  die  Saichaw  itm  Kiinig:  ui  porderent  ingennilateiii  et  OQnnem  he- 
reditaicm,  ni.<i  sorvarent  miaoeptam  CbriMianitaieai  et  prmnissaini  fidelitatem  ll^  et  filiit  ejna 

cl  rn^.Tio  Frriticonim. 
4a6.  Die  1'i-ankon  baucn  zu  Paderbora  eine  Kircbe.   Annal.  Petav.  1.  c.  p.  16. 

778. 

457.  Wahrcnd  h'arl  gegcn  die  Saracenen  zu  Felde  liegt,  ergrcifen  die  SaclLsen,  nnter  Widukints  Fiih- 

runjj,  auf»  neue  die  ^YufTon,  dringcn  bis  un  dcu  Hhcin  vor,  und  ricbtcn  auf  dcm  rcchtcn  Rhein- 
nfer,  ven  Bentz  bis  zur  HttnduDg  der  MoseJ,  und  im  Lahngen,  besondera  an  den  chriatlichen 
Kircbrn  gro-i^e  Vcrwiisttin^fii  an.  Annal.  Lauriss.  el  rinli  1.  c.  p.  V6H.  159.  —  Tnlcr  andem 
zcrjsldrtcn  die  Sacluieu  die  von  den  Frankea  an  der  Lippc  erbaute  fiurg  (s.  Nr.  149.),  Annal. 
Petav.  i:  c  p.  48.  und  das  Kionter  S.  Hartini  zn  Coln,  Chron.  S.  Mart.  Cdon.  ap.  Perta.  Scriptor. 
T.  II.  p.  214 

458.  Auch  tlfni  Klostcr  Fulda,  bi.s  in  des^snn  Niihe,  im  I^hni^an,  (Jio  Sachsen  vordransen,  droht  von 

ihnen  Gclahr,  60  dass  der  Abt  Sluitnius  mit  scinen  klostcrbrudcrn  und  niil  den  GcbciocD  des 
heil.  Boniraciua  die  flucht  ergreilt  AnnaL  ndd.  L  c.  p.  319.  BgiL  vtla  Slarm.  L  e.  p.  376. 

459.  Kunig  AVjr/,  dor  in  Auxerre  dic  Nachricht  von  dpni  Vnnlnnf^cn  dcr  Saclison  ci  liiilt ,  scliii  kt  ihncn 

die  Oslfrankcn  und  Alanianocn  eutgcgen,  von  dencn  die  Sachsen,  die  sich  schon  wit  dcr  zuriick- 
gezoj^cn  haticn,  im  IIa&ii-Ga«  em  Flusse  Adema  bei  dem  Orte  Lteta  (LUicsij  eingcltoii,  geschla- 
gcn  und  zenrtrout  werdcn.  AimaL  Laor.  et  JQnh.  et  aL  ScripL  inp.  cit 

T79. 

400.  SHari  halt,  wegftn  des  Krieges  nit  den  Saehaen,  eine  grosse  Tersammhu^;  zn  Dtiren.  geht  dana 

bci  Lippeham  iiber  den  Rhein,  schlagt  dic  Sachseu  boi  Bocholt  (Buocho),  Ann.  S.},  unlcrwirfl 
sich  T,^}t7.  Weslfalen,  driiigl  bls  an  die  Weser  vor  und  laijerl  sirh  Itci  Mfdofnlli ,  wo  auch  die 
AugL-rn  und  OslfaJen  sich  aufs  ncuc  unlcrwcrfcn  und  Geiselu  stcllcii,  wurauf  der  konig  nach 
Worms  zurUckkehrt.  Annal.  Einh.  1.  c.  p.  464.  Po(Sta  Saxo  L  c  p.  S38.  AnnaL  Saxo  L  c 
p.          —  Vhvr  MciiofTitli  vt;!  I.odfbur  Lrit  Ro!  S.  67.  u.  f. 

464.  Aug|u»t.  .  Aufcnthall  dcs  Kunigs  Karl  in  Paderborn,  erwiesen  diurch  einc  Urkundc  dcssclbcn  fiir 
das  Stift  S.  Maxiniin  bei  Trier;  act.  Pntresbronna  fisco  nostro,  mense  Auf[;u8to  a  R.  XI.  Schaten 
Hisl.  Westphal.  (eilil.  Mona.sler.)  |>  :JU  llonlheim  Hisl.  Tnnir.  diploro.  T.  I.  p.  139.  Vgl.  Pa- 
pfbroch.  Propyl  iii  Art  SS  .\piil  T.  1!  p  X.  niit  Abhild.  Tab.  3.  —  Die  Echthcil  dies<*r  Ur- 
kundti  i^t  ven»chiedentlich  angefuchten  wordcu ;  vgl.  Mabillon  de  Rc  diplom.  lib.  III.  cap.  1.  §.  IV. 
Boch  ersebeinen  dic  Grttnde  gegen  ihre  Echtheit  oaerheblicb,  wie  denn  andi  Bbbaion  die  Ur^ 
kundc  nichl  gcradezu  verwcrfcn,  sondcrn,  wi  j^rn  gewisscr  Eigenlhiimlichkfitrn,  nur  nicht  als 
Mujjtcr  gellen  lasscn  wili  —  Das  bei  Papcbrocli  1.  c  aht;pbildetc  Sicgcl  mit  einem  unhartigen 
Kopfe,  welchcs  so  vieien  StolF  zum  Streilc  ^('lic  foit  hm,  zcigt  allerdings  nicht  das  BildnLss 
h'aris  d.  Gr.;  allein  C8  ist  bckannt,  dass  man  im  .MittGkiltcr  oft  mit  anlikcn  Gcmnioji  .siegelto 
(vgl.  Wiggcrt:  wie  n>an  antiLc  Gcrnincn  im  Millelallcr  zu  SicgcLitcmpcln  I)cniit-/(<' ;  iti  rl.  N.  Mit- 
tbeil  dos  Ihiu*.  Siichs.  Vereins,  Bd.  VU.  llft.  4.).  und  eine  solche  licgt  auch  hicr  unverkemibar 
ver,  wodurdi  ako  ifie  Glaubwiirdi||^eit  der  Uricnnde  eher  erhiiht  ab  geschwKdit  vrird. 

468.  Deccmber  17.  Slurmius,  der  wahrond  dcs  Feldzugs  mit  seinen  Gerahrten  von  demKdni.i;  in  Frrs- 
burg  zuriickgelasscn  wnrdcn,  und  von  da,  nacli  dcs  Koni;.;s  RUckkutift,  in  sdn  IQostar  Fukla 
zuriickgekchrt  war,  slirbl  du»elb6l.    Eigil.  vita  ;blunu.  1.  c.  p.  377. 

»• 


Dlgitized  by  Google 


68 


780. 

463.  lar/  nida  aub  Deoe  mit  «nem  grossen  Heere  m  Sachsen  ebi,  tieM  ilber  Ereaburg  m  die  Qadkn 

der  Lippe,  wo  it  oinc  VLTsninralung  halt,  dann  nach  Ostsaclispn,  wo  an  dcn>  Ortc  Orhabn 
;Horlicini  an  (Icirt  Fltrsvo  (>h;»rnis  viclc  Siichscn  aus  dpm  Bartlonffni  und  Nnnlloiitc  gctaufl 
wcrdcnj  er  untcrwirlt  sich  (las  "anzo  Land  bis  zur  Elbo  (Albia,  Alvea;  ud  fluviiim  magnmn 
Heilbii,  Ann.  Lanrosh.),  und  hfsert  sich  an  der  HiindiK^  der  Om,  wo  nnch  viele  der  beidni- 
srlirii  SI,i\('ii  AViTiitdi  sii  li  iliin  nnfcrw  crfi-n.  Naclulcrn  dcr  Kiinig  hicr  dic  Anp:i'li'i:o'ihrilcri  drr 
Saciiiion  und  dcr  jcnj>cit  dcr  l£lbc  wobocndcn  Slavoa  geordoct,  kchrt  or  zuriick,  uiu  nach 
Itaiien  zu  gchcn.  Annal.  Lauriss.  d  Bnh.  I.  c.  p.  160.  161.  Annal.  I^etav.  1.  c.  p.  46.  Pocia 
Saxo  I.  c.  p.  230.    Aninil.  Saxo  I.  c.  p.  JiiiO. 

464.  Aar/  vcrthcilt  chi  istl;<  fic  lii^^diofc  und  Pricslcr  fals  Missionarc'  in  dic  cinzclncn  Gcgcndcn  dcs  .Sach- 

6Gjilajult>ii,  lun  da^sclbst  zu  prcdigeii  uud  zu  tauren.  Aimal.  Laure«hani.  I.  c.  p.  31.  —  Dic  da- 
selbst  gcbinuchten  Wortc:  divisii  ipaam  patriam  (se.  Sexoniam)  tnter  episoopos  ct  pn^sbyicm 
scii  ct  abhates,  ul  in  ca  baptizarcnl  cl  piacdicarcnt ;  lasscn  ntir  cinc  vorlaidi?;c  und  tcinporiirt» 
.\nordnung  annchincn;  dic  .sjmtcrcn  S(  liriristcllcr,  als  Annal.  Oucdl.  ct  I^mb,  I,  c,  p.  18.  .Annal 
Savo  1.  c.  p.  5G0.  u.  a,  habcn,  durch  I  hcrtragunj;  d(T  BegrilTc  ihrcr  Zcil  aiif  dic  VtTgangcn- 
heil,  irrthiinilieh  an  cinc  wirklicho  Einlhcilung  in  bischdfliche  IKoccson  gcdacht,  wclchc  »e  die- 
.srtii  fidiT  (Iciii  rolpi^^mlcn  Jahrn  '/risclircibcn.  Ah;_''''«"I)f!i  vnn  fiicM>in  alli^cnicinc!!  Irrthumi',  H 
cs  bcsondcrs  cinc  ganz  unhaitburc  Angabe,  wcnn  schon  damals  Hildegrim,  der  Bruder 
das  Bislhum  Seligcnstadt  odcr  Halbersiadt  crhaltcn  habon  soll.  da  deradbe  nricundlich  weil 
spatcr  noch  in  Gcscllschaft  scincs  Bnidci-s  und  als  Diaconu!»  i  r-.'  Iicinl.    (S.  Nf.  204.  n.  f.) 

465.  Wahrschcinlich  uni  dicsc  Zi'il  und  in  F(»1l'('  dfr  \oiliiii  :.'('il.'i(lil('n  ^l.issrciipl  «:(>scliah  *»s,  das«  cin 

GeisUicher,  Numcns  Berumd,  von  dcm  konig  harl  als  Lchrcr  dcs  C.hrist4-'nlhiims  zu  dcn  wcst* 
lidien  Sachsen  {in  der  nachroaligcn  Diiioose  Hnnigardevovd  oder  HUnsier)  gesandl  wurde.  Tila 
l.iiiik-cri  sccunda,  ap.  Pcrtz  S(  r'|iliir  T  11  [i  411    nnl.  13. 

466.  Da  A«ir/  die  Vcrhaltuissc  uoch  nicht  ^cci^nct  iindct,  blcihcndo  kircblicho  bcsondcrs  klostcrlicbe 

(zugleidi  der  vissciHchafflichen  Bildiin.<;  dicncndc;  Siifliin^cn  in  Sachscn  anfznrichtcn,  so  sucht 
er  dadurch  vorauarbcilcn ,  davs  cr  dio,  als  Gci.s('lii  (k1(T  Gcfangciic  zu  scincr  Vcifim-nnjj  go- 
konimcncn  Sachscn  in  fi  iinkist  hc  Klo.sttT  vcrlhcill  tinil  dn<:f1h*;t  in  itcr  RcllLjidn  uiid  dcii  Wi-sen- 
scluiltcu  unterrichtcn  lasst.  Auf  dicse  Arl  wurdcn  uiilcr  andcm  \iclc  in  dcm  Kloster  Corbcia, 
das  in  beaonders  gutem  Bufo  stand,  cRi^en.  Hisi  translat  S.  Vili,  ap.  Perta.  Scriptor.  T.  11. 
p  iiTT.  —  Da.ss  Knrl  dic  Sliflcr  und  Kliislcr  vorziiglich  auch  zti  w'is.spn.schafllichcn  Zwccken 
Iicslimmtp,  crhcllct  aus  sciiier  Vcrordnun}?,  bci  dcn  bischbllichcn  Kirchcn  und  Kloslcm  Schuleo 
zuiii  L'ntcrricht  in  den  WLsscnschaftcn  und  dcr  Bcredsamkcil  zu  halten.  Schatcii  H.  W.  p.  3U. 
Die  hier  eingerilckte  nndalirle  Encyclica  isi  an  dcn  Abt  Baugulf  zn  Fulda  gerichict,  raUt  abo 
zwischcn  die  Jahre  780  und  800,  da  jcncr  Abt  von  780  his  80:?  im  Amtc  sfand,  A'ari  aber, 
der  sicb  in  dersolben  nocb  Kunig  nenol,  nach  80a  deu  Titel  Impcrator  fuhrtc. 

782. 

167.  Um  in  Sachscn  cben  so,  \\ic  cs  boi  don  Fraiikcii  alijahrlich  gcschah,  cinn  a%emeine  Versammlung 
za  hallen,  geht  ITorl  nut  dem  frankischen  Heere  bei  Ciiln  tiber  den  Bhein  nnd  hgeri  sich  aa 
dcn  Oucllcn  dcr  l.ippp  (ad  Liji()ibrunncn" ,  wn  cr  ans  dcii  Pitclsicii  dcr  S.u  liscn  (Inifcn  \\;i!ill, 
auch  die  Gesandten  des  Kcinigs  dcr  Danen,  iHgifrid  (Godifrid,  Aun.  S.^  .  cmprangt.  Annal.  Lau- 
rcshanu  I.  c.  p.  32.  Annal.  Lauriss.  «t  Bnh.  L  c.  p.  463.  463.  PoSta  Saxo  L  c  p.  237.  AnaaL 
QnedL  L  c.  p.  38.  AiumL  Saxo  L  c.  p.  666. 


Digitized  by  Google 


•tt»  —  tss. 


168.  Als  der  Konig,  nacb  geendigter  Versaininlang,  ubcr  dcn  Rhein  zuriickgegang^n,  Lchrt  Widukiuf, 
der  zu-  dcn  Nomannen  jreflohen  trar,  m  sein  Vaterknd  niruck  ond  reizt  die  Sachscn  aufs  ncue 

zum  Abrall.  Gleichzpitig  \\:ir<>ii  die  xwMchen  dcr  Elbe  und  Snalc  wohncndcn  Sorben  in  Thii- 
rinfiPn  uml  S;k'1!->i'ii  ciiii^cnillrn ;  Hif»  Honirnmlrn  dcs  Koiii^s,  Adnlijis ,  Ciivlu  und  IforrtJ,  wctchi» 
ihncn  mit  (tcm  Hccre  der  Oslfrankon  und  Sachscu  entgegcn  gchen  sollten,  wcfden  durcli  dcn 
von  Widt^'i^  gelcitelcn  AnbUuid  der  Sftt^en  hieran  verbindcrl,  und  zichen  mil  dem  ostrrsn- 
kisdien  Ilcnc  gegen  die  Sachsen,  wiihrend  zugleich  dcr  Graf  Thfoderirh.  cin  Verwandtcr  dcs 
Konigs,  mit  flcn  in  Ripuaricn  cili^  zusammcnstezojicnen  Truppcn  in  Sachscn  cinriickt.  Dic  Frnti- 
kcn  gchcn  his  an  dcn  Berg  SuntaJ  an  dcr  Wcscr  vor;  dic  Eifcrsuchl  ihrcr  Hccrfiilirer  verur- 
SRcht,  dasfi  ak)  hier  nit  grasaem  Verhnt  |;e9chlagcn  wcrdcn,  wcbei  zwei  von  jnien,  Adalgi» 
und  Geih,  ncbsl  vier  amlcni  Grafcn  um.-^  Lchrn  komnicn.  .\niml,  Einh.  clal.  Srrijit  <\t\^  cit  - 
Dass  dcr  Schauplatz  der  fiir  dio  Knuikcn  so  ungliicklicbcn  Scldachl  iii  der  Gcgeud  vun  Iiau.S' 
ber^  zn  sachen  isl,  beweisen  Grapen  Obscrvat  Rer.  e(  Antiq.  Germ.  et  Rom.  S.  327  n.  f.  and 
Lcdchur  kril.  Bel.  S.  77.  u.  f 

469«  WiVrhridns  «cicht  sich  dtirrh  dic  Kmpiinin;!;  dcr  Sachscn  ironnlhif;;!,  aus  Wif;mod!  n.ich  Tt  Rinsfri 
zu  llichcn,  und  gcht  von  da  zu  Scbiirc  nach  Hom;  inchrci-e  scincr  Scbiilcr  und  Gchiilcn  alx-r 
wcrdctt  von  den  Sachsen  i^tSdtet  AnsL  vila  VtriUch.  L  c.  p.  381. 

170.  Anch  Liudijcr  winl  ans  Fricsland,  wo  cr  in  dus  sichcntc  Jahr  cifrii;  i^clchrt  halle.  vcrtriclHn .  iitid 
dic  chrisllicbcn  Kirchcn  dasclhst  zcrstorf.  Ltudgcr  gcbl  indctiscn  uiit  scincm  Brudcr  Uiidigrim 
uiid  einem  andcm  scincr  Schiilcr,  Geriert  mit  dcm  Bcinflmen  Catihts,  nach  Rom  nnd  von  da 
in  das  Bencdictiner-Klostcr  hci  Bonevont,  wo  cr  sich  mit  dcr  Ordcnsregel  dcs  heil.  Benedlct 
bckannt  niacht .  in  dcr  Absicbt,  sp&ter  du  Kloster  nach  dersclben  Rcgel  zn  stiften.  Allfr.  13».  L 
cap.  18.  l  c.  p.  4U). 

471.  Sarl  zichl  sclbst  mit  dnem  eilig  zusammengczogenen  Heero  nadi  Saehsen,  und  gdangt  stcgreich 

bis  an  den  Ort,  wo  die  Aller  in  dic  Wcscr  miimict.  Hicr  untcrwcrfcn  sich  ihiu  dic  Saohscii 
wicdfM-;  i'r  abcr  liis-«.t  —  da  dcr  Lrhchcr  dcs  Aufruhrs,  Widnkint ,  abcrmals  zu  dcn  Noriiuinncn 
entflohcn  war  —  4500  Schuldij^c,  dic  ilim  ausgelicfert  wordcn,  bci  Yci-dcn  (Fardij  an  ciuera 
Tage  eiithauptcn.  Annal.  Lauriss.  et  Binh.  L  c  p.  461.  465.  Po^ta  Saxo  L  c.  p.  fSSH.  Annal. 
Qiicdl  I  (  p  Annal.  S  ix  )  I  i:  p.  660.  —  Viek  Saobsen  werden  in  das  Land  der  Franken 
ausgcruhrl.   Annal.  Pctav.  1.  c.  p.  17. 

783. 

472.  Nachdcm  Kml  dcn  Wintcr  zu  Thiornillc  Thcndo.nc  -  villa)  ziipchi-achl  iin<I  difjclhsf  tlns  I.cichcn- 

bcgiingnl'^!*  scincr  am  Hinun  'Ifahrtsiibend  ^iiO.  April^  verstorbciien  Gcmahlinn  Hildcgardis  j^elcierl, 
ndht  er.  auf  die  erfaaltene  Nadirichl  von  einem  abermaligen  al^cmeinen  AuCstande  der  Sadi- 
scn,  mil  scinem  Hrcrc  ijcgcn  sic,  iiinl  sdilii^'  -.ic  lici  IlctmcM  TlicnJni  ilti,  TlicDiniHli,  Thict- 
malli^ ,  so  dass  nur  Wonigo  cntkommcn,  Von  dein  Schtachtfelde  nach  Padcrboni  zunickgckchrt, 
crfahrt  cr,  dasg  dic  Westftdcn  nch  ao  der  Hn^^c  fAssa,  Ann.  Pet.}  zusammeiigczoi>on  habcn, 
grcift  sie  daselbet  «n,  schUigt  aio  ebeniidls,  g  hi  dann  iilier  dic  Wcscr  bis  an  (li(>  Elbc.  und 
kcbrt,  naclulcm  cr  sich  allc»  unterR'orfen,  naeh  Worais  zuriick,  Aniial.  I^uriss.  ct  Einh.  I.  c. 
p.  464.  Iii5.  AnnaJ.  Pctav.  1.  C  p.  47.  Poifta  Saxo  1.  c.  p.  1239.  Aiinal.  Sa\o  1.  c.  p.  oCO.  — 
Die  beiden  Schlachten  bet  Delmold  ond  an  der  Hase,  dio  im  Laofe  eines  Honats  alatl  (andcn, 
wtircn  dio  griisstcn,  nnd  die  einzigen  regebniisBjBen  Sdibichten  des  ganzen  Sachsciikfi^s. 
Einhiinli  vila  Karoli  cap.  8  ,  I.  c.  p.  447, 
n3.  Dass  A'«j/,  nach  dcr  erwiihnU-n  Schlacht  an  der  Hase,  sich  einige  Zeil  in  dieser  Gegend  aufyehal- 
len  und  an  dom  Oite  OsnabrUck  eme  Kirche  oder  Kapelio  (jebaut  habe,  ist  an  sidi  swar  nicht 


Dlgitized  by  Google 


70 


t»4. 


unglaabUch ;  woiiigsti^ns  k&nnUt  dieselbc  nicht  spatcr,  als  in  dicscm  oder  dcm  Machi>truljj;c'uden 
Jahrc  pnlstiiiKlcn  scin,  wcnn,  nach  dcr  l-]nuihlunf(;  ciacr  LTkuiide  Ludtmgs  des  DcuUdien  voii 
S(U,  dfr  iui  J.  784  vci  >t'>i  hmo  BLschof  AV;i//"ri/A  von  Liittich  noch  gowcihl  liahcn  soll.  I>ajs 
jcdoch  dic  cLcu  gedachtc  L  rivuadu  unecht  ii>t,  wird  an  seiaem  Urlc  gezeigi  werdeu  (v^  Nr.  'ioi.y, 
aurh  berichtet  kein  etnzi^cr  .^leiefazeitiger  Geschichtsclireiber  etwM  von  einem  solchen  Kirchen- 
biiii:  uiul  wenn  man  (U-r  Tradition  auch  ^xirUich  dic  cinfachc  That«achc  dcs  Baucs  cincr  Kirche 
SU^obcn  kaiin,  m  Ui]\il  danius  w^nli  r  dic  ftloichzrtli^e  Sliftung  eincs  Ri.-.thiiins,  noch  wunii" 
diesc  Kirche  die  itlleslc  im  Suchsoiiiaudc  sciii,  dji  jcdunfiUhi  dic  Kirclic  zu  l'adcrbom  ^vgL 
Kr,  456.)  ihr  an  Alter  vorgehL  Das  spStere  Vof^eben,  Osnabnick  aei  das  ersle  fiiathiiDi  ia 
Such.son  gcwcson,  ist  viebDehr,  eben  so  wie  die  aiigehlich  daliir  spredwndeD  UrkundeD  (aehe 
Hr.  2do.j  crdicbtet. 

78i. 

474.  Da  (lio  Saclison,  nn(oi->^(iil2t  von  cinfm  Thcilo  dor  Frio.scn,  sich  ahcrmals  cmporcn,  so  ^clit  Karl 

bci  Lippchani  iibcr  iIcd  Rhcin,  vorhoorl  \\o>tfalen  uod  konuat  bis  an  dic  Wcscr  hci  Huculbl 
AnnaL  Lauriss.  et  Einh.  L  e.  p.  166.  467.  Pocta  Saio  L  e.  p.  230.  Annal.  Saxo  L  e.  p.  560.  — 
Don  Ort  Hiicullii  sucht  Fort^  ad  .4nnal.  I^iurlss.  1.  c.)  in  dem  hculigon  I'etorsli;i^cn .  (los<icn 
allor  urkunillichor  Naino  Hockolovon  odor  llockcln  war;  Grupon  Orig.  Gcrin.  11.  S.  491.  urnl 
Lodchur  krit.  Bol.  S.  87.  in  Oycl  m  dcr  Grafschaft  Hoya,  wclchcs  iii  eincr  Urkunde  von  987 
Oculen  genanni  wird, 

475.  Diirch  •.Tfissi"  (  Ih  isrh^M  Mimungon  vorbinfloi-f ,  iibcr  dic  \Vos;or  zii  gchon  und  im  nordlichcn  Thdle 

5aclu>cus  vorzudringcu,  weiidci  sich  dcr  Kiiuig  —  wuhrcnd  cr  scinen  SohD  Aari  inil  einom 
Tbefle  des  Becrcs  m  Westralen  snrUdc  iSast  —  nach  Thtiringen,  und  dringt  von  bier  aus  n 
Ostsadtsen  (znerst  nach  Stagnfurd,  Anu.  Liiurii^s.  Tagnoforl,  Ann.  S.)  und  danii  bis  nach  Sciihningi 
vor.  Scripltir.  snp  cit.  —  Don  sntist  iinliok.iimlon  tiiid  Mm  Slasfttrtli  wnhl  zti  iiiitcrschoidciulcn 
Oit  Slagnluiii,  giiuibt  Lodobur  krit.  Bol.  S.  91.  in  oiiicm  Orio  Stcuiiord  an  dcrOlii-c,  dcr  noch 
4153  airkandlich  genannt  Mird,  und  dessen  Name  bis  in  das  15.  Jabrhundert  in  den  cines  adli- 
gon  Gcschlochtos  fortilmn  rtc .  wicfliTznfintli  ii. 

476.  Augiisl  13.    VorsaiiiniUing  dor  Krarikcn  und  Ostjiiicliscn  zu  Scaningc  in  Nord-Thuringon,  und  Cod- 

stilution  dos  Koiiigs:  don  Ort  Soligonsladl ,  zwiscbca  Orpbcim  nnd  Scaningo,  zu  bcvostigcn,  da- 
niit  dor  Bischof  fiir  Osl-Siichson  dasolbst  soiiion  Silz  haboii  kiiitno;  WCnn  dio»  abcr  nicht  an- 
golio,  sollon  dio  kiinigrnlirn  Mivsi  und  Coiiiitrs  firion  andorn  Ort  zum  Silzc  d(»s  Bischofs  aus- 
wiklileo.  Dic  Suclu>cii  wonlon  vcrpilichlct,  jodcr  Kirche  cincii  Mansus  anzuw(*iseu,  dem  Ui^-ltuf 
und  den  Pricstem  dpn  Zfhcnten  «i  gefcen,  sich  taurpn  zu  lassea  und  alle  heidniscben  G<>briiucb(>. 
VM)runtor  auch  das  Vcrbrcnnon  der  Todlen,  abzusclialTon ,  und  Jiihrlich  vor  dcm  1.  Mai  dio  fur 
don  K'inig  bostiiuiiiton  Gosclionko  in  dio  curtis  Erosburg  «djzulieforn.  Haroiiberg  Monum.  histor 
adliuc  incd.  1.  Stuck  S,  90.  Pcrtz.  Log.  T.  H.  P.  H.  p.  1.  —  Cbor  dio Echlhoit  dicscr  Lrkundc,  in 
«'elcher  mancbes  an  eine  spalere  Zeit  erinncrt.  und  die  aLso  niclu  iibcr  allcu  Zweifel  erhaben 
isl,  cnthnltr  tch  niich  oinos  cnt.schoidondon  Uithcils.  •  Perlz  hat  tlio  Vt  i  (lin  lits^nindr  woniir^tons 
ho  erhcblich  gcfuuden,  diisii  er  sic  nicht  unter  die  echten  Cunstitulioncn  Karls  dcs  Gi^wsiscn 
aufiranehroen  gewagt,  sondem  m  den  Anbang  gobracht  hat.  .Dte  sonsligen  Strcit^lwileD  iiber 
dcn  Ort  Se%enstadt  goluiron  nichl  hieher;  iibrigens  \nrd  dic  Erriclitung  eines  BisthaaiS  fUr 
O.sl - Siuhson  liier  crst  in  Aussicht  gcslclil,  fiir  ilio  Zoil  soines  wirkUchcn  Entjttchcns  ist  also  auS 
dic«er  Lrkunde,  auch  wcnu  ihre  Lchthcit  zugcgobcn  wird,  durcbaus  nichls  zu  bcwoiscn. 
Von  der  angeblidi  auf  den  SO.  im.  (oder  nadi  einer  aiidera,  jedoch  blscheD  Lesart,  gpr  anf  den 
21.  Hai)  dieses  Jahres  amfOBdiriebeDeD  Vcnammlang  zu  StasAirth  (vgP.  Harenberg  L  c.  S.  91.}. 


Digitized  by  Google 


t84  7«S. 


71 


winl  spater  die  Redc  sein,  da  sie,  wena  das  bckannte  Einladun^isschrctbcn  m  dersclben  ochl 
ist,  wenigstens  in  einc  spMtere  Zeit  gchtfrL  Im  Hai  oder  lon.  d.  J.  koniite  Karl  noch  j^r 
nicht  so  wcit  in  Ostsachscn  iwiqjedniiigen  sein,  um  ein  Placitani  in  der  Nibe  der  Elbe  aussn»- 

acljrcibcn.  Vi;!  Nr  i  17  ^ 

177.  Der  Konig  gchl  von  Scaningj  nach  Worms  zurlicli;  sein  Solin  harl  dcr  Jiingere  triHl  aLer  im  Gau 
Dragmi  (Draigiii,  Dreni),  in  d«r  Niihe  der  Lippe,  niit  dem  Hcere  dcr  Wcstfaien  znsanunen,  lie- 
fert  ibnen  ein  Treffen,  und  kchrt,  tiji<  lnlci:!  er  sic  in  dic  1'iucht  i^cschla.Kon,  als  Siegcr  nach 
Worms  zu  scincm  Vater  zuriick.  Annai.  Lauriss.  ct  Einh.  I  c  p  Ifjfi  107.  Pocla  Sa\o  1.  a 
p.  239.  AnnaL  Saxo  I.  c.  p.  561.  —  Ob  von  dicscr  Sihiatht  dit»  (irabcr  bci  Ilcckum  hor- 
rcibren?  (Vgl  oben  Nr.  27.)  —  Die  Ridit^eit  dea  von  Korl  d.  JUng.  «bg^licb  flber  die  Sacb- 
srn  orrnrhtriH  n  Sici^i^s  wird  indenen  darch  die  darauf  fdgende  uncrwartote  Bilddiehr  des 
Kunigs  zwcifclhafl  gcmacbt. 

478.  KSnig  hart  rieht  mit  einem  xweiten  Heere  anfs  nene  nach  Saehmn ,  feicrt  im  Lager  an  dem  FlusBe 

Amhra  im  llticlta  Gau  (AVaizza-Ga» ,  Xnn.  Liuriss.  Wizzii  -  (i;>ii .  Ano.  S.),  in  dcr  villa  Liudihi 

(Liiiliidi,  Anri.  S.\  bei  dcr  sarhsisclicn  Ycstc  Skidrohitri;   Kiilrl  jlitnch ,  .\nii.       das  Weihnaclilj»- 

fcsl,  und  riickl  bis  Rinii,  am  Zusainmcnflussc  dcr  Wcscr  und  Wahania  i  \\  achna,  Ann.  S.}  vori 

da  a|)er  die  lahresnsit  und  Oberschwemmnngen  ibro  kcin  wciteres  Vordringcn  gestatten,  kdirt 

er  nAch  BreiibittKt  in  Winterquartire  xurttdt.  Scriptor.  sup.  cit 
I 

7SS. 

179.  K$nig  ATrr/,  nachdcm  cr  seine  Gemaliiinn  Faslrada  und  seine  Kindcr  nach  Ercsbar^  kommt^n  laasei^ 

feier^  d;isc]l)>t  das  Ostcrfcsl  nnd  vcr\\cilt  in  (licscm  Ortf  lii-;  in  i!cn  .liiniiis     Wahrcnd  dicst*r 
Ipl^  iiisst  cr  das  Schloss  Hrcidiurg  ncu  bcvcstigcn  und  cinc  Kirche  da.sctl)Mt  bauen,  lud  unter- 
>nunmt  von  hi«r  ans  StreiJzyge  in  allc  Gcgendcn  dcs  Saducnlandes,  durch  weldie  cr  den  Sach- 

/  scn  viden  Schadcn  Ihut.   Aniial.  Laur«'sliMn.  i.  c.  p.  3S.  AnnaL  Einh.  L  c.  p.  467.  Poeta  Saxo 

'    1.  c.  p.  310.    Annal.  Sa\o  I.  c  p.  5fll. 
48<^.  Junius.  ,  Grossc  Vcrsammlung  zu  I'adcrborn,  auf  wdclicr  der  Kiiuig  Gcsclzc  fiir  dic  untcn^-orfcncn 
TheHe  Sachspi»  (Gapituhi  dc  parllbiis  Saxoniae)  aofrichtet.  —  Gottosfriede  und  Asylrechl  dor 
/  cIh  istlli  licn  Kirclicn     Atif  gcwalLsainc  V«'rlctziing  und  Bcraiihiinfj  dcr  Kirclicn,  riuitliwillij-c  Chcr- 

Irclung  dcr  grosscn  Fastcn,  Mord  cincs  Gcistiichcn,  Mord  cines  MciuM;bon  wcgcu  angcscbuidig- 
tcr  Zaubcrci,  Ycrbrcnnnng  der  Lefchen,  Vcrweigcning  der  Tanfe,  GUlzcnopfer  nnd  Mfsbrauch 
dcr  Hostic  zu  hcidniscliiT  Zauhcrci,  Vci-scliworuog  tnit  dcn  Hciden  pcncn  die  Chrislen,  Trcue- 
bruch  gc::cn  di  n  Kiinii; ,  Raub  eincr  TrK  iiii  r  ilc;  ITciTn.  nnrl  Knnnnliini,'  dcs  Flcrrn  odcr  «lcr 
licrriim,  wird  die  Todes<;ti-afe  gesetzl,  dic  jciioch  diircli  kiicfiiichc  Biisi.e  abgcwcndel  werden 
kaim.  Jede  IBrcho  adll  von  den  m  ihr  gchorigen  Landes-Eingesessenen  mit  ciner  Curlis  und 
iwei  Mansis  ausgcslaltct ,  von  jc  120  .Mcnsclicn  cin  Kncchl  und  cinc  Mn<^d  i  d.  h.  Ctn  Paar  cigcn- 
hiiriscr  Lcutc)  an  dics«'lbc  uhcrla."vscn ,  und  von  alicin  Ertrag  dcs  Lnndcs  «lcr  Zchentc  an  dio 
Kirchcn  iind  Pricstcr  cntrichlct,  auch  von  allcm,  was  fiir  dcn  koniglichcn  Kiscus  cinkoinml,  dcr 
Zchente  an  die  Kirdien  abgegeben  werden.  An  Sonn-  und  Festtagen  sollen,  aosser  dnngcndcn 
Nfiflinillcn .  kcinr  Vrrsnmmlunfjcn  in  wcltlichcii  An-jclc^rnhcitcn  sfatr  fiii(!cii.  Hic  I.ciclicn  ilcr 
christlichcn  Sach.scn  solicn  auf  die  Kirchbufe,  und  nichl  zu  dcn  hcidnischcn  Gnihhiigcln  hcstut- 
tet  werdcn.  Versiiumniss  der  Taufe  dcr  Kindcr  ionerhalb  ibres  erslen  Lchcnsjalires,  ttnstatthafte 
Bhcl'iin<lnivsc ,  hcidnischc  Gcliihdc,  Vcrhcimlichunj;  dcr  Rauhcr  und  andcrcr  L'hcltliiil«T,  iind 
anilcrc  Vcr^i  lmnpcn  wcrflcn  mif  Gcld  (yrlcr  Vcrlusl  dcr  |)crs(tnlichcn  Frcihpil  pchiisst :  inif  (li«» 
Ermordiing  cines  Grafen  stcht  die  Einzichiing  dcs  ganzen  Erbcs.  Dic  (iratcn  soilcn  unlcr  cin- 
ander  Friedcn  halten  vnd  3ire  Streitigkdten  von  dem  Kiinig  eotscheiden  lassen.  AUgemeine 


Digitized  by  Google 


72 

Tenaoamlin^seii  aner  Sacbsen  solleii  nnr  siau  finde»,  •wsoa  d»  Kum  «nf  ansdriioUichan  Bc> 
fciil  dos  K6iiii;s  einc  suli-hc  aiisschrcibt ;  sonst  aoll  Diir  jcder  Graf  in  aeiiieiii  Amlsbenrke  Ycr* 

snniiii!tiTii;f'n  lialtoii.    IVi1/  I.ri:  T.  I  |i  i8 

481.  Niicli  <icr  N  iTsumniluDg  io  i'ii(t<'ri»irn  <iiin-ii/.ieht  lior  Konig  ungchiodert  gaoz  Sachijcn,  koiiunl  bi& 
fmch  Dersia  und  zorstort  die  Bovostigtingcu  dcr  Sachsen  jenseit  der  Weser.  AnnaL  Pelaiv.  L  c 
|i.  17.  —  Cbor  <lcn  Gau  Di-rsia  odor  I)crs;ilnirf{  vgl.  Wc<l<'kinil  Not<'n  I.  S.  2Cl.  u.  f.  Ledcbor 
krit.  Bcl.  S.  lOO.  u.  f.   Ohne  Gruml  wil!  Pcrl/  a.  a.  U.  fur  Dci-sia  Ilci»ia  l^sco. 

dSi.  Dcr  Konig  vcrwcill  im  Bardcnaiau,  ■<no  sich  <ii<'  ubrii^eu  Saeh»eD  Ihm  wicder  uuterwerren,  und 
kniiprt  voii  iiicr  aus  mit  IVululant  un\\  Abiin  .M]>ion,  Ann.  S.),  die  sich  jensdt  der  Elbc  auf- 
liallcn.  l  iiii'! ii;ir.(lli:Ti:7f-n  an,  in  ilcron  Folj^c  -sich  dicse,  ikk  !i  \  frsirhfTtcr  Amni'slic,  in  Atlii^ny. 
wobiii  dcr  Koiiig  inz\\i.schen  zuriickgekclut,  ilim  uuterucilou  uiiil  dic  Taule  empfangcn.  .\uu. 
Laaresham.  L  c.  p.  32.  Ann.  Einh.  1.  c.  p.  467.  Poeta  Saxo  \.  c.  p.  AnnaL  Saxo  L  c. 
p.  50 1.  —  Von  Widukii^s  fcrnercn  Schicksiil<-n  i^t  nichls  zu\crla-»si};cs  bck^unt,  als  da.^^.s  cr, 
naol»  onipfiinifPTWT  Tanft',  von  Attiijiiy  in  sciiic  iloitualh  zuruckki'iirli'  und  da,  wo  vorhcr  Gotz<'n 
lnUlcr  slan<l<'ii,  (■lirisilKiio  Hottiuuscr  crl>uulc.  \ila  Mathildi!»,  ap.  IVrlz.  Suiptor.  T.  IV.  p.  28j. 
"  Deslo  mchr  ist  er  in  der  Fol^  Gcf^sland  dcr  Sage  feworden.  Vgl.  itie  Sagcn  vom 
Kiini^c  Wckiii^;  niil;;('th  vnn  Ri  i!«  k(  r.  iii  i!r n  Wcstnil.  l'ruvinzialbl.  1.  \\.  4.  H.  (Hind.  4831.) 
S.  37.  u.  f.  —  Seincn  Tod  un<l  scinc  .Naciikommen  betruliend,  vgL  iNr.  i5S. 

483.  Schrciben  dcs  Konip^s  Karl  an  (Jlfn,  Kimi^  von  Mcrcia,  worin  er  dicscm  von  den  Unforweriiing 
uikI  Taufc  <lcr  siu-lisisclicn  dtiocs  Wilhimuud  sio  tind  Albion  .Niichrii  hl  f{il)l.  S  d.  Baluz.  Ca- 
piJiiIjir.  Hcg.  IVanc.  T.  I.  p.  Ii)i  iiiivrhiiiiiiii  Im  i  di m  J.iliic  TTV,  cs  doch  euiJouchtot,  dass 
dio.ses  Schrcilien,  wcnn  es  echl  ist  ;\\oran  (rcihcli  g<'zwcifclt  vvcrdcn  kaiui;,  ersl  Jiichcr  gchort. 

484-.  Papst  Ht^ant  L  Schrcibea  an  dcn  Kiinig  Aor/,  worin  er  diesem,  wegen  des  erLvigton  Sie^cs 
iibcr  dic  Sachson  iiiid  dcr  Bekdimiig  derselben  zum  Chrislenthiime  Gliick  i^iinsdhl.  Si.  d. 
S.  halon  11.  W.  p.  3;{8. 

18'J.  Wiliehadus ,  der  aiis  Eptornach,  wo  er  zwci  Jahrc  gclcbt  und  seinc  aus  Sachscn  zci-strcutcn  >  Schu- 
ler  gesammcll  batto,  zu  dcm  Konig  A'art  nadi  Ereshurg  gckommen  war,  kdirt  auT  dessan  Ver« 
onlnnni,'  nacli  Wi^odia  xuriick,  wo  cr  dio  zerst5rtca  Kircheo  wiederkersteUt    Ansk.  %'ita 

WiUch.  I.  c.  p.  38i. 

186.  liudger  kcbrl  nach  driltehnlbjiiliriger  Abwesenhcit  in  scin  Vaterland  zoriiek  und  wird  dem  Kdni^>  ' 

Aar/ bokaiinl ,  <lcr  iliiii  dic  geistiichc  .Aursit-ht  iibor  dto  niiif  fricsisclu^n  Gauo  Ilui;Tnerchi ,  llu- 
niis^a.  Fivilfia.  lijnis'-.';i .  Fidiril;;.'»  iinil  dic  In-ii  H.iiit  iiiti  rtiii^t ,  uiid  bald  darauf  ihn  zugloich 
^aiislall  dcs  iiiilUorv\i-ilo  \  crstorbcnen  Aiitcs  Herunnlj  zuiu  Hi>chof  iibor  deii  wc!>lhchcn  Theil 
Sachscns  bcstimmL  Allfr  vila  Lindg.  cap.  49.  Sd.  l  e.  p.  440.  444.  —  Die  Vila  Uudgeri  se- 
cuiida.  ib.  nol  13  boriohlcl.  Uud(jer  habc,  aus  I^ilor  fur  dic  Vcrkiindiguiip  di  >  I'N;iiigcliums 
uutnr  don  hoidnischon  Viilkcrn,  d.is  von  dem  Kimig  ihin  angolmtene  Er/bLslhum  Trior  ausge- 
.schlagcn,  uiid  daraiif  das  Bischofsainl  in  Sachsen  crhailcn;  da  aSme  Allfrid  von  joncm  Umstamle 
uicto  crwahnl,  uuch  oino  Erlctligung  des  cralNschoflichen  Slnhls  zn  Tricr  um  liicse  Zcit  nicht 
I)i-knimt  tM,  vo  lii  nilii  r!ir*.c  Fr/alilung  ontwcilcr  auf  cincin  Irrthiiine.  oder  das  .\ii(  rhictcn  dcs 
Krzliistiiums  uud  Liudgers  Ablolinung  de^i»elbcn  miiss  wcnigstco»  io  einc  spiitere  Zeit  gchurcn. 
487.  Zu  JJudgerB  biBchofltchem  Silxo  (parocbiao  sedcs  principnlis,  wird  der  Ort  Mimigemevord  (oder 
Mimigardevonl  im  Siidcrfwu  licstiinnit,  wo  ilorsolbc  fiir  seinc,  nach  kanonischcr  Rofrcl  dem 
Ilorni  dioncndon  Briidcr,  ein  Monast^>riuni  crbaul.  Alin.  cyp.  20.  I.  c  —  Aflfrid  l  i--'  in  scincr 
Lrzuhlung  die  Ercignissc  vcntcliiudenor  /<'iton  !>ui]unari.scli  ziisauuncn,  und  wenn  luau  iiics  nichl 
beriicksidil^t,  kSnnle  man  ans  seineii  Worlcn  schon  jelzl  die  Ecrichtung  einer  lormKcben  bi- 
«chbOichen  DiOcese  Ibr  Mim^jBrdcvord  folgero;  aUcio  tam  dcn  tibrigen  ZeitverbiiUaiaBein  isl  zo 


Digitized  by  Google 


tss  —  tf  t. 


73 


schliessen.  dass  LiHdger,  ebca  so  «ie  vormais  Bont'faaus  imd  zu  scincr  Zcit  Willehadus,  anTangs 
nvr  die  Stellun*:;  cines  Mmwoiw-  Vowtehew  «nnnalini.  des§en  Amtsbezirk  hauptsSchtich  dnrch  den 
Umrani;  soinos  persouiicheD  WiriLCns  besliounl  wurdo,  und  dalKT  ^rossor  war,  als  soino  nach- 
ntnliu:  '  iMsclirinii  lic  Diiiroso;  wohoi  rr  joddi  h  vmrn  hcstimnUon  Wohnsilzos  und  oinor  Ilniipl- 
Iviiolio  nalurlich  schon  bcdurftc.  Erst  spalcr  und  nach  vuUsUuidinj  hei^eslcllter  polilisciier  Onl- 
miDg  konnte  auch  eine  Bniheilttog  des  Sachsenlandes  in  IbrmlMibe,  festbegrenzte  Dittocsen  er- 
fol^on.    Vfjl.  Nr.  250. 

488.  Liudtfef  crhiilt  von  dom  Konig  /larl  din  Abtci  S.  Polri  zu  I.olnsa  im  Gan  nrrichanle  (thcils  zn  sci- 

ner  besscru  Subsisteuz,  thcils  auch  zu  cincm  Mchcrn  Zulluchtsorte  im  Fuli  ciucr  ucucu  Enipo- 
rm%  der  Sachsen).  Altfr.  cap.  24.  1.  c.  p.  444. 

786. 

489.  Junius  29.  *  Kiinig  ITarU  Stilhu«gs-Urknnde  des  Bisthnns  Verden  (m  loeo  Fardiam  vocato.  super 

Aleran  fluvium,  in  pa^o  qui  dicitur  Slunni^.    Acl.  Hogont.  111.  Kal.  Jul.  786,  :i  H  XVIQ.  vcn 

dcn  ErzIviM-lMifi  n  v(mi  Mainz,  Trior  iiiKi  C.iAn  rccognoscirt.  Schnlrn  H.  W.  p.  3H.  und  sonnt 
ciricrs;  vgi.  llonipolj;  Vcntcichn.  d.  Vrk.  der  IlisL  v.  ^ieder-Sachson;  L  Th.  S.  1.  ara  nou.stou 
Lappenbefg  liainbuig.  Urkundenb.  L  5.  4.  Mieh  dcm,  za  Ibnover  «nfbewahrtra  angebl.  Origi- 
na|f\  ilas  n.ich  Ls  .\nsirht  :nis  dnm  II.  Jahrhundort  horruhrt  —  Dass  diosc  Urkumlo  untorge- 
scliobcn  i^t,  crgibl  sich  sowubl  aus  df-r  rurinollen  FHSsun<;,  namonthch  dcr  in  den  knrolinLsohon 
Urikundcn  ungebriinchlicheD  AnruAin«sronncl,  dor  fur  jcnc  Zoit  uns^cvvbhniichon ,  woitluuftigon 
Einiettuns:,  dor  cbon  .so  ttngewbhnlichon  Unlerschrifl  voii  droi  Klrzbischbren,  der  An^hbe  des 
Jahn-s  Chrisli,  n:i<l  il(>r  <>nmpn,  cincr  sp.Ttoicn  Zcit  n.'tchi;«  liililcicii  l):itiims  - Frirmol :  als  ans 
dcni  liihaltc  scibsi,  naiucntlich  dcr  lirvvahiiun^  dcs  angcblichcn  crstcn  liischo&i  Sinbert,  womit 
aofden  heiltgen  &t&>ai  (siehe  Nr.  400.  401.)  gcziclt  wird,  der  doch  schon  liin^^st  ^csiorben 
war,  und  dor  Imschrcibung  dcr  Dibcosan-Grcnzcn,  in  welchc  Liioder  jenaeit  dor  Klbo  auf- 
gcnoniincn  sind,  wohin  dic  Frankcn  danials  noch  gar  nichf  ppkommen  wan-n.  ('.ri;cn  dic 
Richligkcil  dcr  An.sicht,  dass  um  jcnc  Zeil  iu  Sachscu  blossc  Ali.ssioas-Staiioncn  ijcslandcn,  und 
die  fomiliche  Einrichtung  bisdibflicher  Ditfceflcn  ersi  vid  fl|Niter  crMgte,  isl  alao  aus  dieser  und 
Mhnlichen  eniichteten  Urkonden  nicht»  za  beweisen. 

787. 

490.  Die  Snchscn  ncIinH  n  Thefl  ao  dcm  flecizuge  Kark  gegen  Tat^  von  Baiero,  aDderDonaa  Ano. 

S;i\o,  I.  c.  p.  o(il. 

\\)S.  Julius  13.  li  illchadus  wird,  auf  Ycranstaltuug  dcs  Kbni^  A'oi-/,  in  Worras  zum  Bischof  gowoiht, 
uod  ab  aolcher  dea  L&ndem  Wigtnodia,  Lara,  Itiustri,  Aslerga,  Nordendi  uod  Wanga  vorge- 
vr  i/i  —  1^1  r  S\\7.  dicscs  Bisthams  wnnte  Breraen.   Aosk.  vita  Willeh.  L  e.  p.  383.  Chron. 

Muissiuc  1.  c.  p.  i98. 

492.     „     4i.  *  Konig  A'(/nb  Stiflnngs^Urktuide  dcs  Bisthums  firomen.    Act  m  palaiio  .Ncraclensi.  U. 

hl.  Jul.  788.  a.  R.  XXI.  (sic)  Adami  Brcni.  Ilisl.  occl.  cup.  9.  L  c.  p.  0.  Alberli  Slad.  Chroo., 
in  KulpLsii  Vtil.  Rcr.  OrmMn  p.  192.  Baluz.  Capitular.  T.  I.  p.  216.  Schaicn  11.  W.  p.  348. 
u.  in.  a.  Vgl.  llcmpels  Vci-zciclui.  4.  Th.  S.  4.  am  nouslca  Lappenb.  Ilamb.  Urkundeub.  I.  S.  4. 
mil  der  Jahmihl  78S.  —  Audi  diese  Urkonde  nt  ontei^teschobcn,  wio  unler  andem  die  ErwSli- 
nvng  dos  Krzbi.scliiirs  Ijtlhis  zu  .Mainz,  dcr  doch  s(  lum  :im  1(i.  Oktob.  7H(>  i^cstorbon  war  {BiSa, 
boi  .\lbert.  .Stacl.,  ist  (nn  bhis.scr  Schroib-  odcr  Druckfchlcr.  da  cin  Krzbischof  dicscs  .\amon.s 
in  Maiuz  iiichl  bckannt  ist' .  dic  aller  Gcschichtc  w  idersprcchcndc  Angabc ,  duss  dcr  Kbni{}  die 
alieii  Namen  und  EuilheilnngcD  der  nir  Diiioefle  des  W&kdmdi»»  bcstimmten  Geue  wiOkiiriidi 
BncM  VUi.  Wcithl.  tO 


Dlgitized  t)y  Google 


u 


tsi. 


verandert  habe,  und  dcr  Widcrspruch  io  der  Angabe  dieser  Gaue  mit  den  Nachrichtea  der 
GcsebichteGhreiber  (9.  Nr.  194.),  fenier  die  mit  dem  dmuiligea  Kaoileigelmoebe  ttnver- 

tr:ig]iche  R«,'cop;nilion  dcr  Urkundo  durch  den  Entbischof  von  Cbln  als  Ciipcllaniis  sacri 
paladi,  iind  dio  eincr  jiingoren  Zeit  anj{(>h(»rig;fi  Datntns-Fonnel  mit  dom  Jahre  Christi,  unwider- 
sprcchlicii  beweispu.  Im  Dulum  stcckl  uberdios  cin  Fchlcr,  dcnn  das  angcgcbcnc  Regierung!»- 
jabr  and  dic  lndict.  Xil.  wiirdea  aof  789  f&br»,  wobin  aber  die  Urlumde  10  wenig  als  zu  dem 
.nnpnsrhrnon  Jnhro  788  privsi,  weil  K.  h'arl  in  difsfn  Jahirn  sirh  in  i:nnz  antJrra  Gej^enden 
aulliielt.  Wiirc  cinc  LVkundc  dieser  Arl  ausgcstcllt  wordcn,  so  kiinntc  cs,  nuch  dcni  genau 
bekannten  Datum  der  Ordinalion  des  WiBi^du»  (s.  oben).  nnr  787  gcschehen  acin.  Es  isl 
abcr  vicl  wahrscbcinlicher,  dass  auch  WUtehndun ,  .^o  wie  <;hcmal>$  Uonifanns  vor  setner  Inibro- 
nisatirm  m  Mriin/ .  nur  <lic  Slellung  eines  Mission-hix  liof>  (  innahm,  und  il,i'?<!  rr«f  spiilcr  sn\n 
scinem  .Missionsbczirkc  ciuo  fciitbegrcnzlc  bijschiinichc  Diocest;  >vurdc,  millun  von  eincr  formli- 
dien  StiAnngn-Urittmde  «i  jeoer  Zeit  noch  gar  nicht  die  Itede  aein  kaim. 


193.  Um  die  den  Frankcn  feindlichen  Wazcp  zu  dcmiithi^cn,  gcht  Knrl  bei  Coln  iibcr  den  Rhein,  zieht 
doreh  Sachsen.  mit  einem  aus  Frankcn  und  Sachsen  bestehenden  Ileere,  weichfMU  sich  die 
Fnf^ien  -m  SchilTe  auf  dem  Flu8.sc  llabola  llobola)  anschlicss.  n .  bis  an  dic  Kllic,  schla!;!  iiber 
dicsc  zwei  Hriicken  (driitgt  bis  an  die  Pana  [PecneJ  vor,  jVnn.  Laurcsh.],  untcrwirft  sich,  mit 
.Hiiro  dcr  ihm  verbjindcten  Sorben  wtd  Abotriten,  die  Wihen,  nimmt  von  ihncn  Gciisehi,  und 
kebrt,  nacli<leni  vr  auch  in  dcn  Sach.ii.schen  Anselcfienheitcn  das  Nolhige  peordnet ,  nach  Worms 
zuHick.  .\nnnl.  Laiiriss.  ct  Kiiih.  I.  c.  p.  174.  175.  Sim.  Laurcsh.  1  c,  p.  34.  Poc!.'»  S.ivo  1  c. 
p.  245.  Annai.  Saxo  L  c.  p.  302.  —  Ob  unlcr  dcm  obcn  gcnannten  Flussc  ilul)ola,  dic  liavel 
zu  verstehen,  ist  an  diesem  Orto  wohl  zweifelhait;  wenn  aber  Ledcbm*  krit.  Bd.  S.  115.  die 
Isscl  dafiir  annehnicn  will.  wcil  (lirsrr  Fhis?;  tirkundiich  auch  Habfiiol  r.enannt  wcnle,  so 
beruht  dies  auf  einem  Misvcrstande ,  da  dicscr  Name  in  den  a.  a.  O.  citirtcn  Urluiadea  nicbt 
dem  FhiMe,  sondem  dem  anf  dicscm  zu  cntrichtenden  Zollo  ((ilt 

494.  Septemb.  28.    *  Kiinig  AV/r/  emcnnt  den  Trutmann  zum  Grafen  und  zum  Schirmvoj;t  der  Prieslcr 

in  Sachsen.  .\:  (  in  \i!h  Tnittnanni  (welches  Dortiniinil  >i'\n  soll'  IV.  Kal.  Octobr.  789,  a.  R. 
XXL  Schatcn  11.  W.  p.  304.  Jetichcnmachcr  Annal,  Cliv.  ed.  Ditnuir,  Cod.  dipl.  p.  38.  —  Dio 
Unechlheit  diescr  (Jrkundc  spricht  sich  aowobl  b  der  durdiaua  rcgolnidrigcn  Fassong,  als  m 
dcm  auf  dic  damali^en  Zeitumstiinde  ;;ar  nicht  passcnden  Inhaltc  ganz  unverkennliar  aus;  idier- 
dies  konnle  Karl ,  bei  seiner  Rtickkehr  aiis  dem  Wilzea-Kricgo,  wenn  or  auf  dem  nachstea 
Wege  nach  Woruis  ging,  uicht  nach  Dortmund  kommcn. 

495,  Novcmb.  8.   W^dmdut  atiilrt  (nachdcm  er  noch  wenige  Tage  zuvor,  am  \.  Nov.,  di«  netterbaule 

Kirchc  zu  Bremen  geweiht  batte).  Ansk.  vila  WtUeb.  L  c  p.  383.  Chron.  Moiaaiac.  L  c.  p.  296. 
AnnaL  Saxo  1.  c.  p.  562. 

196.  Iteeh  ITtMaifa  Tode  aehcint  kem  beMnderer  Bisehof  lUr  den  von  ihm  verwaltctcn  Miasiensbeziric 
eingelreten  zu  aeiii.  Et  credi  poteat  tanto  tcmpore  epiioi^atum  Bremcnsem  cessasse.  quem- 
admodura  cl  alios,  propter  novellam  gentis  Saxonum  conversionem  clc.  .\il;ini  nicin  lib.  I. 
cap.  i2.  L  c.  p.  7.  —  Wahrschcinlich  hat  Liudger  sich  dor  Mission  in  jenen  Geg<*nilcn  mit  an- 
genommen;  denn  nur  darai»  eriOiirt  aich  Uudgen  Missionsrefae  m  die  von  seinem  eigontlicben 
Mi.ssionsdistrikle  ganz  enllesene  Insel  Fosetcslnni!  H<  IsolaiKr  ,  nir  wrlrhe  iihi  if;i ns  die  naliere 
Zcilbcstitnmuog  feblt.  Liudger  untcnicbtctc  und  laullo  dort  untcr  andcrn  cincn  Fiirsteusoha. 
Latulricus,  welcbor  nachmalB  von  ihm  znm  Priester  gcweiht  wnrdc  imd  viele  Jahre  lang  nnler 
don  Friesen  lehrle.  Altfir.  vita  Liudg.  lib.  L  cap.  49.  1.  C:  p.  410. 


789. 


TS»  — tfl. 


76 


497.  *  Eine  rabolhaflo  Tradition  sctzt  in  dieses  Jahr  die  Stifltung  dcr  Kirche  zu  Herford,  dureh  WoMger, 
dic  doch  ersl  eincr  spatem  Zeit  angehorcn  kann.   (VgL  Nr.  289.) 

791. 

i98.  Sach^en  und  Fricscn  nehmeu  in  dcm  Ileere  Karls  Ibetl  an  desiscn  Kricgc  gegco  dic  Ung^m  oder 
Avum  Ann.  Latveaham.  L  c.  |».  31« 

792 

iyy.  Kinpurung  Piyim,  eines  unchclicbeo  Sohncs  des  Kunigs  Kari,  in  Frankrcich,  uoter  dem  Vorwande 
dcr  durch  die  KoniKpin  Fwarada  auageiibteii  Bediiidcui^en.  Ann.  Euih.  1.  a  p.  479.  —  Ter> 

iniii{i!ii  li  isl  dics  <lor  Krio^  in  Gallicn  ■rialliartim  sodilio),  auf  dcsscn  Veranlassung  dor  Graf 
EUjert  aus  Sac-hscn  in  dcn  westiicbeo  Thcil  dcs  Frankenreicbes  zog,  wo  er  seitio  nachhciigc 
Gcmabllnn,  die  beil.  Ida,  ene  Verwandte  des  konfgUcben  Hanses  (s.  Nr.  201.)  konncn  lcmtc. 
Vita  Idao,  afi.  I'*  iiz  Scriplor.  T.  11.  p.  570.  sq.  Man  Undot  fiir  cinen  solchcn  Krieg  sonst  keiae 
passeni1<'  Sifllc;  (iii;;(  ji('n  os  liicht  mir  aii  sidi  \vnlirscheinlich,  dass  dor  Kiini;^' scinc  Ofrpuon 
aus  vcrscliiodciicii  Gegondi-n  des  Heichs  zur  Hilfo  beiief;  —  Rex  coadunavit  convcotum  Fran- 
corum  et  aliorum  ridelium  suorum  ad  RcgatDeaburagc  etc.  Aanal.  LAiresham.  L  c.  p.  36. 
• —  .sondcrn  cs  wird  aiich  dcr  sogloich  folgonde,  unerwartete  Abfall  der  Sacbsen  erkliirlichcr, 
Moiin  ciiio  sulclio  Kiiirornunij;  dor  dom  Konigo  getrouen  Bcamton  iind  Verniindcrung  di-r  iii 
Saclison  slohcnileii  Truppcn  vorangin};;  so  wic  auf  dcr  aiidcrn  Scilc  das  langc  vci-ziigcrlc  Kin- 
schreitcn  ||$cgcn  dic  Empdrung  der  Sadiaen  zn  dem  Schhiwe  anf  einen  bedcutendea  UmAing 
(IfT  Rmpuriiiii;  iu  AVciirrankon  bf^rrrhtifit 

200.  Julius  U.  Dic  Sathsi.n  uborrallcn  uod  cnnorden  die  Franken  in  der  >iabe  dcr  Elbe-MiinUuog  (super 
fluvio  .\lpin  |)ropo  maro;.  Annal.  S.  Amandi  L  c  p.  44. 

S04.  Dic  frankiscbon  Truppen  in  Fricsland,  untcr  dcm  Befehle  des  Grafon  TheoderitJi.  wcrdon  im  Gau 
Ilritistn  an  dcr  Wcsor  von  den  Sarhsrn  iibfrrallon  tmd  atifpcriobcn.  Annal.  Einh.  1.  c.  p.  179. 
iNioia  Savo  1.  c.  p.  ii9.  Beide  berichtcn  zwar  dio  liogoboniicil  erst  bei  dem  J.  793;  abcr  allc 
andore  Jahrbiicher.  ab  Ann.  Pciav.  L  c  p.  43.  Ann.  Laureaham.  L  c.  p.  36.  Ano.  Alamana  ibid. 
p.  V7.  II  a  ni  M  i/i  M  i1(  II  Arifang  dor  Emporung der SadiBen  in  dicaea,  und  die  allgemeine 
Ausbrciiuog  dcr&clbcn  in  da»  foJgcnde  Jabr. 

793. 

202.  Allf;oiiioino  Hmpuinng  (omnimoda  dofoclio)  dor  Sachson,  glotchzeitig  init  demEiofinile  dcrSaraoenen 

in  Scptiiuanicit.   Aiuial.  Einh.  L  c.  Poola  Sako  I.  c.  p.  250. 

203.  Ncne,  durch  Vtmo  und  Bilrat  angestiHete  Verfolgung  dos  airtsteiithmns  in  Ostrricaland,  wobei 

Kirchon  vcibi-annl  uud  dio  Dienor  Gottos  vi  rjaut  werdcn,  also  auch  Liudt/er  abcrmals  in  .si,>inCf 
Arboil  gcstiirt  unil  zur  Flucht  gonothigt  wird.  Altfr  \iia  I.iudg.  lib.  I.  cap.  ■19.  1.  c.  p.  411.  — 
JUicitO  abcrmalij^c  Vcrfolgung  schciut  Liudyer  bcwogoii  zu  habcn,  aiif  oinc  fcstc  Mcdcrlassung 
aur  franldschcm  Bodcn,  jedoch  in  der  Niihc  Sadiaena  und  Frieshmds,  zu  denken;  denn  cben 
von  jctzt  an  boginncn  dif  Vi  ranstahungon  fiir  das  nnrhmnlif;o  Stifl  WckIlii. 

204.  liaTK  22.   JJudger,  dcr  Soiui  Bredgan,  scbcoki  seioem  Frcundc,  dcm  l'ricstcr  Liudger,  (hc  Uainc 

«rines  Erbes  au  Berflai  und  in  dem  WaMe  genamit  Seaewald  oder  Suifterbant  Act  ut  villa  Bid> 
ningahusum,  XL  Kal.  April.  Carli  Rcg.  a.  X.\V.  Untor  don  Zcugon:  Uildigrinius  diaconus  Liud-^ 
gPi-s  Brudor\  Lacomblct  Urkundonb.  zur  Gcschichte  di  s  Nicdorrhcins ,  I.  Th.  S.  i.  —  Diose 
Urkundc  zcigt  uus  dcn  Anlang  dcr  Anstalten  zu  oinor  von  JJud^  beabsichligtoa  geisllichcn 
Stiftuqg,  wonna  iii  der  Folge  daa  Khiater  Werden  crwnd». 

10* 


Digitized  by  Google 


7ft 


20&.  Junius  30.  Sigiwin,  der  Sohn  GUberls,  verkauil  dem  Priester  Liudger  einen  TbcU  seines  Erbes. 
nehmlich  «nen  Kotten  (modicnm  cnrtUe)  zu  HrodbertmgB  hova,  mh  drei  Xekern  ond  andefcni 
ZubcllOr,  nnttM,'nllich  detn  RL-clitc  an  den  ^Valdcm  genannt  Sitrolli  und  IluviL  Act  in  viHa 
Widngises  hova,  11.  Kal.  iuL  Carli  Reg.  a.  XXV.  lAcomblei  Urkundenb.  L  S.  2. 


206.  Koiiis  A'/r/.  hdcm  cp  zu  FrnnVrut  th  am  Main  (23.  Miir/'  O^lcm  Rcfciort,  riiokl  tnil  z\\  i'i  IltM  rpn 
zujjlcich  in  Saclisen  ein;  da^  einc  fuhrt  cr  seibst  von  der  siidlichcn  Seite  aus  Xhuringcn  ber, 
das  andere  Min  Sohn  KaH  iiber  Cb)n.  Da  die  auf  dcro  Sinotfelde  vcrsamroelten  Sachsen  sich 
iO  von  /wci  Soitcn  hcr  an^C}{h(T«'ii  M^Iicn,  unlcrwcrffii  sic  .sicli  dctn  Kuni^  und  {jchcn  aus  cin- 
an<lr  r.  dcr  Konii;  nhcr  kelirt  nadi  Aachen  zuriick.  AnaaL  £inh.  i.  c.  p.  481.  Poiita  Saxo  i.  c 
p.         Aiuial.  Saxo  L  c.  p.  362. 

907.  Von  den  Sachsen  wird  je  der  dritie  Kann  ansgenibrL  Amial  Fnld.  L  e.  p.  334. 

206.  Liudgtr  kchrt  aus  .S4>incr  al)cmialif!;cn  Vcrbannunf,',  nach  Vcrlaiif  cincs  Jnhrcs,  mil  dcn  Scinij;cn 
wiedcr  zuriick.  und  cs  scliiij,'t  ilim,  soTort  dio  chrtstliche  Ordnung  wieder  hemisloilon.  Altfr. 
lib.  l  cap.  i9.  L  c.  p.  411. 

209.  Olctobcr  9.  Wradtariu»,  der  Sohn  Brtmhai^t,  whenkt  dem  Priealer  Liudger  aeui  eigontbiimlichet 
Lniid  im  ls>;f>ls;nu,  !n  dcr  \illa  WiUitnundi,  wf^Ichrs  dor  IInnL'c  Ijtiitlulf  hnMPtc,  und  eiiicn  .Acker, 
wclchcn  dcr  L'iTie  hHdiyents  zu  Lehcn  hatlc.  Act  in  \ilia  Uriuinutn,  VIL  id.  Oclobr.  Carli 
Rcg.  a.  XXVIL  Laoombiet  UrkuDdimb.  L  S.  3. 


210.  Da  A>/r/  in  lirfnlming  bringt,  tiass  dic  Sachscn  ihm  abcrmals  dic  Trcuc  brcchcn,  indem  sie,  auf 

Bcin  Aufgcbot.  wcdcr  an  scinem  Hofe  er«cheinen,  noeh  die  feforderle  Krteieshiire  Mnden,  so 
fuhrt  cr.  nach  cincr  zu  Koslhcim  : (ailTcsstcin  pcluihi  ncn  Vcrsaiimilnnr:,  nhrmiiils  cin  Hccr  iiach 
Sacliscn.  wo  sich  cin  Thcil  ilini  giilwillig  untcrwirfi  uud  an  scincn  Ilccrzug  anscbiie«$L  AnaaL 
Ijiurcsliam.  1.  c.  p.  36.    Annal.  Ljiuriss.  et  Einh.  L  c.  p.  480.  481. 

211.  Kachdcm  dcr  Koni;;  bis  an  dic  Elbo  vorgt>driin^cn ,  dic  Kinw-oliner  d(<s  Withmodinsaucs,  zwischcn 

dcr  .Xioilcr-Klbc  iinil  Wi  scr.  untcrworfcn ,  darauf  in  dcn  llnrdcnjifHT  7tirucki!ekchi-t  und  siih 
tH;i  Bardewik  gclagcrt,  crfuhrl  er,  das»  die  transaibinisdien  SachMMi  iivn  auf  dcr  Reisc  zu  ihm 
begriirenen  Kttnifi;  der  Abotriten  an  der  Elbe  bci  Hiinni  uberfailcn  und  getodtct  baben.  Er 
nimmt  dafur  Rachc  durch  Verhccriinf;  ilircs  T.;indes,  (fuhrt  dcu  drillen  Thcil  allcr  wohrhaftpn 
Mtinncr,  Ann.  X;int  vl  Annal.  S. .  7070  Mann,  Ann.  Alam.  als  llclseln  mil  sich  fortl  uiid  kohrt 
darauf  uach  Aachcn  zuriick.  Anmii.  i.aure«h.  1.  c.  Ann.  Lauriss.  cl  Einh.  I.  c.  I^m'lu  Siixo  I.  c 
p.  251.  Ann.  Pelav.  1.  e.  p.  48.  Ann.  Alantann.  L  e.  p.  47.  Annal.  XanL  ap.  Pcrlz.  Scriptor. 
T.  II.  p.  22:1.  Annal.  Saxo  I  r  p  rui:? 
Da  dic  gcitUlichc  Aufsicht  iibcr  cincii  Thcil  dcs  mitUcren  Sachacns  (dic  nachmaligc  Didccsc  Pader- 
born  mit  umfnsscnd)  bisher  (wabrscheinlich  aeit  dcm  Tode  de«  Abtes  Sfurma»,  s.  Nr.  461} 
dem  Bischof  vun  Vti^iirebnrg  anvcrtraut  war,  VOD  dioBcro  abcr,  der  Kntfeniunt;  we^cn,  nicht  miC 
gcniiu'iMi(]('in  Erfolg  ausi;niilil  wcrdcn  konntc.  so  emcnnt  Hcr  Knnit;  fiir  dicsf  ric^cml  cincn 
eignen  iiischof,  in  der  Fcrson  Uathumars,  cines  geborcncn  SiHh.^n  und  in  Wiincburg  zum 
Gcisdichcn  gebildet,  wdehero  Paderbom  xnm  Sitac  angewiesen  wird.  Tnuislatio  S.  Uborii.  ap. 
Pcrlz.  Script.  T.  IV.  p.  |.")l.  Vita  .Mcinwcrci,  ap.  T.(Mbnil.  Scriplor.  Rer.  Bmitsvic.  T.  I.  p.  518 
Annal.  Sn\o  I  c  p  "1)3.  zu  7114.  —  Eckharl  Kranc.  or,  T.  1.  p.  tiii.  widcrspricht  den  aienannlon 
SchrifU<tclIcrn,  und  will  dic  Erncnnung  Uathumart  znm  Bischof  crst  in  daii  Jahr  8UU  sclzcn, 
wcil  erst  in  diesem  Jahre  eine  Erled^png  dea  Barthnms  WilRbwg  Biatfgeronden;  dcmi  der  von 


794. 


19»  —  199. 


77 


Bonifacius  cingesctzto  Bischof  Burt^ard  der  Ileilige  Rtarli  753;  ihm  folgtc  ^fegingaudus ,  wclchcr 
785  resignirle  und  Bermlf  zum  Nachfolgcr  haUc,  dc^iicn  Twl  ara  29.  Sepl.  800  crfol^te.  Allcin 
es  niithifit  OM  nidM,  aimneliineii,  dan  der  Kdnig  elBa  BrtediguBg  des  bisdriiffidien  Stnhb  xu 
Wiir/lturij;  habe  ahwarton  rQQasen,  «ni  jfnr.  durch  dic  rmstiinde  gchotene  Veranderung  vorzu- 
nehmon;  und  die  von  dem  iehr  geoau  unlorrichteton  Veriassor  dcr  Vila  Meinwerci  angegebene 
Fotge  dcr  Bitiehdro  za  Paderbom  Rfhrt  unabweidich  aaf  79B  ab  rfaa  erste  Jahr  HathiaMm 
zuruclc.  —  Kinigo  biograpliischc  Nachrichtcn  von  //atbnmer  gibt  dic  Tranisl.  S.  lihor.  I.  c. 

213.  Maiv.  \Cy    Aiiiulrinis  schenkl  dem  Prioster  fjn(hj-rn>i  v-mr^n  Thcil  sriiic-;  Fi!ios,  nolirnlich  dcn  Ort. 

«<>k-her  zum  Kreuze  genannl  wird,  mit  don  \Sie.scn  ani  Fiu.>ise  Arnapa,  dem  Hechte  »n  licm 
Walde  Stlrodi  u.  a.  m.  AcL  in  viDa  Brodberhtiniia  hova,  XVIL  Kal.  ApriL  Gatli  Reg.  a.  XXVII. 
Lacooiblct  UriciiBideOib.  L  S.  3. 

(796  —800.) 

214.  Kitaiig  Karl  berichtct:  er  habo,  nach  der  Bcsicgang  dcr  Sachaen,  deren  zu  einer  Provinz  gemach- 

tes  Laiid  in  Risthiinit  r  «Mn^cdifilt  (in  cpLscopalus  certo  tcrmino  dislcrminantes)  und  im  nnrdli- 
chen  Tiieile  dessclben,  mit  Einwilligung  dos  Papslcs  Adriaa  und  nachher  des  Papstcii  Leo, 
wie  ntit  Beiralh  seines  ConfefisoriB  ^fe^ufit,  etn  Bistbaio  an  dem  Orte  Phardam  an  der  Aller  im 
Gau  Sliirmi.  und  ein  andcres  an  dem  Orte  Brema  an  dor  Wessera  gestiflel,  jenes  dem  tiuibeit 
(Wibrrt '  uinl  difscs  dcin  ]\'ilMt'i(luii  anvcrtraut,  und  ersteres  dcm  Hrzbischof  von  .Mainz,  lelz- 
tcres  aiter  dom  Kr7.biscliof  von  Culu  untergcben.  —  Dic  Urkundo  ist  unvolistaudig,  denn  siu 
hat  keinen  rechten  Schlass,  and  es  masMe  oBienbar  nodi  folgen,  was  der  Kdnig  nach  dem  Tode 
dcr  genannten  boiden  Miinnor  hinsichllich  jencr  Bisthiimcr  angcor<lnct;  denn  dass  sie  zur  Zcil 
der  Aiisstelhing  dicBer  Urkundc  i>ereitii  lodl  waren,  erheliet  daraua,  dass  ste  viri  inunortalis 
moniurine  gonannt  werden.  Bio  Urkunde  kann  mir  zwiecben  die  obeo  angegebene»  Jahre  fal- 
lon,  da  dos  Papst«>s  A<v)  orwfihiit  wiid,  dcr  crst  795  zur  Rogienmg  kam,  und  Kwl  UOCh  den 
Kt)nii:>!i1(  i  riiliit,  den  er  800  mil  deni  Inipcratftr-Titol  vortniisplitr'.  Wolleri  Chron  Brem.  ap. 
Meiboiii.  S(T.  h.  tiei-ni.  T.  11.  p.  22.  Lappenberg  Hainb.  l.rlwunilt-nb.  I.  S.  7.,  wo  die  Vcnnuliiung 
ansgcsprochcn  wird,  da«s  dies  die  Crundurkunde  sd,  aoa  wclcber  die  uMtergeschobenen,  an- 
geblichen  Slifl»n,.;surkunden  dor  Bislhiinier  Breinen  und  Verden  (.\r.  189.  u.  191)  hergellosson 
sind  rnnothig  iind  iinrichtig  hat  l.nppcnbcrg,  um  diese  t'rkande  inil  der  unechteo  in  Ubcrein- 
stiminuiig  zu  briiigcii,  dcn  Naiucu  Guibai  in  Stdbert  emendirl  VgL  Nr.  180. 

796. 

21  &.  Da  in  Sachsen  ncuc  l'nruhen  aiisbrechon,  so  untemimmt  Karl,  mit  scinen  Siilmen  Karl  and  Lud- 
wig.  oinen  abermaiigen  FGidziig  dahin,  wMhrend  sein  drilter  Sohn  Kpin  den  Krieg  in  PaimO' 

nien  fiihrt.  Der  Kiiiiig  vorheert  und  unlci  w  ii Tt  sich  ganz  Sadtseo  (empfangt  in  Thrachina  dora 
Pi  (  in-au  Tit  [s  !n,  Anii  Pel.  und  kohrt  niit  violcu  r.cf;mgencn  und  grosser  Boiite  na(  b  Aachon 
ziiriitk,  Annal.  biiirosham.  1.  c  p.  37.  Aun.  liinh.  I.  c.  p.  t8;i.  Annal  Pctav.  I.  c.  p.  18. 
PoeUi  Saxo  I.  c.  p.  252. 

210,  Fcbruar  Ifeiuricus  schonkt  dem  Prirstor  Ijitrlcp^i-iix  cincn  Tlioil  si^inrs  rrorhtfn  imd  solbsl  er- 
worlM  nen  Giitos,  nolimlich  scinen  Anlhcil  an  dcm  Waldc  ilcissi,  aiu  ntjrdlichcu  Lfcr  dcs  Hus- 
sos  Kure.  wit  der  Fischcrei  in  d^  Itnre  u.  a.  m.  Aet.  in  viUa  HltqNmhddi,  VI.  Kal.  Hart. 
rtrifll.  we^  dcs  Schaltjahros,  auT  den  25l  Febr.)  Carli  Reg.  a  XXVUL    Lacomblet  Urk. 

R  I  S  i 

217.  Miiia  :il.  Tlieganbald,  dcr  Sohn  IlrmiMds.  -schcnkl  dcm  Ablc  Liudgtr  einen  Thcil  seincs  Krbes 
m  der  villa  IQiiUkeu  am  Fluase  Rure,  mit  einer  Scara  un  Vlfalde  n.  a.  m.   Aei.  in  loco  qui  dici- 


Digitlzed  by  Google 


78 


1»»  ~>  T9T. 


tur  ad  crucem  in  pago  NivaDbeim,  II.  KaL  ApriL  Carii  Reg.  a.  XXVIll.  Lacomblcl  UrkuiHl 
B.  I.  S.  5. 

SI8.  Fvlcrnda,  dic  Schwcsler  Bemminga,  vcrkaufl  dora  Ahte  Liiidger  einen  Acker  an  der  Amapa  b« 
dcm  Hause  zum  Kreuze.  Act.  in  loco  ipso  qui  dicitur  ad  cruccm.  S.  d.  Licomblct  Urk.  B.  L 
S.  13.  —  Die  Liberciii.stimmung  des  Ortes  lasst  vermuthen,  dass  dieiie  Urkunde  auch  zu  gleichor 
Zeit  mit  der  vorigen  aui^gi^teUt  isL 

249.  Jiiriiit<  6.  Uuilrjpr,  drr  Solin  nyrihjirs,  schenkt  dctn  Pricstrr  fJiKlijrr  seln  Rrbthcil  in  dcn  Villcn 
Biduiogahcm  uud  Tboriispiic,  scm  Recbt  an  dcm  W  aldc  Suiitarbant  u.  s.  w.  Act.  in  loco  qui 
dicitiir  ad  os  amuis,  VIIL  Id.  Jim.  Carii  R«g.  a.  XXVIII.  LacomblAt  UrL  E  L  S.  ft. 

797. 

220.  Wiederliolter  Feldzng  dcs  Kbn^  Kart  in  Sachaen,  -«iilureiid  sein  Sohn  Ludmg  dcn  Krieg  in  Spa- 

nicn  fiihrt.  Karl  s<]il,ii;t  iin  dtMn  Orle  .Ali.sni  einf  l!riiil.«'  iibcr  (li(*  Weser,  ^ehl  nach  AVi;;;iiii- 
diaga  (Wihmuoti  ,  dtirchbricht  dic  fievcstigungcn  ^hmiitatcs}  dcr  Sacbsen  dasclbst,  und  uiitcrwirft 
ach  die  Gcgenden  bl^  Haduloba  (Uadoloba.  Aduh)hog}  amischen  dea  Mttndungen  der  Bbe  und 
Wcscr,  \vo  Saclisen  an  das  Meer  grcoit.  I)a.s  ganzu  Volk  der  Sachsen  und  l"ricscn  unlerwiiA 
sii  li  iiirr  durch  Gcisehi  dcm  Ki»tiigf,  wnratir  (lersclbe  nach  Aachf»!i  i;f h( ,  iim  da-.ril>st  ,Tiis!:iiiili- 
t>(.-lie  Ge^uudte  zu  empfaiigba.  Aun.  I\>lav.  1.  c.  p.  18.  (zum  Ibcil  nuch  zum  J.  /Uti,  al>er  img). 
Ann.  Laorosbant.  I.  c.  p.  37.  Ghron.  Moiaa.  L  c  p.  303.  Ann.  Lauriss.  et  Etnb.  I.  c.  p.  181  183. 
Pueta  Sa\o  I.  c.  p.  35.3.  Ann.  Xanl.  I.  c.  p.  223.  Ann.  Saxo  I.  c  p.  563.  —  Annal.  GuelfcTb. 
ap.  Pertz.  Scrijitor.  T.  I.  p.  43.  lasscn  Aar/.v  Angi-ilT  auf  Sachsen  diomal  anch  zu  SchifTc  (cHtn 
navcs  magiias  pcr  tcrra  tractas  ct  pcr  marc)  gcschchcn,  wovon  diu  andcm  Schrin^tcllcr  niclitii 
gedenlum.  —  Den  ObergBng»Drt  liber  die  Weaer,  Aliani,  siicbt  Pertc  in  Elsfleth,  Ledebtir  (kril 
'  Bcl.  S.  1 '  Ti  ,\.  in  l.ee.se. 

221.  hmm  29.    Oodhelm  schciikt  dem  Abte  Liudgar  ciocn  Ibcil  scincs  Erbcs  zu  Ucanni  im  Gau  Iliaioi 

(Isael-Gau),  und  zu  Hnlcri,  Ibnberi  und  Hreuberi  un  Gau  Nortbtmanti  (Nord-Twente).  Ad  ii 
loco  Withmnndi.  III.  KaL  Jul.  Garii  Beg.  a.  XXIX.   Uoter  den  Zengen:  Uildigrimns  diao(MW& 

I  aromblel  Urkundcnb.  1.  S.  6. 
2ii.  Uklobcr  28.  Grossc  Versammlung  der  Bi.sch6fe,  Abtc  und  Gi-alen,  zu  Aachcn,  auf  welchcr  autli 
die  Sachsen  aua  allen  Gauen.  aowobl  Weatblett  und  Angem.  al»  aucb  OslAlen  ersebemcn,  vihI 
Gesetze  fur  das  suchsische  Volk  ;\iif;;i  richtct  werdcn.  "Gipitiilare  .snonicnin  '  (iniii sfi  ipclc  utul 
Schutz  der  Kirchcn,  Wiltwen  und  Waiseii.  In  den  koni^iiclien  Gesetzen ,  deren  Lbertretun<.'  iltf 
Fraiiken  mit  60  SoUdis  biissnn.  weitlen  die  Sachscn  ihnen  gleichgeslellt ;  wo  dic  Frankcn  15  S<»l 
biisscn.  wird  die  Bosse  emes  edicn  Sachsen  auf  M,  cincs  gemcin-frciim  auT  9,  eines  Hbr^ 
auf  4  Si)l.  fo';)i:<*>;el7'l  Beslimmiinpr  dcr  fierichtlichen  islr.ifi.Tliiiliron ,  wrnn  omo  Ssichc  vor  i!fT 
gcwtihnlichcn  VulLsgcmciiidu  (ctini  propriis  vicinantibui>^ ,  oder  vor  dcm  koniglicheu  Missus  vcr- 
bandclt.  oder  cndlich  an  den  lciinlgltchen  Huf  (^bracht  wird.  Strafe  des  anlerlassenen  Erscfael' 
ncn.s  inir  tli  ii  Gemeiiiile- Vcrsaiiinilungen.  Dcn  Prie.stcrn  und  ihren  Angeliiiri^ien  zugeni;.'tfr 
Sclinili  ii  soll  doppelt.  dcn  kiiniijlichen  Missis  und  ihrcn  .Vnycliciriaen  zusef.  Srhjulcn  (lnifafh 
geliusst  wcrdeu.  SlraTc  dcr  Brimdslinung.  Bem  Kuuig  wiixi  das  liecht  vorbeiiailen,  niit  Katb 
dor  Fraufcen  uad  getreneo  Sadisen,  naeh  Erfordem  der  Saehe,  die  Geldatrafen  lu  erb&hco, 
aiich  bei  ciiK.ni  Verbrecher,  welchem  Hio  cwa  Snxonum  tlcii  Tnil  ztierkrnnt,  und  \M'li  !irr  ,m 
don  kbniglicben  Ilof  flieht,  dic  Todesstr&fe  in  lebenslatigiichc  Vcrbamiung  zu  verwaadcbi.  Be- 
allmmung  des  Werthes  eines  SoKdus  (zu  4S  Denarien  an  Silbai)  m  &kehaen,  naeb  yiek,  Ge- 
traide  imd  Bonig.  Perlz.  Log.  7.  L  p.  75. 


Digitized  by  GoQgle 


TI1  — 199. 


79 


223.  Von  Aacben  zicht  Kart,  ia  der  Mittc  dcs  Novcmbers,  wieder  oach  Sachscn,  logt  scin  Heer  in  W  in- 
terqnartieTe  an  die  Weaer,  and  niinint  gemen  Aiifenthiilt  an  einem  Orte,  dem  er  den  Ifamen 

Ilcristolli  (Haristalli)  giht,  am  RinfluK.se  dcr  Dictnol  in  die  We»cr  iiibi  Tirnollii  fl'iil  in  ^Visarnha. 
Ann.  Lturr -Ikuh  ,  wo  cr  sowohl  Woihnachtcn ,  als  Ostom  dos  ffilfri  ndpn  Jahro.s  foicrl,  (i;ros.so 
Gcbaudt!  uultuhrt,  Ann.  PcL),  auch  Gosandle  der  Avaren  u.  and.  cmprangt.  Annal.  Laurc^.  ct 
al.  Seript.  anp.  eit  —  IHe  Ann.  Lanresb.  L  c.  {zu  79S)  (aesen  den  Kanig  damm  den  Namen 
Horistalii  wahlon,  ,.quia  ab  hostc  ip-o  i[>s;if  mansionos  in  rjnilins  Iinliitabanl  constnictiio  strnf  " 
Richligcr  ist  cs  wobl,  dass  cr  dabei  an  Horistall,  dcn  altcn  Stanimiiitz  soinos  Haiises  dachle, 
wie  denn  aucb  die  Ann.  Lauresh.  seUwt,  obno  Zwcifcl  in  diescr  Bcziohung,  von  Hartstallia  oovo 
sprechcn. 

798. 

S2i.  Die  transalbiniaehen  Sachaen  ennorden  die  an  ihnen  gesandlen  koni$;lichen  Beamten  nnd  den,  «n 
den  DfiNM-Kjte^  Siyi(n'd  abgcordnelon  (losandton  Godeschall;.  Auf  diesc  Nachricht  hricht  dcr 
Konig  von  Heristolli  auf,  geht  bei  Mindcn  iihrr  dio  Woscr  und  vi  rhccrt  das  Land  bi.s  an  dio 
Elbc,  wahrend  Thasko,  der  Fiirst  der  mil  don  Fi-aDken  vorbiindoton  Abotriten,  von  dcn  trans- 
•Ibinischen  Saehsen  anfsegriflien,  dlese  bei  Saentana  «ohlifg».  (Die  ZaU  der  in  der  SoUadit  g»» 
bliobonon  Sachscn  ^Mr<1  rnif  ^OOl  ;in;:^r^'f'lifn ,  \m\.  I.aiiiTih.)  Karl  cmprangt  dcshalb  dio  in 
Nord-lhiiringen  zu  iliia  Iwommcndcn  Abotritcn  mit  groissca  £liren,  ntnnnt  von  den  Saclisea  eine 
grosee  Aracahl  (1600,  Ann.  S.  Ant)  Geisefai.  die  er  im  Frankenreidie  Terfhnh,  nnd  kehrt  nadi 
Aachon  zuriick-  Ann.  Lauroshnm.  I.  c.  p.  37.  Ann  Kinli  1.  c.  p.  488.  Po(?la  Sax.  L  e.  p.  25i. 
Ann.  Pctiiv.  I.  c.  p.         Ann.  S.  Amandi  I.  c.  p.  14.    Annal.  Sax.  1.  c.  p.  503 

t^o.  Julius  49.  IJirpingus  vcrkauri  dcm  Abtc  Wudger  cincn  Weinberg  zu  Bacbcim  au  dcm  Fliisschon 
Melanbach.  Aot.  fai  Saxfniia,  ubi  tnnc  temporia  fuhnaa  ki  boste,  in  loco  Hhnihum  (oder  llhti- 
thum\  XIV.  Kal.  Aug.  Carli  Rojj.  a.  XXX.    Lacomblet  Urkundenb,  I.  S.  7. 

226.  Liudfjer  s(»ll  in  diescm  Jahro  dic  Kapellc  S.  Petri  zu  Holmstiidt,  aLs  Tauntapelle  fiir  die  Ncubckchr- 
tcD  und  als  das  altesto  christlichc  Donkmaal  iu  dortigor  Gogcnd,  gogriindct  habcn.  Vgl.  Bcb- 
rends  in  d.  N.  Mitiheilungen  aus  d.  Geb.  historiMh-antiqoar.  Foraehungen,  4.  B.  4.  H.  S.  81. 
n.  3.  B.  I.  H  S  91.  —  Dicsc  Nachrichl  bcrnht  zwar  aiif  hlo^^snr  Tradition.  nhnr^  rin  bcslimm- 
tes  urkundlichcs  Z4>ugniiis,  ist  ober  walirscheinlich,  da  lAudyer,  wic  uns  dic  vorhcrg.  lirk.  lobrl, 
dem  Hecro  Karls  m  daa  estliehe  Sadiaai  folgte.  —  Thietmari  Cbron.  lib.  IV.  cap.  id.  ap.  Periz. 
Scriptor.  T.  HL  p.  787,  und  aiis  ihm  Annal.  Sa\o  1.  c.  p.  645.  orziihlcn  gologendich,  ohno  nuhcro 
Zoitnn^:ibo,  Liudyer  habo  don  Ort  Hclmanstidi  (von  welchcm  sic  alirr  (\i\s  rln^^clbst  bcfinillli  hc 
Monasiorium  confcbsoris  pracdicli,  acil.  Liudgcri,  unlcrschcidcn)  von  scincm  Eigciitbumc  zur  /cit 
des  Kdnigs  HCmi  eriiiaut 

799. 

fil.  Nach  cinor  allc;omemen  Versanunhmi;;  am  Hheme  zu  Lippoham,  rildct  der  Kiiaig  mit  seinem  Heere 
wieder  In  Sachscn  oin,  und  scndcl  soinen  S«hn  h'arl  init  oinem  Tbeile  des  Ilecres  ilbcr  dio 
Wcsor  an  dic  VM>-^.  wn  f\'ar{  (h  r  Jiinycic  allc  .\btriinnigon  wicrtcr  iinlerwirfl  iinfl  ihinn  mit 
Ruhm  zu  scinem  Vater  zuriickkchrl.  —  Dieser  verweilt  indcssen  in  Padcrborn  (liisst  die  daselbst 
tton  erbante  grossc  Kirehe  feierlich  einweihen,  Ann.  Lauresh.  et  Gntin.  KoisB.).  und  hier  kommt 
der  VOn  den  Romcm  im  Aufnihr  vcrjaqto  Papst  Leo  III.  zu  ihm,  welchor  mit  i.n-osscn  Klircn  cm- 
pfangcn  und  auf  Bcfchl  dos  Kiinij^s  mit  Heeresmacht  naoh  Rom  zuriick^clcifrf  win].  Ann.  Eiiili. 
J.  c.  1».  187.  Pocta  Saxo  I.  c.  p.  256.  Ann.  Pctav.  1.  c.  p.  18.  Ann.  Laurcsli.  1.  c.  p.  38. 
Chroo.  lfou«iac.  L  c.  p.  304.  Ann.  Quedlmhw  L  c.  p.  40i  Ann.  Saxo  L  a  p.  864.  —  Von  der 


Dlgitized  by  Google 


80 


tt9. 


ZusainmcnLunfl  des  Kuni^s  luii  dem  P&ysie  s.  auch  AngilberU  carmen  de  Karolo  M.  ap.  Fcm. 

Scriptor.  T.  I.  p.  404.  sq.  —  IH»  Fapst  £0»  bei  «einer  AnweaeDheit  m  Ptekrbora  eincn  Alu» 

in  dcr  Kiidip  Lln><  Hisi  gewoihct  iiDd  Rellquien  des  heO.  StephBnns  dasn  gesliftel  babe,  nddct 

TransL  ij.  JLiborii.  1.  c.  p.  -150. 
936.  Der  Kdnig  iUhrt  eine  Men|;e  der  Saeluien  mii  airen  Wmbem  und  Kindcm  ans  ihrem  Lande 

vcrUu-ill  sie  in  vcrschicdcnc  andi  ir  l^.miler  .«Mncs  Gc!)ictcs,  und  vcrgabl  ihrc  liindcrcicn  an 

si  iiu'  (iielrcudn,  nftimlich  BijjclnilV ,  (iralcii  uiul  Linilcrc  l.clicnskuitc.    Am.  I.niircsh.  1  c  Chron. 

hUyisiy.  l.  c,  —  .Nuchdcm  er  »0  dic  ADgcicgcuhcilcn  bacliscns  gconlnct,  kchrt  cr  nach  Aachcn 

nirilek.  Scriptor.  snp.  cit 
220.  Januur  18.    niufiivin,  (\vr  Sohn  Thialhers,  schonkt  dcm  Abtc  Liudyer  s('\n  Erbthcil  zn  Wcrcthinum. 

zwiacbcn  zwci  Fliisschcn,  wclchc  in  die  Kure  flici^u,  und  wovon  dcr  cinc  Diapanbcki  hcisst. 

Acl.  in  loco  Diapanbcci  sive  Wcrithina,  XV.  Kal.  Ftfbruar.  Caili  llcg.  a.  XXXI.    Litcomblct  L>- 

kondenb.  L  S.  7. 

S30.  Februar  li-.  Fokbrat  fFnhhfrt  uil>t  m  lit  Riittliiiul  izcnannt  Widubcr;?,  an  dcr  Diapaubcke,  wrlrhcs  cr 
von  eineni  edlon  Fraokcn  Theyaubald  gcgcn  scin  Erbluud  zu  iiihci  cingetau»chi  ballc,  dcm  l'ricstcr 
Ittidger  taoachweiBe  Ittr  die  Al%odinchove  zu  Fiwiacii.  welche  letzterer  von  denuelben  Thegaubald 
crkauft  oild  einige  Jnhro  bcse^sou  batlo.  Act.  in  loco  Diapaiiiu  ci  iii  ripa  Bara,  XVL  KaL  Uart. 
Qirli  Rc^  a  XXXI.  Z\\c!  LVkunden,  die  eine  von  fotcbert,  Uie  cuiUcre  von  Lmdger  anggestcllt. 
Lacomblcl  LTkundciib.  I.  S.  8. 
Jtmias  0.  OotUulm.  der  Sohn  Oodttwnb*,  sdtenkt  dem  Priester  Liudger  drci  Uovcn,  zu  Okinni  im 
Isselicau,  zu  .Manhcri  und  IlnsitnmtTu  im  Gau  Nord-Twente.  Act.  In  loco  WilbmuDdi.  Y.  U. 
Jun.  Carli  Reg.  a.  XXXI.   Lacomblct  Urkuodenb.  L  S.  9. 

832.  DcoGinber  2i.  *  Papst  Leo  III  befreft  dk»  von  detn  Kbnif;  KM  gestiftele  Kirche  zu  Bresbarf!  von 
allcr  wclUichcn  Gcwalt.  so  dass  Niemaiid.  zur  Bccintrachliguiig  dcr  dasclbst  Clihsto  diciicndtn 
Briidcr,  don  Bcrj;  kricgci i--Lli  bcsct/cn  soll;  imd  licsliiliut  dic  drr  Kirchc  gcschcnklcn  Giitcr 
uud  iu  eincm  Linfangc  von  zwci  sachsischcn  Hastcn  zu  crhcbcndcn  Zchenlcn.  Dau  Ercsburg 
per  manmn  Joanras  Bihlbthecarii  et  Caneelfairii  eoclesiae  Homanae,  IX.  KaL  Jan.  pontif.  a.  IV. 
dic  dcdicalionis  ca|icllae  in  Eresburg.  Monum.  Paih-rbom.  pag.  111.  Schalcu  11.  W.  pag.  31^1 
Sciticii/.  rikuiidcnb.  zur  Landcs-  und  Rcchts^cschichlc  dcs  ilcrzogth.  Wcslfalcn,  I.  S.  I.  —  Dass 
dicse  l  rkundc  unbiulingt  zu  dcn  untcrgeschobencn  gehort,  ist  aus  folgcndcn  Griindcn  crweislich: 
4)  Es  rchlt  an  allen  gcwolmlichcn  formdlcn  Einklcidungcn  dor  pSpstlichpn  UrkniMlen.  %}  Soll 
sic  aber  nls  cin  Masscs  Schrcihcn  nn  dcn  Kimis  A'o;7,  aii  dcn  sif  ^cfit-htct  tst ,  hclrarliicl  ucr- 
deu,  wozu  docli  ihr  IiihaU  nicht  gceignct  CRichcinl,  ao  inl  cs  gcgcu  dic  Rcgcl,  da:»$  dcr  Fapsl 
seinen  Namen  dcm  des  K&nigs  voran«>izt,  da  die  Piipste  damals  noch  die  lfamen.der  Konigc, 
an  wclchc  sio  .schricbcii,  dcn  ihrigen  voranzusctzcn  pflcgten.  3)  Dcr  Papst  sotzt  dcm  Kamen 
A7ir/.v  M.  ;.Ma£;nus:  bci,  da  ihni  doch  dieser  Beinamc  Ihm  scincin  Lcbcn  iiiclil  gct;chfn  \\nnlc. 
4j  Dic  Piipslc  pflcglcn  damals  ilue  Urkundcn  nicht  nacii  dcn  Jalircn  ihies  PonUlikais,  sondcm 
nach  den  Regierungsjahren  der  Kaiser  oder  Kfinige  zu  daUren.  S)  Papst  Uo  war  tm  November 
709  schon  wicdcr  in  Roni  einijczogcn,  konntc  sich  al.so  iin  Decoinbcr  nichl  mchr  in  Wcstfalcn 
und  iibcrhaupl  in  Dcutschland  auflialtca.  6)  Eodlich  ist  auch  der  luhalt  gauz  gcschichUs\\idi-ig. 
Eines  Klosters,  wclches  nach  dieser  Urkunde  in  Ercsbtirg  beslandon  haben  soll,  wird  s(msl  nir- 
gends  fedacht,  viebnebr  ist  bci  der  Cbcrwcisung  dcr  Kirche  zu  Hrcsburg  an  das  Stift  Corvey 
urkiiii(!!ii  li  niir  vnn  oinor  einfachcn  Kirche  dic  Rcdc;  und  iliis  Vcrixit  ciiicr  Bcvcsligung  otler 
niilitiiim-hcn  Besclzung  dcs  Orles  &timmt  nichl  zu  dcn  Siltcn  jcncr  Zciten,  wu  nian  die 
Kvehen,  des  bemeren  Scbuizes  wegen,  voTzogsweisc  an  bevest^;len  Orlen  anlegtc;  abge- 
sehcn  davon,  daaB  Kerl,  nnter  den  damaligen  ZeitverhiiltniaBen,  scbweiiich  eui  sotebcs,  seine 


Digitlzed  by  Google 


aot  —  sti. 


81 


eigncn  Landcsboheits-  und  Jurudictionsrechle  beschrankeiMlos  PHvilegium  wurtie  uagenom- 
meii  habeo. 

»00. 

933.  Scptcmbpr  46.  Regimid,  Felthard.  Gei^ard,  Witil  aod  ffdnAerht  sehenken  dem  Abte  Liudger, 
■/.w  Krbuuun;^  oinor  Kirclio,  eincn  Ackcr  ihros  Erbos  zu  Wii1iniiiii(l,  an  dor  norJlicbon  Seite 
tlf^  Arkcrs,  wclchcn  /Jtulger  \im  (Iciii  rirafen  H 'rar/«jriu«  orliallon  haL  Ac(.  in  lOGO  WithlDQndi 
\\l  KaJ.  OcUibr.  Carli  Rc^  a.  .\\\ll.   Lacombiel  Irkuadeob.  1.  S.  lU. 

234.  n  17.  Efumtin,  BUdirad  und  hmmwin  seheniicn  dem  Priosler  Lbidgep  etnen  Tbeil  ihres 
liosil/.thums  iii  ilt  in  Waldc  Hcis,si,  zu$umDu>nhangend  iiiil  den  yViillieilcn  dcsi»clhen  W'aldc.s,  welche 
Hfiuric  tind  Hludutciit  vor  cinigcn  Jahron  an  Liudger  guschenkl  hatten.  Act.  in  loco  Oiapaa- 
bcci,  XV.  Kal.  Oclubr.  Carli  Roj{.  a.  .\X.\II.    Lacomblct  Urliundenb.  l.  S.  lO. 

233.  Doecmber  6.  SneUmrd  uod  Walfrid  scheiiken  dcm  Abte  Liudger  ihr  Erbo  zu  UudinchttflOn.  AcL 
iti  ip«)  loro  Liudiiichiison,  YIIL  Id.  Dcccmbr.  Carli  Rc};.  a.  XXXIII  AV<istpha1ia,  ;{  J.ihrg.  S.  33i. 
Xici>crt  Miioiilersche  Lrkuiulco-Sauuul.  i.  B.  S.  1.  (mit  beigelugter,  ober  Michcr  Jaiuzahl:  a. 
Dom.  801.)  Lacomblet  IVkondenb.  L  S.  14. 

23C.  Maadall  schcnkt  zu  dcr  Kirclic.  >\olclic  dcr  Abt  Liudyer  in  Witmundi  crbaucn  will,  scin  Erbe  ZQ 
I!<.'lmi.vsi  iind  Wiumindi.  S  d.  I^udiuiilfit  Lrkundcnb.  1.  S.  H.  —  Da  <li('  i  rsle  aus  dii-sem  Jahro 
aiigcf.  Irk.  iiocli  eiiic  SliKung  iur  dic  beabsichtigte  liirchc  zu  Witmundi  ciithail,  deren  spiiler 
nicbt  mehr  gedacht  wwd,  so  mnss  auch  die  vorUeitende  Urkunde  ohne  Zweifel  diesem  Jahre 
aijj^chorcii.  —  l)i.'r  in  dic-^rr  I  rkunde  gcbraurlitc^  Ansiliiirk  (  (ml(i(  a\l(  soll  wohl  nicht  bcdcuton, 
da.s6  Liitdfjer  dic  KiiThe  zu  Wilmundi  schon  erbaut  batle,  soudern  nur,  dass  dcr  Ort  dazu 
von  ihm  auscisehco  war;  denn  die  beiheicht^  Kirche  wurde  dasclbsi  gar  ntcht  vollcDdct, 
londcm  nach  Worden  verkgt.  Vg|.  Wta  liudg.  seeonda,  Kb.  L  e.  30.  L  e.  p.  449. 

(800—809.) 

337.  Liadger  baut,  zran  Anrenthah  lur  MSnehe  (ob  hnbitacalura  monaehonnn),  auf  semera  Eigenthnme 

2U  Wcrthina,  oiiie  Kirclie  zur  Ehrc  S.  SalvatorLs  el  S.  Dei  gcnitricis  sanctiquc  apo.stolorum  prin- 
cipis  iVtri.  .Vltfr.  vila  Liudg.  lili.  11.  c.  8.  I.  c.  {wg.  iU.  —  Die  Erbjiuun::  ilcr  Kii(  hc  zu  Wor- 
dcu  mu&i  zwisehcn  dic  angegcbcucn  Juhro  faUen;  deoo  800  war  dcr  Urt  fur  dicsclbo  nuch 
niobt  bcstunmt,  und  809,  bei  Undgert  Tode,  wnr  tto  ichon  voUendet 

338.  In  ebcn  dicscn  7(<itnmm  ndll  wahrsclicinlich  auch  dic  Stiflung  des  Nonnenklostcrs  Xuitlon,  das 

(vcnnutbJich  al>cr  our  als  ctn  biosses  Oratorium)  in  Liud^s  ietzteo  Lebensjaiu-ea  scbun  vor- 
handen  wm-,  «nd  wdchem  Liadgers  Schwiester  &ribwffb  als  entle  Ibliaaiiii  vonrtttKl.  Vgi. 
die  Lrkunde  dcs  Bischds  Gerfrid  veo  834  (Nr  340.}. 

801. 

239.  Hai  4.  BUdkadwt  scbenkt  dem  At>te  Lntdger  eeme  Itottnng  cwiBdien  dem  Bache  Burgbcki  nnd 

dcm  an  dcr  wcsdichcn  Si  itc  des  Wiilubci yi^s  flics.sonden  Bache,  bis  an  das  ITci   ili  r  Rure. 
Act.  in  loco  Diapaobeki,  KaL  Majas,  (^li  Reg.  a.  XXXill    Lacumblct.  Urkundenb.  1.  S.  11. 
iiO.    „   2.   Bello  vcrkauft  dcm  Able  Liudger  cinen  Kotten  (cortile;  zu  lloltheim  im  Gau  Xivanheim. 
Aci.  in  loco  qui  didtur  ad  crneem,  VL  Nob.  lliy.  Carli  Keg.  a.  XXXIIL   Lacomblet  Urkuo- 

dcnh.  1.  S.  12. 

344.  „  8.  Uelmbuld,  dcr  Sohn  i/eribalds,  welcher  scinc  Rollnng  an  dcm  Ortc  Widapa  io  dcr  vtlla 
Sokshcm  ui  den  Abl  Liudger  gesdienkt  batle,  emprangt  dBe  liiiUlie  <bviini,  aof  eeino  nwt  ecines 
B^MU  bhk  Wntbl.  11 


Digitized  by  Google 


•  01  —  t«l. 


Sohnes  Lcbcnszcil,  zur  Bcuutzung  zuriick.   Act.  in  looo  Widapa,  VUI.   id.  Maj.  Carli  R.  a.  XXXHL 
Lacomblet  Urkundenb.  l.  S.  42. 
2(8.  Au^iist  Hi.    ffrotlulf,  (lcr  S<iliii  Wihnldf:,  sclH>nkt  (loxn  Ahlo  Ijndijer  rinrn  Thcil  soincs  Erhcs  im 
Gau  Felunt  und  (It-r  villn  Kiij^laiuli ,  iichnUich  cincn  Kutlcn  und  uiii  Zwdlftheil  dcs  Waldu»  firaclog. 
AeL  in  Joco  WigtmuiHii,  VH.  Kal.  Septembr.  CarK  R.  a.  XXXUL  Laoombtet  Urkundonb.  L  S.  13. 


243.  Januar  43.  Hrunrko  und  sein  Sfilin  hatlcn  Ihonijnmn  Sithn  Bo.foco  crschlagenj  dafiir  war  ihr  Erbe 
ni  df>r  vitle  Hustene  Otnen  ab*  und  diesem  zugcsprochen  worden;  Thtmgrim  und  mhdi}  Sbbne 
IJiirhpim  iind  Atufjrim  schrnkcn  dicscs  Krlx*  dciti  Ahtc  IJiuiijn'.  Act.  in  viOa  HlHtCnO  joxta 
flii\   Hiini,  M  Jaiiiiar.  Carli  II.  a.  \.\.\IV.    Lnconihlct  Trkundcnh.  I.  S.  V^. 

2i4.  Liutiijer ,  dcr  hijilicr  aus  DcinuUi  dic  ilini  aiigctragciie  bischollichc  Wiirdc  abgclchnl,  und  lichcr  gc- 
tvtliischt  h«tte,  dnss  ehier  seincr  Milarbeiter  mit  dersetben  betdeidet  werden  mijge,  f^bt  endKch 
dfii  Fi  rnaluuiiiL:'  !)  dcs  Krzhischofs  I/ihlibtUd  Wll  CiAn  nach.  tind  fnipf'inir1  di"  ftkrliiinichc  Weihc. 
Altfr.  viia  Liadg.  hb.  1.  cap.  20.  I.  c.  p.  411.  —  Obglcich  Mfrid  kv.uic  Zcit  fiir  Liudgn-g  (loiwe- 
craiton  ansibt,  so  liann  dtose  doch  nicht  friihcr.  als  in  diesem  Jahre  peschehen  setn,  da  />'iMf- 
ger  in  dcr  vor.  rrkundc  nocli  Alihas  ifcnannt  wird.  Es  vcrstcht  sich  tUirigcna  von  sclhst,  daso 
T«nti  Iici  dcni  Tild  Ahhas  nicht  an  ciiicn  Kl<>s1cr-Abt,  soiidr  rii  tihorliniipl  fin  cim<n,  itiit  i'iripm 
{;ci.<tlichcn  Vorstcher-Amte,  aher  nicht  roit  der  bischuflichcn  Wiinlc  lieklcidclen  Gcistlichcn  zu 
denlien  hat;  daher  auch  JJudger  gleichzciiig  iMikl  Ablias  bald  Prcsbyter  genannt  wird. 

245.  ir<rr/  (scit  Weihnachlcn  800  Kaiscr   flihrt  Kric^  gC!>:oii  die  trnn.salbtniSGhen  Sachson,  an  dcm  er 

jrdoch  nichl  pcrsonlich  Thcil  nimmt.   Annal.  Saxo  I.  c.  p.  5(5"). 

246.  April  20.    *  Kaiscr  k'arl  bcurkundel,  dass  Liudf)enis,  Bischof  zu  Mimijicnicford ,  auf  scincm  cij^ncn 

Brlie  im  Gau  Rtirigo,  an  dem  Orlo  gcnannt  Wcrihina,  cinc  Kirche  luid  Klostcr  eThoal  bat. 
nimmt  dicsc  Sliflun^  in  s*Miicn  Schiilz,  und  schcnkt  dazu  das  kbniidichc  Gu?  fisctmi  Lothosa 
im  Uau  Brahant.  D.  in  Wonnalhia,  Vi.  Kal.  Mnj.  802,  a  Rcgni  XXXtV.  in  Jlal.  XXVU.  biip.  II. 
Schaten  R.  W.  p.  407.  Tcecbcnmacher  Cod.  dipl.  p.  61.  Orig.  Guclf.  Tom.  V.  p.  20.  wit  cmer 
Abbildang;  Kremcr  nkail.  Bcilr.  3.  B.  Urk.  S.  3.  Nicscrt  M.  l'  S.  II.  S.  4.  Lacomhlct  Lrkun- 
ilcnb.  I.  S.  14.  —  Dic  rncHithr  it  dicscr  rrkniidc  {jchf  nti?J  viplfni  inncrn  und  iiiisscicn  Grtindcn 
unabweiiilich  hervor.  I^'  Dic  Sclirilizu<^c  dcs  noch  vnrhandcncn  und  a.  a.  O.  ahgchildclen,  an- 
gi^lichen  Ori^nftls,  sind  von  der  Sdirift  ccbtor  Karolinischcr  Ui4iunden,  sowohl  tnt  f^nzen  Ha- 
bitns,  als  in  dcr  Bildiing  ciiizclncr  Btichsiahen,  durchaus  vcrschicilcn,  iind  koinmcn  unvcrkcnn- 
bar  mil  dcm  Charaktcr  dcr  sachsischeit  CuriaUchrift  des  Ottooischcn  Zeitaltcrs  iihcrcin.  2  Das 
Sic};cl  hat  eine  Gestatt,  vie  sie  an  den  Vricunden  IfarCr  nd  seiner  i^chsten  Nachfolgcr  isam 
unerhbrt  ist;  wilhrend  nchmlich  dic  cchtcn  Kan^inischen  Si^el  klcin,  oval  shid,  und  ciiteii 
cinfacliiMi .  scitwiirts  -(■licnilrn  Kopr  (Iar-»<  II<'n .  ist  cs  ;m  dcr  anachlichcn  Wcrdcnschcn  rrkiindc 
krcisrorniig,  hat  bciuahe  4  ZoU  im  Diirchincsscr,  und  zcigt  eia  vurwHils  sehcndes,  gckrontes, 
mit  einem  IHantcl  bekleidetefl  imd  mtt  dner  grossen  I,anke  aus^rllstetes  Brtntbild;  eme  Porm. 
wic  wir  sic  \or  Otlo  II.  nicht  iindcii,  dic  nlso  auch  wicdcr  nn  dns  ()lloni.sche  Zetlalter  crinncrt. 
;!  Tlii-  Aiii  iiluiigsformcl  und  dcr  Tilcl  dcs  Kai.scrs,  so  wie  dic  Priidiknlc,  dic  cr  im  r<int(<\le 
^ich  hciicgt,  komincn  so,  wie  sic  hicr  gebrauchl  s»ind,  ia  dcn  cchtcn  Karoliiiischcn  Irknndco 
nie  vor.  4}  Die  weitliiuftige  Binleituog  ond  Bntwickdung  der  tfolive  klt  ebenlhlb  den  KaroG- 
inBChcn  1'rkiindcn  nicht  ci^cn.  "V  l>if'  I>a»tifnsfomif'I  niit  drm  Jnliif  riirisli  ist  jr^^iirii  ilon  Ge- 
branch  dcr  Karuliniscbcn  Zeit.  0  '  Liudyers  Biograph  Alffrid,  der  al$  seiii  Verwaiidtcr  uud  Amls- 
nachfolgcr  gcnao  von  lieacn  .\ngclcgenlteilen  iinCerrid4et  «cin  aiBaale»  aprichl  iwar  von  einem 
Kloster  Lottiaa,  das  XiWgap  (jodoch  nur  Itlr  seiiie  PerMn)  von  Xmi  erfaaheo  habc  {y^ 


802. 


8f»a  —  Mi. 


89 


Nr.  (88.\  wciss  abor  niohls  von  eineui,  an  das  Stid  Werdun  gc^henkteD,  kuoiglkhcn  Gute 
diesGsi  iNaaicns.  7;  Pic  8]):itcrcn  Privilcgicn  Hir  das  Slifl  Werdcn  wcKen  lucht  anf  eine  Urkunde 
Ketl»  des  Gromen  zuriick,  sondorn  kennen  nur  das  Privilc^itini  Lndmgt  dcs  Jiingcrcn  ;  v;;l. 
nnlcn  mm  J.  ST7  ril.-.  ila^  ri>(c  .•vciiior  Arl;  ohwohl  rini^i',  ii:(|f  iii  vii-  dicsm  /,»»^/((Vr/ oiiicn  Soho 
KntU  dcs  Grosson  nciincn,  ihn  mit  scinem  Grobsvalor  lAifttnij  iloin  l-ronmien  verwechscln. 
8)  EndJich  spricht  die  vorlie^tende  Uriunde  von  der  Stiftung  zn  Werden  in  einer  ganz  unbislo- 
rischcn  Woiso,  nichl  in  (ioiniis.shcit  do-H  S^chvcrhiillnissos  dci  frithoston  Zcil,  wo  \\\r  uns  Wcr- 
den  nur  als  oinc  liilduiiiis-  mnl  ZufluchL><-Stato  dor  nir  Uwlijers  woslfiili.sche  I)i<i('o.sc  bcsliinin- 
tcn  Pri(»tcr  7.U  donkon  haiion;  sondoru  vicimclur  der  sjjiitcren  Vcrhidlni^sc ,  als  Wcrdcu,  nach 
seincr  Trcnnang  von  dom  fiisthame  Miinii^rdcvord,  in  cioe  selbsistindige  Ahtei  vmgestaltel  war; 
iiucii  hlci  riaoli  ^iht  sioh  al.vo  ilirc  b.|>  il tc  l"rr'ii-htnii^  rti  orkonncn. 
ik~t.  April  iti.  '  K<>nig  :^Hici  ^^""^  W'^^  Klustcr  llelm(jn!>tede ,  zum  lulerhalto  der  da$clbi>l  Gott  dic- 
nendcn  Monchr.  nnd  zn  scincm,  scines  Vatere  und  soincr  Matier  Scclenheilt  mil  Rath  ond  Einwilli^ 
gun^  dos  iJischDfs  IHIdeijtiiuu.s  zu  Ilalbcrstadt,  dio  viila  (".!rl>t<>rf  inil  ihrom  Zuhchor.  Act.  in  Soli- 
jionNi  iih.  VI  K  il  Miiji  HiM,  Iinp.  a.  II.  Rohlniovors  Hraiiii^i  Ii\n  .  i.iiiicl)  Chrunik  S.  t-iO.  und  hioraus 
iicliromis  in  tl.  .\.  Milthcil.  auj$  d.  Geb.  hisl.  aniuj.  Koisoluingcn ,  i.  B.  3.  u.  i.  11.  S.  452.  — 
Dte  Unechtheit  dicser  Urknnde  lenchtet  auT  den  ersten  Blidi  ein:  4)  nus  dem  in  den  echten 
Karolinisrhoii  Lrktiiulon  nichl  gowohnlichen  Kin^ango;  2i  dom  Titcl  Rox,  da  doch  Karl  seit 
boinahe  zwoi  Jaliron  sich  linpcrator  iianntc;  womil  im  Widcrsprnchc  3i  bci  dcm  Datum  Annus 
Imp.  anf;oj;obon.  iind  (higcxoa  aim.  Regni  wcasolasscn  isl;  4:  dcm.  abwcichend  von  dom  Ka- 
rolini.sch(m  L'rkiiiiiloiii;ol>rauche.  angemerkten  Jahrc  Chri.sti;  .j;  doni  anp;cblichen  AusstcUangsorte 
SoIijcn^t.Hlt .  wclchcs  dcr  vormcintlichc,  anr.ini;!ichc  Sitz  dcs  Hisilniins  llalbcrstadt,  also  iii  Ost- 
Sachiicn  scin  soli,  da  duch  Karl,  nach  dcr  au.sdriickiichcn  Angabc  des  Annaiista  Saxo  (&  Nr.  245.) 
und  dcr  flttltschweigcndcn  Cbcreinstinunung  alier  ilbrigen  Chroniken  und  Urkunden,  im  J.  802 
gar  iiichl  nach  Sachscn  f;okomnicn  ist.  Merkwiirdi*;  ist  dcr  Widcrspnich,  worin  dicso  LTrkunde 
in  dicsor  lliiisicht  mit  dor  vftrhcr^elK  iidcri  chcnfalls  untor»(Cschobenen  sloht,  wclchc  (!cii>cIhon 
lag,  aber  das  woil  cntlornlo  Worms  als  Aus.«tcliungsorl  angibl.  —  li;  iJMrgrim ,  dor  in  dicsor 
Urkuode  Dischof  voo  Ualbersladt  gcnannt  wird,  koaunt  als  solcher  vch'  8li  nidil  vor  (s.  Nr.  S06. 
2f<']  :  wic  donn  iihcr fi.iupt  im  J.  802  wcdcr  cin  15i>tliiiiii  Halhcrstadt,  iioch  cin  '<ui£j;cb]ioh  von 
Liudyer  und  von  Werden  aus  gestiActcsj  Muncb:>klui»tcr  in  llolmstadl  cxistircn  kounle. 

803. 

24&  In  dcr  Faslon  Roichsvorsnmfnlimix  zii  M.iinz,  aiif  wclchcr  anch  nichrcro,  bis  ilahin  von  vcrschiC' 
dencn  Iriiukischcn  gcistlichcn  und  wclllichcn  Grosscn  bewabrtc  siicli.si.schc  Geischi  dem  Kaiser 
vorgestelU  wcrden  sollen  (wahrschemlieh  um  sie  voa  da  wieder  tn  ihre  Heimalh  n  endnasen). 
L'ssonnann  Goriiuiniae  sacra^;  Prodroinus  Tom.  I.  p.  L\V.  sq.  Porl/..  Lcp.  T.  I.  p.  89.  —  Die 
dasclbst  auf^czahltcn  Namcn  dcr  Sachsen  biuil  folgondc.  Aus  Wcstfaicn:  Lcodac  fllius  Bodoloni. 
Adalradus  iil.  M;ut:radi.  Odo  fil.  EmmonL  Eruin  lil.  Aano.  CraiUuc  iil.  Ihctmaer.  Geriiufrid 
fii.  Eghiin.  Aicbarh  fiL  Frodrod.   Tlieodoar  fil.  Audradi.    Bddricns  Si  RotgerL  Adalgaudos  SL 

Suit^iiut.   .\iLs  Ostfalcn:  Gorardus  fii.  Macconis    Hi';i  lil.  Bnmai-di  CL  Maini;is.  Tithaldus 

iil.  Sigibukli.   Vulferus  fil.  Sieri.    Uerualdu«  liL  Suithardi.    EriwaFduii  iil.  Herigildl  Frodeger 

lil.  Eraiamcnarii  fil.  Haccoois.  WerdaUbs  fil.  Bemuifi.    Dodo  fiL  Attosll   Sido^lh  SL 

Beininc.  Ri(:ohanlus  iil.  Unuani.  Fredcgarius  lil.  Wicharii.  Alaherius  fil.  Tutonis.  Aus  Engeni: 
Bumin  fil  Tlicot.uhcr  Althcrtus  fik  Wilbcrti.  Hodi  fil.  Mci^i.  Iladamanis  lil.  SiLzIiiiiiri  niiltm 
liL  tridileiii.  iiruiihcius  lil.  LjulherL  Dilmannus  hl.  Osmanni.  Fridamundas  lil.  Warmuiiti.  .\ia- 
crious  SL  HegplodL  Raadhartns  fiL  Dtndagp.  Hadabenuis  fiL  WitnidL  WoUhricbns  fiL  Eoriehea. 

II  ♦ 


Digitlzed  by  Google 


84 


—  Ussermaon  1.  c.  niinmt  an,  dass  die  geDannten  Sachscn  aof  den  Reichstag  bcrufcn  worden, 
and  die  mil  ihncn  nainhaft  gcmachten  franktschen  Grossen  daselhat  flir  thre  Anfnahme  zn  sor* 
gcn  gehabt  hStlm;  dnzu  pnssl  nhor  niclit  dcr  (lai)«*i  grbnuiohte  Aiisdni(*k  linhiiil.  ^vclchcr  tin 
\iirlif>rj(>L'?in*;oncs  Verhiiltflisa  andcatct,  wahrend  ihre  Anlumft  in  Mainz  ak  bevorstehcnd  an^- 

g(>i)on  wii-d. 

UO.  August.  .  Reichsversninmlimg  xu  Safac,  auf  welcher  anch  die  Sachsen  erseheinen.  —  Die  Zeit  dieser 

Versninmliinp  cri:iht  sich  aus  cincr  dnsclhst  Idibus  An^iisti  (13.  Aiia:^  \(m  dcm  Kaiscr  ausitcslcll- 
tcn  likundc.  Cf.  Usscrmann  I.  c.  p.  LXVII.  —  Dcr  Kniscr  bcstiili;,'!  hicr  dcn  Sackscn,  milcr 
dcr  Bcdinpmc;  der  Annahme  dcs  Chrisfcnthunis ,  ihrc  allcn  Voiksn>chl(>,  crlas.si  ihncn  allcn  Tri- 
bnt,  mil  .\usiinhme  dcr  an  dic  chrLstlichc  (}(<islliclikcit  zu  cntrichtcndcn  Zchcntcn,  vcrpflichtct 
sic  ziirn  (i(>h(irsani  {;(>f;cn  ihrc  j;(>islliclicn  Vorstchcr  und  I.fiin  r.  hchiilt  sich  das  Rccht  xor, 
ihnoii  Riehter  (d.  h.  Grafcn}  und  Slatthallcr  ^dic  sugenaniitcn  3lissos)  zu  sclzcn,  uiid  vcibindot 
ne  auT  diese  Bedingnngon  mit  den  Franken  zu  einera  Reichfskorpcr.  Poita  Snxo  1.  c.  p.  360., 
am  ausfUhrlichslcn;  und  cbcn  so  in  dcr  Ilnuplsachc,  nur  kiir/cr  ^cliisst,  Kinhardi  vita  Karoli.  l. 
c.  p.  ti7.  Annnl.  Qii(*(llhih.  I.  c.  p.  40.  Annal.  Saxo  I  c  |i  'ifri  —  Aus  di(»s('r  kaiscHii  hcn 
Laiidfriudcni»  Coustilulion  Iiabcu  spiilcre  Schrinstcllcr,  aus  .Mis\crsiHiiii  dcr  von  dcni  Po»*(a  isixo 
gcbraiichtcn  AiMdriicke:  ftacis  leges  und  paeb  oonditio,  eincn  fikmlichen  Friedens-Verlnij;  zwi- 
achcn  dcn  Frnnkcn  und  Snchs.  n  i;i'm.ii  lit ,  wi  lrlii  m  z  H  Mnvt  r,  Osnnbr.  Ccsch.  !.  Th.  S.  i\i 
— iiti,  wcillauftigc  Bcrallmngcn  und  licfc  politi^chc  Rcflcxioncn  bei  dcn  Sach«cn  Torangcbcn 
liissl ,  die  cr  lcdiglich  ans  seincr  eijsnon  Phanta$ie  ^fichSpft  hat 
250.  Wahrscheidich  mit  odcr  plcich  nach  dicscr  vollia(>ii  u:u\  d  iiicrhaftcn  Hci-slclhin^  d(^s  Frii'dcn.s  iii 
Sach^fn  crff>lt'tc  nuch  dic  dcfiiiilivc  Uniw nndiinnu'  dci-  lu^Iicri^Mi  ^li-siniis-Stationrii  in  inchrcre 
forinlicli  orjjaiiisirtc  und  gcnau  Jiegrciutlc  bisclioflichc  |)ioccs(>n.  Ansscr  dass  dcr  siKllichc  Theil 
'Weslfotens  (das  alte  Land  dor  Bniktcrcr,  vgl.  Nr.  400.,  101.,  102.,  dafs  man  vermuthlieh  als  ein 
friihorcs  ZuLchiir  <lcs  Fi-ankcnrcirlics  lH'tracht(>tt>'i  niit  dcr  I)ii>ccsc  dcs  Fxzbislhnins  Citiln  vcrci- 
nigt  \vin*dc,  findcn  wir  uni  dic.sc  Zcit  in  ^Vcslfnlcn  nnd  Kni;crn  dic  Diiiccscn  .Minii;;.inlcfonI, 
radcilioni  utid  Miiidcn,  unlcr  dcii  Bischoren  Ijuilfier,  Ilathxiunr  und  HerkHiubrrt.  Dass  auch 
das  Bisthum  OsnabrUck  damals  ^eichzeilig  zu  Standc  kani,  kann  nnr  muthmasslich  aDgenonimcn 
wcrdcn.  da  din  riltistrn  Urkund(>n  dcss(>lb(>n  falsch  sind.  nnrl  ln  i  -l.  i>  Ii/i  i;;L'cn  Cicschicht.schrci- 
bcrn  sicli  kcinc  .\achriclit  dariilKT  iindet.  —  In  dcn  ang;rcnzcndcn  Landcsthcilcn  baboo  wahr- 
schointfch  die  Bisthiimer  Brerocn  und  Vcnlcn  damals  schon  bcsiandon;  Ilildcshcim  nnd  llalbcr- 
.sladt  siiul  ci-sl  spiitcr  814  zu  Slando  .^ckonimcn ,  obsileicb  der  lctztcrcn  Diiiccsc,  nach  .\nnaL 
Sa\  I  c  p.  56").,  schon  803  durcli  Knrl  d.  fir.  ihre  Grcnzcn  soI!"ii  lii  -!iiniiii  wrudrn  scin  — 
Wcnn  spalcre  Schrifblcller,  wie  Thiclniar.  Chron.  L  c,  p.  860.,  Snw.  .Snv.  I,  c.  p.  ^ibt).  orzaiilcn, 
KaH  habe  im  J.  800,  oder  ^  schon  781,  an  einem  Tage  8  Bisthiimer  in  Sachscn  gcstiftct, 
so  isl  dics  bloss  als  cine  unaicnauc  und  misvcrslandcnc  Tradition  /u  in  ir  n  liii  n 
Uiiter  dcn  bischufliclicn  I)i(iccscn  in  Wcslfalcn  ist  uos  die  von  Miniij^ardeford  am  gcnaostcn 
bekannt  Mit  dersolbcn  blicbcn  aucU  dic,  von  Kart  der  Aufslrht  fjuttffrrit  bosondors  tibcrtra- 
f^ncii  frieslschen  Gaue  fs.  Nr.  186.)  vereiniijl.  Im  vv<^lfiili.sclicii  1  ln  dcr  Di(»c(>sc  wcrdcn  bei 
/,/ii'/f/i'r,<i' I.chzcilcn  folgcndc  Orle  Kcnnnnf.  nillntln  l^i ,  Alirr  lili  II.  cnp.  4.  7.  ("oasfclt ,  ib.  cap.  7. 
Wcrina,  id.  lib.  III.  cap.  13.  (wo  Pertz  unrichtig  Werthina  licst,  da  das  Erziihlle  im  Sachscn- 
lande  vorgcf^angcn  scin  soll,  wosni  Werden  nicht,  wohl  abcr  Werne  gehorle);  Amaloh.  ib. 
cap,  15.  Aliia,  Vila  Liiidfi.  scc.  lib.  I.  cap.  24.  A.sconthorp,  ib.  cap.  28.  —  Ausscrhalb  dcr 
Diiiccse  Liudfjn-s  laj;  Mcppca,  Vil  I  iudg.  scc.  lib.  I.  cap.  28.    fD  i  w  ir  Mcppcn  spatcr  als  der 


Diocest;  Osuabriick  angchorig  kcnncn  Icmen,  so  kiiiuilc  hieraus  auf  das  dnnuUigc  Hcstchcn  tles» 
INaihiims  OsoabrOoik  geschicwsen*  verden;  dodh  ial  es  andi  ni^lich,  dasa  die  Ditteeso  des  Bis- 


% 


S5 


thams  Dremen  sicli  anfangs  so  weit  entreckte.)  —  Ausser  dom  Siidergau,  in  welchem  Mimi- 
jcardeford  lag,  werden  m  lAudyera  Leben  auch  die  Gaue  Nordgo,  Altfr.  lib.  ID.  cap.  L,  Borah- 

tra,  il).  cap.  •11,  uml  (iio  Halluarii.  ib.  cap.  \H.,  crwahnt. 
2<H.  Dcccmbor  1f  *  Kaiscr  h'arl  sclirnkt  (]or  von  ihm  erbaulen  Kirrho  S  Priri  ztt  OsnabriicV .  \v<  lrh<»r 
der  Bischof  M  VAo  vorstoht ,  und  wohin  cr  die  Leichname  (ier  Hoiiigcn  (.Tispinus  und  Cri.<f:piniamw 
gebraclit,  den  kdnigtichen  Gerichtdnnn  ttber  ibrc  ESgenhor^i^,  bestiitii^  ibre  Gtiter  ond  befreii 
sie  von  dor  Jnrisdiction  allor  woltlichen  Richlor.  Acl.  Aquis  pnlalio,  XIV.  Kal.  Jannar.  a.  Impor. 
ni.  Ro^ni  in  Francia  XXWI.  in  Italia  XXX.  Schaton  H.  W.  p.  412.  Saodhoff  Antist.  Osnabn 
oofl.  ros  gosiae  otc.  Diplom.  paf^.  HI.  Mdser  tJsnabr.  Gcsch.  L  S.  406.  silninitl.  W.  VIII.  S.  3.— 
Dioso  Urkunde  kdromt  zv,ar  in  don  Ein!;;:mip<-  und  Scbinssfomteln  80  nemtieh  init  den  Go- 
litaiirhi''!!  (tcr  Knrnlirii^rhrn  rikiin<h'n  iihcicin;  abcr  sic  onthalt  nichl  nur  im  Tn\fo  manrlic, 
dom  Zoilaltcr  Karh  fremde  Ausdrilcke  und  Rcdensarteu,  soudem  wird  noch  roohr  riurch  ihrcu, 
Bllen  imdem  hisloriscben  Zeugdwen  widentprecbcndcn  Inhalt  verdSchtig:  denn  41  sa&;t  dcr  Kai- 
srr:  ct  habc  dio  Koqirr  der  Heil.  Crispin  und  Cri.<«pinian  nach  Osnabriick  gobracht  (corponi 
illuc  translulinuis; ;  da  doch  in  koinom  riOsrhicht^chroiber  von  oincr  'filchcn.  dnrch  dcn  Kaiser 
verrichleteu  Translation,  odor  liborhaupt  von  irgond  cincr  Anwescnlioii  des  kaisers  zu  Osna- 
brildi.  das  Geringste  zu  flnden  ist,  wSbrend  die  Erinnerang  an  den  Pnmp,  woniit  cEe  Tmnda- 
tionon  dcs  hoil.  I.iborius  nnch  Paih  rhnrn,  ih  s  iicil  Vitu.s  nach  Corvoy,  des  hcil.  Alcxandcr  rach 
Wildosliauscn  u.  8.  w.  verricbtct,  und  dio  Umstandlichkeit,  mit  wclchor  sie  erzahit  wurdon,  cs 
ganz  undenkbar  erscbeinen  liinrt,  dass  kein  einziger  Scbriftstcfler  jene<t  Zdtalters  eine  solchc, 
noch  dazu  durch  den  KaiwT  Hi'\hsl  goleilcte  FeiiTlichkeil,  oiniT  Krwahnung  gewtirdigt  hiitte. 
2  I)a  von  kfincm  nndern  <ii'r  iIimiNc  licn  Hi.slhiimcr  eine  solrfic  Rcfreiung,  vic  unscrc  rrkunde 
angibt,  schon  zur  Zcil  Aurlx  de.s  tiiros!»cn  bckaimt  ist,  sondern  sie  aiie  ihrc  Immunitaten  erst 
durcb  lAtdmg  den  F^ommen  erhiehen,  so  ist  es  hOdist  tmwahTsdieinlicfa,  dass  Kati  gerade 
das  Bislliiim  Osnabriiok  nllein  aiif  dicse  Wcise  sollle  ausfjozoichnel  habon.  —  Es  hiingt  also 
dioso  rrkiinde  ohne  Zwoifcl  mil  dcT,  bei  Gelogenheil  des  Zohentstroiffs  mit  den  Stillern  Cor\ey 
und  Ilorvoixl  gpUond  gomachtcn  Fabcl  von  dcm  hohen  Alterlhum  und  den  damit  vcrbundencn 
bcsondem  Vorrechten  des  BiflthunK  Oanabrftck  znsammen,  ond  to  ist  ste  nft  dieser  in  das  Rdch 
der  Erdichtongen  zo  verwdsen. 

801. 

i52.  Kaiser  ^'ni!  /ichl  im  Sninmer  mit  einem  gros.son  Heerc  nach  Sachson,  iilicr  rlic  Allcr,  bis  zn  dein 
Orte  Akiaiuislnlh,  wo  dcr  Kunig  der  Abotritcn  zu  ilim  kominl  und  ilmi  (fe.schcnkc  bringt.  Er 
verpflamct  hierauf  alle  jenseils  d«r  Elbe  und  in  den  Ganen  Wibmoodi,  HosCingnbi  ond  Rosogiibi 
w^ohnondo  .Sacliscn  in  andore  Gogenitcn  scines  Roiohos,  und  iiborliisst  die  jen.soit  der  Klbe  ge- 
legcncn  Gnuo  den  Abotrilon,  Ann.  Einh.  I.  c.  p.  191.  Chron.  Moiss.  1.  c.  T.  I.  p.  307.  et  T.  II. 
p.  257.  Ann.  Qtiedl.  I.  c.  p.  41.  Annal.  Sa.\o  I.  c.  p.  5(5.j.  —  Spalere  Chronisten  haben  dicsc 
verpflaiVElen  Sacluu-n  mil  don  Wonden  verwechsolt;  z.  B.:  ..Ile  nara  oc  des  volkes  over  der 
Elve  mil  miinnen  undo  mil  wiven  vcl  ilnscnl.  dc  dcliic  Iic  alli  nthalven  in  dal  lant,  dnrvnn  vin- 
det  man  noeh  in  al  Dudisciiiant  Wcndischo  dorp. "  Chron.  Luneburg.  ap.  Ecuurd.  Corp.  hi:>l. 
mod.  aovi  T.  L  p.  4347. 

253.  Kiarl.  der  gjcichwohl  soino  Absichlon  auf  Cliri.slianis-inmg  der  Lfindor  jcnseit  dor  Elbe  niclil  aufgab» 
baiit  um  diosolbo  Zoil  in  dor  Nordalbintji.schen  Voste  Ilanimnhnrj:  cinc  Kirt  hc  tmd  iibi  rsibt  dic- 
selbe  ctuem  heiligen  Mannc  Namens  JJeridagus,  dcsseii  baltl  (Tioigier  To«l  jedoch  das  Aulkom- 
men  dieser,  zor  Helropole  (oder  HisaioiM-Sta^)  fitr  die  Slaven  mid  IKbieii  bestinmlen  IQrche  • 


Digitized  by  Google 


86 


i04. 


Terhindert.  Adam.  Brem.  Ub.  t  cap.  11.  Anati.  Saxo  1.  c.  p.  665.  Ilelinoldi  Chroa.  Slav.  ap. 
li^ibnii  Script  Rer.  Brunsv.  T.  II.  p.  540. 
254.  A)lgii>'t  9.  Ilalftmtar,  tk-r  crste  Bisfdof  /n  l'ait(  r!)nrn ,  slirbl.  Vita  Meinw.  1.  c.  p  .518.  Aniial. 
Sax.  1.  c.  p.  utio.  Toiletila^,  Xecrol.  Padorb.  uiid  cbcu  so  Necrol.  AlHlinghof.  up.  bcbatcn  Aoiuil. 
Pnderh.  T.  I.  p.  36.  —  Die  Traiisiatio  S.  Viti  L  c.  p.  678.  ISaal  den  Bisdior  Bathumm'  noch  im 
Ji  I  ^l'  auf  der  Reichsvoisainnilunf;  in  Padcrborn  fjcfjenwjirtif?  scin,  und  die  Transl.  S.  Liborii 
1  (  p.  lot.,  iii  rbcreinsilinininns;  hiormil,  bald  nach  f\'nrl  dcm  Gros"^en  ';iI>o  H\'\  strrlu  n ; 
alicin  dic  Augabcu  der  Vila  Mcinwcrci  sind  »o  bcslimnil  und  poii^u  so  gcnau  luit  dcn  ubrii^en 
dasdbst  bemerliten  chroBoiogischen  Vcrhiillnissen  msammen,  dass  mao  ihnfln  dea  Vonug  em^ 
ruuinon  niuss. 

Uatkunuirs  iNacbfoiger,  Badurad,  cbcnfalls  aus  ciucm  cdlcn  sachsiscben  Gcscblcchle,  wurdc  ebcu 
so  «io  jcoer  aus  dcm  Wilnehiurid»ichen  Clcras  gcwahlt.  Traofil.  S.  Libor.  a.  Vita  Hehnir.  H.  cc 

960'.  Decemb.  19.  *  Kalscr  Karl  sclicnkl  dcni  Bischof  l\'iho  zu  Osnal)ruck  und  seinor  Kirche  dcn  Font* 
bann  inn«M'IiiiI!i  ilcr  ()r\r  ranir^unkil .  l!ui,ui>.lriii ,  AtsLTTi.  <)-niiig,  Sinedii.  !5i  i i^aslim itl .  nrcxo- 
oouieri,  Elauastcld,  Ouineri;  und  bclrcil  ihn  uiui  scinc  Nachfolger  vou  alleu  kuniglichcn  Dion- 
aieo,  ntn'  tmler  der  VerbindliGhkdt,  im  Fall  eincs  zwischen  den  Klndem  des  Romischcn  ond 
Griechasdicn  Kftisers  zu  schliesscndon  Khct»iindnissos ,  dic  Miihe  und  Hhre  dcr  Gesandtschaft  auf 
fich  7.U  nohnion;  wic  dcnn  au»-h  bci  dor"  bischiiHichcn  Kirchc  zu  OMiabriick  stots  griochi:»che 
uiid  lateiuijtdiu  Schuieu  (johalten  werdcn  uud  dicscr  Sprachen  kundijje  Gcisllicho  uie  fehlon 
Mllen.  Act.  Aqnis|!n«ni  pdatio,  XIV.  KaL  Jaaaar.  a.  Imp.  IV.  R.  m  Frane.  XXXVU.  n  ItaL  XXXI. 
Schaten  II.  W  p   n«.    Sandhofri.  c.  p.  IV.    Vnsrr  O  C.  1  S  s  W  Vllf  S.  4.  —  Dicse 

Lrkunde,  iiber  dcreu  £cbthcit  schon  vor  Zoilen  wcidnuflige  Strciligkcitcu  slatlgefundcn  habco, 
uclche  hier  nichl  wiederholt  werdcn  soUen  i  vi;l.  Gru|ien  Ong.  Germ.  3.  Th.  S.  310.  a.  f.},  ist 
unverkennbar  oniichtoi  und  {jilil  sic  h  schon  in  dor  formcllon  Einkleidunp;  als  cin  aillcrge$cho- 
bonos  MacluM  fk  zu  «  rkrnnon  Di  iin,  nndercr  im  Tcxlc  vorkommender  .\bwcichungcn  von  dom 
Sprachgcbrauchc  dcs  karohnischcn  Zoiiaitcrb  nichl  zu  gedenken,  beginut  bic  4}  mit  cincr  An- 
nirun^,  wdche  die  echteo  Karoliniachen  Urkunden  nic  j^brauchen;  t)  erhiiU  Karl  den  uner- 
bortcn  Titcl  Dominalor  Saxonum;  3]  war  A«r/  iui  Doconiber  8l)4,  wohin  die  angopflicni  n  Da 
ten  woison,  nichl  in  .Nacheii;  und  vvollle  uian  dicsem  Einvvurfc  daniil  bogegnen,  dass  man  ^wic 
Buhmcr  Rcg.  Karol.  S.        cincn  Irrlhum  im  Datum  annuhme  und  die  1'rkundc  itt  das  Jahr  803 

*  Befatle,  WO  fiie  dann  mit  Nr.  251.  auf  einen  Tn'^  trolfon  wiirdc,  so  ist  es  wieder  unbegreillich, 

warum  zwoi  nn  r  incni  Tni^c  .Tns-cfrrli^^io  rrkundcn  nicht  nur  in  ihrer  Fas.sung  so  abwoioheml. 
sondern  auch  von  zwei  ganz  verschiedencn  iNokuien  reco{pu>scirt  siod.  4}  Auch  der  Inhalt  ist 
ganz  go:»chichlflW}drig.  Die  Anffnbe  des  Forstbannea  ist  zwar  nadi  ihrem  topographischen  ln> 
balte  richlig  (vgl  Lcilobur  iiber  die  Grenzen  des  von  Karl  d.  Gr.  der  Osnabr.  Kirche  geschenk- 
tcn  Forstbannos;  in  WipamK  Archiv  f.  Gesch.  u.  Allorlhiimsk.  Wfstr;tlrns,  I.  B.  4.  II.  S.  76.  u.  f. 
»o  die  aufgeziildtcu  Oric  nachgowiei>eu  werden  und  die  Kiclitigkeii  dos  Sachverhaltuisi<e«  dar- 
liethan  wird);  aber  die  Saehe  reicht  namiifilidi  in  dn  so  hohes  Altor  hinauf.  viehnehr  kam 
sic  sich  nicht  friilier  aLs  ini  OttonisHiPn  ZiMtallrr  in  di-r  an^ruchonrni  Weiso  f^rslaltrt  lialirn, 
(Vgl.  Nr.  599.)  Die  sdteauic  Privilegirung  dcs  liischoij^  von  Osoabriick,  wcgeu  Lbcmahme  dcr 
GesandtHchaft  nadi  Griechenland  bei  einera  mo^ichor  Weise  etwa  va  achlieasenden  Ehcblind- 
liisse,  isl  in  der  Urkundeiiwell  ganz  ohne  Bei.spiol;  sie  erinnerl  aber  cbcnfails  an  dic  Zi  il  Oitus  I, 
des.sen  Solui  Ollo  II.  sich  beknnntlirh  im  J.  972  mil  dcr  i;nechischen  Prinzcs.sinri  Theophama 
vermahlte;  allein  dic  GesandlscLalt  in  diescr  Angelegcnlieit  wurde  uicht  dcm  Bischof  vou  Osna- 
brOck,  obj^eidi  deinelbe  sidi  bd  dem  Kaiser  in  Italien  bebnd.  sondern  dem  Enbisdiof  von 
IfttlaDd  iibertragen,  niid  iibeifaaupt,  n  vid  bekanDt,  nie  eine  GeniMllRdiaft  nadi  KbasianluMpd 


Dlgitized  by  Google 


i»s. 


87 


durch  eincii  Bischof  von  Osaabnick,  sondorn  uniQor  durch  andcro  Personen  verrichlct.  Wis 
Millte  «ueh  ICarl,  der  hi  seineo  weidttaftigen  StaatM,  besonders  in  IttJieiD,  Kschttfe  ^cnug  ha- 
ben  konnto,  dic  Grirchisch  vcrstandon,  os  nolhig  gcfundcn  habcn,  cm  solchcs  Ofliciuni,  wobei 
es  ilodi  iini  in('i>l(n  airf  pcriwnhche  Fahii.^kftlon  nnkatn,  niil  dcr  cntfcrnlCKtcn  hisrlinflirhon 
Kirchc  scinos  Kcichcs  zu  vcrbinden?  Cberdirs  isl  von  bcsondcrcn  griecliischon  Schnlcn  in  Os- 
nabrilek.  abgesehcn  voo  den  Sdiulen,  welche,  nacb  Karit  Befehl,  alie  bischdiliche  Kirchcn 
habcn  mnsslon,  niclits  lii-kannt.  —  Da  nun  dic  Irkuiidc  uidnMiin^t  als  untcrgcschobfn  vcrwor- 
fon  wonien  niuss,  so  fallt  aoch  das  einzig  in  ihr  cnlhaltene  vemieintlicho  urkundliche  Zeugniss, 
dass  Osnabriick  dio  erste  von  Karl  d.  (jr.  gcstiilcte  bischiiflichc  Kirchc  iu  Sacliscn  gewcscn 
«ei,  ganz  dahin,  wie  dcnn  diese  Annahmo  aueh  mit  andera  hislonachen  Zeagmsaen  durchavs 
nichl  beslehen  kann.  (Vijl.  Nr.  173.)  Ob  der  nur  aus  dieser  nnd  einrr  friilirr  rnvlilinten, 
l^ctGiifalls  vcrdachligen  (Jrkunde  (Nr.  251.)  bekanote,  angeblicbe  crslo  Uischof  H  i7io  wirklich 
als  eine  faistorische  Peraon  anauerfcennen  ist,  wird  hiemach  om  so  zweifelhafler,  als  wir  ihn 
sonst  bei  kcincin  gleich*  odor  nachstzcitigen  Schrifl-itoller  erwiihnt  fimien,  und  nach  Moscre 
7ent'nissr>  <).  G.  I.  S.  286.)  iHcht  einmal  in  dem  Nokrolo^um  der  OsnabriiddBchen  Kircbe  sein 
^anie  vorkouunU 

805  —  809. 

256.  Kaiser  A'or/«  Kriegsziige  gcgen  dic  jen.seit  der  Elbe  wohnenden  Slavcn  und  gcgcn  den  Konig  dcr 

Dancn,  Godefrid.  Die  fHinkischen  lleere«ciige  gchuu  durch  das  Sachseniand  und  dio  Sachsen 
nehmen  im  kaiserlichen  lleere  an  dcnselben  Hieil.  AnoaL  Eink  L  e,  p.  493.  sq.  Chron.  Hoiss. 
1.  c.  T.  1.  p.  a»7.  s<|.  T.  II  p 

257.  In  die  Zeil  die«er  Fcidzugc  geliorl  olme  Zweifel  dic  Rcichsvcrsanuuluog ,  wclchc  Kaiser  Karl  auf 

Xlf.  Kal.  Jul.  (20.  Jun.)  nach  Stasasfurt  an  dem  nmae  Bota  ausschrieb.  Das  Einladmtgsschn»- 
beti  an  den  Abt  Fulrad  zu  Salnt-Denys,  sich  mit  ^finor  bewalfneten  Mamischan  anf  ilcm  Pla- 
eilo  goiierali  einzufindon.  s,  b  Polz  riul  T.  Vi.  P.  1.  p.  73.  — ■  Ein  nndi  nT  .\ljilru(  k  hei 

IIarenbi>rg  Monum.  hisior.  adliuc  inod.  1.  Sl.  S.  9i.,  wo  Karl  den  Konigstiiel  tuhrt,  und  da.i 
Detum  anjt^iiriien  ist:  XH.  Kal.  Junii  quod  cet  septcm  diobuo  anle  nmsam  S.  JoBnads  Ifaptislao, 
ist,  woni^'>liMW  In  Aiis 'Ihiiil;  (!r«  natuins,  ofFcnhar  frlilcrhnft ;  (ih^lcicli  F(  c:inl  Fninc.  or.  T.  I. 
p.  69i.,  NNek-her  dcn  Bricf  nach  Petx  mitthcill,  dcn  dasclbst  gcbraucbtcn  ICaisortttel  fiir  uiiccbt 
halien  w  ill,  um  den  Brief  in  das  Jahr  784  setzen  zn  konnen,  wofiir  aber  aller  hinreichende 
Gnmd  fehlt.     Vgl.  .Nr.  170.; 

258.  In  eineni  diescr  Kricui'   ilic  An^.ilicn  schwankcn  zwischen  HO-),  807  und  812)  s')ll  dcr  vormaligo 

Felilherr  dor  Sachsen,  H  Kitikhil,  gebliebcn  scin.  Cf.  Schaten  II.  W.  p.  424.  und  die  daselbsl 
angef.  Schriftstellpr.  —  Von  Widtdantt  Grabmaaie  und  seinen  zu  Neustadt-Heribrd  befindliehen 
Reliquion  s.  Fatkc  ('ml,  Triidit.  f'(irlK'i.  p.  2(H).  —  Withihhd  liinterliess  eineti  Sohn  \Vi(jbert. 
dosson  Sohn  Wnlfm-t  sich  als  Stiflor  dor  Kirchc  zu  \Vi!desliaiisen  borilhmt  maclite.  'S  hci  d. 
J.  8ol.}  Cber  seinc  NachkomraenschiUl ,  untor  wolclier  dic  Kuniginn  Mathilde,  Gcmahiinn  lidn- 
rwki  /..  Dischof  Meinttierk  von  Paderboni  u.  A.  sich  aasxeichneten,  vfd.  Vita  liMhildis  1.  c.  ^ta 
Mcinwcrri  I  c  rlann:  Eccanli  Ilistoria  poncn!  I*r!riri|)iirn  Snvrin.  snpcr  [).  1  -  'Stcmnin 
Wiliciundi  .M.  Duc.  Sax.  a  fabulis  liboratum  ctc.j  WeUekind  ^otcn  zu  cinijjcii  Geschichtschr.  dcs 
deutacbeB  Mittdalfttrs,  1.  Th.  S.  266.  a.  f. 

805. 

259.  .^pril  23,    Ltutiger.  dcr  Sohn  IJredgers,  und  Hiddo,  der  Sohn  Heremns,  schenken  dem  Bischof 

lAui^  emcn  The3  ihrea  Erbes  in  d«r  T3hi  Thonispic,  an  den  Oiten  QuaniDgsdi  mid  Be- 


Digitized  by  Google 


88 


eoi  —  80«. 


ru<;tanskotan.  Act.  in  villa  Bidiugahem,  IX.  Ivai.  Maj.  Carli  Imperat.  a.  R.  XXXVn.  Lacomltloi 
UrkuiideDb.  I.  S.  15. 

260.  *  Bischof  LiWgf<?r'i.s  Ix  irrLundct,  dass  ihm  cin  gcwisser  ^^'igmarus,  zum  Baii  drr  Kirclio  zu  Wrr- 
dea,  Landt^rci  in  dcr  vilia  Vuettt  (Oeveia)  verkauft,  nachber  aber  dic$e  Uandlung  abgeleojs^el 
habe;  ab  diese  Sache  aof  einer  GomdDdevnsammlung  vorltaaddt  worden,  habe  einer  der 
Anvcsciiden  Sclunuhun^cn  gegoo  den  Bischof  ausi^estosvoii .  iiinl.  um  von  dicscm  nicht  crkaniit 
z(i  wi  rdcn,  schncJl  di  ii  Kojif  uiuircwt'mi«;t,  drr  ihin  daun  ieheuiilang  so  verkchrt  stchcn  pchlie- 
bcn;  dcr  obcn  gcnaniite  MaDU  und  seinc  Frcundc  ahcr  hutlcn,  durcb  diciiGS  Mirakd  bcuogcu, 
dem  Bisehof  nicht  nur  die  m  Ampnich  gcnommenen  Giiter  irei  ilhergeben,  soodem  anch  noch 
ciiicn  Thcil  W;i!ilrs  .i!s  ('■("•ohcnk  hinzugcfii^'1  Ai  I  anno  Kuroli  Ki';:  XXXVlli  ;il-.o  7ui>f!i<  n 
dem  9.  Oklobcr  8Uu  und  H.  Okl.  iM)6.)  Ik  Tomo  IV.  Mss.  Gclenii.  in  Mss.  Ktndiin^cr.  T.  XII. 
p.  13.  Gedraclit,  mit  eiui^cn,  jcdoch  uncrhcbltcheu  AbwoichuiiK<>n,  und  ohnc  dcn,  Datnm  timl 
Zcugen  angci)cii<leii  Si  hlussssatx,  in  Jo.  Cincinnii  vila  Liudgeri  (C.olon.  1515.  i.  ,  cap.  X.XIX.  — 
l)as.s  dicso  an^cblichc  ri  kiuulc  i  inr  abentouoriichc  uod  nngeachiclcte  £rdicbtuii{(  isl,  wtrd  kci' 
Dcs  weiUaufii|(cn  Bcwciscs  bcdurlen. 

264.  Deccmber.  .  Kaiser  KMs  Gescti  wegen  des  Handels  mit  dcn  Skven;  m  dem  CapHolare  ad  Teoto- 
nera  villaiu.  in  iiiuio  V  Iniperii,  anle  luiUilc  DoininL  Perlz.  Ll^  1,1.  p.  I:i;i.  —  .\uf  die  Siu  h- 
sischcn  Landcslliciie  bczichcn  sich  fol;;oiidc  Bcsliinmungcn :  De  ncgorititoiiluis  qiii  parlibiis  Scla- 
vorum  el  Avaroruiu  pergunt,  quou.s({uc  proccdcrc  cum  &ui$  uc^ociii»  tleljeiiiil,  itl  e.Ht  partibu^ 
Saxoniae  nsque  ad  Bardaenowic,  ubi  praevident  flredi,  et  ad  Schcda,  ubi  Madal|^dus  prae- 
vidcal,  ct  ad  M;i;4;i<l'*Iitiri;  prnfxidoat  Ailo.  ...  El  ut  amia  et  bruiiiaH  non  dur;int  nt!  vcnun- 
dandiun.  Quml  .>t  iiivenu  iticrinl  portantcs,  ut  ouuiis  «ubstautia  eorum  aufcratur  ub  eii>,  dioii- 
dia  qmdem  pars  partibus  palatii,  aha  vero  medieias  iuler  miBBura  et  kventorem  dhrhlatur. 

806. 

Stii.  Februar  8.   Kiii.ser  Karl  tbcilt  sein  Reick  uotcr  soino  ch-ei  Siihnc,  wobei  Sachseu  zu  dem  Antheilo 

Karh  dea  Jlingeren  gcrechnet  wird.  Anna].  Einh.  L  c.  p.  193.  —  Ju  Theodonis  viHa.  Ann.  S. 

Emmeram.  ap.  Peilz.  Scriptor.  T.  I.  p.  93.  —  Vlil.  Id.  I-cbruar.  die  Veneria.  NoL  e  ood.  S.  Galli, 

ibid.  p.  70.  —  Dic  vollslandigc  Urkundc,  Pcrtz.  Lc};.  T.  I.  p.  UO. 
2011.  Oklober  9.   Uiddo ,  der  Sohn  Bmmm,  schcnkt  dcm  Bischof  Liudger  cincn  Thcil  scincs  Erbcs  zu 

Quarsiagwli,  Bertanfikotan,  Bocliursii  und  Telgud.    Act.  in  viUa  BidningBhem,  VII.  IdL  Octobr. 

Carli  Imp.  a.  R.  XXXUL  Lacomblet  Uritaodenb.  L  S.  45. 

807. 

264.  HiiR.  .  Kaiscr  Karls  V<.>rordttuiig  wegen  der  Kricgsaufgcbotc ;  in  dcm  Ciipitulare  ad  Aquis  palatium, 
a.  Imp.  VIL  Pcrl/'.  I.<7^  T.  I.  p.  —  [i>  Hi'/iclnin};  auf  die  Siich-icn  heisst  os  d  irin  '^i  par- 
libus  Uispaniiie  si>e  A\uriiiae  suluUuin  leric  tuorn  necciiso  pracbciidi,  tunc  dc  Saionii>u.s  quin- 
quo  sentum  pracparare  fitciant.  Et.ai  partibus  Bdtehn  Aierit  nocease  soiaiium  fem,  duo  ter- 
citim  pnicpareni.  Si  vero  drca  Sttmbis  pairia  dorondenda  nccosatas  fuerit,  tnnc  omnes  genc- 
raliter  vcoiaut. 

809. 

203.  Miirz  26.  Liudijer,  der  ersto  Biscliof  zu  Mimiitardcford ,  slirbt  zu  Bilicrlick.  —  Seine  Lcichc  wunlc 
zuerst,  auf  Vcriangcn  dcs  Volkes,  nach  Mimigardeford  gebracht  und  da2>elb8t  in  dcr  Mai-icn- 
KapeOe  beigeselit,  bis  des  Yerstorbenen  Hrader  HKUfjpiiN,  Bischof  zn  Chalons  (venerabQis  ec- 
desite  Gadakmeiiiis  episoopns),  einen  kaiserliohcii  BdieM  aoswirkle,  die  Leiche,  des  Ventor- 


Digitized  by  Google 


—  stt. 


89 


bcDcn  WilleD  gemass,  nacli  Wcrden  zu  bringen.   Ahfr.  vila  Laudg.  iib.  il.  cap.  8. 1.  c  p.  414. — 
Ditt  Todeqahr  auch  AnnaL  Corbcy.  ap.  Perta.  Seriplor.  T.  III.  p.  2.  u.  a.  m. 

(809  — 814.) 

t 

2(i6.  Uudgers  hrttim  Bildfgrim,  der  809  noch  als  Bischof  von  Chaluns  (s.  vor.)  nnd  844  als  Bischof 
VOQ  Halberaladt  vorkommt  ,s.  Nr.  283.),  schcint  in  der  Zwischciizcil  dcm  Bisthum  MimigaKlevoitl 
vorjicslanih'n  zu  hahcn;  (iciin  Afffrid,  in  dcr  Vorrcdc  scincr  Vita  I.iiiil^/  ri  I.  r  p.  40>.),  nrnnt 
bci  dcr  Aiirzahlnng  scincr  Gcvvahr^miinacr,  llHdigrim,  cbcu  so  vvic  dcn  nachisifolgcndcn  Bischuf 
Gerfriii ,  i'|n.s('opus,  ohiie  Aogabo  eiacr  Diocwse,  und  scheinl  dadureh  beide  glcichmiisiiig  als 
Vorgiino;cr  auf  scinem  eignen  Bkcho&gilzc  i  .Mimigiirdcvord;  zu  hczcichncn;  unil  da  in  dcn  Tra- 
ditinnfn  dcs  S'if(s  Wrnlcn,  wclchc  spatcr  in  ihrcr  Zcitordnung  folgen  wcrdcn,  Hi/diipitn  au^- 
drucliiich  a\s  Vurslchcr  diescs  Stiftcs  gcuaunt  wird,  cin  solchc:>  Vcrbidlius!»  abur,  hci  dcr  da- 
maligeR  enpcn  Verbindung  Werdetn  nrit  dem  Bisthnm  Mimiiprdevord ,  nidit  fUj>lich  ohne  Bezie- 
lning  y.n  dic^nni  Histlinirr  pjctiju-ht  vvcrdcn  kann,  sn  ist  nnch  hiernus  niit  (Irund  zu  ^clilioscn. 
dass  er  hicr  das  Biscbofsanil,  weun  aucli  uur  voriibcrgebend ,  bcUeidetc.  Ein  so  biiuHgcr 
Wccbsol  isi  zwar  (Ur  jene  Zeit  auflaliend;  es  kann  aber  woU  sein,  dass  Bffdignm  schon  rrUher  . 
fiir  das  Bisdium  IlnlhcrsUidt  hcstimmt  vvar.  dic  von  Aar/  d.  Gr.  bciibsichtigte  Sliflung  diasselben 
abcr  noch  Ilintli  riii-sc  fiiiifl.  iitu!  cr  iliilu  r  cinstxNcilon  das  Bisthum  Mimigardcvord  »n  langc  vcr- 
wallcte,  bis  er  dcn  hiscliotliclu-ii  SUihl  zu  lialbcnitadt  in  BcsiUt  nehmen  koDDle  und  seio  Nefle 
Gerfrid  ihn  in  Himi^^ardevord  enetzte.  Die  Oberaafeieht  ttber  das  Stift  Werdeo  bJieb  ihm  danit 
niich  als  lliscliuf  voii  Ilnlbcrstadl ,  vvahrschcinlich  Allcrs-  und  Ehrcnhnlbcr,  auf  Zcidchcn.s  iibcr- 
Ittiiscn,  vvidircnd  (icrfritl  dcnLsclhcn  cigendich  von  .\mlsv\'cgcn  vorstand  i'v'»l.  Nr.  300.,  wo  bcide 
nebcn  cinandcr  als  Vorslchcr  dcr  Kirchc  zu  Wcrdcn  gcnannt  sind).  Dass  aber  dcr  Bischof 
Hildifp-im  zu  Chalons  inil  dcm  zu  Ilalbcrsladt  wiridich  cinc  Pcrson  gewcsen,  wird  VOn  Tbiet^ 
niiir  Chron.  I.  c.  p.  787.,  nnil  .\nn;tl.  Sii\n  1  <•  |).  fil.).  .iiisdi-iicklich  ansgcsagl. 

2(i7.  Scbrcibcn  des  Btscbofs  Uildiyrim  ao  den  Propst  Jieymberl  und  die  ganze  Coogregation  ^zu  Mimi- 
gardevord).  etne  GesandlschaA  an  den  kaiserlkiben  Hoir,  den  Tbunnbaa  o.  a.  m.  betreffend. 
S.  d.  Bishcr  ungcdruckt.  I)as  Original  mrde  in  eiuem  Codc.\  dcs  Slifls  Wcrdcn  gcfundcn,  und 
i:il)t  si(  h  (hiri  h  ilic  Hiniilsrlirif!  als  oin  iinzwcifclhaftips  Oriijinal  dcs  9.  Jahrhund.  zu  crkcnncn.  >  l.) 

208.  hrjxi  und  /Mmfrui  .schciikcn  licui  IJisciiof  UUdi(jrim  l.undcrci  in  dcr  FIiU"  vou  Menitiiinnc.  —  /ic- 
givibrea  sdicnkt  deroselben  aoin  Bcsilztlinai  an  Wald  und  Libuterei  n  Hulenegia.  —  Abtfom 
schcnkl  dcnisclhcn  scinen  Bifimg  (ooraprehcasionem)  aa  dem  nuase  Hesq»e.  S.  d.  Laoonblet 
LrkoJidenb.  1.  S,  21. 

810. 

269.  Dic  Sach.>»cn  hclfcn  dcn  Abolritcn  gcgcn  dic  W  ilziMi  vniil  andcre  ihrcr  Feinde,  der  Kai.s<>r  abcr  bc- 

schlicsst,  am  rechtcn  Lfcr  dcr  Elbo,  zu  bcsscrcm  Schulz  gegen  dic  Daoen,  eioe  VcsluDg  ui 
eibauen,  und  trMgt  iKeses  GeschaA  dem  Grafen  Egj^  und  andem  siicteischen  Grafen  anf, 
wclchc  cincn  Orl  gcnannt  E.s.scsfcld  (K.sscvcIdoburs;  am  Flustsc  Sltiria  biwctzcn  und  circa  Idus 
Martii  zu  bcvcstigcn  anfangcn.  Annal.  Saxo  I.  c.  p.  567.  (zum  Jnhrc  809;  ;  Chron.  Moi.s.s.  I.  c. 
T.  I.  p.  309.  zu  810).   Wahrschcinlich  wurdc  dic  Sache  809  bcscldo.sscn  und  810  ausgcfuhrt. 

270.  Wiihrcnd  dcr  Kaiscr  zii  Aachcn  vcrwcilt  nnd  einen  neoen  KriegiBmg  gegen  den  Kdnig  der  Diinen, 

Gotlofrii! .  vnrbcrcilcl,  landcn  dic  Nnrmnnncr  niil  cinnr  Flotte  von  200  SchilTcn  in  Fricsland, 
verhccrcn  dic  an  der  friesischcn  Kiistc  liogcnden  Inseln,  bcsi^en  die  Frietiea  zu  Lande  in  drei 
Sddacfalen,  und  «rbeben  von  ihnoitt  IM  Pfnid  Silbers  Tribnt.  Der  Kaiser  geht  hiorauf  in 
Sommer  mit  sefaiem  Heera  bci  l^pebam  iiber  den  Rfaeia  und  eiU  nacfa  Verden  (Ferdia),  am 

lt«t«liU  UM.  WMtbl.  12 


Digitized  by  Google 


90 


Zusamnicnflussc  dcr  Allcr  mit  dcr  Wescr,  wo  cr  die  Nachricht  erhalt,  dass  die  Flottc,  wdctic 
Frifiisland  ilberrallen  hat,  airiickgekebrt,  der  KHrng  Godofrid  von  einem  der  Seinigen  ermordet, 

d;is  v<»n  dcii  Ostsjuliwn  hesotztc  Knstcll  Hohbnoki  an  dcr  Klbo  abcr  von  don  Wilzon  erobort 
wordcn  sci.  Den  Kaiscr  itifcn,  uachdcni  cr  dio  Angclogonhoiton  Siichscns  goonhiot,  andcru 
Ccschafte,  im  Oktob«r,  nach  Aachcn  zuriick;  dcs  Kiinigs  Godofrid  Nuchfulgcr  Hemming  aber 
M-h)icsst  niil  ilim  Friodcn.  Ann»l.  Kinb.  I.  c.  p.  197.  Chron.  Holsa.  ].  c.  T.  II.  p.  258.  AnnaL 
S;nn  I,  r  p.  567.    Chron.  S.  Pantal  1  r  p.  S">G. 

271.  Voniinthlich  auf  Voranhti»uug  jcncr  von  di-n  .Nonnannon  drohcnden  Kriogsgefahr  gcschab  cs,  dai«s 
lCarl  dem  Grafen  Bgbert  (v^.  Nr.  369.)  dss  Ilerzoiopiamt  snriscben  dem  Rbein  und  dcr  We$er 
(nh  oin  vorubergchciulos  Conimando,  da  \on  s(iindi.::on  Hci'/.o<:cn  in  Siichsen  mr  Zdl  KarU  dcs 
Gros.*cn  sich  wcilcr  kcino  Spur  lindcl;  iibcrtru};.    Vilii  Idac  I.  c.  p.  •171. 

i~ti.  In  Folijcdcs  Fricdcns  mil  dcn  Dunca  crlaubtc  dcr  Kaiscr  cinciu  Thoilc  dor  ira  J.  8U4  vcr|iflaiizlon 
transalbimMhen  Sach«en  (vgl.  Nr.  S52.)  die  RUckkobr  in  ihre  alten  Wobasitze;  nadi  Kaisef  Lud- 
wiys  I.  Stirinngsurknndc  dcs  Bisthnms  Hanibiir-.  \  nrn  J  in  !,ini!ciibr.  Script.  Rcr.  Spptcntr. 

p.  443.   Baluz.  Capitular.  T.  I.  p.  (>8i.   Lappcnbcr|j  llainb.  Lrkuiidcnb.  1.  S.  2U. 

Sf73.  Aiafhard  der  Xllere,  Abt  des  Klostcrs  Corboia  in  Fraidkrcich,  bcabsichligte  ein  Kloster  seines  Or^ 
dons  in  Sachson  zu  i;riindcii,  wo/u  ihtn  cin  in  Seinen  Kkntfn'  efZOgcncr  Saclisc  .Niinicns  Tlit^ 
drudux  vmvu  Oi(  ;iuf  .soincm  viitoilichon  Krbc  vorircichlaiion  haltc;  d.i  Ilin  iln  r  dcr  K  ti-^cr, 
in  die^oin  Jahro,  mit  wichtigcn  Auni°iigcn  nacii  balicn  .sandtc,  »0  vviti-do  dic  Ausluhning  jou(>s 
Vorhubone  zur  Zeit  noch  verbiudcrL  llist.  trandai  S.  Viti  L  c.  p.  57S. 

811. 

174.  Nachdcm  dor  Fricdc  roil  dcm  Dancn-Konig  Rmtmin^  an  der  Cfdcr,  ate  dcr  nonmohrigon  Grcnzc 
des  Roichs,  aob  neuc  von  boidcn  Soilcii  bcschworon  wonlon.  winl  das  im  voiifj^-n  Jjihri*  \on 
dcn  Wilzon  zors(i>rto  Schloss  Ilnhliuoki  (llobuochi,  Ann  S  Hahoki,  .Vnn.  Qucill.  nohciiburi:, 
Lamb-  Hochburgi,  Girun.  S.  Panlal.)  an  dcr  Klbc  wicdorhcrgc«i(cllt,  umi  dcr  Kricg  jciuicit  dcr 
Elbe  f!o;j;cii  die  Lmonen  forti^esetKt.  Ann.  Binb.  I.  c.  p.  409.  Chron.  Moiw.  L  c.  T.  11.  p.  2S0. 
Annal.  Saxo  I.  c.  p.  -^IjS.  CIir<in  S  Pniitfil.  I.  f  j)  Vi~ 
In  dicso  Zcit  rallt  wahrschcinhch  aiich  dic  F.rrichlun^j  iirs  I.imcs  saxonicus  odor  dor  Siichslschon 
Mark  gogon  dic  Slavcu  jcu»cit  dcr  Elbe,  Adaro.  Drcm.  lib.  II.  cap.  S).  1.  c.  p.  22.  Vgl.  Wcdc- 
ktiid  Noten  1.  B.  Note  L  vnd  daxn  Ledebur  krit.  BeL  &  18&  u.  (.  (ttbcr  Hobucbi)  u.  S.  180. 
''iilirr  ilon  Lim.  pn-v.V 

275.  Witleburg  vurkauft  dcm  Dischof  HiUligrim  6  Murgcn  Ackerkuid  uud  Wald  im  Rubrgau  in  der  villa 

Menithijina.    Act.  in  viOa  WeridinB  niper  flnvio  Rura,  VL  KaL  .  .  .  Karoli  fanp.  a.  (wabrscbeio- 

lich  XI,  :    Lacomblct  LVkundciib.  I.  S.  16. 

276.  Deccmbcr.  I     Kiiiser  A'arl  bcurkundct,  dass  dcr  Sachso  Amahing  vormals,  boi  dcm  Abfall  dcr 

Sacliiicn,  ilim  ircu  gebliebcn,  dc&lialb  scincn  Gcburt&ort  vcrlusvscn  und  iu  dic  vun  Fraiikcu  und 
Sachsen  gemeinschaRlich  bewohnte  villa  Wulvisanger  gokommen,  weil  er  aber  daselbst  nicht 
bleibcn  konncn,  an  dcn  Orl  Waldisbccchi  z.wisclion  dcn  Fliis.s<'n  Wiscraa  und  Fiddaha  pczo^jcn 
und  ciiicn  Tbcil  dot»  Waldcs  Bocchoiiia  urbar  gcmacht  habc  (proprisit  sibi),  wclchcn  cr  bei 
scincm  Tode  seincm  Sohne  Itmnil  hintcrlasscn ;  «nd  bestiiligt  dicsem  Btmit  den  Bcsitz  dcs  ge- 
dachten  propriBi,  auf  dcutsch  Bivanc  gcnannt.  .\ct.  Aipiisgmni  ji;i1;itio  rcj^o,  Kal.  Dcccinhr. 
a.  Im[>  XI  nc-ni  in  Francia  XLIV.  in  Ital.  XXXVTI.  Schannat  Corp.  Tradil.  Fuld.  pu  407.  Falkc 
CoU.  Tradit.  Corb.  p.  234. 

S77.  i.  KaH,  der  «heflCe  Soho  des  Kaisers  (vgl.  Nr.  262.),  stirbl.  AnnaL  Einh.  L  e.  p.  190. 

u.  a.  m. 


Digitized  by  Google 


91 


8ii. 

278w  Oktober  4&  Gundtmn  md  AddMd  vericaufeit  dem  Bisdior  MHgrim  einen  Kotten  im  Bonnen- 

Gati  in  dcr  vitla  Melenhem.  Act.  ad  Rnrani  ;into  baMliom  &  Salvaioiis,  XV/  KaL  Novembr. 
Karoti  Imp.  a.  XIl.  Lacomblot  LTkmidcub.  L  S.  16. 


279.  Zur  Vcrticsscrung  dcs  Kirchcnwcspn.s  wcrdcn  an  funf  vcrschicdciien  Orton  dc-  RciLhs ,  tm»f»r  andern 

zu  Maiuz  uulcr  dem  Vun>itz  dcr  Erzbti>chufe  Hicotf  zu  Mainz  und  UUdibald  zu  OjIii,  SyiHMlcii 
gebalten  und  ConsliUitioneii  aaritericbtet.  weleho  der  IbMer  anf  einer  aHi^einen  Veraammlang 
zu  Anchcn  hcstatigt.  —  Aus  (iicsrr  WrNiniinlurig  werden  cinij^p  flcr  \oriichmstcn  Frankcn  und 
Sat  liHcn  aii  die  Greuzcu  dcr  Normamien  [^Uaucn)  jenscil  der  Elbe  gesandt,  uin  den  Krie<U'n  mil 
ihncD  zu  crucuern.  Ann.  Einh.  I.  c.  p.  200.  Aniiat.  Saxo  I.  c.  p.  570.  Schaten  U.  W.  p.  44l.sq. 
und  das  Capitutarc  Aquisf;r<uiensc ,  Pcrlz.  Lc{i.  T.  L  p.  187.  T.  II.  p.  .'iiiO. 

280.  Mai  0.    Kai.ser  Karl  tH  urkundct,  dass  der  Saciise  lliddi  \oini.ils,  bei  dem  Abfalle  dcr  iibrigcn 

Sacliseii,  ilim  ireu  gcbliebeu,  det>luilb  scio  Valerlaiid  vcrlasscn  und  im  Gcfolge  des  Kaisers  in 
dic  von  Fraaken  und  Sachson  gcmcinscholUich  bewohnte  viOa  Wnlvinngcr  gct^ommen,  weil  er 
aber  dMelbst  uieht  bleiben  tconncn,  an  dcn  Orl  Ilavucabrimno  zwisehcn  dcr  Wisera  uiid  Fuldaa 
gczojien  nnd  dasctlist  einen  Tlieil  des  Waldes  Bocchonia  eingenommen  (occupavit  sibi  ,  wclchen 
er  bei  sciuem  Tode  sciucm  Solinc  Asiq,  auch  Adalricus  gcnaont,  hinteriast»cui  wcil  diesen  Waid 
abcr  iiachmals  dic  kaiscrliehea  Hisfii  znm  Diensle  des  Kaiaer»  uad  «im  BebuT  dea  Ilenogs  Ger- 
/i«fj  iti  !!csr!i!ni;  pcnmnincn  imlten,  .so  pih(  nnn  drr  Kriiscr  ficm  pcdachtcn  Asig  den  von  <;cincni 
Valcr  aiigdlcgtcu  Bivuuc  ^proprisuia  illud  quod  iu  corum  Ungua  Bivanc  vocatur),  uiid  zwar  2  lcu- 
gas  m  die  Lange.  8  m  die  Breilc  und  6  im  Umrange.  zuiiQck,  wid  bestilligt  ibm  ond  seinon 
Erben  dcn  Ue^ilz  dessethen.  Acl.  A(piis^aiii  patatio  regio,  Yll.  Idus  Maji  a.  Imp.  XtlL  R.  in 
Frane.  XLV  in  Itat.  X.\.\l.\.  Mabitton  dc  Rc  diphim.  lib.  W  .%r.  I.XIV  Ori^  (luctf.  Toin.  IV. 
p.  411.  Sc  halen  II.  W.  p.  440.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  377.  i^Das  Uriginal ,  eliemais  im  Archivc 
des  Stifls  Corvey.  befindot  sidi  jotzt  im  Kbn«g|.  Geb.  Staats-  u.  Kabihets^Arehive  zu  BeHtM.)  — 
Ein  Graf  Esic  (sei  es  nun  dcrsetbe,  ih  r  obcn  Asi<j  genannt  wird,  oder  einer  seiner  Nachkom- 
nien>  schenktt^  in  der  Futge  den  Ort  llavukesbruni  an  das  Stifl  Corvey,  wodurcb  dicses  auch 
iii  d<Mi  Bcsiiz  obij^cr  Lrkundc  kam.  WiBand  Tradit.  Corb.  S.  72. 
ttl.  Jumus  7.    J/tTeambert,  der  erstc  Bi.sehor  zu  iUindcn,  stirbt.    Necrol.  dcs  Ktoslcrs  Mutlcnbcck;  s. 

Zeitschr.  f.  valert.  G<!scti.  u.  .•Vttci  tliuiii-.lv.  II.  S  iO.  —  Die  Schcnkungen  dicses,  dort  Erkanheit 
gcuaiuileu  Bischofs,  an  das  Klostcr  Fulda,  s.  TradiL  Fuld.  berausg.  v.  Droako  (1844;,  S.  46.  Ar.  9. 
S.  96.  Nr.  9—43.  S.  97.  Kr.  31. 


28i.  Januar  28.   Kaiscr  Kaii  dcr  Grossc  stirbl  zu  Aailieu.  —  ihm  folgt  in  der  Uegierung  dcs  gaozcn 
Reiches  sein  bereits  tm  vor.  Jahre  gekrooier  Sdin  Ijudteig  (der  FnMnme),  da  die  beiden  andern 

Snlinc  K-n!  unil  hjiiii  schon  vor  ficm  Vatrr  ttc>lotl>cn  warcn.  Annat.  Einh.  1.  c.  p.  201.  u.  a.  m. 
283.  Scptcmbcr  2.  Kaiscr  Lttdwig  bcstaligt  dcm  BiM^iuf  Ilildigrim  zu  Ilalbcrstadt  dio  von  soiucm  Vater, 
dcm  Kaiser  AorT,  entwoifenen  Privflegien  dieses  Bistboms.  AcL  Atiuisgrani  IV.  Non.  Septembr. 
a  Iinp.  I.  Lcuckfeld  Anti<piit.  Halberst.  S.  —  Der  Abdruck  ist  frcilich  schr  fehlerhaflt.  und 
dcr  Te\t  walirx  licinlich  nicht  frei  voii  IiiicrpotatioB«»;  doch  befft  kein  Grund  vor,  die  Ricbtig- 
kcit  dcs  wcscnilicben  bdialtcs  zu  bczweifchi. 


813 


814. 


9S 


«1». 


845. 

284.  Ant  Derefal  (l(><;  Kaiscrs  Ijtdmg  unteroehinen  alle  SidiBiadie  Grafeo,  in  Verbtndung  mit  den  Abo- 

iriicii,  (>incn  Feldzug  oaifih  DooeiDark,  um  doii  entstandene  n,Toiiatreitig|ce)teo  beiznlegeo.  Ann. 

Jiinb.  1.  c.  p.  202. 

285.  Jantiar  22.  Brodatn  seibeaU  ebiea  Eigeobftigeo  «i  der  Kirdte  S.  Salvaloct»  n  Werdcn.  Act  b 

M  erthiiin  nioiiasierio  (io  iMigo  Riparionim),  Xl.  KaL  Febniar.  lUodovici  Impv  a.  I.  LaooinUet 

rrkriiHlcnh.  I.  S.  16. 

iM.  Juliu»  l.    Reichsversantmlung  zu  l'aci«'rliorn.   Annul.  Lauiiss.  inin.  I.  c-  p.  122.   Annul.  Kinh.  I.  c. 
p.  202.  Cbron.  H<»ss.  I.  c.  T.  I.  p.  3H.  Ano.  Xant  ap.  Perfi.  Seriptor.  T.  II.  p.  224.  Thcgpmi 

vita  I.tif!r)M"(i,  iltirl.  "93 

287.  Auf  diescin  Reichsiago  gibt  Ludivig  dcn  SachsGn  uud  Fricscn  ihr  viilcrlichcs  Eri)rcclit  (Jus  palemaiO 

horcdltnlii:),  welches  onler  semem  Tatcr  aurgehoben  worden  war,  zuriick.  Vita  Lndov.  Pii,  ap. 

l'erlz.  Srriplor.  T.  11.  p.  619. 

288.  Auf  eben  dieseni  Convcnfp  iii  Tiiilcthnrii  iiiaclitc  Aifalhard  der  Jiinizcrr,  (laiiialii:i'r  Aftf  zu  rorheia 

in  Fnuikreicb,  dem  Kaiser  Luduig  den  Vorschlag  cines  in  Saclisen  zn  grundenden  .Moncbs- 
Khffiters,  woreui  sowohl  der  Kaiscr  als  der  Bischof  Badurad  ni  Paderbom  wil%en.  Jencr  er- 
hi.S!.t  zuni  Bchuf  dessclben  allc  konip;lichen  Dicnsle.  und  der  Bau  wird  an  einem  Orte  f^cnannt 
H(>tlii  beijonnen,  \\<i  aber  das  Klosler,  wcgcn  der  unifiiaslisjen  Ln^^e  diesos  Ortes,  iiicbt  in  Auf- 
nahiiic  komml.  Ilibl.  transl.  S.  Yiti,  1.  v.  p.  578.,  \vo  abcr  irrthiimUch  noch  dcr  fiischof  /Jathu- 
mor  genannt  wird:  VgL  Nr.  254. 

289.  Cm  dicsrlbo  Zrit    («isd^nii  ttnnporiinK  ubi  pius  Ludov   imp.  rnvnm  rorl)ci;>m  initiavil)  crbat  und 

crhiclt  \^'ii/tiirnis  \on  dcm  Katscr  dic  Priviicgien  fur  dus  crsle  grosse  NonncnUosler  iuSacii«cn. 
—  WatUjcr  primin  in  Saxonia  humo  lundator  con^re^aiionb  in  hooore  eanctae  Det  genitridB 
Mariae)  wollte  dieses  Klosler  ziierst  iri  .Mudehorst,  dann  in  Alten-Hervorde  f;riindcn,  wo  es  aber 
ein^tiii '/((^;  etidlich  wiinlc  cr  (Iiiicli  ('ine  bes<mdere  ErschcinuiiG;  aiif  iiarliiiialii:cii  Oi!  <lo* 
Kiostcrs  licrvord  geicilct.  Er  sliltcto  dicscs  Kloslcr  aus  seincm  Vcmiogen,  und  blicb  unvcr- 
heiratbei,  om  ibm  dasaeibe  gans  zuwcnden  za  kiinneo.  —  Dio  erste  AbtiasinD  hicss  SmUa 
(summae  nohi1itnii<;  ( t  prudentiae  femina  Sttala  nomine}  und  war  ans  Wdlgtn  Verwandtscbaft. 
Vita  Wallgcri  mscpta. 

290.  Cm  dicse  Zeii  srheint,  als  eine  kfeinere  Slifkong.  auch  das  Nonnenkloster  in  Liesbom  schon  bo- 

standen  •/.w  hahcn  Das  Nckrolo^ium  d(>ssclbcn  iieniit  als  Stifter  uinen  Bozo  inicus  zum  6.  Ja- 
iHinr'  iind  cincii  Panlo  l.i- -m-:  /M\n  7.  Juii  ,  vicllcicht  Briidci-.  Dicscr  liaz»  soll  der  neuen 
Sliftung  dic  vicr  curtcs  Lys4'i>oni,  liollcnhorst',  Herinctorpe  und  Hasckchrugge  gegebcu  liabco. 
Vnttii  Notitia  drca  ortam,  abbatissas  et  abbates  monaslerii  Liesbomensis;  in  append.  lU. 
Histor.  Weslphal.  p.  751.  —  Die  Sagc  nennt  A'«r/  den  Grossen  sdb.st  als  Stifler  dicses  Kloslers 
und  eine  Schwcsler  dcssclben  als  crsle  Ablissinn.  Mit  lelzlercr  Anjtabe  stimmt  auch  diis  Ne- 
lu-ologium  (zum  2D.  April):  Obiit  Roswindis  prima  abbatissa  hujus  loci,  .soror  Karoh  Magni.  Da 
aber  eine  Schwester  Karl»,  dieses  Kamens  ond  geistlicfacn  Standes,  sonet  tiicbl  bekannt  isl,  so 
lijiintc  tuan  sio  hnclistcns  fiir  cinc  V(^r^van(ltc  dcssclbcn  prltrn  Insscn 

291.  Vcnnulhiicb  fiillt  um  ebcn  dicse  Zeit  auch  die  Griindung  der  Kirchc  zu  Hcrzfcld.  —  Ida,  dic  Ge- 

mabUa  dcs  Grafen  oder  HerzogK  E(jbert  Sgl.  Nr.  499.  269.  271.)  baute  anf  dner  Beeilzung  des- 
Bclben.  ZU  Hirutfeld  im  Dreingau  nn  dcr  Lip|ie,  eine  Kirche,  w  elcher  .sio  oinen  Pricsicr  .\amens 
lirrlif^rus  vors<>lzlc,  und  bci  welcher  sie,  nach  ihrcs  Gcrnahls  Tndc ,  ihr  L(>bcn  in  dor  Kii><4,iin- 
kcit  zubrachlc.  Yila  Idac  1.  c.  p.  571.  —  Cber  die  Genealogic  der  nactunals  heiUg  gesprochc- 
nen  Ua  vgl.  Wedekind  Koten  4.  B.  Not  XL,  wo  jedodi  noch  maoches  tJnkritiscbe  mit  untcr- 
g^laufen  ist  finer  ihrer  Siihne,  WariH,  wurde  in  d«r  Folge  Abl  za  Corvey;  durch  emco  aii' 


Digitized  by  Google 


dern,  Ludolf,  welcher  $pater  als  Herzog  in  Sachson  erscheinl,  wurdc  sic  die  StanunmuUcr  det» 
sSGhasdieD  K9ii%diai»es.  Yon  ibr  aelbsl  &  nocb  thmii  bei  den  J.  838,  Nr.  36a 


816. 

293.  Die  Sacbsen  and  0$tiitinken  flihren,  aiif  Berebl  des  Kaissre,  den  Kiii^  gegcn  dieSlaven,  der  bald 

und  f^uddieh  jjeeodi^t  ^\ird.    Ann.  Einh.  1.  c.  p.  203.   Vita  Lndov.  I.  C.  p.  6S0. 
203.  SyntHif'  tu  Aachen,  auf  wflduT  360  Biscfiofe  iind  Able  rM^fticn  ^'owrsrn  sf>in  snllrn,  wonmtpr 
dic  Bi.schbfc  Meinyard  von  Osnabriick,  Thialgrim  (oder  viclmchr  HUiitgnm)  voii  iialberstadl, 
und  vennothlich  «neh  Badmvd  von  Pnderboni.  Schaten  Annal.  Paderb.  I.  p.  39.  —  Die  Vcr- 
iKimlliirim  ii  der  Synodo  (Concilium  Atjulsgranense;,  Itnrtzheim  Concil.  German.  T.  I.  p.  4.10.  sq. 

294.  Auf  (lieser  .Synode  erhielt  Meinulf,  ein  Diaconu?  m  Pnflcrbom.  Hie  Krlanbniss  znr  Sliltmig  einca 

Noimenklostcr».  Vila  Mcinulpbi,  ap.  Overham.  eilit.  vii.  .Mcinw.  p.  cf.  not.  ibid.  p.  418.  — 
Das  von  Meimdf  gegriindete  Kloster  lUidcidien  kam  mdcasen  erat  837  m  Stande.  S.  Nr.  35i. 

295.  JEiriV  und  Fniwnfriil  \erkaufen  <l«?in  Bi^chof  flildigrim  7.\\q\  Theile  eines  Forsles  an  dcni  Flusse 

Aruapa  bci  dcm  Orte  ad  cracem.  Acl.  ad  Ruram  aute  basiL  S.  Salvatoris,  Uludov.  imp.  a.  lU. 
LnooinblRt  Uricnndenb.  L  S.  17. 

296.  Dieedben  schenkcn  dcm  Biitchof  I/ildigrim  zwci  Theile  des  Forsles  an  denn  Fhisse  Arnapa  ira  Gau 

NivotiPtM.  'lic  si(  \on  ihrem  Vater  Amalric  geerbl  hal>eny  und  zwei  Studte  Ackerlandes.  Act 
a.  ill.  iinp-  illudov.    Lacomblct  Urkundenb.  I.  S.  17. 

H17. 

297.  Aprii  23.    ti  tJra^  vci-kauft  dcm  Bischof  Hildigrim  4  Morgen  Landes  zu  Weldi  im  Gau  Mivenlicm. 

Act.  in  loco  ad  crucein,  IX.  KaL  Haj.  Hlndov.  Imp.  a.  IV.  Lacomblet  Urkundenb.  t  S.  47. 
806k      „    24.    Fridurie  vockaufi  dcm  Bischof  Hibliyrim  2  Morgen  Landes  im  Gau  Nivenhem  in  der  villll 
llroiibcriinga  hnva  nm  FIu^  Gilibeclii.  Act.  in  loco  m1  cmcem,  VDI.  KaL  llaj.  Uindov.  Inp. 
a.  IV.   Lacomblcl  trkundciib.  I.  S.  18. 

818. 

299.  Junius  2.).    Frithnric,  I/il/Irftcrl  tinrl  Affprrrt  x  lH  nken  dcr  Kirche  zu  Werilhina  im  Ripuarier-Gaii ') 

3  Morgcii  Latidcs  zu  Ilrodberctiiiga  liu\u  uiid  cbcn  so  vicl  bci  Wcldi.  AcLadcrucem,  MI.  Kal. 
M  Ifludov.  Imp.  a.  V.  —  Biwhof  MOdigrim  ist  unler  den  Zeogen.  —  LncaniUet  Ihknnden- 
bttch  L  <S.  ia 

819. 

300.  Septeinlx  r  II     Sigihard  schcnkt  einen  Mor^cn  I^ndcs  zu  Fisclaco  im  Ruhrgau  an  die  Kirdie  zo 

W«'rdcii  in  dcmscllicn  Gou  im  Hcrzogthum  Ripuaricn,  welchcr  die  Bischofc  Hihligrim  und  Gtr- 
frid  von>tclkcn.   Act.  III.  Id.  Septembr.  IIludo\  .  Imp.  a.  \1.  Lacomblet  Urkuudeub.  1.  S.  49. 

820 

301.  April  13.   Bado,  dcr  Sohn  Widuc»,  schenkt  dcr  Kirche  zu  Werden  einc  Hovo  in  der  villa  Pcric' 

bect  im  Gan  Boretra.  Act  Id.  April.  Illudov.  Imp.  a.  VII.  Lacomblet  Urkundenb.  \.  S.  19. 

302.  Mai  29.    //iiiilio,  dcr  Sohn  Kgilberns.  gibt  der  Kirchc  zu  Wcrden  etnen  Morgen  Landes  in  der 

vilhi  I  viii,  nckst  df  i  W  ildlx  i  rditigung.  Act.  in  Werithhui  monasterio,  IV..  KaL  Jon.  Hhidov. 
Imp.  a.  VII.   Lacomblcl  Irkundcnb.  L  S.  49. 


*3  Amutl  Rtgoari*ran  iit  «luia  Zifclligl  Rlf  •ar.  n 


Digitized  by  Google 


830  —  913. 


903.  Junias  48.   Theodgrim,  der  Sobo  Aldgrims.  sehenkt  daa  raa  Riefrid  9m  tibergebene  Brbe  ni  dcr 
villa  Arlo  iin  Gau  Thrcant.  fui  liic  Kirchc  zu  WcrdeUi  wclcher  der  Bischof  Hildujrim  voi>(t  !ii 
Acl.  in  loco  Mimigemaford»  XIV.  KaL  JuL  Uludovigi  Imp.  a.  VIL  Lacomblet  Lrkundeiib.  L  S.  20. 

• 

821. 

304.  S}"nodp  zu  Tliionvlllr ,  auf  \vi>l<-her  32  Bi--clii>ri',  nolitnlich  (lir  Kivliisrlillfo  von  Mainz,  Tricr,  Coln 

und  Rhouxbi  oul  ihrcii  SulTra^ncn  (daruutcr  also  atich  die  Sachsi^chen  Bischorej  zugegen  waren. 
EcUiart  FraDC.  or.  T.  II.  p.  168.   Hartzhcim  ConciL  Germ.  T.  II.  p.  i3. 

305.  Scplpnilicr  i.    Kaiscr  J.iidu  iij  nininu  den  .\bt  Castus  zu  Kischcclii  (wahrscbeinlich  den  Nr.  170  t*r- 

vahnlcn  Schiiler  Liudfjfrx.  mit  sciticni  Kloslor  uiid  don  \\\m  unUTj;cbenen  Kirrhrn  nini  niuicm 
'  '  Gutem  in  den  Gauen  Leiiga,  lleeiiga  und  Fenki^  —  wovou  nur  eine  Kirche  zu  Savhnga  zur 

Parochie  dos  heit.  Panlua  in  HtniigcrDaford.  wcleher  der  fiischof  Gerfrid  vorsteht,  gehdrt  —  in 
iieiiien  Schiitz .  uinl  iH  freil  sie  von  aller  ficnidcn  JurLsdiction.  Acl.  Atiuisjnraiii  V.  XoBi  SepL 
Imp.  a.  VUI.  bcbaicn  Ann.  Paderb.  I.  p.  U.  Falke  C.  Ir.  Corb.  p.  72U.  (IL) 

8». 

300.  April  2.    Kais<>r  Ludulfj  ninuiil,  nuf  Ritfcn  des  Bischofs  lladurndus  zn  Vaiii-rbninn ,  dir  Kirf  hc  il,i 
sclbst  in  8eincn  Schiitz,  und  bcfrcil  sie  von  ailer  fremdeu  Juriiidicliuu  uiul  aiien  au  dun  kaidcr- 
Itehen  Flscus  zu  cnlrkhtendcn  Abgaben.   AcL  A«]uisgrani  IV.  Noo,  ApriL  Imp.  a.  VL  Schaten 
A  V  I.  p.  iC.  III 

307.  Add^ffird  ihn-  Alfcrc  ^;;!.  Nr.  27'1  ,  vom  Kaisor  aus  der  Veibannung,  in  welrhor  er  seit  Kaiscr 
hnrtx  Tode  lebcn  niu^tc,  zuruckgerufcn ,  und  vou  der  NoUi  seiuer  Unlensbruder  in  SachM-n 
(s  Nr.  288.)  unlcrrichlcl,  reist  mil  Bcinem  Brudcr  iroAi  sdbrt  dahin,  ond  fiodct  «incn  beque- 
ineren  Ort  nir  das  neuc  Kloslcr,  an  dcr  Weser,  imGaaAv^.  aof  dem  Gnmde  der  villa  IluuMi 
llist.  transl.  S.  Yili  I.  c.  p.  580. 

U08.  Kai.-icr  Ludwig  erkauH,  zum  Behofe  dcs  ncucn  Klostcrs,  von  dcm  Grafen  Brmhard  dio  villa  Hu&ori. 

ncbst  der  Mark  Huxori,  deren  Grenzen  rol^oiidi»||;ieslalt  ango};'  Ijch  wordeti:  ab  aquUone  periiu- 
pit  ad  Bcriiichiisen  el  ad  villatn  Albrj)clitin(  hiiseii,  ab  occidenle  liabel  lerminnin  Mc\ ^o<lpsh«.seii. 
ad  mcridicm  procedil,  usquc  Gudulmo  ct  Mcingodesbusen ,  ab  erienle  ciiigilur  fluvio  NVisarai  uod 
tlbergibt  dieselbo  dem  neuen  Kloster.  Appcnd.  ad  vilam  Walljferi  mscpt 

300.  AuKDit  8.  Dor  »i  dcm  neuen  Klcslor  beslunmte  Ort  ymi  uoter  fciorlichcm  Gcbete  in  Bcsits  ge- 
nomnion ; 

alO.  „  25.  wird  dcrselbe  durch  den  Bischof  [Badurad  voq  Padcrljorn)  gcwciht,  wobci  er  dcn  .\a- 
men  Corbcia  oova  (Corvey)  erhalt;  und  an  demselben  Tage  wird  dMdbst  angefangen  au  bauen. 

Hi-I.  Ir.iiis!  S  Viii  I. 

'<i\\.  Sepiciub.  25.  Die  Briidcr  dcs  ncuen  Klosters  Lrcchcn  mit  allcr  iiirer  ilabe  von  ihrcm  bishcrigcn 
Wehnsilx  anf ; 

3lf.        „       881.    hallen  sie  an  dcm  nciicn  Oitc  ihrcn  reierlicheii  Einzug.    Ilisl.  transl.  S.  Viti  1.  c. 

Hl3i  Unlcr  den  neuen  .\nk6innilin'.;cn ,  mit  wclchcn  (!;>>  Klf»stcr  Nini-Corvcy  hcsct/.t  wnnic,  licr.ind  .Mch 
auch  der  damali»  iljuhrigc,  aiier  schon  durch  iugeiid  und  Gi>ieiirsamkeit  au.sgezcichiiete  Am- 
karitt»,  der  nachmalige  Aposlel  de»  Nordens  und  der  Errte  dcr  vmi  Gorvcy  ansgegangenen 
Missionarc  und  Bischuro.  Adam.  Breffi.  13».  ].  eap.  4S.  t  c  p.  8u  Ct"  Vita  Anakarii,  ap.  Pertz. 
Scripl.  T.  II.  p.  694.  sq. 

:)Ii.  Cleichzcitig  mit  Corvcy  wurdc,  ebenlhlls  dnrch  Adalhard  uoA  Wah.  aach  daa  Benedidincr-Xon- 
BCnkkwter  XU  Hervord  (vgl.  Nr.  289.),  nach  dcm  Vorbilde  dcs  lilostcrs  zu  Soissoii^  (secunduro 
jora  Soessienis,  vila  Waitg.),  zu  seiner  vellstiiodigen  Einricblung  gebracht.  TransL  Sl  Pusinnae, 


Digitized  by  Google 


8SI  —  8S«. 


05 


ap.  Pcrtz.  Scriptor.  T.  II.  p.  681.  —  Es  blicb  «eitdcm  dcr  Aursicbt  des  Klostcrs  Corvcy 
imtergebeD. 

3lt>.  Julius  27.  Kaiser  Ludwig  nimmt  das  Klostor  Corvoy,  auf  Bitton  (i'^  dortigfn  Abtcs  AdaUiardus ,  in 
somen  Schafz,  ond  befreit  es  von  aller  frcmden  JurisdictioQ  uikI  aUen  nn  den  kaberlichcn 
Tkcufi  7M  ontnchtcnilon  Ab^nhon.  Act.  Inizilinln  im,  VI.  Kal.  AugHSt.  luip.  a.  X.  Habillon  de  Ro 
diplon).  lil).  IV.  Nr.  LXVIII.    Schaten  A.  V.  1.  p.  oO.  (IV.) 

316.  AugiLst  H.   DcrMilbc  iichenkt  dcm  Kloster  Corvcy  <lio  kunigliche  villa  Huxori  neb»t  andcm  Giilcm, 

und  bcwilligt  ihm  das  Rcdtt  der  freicn  Wahl  scines  Abtcs.  Act  IngeliDheim  VI.  Idus  AugusL 
Imp.  a.  X.  Schalen  L  c  p.  48.  mil  dem  veriindcrteo  Datum  VI.  KaL  Aug.  (V.) 

82i. 

317.  Septt^mh.  7.    ^  Kaiser  iMdtcig  bcstaligt,  auf  Bittcn  des  Bischufs  Meincjaz  zu  OsnabriirV ,  dio  Privi- 

lc}{ion  dor  d(trtij;on  Kirche.  Acl.  Wormacia  cixilatt;  puhlicn,  VII,  Id.  Soplomlir.  Imp.  a.  \I. 
SandhofT  I.  c.  p.  VI.  Miisor  O.  G.  I.  S.  408.  s.  W.  VIII.  S.  3.  —  Dicsc  L  rkundc  crzuhlt;  Aarf 
dcr  Grosse  habe.  aof  Bcfehl  des  Papafea  Adrian.  und  mtt  Rath  des  Bnbiscfaofii  Ltdlut  von 
M.iin/.  iini!  xicItT  .inilcw  Bischofc ,  an  dom  Ortc  Oi:n;iliniL;i;i  In  ilcr  Prmiii/.  Wrsiralcn  dic  crsto 
KuUicdralkirclic  iii  Suciiscn  gcsliAcl  und  am  Tagu  ilirvr  Einwcdiung  mit  Privilcgicn  ver$eiien. 
Gcgen  die  Wahrschcmfichkcit  dieser,  mit  den  Bcricht^  aller  glcichzoiti(<cn  GcBchiehtschreiber 
und  (loni  ZnsiimnicnEian^i-  dor  Be^ebenhcitcn  im  Widi  isprUL-ho  sloiicndon  Er/iihiung  ist  nur  das 
sfhon  hoi  Nr.  i'S\.  uiui  i  T).  r,os!)!jto  zu  wiodorholon.  Auoh  in  Ilin.M(-ht  dos  Sm  Ii  Inhaltes  7.cif!;t 
cinc  Vcrj{leichung  dioscr  lrkund(!  mil  dcn  unzweifelhafl  ccblcn,  abcr  ganz  andcrs  gcfasiite» 
Privilrf^cn  lur  das  BiBlhnm  Padcrbom  von  8S9  (Xr.  300.),  dass  die  vorfiegende.  wo  nicht  ganx 
erdichlct,  doch  .sohr  vcrful.schl  isl.  Endlich  kann  Kaisor  Ludwiy  im  Scptomber  824  nichl  in 
Woniis  fiowoson  .soiii,  da  cr  um  dicso  Zoit  in  der  Brotapno  Krioj;  fiihrtc.  V;;].  Bbhmcr  Bcg. 
Kajui.  S.  38.  ct  al.  Script.  Wir  kdnucn  also  unbcdcuklich  auch  diciie  Urkundc  zu  dcn  uulcr- 
gcsehobcnen  rechnen.  . 

825. 

31  &  Novemb.  46.  IVaHger.  der  Stiller  des  Kloston  Hervord  (vgl.  Nr.  S89.).  stirliL  —  Er  imrde  be- 
grabcn  in  a(|utlonafi  parte  chniatis  in  basilica  quam  ipso  febricavit.  Trta  Waltg.  mscpt» 

826. 

3t0.  Jamiar  t.  AdaUuard,  Abt  m  Corvey,  stirbt  —  Weda,  dcn  die  BrOder  in  Nen-Corvey  zn  ihrem 

.Mifr  wiirivi-Iitcii .  \\m\  ;in  jonos  StcUr'  nnrh  .\It-Corvoy  borufon,  und  daniuf  H  nnVri/v,  rii  Snhn 
dc-r  heii.  Ida  (>|ui  cx  niilitc  faclus  est  monachu^,  Annal.  Sas.  I.  c.  p.  6U7.),  zum  crstcn  i\bl  in 
NFa-Corvcy  er«'£h1(.  HisL  tranrf.  S.  Viti  L  c.  p.  680.  —  Dcr  Todesiag  AdaOardg^  Viia  Adal- 
hanli,  in  .Vct.  Sanctor.  Jamttr.  T.  L  Cf.  ExdHpla  ex  vitu  Adalh.  et  Walae,  ap.  Perlz.  Sc^tor. 
T.  U.  p.  m.  sq. 


■}  Aurh  *an  im  Mer  «Mii  HciMeler  gfgebcncn  AMradie  t*\ft  dti  Copisrfmn  it»  Omtbruekticiieii  DiMii*tin<  M- 

griiilr  Abweieliungin.  TVr  Namc  <lf,  Biicbor*  wlrd  nicht  JUtinguz ,  «ciniii  rn  Miri<i::iis  ,  <l.  r  <!i  »  K.ii.cr.  ni<  Jit 
Oirtiitu,  t«n<l«:ra  Karolat  g«>«liri£beo.  8.  6.  2.  U.  eU  mincodu  I.  rcDuvaadM',  tfi.  *t.  ordioante  cl  I.  ur' 
diselm. 


Digitized  by  Google 


96 


BS6  —  8tt. 


320.  Junius  20.   Kaiscr  Ludtvig  und  sein  Sohn  Lolhar  incorporiren  dom  Stiftc  Corvcy  dic  von  Karl  den» 

Grossen  gestiActe  Kapelle  n  HcrGsburg  mil  allen  dazu  §eh3rl^eii  Giltera  nod  Leateo.  Ad 
Ingiliiilicini  Kal.  Jul.  Imp.  a.  XOI.  Honnm.  Paderbom.  p.  448.  SdiateD  A.  P.  L  p.  53. 
Seiberiz  Urkuodeob.  1.  S.  2. 

321.  S9.  BelnArat  scheakt  dcr  Kirche  in  Werden,  fbr  das  Be^iibDiii  mid  nim  Aodeiikeii  sei- 
nos  Vatortt,  cincQ  Moi^n  Umdes.  Act.  111.  KaL  JuL  IDadov.  Lnp.  a.  XIQ.  lacomUet  LVkon- 
<lcnl>.  I  S.  21. 

'Ai2.  Oktobcr.  .  Capitulare  Uludowici  ct  Ulolharii  gctienkt  oincs  Sircitcs  zwischen  dum  Bischof  Gelnrfre- 
dvs  vui  dem  Gfafen  LiuMgiu,  w^en  einca  Hansua,  wdchen  die  kfin^icheo  Hisst  enladieidea 
BoUmk  Portz  Leg.  T.  L  p.  836.  ond  abennab  p.  324. 

323.  Kalsor  Ludivig  beficlilt  Kcioetn  Mis.su.s,  d(  ni  Bi.schof  Badund  zu  PadcrbonD,  Dnf-Anauchcn  dc»  Abtcft 

]\'(iriii>is ,  Slift  Corvcy  tiiul  (l-  >s(  n  I.ciitc  ijc^cn  all<!  Decin(rarliligun}j;cn  zu  scliulzcn,  uml 
zu  (loui  bii(ie  die  Privilegicn  (lc$.sclbcn  (icii  Gratcn  bokannl  zii  machen.  S.  d.  Schatea  A.  P.  1. 
p.  54.  Falke  G.  Tr.  Corb.  p.  733.  Wigand  Fehnigericbt  WestlhlenB  S.  220.  (\X)  —  Die  unda- 
tirto,  in  Briorcsrorni  (^crassle  Urkumle  musH  zwischon  die  ubon  angCgcbODOn  Jahre  gesetzt  wor* 
dcu,  da  826  Warim»  Abt  wurde,  und  840  dcr  Kais«r  atarb. 

(826—856.) 

324.  ffejtpid  und  Borhtrr.  Briider,  vcrlausrhon  an  das  Stift  Corvoy  Giitcr  in  (Ur  sillii  SiirsTa.  wofiir  ih- 

nen  der  Abl  yVariuu*,  mit  Ctowilligung  seiiier  firiider  (versleht  «ich,  dcr  Kluiilerbriider),  scin 
Beribtbom  m  der  viila  WeOiiht  un  Gau  Herai  gibt.  WigBml  Tradit.  Gorb.  S.  64.  —  Dieae  Ver> 
handlun;;  ist  oinc  der  wenigcn  in  den  Tradit  Gorb.  eothalloncn,  wcfcher,  wegen  der  Brwiihnunj; 
dea  Abtea  Wariuua,  eiae  bestimmte  Zeit  aogewiesen  werden  iann. 

827. 

323.  Dort  irihcr  31,  FfiMiijrim ,  dcr  Brudcr  (Irs  hcil.  fJitdyer,  friihcr  Biscliof  /.u  Chaliiris,  ilann  zu  Mimi- 
ganlcvord  (s.  Nr.  26ti.)  ond  zoletzt  zu  llalbcrstadt.  stirbt.  Thietmar.  Qiron.  Ub.  IV.  cap.  45.  L 
c.  p.  787.  Annal.  Sax.  L  c  p.  673.  (wo  aber  der  Todestag,  darCh  Verwechielui^  mji  JSSiW- 
grim  11,  unrichtig  angegoben.).  Todeslag,  NecroL  Werdia.  ap.  LeihoiL  Scr.  Ber.  Bnmav.  T.  Ul. 
p.  748.  Tel.  unten  Nr.  470. 

832. 

326.  Jonius  16.    KaLser  Ludwig  schonkt  dom  Stifle  Cxirvey  die  Fischoroi  in  dcr  Wescr,  im  Gau  Wimo- 

dia,  bci  der  villa  Liuitci  iu  dor  Grafschafl  Abbo's,  nebst  32  Faroilien,  wclcho  diose  Fischerei 
zu  bcsorgcn  habcn.   Act.  Franconovort  XVI.  Kal.  Jul.  Imp.  a.  XIX.    Schaten  X.  P.  I.  p.  59. 
Vgl.  Uber  dioae  Fiiicberej:  Wcdekind  Noten  4.  B.  S.  279.  (VD.) 

833. 

1 

327.  Bie  ISnlallo  der  Nonnmuieii  in  Flandem  aad  Frieeland  nehmen  ihren  Anlang.  Chron.  de  gest  Nor- 

mann.  ap.  Pertz.  Scviptor.  T.  L  p.  532.,  wo  aneh  von  der  flerkunft  der  Normtnnen  o.  a.  m. 

die  Redc  i.st. 

.iiH.  lu  des  Kaiser  Ludwigs  Hiindcl  mit  sciocn  Sohncn,  welche  scinc  Thrononusotzung,  aber  auch  scino 
baldig»  Wiederemaelsung  zor  Folge  hatlen,  war  iraler  andem  aoch  der  Bisehof  von  Osoabriidc, 
CoMoin,  verwickell»  wekher  noh  an  dem  Kaiser  Ih&llich  veiipDg,  daTdr  aber  anch,  als  der 


Digitized  by  Google 


sti  —  »S4.  97 

Haiscr  wteder  dio  Obcrband  gewann,  seiaes  Bislbums  cntsctzt  und  oacli  Fulda  ios  Klostcr  vcr- 
winM^n  ^rde.  Ton  dort  at»  besnchte  er  jahrlidi  eimnal  insgoheim  sem  Bislhuin  (vahrscheiiilich 

1  I-  /11  desson  Wiederbesctzung;  8.  Nr.  363  ).  Nach  Bischof  £Jpibnar«  Kheschrift  (UrL  Nr  XU). 
.MostT  {),  r..  I.  S.  290.  n,        -liisrll.sf  nn^cf  Srhrinstellcr. 

329.  April  1.    Kui.ser  Ludicig  .scticnkt  «lcin  lirafcn  Hhidag  (iiilcr  zu  Ismcrclckc,  Anadopa  und  Gciske  im 

Gau  Boratre.  Act  WonD»tia  KaL  Aprii.  fmp.  a.  XX.  Westphalia  S.  Jahrg.  3.  Quari  S.  74.  Wi- 
gand  .\rehiv  4.  B.  2.  Sl.  S.  86.    Sfilirrlz  rrkni.dcnl).  I  S.  H 

330.  Juiuu»  4.   Ucrsclbc  verlciht  dern  Stinc  Curvey  das  Miijizrccht  neb$>t  aliem  daraus  bcriliesscndcD 

Nutecn.   Act  Wormat.  Kal.  Jun.  Imp.  a.  XX.   Schaten  A.  P.  l  p.  60.  (Vni.) 
334.      „    8.   Derselbe  scbenkt  dem  Stifto  ('.nrvi  y  die  SalzqueOen  zu  Budinisvclt  im  Gau  Logni,  im 
Ib  r/iiinhuiu  Sacfasen.   Act  (wabrscbeiul.  Wormat.)  VI.  Id.  Jun.  Imp.  a  XX.  Schatcu  A.  P.  L 
p.  Gl.  ;IX.; 

332.  TFof/.  scm  Bruder  JHembrat  vmi  seine  Schwestem  OtbMn  voA  JfffnMrm  whenkcn  dcr  Kirche  su 

Werden  8  Morgen  Landcs  nnd  dic  Mast  fur  30  Schweine.  Act>  in  Weritbma  mmtwteiio»  Lndov. 
Imp.  a.  XX.  Lacomblet  Urkuiuieflb.  L  S.  24. 

83i. 

333.  Mai         KnUcr  fji<luiy  H-hcnkt  dcm  Stilte  Corvoy  dip  bridrn  Villcti  Siilbichi  und  Hcmlinn  in  An- 

gariis  im  Guu  Logni.  Act  Aquisgrani  Id.  Maj.  Imp.  a.  XXI.  Scbatcn  A.  P.  i  p.  63.  Falkc  C 
Tr.  Corb.  p.  277.  OriR.  Guelf.  T.  V.  p.  4.  X.; 

334.  (bn  Sepiember  odcr  Oktob(T.j    hadaradus,  Bischof  zu  PaderiMm,  wird  von  dem  Kaiscr  Ludxvig, 

n<  li-t  (li  ni  \\v\/x)'^  Gerhard  uud  lierengar,  cinem  VVrwandtfn  tlos  Kniscrs,  an  dcssen  atifriihri- 
!^oliL-u  Sohn  Lothnr  gcscbickt,  wo  ea  iimi  {(cUogt,  dcnselben  zur  L  nierwerfung  untcr  scincn  Vatcr 
zu  bew^n.  ThegBni  vita  Hludov.  ap.  Perlz.  Scriptor.  T.  11.  p.  Wi 

335.  OkloliLT  ii.    Ahhn ,  cler  Solm  Crratls,  sdirMlvt  ilcr  Kirchr'  zii  'Wcnlcn  zwci  Hovcn  im  Ruhrgau  tn 

iler  villa  Lupanheldi  an  der  Ruhr.  Act.  in  Werilhina,  L\.  Kal.  .Novombr.  Hludov.  Imp.  a.  Wl.  — 
Unler  den  Zeut?pn  befindcn  sich  die  Grafen  Adelhard,  Heginbald  und  Oduuaccar.  —  Lacomblcl 
VrkiuKirnli.  I.  S.  ii. 

330.        „      i'^     f/ni.rir,  UcnKjrrs  Soliii ,  scliciikt  ilcr  Kirclic  zii  Wcnlcn  (iic  Mast  fiir  15  Schweine  in 
der  vilia  l  viti  ira  Iluhrgau.   AcL  in  Werithina,  V.  Kai.  ^ovcmbr.  Hiudov.  Imp.  a  XXI.  Lacomblcl 
^UrikUndcnb.  L  S.  22. 

337.  Kovemb.  23.    Frilhuard  piht  dcin  Bischof  Gerfrid  cinc  halbe  Hove  in  der  villa  Ilesingi  im  Ripuarier- 

Gaii  an  der  Ruhr,  mit  Wiesen  und  Wald,  tauschweisc  fiir  cinc  halbe  Hovc  in  dcr  villa  Castorp 
im  Bioktcr-Gau,  uud  20  Furlangas  in  dcr  villa  Wcrina  im  Gau  Dreginni.  Act.  in  loco  Billur- 
bccci  IX.  Kal.  Deeembr.  Hluduv.  Imp.  a.  XXI.  Laeurablet  iTkundonb.  L  S.  22. 

338.  Decemb.  7.    Kaisi>r  Linhi-ig  schcnkt  dem  Abte  Wannus  und  dcm  Stifle  Corvcy  die  koniglichc 

Celki  gcnannl  Mcppia  im  Gau  Agrodingo.  Act  Blanctaco  VII.  Id.  Decembr.  bup.  a.  XXL  bciui- 
tttt  A.  P.  1.  p.  64.  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  356. 

339.  „  26.  Watlbert  (dcr  Enkcl  Widukints  und  nachmalige  Stifler  des  Klosters  Wihieshausen ;  vgf. 
Nr  i">8.:  scbenkt  ziini  Scclciilioil  sciiio«i  Vators  Wichert  an  dic  Kirchc  S.  M;irtini  zu  Ulrecht  im 
Gau  Inslcrlaca,  dcssen  Besitzungcn  in  Ostarbde  und  in  Prast  mit  allein  Zubehor,  so  wcil  sie 
tmier  friinkischcm  Rechte  Kegen.  Act.  is  vflla  Oilartiac,  VII.  Kat.  Jannar.  834.  Indict.  XII. 
Hludov.  Imp.  a.  XXL  Eecard.  BisL  ggneaL  princ  Sbxco.  pag.  19.  Peiti.  Scriptor.  T.  0. 
p.  217.  noL 

340.  Gcrfrid,  Bisduif  xtt  Himigardeford ,  gibt  der,  vom  seligen  Liudger  geslifteten  Xirche  m  Natlhm  in 

der  Grabchaft  Rotbards,  fdr  gawiaae,  aiis  dondben  in  die  Kapelfo  der  heO.  Haria  tians  aquas 
Bi«MU  hiM.  WmUU.  13 


Digitized  by  Google 


•  98 


8tS 


gcbracbtc  Rcliquicn,  dcn  Haupthof  Bucbuldi  und  die  Huvo  Oildinchus.  Die  AhlMaiim  Heriburgit 
iionnt  er  bci  dieser  GdegpDbeit  seine  coosaogaiaeeiQ.  834.  ISieBert  lUiiiflter.  UrknndenlHidi 

4.  Abth.  &  317. 

835. 

311.  Febriiar.  .    Alljjemcirie  Synode  zu  Thionville,  in  Gcpcnwart  des  Kaiscrs  Ludwig.  an  wehlicr  alle 
Bi^rhiiro  tmrl  Aliln  dos  Rcichcs  Thcil  nohmcn.    Annal  Rcrtin.  ap.  Pcrlz  Sci  iplor.  T.  I.  p.  428.  — 
Nam«'ntlich  wird  don  BischoDs  Badarad  von  Padcrliorn  gcdacht.    I*crtz.  i.cg.  T.  L  p.  370. 
Auf  dioser  Synodc  boU  aiicb  Mschof  Gotwin  von  OMiabriick  (vgL  Nr.  328.)  «eiiuM  Awiee  eolsctii 
wordco  «cin.  Heoieler  mscpL 

838. 

342.  MiiR  19.  Hilduwin,  Abt  zu  Saint-Dcny^,  dcr  eino  ZciUang  zn  Corvoy  im  Exil  gelebt  batte«  Ober- 

pibt,  ans  n;inlvli;trk(Mt ,  dcni  Ablo  Wtirinni,  fiir  das  Klo.stcr  CorvcN  ,  dcii  l.cichnaill  dcs  bciL 
Yitus.   liist.  traii.<ii.  S.  Viti  l.  c.  pag.  oXi.  m|.  Cf.  Tiauiil.  8.  I*u6inuuu  I.  c.  p.  QHi. 

343.  April  28.  Die  Abgeordncteii  dcs  Biiichors  von  Paderbora,  an  deren  Spitze  ein  Prtcsicr  Namcns 

Jdo,  wclchc  dcii,  aiif  Rcfchl  dcs  Kaiscrs  I.iidivig,  der  Kirchc  zu  Padcrhorn,  von  dcm  Bi^^hof 
jVberirun  zu  Mnns  Ccnoniania,  bcwiiligtcii  Lcichnam  cincs  H«'iligi>n  in  Kin|ir,m^  nchnicn  sollcn. 
liomtucn  zu  Mans  an  uud  werden  von  dcm  Bischof  chrcnvoll  cinprunitcii.    i fansl.  S.  Libur.  L  c. 
p.  482.  sq.  —  Glcich  am  folgcnden  Tago, 
314.    ,.  ^^inl  in  «'iner  Vcr^animlnn;;  dcr  Cfcisdirhkcit  florcn  Vicle  jcdoch  schw«>r  ziir  Kinwilli^mg 

ZQ  briiigcn  «arcn)  t;)ctM:hioi>scn,  dcn  Leichtiam  dcs  hcil.  Liborim,  chctnaJigen  Bi.schof<$  das^^llist, 
verabfei^ien  zo  lasscn,  vrelcher  audi  sofort  mit  grosser  Peierlicblidt  erliobeii  wird.  TransL 

5.  Lilior.  L  c. 

345.  ilai  I.    Nachdcm  dcr  Bischof  zii  Mans  dns  V«lk,  w«>Ichcs  die  Entfonntn*^        Ilcill^jcn  zu  vcrhin- 

dera  suchtc,  besanlligt,  dcn  Lcu  hnam  dcn  Abgcordnctcn  von  l'ii«fci-i>orn  fcicrlich  ulicrgclM» 
und  bei  dieser  Gclc^bdt  einc  tmmerwtihrende  Briiderschaft  xwischea  dcn  Kirchen  za  Mnns 
und  Padcrborn  ^cschlo.s-scn  h-il ,  uinl  (lic  Alncisf  vnn  dort  an^cln-tcn.    Tran.s|.  S.  Liborti  1.  c. 

346.  „    21.    Dic  Alif{cordnoton  des  Stifls  Corvcy  treten,  Behufs  dcr  Translalion  d«'s  hcil.  IV/i/v,  ifie 

Abrcisc  von  Saint-Dcnys  an.  —  Die  Rcise  bis  Corvcy  dauortc  20  Tagc,  und  es  wur«lcii  m 
Westfolen  nnler  andom  dic  Villcn  Sosat  imd  Bredid  beriilirt.  Aueb  eioe  viOa  Frdnbcrgi  vtird 
genaiuit.    Hist.  traasl  S  Vili  I  c 

347.  „   28.   AoLunft  des  hcil.  /jhorius  in  Padcrbom.   Transl.  S.  Libor.  l  c. 

3(8.  Juoins  13.  (Pridie  ante  vigiL  S.  Vitl)  Ankunft  des  beil  Viba  in  Corvey.   Hist.  transl.  S.  Viu*  L  c 
349.  Cni  dicscll)c  Zcit  soll  Bischof  liadurnd  zii  Padcibom  auch  von  Cambray  dic  Reliquicn  dcs  hoiL 

Landeliwts  crlangt  und  nnrh  I>n(!rrhr>m  IrarLsfcrirt  haben,  VOn  wo  sic  spaler  liach  BoLtf  ^^ekom- 

men.   Scbalcn  A.  P.  L  p.  7a.   Vgi.  Nr.  ialG. 
•ISO.  AuguaS  30.  JftgmAonl  nnd  GmtAart  scheidceii  der  Kircbe  ni  Worden  dio  Masl  fUr  28  Sehwdne 

in  dcr  villa  Uvili.    Act.  in  Wcritliina  III  Knl  Scyit     Lnroinlil.  t  frkimdciil).  I  S.  i:) 
381.  Oktober  48.   Theodoid  und  Htmdger,  dic  Sohnc  Miggers,  schenkcn  dcr  Ktrchc  zu  Wcnlcn  dic 

Ihst  Tiir  20  Schvrdne  in  der  viOa  Cvilii'  Act  m  Wertthma  XV.  KaL  Novembr.  Illudov.  Imp  a 

XXin.   Lacomblct  I  rkundcnb  I.  S.  23. 
352.  Oktobcr  31.    Oddafj,  dcr  Sohn  Othilriehs,  vorkauft  drr  Kirchn  /n  W(  r(l(?n  10  Mon-cn  htui\v<  iu 

der  villa  Mcnithinni  an  der  Ruhr  io  pago  Ripomni.    Act.  iii  Wcritliina,  prid.  iud.  Novcmbr. 

Hhidov.  Imp.  a  XXin.  Laoomblel  Vrkondeob.  L  S.  24. 


Digitized  by  Google 


— Mi.  99 

887. 

333.  Oktober  47.  Erpo,  der  Sobn  Mhit^,  schenkt  der  KirclM  m  Werden  emen  Bifioig  idi  Wanei* 

\%nhh  zwisch<>ii  <len  Flii!«cii  i  beki  himI  FarnthrapH.  Aci  tn  Wertfaiiia,  XVI.  KaL  Nov.  Hltl- 
(liiN  liiip  A  XXIV.  Lacombl<»l  Urkundfnl)  1  S.  21. 
'6-yi.  .Shinidj ,  i)iac<inus  zu  Pudcibom,  welchcr  dcr  Jran»la(ion  dcs  hcil.  Lilwius  lK'i\vohntc,  griindet,  in 
Folgc  euics  bei  dieser  Gelegenheit  gedumea  GdUbdes,  ond  nut  Hilfe  der  Mdnche  zu  Gofvey; 
<las  Nonncnklocter  Boddeken.  Overham  in  noi  ad  vit.  Hetttulph.  1.  c.  p.  480.  Cf.  Scfaalen  jL 
P.  L  p.  74. 

838. 

353.  Miir/  11  Snrn/jurri .  dic  Tochtor  Bervhards,  sclicnkl  dcr  Kirfhc  zu  WiTdcn  5  Mnrsipn  LanHcs  an 
dein  Orte  {^emuint  lottoohorra  iu  der  viUa  Fi:>)aca  in  pago  Hiporuin.  Act.  iu  Wcrithioa  U.  Kul. 
Aprtl.  HhHkiv.  Imp.  a.  XXV.  Lacomblct  Urkondedi.  L  S.  24. 

356i.  Junius  7.  Kaiscr  Ludivig  scbenkt  dem  NooneDkliiKtcr  zu  Heriviirth  dic  KirdMn  lu  Reni  im  Gan 
Uiir^ihniii.  /u  WntiTinfia  und  Stochhcim  hn  Gau  ScopingpnL  Act  Noviomago  VD.  Id.  Jun.  Imp. 
a.  XXV.    Scliatch  A.  l\  L  p.  76.  (.XI.) 

337.  „  14.  Bei  einer  Verhandlnng  Im  kalserfichen  Palaiie  zo  Nunwegen.  in  Gegenwart  dca  XalserB 
I.udvif]  iintl  s(  incT  Siihni*  hidivig  und  Kart ,  cincn  Sirrit  /u  ischrn  dcm  Grafcn  Gozbert  und 
dcui  Alitc  /JraOanus  zu  Fulda  betreffeiid,  warcn  uiiter  andcrn  dic  Biscbofe  Oerfrid  (voa  Mimt- 
^rdevord)  und  Baturat  (von  Paderbom;  zugcgen.  Schannat  Corp.  Tiad  Fold.  p.  472.  Falke 
C.  Tr.  Corb  p  :{Tli 

358.  Oktnhcr  M  f/r/iiilii-rilti ,  dor  Sohn  fleffiuberis ,  schcnkt  ilcr  Kirchc  zii  Wcrflcn  cincn  Morgcn  Lan- 
dcs  in  dcr  villa  licriiabcct  an  der  Ruhr  in  pago  Hiporum.  Act.  in  Werithina  X.  Kal.  Nov.  lUu- 
dov.  bnp.  a.  XXV.  Lacomblct  Urkundenb.  L  S.  25. 

339.  Novonihcr  14.  Kai.scr  iMdtcig  bcstiitigt,  auf  Bitten  scincs  Vcrwandton,  des  Ablcs  ^Vnrinus  zu  Cor- 
vcN  ,  dio  von  Addiia,  dcr  Witlwc  Humchog,  zum  Sedenheil  ihres  verstorbcnen  Eheinanncs  und 
ihrcr  Kinder,  dcm  Stiflk!  Corvcy  gcmachtc  Schcnkung  ihrer  Besilzoiigen  zu  Oslhovcn,  Oppen- 
henn,  Wadienheim  nnd  Tyhc\le.  Act.  Ingt^linhinm  XVIll.  Kal.  Ocoembr.  Imp.  a.  .\XV.  Scba- 
tcn  .\  P  I  p  77  XII  '  —  Die  Urknnilc  lirjil  nii  Iit  nichr  in  ihriT  urspriinglichen  Gcst.ilt  vor 
Die  von  dcm  Gcbrduchc  LuduHys  abwcichendc  Anrufungsfonuel,  und  der  Maujjel  der  Indiction 
bd  dem  Datum,  dnd  irahrscheinKcb  bur  cmem  Versehim  des  Afaschreihers  zn  «"kUiren. 

300.  «  21.  Dcrsclbe  bcsliitigl  .seiniT  Verwandl<'n,  dcr  chrwUrdigcn  Ida,  die  von  ihrein  vcrstor- 
Jicncn  (i<'mahl,  dcm  Gnifcn  Erhirl ,  ihr  hintcrlassoncn  Giitor  in  dcr  villa  Imminchuscn  im  Gnti 
Killharsi.  Act.  Ingelenhcim  XI.  Kal.  Dcc.  Inip.  a.  XXV.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  284.  —  Ida 
(Vda  mentc  dovotissinM)  «chedcte  diese  Besiliongen  an  das  Stift  Corvey.  Wlgaiid  Tradit  Cotb. 
S.  8t.  —  AVnhrschcinlich  ist  (licsp  Wit  von  wclchcr  wciter  obcn  Nr.  199.,  29!^  (iicsclhc.  wdcfae 
*        dfHD  Slinc  Corvcy  auch  ihr  £rbe  zu  Uchuonsccdo  scbenkie.   Wigand  TradiU  Corb.  S.  87. 

839. 

361.  Julius  8.  Krtiscr  Ludtcifj  rc-nititirt  scincm  Gcfrciicn  (jnidf  Giitcr  irn  llcrroj-thnrri  Fricsland,  im  Gau 
Wcstraclia,  die  cr  dcmsclben  friiher  gcschcnkt  hatte,  die  abcr  durch  des.scn  Veruachla^ung 
wieder  aum  FIbcub  vraren  dnftesofsen  worden.  Act  Crudniaco  VIIL  M.  JoL  fanp.  a.  XXVL 
Schatcn  A.  P.  1.  p.  79.    Falkc  C  Tr  Corb.  p.  290.  (XIIl.) 

302.  Scptembcr  42.  Grrfrid,  Rlschof  zu  Mimigardcroni ,  stirbt  AnaaL  Corbej.  ap.  Pertz.  Scrtpior.  T.  IIL 
p.  3.  Todcstag,  NccroL  Werdin.  L  c  p.  747. 

13* 


Digitized  by  Google 


100 


363.  Bischof  Gauzbert  (Gosberij,  wcioher  eiiii^c  Jahro  lang  den  damals  noch  hcidnischcn  Einwohncm 
Schwedei»  du  ChraleolbuB  gepred^^  hatce,  'wird  ih  flhuNn  Volknufrahr  tob  dort  Tertrieben. 

Vil.i  Anskiir  1  c.  p.  700  Adain.  Rrrm  I  r.  p.  10.  'hoc,  ut  aiunt,  factum  csl  anno  Ludicwici 
s<;nioris  novissirao."  —  Er  wurdc  hiorauf  niit  der  Vcrwaltung  des,  durch  Goswiwt  Ahselzang 
(vgl.  Nr.  3it.)  crledigten  Bisthums  Osoabruck  bcauflrogt.   Ucnsclcr  mscpt. 

8(0. 

SM.  Febroar  ft.  Thiiagrm,  Kschof  sn  Halbentadt,  dn  Keffe  d«r  Bisdidfo  Uudyer  ond  A^Me^roi» 

stirbt.  —  Er  wurdo  zu  Werden  bogniben.  Annal.  $.  I.  c  p.  574.  Todcslag  auch  NccfoL  Wcrd. 

I.  c.  p.  747. 

365.  August  25.   Convont  zu  Ingelhcim.   Untcr  dcn  Di^M^-lioren ,  welclic  sich  da.selbsl  hci  dem  (nach  sei- 

ues  Vaters  LudwigB  I.  am  80.  Jiuii  d.  i.  orfulgloni  Todo  nach  Deutschland  zuriickgekchrten} 
jungen  KaLscr  LoUuor  vcrsammdtcn,  war  aoch  Bischof  Badarad  von  Paderbom.  Pertz.  Leg. 
T.  1.  p.  374. 

8il. 

366.  Ba  Kaiscr  /,ui!ifujs  Siilnn*.  Lothar,  Ludiviff  ;<lpr  Doutschc)  und  Karl  fdcr  Kahlc*,        sdidn  bci 

ihros  Vators  L«'l>«'n,  tiioils  dicscn,  ihcils  sith  unler  einander  verschiedcuUich  bofchdot  hallcn, 
aadi  desaen  Tode,  wefcen  fliror  ErbfolRO-AnBprttche.  m  dneii  blotigcn  Krieg  fierathcn  waren, 
worin  Ludutg  ikk!  A"'f7  si(  li  ^:r^(  ii  f.nlhnr  verbanden;  so  bcmiilion  s\(\\  ^i>\\t\)\\  Lolhar  als 
Ludivig,  dio  Saciison  auf  ihrc  bcilc  zu  xiehen,  uiul  e»  entsleht  untor  dcn  Edicn  in  Sachii«a 
eine  grosse  Spiiliun^,  indeni  ein  Theil  diesem,  ein  anderer  jenem  anhangt.  GleidBritig  bridit 
in  Sachsf^n  einc  Kniporuiig  dcr  Kii2;cniiorigcn  gogen  ihre  Horron  aus,  in  Fols;o  deran  jcno .  untcr 
dcm  Namcn  dcr  Slclliiij;or,  cino  niiirlitiii;!'  Partci  bildcn,  vioio  f.cw ,iIiiIi,ifi<;k<'iloii  aiisiibon,  ihro 
Ilcrreu  zum  Theil  aus  dcm  Lundo  vcrjageo,  und  selbst  vom  (iiinstcnthum  abfallcn.  ^Kmial 
Bertin.  1.  c.  p.  437.  Nithardi  histor.  ap.  Pcrb.  Scriplor.  T.  11.  p.  667.  Annal.  Xant.  ibid.  p.  227. 

367.  Hai  8.    M-  ijinhurd .  Sop.  ilor  Kircho  S.  Salvatoris  zu  Wcrdcn,  tiibt  oinom  gowi.^won  Thiutuug  8  Mor- 

gon  Laiidoroi  zu  Gisfriilinghovun  tauschweisc  nir  dosscn  llcsitzlliiitn  nn  d<'m  Flus.^^c  Hcsiipa.  Act. 
in  loco  Werthina,  VIII.  Id.  Maj.  Hlutharii  a.  1.  Indict  IV.  Liicomhl<'t  Urkundcnb.  I.  S.  25. 
369.  Dooember  10.  Konig  Ludwiy  (d<>r  Doiitscho'  bcstiitigt  dcm  Klostor  Corvoy  dcn  Besiiz  dor  voo 
seincm  Valor  an  tlassolbc  gcsclionklen  \illa  Ilnxori  tiiul  nnitcror  Giitor.  wie  <Ias  R<«chl  dor 
freicn  Wahl  des  Abtes.  Ack  Palhcrbninncn  IV.  Id.  Dcccmbr.  a.  R.  VU.  IndicU  IV.  Schatcn  A. 
P.  L  p.  88.  mit  der  falschcn  Indict  VIII.,  zom  Jahre  845.  (XiV.)  —  Da  die  ZiMung  dor  Regie- 
rungsjahre  iii  ih-n  Urfcunden  Ludivigs  dos  DouLsehen  sehr  schwankcnd  und  unslcher  ist,  so  Isl 
liicr.  Ix  i  (ler  Zuriickriihning  <ler  Daten  auf  die  gewohnliche  Zetlrechnnng,  immcr  der  Indiction 
gefulgl  wordcn,  dte  iii  dicscr  Zcil  noch  zuvcrliissig  ist. 

369.  „  Dersetbe  schenkt  dem  Ktoster  Corvey  4  \  mansos  ro  der  villa  HeniR  im  Gon  Langena. 
Dat  nl  pr.  Scliaten  A.  P.  L  p.  89.  mit  Indlrt  VIII.  Da  dns  OriLMtinl  (licscr  Urkiindi?  niVht 
mchr  nachzuwetsen  ist,  so  iasst  sicb  zwar  iibcr  die  Ricbt^cit  odcr  Unrichtigkcii  dicscr  Indic- 
tion  nicht  mit  BefltimmtheH  entscheiden;  bei  der  ObereniBlnmnong  des  Ortes  und  Tages  mit  der 
vor.  Urkundc  Lst  es  abcr  hiichsi  Nvahrschoinlich ,  dass  sio  auoh  in  dasselbe  Jahr  fjohorl. 

370.  ,.  11  ner-'ll)r  srtu  nkt  (li  in  Kldstfr  rrirvey  einen  Iliiupthof  ncbst  ?f)  dn/ii  E;eli<ir<'n<len 
Ncbcnhofcn .  im  Gau  Guottinga  in  dor  villa  .\niphidi,  wclcho  vorhor  Graf  bnnzletht  zu  Lcbou 
hatte.  AcL  Rosbah  vQla  XIX.  Kal.  Jammr.  a.  B.  VII.  Indiclw  IV.  Schate»  A.  P.  I.  p.  90.  mit  der 
falachen  bidict.  VUI.  vwl  aadem  FeUeni  nn  DttHuiL  (XV.) 


Digitized  by  Google 


Ml— 844. 


401 


842. 

371.  L^lkltr  bcnutzt  die  Emporang  in  Sachscn,  um  die  Stellingcr  (Ur  sich  zn  gfiwmncn,  indem  CT  ihnen, 

nach  cigner  Wahl,  die  Veileihiing  einos  ncueri  Rechtes  oder  dic  Wiedcrhcrstelhing  der  ahen 
SachsLschen  Gebrauche  xuM»gl>  i^aiial.  Bertin.  L  c  p.  437.  (nim  Jabre  841).  Vg).  Kilbardi 
Histor.  I.  c.  p.  669. 

372.  iMdwig,  nachdem  er  im  Augnrt  einen  Convent  in  Salz  §^aHen,  imterwirik  sieh  Sachaen,  bestraft 

dio  Eigeniior^n,  welche  aich  gegen  ihre  Hoi-tcti  i'iii|ioit  liiillcn  und  vom  Christonthume  abgo- 
falh-n  warCTi,  indcm  cr  oino  grosse  Anzahl  dersrriben  hinrichtcn  lasst,  und  stelit  die  vorige  Vcr- 
fa^ng  wiodcr  hcr.  Annal.  Fuld.  1.  c  p.  363.  Annal.  Bcrlin.  1.  c.  p.  439.  Nilhai-di  Hislor. 
L  c.  p.  069.  AnnaL  XanL  I.  e.  p.  2S7. 

373.  Ein  nciior  Empnnin^<;vf>rsiich  dor  Stoningcr  wird  dumh  eine  grone  Niederlagie  derselben  glinElich 

vercitelt.  .\ithardi  llislur.  1.  c.  p.  671. 

374.  November  S9.  MtgitAard  und  Wolf  aehenken  der  Kirche  zu  Werden  die  Mast  Inr  40  Sehwctne 

im  Walde  zu  Uviti.   Act.  in  Wcrilhina  monasterio,  III.  Kal.  Decembr.  Hlolliar.  a.  R.  II.  Iiulicl.  Y 
Lacnnihlrt  I  rkundonb.  I  S  l^y  —  Nach  der  lodiction  geh5rt  dieUriLttnde  in  dieees,  und  nicbt» 
«       wic  Laconibict  will,  in  das  vorigc  Jahr. 

fii.l. 

375.  Miirz  20.   Koiscr  Lothar  1.  gibt  dcm  Grafeo  Esich  dcsscn  bi&bcrigc  Lehcngiilor  zu  Castcnicha  im 

Gau  Ripuarien  In  dor  Bonner  Groftehaft  zn  ^enthum.  Act.  A(|uisgrani  Xlll.  Kal.  April.  a.  Imp.  in 
Ital.  WIV.  ct  in  Franc.  IV.  Falkc  C  Tr.  Corb.  p.  862.  (XVI.j  —  Gmf  Enic  (wie  er  hier  genannt 

wiiil   ubriiiah  (liosc  (iiitor  an  da.-s  Slift  Corvpv     WiLriiiu!  Ti;iilit  Corli.  S.  78. 
Vcnnuthiich  war  dcr  bicr  gonanntc  Gruf  Ksir  cbciidcrsclbc,  wcichcr  dcm  Stille  Corvcy  auvh  Giitcr 
fai  Budinirelde  «chenktc.  Wigand  L  c.  S.  51. 

376.  Kaiser  Ijithnr  hcslaliirt  dom  Slifti"  Corvcy  dio  von  dom  Grafcn  Esirh  dcmsolben  gcschcnklcn  Giilor 

zu  Castonicha  im  Gau  Riimaricn  in  der  Bonnor  Grafschafl.  S.  d.  ahcr  ohne  Zwcifcl  bald  nach 
dcr  vor.  Urkiitidp.  Falkc  I.  c.  p.  263.  —  Der  Zwoift?! .  wclchcn  Wigand  I.  c.  gegen  die  Echlheit 
dic«or  rrkundo  au.saert,  iat,  luich  Ein.sii-ht  dos  Originals,  ohne  Grond.  (XVII.) 

377.  August      Tlifiluiii;  (Ii  <  ^ros-son  Frankcnroichs  durch  drn  Vortrns  m  Nfrrinn     f.uding  dor  Dcut- 

schc  crhiilt  dcn  d^tliciicn  Thoil  dcjiiselboD,  niinilich  ollcs  fraxikischc  Land  auf  dcr  rccblcn  Rbcin- 
eeiie,  ond  am  iinkon  Rheinufcr  die  Stadte  Speyer,  Wormg  und  Maini  mit  ihien  Gnnen.  AnnaL 
FuM.  L  c.  p.  363.  Annal.  Bcriin.  I.  c.  p.  44U.  —  Auch  das  Sachsenland  bEeb  alm,  verm5ge 
d!o<:ps  Vortr?)zo<;.  mii  dom,  st^it  dicscr  Zeit  eio  selbststaodigcs  Gamea  bildenden,  ostfrSnkischen 
odor  (lcuusciion  Hoichc  vcrbundcn. 

378.  November  43.'  Erpo  echenkt  der  Kirehe  zn  Werden  swd  Morgen  Landes  ni  Menithinne.   AoL  in 

Wrrithina,  II.  Id.  .XovrMrilir  Illolhar.  a.  IV.  Indicl.  VI.  Lirnmli!rt  Urkundcnb.  I.  S.  26.  —  Dass 
dic  Kircbe  £u  Werdcn  in  dicscr  Scbcnkung  ccclesia  S.  Stepluuii  (anslatt  S.  Salvatoris)  genannl 
wird.  Kt  ohne  Zweifet  ein  Schrdhfehler. 

8i4. 

379.  '  Kaiser  Lothar  schenkt  dcr  Kirchc  zu  Corvey,  welchcr  der  Abl  Warinus  vorstcht,  die  von  ihm 

croberte  bisel  ROgen.  Act.  Aqniflgrani  XIII.  Kal.  April.  844,  a.  Imp.  in  Ital.  XXII.  lodict.  IIL 
Schaton  A.  P.  L  p.  8o.  mit  Indirt  VII  Cod  ilipl,  Pomcrnn  T  I.  S.  II.  —  Von  dicscr  Urkuiidc 
ist  kcio  Original,  sondcm  nor  oin,  von  don  fiiii^rmeistcrn  und  Riitben  der  Stadlo  Marsbcrg. 
Hiixtcr  nnd  Vdkmarflen  anfgeiMHnmenea  T^ansenmt  vorhanden,  wovon  das  Datum  mit  eincm 
groBaen  StUdte  dor  Gharle  wt^jgerisaen,  die  Bandacbrift  aber  imverkeonbar  arn  dem  14.  iahr- 


Digitized  by  Google 


m 


g4«  —  B4S. 


Iiimdoi-t  Lst.  Uio  aiigegcbcnc  drido  indietion  passt  auf  dsis  Jatir  Chrisli  840,  obglcich  dic  Jahr- 
zabl  841  (dpm  damaligen  Urkundengebrattche  Kowider)  atuHlriickNdk  anftefcebeii  ist  Sohaten 

hal  dic  richli,i;c  sichcntc  rndiction ,  um  sie  niii  *l'  r  J;ilir/;ili!  iii  ('lK'n>iiivtii)iniiiiii;  zu  !iriiii."'n. 
nach  seiner  Gewohnhoil,  willkurhcb  gciietzt.  Obuo  Zwoifel  ii>l  die  Urkundc,  cincr  spatcrco 
Tradilkm  zu  Gunstcn,  crdjchlet.  (Vgl.  bet  dctn  Jahre  1111,  Nr.  1401).  Ein  Krieg  £oMar«  b 
einer  von  eeinem  Rcichc  so  weit  eolfemten  Gef^end  hut  nichl  nur  an  sich  kcinc  Wahrschcin- 
lichkcit.  s«indern  wird  aiich  nur  von  spiitcrcn  Gcschiclitschrcibcm  cnsaliui.  n;ihn  ii(i  iHp  uUo- 
rm,  z.  B.  .\noal.  Fuld.  I.  c.  p.  3(>4.  Anual.  Itertin.  L  c.  p.  441.,  diescn  krieg  richtigor  LudiviQ 
dem  DeulBchcn  mschrciben,  von  dem  dann  aber  auch  die  Sefaenkong,  w^im  ee  damit  fletne 
Hii-htigkcil  Ii  nitsjj;cj;nnf;cn  sein  nuis>lc,  —  Kinc  andLTC  Tradilion  sagt:  Zur  Zcit  Luduigs 
dcs  Dculschcii,  \salircnd  Anskar  und  .si-inc  Naclifoii^cr  sich  niil  dcm  cunipaLschen  Nordcn  bc- 
schafUgtcn,  gingcn  aiich  hciligc  Muuocr  von  Corvcy  aus,  um  den  Slavcn,  bcsondcrs  auf  dcr 
Insel  Rligcn,  ab  dero  Haupttilxe  des  hektniBchen  Gotzendienslcs,  das  Evnn^ium  lu  predi^; 
cs  pclanj;  ihncn  aucli .  dic^o  i^.nnzr-  Inscl  ■nrliinlirli  Hir  das  (Ihnslrntluini  zii  ^rwirincn 
(praedicantc»  verbuui  l)ei  cuiu  omni  liducia,  omncia  illam  insulum  lucrati  sunl^,  woruuf  sic  da- 
sclbst  zur  Ehro  Chrisli  und  des  hcil  Vilus,  als  des  Patroiw  von  Corvcy,  cine  Kirehe  b^tcn. 
Spatcr  liclcn  abcr  dio  Kinwohncr  der  Iiiscl  wicdcr  zuin  llcidcnthunic  zui-uck  imd  verwandcltcn 
dic  RcIiLiinri  si  llol  in  Abcrsjlaubcn .  indcm  sic  dcn  hcil.  Vilus  uiit«T  <hTn  .Naincn  Swantcvil  als 
eincn  Golt  vcr»'hricn.  Ilclmoldi  (.hron.  6iav.  ap.  Ix-ihnit.  Scr.  R.  Hr.  T.  11.  p.  543.,  umi  ahiilich 
«ieder  p.  637.,  wo,  aber  ab  ebi  bhMBes  Gerikht,  ORiihlt  wird  {tennis  aolcni  fama  conniie- 
inorat:.  f.udiriij  dcr  Krriniinp.  rliT  Sohn  Knrls  dcs  Grossen,  habc  'h-in  viin  iliin  Lzcslinclcn  Klo- 
ster  Cktrvoy  die  liu>cl  Riigen  gcscbcukl,  worauf  die  von  Gorvey  ausgcgaiigeoeu  Prediger  das 
Volk  dersclben  bekehrt  hiitton. 
3S0.  Nai  Kiinii;  Ludicuj  bcsliitigl.  auf  Bittcn  dcs  Dischofs  Bateradus  zu  Padcrborn,  dio  von  sciiK-in 
Vrttcr,  Kiiisor  Lii'!tri'j.  t1(T  Kirchc  zu  PadiThnrTi  crlhciltcn  Pri\ilc;.;irii ,  ii!i>l  nininit  illrsrliic  in 
scincn  Schutz.  .\cl.  l-ranconofurt  XI.  Kal.  Jun.  a.  R.  .\XVII,  in  oricnU'iii  hrancia,  Imiict.  VII. 
Schaten  A.  P.  1.  p.  100.  mit  a.  R.  XIX.  und  faidMt.  Vi.  zura  J.  858.  —  Die  Indiclion  kaun  nur 
dicscm  Jahrc  anpchorcn;  dcnn  objjlcirh  si(<  ainii  auf  das  Jalu-  8-j9  pas.sl  (wohin  allcrdinipi 
das  27.  Rcgiening»jahr  mihcr  als  zu  844  luhrcn  wurdc'  ,  so  kaun  doch  von  lctztcrem  nichl  dic 
Rede  sciji,  d«  lUschof  liadurndus  schon  HTii  gcstorbcn  isL  Schatcns  Mcinunjj  I.  c,  er  sei 
858  ooch  am  I.cbcn  pcwcscn,  griindct  sich  cbcn  mir  nurdic  vcrfalschlc  Jahrzahl  dicser  rrkundc. 
Das  abnormc  Hcpcriingsjahr  'daj»  sicli  im  (>riL'iiialc  dcutlich  und  unvcrfalscbt,  s«  wir  (ilicn, 
angegebcn  findct;  musi»  aliso  auf  einem  Vcrschcn  d<'s  Sehreiber»  dcr  trkuDdc  bcruhcn.  ,.\MII.]: 

381.  Jonius  17.  Evurtnn  scbciikt  der  Kirehe  ni  Vfcrden  zwd  Mofgcii  Landes  n  UvilL   AcL  in  Weo- 

thba,  XY.  Kak  Juk  Hlolbar.  a.  IV.  bidict.  Vn.  Laeomblel  UrkundcnbL  I.  S.  2(k 

845. 

382.  Januar  7.  Aadger,  wclcher,  dorch  die  Baiul  Wotfranu,  ma  DrittheQ  scnies  Erbes  verfcaoft  und 

liis  riold  nii  (lic  .\rinpn  s-c.schcnkt  hat.  pbt  die  Uhrigcn  zwei  Drillhcilc  di-r  Kirchc  m  VNVrdon 
Act.  ia  Wcrilbina,  Vll.  Id.  Januar.  Ulolltar.  a.  R.  V.  Indict  VU.  Lacomblet  Irkundcnb.  1.  S.  27. 
—  IKe  Indiction  weist  zwar  anf  das  vor^  Jabr;  man  mnaB  aber  nn  ehie  JBhresrediiiung  den- 
ken,  nach  wclchcr  das  neae  Jahr  mit  dem  25.  Wkez  beginot,  der  Januar  abo  nocii  dem  idten 

Jahre  ziii^f/ahlt  wird. 

38J.  Miinc.  .  Wabrcnd  cin  Ilccr  der  Nonuannon  auf  dcr  Scinc  mit  iii)  SchifTcn  in  Frankrcicb  cinfalh 
und  his  Pliris  tordringt,  bridit  ein  aodcfea  fieer  dendben  mit  600  Schiflen  a«f  der  Elbc  in 
Dcotscbland  em  wkI  venvlislet  Hamburgr  «ird  aber  von  den  ihm  enlgegeiigiBlMnden  Sadisen 


Digitizeci  by  Google 


84»  —  841. 


403 


gcst-hlagcn,  welclic  hicrauf  Uaiuhurg  wieder  ciancl.moQ.  Anual.  Bcrlin.  L  c.  p.  i4l.  Ann.  FulU. 
L  c.  p.  3M.  Ghroii.  de  gesL  Nonn.  L  c  p.  533. 

384,  In  Krioslnnd  wrrHrn  dnn  t'inc:P(fnjnt;cnpn  Nnrmannon  droi  Sch^FTchtrn  f^elii  fiTt ,  in  dcrai  onldr  816 
be^cgt  ucrdcn,  in  dcn  bcidcn  andcm  abcr  Siegcr  blcibcn.   Ann.  i-'uld.  L  c. 

365.  KikMg  Ludwig  ziehl  mit  einem  Hi^erc  ^o^,en  die  Slaven  (nd  Wioodo$) ,  diese  seoden  ihni  aber  Ge- 
flchenkc  und  Gei.scln  nach  Sach.si-n  luid  bitlcn  um  Fricdeti,  den  or  thDen  bewiHigt  uud  docMif 
au.s  Sat-hscn  wicdcr  zuruckkchrt.    Aniiiil  Xnnf.  I  c  p  ti^ 

38ti.  .\ugusl  10.  Jmma  schenkl  dcr  Kirchc  zu  Werdcn  cinen  Thoil  ihres  Frbcs,  Qchmlich  Weidegriinde 
ki  dcn  VOiicn  Aldgrepeahem  und  Keo^irinigwerva  iin  Gao  Satraehi,  nad  in  der  v91a  Weslarburon 
iin  C.nu  NVosirachi.  Aci.  in  Werthina,  XIV.  Kal  SepCembr.  Hludov.  B.  a.  VI  Indid.  VUL  La- 
comhlot  IJrkundcnb.  L  S.  27. 

387.  Im  Ucrb&tc  bidt  K.  Ijudmg  «ine  grosso  Versanmdung  zn  Paderliom.  Aiuial.  Fuld.  L  c.  p.  304. 

846. 

388.  Die  Nonnannen  faHen  tn  Priedand  eb,  verheeren  daBelbst  den  Ogter^n  nnd  Weeterpm,  verbren- 

nen  Doiatadt  nnd  zwei  andore  Suidlc,  und  bringen  ra.sl  gaiiz  Fricslaud  in  ihrc  Gcwalt,  woran 
dcr  iii  \imwcp;cn  vcrwoili-nt!!'  Kaisn-  Lothnr  «;io  7.n  vcrhindern  ausscr  Stando  ist.  ADDai.  Xant. 
L  c.  p.  iiS.   Annal.  Bertm.  I.  e.  p.  44i.    Chron.  de  gcst,  Korm.  L  c.  p.  533. 

389.  Abermaliger,  von  Sachaen  aiia  unterDommener  Krieg  dea  Kdoig»  iMdwig  gege»  die  WinUler  jenaeit 

der  Elbe.  Anna].  Xant.  L  o. 

847. 

390.  Die  Kiiiii;;c  /jilhar,  Lwhrii/  nnd  fifir!  <rhioVon  Gosantlfo  an  don  Normanncn - Konig  Bofik,  um  dott 

Foiiidsciigkcitcn  dcr  .Norinannen  Hinhalt  zu  ihun.   .\nnaL  Bcrtin,  1.  c.  p.  443. 

391.  Die  Normannen  aersloren  Doresladt  in  Friesland  nnd  erobem  die  bolavisdie  InaeL  AnnaL  Bertin. 

I.  c.  Aniial.  Fiild.  I.  c.  p.  30j.  —  Dio  Einnillc  der  Nonnaimeii  in  Pfiedand  ond  den  benachb. 

Liiiidom  witnlerholen  sii-h  in  dcn  folgonilon  Jahrcn. 

392.  Januar  21.    Gis/un  ^ibt  dor  Kirche  zn  Werden,  zu  scincm  und  Afhaimnf  Seelenheil,  einen  Mor;2;on 

Lande$  in  Wellon.  Act.  in  Werithina,  XIL  KaL  Fehruar.  a.  \1IL  IndicL  DC  Lacomblct  Urkun- 
donl»  !  S.  28.  —  Dio  Indiction  woist  zwar  auf  das  Jahr  846,  man  muss  aber  an  eino  Zeil- 
rcchnung  donken,  nach  welcher  orst  mit  d.  25.  Miira  die  Jabrzahl  wechselL 

393.  Augusl  18.    Violf  gibt  der  Kirche  S.  Salvatoris  et  S.  Patrn  Liudgeri  m  Werden  aeh  Besitzthum 

ZU  Hestratoscothc.  Act,  in  Wcrilhina  XV.  Kal.  Scpt.  847.  Licomblot  UriLUUdenb.  1.  S.  28.  — 
Dic  in  dcr  I  rkiindo  ponanntcn  Pensonen  ;dcr  Gcschonkgcbcr  Wnff  solhst,  dor  nntrr  dcn  Zcii- 
gen  gcnauntc  Vogt  Meganhard,  dcr  Schreiber  Liudbald,  welche  uiio  um  diesir  Zeit,  wicwohl 
der  zulctzl  genannte  m  dieser  Urkunde  zuerst,  vorkoramen)  maeben  ea  wahischeinlidi,  dasa 
dic  Sclienkung  wirklich  in  das  angC!;ebeno  Jahr  sohfirt .  nh;;lcich  dic  iibrigon  Datcn  (Indict.  IV 
und  lUudov.  bnp.  a.  111.)  nichl  paseen,  also  cin  spatcror  Zusatz  sein  miigeo.  Weno  lelztcree 
nicht  auch  voo  der  Etnadiahung  des  S.  Pat  Liudgcri  giit,  so  -wflrde  diese  Uriuuide  die  ecsle 
sein.  in  welcher  iMtdger,  der  Stifter  der  Kirahe  m  Werden,  zngleidi  ab  Patran  deneJbett  ge> 
nannt  i<t. 

394.  Scptoinbor.  .   Synodc  zti  Mainz,  wclchcr  untcr  andcrn  Btschuf  Baiurat  voo  Paderbom  (als  Suflra- 

gan  des  Erzbischof»  von  HainK)  beiwohnL  Schalen  A.  P.  L  p.  91. 
396.       »       .  Jfomi^,  der  Stifter  dea  Kloslecs  BMdeken.  atiibt.  Schalen  i  c  i».  92. 


Digitized  by  Google 


104 


B4B  —  891. 


818. 

39(k  Julius  !20.  Gunlhard  und  Athiltvin  vorkaurcn  dcm  Dischof  Alifrid  (zu  Miiiiiglirdevord)  ihre  Rottung 
in  dftn  Walde  Wi(hni)\v;ild.  zu  Bfluif  dcr  Kirch«  (proprium  iimn)  niona»teriuni}  zu  AYerdoi». 
Act.  in  Wcrthioa,  XUi.  kal.  Augusti  HiH,  Htoduw.  juo.  a.  R.  IX.  iiuiict.  XL  Lacomblcl  Irkun- 
denb.  I.  S.  SO.  —  DieM  Urkaade  ist  die  letzte,  in  'weldier  ein  BiBdiof  von  Miinigardevonl  in 
Vorbinduii;:  mil  dr-rn  Stiftr  Wordrn  vnrkotnmt,  da  nacb  AUfiid$  Tode  dio  TreiUiaQg  ttud  sdbst- 
stunUige  Constiluirujij^  Ucr  Abtci  Wcrdeu  cintraU 

397.  AnAariu*  (sdt  833  Enbischof  zo  HamlMii^g.  ab«r  in  Fol|^  der  Zerstomng  dtoses  Orte»  dnrdi  die 
Normannen,  Ton  dort  vortriobcn)  orhiilt  dus  durch  dcn  Tod  dos  Bischof:»  Leuderitnt  erledigle 
Bisthum  Bromen.  Vila  Anskar.  I.  c  p.  700  Adain  lir.  in  1.  c.  p.  11.  —  J^udericus  war  «iclifin 
&47  gestorben,  seine  Sli-lle  wurdc  aiier  nicht  »otbrl  vMotier  besetzt,  und  An^rius  fand  in  dor 
Besitniahine  des  BHlbunw  Bremen  SdiwieriglLeifen.  Adttn.  Br.  I.  e.  Derselbe  |pbt  dcni  A. 
\6  Jahre  zu  II>iiiibuii;  nnd  1H  /w  niciucii.  difM?  Zahl  koniint  nur  hcrau.s,  wcmi  man  aiininniil, 
dass  cr  jcdcsmal  dcn  Xbeil  eines  Jahres  fiir  voU,  aUo  ein  Jabr  doppelt  zahlt,  80  dass  iiiii  zu- 
glcich  das  letzte  Jahr  fllr  Uamburg  uod  das  ersle  tUr  firemen  ist. 

819, 

;i98.  April  22.  AUfrid,  Bischof  zu  Mtmig^evord  und  Vcrfj^ser  der  vita  Liudgeri,  stirbu  Necrol.  NVer- 
din.  I.  c.  p.  747.  —  Mil  semem  Tode  hiirte  die  VOTbmduig  des  Stiftcs  Werden  mil  dom  Hh- 
thum  Mimigardevord  auf,  und  jencs  erhiell  in  dem  jiingcrn  Hihliyiiin  (seit  8.33  BLschof  zu  lial- 
l«orst?»dt)  scinen  eigcnon  Vorstcher.  Ohgleich  niin  oigontlich  Wordon  nichl  innerhalb  dor  nltcn 
Greiizcn  Wcstfulcns,  sondern  in  Ripuaricn  hig,  so  wird  doch  eiae  forlwahrcudc  Bcriicksichlijfinig 
der  Uricniiden  dieses  Stiftes  durdi  dessen  mamiichCBdie  Verbbdiing  mit  Westfalen  gerecbilieriigt. 

850. 

399.  Kaber  Lathnr  ond  Kiinig  Luiwig  jagen  viele  Tage  biig  gemeinschaftlich  mit  wenigon  Be^eitciii  im 

Osuing-Gobiige,  nim  Beweis  ilircs  vollkommen  gulen  Kinvorstiiiidnis.scs.  Annai.  Xiuit  I.  c.  p.  229. 

4<N>.  Rorik.  cin  Fiirst  dor  Nomiannon,  dringt  niit  einer  grosscn  .\n/ahl  Schiffo  aiif  dcm  Hhi  tn  und  ilor 
Waal  vor  uud  vcrheort  Frtesland,  die  batavisehe  insel  und  andcrc  benachbartc  Orle.  KaiM.T 
Letbar,  der  ihn  vergebens  zuriidaudriingen  SQcbt.  bdchnt  ihn  mii  Dorenlai  und  einigen  andem 
Gaucn.  Annal.  Pcitin  1.  c.  p  il?).  —  Dcrinoch  wioderholon  .sich  in  don  folgondon  Jahren  dic 
Einfulle  der  NonuauQcn  in  l-Vieslaud  und  auderu  Theilen  dos  friuikisdicn  Reichos. 

4UI.  Drci  l^nipfehlungsschreiben  des  Kaisers  Lolhar  fUr  don  odlen  Saclisen  tVa/iberi,  einen  Enkd  117- 
ditkints  (vgi.  Nr.  258.  339.),  zu  dosson  Reise  nach  Uom:  \)  aii  scinen  Solin  Ludiciy,  Konig  \on 
Ilalion;  2j  an  die  Bischiife,  Ablc,  ('nafen  imd  andcre  hnhcrc  Ucnmtc  in  Iialicn;  3  an  ih  n 
Papsl  Leo,  S.  d.  —  Die»e  firiefe  kounen  kcinei'  spaleren  Zeit  angehoren,  da  8ol  sehon  H\i/t- 
bal»  Riickliehr  ans  Ualien  mit  der  Translation  d«s  bdL  Alexander  erfolgle.  TransL  S.  Atex.  ap. 
Pcrts.  Scriptor.  T  IL  p.  677. 

m. 

403.  Die  Leiduttmie  der  HeiSgon  Atcxander.  Romanus  und  Emerenttana  werden  durch  Waltbraht,  den 

l"iikcl  l\'i(inkiiits ,  3iis  Rom  nach  Sachscn,  und  zwar  nach  Wildeshausen  (ad  locum  Wigaldina- 
bus^  gcbracht.  Anoal.  Xant.  L  c.  p.  229.;  und  ausfiihrlich:  Translatio  S.  Alexandii  1.  c.  p.  673. 
sq.  —  Fdgende  Orle  m  Westfiden  worden  Ihetls  auf  der  Reise  beriibrl,  (heib  werden  sie  sonst 
in  dieser  Gescluchte  genannt.  Villa  Stenvorde  in  regione  Drctu;  p.  678.  Pagus  Tregwiti;  Mo* 
nnsteriiim  quod  didtur  Osoabnigggii  villa  Walionburst;  vilia  fioduNnut  in  pago  DerMburg;  viila 


Digitized  by  Google 


■  11  —  8SS. 


405 


Ilolzdorpr  (Iloltlorp}  in  pago  Lcrt;  p.  G79.  ViJla  Wiishcni  in  pago  Ibuhentii  viUa  IleribelUiu 
io  pogo  Uatlenin;  p.  680.  Rehtberfd;  p.  884.  Tgl.  W«dekiiid  Noten  4.  Bd.  Noi.  XXVI. 

403.  Dic  Noriiiannon  verfaeeren  Fricsland  und  dic  Niederrhcin-Gcgcnden;  von  der  Elbe  Iker  bmchen 

si)>  auch  in  Snchscn  ein.  \\o  viele  Stadte  voo  iJinea  theils  belageii.  dieib  verbrMinl  werdeiL 

Aniial.  XunL  1.  c.  p.  220. 

404.  Oktobcr  3.  Batvrat,  Binchor  zu  Padcrborn,  und  Bbchof  Uutprmd  (wahiMlieinfiGh  Uhiberi,  m 

3Iiniif;iirtU>vord;  nchnien  Thcil  an  dcr  zu  Mainz,  auf  Bcfchl  Konip;  hidwigs,  unter  dem  Vorsitzc 
dcs  Erzbi&cbofe  HrabaRUt  gehaiteacu  Synode  und  den  daselbst  gefuwten  BeiiGldiissen.  Pertz. 
Lpg;.  T.  1.  p.  411.  —  Annal.  Fuld.  i.  c.  p.  887.  tmd  AunaJ.  Sazo  L  c.  p.  67S.  selKen  irrthlbalidi 
dicscii  Convcnl  in  dn.s  Jahr  H')2 
40i>.  Deccnibcr  ii.  Hio  Flir  li  tilf  EnTii-Drii  und  Geva  widmcn  ihr  Casfnim  Frcckcnhorst  mit  dcm  dabci 
gclegencn,  von  ihncn  aiisgrrodctcn  Wulde  und  andcrn  Giilem  zu  Utomar,  FbaroDdorpe,  Foberg, 
und  dem  Zohcnicn  in  rcfiiono  Ravcnsporx.  ihcib  cnm  Unterhalt  ciner  Congreiiaiion  von  Prie- 
stern,  \\<\i  lir!-  f.ihfniihis  \urslrlu'ii  snll.  thi'iK  /u  oinom  Nnnnfnklostcr ,  welche.s  Cciyi  zcidcbcns 
regieren  wlll,  an  dcrcn  Stcllc,  nach  ihrcm  Todc,  IhUUilda  trctcn  tK»ll;  alies  mit  Einwilligung 
dc»  Bischofs  Ludberi  zn  Mimi^aFdevord,  in  Gegenvartdeflselben,  so  wie  dea  Sch<riasticu8  mano, 
dcs  Cu^tos  Chuoumdus  und  sammUichcr  Briidcr  dasclbst.  Act.  in  ecclnia  in  Hunigiarde,  prid. 
nali\.  D.  .N.  Jcsu  Chnsti  n  8';i  Kindlin£;or  M  B.  2.  B.  rik  S.  9 
Eben  dicser  Etntrord  Mrhciilvtc  scinc,  auf  dcr  siidlicbcu  Scitc  der  Lippe";  gelegenen  Giiter  an 
da»  Kloster  Fulda,  wozu  Konig  Ludwig  acine  Beslatigung  ertheilte;  dat  Wonnat.  iX.  Kal.  ApriL 
(ofanc  Angabe  drs  Jahros  .  Schannal  Corp.  Tradit.  Fuld.  p.  2U5.  —  Fridewart  iibergab  dem 
Kioslrr  Fiiidn  dic  Giilcr  iirei^art»,  me  er  sic  von  dicscm  cmpfangcn,  mit  Ausnahlpe  einer 
IIovc  an  dcr  IJppe.   Ibid.  p.  303.  Nr.  78.   Dronkc  TradiL  Fuid.  S.  tOO.  Nr.  91. 

4U().  Kouig  Ludicii)  bcgibt  sicb  oach  Sacbseo,  um  dic  Bescbwerdco  dcr  Saciisen  ui>er  angcrccbtc  Ricb- 
tcr  sdbst  ZQ  untennchcn  ond  bcizulegro,  und  seine  eigneu,  ihm  cnizogcncn  Guter  xuriickza- 
Rchmcn.  Zu  dic;>cm  luidc  hiilt  er  cine  allgemcinc  Vcrsamniliin!:  zu  Mimida  (Miiidcn)  «ui  4ler 
WVsrr.  Von  hier  zicht  cr  pcr  Angros,  llarados,  Suabos  ct  Holi^-ini^ds  il.  ii.  diiri  !i  Kiigern, 
duich  dcn  llardcgau,  dcu  ScbwabcDgiau  und  dcu  Uohsigau}  nach  Ihuringcn.  Annai.  Fuld.  I.  c. 
p.  3<iS.  —  Es  ist  bemerkenswerlh,  Sua  lA»  die  Bewohner  der  versdiiedonen  Gone  iioch  f^eieh- 
.sam  uls  cIk-h  so  cinzi'!!!*'  Viilkcrsrfiancn  Iiczciclinct  \\r'-lfn,  wnrans  sich  foljjcrn  liisst, 

doitii  dic  Eiuthcilung  dcr  Gauc  kcinchwcgs  cinc  willkiirUchc  iunricbtung  war,  «ondorn  auf  don 
alten  Volk9-  und  Slammesgrenzen  beruhte.  Waa  den  ohigoi  Tenammlongsort  belriffl,  so  sull 
awar.  nach  Andcrcr  Mciiiung,  dcr  aueh  L<>(k>l>ur  krit.  Bd.  8.97.  bcistimmt,  unlcr  .Mimida,  odcr 
luich  i'incr  nnrlcm  Lps;irt  N!T'n:i,  dcr  Ifof  Nicmc,  am  Einllusso  dcr  Nicmo  in  dic  Wrscr,  auf 
dcsscn  Grundc  das  Kloslcr  iluri-lcid  crbaut  wunic,  zu  verstchen  sein;  da  «ber  dor  voruclunslc. 
fiir  diese  Heraung  geltend  gemachte  Grund,  dasa  NKme  in  fi^iain  gdogra,  auch  liir  Hindcn 
plt.  so  diirfic  fiir  ilicscn  Ori,  nls  dnn  bedeotenderen  und  zn  einer  grossen  Ycrsanunlung  offcn* 
bar  govignetcrcu,  zu  ealschcidon  »cia. 

407.  Septcml)cr  47.  JtaifunidiiM,  Budiof  zn  Paderiiom,  atiita.  Titn  Meinw.  L  c.  wdche  dem  Bischof 
Badurad  eine  48  jliliriga  fi^i^emi^  phtr  wooach  sdn  Tod  ia  dteses  Jahr  Ukn  moas.  Todesiag 


*)   AnUatl:  in  pigo  Dorcrifwe,  «ird  a.  a.  O.  wohl:  pago  Boroctra  (in  irg«ad  eiacr  dtr  in*Qaictif«Iti(ea  Formen, 

«dchcr  «lieMr  «amm  tUk  lewlwiebew  Ml0  is  lem  iriB. 
IU|cita  kiit.  WcMM.  14 


Digitized  by  Google 


m 


SSl  —  tftS. 


noch  dem  Necrol.  Padcrborn.  ebeii  so  Necrol.  Abdinghov.  b.  Schaton  A.  P.  I.  p.  ■101.  Nach 
Aonal.  Saxo  1.  c.  p.  812  soll  Badwad  «chon  851  gestorben  sein,  wm  aber  wiricfatig  irt,  da  er 
noch  itn  Oklober  851  der  Syoode  za  Mainx  bonrobDte  (i.  Kr.  i03.).  —  Sein  Nidifolger  isl 

Lifilhard, 

408.  Dccoml«T  8.    Kbnif;  Luduig  schonkt  dom  Klosler  Rerifurd  Giilcr  ru  Kclveri  im  Gau  Grainga, 

\s<'lch('  Graf  Hrodrad  vorhcr  zu  Lchcn  gchaht;  fcrner  zu  Lodre  tind  Arplngi  im  Gu  Sadter- 

iif>ri:i:  nnd  bcwilli^l  ilriiis.  llicn  dir  rt(-ihr'it  von  allcn  frcnidcn  GcrtVhtfn.  .\c\  in  monnstcrio 
Hcrifurd,  VI.  Id.  Dcccmbr.  a.  H.  .\IX.  Jiidict.  XV.  Schaten  A.  P.  1.  p.  109.  zu  867.  mil  der  lal- 
echen  An^be  a.  1.  XXIV.  (XL\.} 

(8;ii— 88i.} 

409.  Ein  Edlcr  .Namcns  Sidag  hatte  schon  vor  Uin|;crcr  Zeil  i}va(i  klcinc  bcilzemc  Kircho  gcbaut  und 

Dfbst  dcm  drillen  Theil  scincr  viilcrlichcn  Erl^ter  im  Gaa  Alrannfio  dem  Ksthuro  PadoTbom 

iibcrf^cbcn.  Da  jonc  l!i  iric  Kin  lii^  fhm  rin^iiiiT  tlrohtc,  .so  b.iulcn  Siijiiijs  Frljcn  dnfiir  cino 
«teijiernc^  Bifichof  Liudliurd  von  Padcrboin  wcihlc  die^^eibe,  und  bci  dic^cr  Gclcxenboit  wurdu 
deren  1!berK»l>c  an  das  Siift  Padcrbom  cmeocrt.  —  Die  midatirte  UrkmKfe  ;;chnrt  in  dcn  an- 
gcfjebcncn  Zcitranm,  in  wclc-hcm  Bi.<ichof  /.iudhard  dcm  Stiflc  Pndorborn  \ur-i  ind.  In  Wif^ands 
Archivo  5  B  S.  130.  und  ScibcHy:  rrknfnh nt)  I  S.  ii.  vvird  irrtblimlich  irnd  ohne  Grond  Bi- 
achof  Memu^erk  aU  .Autisilcllcr  dcivlbcn  angcnommcn.  (XX.^ 

853. 

410.  Grossc  Uungersnoth  in  Sachsrn.   Annal.  Xant  I.  c  p.  229. 

411.  Hai  S2.    Koni^  Ludwig  bciitiitigt,  auf  Itittcn  dcs  Abtes  lf'arint/«  zn  Corvey,  dic  Privile^en  dcr 

von  scincin  Vatcr,  th  in  Kaiscr  Liidtrig,  p;<'f.Tiin(!cfcn  Khi.stcr  Corvcy  und  Ilcriftird,  wt  t.  hcin 
letarteren  die  AbtLssiinn  Addila  vorstchl;  bciionders  boslaligt  cr  jcnein  dic  Kirclien  zu  .Mcppcii 
imd  Eresbun^.  letstercm  die  zu  Buj^ithi  iind  llreni;  anch  bctitimmt  er.  was  don  BiwhoGMi, 
and  namcntlich  dcm  Bischorc  v(m  0.siuibriick ,  bci  dcn  jahrlichcn  Kin  hfiivisiUili<m(»n,  aii  !  ln  ns- 
mitfoln  gclicfcrt  wcrdcn  soll.  —  Von  dcm  damals  lcbciulon  Hisclu»!  vim  Osnnbriick,  imzbert 
(vgl.  Nr.  363.J,  wird  bei  dicscr  Gclc^enhcil  gcsagt,  daja  cr  alt  und  krdnklich  sci.  —  Act.  Fraa- 
oonofofd  XI.  Ibl.  Jon.  t.  R.  XX.  bidict.  1,  Schaten  A.  P.  L  p.  95.  MSser  O.  G.  L  S.  400.  s. 
\V  Vlll  S.  7  (.\XI.) 

U2.  Septcmber  16.  tiadowart,  Biacbof  zu  Mindcn,  slirbt.  —  Uuairic  winl  scin  Nachfolgcr.  AonaL 
FUd.  L  e.  p.  SM. 

m 

il3.  Daiii.sche  (Normannischc)  Secriiubcr  vcrbeercn  dcn  an  Sachscn  angrenzcndcn  Ihcil  Fncslaiul& 
AumL  Bertio.  L  c  p.  448. 

855. 

ili.  Die  Nonnannon-Ffirstcn  Jloriilr  und  Godefrid,  wekhe  dnrch  hmcre  Unmhcn  in  Hirer  Rehnalh  bewo- 
geti  wurden,  Friesland  zii  vcrlasscn,  kehron  dahin  zurUdi  nnd  tM  lKuiptcn  .sich  niclil  nur  in 
Pnrp^fnt.  simth^ni  bcniiichtigcD  sicb  auoh  voo  hier  aas  des  grSsBlen  Ihetles  von  Friesland.  An- 

nal.  bertto.  I.  c.  p.  4i9. 

415.  IBr  20.  Kiin^  Zudtc^  schcnkt  dem  Xloater  Corvcy,  aar  BBten  des  dortigen  Abies  Ifartims  die 
kSiu^icbe  CeUula  nsehboeki  ini  Gan  Leri,  mit  BeAmng  von  aQer  fremdeD  GeridMabacfceii. 


Digitized  by  Google 


407 


Act.  io  villa  £ipiJuigas  Xlll.  KaL  April.  a.  R.  XXUI.  lodici.  III,  Sctiaten  A.  P.  L  p.  97.  Falko 
C  Tr.  Corb.  p.  83.  mit  A.  R.  XID.  Inifici  XV.  tind  etneiQ  doppelten  MoDt^iniiie.  (X.\n.) 
Iltt.  Novctnber  lU.  Folcker.  vnUchlosscn  im  Kloster  (cocnobio)  Wordcn  ein  f;ci!>tlichc«  Ldm  zu  ruhren, 
si  tir  nkl  cIi(-.rrM  Klrj^lcr  sciin'  Giilcr  itn  (lau  Hamulnnd  iti  dcr  r.ra^cliaft  Wiymnnns.  und  in  dcr 
Uiituwe,  m  der  lirdrschafl  Anslndn,  nach  ripuarisclieu),  salLschum  uiid  Iriesiiicheni  Hechto.  AcL 
in  pago  Fletbetti  to  vilh  Hlara,  VII.  Id.  Novonbr.  eC  in  pago  Batoe  in  vilh  Bhf^,  IV.  Id.  No- 
m  iuIh  8;io.  llludov.  jun.  a.  R.  XV.  Indict  111  Kindlinger  M.  B.  2  0(1  Vvl.  S  19  Lu  iinililcl 
L  rkundcnb.  1.  S.  HO.  —  Die  Urkonde  i«l  nicht  our  bomerkeoswerUi  al»  dic  crstc,  in  welchcr 
von  einem  selb.st6tatidigen  KloBler  wa  Werden  die  Rede  iM,  MMideni  anch  ab  bedentsam  liir 
die  Gesehichto  des  Disihuins  Miiiisier,  welclKm  das  Siift  Werdfln  spatcrhin  alle  eeuie  GUter  nod 
Gerechtaame  ia  Friesland  und  in  der  Drentbe  verkaufie. 

856. 

447.  Septeniber  2U.  \yaniuis,  ALl  zu  Corvey,  stii!>t.  —  Adalgarius  wurde  sdD  Nachfolger.  Cod. 
iii.scpl.  Corbej.    Aiinal.  Corb.  1.  a  p.  3.   AniiaL  Saxo  L  c.  p  576. 

i\H.  Oktuber  iU.  Kiinig  Ludwig  nimmt,  aof  dio  Bitlc  dcs  Grarcn  WeJdbert.  das  Monaitcrium  Wiultes- 
bus,  wo  dcr  heilifj;c  Ale.xander  ruht,  und  das  oppidum  Wiallcshus  an  beiden  Seiten  des  Flusses 
Iluiita,  in  selnen  Sclmtz.  iiiid  befreit  dasx  lho  vnn  aller  fn  indi  n  Gciiclitshnrkeil,  die  allcin  dem 
Grafcu  WaUbett,  sciiiem  Sohne  dem  kuniglicticn  Diacoaus  Wicbert,  uad  dvren  Macltfolgem  in 
der  Hcpei-uiiu  dcs  gedncbten  Klosters  ZQstehcn  soU.  Act.  Franconoluii  XIIL  Kal  Novenibr.  a. 
11.  .\Xin.  Indict.  IV.  Kccard.  Ilist.  gciical.  princ.  Saion.  «nper.  p.  %\.  (febkrbaft.)  Zcilachrift 
fiir  \vterL  Gcisch.  u.  Allcrtbumsk.  6.  B.  & 

(856—877.) 

449.  Adalfjirfii^  .  \ht  m  rnrvey,  schliesst  oincn  Tatisrhvortm^  mil  dem  Grafen  Grrofil .  wodnrch  Iclzto- 
rer  soiiie  (iiilcr  im  Gau  Swilbcrgi  an  das  Klostcr  Corvey  ablritt,  wogcgcn  der  ^Vbt,  mil  Ein- 
wiiligung  dcr  Bnider,  ibm  doa  KkMtet»  Giiler  su  HoneiilBve  nn  Gau  fbUiingen  ttberiaaBL  Wi- 
eigiid  Tradit.  Cori).  &  89. 

857, 

420.  JKe  NonnamieB  greVen  Sndiaen  an,  werden  aber  kriift^g  nriickgetridbco.   Cbron.  de  gcsL  Nor- 

maan.  L  &  p.  533.  (i4.) 

888. 

421.  iunius  13.    Kimii;  LudiHg  schenkt  dem  Klostcr  Herivurt,  welchem  ilio  Abtissinn  /ladewi  vorslcht, 

Giitor  in  (Icn  ('..luon  Drciiii  nnd  Hornctra  uml  den  Grarscliaflon  Jlurch/irJs  tmd  ^i  nritis,  nehm- 
lich  an  dcn  Orten  Seliheira  und  Stwhcim.  Act.  Frauconovurt,  Id.  Jun.  a.  R.  XXVI.  lodicl.  VL 
Scbntcn  A.  P.  I.  p.  406.,  »un  J.  865,  mit  dcr  falscben  Indict.  XIIL  (XXIIL) 
Dio  hier  zuni  ersleiiinal  ^enaiiutc  Ab(i.ssinn  ist  ohne  Zweifel  einc  Person  mit  dcr  Iladuwy  mente 
dcvolissima,  welclie  (al.s  Wiltwc)  zum  Scclenheil  ihres  Ehenianne»  Amalung  und  ihrer  Sijhne 
Beniud  uiid  Amahmg,  ihro  Giilcr  zu  Wcrcdun,  Lpwercduu  und  Bcvcrungun  an  dasStiil  Corvcy 
achenkte.  Wiffmd  Tkadii  Corii».  &  82.     Ober  ihre  Verwandladiaft  a.  unten  Nr.  423. 

859. 

422.  Apiii  25.  Kdnlg  iMdnoig  sebenLi  <fam  Xlosler  Berivurl,  wcfohaB  die  Xbiipabn  BadiuivBic  vorBieht, 

dle  GiUer,  wekhe  FokkBri  biaher  ni  Lehen  baite,  in  den  Benofilhttu  Weaifbleii,  dcn  Ganen 

44* 


Digitized  by  Google 


108 


8tO  — BI4. 


GraiDga  uod  Threcwiti,  und  dcii  Grafiichaflcn  Burchardt,  WaUberts,  Albrics  und  Lettta.  Act. 
Fraoconovart»  VIL  Kal  Haj«  a.  IL  XXm.  Indici  m  Scbaten  A.  P.  p.  408,  zu  868»  nil  dcr 
fiilsdicii  Indict.  XIV.  Falko  C.  Tr.  Corb.  p.  800.,  flsit  obeo  dieser  rabeheD  loifieiion.  (XXIV.) 

t 

880. 

483.  Mit  BewiHigung  des  KSnigs  Kari  von  Westfranken  wird,  anf  BiHen  der  XblisBHni  BtOms,  einer 

Tochtcr  flfr  lifil.  Ithi ,  Mditc  ilcr  Ablp  Arhlfmrri  m<\  Wala,  und  Srliwcsicr  d<s  Ahlcs  Wari- 
tmf,  dcrcn  Orudcr  Vobbo  in  Dicnslen  des  Kcinig^  Knrt  sland,  dcr  Leichnara  dcr  heil.  Puiaana 
in  das  Klostor  Herrord  gebracht.  Tians).  S.  Posinnnp,  ap.  Leibnil.  Scr.  R.  Br.  T.  !.  p.  481. 
und  im  .Vuszuf^c,  Pciiz.  Scriplor.  T.  II.  p.  682. 
i24.  Mai  Stifliin:;  df»s  Xonncnkloslcrs  Rossi  lnor  Hrtrschrok,  Ilcrxchrok^  durch  di  ■  111^  Waldburg 
uud  ilirc  Tochtcr  Duda,  mil  Gcnchmigung  dcii  Bistchok  Egbert  zu  Osnabriick.  1-act.  XV.  KaL 
Jun.  a.  860.  faidicl.  IV.  Kindlinser  M.  B.  8.  B.  Urlt.  S.  88.  Moscr  0.  G.  1.  S.  441.  s.  W.  Vm. 
S.  9.  (Dic  Iiidiction  isl  wahrschcinlich  in  dcr  AbsLlirin ,  aus  wdchcr  dor  Kindliny;cr'schc  Abdruck 
gcflosscn  ist,  unrichlig  aog^eben.)  —  Die  obca  gcuaoole  Duda  wurdo  dic  crsic  Abussinn. 
Jlcnscicr  mscpt. 

861. 

425.  fiischof  Liulbert  zn  Mimigardcvord  beschenkl  dtu»  Klostcr  Frikkeuburst  mit  viden  Roliqaien  dcr  Hci- 
l^n  Bonifiieius,  Maxinraa,  Eonins  imd  Antonina,  vm  der  Krippe  nnd  dem  Gnibe  dcs  Hefm 
uud  von  dem  bei  der  BinuDeJrabrt  zurildLgelaasenea  Stanbe  aeiner  FOsae.  AiuiaL  XanL  L  c.  p.  290. 

888. 

456.  Die  neue  Kirdie  S.  Pinili  bd  Corvey  an  der  Weser  wird  dngewdbt  Annd.  Corb.  I.  c.  p.  3l 

864. 

457.  Die  Normannen,  nachdem  sie  in  Friedaind  Dorestat  nnd  etne  andere  Stadt,  in  welcbe  ricli  die 

Friesen  ^cfluchtct  hallcD,  cerstorl,  nnd  dabei  viele  der  letztcrcn  gottidtei  und  gefiuigen  genoai* 

mcn ,  (IrinfTPn  im  Januar  zu  Srliifrf*  dfn  Rhrin  niifwiirts  f^rircn  rnln  vor,  rorstorpn  iintcrwc!^ 
Xanlen,  bofcstigcn  cine  nicht  weit  davon  gclrgcnc  kieine  Hhcin-lnscl,  und  komincn  bis  nach 
Neosa.  K8n^  ZolAnr  lieht  ibnen  von  der  einen,  und  die  Sadiscn  von  der  andera  Sdie  des 
Rhcins  her,  onlgegen;  die  lolztorcn  orlnnsion  rinii;!'  Vorthrilo  iibrr  dit'  Nnminnnon  niid  tiidton 
eincn  ihrer  Fiirsten  Namcns  Calbi,  worauf  die  NormaDocn,  um  dcn  1.  April,  sich  zuriickzichcn. 
AnnaL  Berlin.  1.  c.  p.  459.  (znm  J.  863).  AnnaL  Xant.  L  c.  p.  230.  Gbron.  dc  gost.  Nomiann. 
L  c.  p.  833  (25 ; 

458.  Noventh  10    'Kiinis  Lufhrig  liostatigt,  auf  dcn  Antrag  dcs  Bischof  £V;i"ier<  zu  Osnahriitk.  und  in 

Folgc  dcs  Dcschlusscs  eincr  I"  lirstcn  -  Vcrsammlung  zu  Frankfurlh,  die  Privilcgicn  dcr  Kirche  zu 
Osnabrudc,  besondera  in  Ansdiung  ihrer  Zehenlen,  hinsiebcllch  dercn  sie  dnrch  die  Sdiuld  dea 
Graren  CoMo  und  des  BLschofs  Gosbert  —  dcnen  dic  Vcrwaltung  dor  Kirche  uhertragen  wunle, 
als  Gosiiin,  wcgen  seiner  Unlreue  gegcn  den  verstorbenon  Kaiscr  lAtdwig,  .soinos  Dislhunis 
enLsctzt  und  aus  dcmsclbcn  cnlflohen  war  —  in  ihren  Rcchtcn  vcrktirzt  wordcn.  .\ct.  Mogon- 
tia  dvitate,  IV.  M.  Noverabr.  a.  R.  XV.  Indict.  XII  SandhnfT  I.  c  p.  Vin.  Mosor  O.  G.  l 
S.  413.  s.  W.  YIIl  S  10.  —  Aiich  in  dicscr  Urkundc  wiii]  ilic  Falicl  wicilcilioli .  il.i^s  A'nr/ 
der  Grossc,  auf  Bofchl  dcs  Papstcs  Adrian,  Osnabrtick  als  dic  crstc  bischoflichc  Kirchc  in 
Weslihlcn  gcstiltet  nod  mit  Privtlegten  versdien  babe,  wdcbe  Bisdiof  ^gibert  sogar  von;olcgt 
habcn  solL  Entweder  war  abo  danals  dfese.FUMi  adion-in  UBdauf  geselzt,  oder  audi  die 


Digitized  by  Google 


409 


voriiegende  Urkunde  muss  zu  dpn  crrlirlil^^tpn  gerechnpt  wf»rd<>n.  I>a<!<?  letztcres  der  Fall,  crgiht 
sich  iiicbt  nur  aus  ibrcm  vcrdachligcn  luiialto,  wclcher  sich  auf  dcn  bckanutcn  Zebentstroit  init 
Correy  imd  Ilervord  beneht  mid  init  den,  noch  im  Origioide  voriiandeoen,  abo  nnleugbafett 
Privilcgicn  dieser  Slifler  in  direktem  Widerspruche  stehl,  sondem  auch  aus  der  wIilcrsprcclK  ii 
dcn  Zeitrechnung;  denn  im  November  86i,  wohin  dic  Indiction  gehbrt,  kann  lAdwig  nicht  in 
Hmni  HDWCScn  sein;  aach  passt  da»  anjj;cgcl)cnc  Rcgicrungsjahr  aicht  in  eme  eo  spiite  Zeit, 
nnd  der  Aht  Radleictis.  in  des&en  Namcn  dic  Urkunde  recognoscoi  isi,  iiiiiss  damals  langst  todl 
fjfwf^scn  srin.  da  cr  scit  S">2  niclit  inchr  in  Urkundcn  vorkommt;  dcshalb  aber  dio  Urkundo 
in  ein  truhcres  Jnhr  zu  sctzen  |,(iic  indiclion  wiirdc  auch  auf  849  passen,  luxl  Bohmer  Reg. 
Karal.  8.  78.  Nr.  7M.  hat  die  Urii.  obne  eraiGhllichen  Gnmd  m  das  lahr  8M  geselzt}.  geht 
noch  weniger  an,  da  BisGhof  Gaxfierf*  dessen  bier  ab  versunbsn  gsdadit  wird»  nn  J.  SSiS  nod» 
lebte  (s.  ».  444.). 

863. 

420.  Fcbniar  3.  Anskariuf,  (!cr  «^rstc  Erzbischof  zii  nainl)iirj;  nnd  .Apostel  des  europaischen  Nordens, 
dor  friiher  in  den  Klust<^rn  Alt-  und  Ncu-Concy  ais  Mbnch  gclebt  batte  (V|jL  Nr.  343.  u.  397.), 
stirbb  Adam.  Brem.  L  c.  p.  43.  CT.  vHa  Anskar.  I.  c.  p.  683.  sq.  Dss  Todesfshr  aadi  Anns). 
Corb.  I.  c.  p.  3.   Annal.  Saxo  I.  c.  p.  578. 

430.  Ani  Tapo  dcr  nc|in<itinn  drs  hcil.  Anskarius  wurdc  fiimbfrt,  der  auch  in  Corvcy  gpbildet  war, 
cinstiiiiiiiig  zu  seincin  r^achfolger  crwahlt  Thiadricus ,  Bischof  zu  Mindcn,  und  Adaigarius,  Abt 
wa  Gorvey,  fiel^teten  deoselben  zrnn  Kaiser,  wo  er  die  Belehnang  mit  dem  BiNhoraslabe  em- 
pfing.  Drrsclbo  Rischof  voii  Mindcn  \ind  Bischof  Liudhard  von  Padorbom  as.sistirtcn  narhher 
bci  sicincr,  durch  dca  Erzbischof  von  Mainz  verricbteten  Ordioattoo.  Yita  Rimberli,  ap.  Portz. 
Scriptor.  T.  II.  pk  770.  Adam.  Brem.  L  e.  p.  45. 


867. 

434.  Papst  .XihohMs  scndot  dic  Rcliquicn  des  heil.  iUi^iMis  iMcb  SocliseD  an  deo  fiisGhof  LiuMtrt  fm 

Miwigardcvord;.   AnnaL  Xant.  L  c.  p.  232. 

868. 

432.  BiBChof  liudbnt  zu  MimigarJevord  verwaltet  um  diese  Zeil  den  bstlichen  Tboil  dcr  Diocesc  des 

suspendirtcn  Erzbischofs  Guntariita  von  Ciiln,  jedoch  ohne  die  Ordination.  Ann.  Xant.  1.  c.  p.  233. 

433.  JuliiM  4.   Kbnig  Ludwig  scheiikt,  auf  Verwendung  seincr  Gemahlinu  Benma,  dem  Klo^r  llcrivord 

die  Hbf»  Ovenmberg  md  Uudwmeadiorp  hii  Gau  Angereegowe,  wtd  besHitigl  demHelben  zu- 
glcich  das  frcie  Wahlrecht  dcr  Alillssinn  und  die  Frciheit  von  allcn  frcmden  Gerichlon:  AtiL 
Engilahcm,  Kal.  Jul.  a.  R.  XX.XIIl.  Indict.  I.  Bishcr  noch  ungcdruckt.  i'XXV.} 
43i.  Die  Provinzial  -  Kirchenvcr.sanimlung  zu  Worms,  untcr  dem  Vorsilzc  dcs  Er^bischofs  Uudbert  von 
Han»,  gonehmigt,  auf  den  Antrag  des  Bischofe  Liuihard  von  Paderboni,  die  von  dicscm  nnd 
scincr  Srh\vr<trr  Wntdhtrg  hcabsichtigte  Stiftung  cincs  Nonncnkloslers  ni  Ilcrisi .  dic  deshalb 
goschchcnc  Eiutauschung  dicsea  Ortcs  von  der  Kircbo  zu  Padcrborn,  gcgen  ihrc  boideracittgen 
ErligutGr,  ond  die  beabsiditigle  OberweiBmig  mehrerer  Zehenten  aus  der  Umgegend  an  das  xu 
errichtende  Stilt  Act.  in  Wormatia  a.  868,  Reg.  Lndov.  a.  XXVII.  Indict.  I.  —  Unter  dcn  Bi- 
schiircn.  wclchc  anf  dcr  Synwlc  zugcgcn  warcn  iind  dic  rrknndc  nnlctscliricbrn ,  bcfindcn  sich: 
Liudbert,  Bischof  zu  Mimigardcvord;  Thiadriv,  zu  Mindeii;  LmUlutrd,  zu  Paderbom,  und  Aegibert, 
zn  Oanabriidi.  —  Sdwien  A.  P.  L  p.  444. 


Digitized  by  Google 


uo 


B6ft  —  ni. 


Eiuen  andalirten  Brief  dtis  ErzbischoCs  Bimbert  zu  Uamburg,  an  die  Abtissiiin  und  die  ubrigeu 
Juogfrauein  «u  Hereci,  8.  vUa  Riinb.  1.  c.  jk  771. 

M9. 

i3B.  Uttdaig,  der  Sohn  Khnt2;  I.v<hi-lf]v  dps  Doutsohon,  nihrt,  mil  Hilfr  der  Snchsrn,  Kriog  gfgcn  (Jic 
Wiuider  und  crlaugt  dcn  Sivg,  jeduch  uiil  grossem  Vcrlust  von  bciden  Seilcn.  Aiuial  Bertin. 
L  c.  p.  485. 

870. 

436.  Scplembcr  25.    Konig  Ludivig  scbcnkt  dem  Klofiier  Corvey  die  villa  ^JTyM"»    Act.  Aqnisgmni 

Vn.  Kal.  Octobr.  a.  R.  XXXIV.  Indict.  IIL  Schaten  A.  P.  I.  p.  420.  zum  J.  873,  mit  dcr  lai- 
schen  Indict.  VI.  XXVI.i  —  Dii.';  ^rsclienklc  Gut  mjI!  Liit/ig  im  Trier*«chen  st''m. 

437.  Der  bstlicbe  Xhcil  dcr  Kirche  zu  Corvey  wird  durch  deu  Blite  serfUfrt  Aoaal.  Corb.  I.  c  p.  3. 

871. 

438.  April  37.   Liudl/ert ,  Bischof  zu  Mimi^ardovord  (beatos  cpiscopuB  liudbertus  Saxoniae  el  filius  R»- 

puuriac)  !»lirbl.   Aniuil.  XanU  I.  c.  p.  234. 

439.  Juiuus  13.  Kijnig  Ludmg  bestaligt,  «of  die  Bitte  des  Bischoft  UvAard  x»  PMlerboira,  das  vou 

dicscin  nn<)  scincr  Srliweslcr  Wa/dburg  aus  ihrcn  Krhgtitcm  geslift-eto  Nonnenkloslcr  HerCM», 
niouut  dcj>iiCo  Giilcr  uud  die  von  dem  Bischof  ihm  iiberlragenen  Zehcolcn  in  L6nijj|ichen  Schutx. 
vorleihl  ihm  die  freie  WaM  der  Abtissinn,  uDfor  Genehmigung  de«  BI«Gho&,  und  befnut  dasaclbe 
von  der  Gerichlsbarkeii  der  kbniglichen  Beamten.  AcL  Triburias,  Id.  iuo.  a.  R.  XXXD.  IndicL  IV. 
Sch^tlfn  A.  P.  I.  p.  114. 

4iO.  Okiol>er  U.  |)cn»elbe  bestiitigt  die  durch  den  Biscbof  Thiederich  zu  Miodcn  gcschchcnc  SlifSuog 
dcs  Nonuenldoeters  in  Wonhercetorp  (Woastoii).  Act  Frauconoford  prMl  Id.  Octohr.  a.  R.  XXXIU. 
IndicL  IV.  Bidier  noch  uuBedrudEL  (XXVn.) 

R73. 

441.  Olttoher  17.  Graf  Wtdlbert  uiul  seine  Gemahlinn  Altburg  schenken,  7iim  Seelfnhcil  ihrcr  .Altem 
Wibert  uod  Odrad,  zu  der  von  ihnon  crbauten  uod  zur  Ehrc  dcs  hcil.  Alcvauder  geweihten 
Kirche  m  Wihaldeshusoi  im  Gan  Leri  ani  Finase  Hunta,  einen  Theii  ihres  Erbes,  nehudich  die 
}!anze  villa  Wihaldesliuscn  mil  allem  Zubehiir,  nebst  Kigenhiirigen  zu  llolUirp,  Holthusen,  Farn- 
lliorpe,  Estithorpe.  Ivoriihi,  Si^,  Hohan.sle(li ,  Dungestoqie,  Lullan,  llolenwide  und  Bertjhejjenon. 
unter  der  Bcditiguiijj,  dass  ihr  iiltcstcr  Sohii  IVibert ,  uach  des-sen  Tode  abcr  sein  Bruderssolui. 
vrenn  er  den  gcistlicbcn  Sland  aiiniiiunt,  und  so  forl  immer  der  niiehste  Verwandte  getsUlchen 
Slaiides,  der  Stiftnniz  vntstclwn ,  iiinl  (lii'-.c  nic  in  \scltlirhc  lliindo  konimcn,  wcnn  aber  keiner 
aus  der  Veruandbchalt  dcs  Stiricrs  vorhandcn  ist ,  das  Kapitel  (familia  S.  Alexandri;  aus  sciiwr 
Hitto  den  Vorsteher  tvahlen  soO.  AcL  m  -villa  Wigaldightu  XVI.  KaL  Novembr.  872,  a.  R.  Lndov. 
XXXII.  Indict.  V.  Eccai-d.  Hist.  g(>neul.  princ  Sax.  ftip.  p.  20.  Falke  G.  Tr.  Coib.  p.  202. 
Zfitiichr.  f  vatfrl  G  n  A.  0.  B.  S.  226. 

i42.  .Novcmbcr  \.    Dic  Bischofc  Theodeiich  von  Mindeo,  Liuthard  von  Padcrboni,  uud  der  Abt  Adalga 
riuM  von  Corvey,  amiBliraD  dem  Biechof  Al^rid  von  UiMeshehn  bei  der  Eiuweihniig  der  Ibikn* 
Kirdie  daselhsL  Annal.  BildesL  ap.  Perls.  Scriptor.  T.  UL  p.  48.  AnnaL  Smo  L  a  p.  881. 


Digitlzed  by  Gopgle 


441 


873. 

443,  Rnodotd,  tm  Feldheir  der  Nomnuim,  der  «ch  den  Cliitaleii  iehr  fiirahtbar  gemicht  imd  beinahe 

ganz  Fricsland  verwiistct  hatie,  vnri  von  deu  nrfeMD  im  OstwgM  mit  MO  der  Smnigeit  er- 

•ichlagcn.    Annal.  X:ui(.  1.  c.  p.  233. 

444.  April  8.   Adalgariwi.  Abl  zu  Corvey,  legt  daselbst  dcn  Gruod  zu  drei  ThiirmeiL    AnnaL  Corb. 

1.  e.  p.  a 

449.  Joniiis  16.  Konig  fjtdfnf/  hr^jfnlirrt.  aiif  Wten  dos  Abtcs  Adalgarius,  «lie  Privilci^icn  drs  Slit><»s 
Coney ,  besondcrs;  di(*  Zt-hcnirreihcit  der  dein  StiAe  aniQittelbar  angohorigen  Landereioa  (maosa 
dominicati).   Ad  A(|uis^n-ani  XVL  Kal.  Jol  873,  a.  R.  XXXVJI.  iDdict  W.    Schaten  A.  P.  L 

p.  119.  (.\xvin.) 

446.  Oktobrr  1"    Pap.st  Adrian  II.  iiiniiut  dns  Stift  Cnrvfy  in  scinen  Schntz  iinil  Ix-st.itiiTt  dcssen  Giitor 

und  i*rivilogjen,  bosonders  rias  Hecht  freier  Wahl  des  Ablcs  aus  der  Congregation  des  StiOles. 
Dai  Id.  Octobr.  Lndovici  Imp.  a.  XXIV.  et  pont  Consalatun  tqua  a.  XXIV.  Indici  VL  Schaten 
A.  P.  1.  p.  443.  mm  J.  87%  Fallra  C  Tr.  Corb.  p.  734.  mit  dem  &lacfaen  a.  Imp.  XVIIL  (XXIX.) 

874. 

447.  Scptcmbor  27.    Allfrid,  Bischof  zn  Hildoshoim,  stiAet  auf  soinom  Gtrte  Aatnide  (Bssen),  zn  Ehren 

diT  hcil.  Drcioinigkoit,  dcr  hcil.  Junii^rrau  Maria  und  dcr  hcil.  Maityrer  Cosmn*;  «nd  Damianus, 
einc  Kirchu  und  oin  FrauenkJoster.  Act.  apud  Coloniam  civitatem,  in  ipsa  dte  dedrcalionis  ba- 
sificac  S.  Pclri  V.  Kai.  Octobr.  877.  HhidoviGi  Reg.  a.  XXXV!.  Schaten  A.  P.  L  p.  418.  anm 
J.  873.  Lacomhlet  lirkuniicnb.  1.  S.  34.  —  Unler  den  Zeugen  bclindcn  sich  die  Bbchbfe  Thie- 
dnich  zii  Mindon,  Uulhard  zu  Paderborn,  IWdirp-im  m  Hfilberstadt,  Boldolf  zu  Mimigomafurd, 
und  Eilibrfl  zu  Osnabriick.  —  Die  Jahrziihl  877  nti  Datuiu  i»t  ein  Scbreibfchlcr.  da  die  Ein- 
weihung  der  Domkirchc  zo  Cobi  ond  die  damit  verhnndene  grcme  Synode  der  EndiiMhlire  zu 
Hainz,  Trln  .  Ciiln  und  ihrcr  Sufrrapinrn  ini  Seplcmbcr  874  statt  (uicL  Vg|l.  die  Urknnde  dea 
Erzb.  Littdbert  zu  Mainz  bci  Lacoinblet  a.  a.  O.  S.  32. 
Von  dem  nnter  dcn  Zeujicn  gcnannton  Bischofe  Botdo^  zu  Mimi^ardevord  findet  neh  weiter  lceine 
Naohricht.  Man  hiilt  ihn  gcwohnlich  fiir  oino  Pcr.snn  mit  dom  Bischof  J?(v/r>/A/,  liossen  Todes- 
tajs;  <hft  Norrrtlo^num  eccl.  maj.  Monn<ior  mim'|iI  auf  d.  23w  Mitm  aetzt,  dessea  Todeqahr  abor 
uubckcinnt  Jriihestcns,  uach  dem  Obigcii,  875^  isL 

87o. 

448.  Wilibert,  Erzbiscbof  zu  Cuki,  iicorkundot,  dass  cr  dio  Kircbe  zu  Werden,  wclcbe  dcr  hcilige 

Confessor  Ludgmtt  daseHwrt  nnitoranmcn ,  ond  wdche  oachhcr  von  demen  Neffen,  den  Biachofen 

Bildiijritn ,  Tltiuhjrim ,  Gerfn  \';fn/l  und  denen  Bmdcr  Hildigrim  ferner  erhalten  wonlcri, 
^'rnu'in>('li;if!!i<l!  rnil  dom  Ui.scliof  Ililrluinm  fjowciht.  uiid  dorsclbcn  riiliicnilc  Villcn  ziii:<'lc^t 
habo,  wclchc  dahin  ihrc  Zchcntcn  cntrichlcn  und  zu  den  Synodon  konimen  sollen;  nohmlich 
Uamme.  Hesuige.  Fusnakken.  Rotberf^,  und  wati  swischen.dieMn  Orten  lie||;t;  mit  der  Bemer- 
kun^,  dass  zu  dioscr  Slirtiiii;^  nirlits  ^"Iiiirc,  als  das  Erbo  dcs  hcil  f.udijflr  und  sciner  Vor- 
waiullcn,  und  die  Geschcnkc  frommor  Loutc.  87.5.  Nioserl  M.  U.  S.  II  S.  7.  ex  Mss.  Kind- 
bngcr.  T.  XXiV.,  wo  aber  der  Erzbischof  irrthumlicb  Wilhebn  genannl  wird. 

877. 

449.  Januar  7.   Adalgarius,  Abt  zu  Corvcy,  stirbu   Cod.  Corb.  mscpt.  und  Annal  Corb.  1.  c.  p.  3. 
480.  Hai  ft  KQnig  Ludieig  der  Jiingere  nnnmt,  anf  die  Bitte  des  Biachob  BHdigriin  von  Balbecsladl» 

daa  Kloster  Werden  io  aeinen  Schntx,  bewiUigt»  dasa  dieaer  Bischof  «adebena  daawlbe  regie- 


Digitizea  by  LiOOgle 


443 


»1Y  —  S94. 


rcn,  uacb  seioem  Tode  aber  deii  Briidern  da^elbst  die  freie  Wald  ibres  Ablcs  zostehcn  soU, 
imd  befreit  es  von  «Iter  frenden  Gertchlsberkeit.   AcL  BiMiiat  XL  KaL  lim.  877,  ft.  R.  L 
dict.  X.    Sthiilen  A.  P.  L  p.  Mi.   Liicomblet  Urkundcnb.  L  S.  3«. 
September  U.  Jlumcmttr,  Abt  xu  Corvey,  sttrbt.  Cod.  Corb.  iii8C|»t.  and  AbdbI.  Corb.  L  c.  |».  3. 

879. 

VSSt,  NoTOinber  9.  Aeo,  Abt  zu  Gorrey,  oiAL  Cod.  Corb.  inscpL  et  ADoal.  Corb.  L  c  p.  3. 

880. 

453.  Febniar  2.  Ilorzog  Brvno  von  SachMsn,  der,  anf  Berehl  des  Koni^  Ludictg,  den  in  Sachsen  ond 

Friesland  ein^cdrun{;cn(»n  Normannpn  entf^pppn  i;egan«;ftn,  aber  durch  plotzlif  [itossp  Chor- 
schweouuuug  (wahn>chcialich  dcr  Elbe,  in  dcr  Gcgeod  von  Uambui^)  vcrhiiKlert  wordco  wur. 
sein  Heer  io  ScMacfatordnanf;  «ufrnstdlen,  erieidet,  in  Folge  dieMs  Hisgescliidts,  eine  scliwere 
Kicdcrlagc,  wobci,  ausser  (Icin  IlrizM^  s(;lb$t,  dic  Bischofe  Thiotiich  von  Mindcn  und  Mumvart 
von  lliUlcslieini ,  niehrere  Grafen  und  an«lcrc  vomehine  Personcn  dcn  Toii  finden.  Annai.  Fuld. 
■  1.  c.  j).  393.  Widukind.  L  c.  p.  4£5.  (cap.  i6.}  Thictiuar.  L  c  p.  750.  (^cap.  15.)  Ilchnokl.  L 
c.  p.  343.  (cap.  VIL)  —  Uber  den  Oit  dieser  aai^iiGldictien  Sddachl  vgl.  Wedekiod  Noten  1.  B. 
Not.  XXIX  —  Dcn  2.  Febr.  als  Todeetag  de»  Bi8dio&  HmdmA  m  MindMi  hal  aucb  das  Ke- 
croL  MocUeobecc. 

881. 

454.  iuaiu>  ">    Konis  Ltdlu-ifi  bestatigl,  anf  Bitten  ilcs  Bischofs  Liulhai-d.  die  Pri\ilcgien  flcr  Kirche  ?.u 

Piiclcrbom.  Act.  Franconofurt,  iNun.  Jun.  881,  a.  R.  V.  Indicl.  XUL  fii&bcr  noch  ungedrucLl. 
(XXX.) 


4lfi.  November  6.  Kaiser  lCarl  111.  (der  Dicke)  nimnit  das  Stifl  Corvey  b  sdnen  Schutz  nnd  bestiiligt 

ihin  alle  Freihcitcn,  so  wic  sif  (lic  rrankisehen  Kirchen  haben.  Act.  Wtjmiatia  civitate,  VIIL  Id. 
Novembr.  883,  a.  Imp.  U.  IndicL  XV.  Schaten  A.  P.  L  p.  m  Falke  C  lr.  Corb.  p.  735. 

884. 

486.  Dle  Normannen  —  die  seil  881  grossc  Verhccrungcn  in  dcn  Niederlanden  und  am  linken  Rheinufer 
bis  nach  Tricr  angcrichlcl,  und  882,  nach  cincm,  mit  dcm  Konig  iAulwig  geschlossencn ,  fur 
diesen  sehr  nachlheiligen  Frieden,  noch  Deventer  orobert  und  zerstorl  hatten;  .<UMial.  Fuld.  L  c. 
p.  395—397.  Ann.  Vcdasl.  ibid.  p.  6t0.  Regin.  Chron.  L  c.  p.  592.  —  falleo  io  Sacbsen  ein, 
wenlcn  abcr  durrh  (lcii  Giafrn  ffrimich  und  den  Bischof  Am  mit  Hilfe  dcr  Obtfrankcn  siuiidi.'- 
gciichlajjen ,  jedoch  uiit  grosscm  Vcrlusle  von  beiden  SeilcD.  Annal.  Fuld.  L  c.  p.  399. 

457.  Mai  i.  Hvthard,  Bbcbof  ta  Paderborn,  slirbL  Todestag  nacb  Necrol.  Heris.  b.  Scfaalen  A.  P.  i. 
p.  131.  —  Mach  der  Vita  Manu-erci  1.  c.  p.  518,  welche  diesein  Bischof  nur  einc  26jiihrij;e 
Regierung  zuschreibt,  wiirflo  scin  Tod  in  das  Jahr  878  fallen,  welchem  zipmlich  luihe  konimt  iid 
Aiuial.  Saxo  L  c.  p.  o84.  iiui  877  sterben  lassl;  beides  ist  jedoch  irrig,  da  i.'im  noch  881 
(s.  Nr.  484.)  die  MvBe^en  aeines  BisthnmB  beslSliKt  wwden;  md  dSe  &»aiiinien8tiniminig  mit  den 
in  (h-r  Vit.  Meinw.  selbst  angCi^-chciu^Q  und  .sonst  iiikimdlich  nachzuwcisonden  Regieruns>jahrcn 
dcr  folgenden  Bischofe,  roacht  es  DOlhwendig,  zur  Verbesserung  de«  obigen  Veroehcns,  dcr 
Begienuig  des  BischoiSi  LiiUhard  Dancf  toh  9i  Jabran  manfflLannan.  S«i  Nadifolger 
ist  A«e. 


Digitized  by  Google 


»B5— 8«T.  113 

885. 

468.  Dte  XomMnnen  Meio  ab«nnab  in  Sadueo  eh;  dit  SadiMD,  die  ihneo  in  m  geringer  Anxalil  ent- 

«o.non  j;ohiMi.  werden  onrangs  geschliijicii ;  da  sich  abcr  dic  Nonnanncn  iu  der  Vcrfolgung  zu 
wcit  voa  ihreo  Sdiiirea  enlferoeo,  fallcii  ihucn  dic  Friescn  ((|ui  vocantur  Dcstarhcnzon)  in  den 
Riicken,  erkampfen  in  Gemeinschafl  mtt  den  Sachsen  dcn  Sieg,  und  bcmachligeu  sich  der 
Schifle  dcr  iNoriaannen  mit  einer  uheraus  rcithcn  Bcule.  Anna).  Fuld.  1.  c.  p.  40i. 
439.  Dccember  8.  KaLscr  k'arl  111.  bcwillipf,  anf  Vcrwcndung  dcs  Bischofs  Biso  zu  I»adcrboni,  dcm 
durtigcn  Kapilel  dte  frcie  Wabl  de$  Bischofs  aus  seiuer  Mitle,  weiui  »ich  da  dazu  Witrdiger  ia 
dcniBclbon  findet  Act.  Frankonorurt  VL  Id.  Decembr.  a.  It.  IX.  Imp.  V.  Indict  10.  Vita 
Meinw.  I  t  |>  "320.  —  Scliaten  A.  P.  I.  p.  13(1.  sehreibt  dicse  wahrschcinlich  an  die  Stello 
vcrlorcn  g(>gang(>nen  Origiiuils  voa  ibm  »clbs>t  Dachgektiiistelle)  Urkaode  iioch  dem  fiischof 
Liuthard  zu,  und  gibl  im  Datum  VI.  Id.  Septembr.  aiL 

460.  Einvcibung  der  drei  Thtinne  zu  Corvey.  Annal.  Corb.  1.  c.  p.  3. 

88C. 

461.  Scptember  43.   1Vit^m$,  Bischof  zu  Minden,  wird  ervcUageB.  AnnaL  Corb.  I.  e.  p.  3.  Annal. 

Hikl.  L  c.  p.  50.  {zom  lahro  885).  TodeMag  nadi  Nccrol.  Hoelleabecc. 

887. 

463.  Febroar  1.   Egeba  t,  nisehof  zu  OsiabrOdc,  slkbt.  Todeelag  nadi  Neerol.  Ofliabrag.  —  Ha«er  0. 

G.  I.  S.  'IM).  ^ibt  unrichli.:;  HSV  als  Todesjahr  an.    Vgl.  die  fol.2  B^mcrkun^. 

463.  Aprii  i.   Provin/iiil-Synodc  m  C6lu,  wclcher  unlcr  andom  dio  Bi&chure  i^  u/fhelm  von  Mimigorde- 

vord  nnd  Dnmjo  von  Mindcn  beiwohnen.  Letzterer  wnrde,  als  ncngewahlt,  anf  dieser  Synode 
pcweiht.  Ihtrtzhcirn  Coiu  il  Gennan.  T.  II.  p.  ;)G<i.  (wo  abcr  dic  iibngcn  chionologLschcn  .^n^a* 
bcn:  Caiali  Imp.  a.  VIII.  Indicl.  III.  unrichlig  >.Itiil  -  Da  ;mf  dicser  SmhxIc,  kcin  Hisrhnf  von 
Osiiabruck  vorkoramt,  so  ii>t  zn  schlicsscu ,  das.s  diescs  Bi^tliuni  ebcn  dainals  durcb  dcn  Tod 
Egebertt  erlcdigt  nnd  noch  nicht  wieder  besettt  war,  wie  denn  audi  der  folgcnde  Biadiof 
h:<ii!mnr  niif  allen  naddierigien  Synoden  dem  S.  Dntogo  von  Minden  b  der  Andenuiiat  nachzn- 
stchcn  pflc^L 

464.  Hai  7.   Kaiser  KaH  Ul  bestiiligt  dem  Stifte  Corvcv ,  auf  ifie  Bitte  des  dorl^^  Ables  Bobo,  die 

von  «•inem  Grossxatcr  Klatter  Luihny  (lemselbeu  verliehcne  Bcfrciung  von  Kricgsdienslen,  init 
der  ltt  -(  Iiriinkiiiirj,  (lass  wes^cn  der  damnlii;i'n  iicraliilii  lit  ii  Zcifcn  tind  hiiufigcn  Einraile  barba- 
rischer  \  olkcr,  Kdle  l>ei  dera  Abtc  zuruckbleibcn,  dic  ulirigen  aber  gegen  den  Fcind  zichcn 
soUen.  Zuideich  schcnkt  er  demsdben  Giiter  m  den  Ganen  Wehsigo  nnd  HeBnon  und  in  der 
M.irk  Awcki  in  ilrr  villa  IitrikcshHscn,  uiid  eignel  ihm  den  Thoil  ili  r  \illa  Ovcnhus,  welchen 
(iral  II  //>m\  und  dic  Giilor  in  Sinutfcldua,  welcbe  LaiUuard  zu  Leheii  liallc,  zu.  Acl.  Wcibi- 
hnga.  Non.  Maj.  887.  a.  R.  XI.  Imp.  VO.  Indict.  IV.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  115.  Oiig.  Guclf. 
T.  IV.  p.  .312.  mil  Abbildung.  X.\XI.) 

46<>  ,,  ?f  Papst  Slcphnnus  V.  niinml.  niif  (lic  liiilr  iles  Abtcs  Bobo,  das  Slift  rorvov  mit  de.s.sen 
Gulern  iii  tujiaou  besondcrn  Schutz,  und  bedroht  diejcuigen,  welche  dassclbc  in  seinen  Rechtcn 
kriinken.  mit  geistlicben  Strafen.  DaL  III.  Kal.  Jnn.  Karoti  Imp.  a.  R.  XI.  et  post  cjus  consu* 
latum  VII.  Indict.  V.    Schalen  A.  P.  I.  p.  i3J.  zum  J.  886.    Falkc  C  Tr.  Corb.  p.  597. 

466.  Junius  11.    nimbei-f,  ErzbLschof  zu  Hamburg  und  Brcmen,  clicmaliger  Moiich  zu  Corvey,  stirbl. 

Aniial.  Corb.  1.  c.  p.  3.  zu  888.  Todestag  cbcn  so  Xecrol.  Moellenbccc. ,  u.  a.  —  .\ls  Todcsjahr 
nimmt  auch  Lappcnberg  Ilamb.  Urkundcnb.  I.  S.  32.  888  an;  allein  cs  muss  auf  887  goselzt 
wcrden,  da  j;egon  du  Ende  dieses  Jahres  (s.  Nr.  470.)  scbon  Bimberts  Nacbfoliger  ^io^ifartiis 

acguU  IimU  Wcilfkl.  15 


Digitized  by  Google 


414  SBT  —  88S. 

ersclioiiit.  —  Auch  dioscr  Adalgarius  war  wicdcr  ein  Zogling  des  Klosters  Corvey  und  Nefle 
des  gewewnen  dortiiten  Abtes  i^eiclie»  Nomens.  Adam.  Brem.  1.  e  p.  15. 
467.  Scptendicr  21  Kiiiser  A'«r/  ///.  bostatljzl  dom  Bisthum  Padorbom,  uiif  Ritlon  doi;  rlnrtigrn  Bi-irhofs 
Biigo,  den  kaiiiorlichun  Schutz  und  die  Befrciung  von  ailor  freoMlen  Gerichlsbarkcit.  Acl.  ad 
LuMuiauaa  curto  rognli  XI.  Kal.  Octobr.  887,  a.  Imp.  in  Ital.  VII.  in  FVancia  V.  in  GaB.  lU.  la- 
dicL  V.  Schaten  .\.  P.  I.  p.  Cii.,  wo  dcr  .Aiis.vtclhinipiort  rohlorhafl  Justinawa  g^hriobon,  nnd 
dahor  auoh  in  das  Chron.  Gottwic.  irrthumlicb  eine  Curtis  Justinawa  Uberg^gangen  i«t,  die  nie 
exislirt  hat  (.\X.\1I.) 

4d8.       „       „   Derselbe  verlciht,  auf  Bitlen  dcs  Bischoft  Bm  zu  Paderbom.  dem  voa  dem  vorigCQ 

Ri^cliof  f.idllifiril  iiiiil  scImit  Si  Iu\ i  vti  i-  ]]'(ililhi/ni  pcsiinftcn  Nonnoiikloslrr  Hccrse  dcn  kaisor- 
lichon  iichutz,  die  GcrichU^rkoit ,  und  nach  dcu  Ahlohon  dcr  gcdachlcn  Waldlturg  die  freie 
WaM  der  Xblissinn,  unter  Gcnehiiiif^uni;  dM  Bischofs;  zufiloich  schcnkt  er  dem«elben  GOler  iii 
der  villa  Nadri,  und  bosliili<;l  ilitu  dio  (iiilor  und  Zchonlon  zu  liajonhus,  Horisi,  IlahtiuD«  Nort- 
gardinum  und  .Siitligardinum,  wdcbo  Bisckof  Uulkard  dazu  gescbeiikt  bat.  D.  ut  praee.  Seba- 
ten  A.  P.  I.  p.  13'). 

460.  Becember  II.  Kbnlg  Anuitf  onnmt,  aat  Bitten  des  Abtes  Bot»  ta  Corvey,  die  KlKster  Gorvey  und 

ll<>riford ,  woK  honi  lot/loron  dio  Ahtissiiin  Hnlwiijis  vorstoht,  in  sciiion  Schiilz,  und  bostatigt 
ihiion  allo  von  scinen  Vorgiingcrn  verlichciic  PriviJcgien.  Act.  Forohlioim  Ul.  Id.  I>ecembr.  887, 
a.  U.  1.   Schatcn  A.  P.  I.  p.  437.   Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  488  XXXIII.) 

470.  „  ,  Litidliprht ,  Erzbischof  sn  Nainx,  liesliitigt.  auf  Bitlen  dcs  Ablcs  Bovo  nu  Corvoy.  und 
mil  namontlichor  Zustimniun;^  violrr.  niif  dpr  Svnniir  zii  Mainz  vrTNjimmoltor  Krz-  und  nisrliKfc, 
die  kaiserhcheo  und  papsllichcn  Ph\ilcgii>n  dcr  Stiilcr  Corvcy  und  Hervord,  insonderhcit  ihro 
Befi%hiii|^  von  den  an  die  DiScesan-BischQfe  m  enlrichlenden  Abgaben.  S.  d.  Schaten  A.  P.  I. 
p,  H().  ziim  J.  888.  —  Die  Zoil  diosor  Synodo  orgibl  fiich  daraiis,  da.ss  \oii  dfin  Koiii<;  Arnulf 
pcsajjt  wird ,  cr  soi  hLs  ipsis  diohus  novilor  ad  ro;;nimi  provoctiis.  riili-r  dcn  Btschofon ,  wplchf 
dcn  Synodalhcschluss  gciichmigt  habcii,  bctiudcn  sioh  Hildiyrim,  Bischof  zu  tialborsladt ,  uiid 
AdaJgasnv»,  Etsbbchof  xn  Hamburg.  Ob  ersterer  anf  der  Synode  xugegeu  gewcsen,  ist  zwei- 
folhaft,  da  soine  rntcrschrift  alloin  \nn  (^incr  Ncischicdcnrn  scincr  ciOTfMr'  Uand,  dahor  auch 
vermulhlicb  zu  einer  aodcra  Zeit,  bcigcriigt  ist.   Dcr  Bi^chof  vun  Pudcrbom  foblt.  i^XXXlV.) 

888. 

471.  Junius  10.    Konig  i4mi///' bourkundot  oincn  Tausch,  wodnrch  Gnif  Oddo  scinc  biUicrigea  Lphon- 

gUier  xn  Godeleveshem  nn  Gau  NihtherM  dem  Klcater  Corvey  iibcriiifist,  weldiem  der  Ktioig 

sic  oijinct;  \\n^cf;f'n  d.is  Sftft  Corvov  allo  soinc  jonsoit  dcs  Flusscs  0\;ic(ri  ^irlc^ciicn  Giitfr 
an  Oddo  abtritt,  welclier  diosoli)(>ii  von  dom  KoDig  zu  Lehen  cropfangen  soll.  Act.  Franchono- 
fiiK  IV.  Id.  Jun.  888,  a.  H.  I.  Indici.  VI.  Schalim  A.  P.  I.  p.  143.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  393. 
(XXXV 

'478.  <^     nHiliiiriin  II  .  T5l-.i  lior  zn  ll.ilborstadt  uiid  Adminislrator  dor  Abtci  Wcrdon.  stirbt.  Chron. 

llalbcrstad.  ap.  Lcibnit.  Scr.  K.  Ur.  T.  U.  p.  412.  Todoiitag  (a.  a.  Orte  unrichtig  angegebeo} 
aus  Necrol.  Werdm.  L  c.  p.  747.  —  Gowiihnlich  werden  die  Todestage  der  betden  ffiUigrime 
vcnvochsflt,  und  dem  alteren  (vgL  Nr.  3S5.)  dor  49.  Juniiis,  dom  jiint;orcn  abor  der  21.  Do- 
combor  hoigolopt;  dass  os  sicli  abor  umgckchrt  vorliall.  orhollot  daraus,  dass  oin  nouor  Abt 
zu  Werdeii  schon  im  August  (s.  d.  folgcndc  Nr.)  gonaiint  wird,  dahor  der  Tod  Uildifjrims  II. 
b  eine  friihere  Jahresteit  fidlen  mnas.  Fiir  lelzteren  den  21.  Doc.  als  Toilosia^  beinibehallcn 
ttnd  887  ab  Todeqahr  muimehawii,  gdtt  wegen  aeiDer  ErwiihDaDg  in  der  Urk.  Nr.  470.  aichl 


Digitized  by  Google 


tSt  —  949,  1IS 

an.  Ebcn  dieseibe  macht  es  auch  als  eineo  Irrthiim  bemerklich,  nach  AnnaL  Sax.  1.  c  p.  5d6, 
deii  Tod  ffiMi(jrims  //.  schon  dem  J.  886.  zusobreibeo  tu  wollen. 

473.  Aneust  S3.    K6ni}<  Anuilf  iiiintnt  das  voii  dom  lieil.  Hischor  Uudger  gestiftete  Klostrr  Werdcn,  aof 

\\\\{rn  ilcs  durtigcn  Ables  Ilembi! ,  in  koni$<liclicn  SchiUz,  hpfr<'it  cx  von  <l(»n  koniulirhfn  AIyj;^ 
beii  luid  in  AiUM;hung  stiiner  s>clbst  bewirllii»c]ialU!tc*n  Gutcr  von  dcn  bi.schuih(-hcii  Zehcrilcn, 
bewilKgl  ihm  dte  eigne  Gerichlsbttrlceit  uod  die  freie  Walil  dee  Ablee.  Act  GeroDesheoi  X.  KaL 
Sept.  888.  &  R.  L  Indict.  VL  Lacomblet  Uikuiidenb.  L  S.  iO. 

8«9. 

474.  Julius  6    Konig  /Irnu//"  cipnct  dpni  Bischof  Wulfhelm  (zu  .Mimigardoviinl    GiiliT  zwisohcn  Scliheim 
,      und  Suliiiun,  wclciic  de:>.'>cn  liruder  bitJier  zu  Leheu  hatlen,  ^um  ^ic  an  dus  Slitl  Werden  zu 

schonkcn).  AcL  FranCMiofort  H.  Nen.  JnL  889,  a.  R.  II.  IndicL  VIL   Bisber  noch  ongedruckL 

(.X.XXVj 

475.  Augost  It).    Dcrsolhe  bcslati^l  das  von  dcr  golUcligen  Frau  Friduui  auf  ihrcra  Erbe  ^scstifti  tf 

Klo^tcr  i^Melchi  ,  ninitut  di».ssclbe  in  seincn  Schutz  und  befroil  cs  vou  aller  frciiuicn  Gc- 
richtebarkcit  Aci.  nova  Corpcia  XVIL  Kal.  Scpicmbr.  880«  a.  R.  IL  IndicL  VIL  Schatcn  A. 
P.  l  p.  H6.    Niesert  M  V  S  i  R  S  75.  V.XXVM 

476.  n     2U.   DenHJbe  (jibt  dic  (iiiiter  im  Uweilago,  iu  dcn  Grafschaftcn  Erperts,  Heithards  uihI  Ue- 

runann»,  welcho  der  Edle  Ihhword  bisher  xa  Lehen  hatte,  dem  Kloslcr  Corvey  nls  Eigentlium. 
Act.  ad  ciirtem  quac  vocalur  Porlaiiaha,  XIII.  Kal  Scpt  889,  a.  R.  II.  Indict.  VII.  Sciiatcn  A. 
P.  I.  p.  U:i.    Ticucr  Miinchliaus.  Gcschl.  Ilist  l  ik   1     Falkc  C  Tr.  Corb.  p.  200  WXVIIT^ 

477.  Oktober         '  Ucrsclbe  bcsliitigt,  auf  die  vor  ihin  angcbrachlc  Kiage  dc^  JJischols  K(jtlmar  zu 

OsnahrUck,  die  Privii^en  dcr  dorligcn  Kirche.  bcsonders  bi  Anaehung  dcr  Zebeoteu  und  der 
Befrcitiiig  von  wclllicher  Gcriilit.s|>arkcit.  Act.  Franconofurt  III.  M  Odobr.  889,  a.  K.  II,  In- 
dicL  VU.  SandhulT  L  c.  p.  X.  Musier  O.  G.  L  S.  415.  s.  W.  Vlll.  S.  \L')  —  Dass  dicse  l'r- 
kundo  unter^^hoben  ist,  sidit  man  «chon  ans  dem  Umstande,  dass  dcr  Kooig  sie  „taierventu 
nostrac  amaniissiinae  prolis  Uludovici"  gegebcD  baben  soll,  da  doch  aem  Sobn  iMttag  ent 
893  geborcii  wukIp. 

478.  „       „    Ders«'lbe  gibt  der  Kirchc  zu  Osnabriick,  auf  llillen  dc?  durligcn  Bi.schofs  Hrjttmnr,  dic- 

selbcn  Freiheilen,  wie  andera  KntAen  in  Fraaken  und  Sachsen,  besonders  von  aller  frentdcn 
Gcrichtsbarkeil,  so  wie  vun  dcr  111  '-! ToIl;!:',  ;iiisv(  r  in  ili  tu  Kalli' .  wi  ini  das  Bislliiiin  sclbst  von 
dcn  Daiicn  angefaJlen  wird.  Act  Franconofui-l  ilL  Id.  Octobr.  889,  a.  R.  JU.  Indict.  VII.  Sand- 
hofl  L  c.  p.  XIH.  Hoser  0.  C.  L  S.  417.  s.  W.  VIH.  S.  44.  —  Unler  allen  Osnabrucyschen 
Ufkunden  <)•  s  u  Jubrh.  i.st  dicsc  die  einzi^e,  gcgen  (lcri-n  Echtheit  ans  inneren  GrQoden  nichls 
zu  erinncm  ist,  die  .sich  abcr  auch  von  den  iibn^cn  dun  li  ihrc  panz  vri-schicdcnc,  mchr  mil 
den  gicicbartigeu  Urkundca  audcrer  Stifler  iibercioiilinunendc  Fassunj;,  wiiscutlich  uutcrschcidel. 
Namcnllich  ist  ni  bemerken,  dass  steh  hier  keine  Andeulung  von  der  mhmI  allenthalbcn  wie- 
derhollcn  Tradition,  da.ss  dic  Kirchc  zn  Osnabriick  dic  crstc  in  Sacbscn  sei,  fimlcl.  und  dass 
der  Kbni}.',  objjleich  er  der  Klagc  dcs  Bischofs  iibcr  dic  Bccinlrachligung  sciiics  Zclicntrcchls 
durch  dic  Kluslcr  Corvcy  und  Ucrvord  gcdenkl,  doch  «agt,  diei»  &<;i  „  antccciisorum  suoruni 


•)  Awch  vnii  ilinit  IrtMMi,  tndi  tfeflMlcr  |MUc1ri«i  AMrwi*,  «%!       Cap.  dca  Oimbr.  Dmiiiliftt  fuidi  ro1gcn4e 

AI>w'-ii'l»i'iK''"  :  S.  11.  Z.  2.  il.  gralii  I.  cleinF-nlia.  Z.  16.  il.  Agilfrido  lcutiir^i  in;  I.  I'j;lirn,!,i  f  '  ■  i  /  :t4 
il.  tu  1.  harc.  &.  13.  'l^  10.  «l.  *«c«nt  I.  Tocalur.  Z.  11.  reiUorare  I.  rescr<are.  /..  12.  st.  muuuLum  ^uli- 
licm  L  ■•Mtim  yi*lif-i    Z,M.  «t.«tLMh.  %3t.  H.         1.  «Mdw. 

15* 


Digitized  by  Google 


116  t89  — m. 

conspiraminc"  geschchen,  also  dic  angebhch  ahorcn,  das  Gegentheil  bcsagcndcn  Urkundcn  (vgl. 
Nr.  428.)  noch  iiirht  gckannl  hal.  iXXXIX.) 

479.  Oklnficr  li     \['iiffhfhn ,  nist  liof /ii  Mimiganlcvord ,  giht  soin  Erbgiit,  dcn  Hauplhof  l'lflon  mif  in 

Ziibchiir,  dcm  Klostcr  \\  crdcn.   Acl.  ad  Llfloa  II.  Id.  Octobr.  889,  a.  Aruulli  reg.  II.  ludict.  VII. 
Kindlinger  H.  B.  2.  B.  UrL  S.  30.  (XL) 
Dcnelhr  Itisdiiif  soll,  >vic  dic  Muii.«ilor'schcn  riirfmiken  moldcn,  cinc  R«ise  l»ch  Rom  gcmarht, 
von  da  vi<'li'  i{('Iii|iiicn  niiigcbrucht ,  und  nach  seuier  Aiickkehr  die  Gimens-KapeUo  bei  der 
Donikirciio  zu  Miiiiigardcvord  gcgriiudet  habcu. 

480.  December  12.  *  KiMiig  Anu^  bewriHigi,  in  Folge  de»  BesdUwMe*  eioer  hierai  bemiiBiicii  FHraten- 

vrrs.imniliing,  dcin  Bi.>schof  Eyilmnr  zu  Dsiuiljrilfk  dic  Wcdcrbcsitznahmr  fl<T  vnn  (!nn  Monchrn 
zu  Uuxtcr  und  den  Jungfirauen  zu  Uervord  sciuer  Kirche  enbeogeneu  Zchcuteu.  und  sckciikt 
3wn  <fie  Kirchen  zn  Botbirkm,  HolFendorp,  Doron.  Oiirihberge  vnd  Foraiesbeim.  Aet.  Foiach- 
hoim  11.  Id.  Dcccmbr.  889,  a.  R.  II.  Indicl.  VI.  Saiidboff  1.  C  p.  XV.  Muscr  O  G.  I.  S.  419. 
s.  W.  YIII.  S.  l(i  •  -  I>ipsf'  rrkundc  ist,  abgcschcn  vou  ihrom  Inhallr,  hcsoudci-s  auch  wcgen 
dcr  Liiurdtiung  im  Datum  vcrdiichtig;  dunn  die  Syuode  zu  Foirhhoiiu,  auf  wclche  bier  Bczug 
genonunen  «trd,  Tand  nicht  889,  mndem  890  slati,  und  im  Deccmber  889  hielt  sich  Amulf 
an  pnnz  andorn  Orlon,  nchinlich  zu  .Aiig-shurg  und  Hrj^i  iisluirg  aiif;  fcrncr  lirf  in  liicsi-ni  Jahrc 
nicht  dic  6.  sondcrn  dic  7.  Iiidiclioni  auch  lialtc  schou  am  10.  Decca]b<-r  889  das  3.  Regic- 
rungsjahr  Armtlfs  bcgoiiucti,  es  konnte  also  am  12.  nicht  mehr  das  z«'ettc  gcvchricben  werdcn. 
Auirullcnd  ist  dic  incrk.vv  iirdigc  t>boroin.sliiiimung  dioMT  1'rkumlc  niit  dor  spSler  anzofiihrcnden 
fiir  flftino  II.,  niis  dcsscTi  Zcil  sii:li  \\iilirs(;tM.'iiili('Ii  ;illc  dir  Mirarlilicli  iilfcron,  crdichtclon  Ur- 
kuiidcu  herschrcibcu.  Von  dcu  iu  dicscr  Lrkunde  alicgirtcn  Privilegicn  dcr  Piipste  Leo,  Iknicha- 
Ss.  Evgmvt  und  Gngoriu*  ist  iibc^ens  nicbts  weher  befcaunt,  aad  «e  sind  ohne  Zweifel  rcin 
eidichtet 

890. 

48l'>  Mli'  •  ^  dor  Synodc  zu  Forchh(>iin,  untcr  dem  Vorsilz  der  Kr/bischofc  von  Mainz  und 
Coln .  vrrs;imm<^ltrn  lliscliiirc  lunl  \\n<' .  Lcstali-cn .  aiif  Biltcn  dcs  liisohofs  IHkii  zu  FadcrlKirn. 
die  Giitcr  und  Freihcitcu  dcs  kloslci-s  Uccrse.  Act.  Forachcim  palatio  regio  a.  890,  Amulti  R. 
III.  Indici  m  Schaten  A.  P.  l  p.  149.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  S98.  —  Unter  dcn  Biseharen, 
Weh  iii'  il.is  S^Tiodaldokrct  iiiilcrschriobon,  boliiiden  sich:  Bischuf  Eyilmar  zu  O.snnbriick ,  Bi99 
7.11  1' iilci  li  ort) ,  firnrjn  7\\  Mindcn,  und  Wii^Mm  vx  Mimigardcvord.  Die  Zeit  der  Synode  er- 
hcllct  aus  Annul.  huld.  1.  c.  p.  407. 

483.  »  .  Auf  eben  tKeser  Synode  warde  WieberU,  Bischols  m  Verdea  (cines  Sohnes  des  GfaCm 
WaUbert,  vgl.  Nr.  iit  ,  Schonkung  scincr  Krbgitter  in  WesUiden  an  dlo  Kircho  zu  Verdan^ 
bestikUgt  Uarlzheim  Concil.  Gerin.  T.  U.  p.  384. 

483.  Oktober  99.  AmsOj  Abt  zu  Corvcy ,  i^iirbt  —  QaitKdc  kommt  an  seme  StciDe.   Cod.  mscpt.  ei 

AonaL  Ctni».  L  e.  p.  9. 

(890^891.) 

484.  EgOmar'»,  Bisdioft  m  OsnabrlidE,  Klagsdirift  «n  den  Papst  SKqiAanMS,  wegen  der  von  den  Klfisiem 

Corvey  und  Hcrvord,  der  Kirche  mi  Osnabriick  vorenthallenen  ZebcnteiL  S.  d.  —  Nebsl  «uidn 


*)  Zwiichrn  dieiem  AbdfDck  uod  dcm  Cop.  dc«  0«a«br.  DcMisliAj  fiadcB  *idi  rafgcade  Abwc{diuD(aia.  S.  IS.  2.  S. 
•I.  pMia  I.  «laiMiiiit.  BM.  Mtt  «uibH.  Z.  4.  fehlt  vir.  S.  IT.  •!.  dMriaun  I.  Dmh.  S.  It.  Z.  4.  MU 
nHqMM.  2.  B.  iL  donimn  L  D«m.  E.  IC  awb  <piic»roraM  dnMiidnllw  jMle. 


Digitized  by  Gopgle 


III  —  III. 


417 


Fragmcntc  dcr  Antwort  dcs  Papstcs  Slephauus.  Bei  dom  von  Mosor  hcrausg.  Vct.  Nccrol. 
Osnabr.  und  hiemach  in  Mosers  s.  W.  VIII.  S.  301 .  —  Aus  der  Antwort  dcs  Papstes  erjj;ibl  sirh, 
dass  gleichzehig  anch  die  KUistcr  Corvcy  uiul  Ilervord  iiire  Gepenkla!;*'  f;cf;cn  den  Bischof  von 
O.snabriick  an  den  Pnp<;t  cin£;psnti(it  Ii;il(nn.  in  dcm  papstiichnri  Si  !ii  i>ilp,  ti  rlcr  Al)(  Gode- 
scaic  iKcnannl  wird,  welciier  890  crwahlt  wurdc,  der  Papst  sclbt  abcr  891  starb,  so  konnen 
dicso  ScbriftMficfce,  gcgen  derai  Echtheit  Vbiigens  kein  Zwdfel  obwaltel»  mr  ni  dk«>  Jahro 
gehorao.  (XLL) 

894. 

48S.  Mai.  .    P,'i|wt  Slfiihat}i!.<;  V  Iicstiiti^l ,  atif  (iie  Fiirbifte  fics  Blschofs  Biso  zii  Pniierlinm,  fiie  Sfiriiinp; 

des  Klo.$tcrs  llcrsi.   D.  nicnso  Majo,  Indict.  IX.   Orijjinai  auf  Papyrus  geschricbcn,  jcduch  .schr 

beschadigt  und  koani  noch  lesbar,  iiii  KonigL  Geb.  Staats-  nnd  Kabineta-Arohive  za  Beriin. 
*   Ygi.  Tvelisen.  de  Charlae  papyraceac  in  Europa  per  med.  acvuin  usii  i-fc.  in  CominentBt  SoC. 

Be;:.  rjoettiii'{.  rPC^Mifior  Vnl  IV.  j>  1 18  sq.  mit  Sciirirfprabe  auf  Tab.  I.  XLII.j 
480.  Junius  I.   DcrMclbe  b(>st»tigt  dns  \on  dcm  verstorbencn  WaUlert,  zur  Ehre  des  heil.  Alexandcr 

gcstinete  MoraisleriuDi  m  ^Viakleshasen  im  Gau  Lcri.   D.  Ka).  Jim.  biMet  IX.   Boeard.  Hist. 

gcneal.  princ.  Sa\.  .sup.  p.  21.    Zeit«(  Iir  f  vad  rl  C.  ii   A   K.  f»  R  S  ?i?n. 

487.  „     iH.    Oeriiclbo  besUili^  dic  Privilcgien  dcr  .<U>tci  Wcrdcu,  bcsondcrs  in  Ansehun.!:!  der  aus- 

achlie.sslichcn  Gcriclitsbarkeil.  D.  lY.  KaL  Jul.  poBtiT.  >.  VI.  indict.  DL  Bisher  ungedruckt.  (XLUI.) 

488.  Der  Leiduiam  dea  beil.  JastiDiis  vird  mch  Corvey  gebracht  AinaL  Gorb.  K  o.  p.  3.  AimaL  Saxo 

L  c  p.  588. 

(891  —  899) 

489.  Herzng  Oihh  von  Sachsen  verlauschl  den  Orl  Ilertrekl,  wo  die  heil.  Ida  ruht,  an  das  Stifl  Werdcn; 

zur  Zeil  des  Kiinigs  Arnuff  und  des  Werdcn*schen  Abtes  Uofjerus.  Vita  Idae,  I.  c.  p.  574.  — 
Ba  in  der  Urk.  vom  J.  891  (Nr.  487.)  noeh  der  Abi  Ileinbil  zu  Werden  genannt  wird,  so  muss 
liirsi^  Ifandlung  Dothwendig  ia  eio  qAteres  Jahr  fiiUeii;  aber  vor  899,  weil  in  diesem  K.  >lr- 

nulf  starb. 

'  I 

892. 

490.  Synodc  zu  Frankfurt,  auf  wclchcr  vou  mehrcrcn  fiiscbdrcn,  vvorunlcr  Wuipulm  zu  Mimigardcvoi^d, 

Druoga  zu  Minden  und  jS|^'Aitar  xn  OsnabrCidK,  dio  ErklSrang  abge^ben  wird,  daas  ^e  Kirche 
zu  IJreiiien  rinc  SnffraL^.inkirriu'  (ins  Frzl  isflnims  ("iiln  sei.  —  Nach  der  Verordnung  des  Papstes 
formosus,  worin,  auf  jeues  Zeugniss  hin,  die  Cntcrwerfung  dcr  Kirche  za  Breroen  untcr  dio 
Melropolitankirche  zu  Coln  ausgesprodien  wird.  S.  d.  Hartzheim  ConcO.  Germ.  T.  II.  p.  385. 
Lii|>pcnlicrg  llamb.  I  rkundenb.  I.  S.  35.  —  Die  IVkunde  des  Papstes  jpbrmoaii»  setat  leUterCT 
in  (ias  J.  8U5,  niit  Bezi(!hung  auf  die  Sv^iikIc  /n  Triinir  Nr  \ 

491.  Noveuiber  3.    Kiinig  Arnulf  bcstiitigt,  auf  die  Ktirbittt^  der  Bischofe  Wirprechl  und  Hifm  und  des 

Grafcn  (^unrad,  die  Privflegim  des  Kiosters  Heriford,  besonders  die  frete  Wahl  der  Xbtissinn 
belrelTend.    Acl.  Frimchonofurt  III  Non   Xovembr.  S?)?,  a   R.  V.  Indict.  X     Si  lialcn  A   P  1 
p.  I")3.  —  Dic  Original-  Urktmdc  hai  <las  Eigenthumlicbc,  dui»  sie  spiitcr  z^gleich  mit  der  In- 
tci-stlirifi  und  dem  Sicgel  Konig  LudiviQn  (dcs  Kuidcs},  ab  euier  besoodeni  Art  dcr  Bestiiligung, 
vccBchcii  worden  ist  (XUV.) 


Digitized  by  Google 


m 


•9i  >  ••«. 


805. 

W2.  Mai.  .  Synodc  zu  Tribur,  iinlcr  ilcm  Vorsilzc  des  K&nigS  Amulf,  an  wolcher  unter  aml*  rn  die  Bi- 
schofc  Diso  zu  Padcrbom,  l)ruo<jo  zu  Miiidcn  und  Eijilmar  zu  OmuiIjhk i  Thcil  nahioen.  Pcrtz. 
Lcg.  T.  L  p.  5G1.  —  Da  kciu  Bitichuf  von  Mimi^rdevord  gcnannt  wird,  m)  isl  zu  vttnuullicn, 
das»  der  Bibchof  Wt^Pu^  om  diese  Zeit  f^estorben  uid  seine  Stelie  Boeh  nicht  wieder  be- 

sclzt  \^"!ir 

Auf  diuscr  Syuodo  (;claiig  gh  dcm  Erzbischof  Hermann  von  Cblu,  die  Auniebung  der  Privilcgicn 
doji  Erz»lilts  Brcmen  und  dessen  Unterwerfung  als  SufTragankirche  onter  das  Erzbiiithum  Cdln 
dnrclizusct7.cn.  Adam.  Brem.  L  c.  p.  (Vgl.  Nr.  45M).i 
493.  Julius  17.  *  Konii;  Arnnff  frnciicrt .  ;iiir  ilrn  AntniL:  dr  s  Bischofs  K^jthnnr  zii  Osnabi*uck,  dii'  sflidn 
Yor  U  Jahren  2u  Gun&lcii  dcr  Kirchc  zu  Usnabruck  gegeu  dic  Uceinlrachtiguiigeu  dcr  Klostcr 
Gorvey  und  Herford,  in  Ansobung  der  Zehenien  von  ihren  Giliem,  {^egebene  Entedteidung,  und 
ub(Tf{il)t  (lcmsc)bon  dic  (inifsclialt  Hiid  andcrc  Lchcn  dcs  Grafcn  Alln.  Act.  Tribur.  XVI.  Kal. 
Aupust.  895,  a.  R.  YUI.  Uidict.  XIII.  Saiulhoir  1.  c.  p.  XVII.  Miiscr  O.  G.  I.  S.  4il.  s.  W.  Vlil. 
S.  lii. ')  (Die  beidcn  ersten  mit  dcm  Ualum  .\Vil.  Kal.  Xwy.  —  Dic  Urkundc  isl,  ubgeschen 
voo  dero,  was  sich  i^egen  dcn  Inhalt  iiberhaupt  sa^eii  liisst,  iiasserBt  verdachtig:  4)  we^n  dcs 
in  licii  MfitiscTi  cntlialft  lu  n ,  iibcrtricbcii  dciniithi^cn  Sundciibckcuntnisstis ,  wolohcs  wrdcr  711 
dcui  Stilc  dcr  konigiichcn  Lrkundeu  im  Allgemeiiieu,  uoch  xu  der  danialigen  Lagc  des  Koni;:- 
uisbesondere  passt;  2:  wegen  des  •Qgeblicheo  AussteUun^KMies  TrJbQria;  denn  hier  war  Aruuii 
VK»r  iin  Mai .  abcr  huige  nidit  mehr  im  Jnlins  diescs  laliros,  wo  er  vielmehr  zo  Regensburg  - 
einen  Rcichstag  hicU. 

896. 

4114.  Aufmst  n.  Kaiscr  Anfifff  Schutzbricf  fur  das  von  dcr  rrllpTi  rrnn  flitdchnrr)  iin<!  drm  Pricstcr 
FoUihart  auf  ihrein  Eigciithum  iro  Gau  Oslcrpurgc  an  dciu  Ortc  Muliupechc  ^MoUeiibeck)  iiiner- 
halb  der  Grenzen  dcr  vUla  Achriste  gestiltete  und  znr  Ehre  des  hcil.  Peiras  geweihte  Jm^raneo- 
klostcr.  vvcli  licia  die  Slifter  dcn  Orl  Mulinpcche  sclbst  mit  100  cifjcnhori^jcn  Familicn  &;eschenkt, 
nnd  BLschof  Drofjn  tw  Mindcn ,  in  dcsscn  Iliiiccsc  (las  Klostcr  }<chorijj;,  noch  cincn  Zehentcn  von 
4iO  Pfliigen,  unt(>r  der  iicdinguug  ciiier  jaliriichcn  Abgabe  von  •>  solidis  un  die  bi^chuflichc 
Kirche,  fainnigenigl  baite,  mit  der  Bewiltigang,  dass  die  Stiher  «of  ihro  Lobeoszeit  das  Klostor 
rcfticrcn,  und  nach  iUrcm  Tcilc  iluc  Nichtc  Wentilbtir^} ,  vvcnn  sic  dazu  ^cschickt  ist.  dciiisclbcn 
vorstchcn,  nachhcr  abcr  <icn  Klostcrfrauou  die  frcic  Wahl  dcr  Ablissinn  zukommcn  soll.  .Act. 
Forchcim.  Id.  .\uj;ust.  896.  a.  R.  IX.  Imp.  I.  InUict.  XIV.  Grupen  Orig.  Gcrra.  T.  Ul.  S.  Ii3. 
Kuchcnbocki  r  Anal.  Ilass.  ColL  X.  S.  387.  Wiirdtwcin  Suhsid.  diplom.  T.  111.  p.  300.  Paulus 
Gesch.  d.  KJ.  MoUenb.  S.  54. 

(896—809.) 

493.  Kaiser  Arwilf  bcstatipt  die  Bcfrciung  dcs  Stiftes  Corvoy  und  seincr  \nf;ohorigen  voa  dem  Autge- 
boto  zu  Kric{9izug('n ,  iiiid  vcrbictol  allcn  Roichsboamtcn,  das  Stilt,  diosor  Bcfrciung  yiiwidcr. 
zu  bcliLsligcn.  S.  d.  Sehalen  A.  P.  I.  p.  134.  zum  J.  893,  und  inil  dem,  im  Origiiiaic  nichl 
lieiDdiicben  Znsaibe;  DaL  XI.  Kal.  JuL  ad  Ingolnohcim.  —  Die  Uiluinde  kami  mir  swischeii  die 


*)  Dtt  M*  i«taurm  Oite  gcccbcoe  AMrack  irt  mm  (iHiielen  llMpl.  ruigeiMiercntalt  aa  lieriditicciu  S.  18.  Z.  3. 
«t  damkM  1.  Dcn.  Z.  4.  at  Hadic  I.  Mr*l*.  Z.  35.  el.  duminam  I.  Ocmi.  ZL  M.  cL  qiwd  I.  q«omadit. 
6.  II.  Z.  1.  M.  «Mm  I.  Omm.  2.  30;  cl.  wsctimwiilci  I.  cinctw  cnvWci.  2.  M.  d.  mw  i.  mI. 


Digitized  by  Google 


818  —  »•«. 


419 


obcn  augcgebenen  Jahre  geboren,  da  Amu^  Mtt  896  dcn  Kaiaertitel  fohrte,  ond  zu  Ende  dcs 
h  m  Mirb.  (XLY.) 

898. 

i9G.  Mai  K\.   Konig  Zuentebold  bestatigt  dem  Stifte  Werdcn  dcn  koniglicheo  Schut7,  die  frne  Gerichli>- 
baii;eit  mid  andere  Prhile^ien,  benondcTS  «ber  die  Scheiikang  des  kdniglichen  Hofes  Friincr»> 

heim.    Act.  Aqiii.s;rani  V.  Id.  Maji  sns.  a.  R.  Ziientch.  111.  IndicL  1.  I.acomhlet  Urkundenb.  I.  S.  43. 

497.  Junius  4.    Dorsclhe  schcnkt  dein  Stifl^  E.s.sf'n  (.Astnidc)  vprschicdrnc  Rfv.if7nn;if»n  in  pa^d  CoUiniensi, 

in  pa2;o  Ciizzihgcwe ,  in  pafio  .4rf>gewe,  in  pa[;o  .Magncnsi.  iu  pago  Mouila  el  iulihgewc.  el  in 
pago  ...casla.  Dat.  Astnidc  II.  Noa  Jun.  8M,  a.  E.  IV.  bidict.  I.  We«tpli«Uii  II.  Jahrg.  H.  QuitL 
S.  23.  LaoomUet  Urkondenb.  L  S.  43. 

900. 

498.  Bom  U,  irird  Abt  n  Corvey,  narh  dcr  Rcsignation  des  Abtes  Godetcale,  Annal.  Corb.  I.  c.  p.  4.  — 

Oie  Le»endo,  wio  dom  Ahtc  Gofff^^nff .  wegen  .«Mner  nachlass^en  Yerwaltong,  seoie  finlaetzung 
vorhcr  angezeigt  wordcn,  crziUdt  Annal.  SiU.  L  c.  p.  3ti8. 

499.  Oktober  II  Kiinig  Lndtoig  m.  beet8%t,  aoT  Ktten  des  Grafen  Oionrad,  die  PrivOefden  dee  Slifb 

Ciu  vcv,  wrlrbrm  dnr  Abt  flnrii  \oi-vti'h(,  licsonders  in  AriM^liuni;  dor  frcien  Wahl  dos  Ahtcs, 
uud  bcttUligt  deiniiclbcu  das  .\laikt-,  Muitz-  und  ZoUrecht  in  dcrvilla  Horohosuo,  rwischcn  dcr 
Uark  diceer  viUa  «iid  dem  B<.>rg(>  Erohurg.  Aci.  TrflMxns  IV.  Id.  Oclidir.  900,  a.  B.  L  IndieL  111. 
Schaten  A.  P.  L  p.  400.  Flalke  C  Tr.  Gorb.  p.  543.  Seabertz  Urktmdenb.  l  S.  5. 

902. 

BOO.  Die  fflaven  verwOsten  Saehsentand.  AniiaL  Hild.  et  Lamb.  L  c.  p.  50.  54. 

501.  Juniii>  "    /)>r//o.  nis.  hof  7.\\  .Mindcn,  .stirbL  NecroL  FuU.  bei  Dronke  TradiLlVild.  p.  4*;^.  Todes- 

tag  nacb  Anm.  zu  Kleinsorgcn  1.  S.  382. 

905 

502.  Februar  7    Aff/iHjirt  Aflalhr.ihf',  Bischof  zu  Mindfn,  fJfirbU    Necrol.  Fuld.  I.  c,    Todosta^'  nnrh  NV- 

crol.  MocUeub.  Abwcichcnd  wird  letxlcrer  in  Anm.  zu  Kleins.  L  S.  382.  auf  den  28.  Oktobcr 
gcsetsL 

906. 

503.  Dic  rngarn  verwilsten  Sachsen  und  vcriihen  bcsondor!;  an  don  Fraiion  viele  Grausamkeilen.  Annal. 

Hild.  Weisseob.  et  Lamb.  L  c.  p  52.  5.3.   Annal.  Sa\o  I.  c.  p.  591. 
Die  Verhocninfrnn  ftfr  I'njrnm  wiedcrholon  sich  auch  in  dcn  foiu«  !iiI<'n  Jiihrf^i,  ?   P.  91t), 
914,  915.    Chron.  S.  Pantal.  1.  c.  p.  879.   Annal.  Corh.  I.  c.  p.  4.  —  Dans  sic  auch  bis  nach 
Wcstfalen  vordrangen,  beKeu|(t  nnler  andem  die  von  ihnen  veruble  Zersidrang  der  Kirche  zu 
Hortreld,  idiic  I.  c.  p.  57.").  —  In  einem  diosor  Feldziijre  mii^en  anch  dio  Kampfo  .slatt 

gpfuiidon  habcn,  deron  Andcnken  sich  noch  untor  dem  Namon  dor  Hunnon-Triinkr  tind  dor 
Stroit - Ilaide  bei  Dortmund,  so  wic  dcr  Hunnen  Grabcn  im  Padcrbornischcn ,  boi  Brenkon, 
Wovclsburg  und  Kirch-Bopchen  erhatten  habcn  aoll.  Meibom.  not  ad  Willcbkidi  Annal.  lib.  IL 
m  Rcr.  Gorm.  T  I  p  tiSfi    Stnmck.  nol.  crit.  ad  Schatcn  Annnl  msrpf  p.  159. 

504.  Uai  41.   Egilmar,  Bi&chof  zu  Osnabriick,  stirbt.   Todeslag  nach  .NccroL  Osnabr.  —  Das  Tode^ahr 

setzt  MlSser  0.  G.  L  S.  304.  aar'907;  ea  kann  aber  nidil  spiiier  als  908  angeBommeu  werden, 
da  in  dor  folg.  Urkundo  scbon  setn  Nachfotger  vorkoou&L 


Digitized  by  Google 


m 


att  — 9it. 


«07. 

DOSb  Febroar  3.  Papst  Sergius  ornoucrt  dor  Kirclie  zu  Bremcn  die,  auf  VenMtdtang  des  Erzbischofs 
zii  r.iiln,  iliin  li  (Ii  ii  Papst  !'(rrino.<tiis  \  Nr,  4!>0.  492.)  ihr  cntzoi^cncn  Mctropolilan-Privilcgicii, 
und  rcstiiuirt  dicsclkic  iii  ihrcr  crzbtsciiollichcn  Wiirdei  zugleich  bcauAragl  cr  lunf  bcmichbartc 
'  Biscbofe,  nehndich  Wiekberi  xa  Verden,  Bemord  sa  Hinden,  Signimd  an  Balbentadt,  eben 
andem  Bernard  zu  Osnabriick,  und  Biso  zti  Padcrbom,  dcn  Erzbischof  Adalijarius ,  soincr 
tcrsschwiichc  wcgcn.  in  scinen  Aint»verrichtuugen  zu  untcrstiitzcn.  Dat.  Y.  Non.  Febniar.  Indicl.  III. 
Lappcnbcrg  llaml).  I  rkundcnb.  I.  S.  36.  V(jl.  Adatu.  Brcm.  1.  c.  p.  46.  —  Anstatt  Indict.  isl 
iut  Daluiii  iilino  Zwcifel  ann.  pontif.  zu  lcsen;  denn  nut  der  3.  Indiclion  passl  die  Urktinde  i» 
keiiic  Zcitrcchnung.  Auch  das  Jahr  005,  wohin  I.)ipp('nbcrf;  dic  Urkundc  setzon  will,  .sliinitil 
tvedcr  mit  dieser  liidiction,  uoch  konncn  damals  die  angegebenen  ilischiife  zu  Minden  und  Os- 
nabrOdc  scbon  im  Amte  gewesen  sein. 

50G.  Septcini)cr  0,  Biao,  Biscbof  zu  Paderburn.  stirbt  nach  SSjiihrigor  Regiorung.  Vila  Mcinw.  1.  c. 
])  "10.  Tudostng  nacli  N«>cri>l.  IIorLs.  ap.  Schntcn  A.  P.  L  p.  462.  —  Irrig  mekiel  Aonal.  Su. 
1.  c.  p.  59U.  i>cincu  Tod  schon  zum  Juhrc  000. 

909. 

507.  Aialithihlix ,  dic  Tochtcr  dcs  westfaJischcn  Grafcn  Thielrich,  eines  Naclikommcn  von  iri.duii/i/,  er- 
zogen  im  Kloater  Hervord,  wird  dem  Hcrzog  UeinfU^  von  Sachsen  (nadunalq^  Kouig  flSEiit- 
rirh  I.,  vemiahll.  \  ila  Mahlhildis,  ap.  Portz.  Scriplor.  T.  IV.  p,  f85.  Cf  .Vniial.  Sa\o  1.  C.  p.  592. 
[hm  <!(  t]i  J  011)  —  liitcr  dic  Vorfahron  dor  Mnihilde  ms  dirni  Widukintischen  Hauso  winl 
aucli  lietjmhprn  gorochnel,  der  ^luckhch  gog(«n  dio  Diincn  gcfochtcn  und  Sachscn  von  ihrcn 
EinTallcn  befrcit  haben  soO.  Chron.  S.  PonfaL  1.  c.  p.  88i.  —  ESoe  Scbwesler  der  ilfofMillilia, 
Amahdifd .  vci  iniililt  an  rinon  Grafcn  Ki  rrnrrl ,  war  dio  MuHcr  drs  Bischofs  Hieoderieh  von  Molz. 
Sigcbcrti  vila  Theodcrici,  ap.  Leibuit.  Scr.  H.  Br.  I.  L  p.  294.  Nach  den  Angaben  dieses  Schrift- 
stollerB  rouss  Eotrard  Graf  bn  Cnu  Hamalant  fftvteeen  «cin;  denn  Theoderith  bciast  L  c.  ex  pago 
Sa\oiiiae  Hamaluit  oriundus.  M  idukind ,  Immid  und  Reiubeni,  wclchor  lclztore  gliicklicb  gcgon 
dio  Danon  gofochtcn  iind  Sachson  von  iliron  EiTirsillon  hoftoii  hfibf.  vNcnii  ii  hii  r  ;ils  Briidor  dor 
Malluldis  uud  der  Amnhada  gcnannt.  L.  c.  p.  tSfv>.  Widukint,  aus  wclcliom  Sigeberl  wahr- 
•cheinlidi  seine  Nachrichlen  endehnt  hat,  scheint  sie  j'cdoch,  riditig  verslanden,  ab  Briider 
Tliielrichs,  dcs  ValM  -  dcr  Mathi!'!'  .  /u  brzrirlinpn  Witliik.  I.  c.  p.  431.  —  Der  Mathildis  va- 
torlichcs  Erbgut  war  Engerii,  wohiii  &ic  sich  aucb  uacb  dcm  Todo  ihros  Geinahls.  wahrcnd  des 
Mi!«.<«vor$tandni8»cs  mit  ihreo  S&hnen  (Hto  nnd  Banridi  (um  944  ,  zuriickzog.   Viia  Mahth.  L  c. 

p.  m. 

Zu  Itoinerkon  isl  iibrigoii': ,  <h>!<  di  r  Vi  i  fassor  dor  Vita  M.ihthildis,  1.  c.  p.  286.,  die  Occidonlalis 
icgio  (Wwbtfalcn^ ,  \\a  Thielnch  Graf  v^ar,  dcn  Partibus  Saxouiae,  wohin  Ileinrick  nach  dcr 
Hochzeit  seine  jutigc  Gemahlinn  aus  ihrer  Hcimath  filhrte,  eutgegensetzt,  woraas  also  eriicl- 
lct,  dass  man  schon  im  Sprachgobrauohc  dos  10.  und  II.  Jahrhundcrls  Wcslfalcn  vou  dem  ei- 
gcntlichon  Sachscn  untoi-schicd,  und  den  letzteren  Namcn  auf  das  nachmais  im  efl|[eren  Sinne 
»ugcDanntc  Niodorsachson  bcschrankte. 
808.  Hbi  9.  Adalgarius,  Erzbiscbof  von  Brenicn ,  cin  chemaligor  Zfif^  des  Khwtera  Conrey,  «tiibt 
AamL  Cocb.  L  c.  p.  4.  Todestag  nach  MecroL  UoeUenbeec.,  Meraebu^ ,  S.  Micha^  u.  a. 

913. 

609.   Januar  12.   Godeseek,  gewesener  Abt  ZQ  Corvey  (vg|.  Nr.  498.),  alirbt   God.  mscpL  nnd  Annal. 
'    Corb.  L  c  p.  4. 


Digitizea  by  LiOOgle 


tit  tie. 


421 


tilO.  Fcbruar  3.  Konig  Conrad  L  bestat%t,  auf  Bitten  dcs  Abtcs  Hovo,  die  dem  Stifte  Corvcy  von  den 
TorigeD  KtHiigeo  erdraQteo  Privilegien,  iiHbeioiKlere  die  freie  Wdil  des  Ables,  die  Freiheit  der 
von  dem  Stiflc  selbst  benutzton  Latidereien  von  dcn  bLschuHiclicn  Zcheutcn,  und  dic  cignc  Gc- 
richli>l>arkcit.  Act.  in  ipso  monuslcrio  Corbeia,  Ui  Noo.  Fcbr.  943,  a.  R.  U.  Schalen  A.  P.  L 
p.  IC5.   Falli.c  C.  Tr.  Corb.  p.  736.  (^LYI., 

544.  „  18.  Derselbe  bestaligt,  auf  Bilten  des  Grafen  Bmmaxn,  dem  Klosler  Heaoedi  odbst  andeni 
Privilcgicn,  insbcsondcrc  das  Rccht  rrcicr  \S'ahl  dcr  Abtissinn.  Act.  Giasclla,  XII.  KaL  MlucU 
9i3,  a.  R.  II.  lodicU  L  Sdiatea  A.  P.  L  p.  165.  Seibertz  Urii.iuuioDb.  I.  S.  6. 

914. 

ScjitornlHT  f).  Bernarius.  BI--cIuif  m  Miiiden,  stirbL  Todcstag  nach  Nccrol.  Mocllnnb.  —  Untha- 
rius,  scidicrigcr  Abt  zu  Luuresticim,  wird  scin  Nachfolgcr.  Anm.  zu  Ivlcins.  1.  S.  380.  u.  3tj8., 
ex  cod.  LauKdL,  mit  abweidicDd  aof  d.  49.  Ai^giiit  an§ogpb«Dem  Todestaija. 

« 

915. 

543.  Febde  des  Konif^  Conrad  p;cgcD  Hcrzog  HemrUh  von  Saelwen,  welcher  das  Hcrzogthum,  da.^  ihm  dcr 

Kbnig  zu  cnlzichcn  suchtc,  mit  Gcwnlt  bohauptct.  Das  Ilccr  dcs  Konigs,  untor  der  Anruhrung 
scincs  Brudcrs  Ehn-harr! ,  dcr  siih  crst  scfir  iilK  nnulhig  iibcr  (lie  Sachscn  geiiu^scrl  hattc,  wiitl 
von  dicsen  bei  Lrcsburg  gcschlagcn.  Widukind.  lib  1.  cap.  23.  1.  c  p.  Annal.  Saxo  L  c.- 
p.  593. 

916. 

544.  Jonins  22.  Bmo  11.,  Abt  zu  Corvey,  stiriit  Cod.  mscpi  and  Annal.  Corb.  I.  c.  p.  4. 

515.  September  20.  Synode  zu  Altbeim,  unter  dcm  N  oiMtr,  R<)nig  Omrads  I.  Pcrtz.  Leg.  T.  D.  p.  555. 

—  Dic  siirhsischcn  Bischofc,  wolcho  jrur  S\ iuhIi'  Ijcrufi  n.  wcfler  srlhst  gckommen  warcn,  noch 
ihrc  Stellvcrtrolcr  ge«andt  liattcn,  crhaltcn  Vcrwcisc  wcgon  iltrcs  Lngchor&anai»,  uod  wcrdcn, 
im  Fali  aie  darimi  bebarreo,  mit  dcm  InieTdicte  bedrobt  L  c.  p.  599.  (30.) 

516.  Deccinbcr  8.    Tfnedmeh,  Bischof  zu  Padcrborn,  stirbt  nach  nounjiihrigcr  Rcgicnmg.    Mta  HeinW. 

L  c  Todestag  nach  dem  NecroL  dcr  Domkircho  zu  Paderbom.  Andere  setzea  den  9.  Dec. 

.917  — 935.; 

517.  Unwan,  Biscliof  zu  Padcrborn,  t;il)i,   auf  ili(>  Furl)iitc  scincs  ganzcn  Domkapitcls,   ilrm  Klnslcr 
,         Uoerse  ^•licntcu  zu  Brecal,  iirisat,  l-'icchtunum,  Sudlicm,  Makingkem,  UtyeDhus,  llolthus,  Ara- 

brcki,  Redolfshns,  Engerl  und  Tidmanneshiis,  ndt  VorbdiBll  ebws  Dlenstes  au  Roas.  oder  statt 
desaen  etner  jcdcsmallgcn  Abgabc  vnn  20  Siclcn  (.\X  Siclorum  prccium  quod  saxonicc  Pund 
nominamiis)  an  dcn  Rischof  S.  d  Spilckcr  Bcilriigc  zur  alt  (IimiIscIi  Gcsch.  2.  B  I'rk  S  .*? 
Wigaods  Archiv  4.  B.  S.  3i7.  —  Bischof  Cntvan  rcgicrtc  in  dcm  obcu  angegcbcucn  Zcitraumc. 

918. 

518.  Aogust  31.   Wiihrend  Sachsen  glcichzeitig  durcb  Slreiiziigc  dcr  Ungam  und  der  Nornianncn  \cr- 

beert  wird,  finden  chrisdicbe  Priester  zu  Obiniiildrdien  dureh  die,  bb  in  die  Gegcnd  von  Hin- 

den  vorgcdrungcncn  Cngarn  ihrcn  Tod.  Das  Gcdiichtniss  dcrsclbcn  (Mcmoria  fratrum  noslroinim 
qni  a!)  Lngro  occisi  sunt"i  sct/t  auf  d.  anp:.  Tng  Nrrrol.  Mocllcnb.  Vi;l.  I.crbccc.  Cliron  Mind. 
ap.  LcibDit.  Scr.  R.  Br.  T.  11.  p.  46i.,  wo  abcr  dic  Bcgcbcnheit  irrig  in  das  Jahr  i>36  gcsctzt 
wird.  Cuicmana  Huid.  Gesch.  L  S.  SO. 

■cgiiu  WH.  WwUiiL  16 


Digitized  by  Google 


123  tst  — tai. 

W1. 

549.  Novoinhor  7.    Bci  dem  Friodoiisschlusse  zu  Bonn,  zwischen  dfln  Koiu{(cn  Aar/  von  Westfituilum 

rrnnkicii  li  tind  flihwii-b  \<\n  n-trninkfii  Dnnt-irhlniid  .  waren  von  Soilen  dos  lclztoron  untor 
aiuloni  die  Bii^chufc  .\i(hard  von  Mimigardevord ,  Oodo  voo  Osaabriiok  uml  Buauard  {UtucanJ 
von  Paderboni  gegenwsirtig.  Pcrbc  Leg.  T.  I.  p.  568. 
Dfl  dies  die  einzigo  Vcranlnssung  ist,  bei  livelchcr  des  Blscliofs  Nilhard  urkundlich  und  mit  be* 
sfimmior  Zeitnnpahe  gc(ln<ii(  wird,  so  mogon  hier  auch  aodore,  obne  Zeiibestioimang  erwabnte 
Bogohcrihciton  soincr  Regioruiig  folgeD. 

520.  A'ithanl,  Biscbof  zu  Mimigemerord,  w^SA,  auf  Bitlen  «cines  Gelreaen  Snmktg.  dio  Kirche  xa  Be- 
l.mn.  inid  hewilligt  ihr  ho.sondere  Freilioitnn .  ^vnfiir  '^ctlnchfcr  Bruniinj  'lf»m  Bischof  cino  eigen- 
hurigo  Faiuilie  im  Gau  bcopinguo  gibt.    Vgl.  dic  Ucstiitigung  des  BiAchors  Sicjifrid  (Nr.  9i0.j. 

5S4.  Nadi  dcr  Ernhlung  der  Manster'scheo  Chromkcn,  wtirde  znr  Zeit  doe  Bischola  NWwrd,  die  Burg 
{vaAxil  HimigBrdevord  voo  denen  von  Moinhovel  feindlicb  uborfallen ,  wolche  in  die  Domkirche 
eindranuon  iind  <'in  silhrrnfs  GrfiiNS  mit  don ,  von  doni  vin  i^^icn  Bischnf  W  idptelm  au.s  Rom  niit- 
gehnicliion  iiclirjuion  niuhton,  aher  auf  das  hriia^^ligo  Gohol  des  Bischofs,  von  plolzlichcm 
Schrecken  efgriffen,  den  geweibten  Boden  verlieeaen,  ohne  ihrea  Zwcok  dor  ginsttldien  Zcr- 
stornng  zn  eireicben. 

»22. 

522.  April  22.   Konig  Heinrirh  I.  hcslalis;!,  auf  Billou  des  Abtcs  Folmiar  zu  Corvoy.  dio  Privili  ^ien 

diesos  Slifles.    Act.  Ouililin-  tlnii  -  \.  Kid.  Maji  a.  R.  III.    Schaten  A.  P.  I.  p.  174.  Falke 

C.  Tr.  Corb.  p.  737.    Chron.  l.oUw.  T.  1.  p.  m.  mit  Abbiiduiig.  {\IMI) 

523.  Hai  28.  Ni^ard,  Bisehof  zu  Himigardovord ,  stirbL  Todcstag  naeb  dcm  Nccrol.  eccles.  mtj.  Mo- 

nasler.  —  Da  auf  der  .sogloich  anzOfilhrenden  Synode  zu  Cohlcnz  koini  -  ni-.!  hofs  voii  Hinn^Br- 
devord  godachl  wird,  sti  Lsl  sein  Tod  liochst  walirschcinlich  in  dieses  Jahr  zu  sotzen. 
{>24.  Synodc  zu  Coblenz,  in  Gegcnwart  der  Konige  k'arl  und  Heinridi,  wclchcr  die  l{ij>ciiofe  Liuthoriu$ 
von  Hinden,  tktdo  von  OanabrUck  ond  Vmoan  voo  Paderbom  bciwohncn.  Portz.  Leg.  T.  0.  p.  46. 

927. 

525.  IGtK  48.  lij6mi%'Btiwrkh  /.  bestatigt,  anfBittcn  des  Bischofs  Vmoan  za  Paderbora,  die  Besitznn- 

gen  des  Klostcn»  Ilerivurd,  woriil>cr  die  friihoron  Urkiuiden  durch  foiiidlicho  Chernille  Ncilorcn 
gegangen.  Act.  Astnid  XV.  Kal.  April.  927,  a.  R.  VII.  Schalen  A.  P.  1  p  177.  —  Das  noch 
vorhandcoc  Origiual  hat  dcullich  dcn  Ort  Astnid  (Esscn);  Buhmcrs  Reg.  S.  3.)  Vcrmulhung 
wegen  Altatiidt  bt  abo  ohne  Gmnd.  {XLVm.) 

526.  April  l"}     Konig  Ileinrichs  Auronlli.ilt  zu  Dnrtmnnd,  rrwioscn  durch  oinr'  frknndi-'.  worinn  der- 
-   sell>c,  auf  Verwendung  snincr  Gcmahliim  Mahthtld,  der  Miniiiterialiitn  Willibur^  in  comitatu  Fri- 

daiict  Giiter  in  den  VOIen  Enchova  nnd  Hengidc  gibt.  Aet  in  loco  Tratmenm  nnncupalo  Id. 
Aprit  027,  a.  R.  VIII.    Orii;iiia!  im  Konigl.  (ieh.  Staals-  u.  Kah. -Archivc  zu  Berlin. 

527.  Joliii-'  i~.    J.iiilh<irius,  Bischof  zu  Mimicn,  stirhi.    TcMiostai;  nach  Xecrol.  Mocilenb.  " —  Sein  Nach- 

ioiger  Meru  (EburgisJ  war  auch  Abt  zu  Laureshcim  gcwesca  Anm.  zu  Kleins.  I.  S.  406.,  o 
cod.  Lauresb. 

931. 

528.  Fcbruar  23.  Konig  B«iwkk  I.  bestatigt  die  Privilegieo  dcs  Stifis  Wcrdcn,  anf  Bitten  des  dort^en 

Ahies  \Vit(ter.  Act.  ia  Wcrlaha  dvit.  VIL  Kal.  Mart  B34,  a.  R.  XIIL  LacomUet  Uiimi- 
deobuch  L  S.  50.  - 


Digitized  by  Google 


932. 

ai9.  Juiiius  I.  Synodc  zu  Erfurlli,  in  Gcgcnwart  Kunig  Ueinricbs  /.,  wobei  dic  Bischofe  Unwan  von 
Padt^rbara,  Tuofo  von  OsnabrBek,  JlHmoH  von  Hinuganlcvord  und  Eberis  oder  &urgi»  voa 

Miriilcn  ;in\v(  -;('riil  wari'n.  J'(Ttz.  f.r»^.  T.  II.  p  18  —  Schalpn  A.  P.  I.  p,  IGfl  Ix  :'!  Ir  irrig  che 
Theihiahuic  dcr  gonannten  Bi>chuie  auf  dic  bynodo  za  AlUieim  940,  und  bringt  dadurcb  dio 
Rciheiirolge  dcrselben  b  Unorduung. 

933. 

530.  Mara  l-i.  Grosser  und  cnl^clicidendcr  Sicg  dcs  konigs  Jieinrich  iiber  dic  Ungarn,  bei  .Mcrseburg. 
AnnaL  Corb.  1.  c.  p.  A.  AiuiaL  Sbxo  L  e.  p.  S98.  Der  Tag  der  Scbladit,  AnnaL  Weinii^  ap. 
Pcrtz.  Scriptor.  T.  I.  p.  07.  —  Dic  .Anpiabe,  (Ia.ss  Ileinrich  voilu  r  (lio  Unpini  iii  Wrsiralcn  ^c- 
schlagen  habc  (z.  B.  Anm.  /u  kiein.'^.  1.  S.  40U.),  bcrubt  virahrschcinlicb  auf  dcm  Irrthumc.  oach 
vrelchcm  die  in  Ostsachsen  gclc,i!cne  Plaiz  Werla,  fiir  Werl  in  Westfalen  gebalten  wurde. 

931.  Zwoile  SyiuMlo  /m  .Mthciin,  welcher  uiitcr  aixiprn  ilie  Bischofc  Viuvan  von  Padorborn,  Bumoid von 
UimigiBrdeford  und  Eberi»  vun  Jlinden  beiwohnen.  Anm.  za  Kleina.  L  S.  40i, 

934. 

532.  Das  Klostcr  S.  Joltannis  zu  Vysbcke  wird  von  der  edton  Fran  B^Aerg»  gesttAet  LerbecL  Chro». 

Miud.  ap.  Lcdioit.  T.  IL  p.  103. 

035. 

533.  Mai       Konig  Heinn^-h  I.  be.sliitif^t  der  Kirchc  zu  Pafirrlwn  dic  frcic  Bischofswahl  und  andcre 

Privilcgicn.   Acl.  in  .Arvcile  YIL  Id.  Maji  935,  a.  H.  AYL   fiishef  ungodrucikl.  (XUX.) 

534.  »  44.  Derselbe  bestatigt,  aaf  Bitien  dee  BiMhofr  tmmm  ta  Paderbon,  dem  Kloster  Hei«e  die 

freie  Waihl  der  Alitissiun  und  die  Fretheit  von  fremden  Gerichten.   Dai  ¥.  M.  Haji  935,  a.  S. 
XVI.    Schalen  A.  P  1  p  \Hi. 

535.  JuUus  20.    Vnwan,  liischof  zu  Paderboni,  stirbt  nach  ncunzchnjahriger  Rc^erung.    Vila  Muinw. 

L  e.  Todestag  oaeh  KeeroL  Paderbom.  eben  so  NecroL  Heris.  ap.  Si^Bten  L  c.  p.  488.  s.  a 

536.  Oktober  I?     Knni?;  Ilcivrich  1.  bestiitigt,  attf  dif  Fiirhiite  sciner  Gcmahlinn  Makfild ,  *Ii  ni  Kloster 

Herivurt  dic  freie  \Vahl  dor  Abtissinn.  AcL  Alt«tcti  IV.  Id.  Octobr.  935,  a.  R.  XVL  Schatcn 
A.  P.  L  p.  485.  (L  ) 

537.  Deccmbor  45.  Graf  Ditraofrf  zo  Bordiont  H&Aa.  Not  e  ood.  Borcborst.  in  Hm.  KindUiiger.  T.  XIL 

93& 

538.  Hia]  29.  Fokmw,  Abt  ni  Corvey,  und  die  ganze  Gongreftelion  daselbst,  benrkvnden,  doas  Giaf  ' 

Siijifrid  soin  Krbe  zu  Wc.vtiT  Gnnilii^i^n  im  Ga!i  Hanl^o  ani  F!ii>>i'  Ilidc,  inil  Kinsrhln-is  fler 
Kirchc  daselbst,  fur  dcn  Kunig  Ueinmh,  dessen  Gcmahlinn  und  Kindcr,  so.  wic  rur  sicb  und 
soinc  Geinahlinn,  dem  Klosler  Cnrvcy  gcMchenki  hat.  um  daselfast  etn  Kloflter  zn  errichten  und 
mit  zwei  Miinchen  aus  Corvey  zu  be.selzcn.  Act.  novao  Corbeiac  VII.  Kal.  Jun.  id  est  [lostrid. 
L"r!)ani  9'\C).  —  1'ntcr  den  Y.cu^t^n  (icr  advocottis  Ilnf^mis.  —  Fnlke  C.  Tr.  Corb.  p.  2!)2.  — 
(Jbcr  dcn  Stiftcr  dcs  Kiosicrs  Grouiiigcn,  Grafcn  iiigifrid,  uud  desscn  FamiUe,  vgl.  Aunai.  Sax. 
L  c.  p.  649. 

539.  Oktobcr  17.    Konig  Otto  J.  bcstiitigt,  auf  Bittcn  dcs  Abtcs  Folkmar  zuConey,  ilic  Privileaien  dic- 

ses  Siif(.  s.  Aci.  W'crla  XVI.  Kal.  Kovcnibr.  93«,  a.  R.  L   Schaieo  A.  P.  L  p.  i88,    Falke  C 
Tr.  Corb.  p.  738.,  mit  Abbildung.  (U.) 

16* 


Digitized  by  Google 


1S4 


tSff  —  «»9. 


640.  Decembcr  30.  Derselbe  bestatigt  dic  Privilcgicn  dcs  Stilts  Wcrdcn,  auf  Bitten  dc$  dortigea  Abtcs 
11  Vtffjer.  Avt  Taldiemi  III.  Kal  Jaimar.  036,  a.  R.  I.  Lacomblet  Uikandenb.  I.  S.  51. 

937 

541.  Julius  i.  Kunig  Otto  I.  bestiitigt  die  Privilcgien  des  Klostcrs  Meskidc.  Act.  Quitiiingoburg  VI. 
Non.  JuL  937,  a.  R.  I.  Seiberlx  UrkondcDb.  I.  7. 

54S.  Seplmil)pr  21.  Bei  Koni^  Ottos  f.  Stiflniig  des  Moritz-Klnslris  zu  Magdeburg  ms  welchrni  nac  h- 
inals  (lie  erzbist  liofliclie  Kircbe  crwuch!.}  war  untcr  andern  Bii^chol  Ehergis  von  )Iinden  in  Mag- 
deburg  zugcgen.  Sagittar.  littit  dnc.  Magdcb.  in  Boyscn  aUg.  hisL  Magaz.  4.  St.  S.  73. 

938. 

543.  Mai  18.    Kiinig  (Jlto  t.  bestiitigt,  auf  Ansuchen  des  B^chofs  Tuoto  zu  Osnabruck,  dic  Pri\ilcg|en 

der  dorfiRen  Kirehe.  Act.  in  Steia  XV.  Kal.  lun.  938,  a.  R.  II.  Sandhoff  1.  c.  p.  XX.  ViJeer 
O.  G.  II.  S.  225,  s.  W.  Vlll.  S.  23,  • 

544.  Fcbde  de.s  Koni-js  Otto  u,o\uPi\  seinen  Ilalbbrudor  Tlinnkmar  und  don  friinkischen  Ilcrzo.a;  Eberhard. 

—  Ebcrhard  und  Thaukmar  bulugeni  gemeinsdiadlich  das  Schlo.ss  Badiliki  ^Belike;  —  Balcbikc 
Ann.  S.),  in  welchom  nch  dcs  Konigs  jilngcrer  firuder  Beinridi  befindct.  Das  ScUobb  wiid 
»Tn!)(>rl,  /frhmrfi  'jnfnn',4nn  irrnonimo)!  iinil  von  Tlmnknuir  vile  ({uoddani  niancipium, 

^^'iduk.;  \vt  i;<4«'tuhrt.  Thankmar  crobcrt  hicrauf  Kresburg;  Hcinnch  aber  wird  bei  dem  Uerzog 
Eberhard  i^erangen  gebaltcn.  Vor  der  von  EkerhtiTdt  Kriegem  besctztcn  Bdit;  (urbs)  Larun  in 
Wcslfalcii,  wird  Dedi  crschla^en.  Konig  Otlo  riickt  vor  Eresburjt;  dic  Einwohncr  dflhen  thm 
dic  Tliorc;  Thankviar  flucliti!!  in  die  Kirclie,  wird  ab«^r  ;iiifh  d.^hin  vprfdli-l  iind  von  eineni 
Krieger  Nameus  Maincia  !^.\Jafjinzu,  Thietni.:  durch  das  Kirchenfonster  init  einer  Lanze  gctodtcL 
Auch  Laran  wird  hteraiif  yor  dem  Viinig  erobert  Widuldnd.  L  II.  cap.  41.  L  c  p.  410 — 441. 
Tbietinar.  ap.  Ptirtte.  Scriplor.  T.  UI.  p.  744.  Annal.  Saxo  L  &  p.  601. 

939. 

545.  Brinridi  von  Sachsen,  durch  Eherhnrd  gewoonen,  Cinport  sich  gegcn  seinen  Bruder.  den  Kdnig 

Otlo .  nnil  ^cwinnt  in  Sachseii  einen  j;i*ossen  Anhang.    Auch  Dortniund  wird  von  Hi  lnHi-hx  An 
liiingcni  be.sctzl,  crgibt  sich  ubcr  dein  Kiiiiig  auf  dc^u  cn>tu  .Vnnaherung.    Widukind.  I.  U 
cap.  45.  L  c.  p.  442.  Arnial.  Shxo  L  e.  p.  60il. 

S4flu  Nacb  der  Erobenmg  v(»n  Dorlniiind  gchl  der  K(inig  in  ili  r  Grgend  von  Xanten  iiber  dcn  Rhein, 
wo  ihni  das  Hecr  scines  Brudei-s  .den  er  vergebcns  durch  dcn  };ewcsenen  Befehlshaber  in  Oort- 
mund,  A(jina.  m  vei"!»6hnen  suchlc;  und  der  Jnil  jenem  verbuii(leleii  Lotharingcr  uncrwartct 
gegenttber  steht  Der  Konig,  der  luir  cinen  Theil  seines  Ileeres  hntl(>  ilbersclzcn  kmmen,  rer- 
lierl  indcssen ,  ohrij-cachtet  der  Cberlcfjeiiheit  der  Feinde,  den  Miilh  nicht,  uiid  ginvinnl  ln  i 
Birthen  (jipud  Bicrtaiiuni)  einon  ent6cheidciKlon  Sieg.  Widukind.  cap.  17.16.^.443.  Liulprand. 
lib.  IV.  cap.  23.  ap.  Perlz.  Scriptor.  T.  III.  p.  321.  AnnaL  Saito  L  c.  p.  «02. 

547.  Marem&i»  atiftet  aus  ihren  (jiilern  da.s  Klosler  Scliildesche  iin  Wa.ssegau,  nachdcni  .sie  vorher  vnn 
dem  Bisdiof  Dvdo  zu  Paderbom  die  Einwiliignng  erbalten  baite,  die  bereits  bestehendo  PCarr- 


*)   Nich  dcm  Cop.  det  Otiialir.  Doantift*  i»t  «br  Hame  4m  Biielioili  «telit  T^ntt»,  temitn  TVtota  tn  tdireibt*. 

Zfile  20.  uijil  2l.  (ic»  luttUt  (.•pn,itinlen  Abdruck»  oiuMen  i!ic  Wi.rlr  ;  tt  fidt iuvsorci  lollt-nilo!i ,  wij;f.iiliti ,  oiid 
■UU:  ct  ceterni,  geleten  wcrden:  celenMque  litoMt.    Im  Datum  iit,  ttaU  pii,  tu  letea  tercniuimi,  wuliir  iedock 
.4m  Cup.,  dvcb  «iaeit  Lm-  «dct  SchMtMiUw,  MCiMdt  ictol. 


Digitized  by  Google 


940. 


kirchr  m  Schildcsclir  an  cincn  nndcrn,  7ur  Frhrinnn;:  cincs  KloSUm  bO(|ll6IIICrea  Oft  ZQ  VCrlo- 
gcQ.   Strunck  not.  cril.  ad  Ischaten.  ann.  in:;cpt.  ad  h.  &.") 

040. 

3i8.  Aprii  2.  Konig  Otlo  I.  bcstati.a;t,  auf  die  Fiirbitle  seincr  Gcmalilinn  Eilgid  und  flps  Bisph<»fs  Tutn 
zu  Padcrixtrn,  die  Privilegien  dcs  Klostcrs  Ilcrivurd,  bcsondcrs  die  freic  Wahi  der  Abtissinn. 
Act.  Quitiliagobarg  I?.  Noo.  ApriL  940,  a.  R.  IV.  Bislier  misediiickt  (UL) 


*)    Die  Erriililung  foa  ditiier  SliDung,  «ie  •!«  Strunck  ciocr  ailen  Handjciirirt  dei  Kloitcrf  entlclmt  la  babea 
wnichrrt,  durne  hier  eine  Slclle  «crdii-riL-n,  und  iat  lbl|mde: 

SdiiMriche  locni  cr*t  ia  p«Bit  *ci  regioiic  Waaiqc»  |nr«cbi«U  «cdeai»  dcoaialm,  nea  lonce  diMHin  ab  «d 
lo«o  «M  nnfte  eit  aionatterlom  SeblTdeecMe.  Vi*cb»l  illic  aMtoooa  nnMKt  et  ampliHiiiiamni  poHcarioown  tierca 
unica  Marctui  tU  diitj,  jam  priiom  a  parentibus,  ramiliae  propj{,'3n(Iao  rau<a,  Tirn  Dobili  in  (rahiinnnluni 

tradila  cl  cnllocala  ru«ral.  en  contiubiu  nulUm  diu  proleia  cunwcuU,  deoium  animoi  luui  adjecit  ad  prn- 
{■•{Bliaaen  ipifilualrm,  rirmllerque  ttaluil,  ad  etrmpluai  Tieini  Harfeardiadib  oitinaitcrii ,  cungregatioiieni  *irgi- 
■irai  eaoitoicanuB  e  bonis  paiemia  coodere,  ii  ««ritl  ae  pareatam  aaorwit  «it»m  viTcodo  aoperwnH.  Placuit 
Deo  geoemMim  aoini  prnpoaitum.  Breti  poet  tcBpofe  detedit  paler,  deeedit  maier,  poitreme  et  marltn,  mTIv 
praodiKilum  nuplijirom  fruclu  ptMt  le  relicto.  Diptiirjlijnt  iunr  rius  orliitatem  tri^lei  cno»iinguin<'i ,  <|uoi  intcr 
cngnalione  prntiini  ante  «lioa  erant  patruclci  ejus,  Hugertii  cathednlis  ecrletiae  Padertiorncniii  canonicat,  ejai' 
dciTiquo  iornr  Emma,  optimi  eaampli  fiwmiaa ,  in  puellari  collrgio  ilcritordiensi  eanonicarum  «ecularium  vitam 
ampleiafa.  Ui  cum  «d  eam  aooeniMeat  ceBNlandae  orbitatii  cauitt  i«len|UB  «11«  mentieaem  ipii  iniccerant  de 
etperieodo  no»o  ae  roeeondlora  cimnubio,  leneraee  reipoodit  Mareniidia  *idaa:  Fraalra  baec  agiiii!  In  aelcniam 

nnn  aiKt)i>  «LCLjnilQs  niipli.is.  El  haec  diccoi  Orliat  ^im.iri-.  (,iir  auti-m  hat  nnn  adibit?  inquict.it  lli>gcrus  c>- 
nnnitu*.  Jutciicul*  a<tliuc  e>  et  acliiti»  adiiue  iduncae  ad  prurrcandns  liberos.  Id  «i  omiteris,  quortutn  l>ae  opci 
taaa?  qunrsum  Hacc  agrorum ,  nemnrum  ee  rarliraanim  alwndaotia?  numquid  haec  orania  hrredem  a  to  natcitU' 
tem  |i<istu!.iiit?  At  ipta  Graciiijium  ialoriw  ct  eardi  an»  «enatanler  apprimrni:  Qnid,  ajebat,  nUtmdilia  OMbi  «ar^ 
nalei  nuptut  |irnlrmque  naMilofam  ct  me?  Miaera  eerle  eiMiditio  malroin,  <|uipp<:  quae  proicm  non  aliam  pC'* 
rii-iil  ipijiii  •]u.ii^  riu>rtL'fii  aliquando  vi<!cjt.  itnn  (pi;ir  riirtr-  mnritiir  vpi>L[M  pvinuirn  orilur.  ,\li.irijiii  cgi>  iii:itcr 
filijrum  cro ,  'puu-  nunquain  dciinant  rl  Christo  magis  quam  tiuic  mun<tu  et  propagatiuni  caroali  scr«iaot.  Cta- 
filM  dko:  ii<<.'iM>k'rium  fundabo  Tirginnra  Deo  famalanlium.  Id  ti  apprubatit,  pium  opui  cum  annoitu  «cctro 
qnaiiteeyai  iocboabo.  —  Inopina  baee  eratio,  magii  dirine  spifitu  qoam  hamaaia  «ocibaa  aeimaU,  mirifice  eem* 
movil  omniaffl  ci^nalonim  eorda,  ot  aaiemum  darcai.  Quo  accepto,  MarcMiidu  ridua,  rejeelii  eonitmae  pre- 
ciusii  vr<libus,  iji'j  niin  ITii^rru ,  t.iriina  et  altis  cnnsanguinris  ingreditur  SrhiMccentc  templum.  flii  poMi^Lijim 
in  U'rr.jim  prooulutia,  brcti  tempore  Chrittum  cucharislicum  in  allari  pract4.-ntem  adorasset,  ilerum  de  lcrra  tur'- 
gcni  ct  ad  Eromam  patrueiem  tuaro  conterta:  Ecce,  cgn,  inqiiiebat,  coram  omnipoleale  Deo  et  caritsimii  bisce 
cognaiii  oui*  dcaisno  ac  d«ligu  le  ia  matrem  apirittialem  et  abbatiaaam  bujua  cccieiiae,  in  nemine  Paltia  et  filii 
et  Spiritui  «andi.  Tn  ergo  spiriluaUbaa  Inlenla  itodiii,  «|iifte  ad  eedeaiaalieam  diiripttnam  pertinent  inlertoa 
tllrigr,  i'^ij  f.iris  consttluta  latagam  cira  rrt'<p)rns  iiuiiivtrriLint.  Piirt-ilL iv  itiLi»  itrinile  conv.injiiinri» ,  iluniina 
Marcsuidit  cum  Hngcro  caouoiro  et  patruete  too  Padrrbornam  abiit,  ct  quia  Iticus  parnchtao  TCtt^rit  miout  idn- 
ncea  arat  aJ  euaslructiunem  pnellarii  monastcrii,  a  Dudone  aMiitile  notlru  demistc  io  primii  petiil,  ul  sibi  pn- 
teatalem  darcl,  cccletiani  TeU>rem  ad  aliiini  commudiorem  leciim  tfanafenmdi ,  drindc  «t  etiam  adjamento  «ibi 
eiiet  ap«d  Ottoneni  rcgem  pro  impctrando  ipsiDi  cmaeoio  rt  monailerlt  e  bonii  liicalibui  fundandi  lieenlia. 
Ctrum(|ue  frlicilL-r  cl  ci  animi  toIo  cunccttum  cit,  oeque  jaro  aliud  ctrrr.it .  f]Li;iiii  ut  ni;iiiuv  .Tiiircrrnlnr  i<pcri 
et  initium  «iMiitioi  locandi  firret.  Itaqoe  anno  dominicac  incarnalionit  DCCCC,\XX1\.  Inilictioao  XII.  domina 
Marmnidii  translulit  ccclcsiain  et  Cunrtn  cju«  utensilia  a  Tilla  ScbiMcide  nunrupala  trant  fluinen  fefrai  aMlmm 
t«  kieein  nberrimum  et  emoiam  lenm  yre*cntiba»  ophialiaiiminm,  qecm  eppcllafit  nofam  SofaUdeadia.  ibi  dmit 
ia  loco  arae  «ummae  deitlaate  «ret  ereeta  et  «elanne  •acram  de  a^tu  laade  ceMiralam  ciMel,  demlnB  Marc'- 
tuidit  prinium  tapidem,  impreiio  prius  anlrnie  <i>culo,  tuii  ipMi  roanibu*  in  icfohrin  (Iriulii,  commilU-os  opu» 
i.«tud  lumroo  angulari  lapidi  Chritlo  Jeiu,  onice  exoplani  ut  aedificalin  coBJtnicta  crctccrtrt  in  templum  ««nctuin 
in  Doroino.  MoK  etiam  aCCBdcre  jutii  quot  s  Galliil  aceeniTrrat  Tabri  mararii  et  ccroenlamf  <eniMti|aa  labimbue 
IndeliMii*  open  cnepl»  tom  ardenlec  InititaBi  nt  «cdeaiaa  toUui  fendamcntn  eedam  adhon  acttale  qnaqnBtcnni» 
4e  1«fM  cananffcicrinta 


Digitized  by  Google 


m 


940  —  »4S. 


uVU.  Api  il  19.  Dersclho  verleiht  doui  Abtc  Folanar  zu  Corvey  uikI  dc«scu  Xachfolgcrn  dcn  Kuni^ibaan 
ffW  alie  dit  ji      II,  wplchft  »ch  bei  dem  KloMer  ond  der  um  dassclbe  erbantcn  Siadt  nicder- 

latisen  und  in  di*n  Schiilz  drs  Klo.slci-s  lM'j;r'hen,  und  vorbietot  alloii  koniglichon  Richlcrn,  nii- 
niontlich  dcn  Grafcn  Hethnr^l  im  K.iii  Au^  i.  Dendi  und  Hamj»  iiii  (iuu  ihhI  .//'  (  //;-■. /i 

ixn  Cau  Uuctigu,  sHch  cino  Goriclibbarkoii  iibcr  jene  Lcutc ,  untcr  dem  Namen  des  Burgbannes, 
anzumassen.  AcL  Wcria  XUl  KaL  Maji  MO.  a.  E.  IV.  Falke  C  Tr.  Corl).  p.  209. 
6S0.  Septomber  £5.  Dorsolbc  ninimt  das  von  der  chrbaron  Frau  Meresuit  an  dem  Ortc  Sciltlice  zu 
Ehron  der  heil.  .Maria  crbuute  Kloslcr,  auf  Billon  dcs  Biscliofs  Dudo  zu  Padcrborn,  in  dcs.scn 
Dincoso  der  Ort  liojjl,  in  ficincn  Schulz,  und  liowillij^t  dor  Con^rofialion  dcr  dasclbst  Gott  dio- 
iioiiilon  Junprraiicii  ilio  ficio  Wah!  dor  .ibdssinn  ncbsl  andcrn  Rcchlon  dor  iibrigt.-n  unlor  ko- 
TiiL,'Iii  iioni  Schiitzo  stohoiitlon  Klo.slor.  Acl.  in  civil.  Corboia  VII.  KaL  -Octobf.  940,  A.  ft.  V. 
Falkc  C  Tr.  Corb.  p.  7i3.   Lamcy  Gescli.  v.  Ravcnbl».  Urk.  S.  3 

9il 

531.  Januar  10.  Ki^nis;  OttoV  bostatifjt,  auf  Bitten  dos  BLschofs />t((/o  zu  Padcrborn,  dcn  koniglichcn  Scbutz 
imd  dic  Privilogien  dc!>  Klui^tei'»  lieri^i,  oamentJich  dic  freie  Wahl  der  Ablis»iim,  mil  Guthcissen  des 
Bbcbofa.  und  die  Berreiung  von  freraden  Gorkhlen.  Act  in  caatello  regjo  Oalabem  IV.  Id.  Ja> 
nurtr  9H  ,  n  R  VI.    Scliaten  A.  P  I  p  lOi  —  Irn  Dattim  .schcint  ein  Frhlrr  7ti  stci  kfMi 

Oai.  Junius  19.  Rumold,  Bi«ichof  zu  Minii^rdcvord,  slirbl.  Anm.  zu  klcim.  L  S.  i03.  Todestag  nach 
Necrol.  ccci.  maj.  Monasler. 

653.  Novombor  23.  Koniu  O/,'*/»  .Vufonlhull  in  Dorlmond.  enniesen  durch  oine  Urkunde,  worin  or  dora 
Maricn-Stirie  zu  Aadion  die  Kiixlio  zu  Diiron  incorponH  Act.  Ibrolmannie  VIL  KaL  Decembr. 
941,  a.  R.  VL   Lacomblct  Urkundcnb.  L  S.  53. 

6u4.  Junius  tl.  Kiinig  OUo  1.  scbeDkt,  auf  Bitlcn  i^cincs  Brudcn».  dcs  Dtaconus  Jtrun,  dcm  Kloster 
Corvey  Ciiter  hn  Hestte-Gau,  in  dcr  viDa  Rotmerpghnsao  m  der  Hark  Oalerbeoo,  ki  dcr  Graf- 

»chan  .4//i'o'«.   Act.  Inimileiba  X.  Kal.  Jul.  Ui.  a.  R.  VI.   Schateo  A.  P.  L  p.  498.  Falke  C  Tr. 

rt.rb.  p.  71.    Chron.  Gottwic.  I  p   Ifi".  init  .\hbilflmi-  '1.11! 
iib-i.  Oktobcr  2.   Fotcnuif,  Abt  zu  Corvcy,  stirbt.    Cod.  msn'pl.  und  Annal.  Corb.  1.  c.  p.  4. 

943. 

556.  Wicfrid,  Erzbischof  zu  Cdln.  woiht  dcn  Thurm  dcr  hoil.  Maria  zii  Wcrden,  el  scprcjjavit  has  villas 

bpcciahtor,  s<-ilicet  Rolinghm>cn,  Bcrgerokusen ,  Kugcliiighuscn ,  uudc  decimac  ad  t>anctum  Liud- 
§enim  reddantur  vel  qtiictiuid  ad  synodalia  pertinet  jura  cxigBtur  E  masw  Gelenii,  ap.  Kind- 
liager  msB.  T.  XII. 

945. 

557.  Mofa^dis,  dic  Stiftcrinn  dr  v  Klo^tcrs  Scliildi -chi' ,  erhiilt  fiir  dassolhe'  in  Folge  ciner  besondcm 

Reiso  nach  Rom,  von  il<  ni  Pa|istc  Rclitiuicn  dos  hoif.  Johannt^s  (\c>  Tiiurns,  nnd  hrinjit  dif-rl- 
bon  zueri^  nach  Paderbom,  dann  in  ilu-  Klostcr,  wo  sie  nut  grosson  Fcierlitlikeilen  emplangen 
werden.  Slranck  in  noL  crit.  dhciiL  ad  L  a. 

946. 

558.  Mai  30.  Konig  Otto  I.  verieiht»  mf  Verwendung  scinca  Brode»  Brvm  und  des  Abtes  Btm,  dem 

Slifte  Corvey  den  Bann  iibcr  die  beiden  Orte  Meppinn  an  den  FliiMen  Ema  und  Ibse,  im  Gan 


Digitized  by  Google 


»4«— M8. 


127 


Agrotingon,  in  dcr  Grartichafl  dcs  Ginfcn  Thurmg,  mit  dcm  Miinz-,  ZoU-  und  Uarkfredito  unll 
dcn  diizu  gebdrenden  Fnnheitcn.  Acl.  Frosa  01.  Kal.  Jun.  946,  a.  ILX.  Schalen  A.  P.  I.  p.  196. 
Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  338.  Cbron.  r.oitw  I  p  KU  mli  .U)!)iI<Inn^'  r.!V  ' 
ft39.  Dec^nber  30.  Derselbe  bestaligt,  auf  Norwcndung  scincs  Itrudcrs  Ueiiirich,  dcm  Stittc  Curvey 
die  MUiHte  vnd  den  Zoll  an  dem  Orle  lieppia.  Act.  in  Talaheim  ni.  Kai.  Janoar.  946,  a.  R.  X. 
Sdialen  A.  P.  L  p.  196.  Falke  C  Xr.  Corb.  p.  3$7.  beide  mii  der  Jabnaia  946.  (LV.) 

(946—947.) 

560.  Pipst  AgapUus  beaiiiiigt  dem  Stifte  GMea  (Astnidol  den  von  dem  ErASatiM  Gta^ar  m  CSbi  itm 

^cschcnktcn  Zchcntcn,  dic  freie  Wahl  der  Alitissinn,  nml  ttio  Kxcnitirm  von  aller  ijoisUiclieu 
GerichUbarkeit .  ausser  dcr  des  papsUicbeo  Slublcsi  nachdcm  cinc  friihcre,  vom  l'upstc  Zacha- 
fim  hierltbi^r  ge^cbene  UHconde,  mil  dem  Klosler  selfast,  dorcb  Fener  xerstort  wordon.  S.  d. 

Hbfcr  Zcitschr.  f.  Archivkuiidc,  I.  B.  S.  308.  Ltcnmblct  Urkundcnb.  I.  S.  55.  —  Papsl  .4^rt/;iVM« 
w  iirde  9iG  gewahll.  uixl  ')n  .starb  die  Ahtisviiui  ff/ii!,'ii,-i/] ,  an  wclcho  dio  Urkuudo  noch  gC» 
riciilct  ist;  lutzlerc  oiu^s  aii>o  in  eius  dicscr  beiiieii  Jahrc  fallen. 

947. 

561.  Januar  15.   Ktinig  Otlo  J.  bcsliiligt,  aof  Aosuchcn  dcr  Abtissinn  Badeivig,  dio  Privitogicn  und  fie- 

.<iii7unii;en  dcs  Stifkes  Essen  (Asnidens»  moaBstcrii) ,  namendich  don  Zehcnten  zwuchen  den  Fliis- 
scn  KniliLscnra  uod  Ro(B,  von  dem  inii^si  licn  Leatunia  und  der  Miihlc^  Iros  bis  zu  dcn  Orten 
l.iiM-iLi  iinil  I.rppnra.  ■nflrluMi  dcr  Hrzblschof  (lUuSJuirius  zii  f.oln  i1rm>('ll)cn  geschenkt  hal,  niit 
.Aus.>»cliluss  des  Anthcils  in  dem  C^rtc  Ruoklinghiis ,  weiclicn  EQyihart  erblicb  besilzl;  ferner  dio 
Giitcr,  wckhe  das  Sttft  von  verschiedencn  Konigen  erhalten;  nehmlich  von  Lothar  die  ViHon 
Hohenibcr};  und  Ca.ss«'IIa ;  von  Ludiiig  ciiien  Iliif  zu  ifucrithi  und  was  dazu  gehort  iu  dcn  Graf- 
schafteu  Ecberls  und  CMox,  und  die  drei  Hofc  Holsto,  Arachcm  und  Hcrtc;  von  A«r/  den 
Ilof  Wodcuesbcrg,  endlich  dcn  vom  Hcr/o^  Otto  zu  Sachscn  ;dem  Grossvaler  dcs  Konigs)  an 
das  Slift  gr«chcnli(cn ,  und  von  dcm  Koiiig  I/einrich  dcmsclbeii  beslSliglen  Ilof  Beki;  zugteich 
bcwillif;!  cr  (lcin  Siiftc  die  freie  ^Yahl  dcr  Abti.ssinn  und  dcs  Vo^tfs  unii  ilic  aiissclilicssrnilc 
Gcrichl^barkcit  ubcr  scine  Angohorigcn.  Act.  Frauooucfurt  XVlll.  Kal.  Fcbruar.  D47,  a.  K.  .\J. 
Wcsiphalia     Jahrg.  3.  Qiiart  S.  24.  Lacomblet  Urkundenb.  I.  S.  64. 

562.  Novembcr.  .   Synode  zu  Verdnn,  welcher  dcr  Bischof  Hil(I('j    "     n  Mimigardcvord  (Transi!ii  n  -i:» 

.scii  Miniij-ardcvordcnsi-s  e|iisropiisi  lieiwohnt.    riiiifonriii  \\uiA.  np.  Pertz.  Scriptrir  T  II  p  ;iS»i.. 
Kiclicri  lli^l.  ibid.  p.  G02.    liartzheim  Concd.  Gerni.  T.  II.  p.  G09  —  Dic  Zeit  der  Syiiude  wird 
nachf^wicsen  m  den  Verhandlungen  der  fo^enden,  b.  Perlt.  Leg.  T.  II.  p.  23. 
563«  Dic  St.uli  Miiidcn  (.Miinidooa)  wird  durcb  Feuer  verwiisieii  Eerimamii  Au^  ChroiL  ap.  Perit.  Scri- 
ptor.  T.  V.  p.  114. 

948. 

564.  Jannar  7.    Svnmlc  in  dcni  kaiscrlichcn  Palaslc  Iii^cihcini .  in  Cegenwart  dcr  Kiinigc  0//o  nnd  Lud- 

tvtg,  welchcr  die  Bischolc  Jhido  von  Padcrborn,  ihiodo  von  Osnabriick,  ELeris  voo  Miiulcii 
und  ffiktiMd  v<m  Himigardevord  beiwohnen.  Acla  Synodi  ap.  Pcnz.  Leg.  T.  IL  p.  24.  Flo- 
doard.  I.  c.  p.  395.  wo  aber,  statt  VIL  Id.  Jaiiuar.»  VII.  Id.  Jun.  angegebea  wird).  Rieber.  l  e. 
p.  603.   Annal.  Sa.vo  i.  c  p.  607. 

565.  ,.    41-  Bovo  IIL,  Abt  zn  Corvey,  ilirbt.  .God.  isscpt.  ood  AnoaL  CoriK  L  e.  p.  4.  —  Voa  sei- 

nen  Familienverhidtaissen  und  Tiqjenden  bericbtet  Aimal.  Sax.  L  c.  p^  667. 


Digitized  by  Google 


428 


94B  —  9SS. 


686.  Janins  44.  Duode,  BisdMf  zo  Osnabrtit^,  stirbt.  W&aer  0.  G.  U.  S.  7.  —  Das  Todeqabr  diew» 

Biscliofs  i>t  zwischen  (lic^cni  J.ilire  und  919  zwpiWhnft. 

667.  Julius  li.   Konig  OUo  1.  cignct  Uoiu  voa  seinar  MuUcr,  der  Kouigioo  Mahthild,  ao  dcm  Orte  An- 

geri,  zor  Efaov  der  heO.  Uaria  wid  des  heiL  Laurenlnis  gestifketcn  Kloster,  die  von  DMeridt 
ilun  aurgcla&scncn  Guler  zu  S(  liN]uira  und  an  andcrn  cinzt-ln  i;t>nanntcn  OrtfHi  im  (Iju  Lere  in 
il(  1  rir.if^(  li;if(  fliuiirichs .  zu  Annikc  iiiul  Tiiiiuliciiu  ini  G.iii  na.Siii!Owe  in  dcr  Grafsch.  Liutulf.s, 
zu  Wcres  und  a.  a.  O.  im  Gau  Agartinga  in  licr  Gralscii.  SiQiberts,  und  in  dcn  Gaucn  Terse- 
bttbre  und  Amincre.  Act  io  Throtinaniik  U.  Id.  Jid.  948,  a.  R.  XI.  Bisher  ongodruckl  (LVL) 

668.  Derselbc  sclicnkl  Kcinem  VuMillen  i/aoit  eine  IIuvc  ini  Gau  Nihtersi.  und  Geralle  aus  den  Orten 

Lalervcld,  Anaimuthiun ,  Ilirigii>in^u:>un  und  L'p«|>riDgen ,  die  dem  Grafcn  Wiyhard  zugehvrige 

Hovo  in  Latlerveld  aus^oiiommen.   AcU  948,  a.  R.  \1U.    Wigands  Archir  3.  B. 

3.  H.  S.  12.  Seiheriz  I  rkundenb.  L  S.  8.  BescbMdig^  der  Charle  ist  Actom  imd 

Datum  aiohi  voUstiuidig  zu  lesen. 

m 

669.  April         Konig  Otto  I.  ninmil,  aiif  Bitl<>n  seincr  Muller,  dcr  Kbniginn  Mithtild,  das  von  dci-^iHict» 

zum  Scelcnhcil  sciiics  Vatcrs,  dos  Kbiiij;*  //fiinich,  zi:r  Ehre  der  heil.  Maria  und  dc-s  heil.  Dio- 
n^sius  gcsliflcte  Klostcr  zu  .\ngari  in  seinen  Schulz,  befreil  dassclbc  von  allcr  bischoflicbco 
Jurisdiclimi,  setzt  ihm,  mil  Beiratli  der  Bischore  Dado  (ni  Paderbom),  BSiebold  (zu  MimigBrde- 
%.)r(!  .  Droijo  ru  Osn;ihiii(  k  ,  iiiul  ;iii(Icrcr  Gctrcucn ,  dcn  Projisl  AdeUjeruH  vor,  bewilligt  ilini 
rUr  dic  Zukunft  die  rrcie  WahJ  des  1'ropstes,  und  schcnkt  ihm  Gitler  zu  Agilmah  im  Gau  Vcloc 
ut  der  GraCschafl  Lingers,  zn  Bobbontenini  im  Gau  Logni  in  dcr  GrBTscbaft  A&o'8.  und  zu  Hota- 
nusini  ini  Gau  Ail^Csrcll  iii  <icr  ( ,i iir-ehari  \\'i/chards,  init  Befreiun}(  von  aller  fremdcn  Gericbta' 
barkeit.  .Act.  Oiiilllingah.iK  h  Wll  k;i!.  M.i;i  9.")(> .  a  R  XIV  F;ilkc  C  Tr  Corb.  p.  7i6 
i»7U.  Oktobcr  18.  libergis,  Bischot  zu  Mindcn,  stirbt.  .Necroi.  Fuld.  ap.  Lcibnit.  I.  Ul.  p.  704.  Todcs- 
tag  oach  NccroL  lloellenbocc. 

962. 

574.  AprH  46.  *K6nig  OUo  I.  «chenkt  dem  von  ihm  geslifteien  Kloster  zu  Pilidu  (Pbldc)  unter  andcm 
auch  einigo  Giiler  in  AVc-tr;i1cii ,  zu  Brakcle,  Thimedo,  Drulmunde  and  CulLsin.  Act  Palithi  XVI. 
Kal.  Maji  9j2,  a.  R.  XIX.  Mader.  Antiquit.  Bninsv  p  ino  Hcincrc  .\nliq.  G(»sl;ir  p.  16. 
Louckfcld  Aotiq.  Foeld.  p.  48.  —  Die  Ltkundc  ist  veixlachtig,  oder  doch  fchkrhafl  abgeschrie- 
ben;  denn  Olto  wird  m  derselben  Imperator  augustus  genannt,  ^'clcben  Titel  er  damak  noch 
nichl  fiihrte;  sie  gedenkt  des  ErzbLschofs  Hattn  von  .Mainz,  welchcr  in  dcm  angegcbenen  Jahre 
noch  nicht  re^icrte;  auch  passt  das  19.  Regieninj.!sjahr  nichl  zu  der  Jahr/.ahl.  Uurch  die  in 
IIeu.seler.  mscpt,  vorgenomnienc  Veriinderung  der  Jahrzahl  in  953  wird  zwar  dem  letztcn  Fch- 
ler,  aber  niclil  den  hciden  ersten,  viel  bedeutcndercn ,  ab^cholfen. 

872.  Junins  7    Dcrsclbe  vcrl>  iht  ilcr  Kirchc  zu  Osnnhria  k,  auf  Billcn  «Ics  dortigen  BLschofs  Drtiogo, 

dcn  ]Uai'kl  uud  die  Miiozc  zu  Wituiibrucca  uud  allc  kbniglichca  Rochto  dui>ell>sl.  Act.  Dom- 
porck  Vn.  Id.  lon.  «62,  a.  B.  XTL  Scfaateo  A.  P.  L  p.  201.  Sandhoff  I.  c.  p.  XXi.  Moscr  O. 
G.  II.  S.  226.  imit  dem  fehlerhanen  Dfttum  VII.  Jun.)  .s.  W.  VIH.  S.  21. 

873.  Oktober  26     DcrNcIbc  hcstiitiiit  tl;ts  von  soineni  Vasiillen  /lohaU  iind  dessen  Briidem  und  Schwe- 

stcni  auf  ilirem  Gute  Ciesiki  gestihete  Jungtrnuen-Kluster,  bcfrcit  dassclbe  von  allcr  wcltiichcn 
Gerichldiarkeit.  und  bewiDigt  ihm  die  freie>Wabl  der  Xbiis^  und  dea  VegieB,  «olioi  jedoch 
die  VerwandLschaf^  dci  Stiflcr  bcrucksic!itii;t  w.-rden  soll.  Act.  Walahusan  VII.  KaL  Kovembr. 
982,  a.  R.  XVL   Schatcu  A.  P.  L  p.  201.   Scibcrtz  Urkundenb.  I.  S.  9. 


Digitized  by  Google 


429 


574.  Helmward,  Bischof  zu  Hinden,  weiht,  niit  Assistcnz  der  Bi<>ch6fc  JJudo  von  Padcrbom  und  Drogo 

von  Omabriidt,  die  mii  «battte  Domkirdie  n  HiDdeD»  nr  Ebre  der  HeiL  Gorgoiiiiiu,  Lauren* 
Ihi»  «nd  Aleiander.  Lerbeck.  Chr.  Mmd.  L  o.  p.  4A5. 

953. 

575.  April  3.  Osterrcst,  welches  KfiiMg  Qtto  l,  Mchdem  er  von  Cola  abgerewt,  zot  Dorttnund  feiert. 

Anoal.  Sax.  1.  c.  p.  609. 

670.  Scptember  21  Brmo,  der  Bnider  dea  KdnigB  Otto,  vnri  m  Aacben  feierlidi  als  Grzbisdtof  von 

r.bln  eing^lzt,  wobei  utiler  aiideni  dic  Bischofe  Uildfbald  von  .Mimi^ardcvord  und  Driiogo  von 
Osniibriick  ge{{enwiirtip  waren.  Vila  Brunoni.s,  ap.  Pertz.  Scriplor.  T.  lY.  p.  262.,  und  diis.  die 
Notc  aus  Ratiicrius,  wclchcr  dcn  Tag  angibt:  quarta  «ulcmnis  jcjunii  scptimi  mcnsiii  fcria.  — 
Der  neiie  Enduscbof  erbielt  von  dem  Kjtatige  nigleidi  den  Ovcat  iiber  ganz  Lothringen.  Aunal. 

Siixo  1.  V.  p  <M0. 

577.  Dcccnibcr  ^O.   Konig  Otio  I.  fichcuLl  zu  scincni.  seincr  GcmahUnn  Aedyid  und  aUor  setnor  Yur- 

fiihmi  Soclenhoil,  das  von  seiner  amiia,  der  adtecbtigen  Fr«n  Uota  (Dialiere  Deo  nbiqiie  de- 

vota  iliin  zu  diesem  Behuf  ubcrgcbcnc  Gut  zu  Davindre,  innerhalb  und  ausserhalb  der  .Stadl, 
m  (iiiu  Hamalant,  in  (l(>r  Grnr^^ohan  MWrpnnmis,  dcr  Kirche  zu  Magdfliiiri:  V  t  FrancdnfiriMt 
lll.  kal.  Januar.  Uoi,  a.  H.  .Wll.  tlufer  Zcitschr.  L  S.  365.  (nach  dcm  Uri^aial  iiu  Konigl.  Och. 
Slaats-  u.  Kab.«Ardiive  lu  Bertm).  Orig.  Guelt  T.  IV.  mit  dem  falschen  Datum:  KaL  lanuar. 

OH  ,  a  R.  M  —  Xach  uiisrrrr  Zrifrrclitinn::  nnis-;  (iic  IVkundc  in  das  Jalir  0^)3  ijcsctzt  werden, 
iiulcm  dcr  Concipicnt  sich  cincr  Zcilrcchuung  bcdicntc,  welche  das  Jahr  mit  \Vcihnaciitcu  anitiig. 

954. 

578.  Jaiiuar  M.    Konig  <tUo  l.  bcwiUigt  dcm  von  der  ehrwiirdigcn  l'raii  Ueiemburrh  gc«>liilctou  ^oniMm- 

kio6ler  ztt  Viacbtlce  die  frde  WaM  der  Xbtininn,  und  bcstiiligt  deasen,  an  vcrschiedencii 

ein/.eln  ^mimnlen  Orten  jjclciirm^  (»uter.  Act.  Brugkihem  IV.  Id.  Januar.  951,  a.  R.  .\.\.  Hader 
Ant4(|.  Itnin-svic.  p.  205.  Paulhni  Uist.  virg.  coU.  Visbecc.  p.  5.  beide  mil  der  fisischen  Jabr- 
zahl  1002.  (LVII.J 

956. 

579.  Jufius  2.   Konig  Otlo  I.  schcnkt  dcr  Kirchc  des  heil.  Mauncius  zu  Btagdcbui^  XXX.  citsa  io  urbo 

Davcntria  et  XL  mansa  circa  urbem  in  comiiaio  Wkmanni,  e(  YIIL  in  viUa  Tuncgurun  in  comi- 
taiu  Evcrfaardi.  AcL  m  Daventria  VII.  Non.  JuL  956,  a.  R.  XXi.  Original-Urkmide  im  K5mgL 
Geb.  Siaats-  und  Kab.-Arcbive  m  Berlin. 

958. 

5SU.  Fcbruar  44.  Ueimwmxl,  Biiichof  zu  Mindcn,  stirbl.   Lcrbcck.  Clir.  Miod.  1.  c  p.  165. 

5B4.  Junitts  25.  K5nig  Otto  I.  schenkt,  auf  Verwendung  soines  Braders  ilhnip,  RrsbiBdiofe  n  Coln, 

dem  Klosler  Gisici  dic  Malhure  in  der  Marc  Gisici     Ai  t   Paduirbrunnon  VIL  Kd.  JuL  958,  a. 

R  WIII.    Schatcn  A.  P.  I.  p  206    Scibertz  Urkuiidenb.  I.  S.  I! 
582.  Walfrid  uod  seiu  Brudcr  Uumfiid  schenken  der  Kirchc  S.  Scverins  zu  Coln,  in  Gegenwnrt  des 

EfdNschob  Bnim  und  sdnes  Braders,  des  KSiujgs  Otto^  unler  andera  em  Datw  txt  Frdenchuseii. 

95H.   Liconiblct  rrkttndenb.  L  S.  60. 

IU|C(li  biM.  WwUU.  17 

Digitized  by  Google 


130 


99«  —  999. 


959. 

S83.  lairaar  14.  Kttnig  Otto  I.  scbenkt,  anf  Verwemlung  »ouiM  Bnidera.  des  Encbbcliors  Brvno.  don 

Zoll  und  da.s  Mnrkt^eld  tu  Mfsscotlc  dem  Klosler  dasdbst,  welchcin  or  auch  dcn  Naclilass  ver- 
slorbcncr  Abtksinnen  und  Kloslorfraucn  zuspricht.  Acl  Friiirslnn'  II  h\  J;iiiiiiir  lf>9.  a.  R.  XXIII. 
Scibcrtz  rrkundenb  1.  S.  Vi.  —  Da.s  Recognitionszoichei)  dieser  Lrkumie  liul  im  Origiualc  dic 
Gesialt  einer  klcHten  Kirche. 
58i.  Novcmbor  16.  Poi-scibe  «cfif^nlf  scinem  Gotrctim  Rntn/f  CAileT  zu  Wi«;fnf>tri  im  IIPNsi  nnu  in  dor 
Graik:hafl  des  Grafcii  liern,  w  clcbe  Gr&i  Bruninc  und  sein  Sohn  Amaiunc  zu  Lchcn  gehabt  babcn. 
Act.  Ih)rn|nirc  XVf.  Kat  Deeembr.  .  .  .  a.  R.  XXIV.  Bisher  onfedmckt  —  Die  Jabnahl  ut  m  dem 
aehr  bescbiidigten  Oriifinalo  vcrloron  sjopanison ,  muas  aber.  nacb  ridU^cr  Berechnung  des  Re- 
g|cnin{g^jabrea,  anr  dicae»  Jabr  treffcn.  (LVUl.) 

960. 

885.  Juliu«  20.  Pudo ,  ■Risi-linr  zii  Piulrtiioni .  stirlsl  narli  25jahrigfir  Roain-urp-.  Vitn  Mr>iniw.  L  C.  To- 
dc«tag  nacb  Nccrol.  Padcrfauru..  Nccrol.  Hcris.  ap.   Scbalcn  A.  P.  1.  p.  207.  u.  a. 

961. 

580.  Juiiius  7.    Konig  Otto  I.  ninimt  dio  Kircho  z«  Mindon,  auf  Bitlon  di  .s  (Ifirti;,'on  Ri<r!inrs-  Ijindward, 

iii  seiiicn  Schutz,  und  bcf^tiili|^t  allo  von  den  fdiiieren  Kouigon  ihr  verliohenon  Privilegien,  be-  * 
Bondere  dic  Berrehmg  von  allcr  fremden  Cerichlsbnfkeit  Aci.  Fordiem  VII.  Id.  Jon.  061,  a.  B.  XX. 
Krusc  Jns  statular.  Roip.  Mind.  p.  362.    Mciboin.  Ror.  Gomi.  T.  1.  p.  7^5.    Pistor.  SCT.  R.  Gemi. 
T.  III.  p.  819.   Schalen  A.  P.  I.  p.  209.   Wiinllwoin  Subsid.  dipL  T.  VI.  p.  293. 
Bi.<c'iof  /Mtiilirtird  slaiul  idierliaupt  bci  K.  Olto  in  grossciu  Ansehcn,  und  orbicll  von  ihm,  ans  be> 
sondcrcr  Hochachtun;;.  cincn  koalbarcn  Biacborssiab  von  ^cnholz  zum  Gciidicnke.   Lcrbeek. . 

Clir   Mi-nl    1.  r.  |).  !«(), 

587.  Decembfi  ii.  Bci  iler  voni  Kunig  Otlo  vcranstaltolon  Translatton  dc»  hoil.  .Mauricius  nach  Magdc- 
bui^g.  ist,  nebsl  den  piipsilichen  Lc^ten  und  vielen  aodcm  BiBCbSfon,  auch  Bischof  Landward 
von  Minden  gegenwiirtig.  Annal.  Saxo  L  c.  p.  645.  * 

961 

388.  Febmar  18.  Kaiser  Of/oV  /.  Vertni;;  mit  dem  Papstc  Johmm  XII.  babeo  die  Bischofe  Druogo  von 

(K-in;iI>rii(k  iinti  Landwarri  von  Mindcn  mit  untorschricbcn.  Pertz.  Lojr  T  II  P  II  p  I(5i.,  wo 
dic  Lrkuiide  zwar  dent  giusscrcu  Tlicilc  nacii  tiir  ecbt,  abcr  durch  sjpUlcrc  crdichtclc  Zustilzc 
ver^bcht,  erlclart  wird. 

589.  Junius  9.  *  Kbnig  Odo  I.  vorloiht  den  KinwohnCm  der  villa  Horohuson  bci  dom  Schlossc  Ercsburg 
das  Stadlrecht  von  Doilmund  ;Throlrnanntr!  .  mit  Vorliohalt  ilin  r  rntervviirfigkoit  unler  dic  \htc 
za  Coivey.  Act.  io  Suouaz  V.  Ul.  Jiin.  'JGi,  a.  H.  .\XV1I.  Scliaton  A.  P.  L  p.  210.  Faikc  C 
Tr.  Corb.  p.  SU.  Wigand  Gcscb.  v.  Corvoy  S.  Abth.  S.  221.  Sciberlz  (Jrkondenb.  I.  S.  43.—. 
Die  iioch  im  Orij^inal  vorhandcne  rrkiin«Ic,  ob^lrirh  dcni  .\(issiT!i  ii;u-h  tnn fnliirhtii:,  miiss 
doch  onlwedor  untergc«choben ,  odcr  wcnigstcoi»  Itingcrc  Zeil  nach  der  Handluiig  en>l  ausge- 
fertigt  soin;  donn  ioi  Sommor  962  war  Otte  in  Iialieo,  konme  also  keine  Urkonde  ni  Soesl  aoa- 
atelleo:  auch  ftihrlC  Cr  borcils  soit  dcm  Fcbniar  diosos  Jahros  don  Iinporalor-Tilei,  der  ihn  in 
dieser  I  rkundc  .so  wcnip  boi:;olo<>;t ,  nls  d*^'^  anritis  Irnpcrii  Kcil  it  ht  uinl. 
'  590.  Bruno,  ein  Honch  aus  dciu  Kioster  Corvey  und  Vorwandlcr  dcs  sachsischcn  Herzogs  Ueritmm. 
w^  Blschof  zu  Verden.  Annal.  Sax.  L  &  p.  645. 


Digitized  by  Google 


•«S  —  9«S. 


431 


963. 

591.  jnliiis.  .  landohard,  ttsdiof  zn  Miiiden,  ^Hrd  vom  Kaber  OUo.  vuX  aadeni  G«8aiidtoiii,  an  den 

Papst  gcM^hicLl.    Liutprand.  dc  reb.  gcst.  Ott.  cap.  7.  ap.  Pcrtz.  Scriptor.  T.  UI.  p.  344. 

592.  Nov('in[)or  6.    Gros.sc  Synode  zu  Rom,  unter  doin  Vorsilze  dcs  Kaiser^  Ofto.  nn  wclchfr  auch  dic 

sach.sij>chen  fiiiicliufu  Thcil  nchuicn.  PcrU.  Lcg.  T.  U.  p.  30.  —  .\anicntiich  winl  des  Bischofs 
Landohord  von  Minden»  als  diesom  Caavenle  bdwobncDd,  gcdacbt  liu^Nr.  capt  9.  L  c.  p.  942. 
AnnaL  Saxo  L  c.  p.  647. 

964. 

593.  LandiL-ard,  Bi.schof  zu  Mindcn,  Ist  luil  dcm  Kaiscr  zu  Pavia,  und  untcrsliitzt  dcn  .\nschla;{  des  Bi- 

sfhdfs  Oflirlu  voii  ini(!i>li('im .  dic  Lcichnnmr  drs  hcil.  K|>iph;iiiius  und  dcr  hcil.  Spcciosa  aus 
dcr  dortijjcn  Kirchc  zu  cntlulircii.  —  Von  lclzlcrcni  erhielt  di(;  Kirchc  zu  Miuden  cincn  Tbeil. 
Transt.  S.  Epipban.  ap.  Perlx.  Scriplor.  T.  IV.  p.  249.  Cfr.  Lerbedc  Clir.  Mind.  L  c.  p.  466. 

694.  Dfccmbcr  9.  Auf  Vcranstaltun^  dcs  Krzbischofs  /ir«/io  /u  (!<>Iii  uird  ili  r  Lcichnaiu  des  hcil.  Pa- 
trokJu»,  \^clclivn  duR>elbe  Endiischor  vicr  Jabre  vorhcr  ;ani  3.  Jul.  i>60,  cx  urbc  Tricassina 
(aus  Troycs  in  Franlireich}  naeh  C6ln  hatte  flibren  latMea,  nacb  Sucst  Jocura  .  .  .  rebus  seculi 
opulciilum,  popiiio  picniim)  ;;cliriK-ht  und  da.sclbst  in  der  Kircbe  nteder^csetzt,  wclclie  derselbe 
Kizliis(  liof  /ur  Khrc  dicscs  ncilij^cii  {{c^rtindet  tind  ans<j;cstnttof  hal!»'  Ti  iiu-I  S.  Patrocli,  ap. 
Pcrlz.  bcriplor.  T.  IV.  p.  iHX.  —  Das  Jahr  und  deu  Tug  dicscr  Trouslation  luii  btruiick  in  nol. 
crit  mscpt.  ad  b.  a.  enniltdt 

593.  „  25.  Wcihnachtsfcst,  wclchcs  dcr  Kaiscr,  in  dcsscn  GewliflchBA  Biscbof  £4wfiMlr(f ,  nocb 
ni  Pavia  feiert.  Perto.  aU  trausL  S.  Epipb.  L  c.  p.  i5U.  not 

590.  Miirz  20.  Oerbern,  Abl  zu  Corvey,  iitirbl.  Cod.  mscpL  el  AnuaL  Corb.  L  c.  p.  4.  AimaL  Sax.  L  c. 
p.  618. 

597.  JuniiM  i-    Concilium  zu  Ciiln,  untcr  dcin  Vursilzc  dcs  dorlifzoii  Erzbischols  Bruao  tnul  iu  Ccgcnwart 

Kniscr  ()!!(<'<  I :  nn  wckhcm  unlcr  andcrn  die  Utschbfe  HtUMwld  von  Miralijardevord,  Lundtoard 
voii  .Mindcii  und  Ihogo  vou  Osuubriick  Thcil  nchiiicn.    Uartzhcini  Coucil.  Ccnn.  I.  IL  p.  tii9. 

598.  »    8.  Ibiiser  OUo  I.  adienkt,  aaf  Bitten  Mhns  Brudera  BruM,  and  des  Abtea  Lbido^  »  Cor- 

vcv,  dcm  Stiflc  Corvcy  dcn  llnf  Kodincthorpe  im  Gau  Nillic^a  in  dcr  GEB&diaft  liiUolft,  Act 
Coion.  VL  id.  Jun.  963*,  a.  R.  X.\X.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  5i9. 

oOU.  Juliui>  45.  Dersdbe  flchenkt  der  Kirchc  xu  Osnabriick,  we^cn  der  fleissigea  Dieiialo  dcs  dorii^cn 
Bischofs  Difxjn,  dcn  Wald  z\vis.chcii  «lcu  Ortcn  Famwinkil,  Urutimstcn,  Angare.  Osniiii^.,  Sinithi, 
Bcr!,';isli,iviil .  nicvnnnmcri,  Ktcnc-fi  Id  uiul  Diunimcri.  Acl.  Ouc(hlin^(>burg  liL  Jul.  Ufir),  *;i  H 
X.W.  Imp.  IV.  .Sandhon  I.  c.  p.  Wil.  Moscr  O.  G.  IL  S.  iil.  s.  W.  YilL  S.  25.  (Dcr  .Nainc 
do»  Kamkrs  isl  Uudt^o  wa  leeen.)  Biese  Urlconde  enlhiilt  offenbar  die  erste  Veridhoiig 
des  {jcnaniitcn  Gc{icnsi;iiiil(>s,  dicnt  also  ziiglcich  ;il.s  Zcii^iiiss  ^c-cn  dic  Echtheit  dcr  an!j;cb- 
lichen  Irkunde  voii  804  (.\r.  2oo.},  welche  diesdbc  Schenkuu^  sckon  AVir/  dein  Gruascu  zuschrcibl. 

000,  Oktobcr  8.  Erzbistrhof  Bntno  zu  Cbln  stirbt  zn  RhciaM.  Er  worde  in  der  vou  ihra  gcsliiletcn 
Kircbe  S.  Pantaleons  zu  Giln  l>(>j!raben.  lu  seinem  Testamcnte  werdeii  nntcr  andcru  veimacht: 
Honnslcrio  cl  clauslro  Sosacio  riindaudo  librae  ccntum;  altari  scx  \asa,  pallia  toUdcin.  tttpctc 
unum  c.\  nuijuribu»,  scamualia  diio,  cappa  et  casula  ax  nostris,  pracdium  practcrca  quod  Wo- 
d9o  de  prccario  noslro  dodit,  Qlnd  «liam  quod  domnna  Poppo  Ridiildinchitto  Peddin^tanseo) 
el  Arvite  nobis  «atis  naviter  aoqpiiaivit  Gbron.  S.  PantaL  L  c.  p.  894.  Vita  Brun.  L  c  p.  275. 

47* 


Digitized  by  Google 


m 


tlS  — Kt. 


601.  Landuward,  fiischof  zu  Minden,  ist  gegemviirlig  bci  cincr  Verhuudlung  Bernhards,  Bischo&  za  Bal- 
IwnfMit,  ndt  der  Kirche  lu  UagdetNtf^.  A.  D.  96S,  Ottows  a.  R.  XXX.  Inp.  V.  Oi%iiwl-Uiliiiiide 
im  Kbn^.  Geh.  Staata*  und  KahwAriifaive  n  Berliu. 

IMil 

VWI. 

W2.  HiinE  4.  Kdser  Or/o  /.  pbt  den  Hof  io  d«r  viHa  Briesde  im  Borhtergaa  iii  der  Grafeehaft  BoM», 

(Icn  (n  clifdi-in,  auf  Billoii  sciiies  Sohncs  Liutolf,  nn  lirssfii  Tochlcr  Mnthilttix  uc-chcnkl  hatto, 
nunnichr.  nach  dereo  Xode,  dem  Slifie  Essen  (AslniUtc,.  Act.  Oiuspargo  <)uod  vuigar.  diciiuus 
Doiiibiiri;,  Kol.  Mart;  066,  a.  R.  XXXI.  Imp.  V.  LacomMet  Urkonilfmb.  I.  S.  65.  —  Eb  irt  za 
bcdauern,  dass  nicht  anijc^citon,  ob  dic  1'rkundc  nnmiltelbar  aus  dcni  Ori£;inal  odcr  ans  eioer 
Ahs<'hriri  j^enoinmcn  Iv( .  dn  dfr  «in^e^v (iluitlclic  Titci  (lc-^  Knisors:  liii|icr;itor  RfMiianortim  «"t 
Fraiicurum,  Austoss  gibt,  auch  iin  l)atian  dcr  Zusatz  hci  Diiispai^o  einc  jiingcrc  Giussc  sehcint. 

603.  Juiius  47.  Der^lbe  whcnkt  dem  Kloster  der  hoiL  Ibtria  zu  Anji^ori  den  Hor  Bevene  im  (lou 

Nordagoc  in  dcr  Grafschafl  Osdiujs,  ncbst  Giitcm  zu  Drodminnc,  Winide  und  Len^lcn».  AcL  . .  . 
XVI.  Kal.  Aug.  960,  a.  R.  .  .  Bisher  ungedinckt.  —  Wegca  Bc«chadigung  dcr  Charto  ist  das 
Dalum  uicht  voilstiindig  aozugcbco.  (LIX.) 

967. 

604.  .Novenibcr  7.   Drogo,  Bischof  zu  Osnabriick,  j^tirbt.   Annol.  Corb.  l  c  p.  5.  Todcslag  auch  Xccrol. 

Osnabr.  —  Sein  Nachfolgcr  IfWo/jThatle  vorfaer  das  Amt  eines  kaKerliclien  KanzlerB  bekleidct. 
(Vgl.  Kr.  399.) 

605.  ,.       n    ffifdiliold ,  Bischof  7M  Mimigardcvttrd,  stirbt.  AmwL  Corb.  1.  c.  p.  5.  —  Xecrol.  Fuld. 

b.  Dronke  p.  1 78.  sclzt  sciiico  Tod  in  das  J.  969. 

(967—993.) 

606.  Dodo,  Bischof  zu  Mimijj^ardcvord  dcs«en  Rcgieniog  zwischcn  dic  obigeii  Jahrc  fiilll^ ,  crbaul  dasclbsi 

cine  neue  Domkirche,  neben  dcr  altcn  von  JJudger  erbauten;  katui  jcdoch  die  KapituIarGn  nur 
mit  Muho  bewegCR,  dic  ailc,  diirch  das  .Vndcnken  an  Liiuhjer  •lehcilifsle  Kirche  /u  verlassca 
iiiid  in  die  neiie  eiitzii/iehen.  Chron.  Moiiasler.  —  Wnhrschfiidich  wni-dc  diosc  Voriiiidening 
nicht  sowohl  durch  den  Xerfull  dcr  aUcn  Kirchc,  als  durcti  cino  Vcriindcining  in  dcr  ganzcu 
Verrassung  des  Bistboms  verantasst,  nehmKch  dnrch  eineTheihmg  dcs  bisher  gemetiischBfdichen 
Giilerhesitzes  zwischrn  drm  nisdiof  und  dcm  Kapitcl,  in  Fol^^c  dercn  dcr  Biscliof  aiich  cinc 
ci}!cnc  Wohnung  bczog,  niit  wclcher  die  alto  Domkirchc  als  bischiiniclic  Haiiskapelh»  verbiinden, 
und  dadurch  dic  Erbauung  ctncr  neucn,  fUr  dasKapitd  uoddcn  VolLigoiicsdiciut,  nothigwurdc. 
Vg|.  Erfaard  Gesch.  HUoslemi  S.  45. 

968. 

607.  Jmiius  20.  Kaiaer  Otto  /.  eiguet,  anf  Bitlen  sciner  Gemahlmn  Ad^^  and  des  Biscbo6  Tluodm*h 

au  Melz,  <icni  von  dcni  Graf<>n  iriWifntfiin  iin  Gau  Ilanialanl  gcstiftclcn  Nonnenklostcr  zu  I  I  n 
die  von  <|emsc!lu«n  Graf<>n  an  das  Kloster  iibcnviescncn ,  blshcrigen  Lehengiiter  im  Gebiele  I  n  k 
im  Gau  Salo  uml  in  dcr  Gra(scliail  Xcrdincklant.  Act.  PLsloriac  111.  Kal.  Jul.  908,  a.  R.  XXXIU. 
Imp.  VII.  Lacomblet  Urkundcnb.  L  S.  65. 
60B.  Oklober  2.  Dnrsclhr  incorporirl  die  von  .seincr  Multcr,  dcr  Koni;rinn  }fnhthiU,  zur  Ehre  <les  hei- 
ligcn  Bekcimcrs  Diouysius  gcslilb  te  Ahlei  Anf?orin,  dem  Erzslinp  Magdcbui^.  Act.  Ravcnnac  \ll. 
Noo.  00101«.  068,  a.  R.  XXXtll.  ini|)  Ml.  Ori^nat  im  Kdntgl.  Geh.  Staats-  und  lDib.-Aidiivt 
su  Bcilni.  (Ungenaoe  Abdr.  b.  Sehaten  A.  R  L  p.  SIS.  Eceard  ffisL  geneal  pruic.  Sax.  sqi. 


Digitized  by  Google 


f  f  s  —  f  f  f.  433 

p.  28.)  —  .\nsilntt  y]]  Nnn.  nhni^  Zwoiff!  \T  Non.  zu  Irscn.  da  VU.  Noa.  niohl  getahll  wird, 
diescr  Ausdmck  aiso  eiii  Versohoii  de»  Schrcnbers  sein  niu!a>. 

009.  Oktober  3.  Kaiaer  Ofi»  d«r  Itbigere  bmm^,  BelMt  andeni,  vcm  feinem  Vater,  Kaiser  Ofto 

dcm  Erzstift  Mfitrdcburg  vcrliehenen  Privilcijicn,  aiidi  dic  vorntchende  Incorpnfutinn  drr  Abtf^i 
Angre.  Act.  RavcDuae  V.  Non.  Oc(obr.  9(>K,  Dom.  OUonis  a.  R.  XXXUI.  linp.  VIL  Orij$.  im 
Konq^.  Geh.  Staate-  ond  KBb.«Archive  zo  Berlin.  —  Das  BnEstift  Ibgdeburg  w«r  in  djeseni  Iriire 
'  am  dem  btsheri^en  Kloster  dcs  heil.  MauricitM  dasdhKt  erriehtct  wonien;  wcnn  obor  Henselcr 
in  ni«|f(  meint.  \>e\  diesor  HmixIIiih^  sci  iinter  andern  <l''t  l!i>i  liijf  \ mi  0.saabrilcli  XUgl^n gCWC" 
i>en,  so  tiiidet  .sich  dafur  in  den  Magdcburgischcn  L'rkunden  kcin  Ucwcis. 

010.  „  23.  *Kai8i«r  (kto  l  bcHtSligl  das  von  BtrOM,  der  Willwe  ArmAarcb,  Herni  lo  Borchorat. 
und  ihrcr  "^ixXxicr  Hathwiga ,  mis  ihrem  Schlossc  Borclioist  gcstilllete  Kloster,  ninimt  cs  in  sciiien 
ScliHte  iind  iiheruibt  cs  der  geistlicheii  Au&ucht  dci»  £t%biscIio(s  Adalbcrt  zu  Mn|;dcbur^  und  s<>i- 
ner  Nachrol»cr.  Dnt.  in  Ma^debur^  .X.  Kal.  Novembr.  908,  a.  R.  WXIII.  Im|>.  VII.  Ludcwig 
RcUq.  llanusrr.  T.  XII.  p.  im.  uiul  hiernus  Niesert  .M.  V.  S.  II.  S.  U.  —  Obfi^eich  aus  dcr 
spiitcr  ■inziiriihrendeii  rrkunde  Ottos  II.  vou  97i  Nr.  Glii}.]  her\orgelit ,  da.s';  dcr  Innhalt  der 
vurlicj^>ndeD  LrkuDilc  im  Allgcoicincn  richlig  ii>t,  und  das8  cino  Urkundc  Otlo\s  I.  ubcr  dioscu 
Gcgcni$tand  extstirt  Iniben  muss,  so  kann  doch  die  vorliegende  nur  ak  ein  jungeres  tind  unler- 
|*rM-hohenes  Maeliwerk  belrncht<'t  wr  rdon  Demi  Otto  I.,  welcher  das  ganzo  iBbr  008  in  Ilnlien 
ziibiaclite  und  njimentiieh  im  Oktober  diescs  Jahres  sich  erwei>;iirh  iti  Ravcnna  und  Aneona 
i)unik-Il,  konnto  uniiiuglicb  um  diesdbc  Zcil  cinc  Lrkundc  in  HiLigdeliurg  aus^tellcn.  Dicscr 
AiHslpNiHi^rt  wOrde  idlcnMls  sn  dem  Jabrc  90S  passen;  aber  mil  der  Annahme  emes  Vcrse- 
bens  in  dcr  Jalir/.ilil  ist  titisrre  i'rliiii<if'  anrh  iiiclit  zii  rcttcn;  (Icim  fV65  gab  cs  noch  keinen 
Krzbtschor  voii  .Mtigdi^i^urjj.  Lbcrdies  ciithuitcn  dic  Formulicn  dcr  Urkunde  vicles»  'wan  2ur  Zeil 
0lt9'g  L  oicht  passt;  namentlich  gi^ort  dahin:  1)  der  Haiigd  der  Invoeation,  die  m  den  Ottooi- 
schon  Urkuuden  nic  fehll;  f  dcr  damals  ungewiihnKche  Titel  RoniaiKniiin  Inipcrator  sempcr 
.Vu^u.stus.  (In  iiuin  iin  Ottoni^»  hi  ii  Zcifaltcr  nur  Imperator  nupi«;ttis  fiiulct.  3  dic  cben  sti  iin- 
(^ebniueiiliche  Uexeicliiiun^  Ihnninus  in  Hoix-horst,  dits  eincr  vicl  spateren  Zeit  angchort;  4;  dic 
rcgolwidrific  Datumsrormpl,  bi  wcleher  bei  der  An^be  dcs  AossteltuagBortes  das  Actiim  wcg- 
gelasscn,  dic  Rcaicrunjjsjahre  dein  Aus.s!c1!iini;«i)rtc  nachgeselzt  sind,  und  dabei  dcr  Kaiser  in 
cifptcr  Persoii  redenti  eiiigi-riihrt  wiixl  (regni  oosU-i;,  weiches  ailes  dem  Lrkundenstilc  dcr  Oltu- 
oischc»  Zvil  «idcrspricbt.  Walirsiciiciiifich  war  dle  echtc  LrLundc  Ottos  I.  verloren  gcgangcn, 
und  Ua  mau  doch  cine  solcbe  babea  wollte,  «o  wurde  dle  vorli^ieQdo  nachtrifgOch  vcrferligL 

969. 

611.  Seplcmb.  S7.  Landward,  Bischor  n  Mmden^  atutt.  Keerol.  FuU.  b.  Dronke  p.  178.  Todest^  nach 

Kecrd.  Mocllenbecc. 

p00^~096.) 

612.  WiriiAard  gibl  der  ^rcbe  n  Minden  12  Hoven  mni  3  Fnnilien  zn  SevinhnseR  im  Gau  Wedmeri, 

wnnir  rlcr  Hisrlicf  Miln  iliin  nnd  seiiier  Ehcfrnn  Hrsit/titttren  zn  Ibhilstidc  im  n.uj  M.irfihcm,  zii 
&iknliu.sun  im  Guu  Tilichi,  und  Zchenten  in  dcn  Viilcn  Magatha,  Liuduerciihem ,  Bcunucbesliuaua 
nnd  rmishnmm,  anf  beider  tebenszett,  mil  Vorbehalt  des  Riteklhlles  an  die  Kirebe  zu  Mindcn, 
einriinmt.    S  rl  Wiirdtwein  Subsid.  dipi.  T.  VI.  p.  .106. 

613.  Der  Hitt''r  Wt.nifl  i;llit  r.u  «^cincm ,  scincs  Vatcrs  Eilard ,  scincr  Muttcr  Atta.  scines  Bntders  Ilaren- 

u  nrtl  und  .seincr  Schwestern  i\  emhlfmrg ,  Magabiirg  und  Begimuuui  Gcdachlniss,  einen  Uof  niit 
6  Familien  lu  Uvonin,  nebsl  der  Kirche  und  anderem  ZabebOr,  an  den  Aliar  S.  Petri  und  Gor- 


Digitized  by  Google 


434  »T«  ~  »ts. 

gonii  in  lier  Kircbe  zu  Miiuleo,  wufiir  Ucr  Discbof  MAo,  zugleich  zur  Belohoung  scincr  Ircuen 
Dio»te,  ibiD  GQter  zd  BIcsdod,  Diadon  ond  Wedichflin,  nebsl  den  Zehenten  der  Villen  iHeHion. 

Ordincliusfii ,  Wellieheni  und  Bruochem  und  der  Kirchc  zu  Aldenthorpe ,  auf  SOine  Ldiensxeil. 
unter  der  IkHlin^^un;;  des  Riickfullcs,  anwcLst.    NViirdiwcin  I.  c.  p.  316. 

614.  Bischof  Miio  zu  Mindcn  sliftc»  zwolf  sogcnunntc  Krcu/,-Prabcnden,  fiir  !>olchc,  welcho  ini  Kricp»- 

dienBte  dea  Bialhiinis  Uinden  verwundet  oder  gefimgen  worden,  odor  Im  Dicnsie  des  BiacboCc 
alt  •^ewonlcn.  oder  andiTr  clirlt.irc  Rtir;,'r'r  «hfr  Slndt  Mindon;  mit  drr  Hpdiiijinnj^ .  da^^s  dir* 
Ifluhaber  dicscr  Prabendcu  im  Uomc  bci  der  Mcssc  dieneu  und  dcn  l'rocc&>ioncn  io  dcr  Fasteo 
betwohiien  soUen.  Lerbeek  Chr.  Miod.  I.  c.  p.  167. 

615.  Von  eincm  Briefc  des  Bischofs  MHo,  die  zu  Mindcn  heiindliclicn  Reli({uien  des  li<  il.  r,<»r-i)nlus  bctref- 

fcnd,  und  von  diesen  ReliquitMi  iiherhaupt,  s.  .4cUi  Siinclor.  Scplcmhr.  T.  III.  p  .'(■17  sq.  —  Die 
Tran:ilalion  dcrbclbcn  mwis  iibrigcn^  bngc  vor  der  Zcil  dcs  fiihchofi>  Milo  gc^cliehcn  scin,  da 
acbon  im  Jahre  952,  bci.der  Einweihung  der  neocn  Domkirdiei  Gorgonios  unler  ihren  Schulz- 
beiligcn  genaoot  «ird.  (S.  Nr.  571.) 

970. 

616.  AogiLst  3.   Kaiser  OHo  I.  hesluii,:;)  dcr  von  dem  Grafen  'Wicimnnn  zur  Ehre  de$  Ibihindes  und 

des  heil.  Vilus  ijsestiflctcn  Kirche  zu  Altina  ^^Ellrn  (lic  vnn  rlfrnscIliMi  \Virf\mam\  ilir  iif^rhrnktfn 
Giiter,  ochmlich  dic  llufe  llalluon,  Fornon,  Voirihusen,  bnibnck.  Hatnma,  lJcmer$chn,  Rynha- 
ren.  Bedingtram,  BingBrt,  6rc$e,  Hoda,  Hiuama,  Luidoa,  Leyta,  Thomaa,  Thuli  und  Nasnachcli, 
und  scme  llesilzungcit  in  den  Grafschuften  Hunes{:u,  Fivilga,  Ilumrr^o  mid  Emosgo.  AcL  in 
Apulia  ad  civitalem  Bunii,  111.  Nod.  Augosl.  97U,  a.  &  XXXV.  lup.  iX.  Laoomblol  lirlittndenb.  L 
S.  67. 

647.  Die  erstc  AitlLssinn  zu  Borchorst,  Iladewiga,  «ird  durch  dcn  Erzbischof  Adalbert  von  Magdeburg 
gewciht.  iSic  siarb  992.)  Itach  eincr  alten  Kachridit  des  BorgborBlcr  Arcbivs,  b.  Niesert  U. 
U.  S.  2.  B.  S.  20. 

971. 

618.  liudolf,  Bischnf  zn  0»nabriick,  lolgt  dcm  Kaiscr  oach  RavcoDa.  Nacb  Angabe  dcr'  zmiachst  anzii- 

ruhrendcn  Lrkunde. 

972 

619.  Septcmlier  47.   Kaiscr  Otlo  I.  crneucrl,  in  Folgc  cincs  Bcscblusses  dcr  Synodc  zu  Ingclhcim,  dem 

Bischof  lAudotf  za  Qsnabriidc  das  wt  12  Jabren  acinem  Vorgiinger,  dem  Bischof  JTrosfo,  cr- 

Iheilte  Priviiejiiuni  wegcn  dcr  Zchcntcn  scittcr  Kirche,  gegcn  dio  Widerspriichc  der  Khister 
Corvoy  liiid  Uervnn!.  Act  In.L-linln  ini  XV.  Knl  Or  lobr  972,  a.  R.  XXXII,  Tnij).  XI.  S.nuIlKtff 
L  c.  p.  XXlll.  .Mosor  U.  G.  II.  S.  iiH.  s.  W.  Vill.  S.  26. ')  —  Lnter  dci\  auf  der  Synodo  an- 
wcsenden  Biacbofen  wird  aucb  DuodOt  Bischof  n  Mimigardevord,  gienanuL 

973.  ' 

C20.  April  0.  Kaiscr  Olto  I.  bestttigt  dom  Stifte  HerTord,  anf  Bitten  der  dortigcn  Xbtlssimi  Anmo.  und 
auf  Verwendniig  seincr  Geniahliitn  AJelfieid.  das  gcdachtcm  Stiric  v  om  Konig  Aui/iet'^  verlichcne 
UaAl-,  Milnz*  und  Zoikechl  ao  dem  Orie  Adonbosa.   AcL  WaUiech  V.  Id.  ApriL  974 


•)  ISer  irt  Z.  W.  Wcidbwitaab,  «114  k      2.  «,  Bm«U«|aHi«  w  lcMi. 


Digitized  by  Google 


•  TS  —  tt«. 


439 


a.  R.  XXXIV.  Irop.  XIII.  —  Sobaten  A.  P.  L  p.  217.  sclireibt  dic  Urkunde  Otto  11.  zu,  dcm  si« 
froilich,  mch  dem  angegebeiioD  Jabro  Ghruti,  «nf(oh9r«D  mfissle,  da  Otto  1.  achoD  ara  7.  Uai 

973  f;e$tort>en  war;  auf  den  aber  die  im  Orig.  ango^-ebenen  (von  8L-lia(on  willLiirlich  veriindt^r- 
lon;  Rt'pf«run{i;sjahro  in  k«'iner  Weise  passon,  und  d<'S!i»'ri  Ccm.ihlinn  nnch  nirlit  AilcUi<'id  hip«<? 
Dor  Scbrciher  des  Originals,  dossen  formclic  Ejgenschaftcn  ul)rigens  iieinen  Venlacht  dei  Liii- 
echiheit  zaiaaseo,  hal  abo  io  der  ZeitrechDUog  eio  Vereoboo  bejcai^^,  daa  vielleicht  daber  zn 
erkliiiTn  i^t .  dass  (Jif  rrkiinde  ersl  iiinfjere  Z<  It  uadi  der  Ilandlirri^'  n(ist;.^fi>rtii,'t  wimle  I.X  ^ 
(>il.  Jonius  ti.  Kaisor  Otto  II.  bcstaligt  die  Privilegicn  und  Besitzungen  ilcjj  Mnd)isthums  Magdcburg, 
iind  imter  diesen  Damenlltch  dio  westfich  von  der  Weaor  gclegcnen  Besitztmgen  zu  Rosbdd, 
l  tluii,  Brilon,  Tiuni  und  Arpesfekl.  Act.  Ma^adabur!{  II.  Xoii.  Jun.  973.  a.  Inip.  VII.  Ilofor 
Zr  li  r  .Arrhivk.  2.  B.  S.  348,  nach  deni  Originalc  —  Die  Ahdriic  kf  boi  Saptfar.  in  Bnywn 
all^'.  Iiisl.  Magazin  1.  St  S.  IGO.  uud  Seibortz  trkundcnb.  I.  S.  13.  tiiud  nach  lehlcrhaftcn  Al)- 
flchrincn  gererligt 

622.  Noveniher  ii.  Derseli)c  hestiiti;;!,  auf  Verwendun";  seiner  Multer  Adelheid,  die  Privilegien  (h  s  Kl(»- 
8tei-s  Meskide.  h(*sondcrs  das  Recht  freicr  Wahl  dcr  Abtissinn.  AcL  Diospai^  X.  Kal.  Dcccmbr. 
973,  a.  R.  .\IU.  Seibertz  l.rkundeiib.  I.  S.  15. 

683.  DooemlK>r  4i.  Dorselbe  besliitigt,  «uf  Bitten  dcs  GFafcii  Wtdmaan  xoA  semor  Tochtcr  Lulgarda, 
Ahlis.sinn  zii  Kllenon,  dir-  Sririnni;  dirsr';  Kln^^tcr-;,  niinnit  es  in  seinen  Schutz  nnd  vcrlciht  ihm 
die»eil>eii  Freiltcitcn,  welchc  die  klustcr  Quedhiiburg,  lisseii  und  Gandciidicim  habeu,  nument- 
lich  die  Areie  Wahl  dcr  Abiiaanii.  nnd  den  ZoU,  Ibbedol  genannt,  vom  der  Fischerei  hn  G«a 
Sidon  aiif  dem  Flussc  Ysla.  AcL  Noviomagp  XIX.  Kal.  Januur.  973,  «.  R.XIIL  Inip.  YIL  Laoodi- 
blet  Lrkuodonb.  I.  S.  70. 

971. 

624.  Januar  18.  Kalser  Otto  /f  hr^thtiL^t  der  Kirclie  zn  Padcrhorn,  aiif  Rittrn  tlps  dortiijen  Bischofs 
Folnnar,  da»  Kecht  frcicr  Wahl  dcs  Bisvhofs.  Dat.  XV.  Kal.  Fcbr.  im  ^icrzchntcn  RegienuigB- 
|ahro  des  Bi<(c1iofs  Fokmar.  Viia  Meinw.  L  c  p.  520.  —  Die  Urktmde  selbat  hat  rich  lucht 

cilMltr  li 

045.  „  i  '  .\iircii(lMlt  Knisr  r  Olt<>'s  JI  in  OorlTnnnd,  rrwipsrii  dnrr  li  ilessen  Bestiitigung  der  Privi- 
lcfi<Mi  ih>s  l->z.s(ilis  .Maiitzj  act.  rrotiiieniii  Vili.  kal.  Februar.  974,  a.  R.  XUL  Imp.  VU.  Gudcn. 
C(  d.  dipl.  T.  I.  p.  7. 

626.  Febniar  Iti.    Kaiser  Otlo  II.  eignet.  anf  nittcn  drs  rricsffis  Xmidynil.  (Ies.sen  Gul  iin  Gau  Lidbeke- 

gowc,  in  dcr  Grafscliaft  des  Grafcn  Ikndiard,  dcr  Kirchc  zu  Uiiiden.  Act.  Noviomngo  XIV. 
Kal.  Mart  974,  a.  R.  XIV. 'Imp.  VIT.  Kslor.  Scr.  R.  G.  T.  m.  p.  823.  FaUce  C  Tr.  Corb.  p.  849. 
V-l.  U-rbeck.  Chr.  Mind.  I.  c.  p.  160. 

627.  April  19.    D^-rselbc  In  -tatii;!  ( iiK  ri  zwi^rhfn  dorn  Itix  hof  Folrmnr  zu  Paderlioin  iind  der  Abtlssinn 

Etnma  zu  bchihle.sche  geschlossciien  Tauschvci-trag,  vcrmiigu  dc»^  lelzl(>re  eiii  Gul  zo  Sarra- 
manntn1iii8on  im  Gnn  Niehcrseo  ond  der  GrafschaO  Begenwerdig  an  den  Biscbor  liberlasst,  und 
dariir  die  Zeheiilen  zu  Schildesche  und  an  anderii  einzeln  genannten  Orten  emprangt.  .4cl. 
Qiiideiini-ebnrg  XUL  Kal.  Maji  974,  a.  fi.  XIU.  imp.  VI.  Falke  C.  Ir.  Corb.  p.  746.  mit  a.  Imp. 
vn.  ;L\i.) 

628.  „  Derselbo  verkihi  dem  Klosler  Sdtildesche  das  Recht  freier  Wahl  der  AliUssum  und  dcs 

Vrv^lcs    Arf  el  dat.  u(  prar-r.    I.nmev  Gcsch.  v  Ravfni.-I).  Frk.  S.  4.  iFchlerhall.) 
G29.  Mai  i8.    Dci-sclbc  bc3»tutigt  dcm  SliAc  Corvey,  auf  Bittcn  dcs  dortigcn  Al)tes  Linttolf,  umi  auf  Vcr- 
wenduDg  sdncr  Hotter  AdiBmd,  alle  von  sefaiem  Vator  und  seuiea  iibrigcn  Vorgangem  ertheil^ 
tcD  Privilegpen.  Acl.  AUen  V.  KaL  Jua  974,  fu  R.  XUL  Imi».  Y.  Sdwton  A.  P.  L  p.  245.  mil 


Digitized  by  Google 


430 


»74  —  »tt. 


dtir  Jahrzahl  S>73  unil  a.  Iiup.  MI.  iiach  wilikui-iicher  YcraiulcruDg.  Die  Uogcnuuigkeit  in  drn 
AtigfJMn  dcr  Biegi«ningi-Jahre  iat  eme  in  den  OUoniwlMD  UrlnuMlen  Mcht  •dtene  Encheinnng. 

(LXII 

630.  iunius  28.   Dcrselbe  bestiitig^»  aof  fiiUen  des  Erzbischolk  Adaibert  za  Magdehurg,  die  Priviiegien 

des  Klosters  Bor^orst  nnd  mabeMnder»  die  Redite  dee  ERbiechob  von  Magdcburg  an  dcm- 
solbcn.  Aci.  .Ma^d.  lY.  Kal.  Jul.  974.  rii^ciiauer  Abdruck  b«i  Ludewig  Kel.  Msa.  T.  Xn.  p.  383. 
iitid  hicrnach  Nicserl  M.  U.  S.  II.  S  lAlll. 

631.  Julius  ii.   Dersclbc  oimiQl  dic  iwirchc  zu  .Miiiden,  auf  Bittcn  dcs  dortigcn  Uischolii  JAVo,  in  scinen 

Schiilz  imd  tMistaligi  ihre  Privile|i(ien,  beMnders  die  freie  Wahl  des  Ksdioih  und  des  Vogles. 
Act.  AquLssnti.i  XII  Kii!  A.i-iisl  971.  a  R  Xlll  Imp.  Yl.  I'i.stor.  Scr.  R.  G.  T  11!  p  825. 

632.  „    i3.   Deniclbc  bcsliiligl,  auf  Bittcn  dcr  Abti:>MBU  Mahthiidi*,  die  Privib^cu  uod  Bcsitzongen 

des  Stifles  Fsten.  An.  Aquisgr.  X.  KiL  Ant^  974,  n.  R.  XOL  bnp,  VI.  FaHte  C  Tr.  Corik  p.  833. 
niit  a.  R  XIV  iiiij)  VII  nach  eigner  Eaicodaiion;  Westphalia  %  Mur^  t.  Qaan.  S.  36.  lAcom- 

hU  rrku.i.lenb.  I.  S.  71. 

Ii33.  Augusl  19.  Dertielbe  verlcikl  dcm  Abtc  folcmar  zu  Wciticn  das  Markt-  und  Miinzrecht  an  <ien 
Onen  Liidingbausen  ond  Werden.  Acl.  ui  Arvitt  XIV.  KaL  Septbr.  974.  a.  R.  XIV.  Imp.  VIL 
Schaten  A.  P.  I.  p.  217  x;(^  sort  M.  U.  S.  IL  S.  97.  mit  dem  nnrichtigcn  Namen  des  Abics«  To- 
Imanu,  Laoonblet  Urliuudcnb.  L  S.  7i. 

975. 

094.  April  25.  Kaiser  Oifn  II.  pjibt  flom  Bisrliof  Liudolf  m  Osnabriick  und  scincr  Kirche  die  Giilcr. 
wdche  gedachtcr  Bisi-huf  Yorhcr  dcni  Kaiscr  aufgclragcn  hatto,  zuriick,  neiunUch  an  den  Ortcn 
Apalderfaadi.  Bosnon  imd  lunga  m  der  CraltehaA  dcs  Hemogs  ifemftanL  Act  Bogbardon  VII. 
Kul.  Maji  975.  a.  B.  XIV.  Imp.  VII.  Sandhoff  L  c  p.  XXVL  MOser  O.  G.  D.  S.  230.  &  W.  VIH. 

030.  Juntiis  i8.  Mito,  Bischof  r.n  Mindeu,  isl  untor  den  Bischofcn,  nach  dcrcn  Ralhc  Kaiscr  Olto  II. 
das  Kloster  Thangmarsreldoi  imdi  Kumburg  an  der  Seale  vorlegt.  AcL  Hiigilebuig  IV.  KaL  JuL 
975.  a.  R.  XV.  Imp.  VUL  Lenckrdd  Anllq.  Hdbcnt.  S.  661. 

976. 

636.  Novcmbcr  7.   Kaiscr  Oltn  11.  bcwilligt  dcm  Kloster  Hcrtzonbrf.iko ,  auf  Bilten  der  dortigen  Abti>- 

sinn  Sigiburg,  die  Freihcil  \on  .-illen  weltlichen  Gerichten  und  tiie  freic  Wahl  dcr  Ablissinu  unJ 
des  Vogles.  Act  Arvita  VII.  Id.  Xovbr.  976,  a.  R.  XV.  Uup.  IX.  Mbsor  0.  G.  IL  S.  231.  s.  YY. 
VHL  S.  89.  Nieacrt  H.  U.  S.  IL  S.  33.  mit  dor  fdschcn  Angabe  a.  B.  XB.  Imp.  IL  (LXIV.) 

977. 

637.  Marz  19.   Kaiser  Otto  U.  veridht  detn  Bischof  Mih  zu  Mindcn,  anf  denon  AnsuGhen,  dcn  Konigs- 

bann  und  das  MUnz-  und  Zollrccht.  Aot.  Thricke  XIV.  Kal.  April  976,  a.  R.  XVL  Imp.  X.  Pistor. 
t^cr  R  G.  T.  III.  p-  823.  —  nic  Jalirzalil  976  kann,  wcnn  sie  dcm  Originale  gcniass  ist.  mir 
noch  der  Coluischen  Zoitrechnung,  welchc  das  Jahr  mit  dem  25.  Miirz  aufing,  verslauden  wcrden. 
636.  OLlober  S9.  Derseibe  besliitigl,  auf  Ycrlangen  dcs  Buehofe  Liudulf  zn  OanabrOcik.  einem  geirissen 
UerigitUM  dio  ihm  Iheils  von  godachtoni  Bischof  zu  Lcben  gegohonen,  Uioils  auf  andero  Woisc 
crworbeneii  Giiler  an  dcn  Ortcn  fttslauu.  Boosrord,  VanbuJa,  Gtriihi,  Treii,  liirulhoun.  Bircfeid, 


*i  Wcr  tol  fkMser  «■  toMfl!  8.  t.  TlMapkMMh  J&.  It.  Uimi.  Z.  1».  nUidii 


Digitized  by  Google 


<37 


Multiin,  Liaclitrichi ,  Honcliutingc ,  Ainghom,  Vuullen,  Alfhuson  und  Marsunon.  Acl.  Ling.i  IV.  Knl. 
Kovcnibr.  977,  a.  R.  XVIL  Imp.  X.  Sandhoff  1.  c  p.  XXVIL  Mbscr  0.  G.  U.  S.  232.  s.  W.  VUI. 
S.  20.  —  bt  dieseiQ  Abdnicke  aod  en%e  Orttoame»,  so  wie  oben  aag^eben,  zu  beriditigeii, 
uid  matt  dcr  Kaialer  Biti^iiUnt  beiasen. 

m 

630.  Hiirz  23.  Kaiser  OUo  !!.  schcnkt  dor  Abti.ssinn  Hiiezsuid  (zu  Moschede)  don  Ilor  Folkgcl(Iinghu.<;rn 
ini  Gau  Angoron  in  dcr  GrarschaR  dt>s  Grnfoii  //i  i  i  nuiiin.  .\ct.  Magadeburg  VUL  KaL  ApriL  978. 
a.  R.  XVIU.  Imp.  XV.  (»oll  hci!>$cn         Scibcrtz  Irkundunh.  L  S.  16. 

640.  „  31.  Uude^,  Bischor  zu  OsnabHick.  stirbL  Necroi.  Fidd.  ap.  Leibn.  Scr.  B.  Br.  T.  IIL  p.  76S. 
(folilt  boi  Dronke/:    Vgl.  Anni.  zu  Kloins.  I.  S.  437. 

(i4L  Julio^  H.  Kaiser  Oltos  II.  Aufonthall  in  Durltnund,  ZU  Folgc  cinor  Urkundo,  worinn  dorsolhc  d(rr 
odlen  Fnui  Gerbiriu  und  ihror  Tuchtor  /^mfgarl  ein  ilir  crblich  zugofallcncs  Gui  ini  Gnu  Suo\uu 
in  comilatu  Thictroari  bestiitigt.  Act.  Thrutniamiiu  II.  hl.  Jul.  978.  Original  uii  Kuiiigl.  Gch. 
SlaalS-  u.  Kah  -  Aicliivo  zu  Hcilin  —  Dii»  dainaligo  Vcrsainniliing  zu  Dortniund  wiinlc  Brhufs 
der  ])eralhuiigon  und  Vorhcroitungcn  zu  cincm  kricge  gegcn  FraDkrcicb  vcraoslallct.  Vgl.  HauLc 
JabrbOcher  dca  doiitBCh.  Reicbs  uutor  d.  Sacbs.  Hause,  2.  B.  1.  Abdi.  S.  40. 

97a. 

(iii.  April  2t^.  Ostorfcst,  von  dcni  Kaiscr  in  Dortinimd  gcfcicrt.  Annal.  Lob.  ap.  Pcrtz.  Scriptor.  T.  11. 
p.  2M.  .Annal.  Saxo  1.  c.  p.  627. 

643.  „  27.  Kai^nr  Ollo  II  bp\\illip;(,  auf  Ritton  df';  Risrlinfs  MHr,  m  Mindcii  unil  dcv  Hrrzr;:';  Rf^ni- 
Iturd,  doiu  Kluiilcr  Moilcniiock.  di«  Frt^ihcil  i»ciiicr  Ligcnhori.^oii  von  dom  koiiigliclicn  Zin^, 
wie  dic  Frcthcit  von  allen  frenidcn  Gerichten,  ati88er  dem  Vogtoii^cricht  des  Bischofe  von  Min- 
don.  Acl.  Diiisburg  V.  Kal.  Maji  979,  a.  R.  .\VH.  Imp.  XI.  Wurdtwcin  Subsid.  dipl.  T.  VI. 
|)  'My^  KiicliiMtIi<<ckor  Aoal.  Uaas.  X.  S.  390.  CosmaoM  Hateriahen  S.  3il.  Panlus  Gcsch.  d. 
Kl.  .Mollonb.  i).  o/. 

tii4.  Kaiscr  OUoh  II.  Aufcnthalt  in  Dortmund,  zu  Folgc  cincr  Schcnkung  dcssclbcn  an  die  Kirchc  zu 
Aschaflenburg;  act.  Tnitmanni  a.  B.  XX.  fanp.  XV.  Gudonus  Cod.  dipL  T.  I.  p.  360.  —  Jahr 

ChrLsli  und  Tai;  fohlon;  woi^on  dcs  crslorcn  M-hwankt  Gii  li  nns  zwischeo  980  liod  082;  alicin 
im  Jahic  9S2  war  OUo  !f  m  Ilalicn;  mv\  ria  cr  980  am  25  Jul  /ii  Niinwogon  und  am  25.  Augu.st 
zu  Mogdcburg  Lrkutidcn  au!j«>lclllc  itohmcr  ftcg.  S.  30.;,  so  kann  sciuc  Anwcscaheit  in  Dorl- 
mimd  nnr  zwischen  dicso  boiden  Ta^  rallen. 
045.  Scptcnihrr  Kaiscr  Olln  1!  .«rlilip^^st  oIik  ii  f;;il!^rl-nu«;rh  niit  dcm  Abtc  Liudolf  zu  ror\rv.  wo- 
durcb  cr  von  diesvin  dic  Murkcn  Mcj^ichcddorf  unU  Mimilevu  im  Gau  Hassegow  c,  in  dcr  Graf- 
schaft  dos  Grafcn  SSgifrid  crhiilt,  nnd  ihm  dafiir  ficsilzDngen  an  verschtcdenen  Ortcn  im  Gau 
Kihthorsi.  iti  dcr  Grafschaft  dcs  Grafon  Asicho,  iib.-rgibt.  AcL  \Valaliii>on  Wll  Kal.  Octubr.  980, 
a.  R.  X.\.  lni|i  XIII.  S<  Iiatcn  A.  P.  L  p.  219.  mit  .\II.  Kal.  Falko  C.  Tr.  C^irb.  (i  im.  Chron. 
Gottw.  T.  1.  p.  193.  mit  .Abbilduug.  Das  Munogramm,  wclctics  Falke  verdachtig  faiid,  ist  rich- 
lig.  (LXV.) 

Q46.         „       22.    Dcrsclbo  sclKaikt  ilcin  Klnstcr  Mnnili  hcn  das  \on  dom  vrTStorhrncn  Dischof  Lmlolf 
(zu  OtHiabriick,  cingctauscbtc  Praodium  an  dcn  Ortca  Wigildc^useo  mit  dcm  Klustor  dca  heiL 
Aloxandcr,  Aromuri,  Laon  und  TbribDri,  in  deo  Gmbchafl«i  HTwftandi  «id  J^dhorrfit  uid  iii 
deo  Gauen  Leri,  Dernbnrg  tud  Anmeri,  dnscblieadich  desBamies  mid  ZoUeo  am  Wjgpldcahoaeii. 
BaiMta  birt.  WMtbl.  18 


Digitized  by  Google 


138 


•8t  — «81. 


Act  Walahosan  X.  Kal.  Octobr.  980,  a.  R.  XX.  Imp.  XIU.  Wenck  Hcss.  Landesgescii.  2.  B. 
Urkandeiib.  S.  33.  Vgl.  Wedekind  Noten  I.  S.  962.  —  Den  ZoBate  bei  WHdeshaascn:  cum  moba- 
albrio  Sw  mnrt.  .\lexandrl.  verstelu  Suilendorf,  Zi  iisdi  f  vaicrl.  (i  u.  A.  K.  6.  B.  S.  188  o.  f.. 
von  oiner  wirklirhfn  InrorpnrHtion  dcs  SlilK  Wildi-vlutiiscn  iii  das  Kldstcr  McmlcliciK  dr>  man 
abcr  von  cincr  solchon  Incorporation  wcdcr  andcrwcitigc  hislorischc  Zcugnissc  lindd,  nocb 
Nnckricht  faat,  wie  das  Slift  Wildediausen,  das  w  spftler  in  seiner  Sdbstelandi|ikeU  wiedor- 
findcn,  von  Mcmlebon  wiodcr  abjjckotnincn ,  lihcrlijuipl  iuioh  das  Slifl  nioht  wohl  als  ein  Zube- 
hor  dcs  \orlauschlcn  IVacdii  bclrachlot  wcnlcn  koiinUs  so  i$i  vivltciclU  richliger  anzonehnkcn, 
dass  jcnor  Zusntz  nur  zu  niihcrcr  Bezcicbnung  des  Ortos  Wildcshauscn  (als  dca  Ortcs.  wo  sich 
das  nionast.  S.  Alo\.  bcfinde)  dienen  sdl.  ^  Ober  dic  Lage  der  belreffeodeii  Orte  vgl.  aucfa 
Lodobur  kril.  Bol.  S.  102. 

647.  Okiuber  13.    Dcr»elbe  bestiitigl,  auf  Vorwcndung  sciner  Geinahlinn  Theophanu,  dem  Stifle  Hcr^ord 
die  vom  Konig  Ludwig  demselben  gcschenkton  Hdfe  Overanberch  nnd  JLiudwineslhorp  m  Aii-* 
gcrcs-Gau,  und  vcrschicdcne  PrivilegieD.   Act  Brocsalio  Id.  Octobr.  980,  0.  R.  XX.  Imj».  XIH. 

Bishor  ungedruckt.  fLXVI.) 

6i8.  Novcinbor  Erhcbung  dcr  hciligon  Ida  und  Einwcihung  dcs  nach  ihr  bcunnntcn  sudlichen  Thei- 
los  dor  Kirche  oder  des  Thunoes  zu  Herifeld.  durch  don  Bischor  Dodo  zu  Miraigardevord,  aof 
Vcrlanjjcn  nnil  iii  r,cgcnwart  dr'^  .Ablos  Ludolf  zu  Wordcii.    Vila  M:ic  1  c  p  "75. 

til9.  Vcrgleicli  zwi.schcn  dcm  Bistcbof  Dodo  zu  Miinigaitlevord  und  dcm  Ablc  Ludotf  za  Werdeo,  wegen 
der  Zehenten  von  den  Werden'scben  Gillem  ni  der  DiticeiM»  dca  Bischoft;  woriun,  «nf  den 
Grund  dcr  abgchaltcncn  Probe  dos  gliihondcn  Ei-sens,  bcslimint  wirtl,  djLss  von  den  GUlem 
'  Ilinitfcld  und  Fathlori  dio  Zchcnlcn  <;<';:cbcn  worden,  dic  Giilcr  zu  Forkonlicki .  Ihtcri  uml  Go- 
lingtl)Or|)  abcr  zchentfrci  M'iu  solion.  l>cr  Bischuf  schenkt  jcdoch,  zu  seinor  utid  sciuer  Nach- 
fo^r  Memorie,  dem  Kloster  WerdcD  die  Zehenlen  von  den  GOlem  xn  Fatbleri,  Siodioou  uod 
Tnltinp;hcim-  Art.  in  Wcrnnn  ,  s.  d  Kindlingcr  M.  B.  3.  B.  I.  Abtli.  Trk  S  —  U;\  drr  Risrhnf 
Dodo  und  dcr  Abt  Ludolf  (dcsscu  wcitcr  nicbt  gcdacbt  wird)  in  diosom  Jahrc  (s.  vor.;  zu^m- 
men  kamen,  so  mag  anch  die  voriiogcnde  Verhandlung  in  dieselbe  Zeit  gehoren. 

050.  Um  cbcn  dicso  Zcit  lcble  zu  Wordon  dor  Miinch  L'ffing,  dor  Vorfas.sor  d('r  Vila  Idao,  eines  wich- 
ligcn  Denkmaal»  fiir  die  iillero  tfoschichte  WestfiUens.  V^.  Zoilschr.  L  vatcrL  G.  u.  A.  K.  VI. 
S.  i83. 

Wl. 

Gol.  Februar  17.  Pokmart  Biscfaof  m  Paderbom  stirbt.  TcdeMag  naefa  d.  Necrol  der  Domkirdie  zu 
Padorbom.  Neorol.  Hoellenb.  gibt  d.  U.  Fobr.  an.  Viia  Meinw.  sclireibt  dicscm  Bischof  eine 
27jjiluij:c  Ri-fHerong  zu;  dies  muss  abcr  cin  Vcrschcn  sein;  denn  wrnn,  nach  dcr  unvcrwerf- 
Ucho.n  Angnbc  ebendorselben ,  der  folgendc,  4UUU  geslorbeDc  Biscbof /fW/mriMs  28  Jabre  regierte, 
und  dte  Regiorung  Fo/emora,  wie  eben  so  fest  stehl,  980  begami,  80  karni  letztere  mir  Sl  Jahre 
gedauert  haben  und  soin  Tod  muss  in  diosos  Jalir  fallen.  JedenMls  irrt  Annd.  Sax.  I.  e.  p.  630. 
wonn  cr  dcn  Tod  dieses  Bischofs  in  das  J.  983  sclzl. 

052.  April  i.  Papst  Betiediclus  VJL  bewilligt  dcm  Stifte  Corvey,  auf  Biltcn  dcs  dorligon  Ables  Liudolf, 
die  UnmiMetbariceit  uoter  dem  piipatlidiim  Stohle  und  Befrciung  von  dor  bischiiflichen  JnrMic- 
tlon.  (lcn  nnhrsrlininklon  Bositz  .soinor  gcgcnwhrfi^on  und  zukiinfli^on  Gitirr,  dic  ficic  Wah! 
des  Abtcs,  luul  die  Bcfugniss  fiir  dcn  Abl,  an  liohcn  Fe»Uagcn  die  Messe  in  dor  Dalniatica  uad 
in  SandalieB  zn  feieni.  HaL  tV.  Nom.  April.  lodict  IX.  a.  Inp.  Ottonis  XII.  pontif.  VH.  Scfaatea 
A.  P.  I.  p.  m  Falke  C  T^.  Corb.  p.  729. 


Digitizecl  by  Google 


m  —  tat. 


139 


983. 

6o3.  Apnl  26.  Kaiscr  Oito  II.  verleiht  dcm  Abtc  WmrAralU  zu  Werden  das  Reckl  freier  Emennuiig 
dcr  VjSgie  im  gmMn  tiebiele  seiner  Abtei  keX.  Romae  VI.  KaL  M»ji  968»  a.  R.  XXV.  Inp.  XV. 
Bislipr  ungcdruckl.  (LXVU.) 

654.  Junius  H.  Dcrselbe  besUiligt  dem  Sttfte  Corvey,  auf  BiUen  des  dorligcn  Abtcs  Uudolf,  dea  fiesilz 
dcs  Ortes  Pontcbw|$  und  dee  S&ehenten  im  Gan  Ammeri  in  der  DiScese  des  Ersbisthmns  Bre- 
nien,  wcil  dio  von  dem  Konig  Ludtvig  chonnils  (!:iriihpr  au-sgcstclllc  IVkundc  vorlorcn  gcgangcn. 
Acl.  \Wmi\v  XV.  Kal.  JuL  983,  a.  ft.  XXV.  Imp.  XV.  Schatea  A.  P.  L  p.  22i.  Falke  C.  Tr. 
Corb.  p.  719.  (LXVm.} 

635.  Augost  43.  Lmdolf,  Abl  zu  Corvey,  stiibL  Cod.  mscfrt.  mid  Aond.  Coib.  L  cl  p.  6.  —  Uwh^s 

Kachfolgor  melmar  \\ar  aus  dcm  llaiisp  tJpr  rirafrn  von  \VaH»eck  und  rin  VfrtfT^iJinrdrT  des 
bcruhnitcn  Bischofs  \un  Morscburg  uod  Gcschichischreibcrs  Thieimar.  6,  dcsscn  Stammlarcl  b. 
Porlz.  Scriptur.  T.  IIL  p.  723,  wo  tSm  uoricktig  angegebeu  irini,  er  aci  96S  Abl  geworden. 

96». 

656.  Heraog  BmHdi  von  Baiera  brii^  dea  Imgeu  Kdmg  OMo  17/.  in  aeine  Gewalt,  «ncht  «eh  dte 

Vonnundvi  liari  ulii  r  (Irnsplben  und  dic  Kronc  M'l!>^t  an/nrignon ,  iiiid  verursaeht  dadurch  bcson- 
dcrs  io  Sacbica  grot>i>u  Uorulien,  wicwoiii  sein  Unlernchmca  cndlioh  frucbtlos  ablauft.  Die  mci- 
fllen  der  westfdli^en  Gdlco  (OccMlootalhm  maaiima  mnhitodo)  warim  unler  den  Gcgncm  des 
Herzogs  Hi-inrich.  Tkiotmar  lib.  IV.  cap.  4.  aq.  L  c.  p.  767.  AnnaL  Saxo  1.  a  p.  632.  Vg^ 
.WcdeLiDd  Notcn  L  S.  32  u.  l 

985. 

697.  Angust  8.  Kon^  Otto  IJI.  bcstatigl  dic  Privilcgien  dcs  Siifls  Wcnlcn.  auf  Bittcn  dcs  dortigen  Ablee 
WmnbralU.   Acl.  Coion.  VI.  17.  Aug.  9Ha.  a.  R.  U.   Lavomblel  Urkundenb.  I.  S.  T.i. 

658.  Scplembcr  8.   Derselbc  bcsUitigl  dcm  Klosler  Moscbcde  allo  seine  Privilegicn.  namcnllich  dic  freic 

Wabl  der  Abtl-«sinn  und  dio  Eicmlioa  von  aUer  aadcm  Gericlit.sl)arkeit,  ausscr  dor  seines  Vog- 
te.« .  \v(  IcIhmi  (lif  Abtussinn  zu  emenaeu  baL  AcL  Wideubrugga  IV.  Noo.  SepL  985,  a.  R.  IL 
Scibcrtz  Irkundcid).  L  S.  17. 

986. 

659.  Oktober  18.    Strcit  dcs  Bischofs  Osdafj  zu  Ilildesheim,  roit  dem  Erzbischof  Wiltitjix  zu  Mainz, 

wclchcr,  in  dcs  crstcren  Diocosanrcchlc  ciiigrcifeiid ,  eine  Schwester  Konig  Ollo's  III.  in  Gan- 
dersheim  als  Noone  einkleidcn  will;  in  Gcgeiiwart  des  Kiinigs  uod  seiner  Mottcr  ThmtfHtam, 
so  luntcr  andcm)  dcr  Bis(  hnft<  Rflhnrinx  vom  Paili  rborn  iiiid  .Vifn  von  Mindrn  Thnncniari 
vila  Bernwardi,  ap.  Pcrtz.  Scrjplor.  T.  IV.  p.  76  —  Das  Jalir  wird  zwar  nicht  angcgcben,  isl 
aber  ohue  Zweircl  986.  wo  Of/o  ///.  hn  Oktober  ridi  m  der  Gegend  auJbielL  Bischof  Oidag 
rcgiertc  985  —  989. 

660.  Dccember  8.    Konig  Ollo  IJI.  bcfrcil,  auf  Vcrwenduuf;  seincr  MiiHer,  dcr  Kaiserinn  TJieophanu, 

ond  scincs  Veltcm,  dcs  Her/ogs  JJeinrich  von  Baiem,  da:*  lilo!.tcr  Gc&ici  von  alier  Gcricht»bar- 
kint  des  Henogs,  der  Grafcn  und  anderer  Gerichtspersonen ,  ausser  der  des  von  der  Abtissimi 
unrl  (icm  ron\rntP  m  >\iihlcndcn  Vogtes,  und  verleiht  demselben  das  Rcchl  frf^icr  Wah!  dor 
Abiist>iun.  Act  Ihmtmaoaia  VX  Id.  Dcccodtr.  9^6,  a.  R.  lU.  Schaten  A.  P.  L  p.  ii6.  Scibcrtz 
Uikuodenb.  L  5.  49. 


Digitized  by  Google 


uo 


987. 

'664.  Uai  27.  Konig  Otto  ttl  wiederholt,  aiif  Bitten  des  Abtes  Tkutmar  zo  Corvey,  nnd  aaf  ferwen- 

dung  sfincr  Miittrr  Thpnjthttmi  und  dcs  ErzhischofH  Willigis  zu  Mainz,  die  von  seinem  Vatcr 
erlhrille  Heslnti^iiui:  ili  --  Ortcs  Ponleburg  und  des  Zehfntcn  im  Gau  Ammcri  fiir  das  Stifl  Cor- 
vey.  Act.  Corbcia  M.  Kai.  Juu.  987,  a.  R.  lY.  Schaten  A.  P.  L  p.  226.  Falke  C.  Ir  Corb. 
p.  749.  (LXIX.) 

988. 

662.  Manc  Ifi.    Konig  OHos  111.  Aufenthall  in  Wildcshausen ,  crwicsen  dnrch  cinc  Urkunde  dessclben 

lur  dic  Kircho  zu  llttmburg.  Act.  Wildcshuson  XVII.  Kal.  .^pril.  988,  a.  R.  Y.  Lappenbei^ 
Hamb.  Urkundenb.  I.  S.  yj^). 

663.  „     18.    Desgl.  duri-li  citic  rrkiindc  zu  Gunslcn  <\vv  iii  DLinciiiark  crrichtctcn  RistbtbDGr  Schklt- 

wig.  Ripen  und  Arhus.   Acl.  VYildcshuson  XV.  Kul.  .\[)r.  988.   Lappcnb.  S.  56. 

664.  „    20.  Desgl.  darcb  etne  Crkunde  lor  dns  Kloster  Repsboh.    Act  WigiddesbQnm  XHL  Kal. 

April.  968.  Lappenb.  S.  57.  —  Ohne  Zwcifel  sind  dicsc  drci  Irk.  dic  Praccopta»  wdolie,  nach 
Adam  vod  Bremen,  Otto  ia  Wiklesbausen  ausgostcllt  bau  Adam.  Brom.  L  c.  p.  21. 

(iW8— 1013.) 

665.  Zur  Zcil  des  Erzbischofs  Fjhfnfntx  7ii  Rrpnirn.  r1o«;srii  Rrrnfnmir  iii  dio  .Tnp;f£:(^l)r-ncn  Jahrc  falll, 

wubrschciulich  aber  zu  Anfangc  dcrsclben,  brach  cine  Flultc  der  Sccraubcr,  wclche  Ascomao- 
nen  genannt  «'urdMi,  in  Sachscn  ein,  vbrwUstete  Friesland  und  Hadclerland ;  ein  kleineB  IBfeer 
der  Sachscn  ging  ihnnn,  nach  ihrcr  I^ndung  bci  Sladc,  cntgegCn,  wurdc  nbcr,  ohngeachtet 
soiiics  Inpfrrfn  K.unjiifS,  £jom  !iI;i^'(»n ,  viclc  dcr  Vornchmsfcn  tiofangcn  und  schrccklich  gcnus» 
hamiclt.  lirrzog  lirunn  und  .Markgral  Siyefiid  scldugcn  abcr  nachhcr  dicscs  fcindliclvc  Hccr.  — 
Bin  anderer  Thcil  der  Aacomaniien  drang  ttbcr  die  Weser  vor,  verwiistoto  daa  Land  von  Hahele 
bis  LicsliiKHi.i ,  iii.iriilo  viflc  Gofangcnc  und  knm  bis  an  di  n  Siimjir  niindcsmoor.  Ein  gcfangc- 
ner  Sat  hsischcr  lliticr  Namens  lleriward,  der  ihnen  als  Fuhrcr  dicncn  sulltc,  rubrte  sio  in  die 
Siimpfo,  wo  aic  leieht  von  den  Sachsen  ilberwonden  wnrdcn.  AUe  sttdiMche  Stiidto  warcn 
vor  dicsen  Soeriiubeni  io  grosser  Furcht  gewesen.  Adam.  Bren.  L  c  p.  27. 

989. 

666.  Februar  9.  K6m'g  Orto  /i7.  eniadimdet,  naeh  dem  Ralhe  des  Erxbisdtof  WiBigi$  von  Maina  ond 

dcs  Hischofs  Helharius  von  Padcrborn,  cincn  Strfit  zwi-rhfn  ]lnlhi'i'!a ,  ilcr  Tiirlitcr  (\vt  Bnhta, 
dcr  Stilicrinn  dcs  Ivloslcrs  fiorghorsl,  und  dcm  Erzbischof  GisaUuirius  zu  Magdoburg,  dahin. 
diiss  gcdacbtc  Bertheid  allcs  Fj-bc  ibrcs  Vatcrs  IduAert  mrttckerhallon,  dagcgcn  allcs  Figcnlhum 
ihrea  Stiefvalers  Bernhard,  mit  Ausnabme  dcs  Ortcs  Cumi,  d«>m  Klostcr  iibcrlassen  soll,  dessen 
Privilcgicn  zuglrich  besliiligt  wcnli  ii.  Ac  l  Arvitc  V  Id  Fcbr.  981»,  a  R.  VI.  Scbatca  A.  P-  l 
p.  229.   Ludewig  RcL  Mss.  T.  XH.  p.  38;>.   >icscrt  M.  L'.  S.  IV.  S.  (LXX.) 

667.  lullus  4.  Papst  /uAenn  XV.  beslStigt.  attf  Bittoo  des  Abtes  Tketmar  zu  Corvey,  die  Privilepen  dcr 

Kliistcr  Corvcy  und  Ilorvord,  iiamcntlich  dic  frcic  Vcrfugung  iibcr  ihrc  Giitcr,  dio  Bcfrciung 
von  dcr  bi.<ichoflirhi<n  Jurisdiction,  dic  frcic  Wahl  dcs  Abtcs  und  dor  Abtissinn,  U.  a.  m.  DaL 
Kal.  Jul  a.  Ponlil.  IV.  Indict.  H.    Schalcn  A.  P.  1.  p.  230. 

990, 

608.  August  4.  Kiinig  Otto  III.  vcrlcibl  dcm  Ortc  Gandershcim  cincn  Markt  mil  dcosclbcn  Rcchlen, 
derea  die  Haodebleiite  ni  Dortmund  (Trotmanniae)  nod  aiu  andem  Orten  gdHUadioD.  AcL 
Ganderesheun  U.  Nod.  Ang.  990,  n.  B.  VO.  Leibmt  Scr.  B.  Br.  T.  II.  p.  376. 


Digitized  by  Google 


•ti  —  9f  s. 


141 


m\ 

669.  September  9.   Koiiig  Ollo  JJJ.  scbenkt  dem  lii.<>chof  Mlo  und  der  Klcche  zu  Miudca  dio  bciden 

Fcntdiatriete  Hakotinhago  mi  Stioringewald,  ivie  aucli  den  «n  der  weslliclien  Seiie  d^  WcMr 
im  Bislhum  Minden  gclc^cnen  Thcil  dcs  Waldes  SodUJ.  AcL  Bnmdenbarg  V.  Jd.  Septeubr.  991, 
a.  R.  Vill.  Pislyr.  Scr.  B.  G.  I.  UL  p.  8H. 

992. 

670.  Mai  ~    Konig  Ollo  Ifl.  bestatipt ,  auf  Vcrwcndung  des  Bi^cltofs  Bothantis  zn  Paderborn.  di  m  KIo- 

ster  ^chiide^*he  tlic  von  dcn  vurigen  Kunigea  ihm  verlielieiie  freie  WalU  der  Abliiitiinn  uiid  des 
Vo^ps.  Act.  Du.spargc.  Non.  H«ji  Wt,  a.  R.  IX.  Lamey  Geech.  v.  Raveosb.  Urk.  S.  8. 
67!.  OktitlitT  16.   y?e/Aan»«,  fiischof  za  Paderbom,  uod  Thinlmar.  Abt  m  Cni\(  \  ,  ndinK  n  Thcil  an 
dcr  Kinwcihuii^  der  Kirche  tu  Ilalberstadt ,  durch  dcn  dorligcn  Bi.whof //i/tieioarJ,  iu  Gegcnwart 
Kunig  OUos  IIJ.   AnnaL  Quedlinb.  L  c.  p.  69.   Annal.  Saxo  1.  c.  p.  636. 

mi. 

672.  Jaouar  2i).   Kunig  Otto  III.  schlichtel  dcn,  zvviscbcD  dem  Uoster  Metek  und  dcm  fiischof  Dmdo 

zu  Hiraigenievord,  wegen  der  Wahllreiheit  der  Xbliasiinn  uod  dos  Vof^  entstandencn  Slreit, 

crncnnt  des  Uer/ogs  liemhard  Tochler  Gotlesdiit  zur  Abtissinn,  und  bcstiiligt  die  Pri\ili  :;ii'n 
ilcs  Klosu-rs.  Acl.  Trolmanniao  WW  Knl.  Fcliriinr  9!)i,  a.  R.  X.  Schalcn  A.  P.  I.  p.  232. 
.Niescrl  M.  U.  S.  IV.  S.  213.  mit  dcm  lalschen  .\ainen  des  Bi:>chor!i  Cdo.  (LX\L) 

673.  Febroer  5.    Dcrselbe  bcstSt^t  dem  Siilt  Esscn,  auf  Ansuchcn  «nner  Verwandteii,  der  dortigen 

Abli^-iiin  Mdhthilt .  nllc  scinc  Pn'\  iti  L-irn .  Iw-iirHliTs  dio  froic  Wahl  der  Abli.ssinn.  Acl  Astnidc, 
Xon.  Febr.  993.  a.  R.  X.   Weslphalia  2.  Jahrg.  2.  Quart.  S.  37.   Ucomble*  Urkundenb.  i.  S.  75. 

674.  Augufit  f5.  Deraelbc  nhnmt  daa  von  dcm  Bischof  Mfo  zo  Hinden,  auf  dem  SchloeBe  Widcgenburg, 

im  ili  in  Orte,  "wo  vormnls  einc  heilige  Ein.siccllcrinn  Tiictirif  gclcbt  hat,.  nach  der  Regd  dca 
hcil.  RcncdicHi*  ec<;iiftc!p  iind  niit  dcti  Orii  n  Ili)melbckc,  Jolciibcckc  nnd  Brunnenhnson  aa«ige- 
sitatlelc  .Noniienklostcr  in  scinen  Schutz  und  bewilligt  ihiii  diu  frcie  Wahl  der  Abtissinn,  mit 
Vorwisfien  nnd  Genehmigung  dea  BiiMthofe.  Act.  Bctsnnis  joxta  civiL  NienbDRdi  XVOI.  KaL  Sop- 
lentbr.  993.  a.  R.  X.    Wurdtvvcin  .Subsid.  dipl.  T.  X.  p.  301.    Vgl.  Lcrbcck  Chr  Mind  1  c  p  107. 

675.  Dii'*do.  nischof  zu  Miinigardcvord,  stirbt.  —  Sivilyer,  ein  .Mann,  der  im  bc80flderen  Rufc  der  Hci- 

lii^kcit  .siand,  vvurde  sein  NachfoI{^r.  Annal.  Colon.  ap.  Pcrtz.  Scriptor.  T.  I.  p.  99.  Annal. 
QiKidl.  i.  c.  p.  69.,  \\o  Siciiijer  siinrtac  Halverstalciisis  ccdesiae  coenobita  genannt  wini.  AnnaL 
Savn  I.  c  p.  638.  —  Mchr  von  S  itgers  (oder  Sw&lert)  Leben  «nd  Togenden  e.  b.  Ihieimar. 
i.  c.  p.  773.  868.  869.  AiuiaL  Saxo  1.  c. 

994. 

•76.  April  20.    Konig  0//o'.s  ///.  Anwcscnheit  in  Dortmund,  erwiescn  durch  eine  Urknnde,  worinn  er 

dcin  Histhuni  Halbcrstadl  mchrcrc  Orlc  schcnkl.    AcL  Trulmandi  Xli.  Kal.  Maji  994.  Onginai 

ini  KunigL  Gch.  Slaals-  und  Kab.-Archive  zu  Bcrhn. 
077.  Oktober  9.  XOi^  Otto  11  J.  verleihl  dcm  Slifto  Werdeo,  auf  BiUen  des  dortigen  Abtes  Werinbraht, 

(las  Rccht  frcicr  Wahl  und  Kntsctning  des  Voglos.  AcL  bnUeva  VIL  Id.  Octobr.  994,  a.  R.  XL 

Lacomblct  Lrkundcid).  L  S.  76. 

995. 

678.  4unitis  2.    Svnotlc  711  Monsson  'Mosomi',  welcher  unter  andcrn  Sniiijfr.  Bi.^^chor  zti  MIn)i2;ir(To\ nn! 

(civitalis  Mimigardevurdaoj  beivvohnt.    Acia  concil.  Mo:>om.  auct  Uerbcrlo,  ap.  Perlz.  Scriplor 

T.  111.  p.  m. 


Digitized  by  Google 


448 


679.  Julius  tu.   K6ni<;  OUo  JII.  bcstaUgt  dcm  Kloslor  ilcrivort,  auf  BiUcn  dcr  dortigen  Abtissinn  Jmma, 

die  KireheD  zu  Roiiu,  Wadirinf^  lud  StocUieiiD.  Act  BodMdon  VL  U.  JnL  9K,  a.  R.  UL 
Schalen  A.  P.  I  p  m  hXXII.) 

680.  „    30.  I>en>clbe  bcstaiigt  detn  SiiAe  Corvey ,  auf  Bitlea  des  dortigen  Abtes  Dielauir,  alle  von 

seinen  Vbrftbren  vortiebenen  Privilegien.  Act  Gendereriieni  DI.  Kal.  Ang.  996,  a.  R.  XU.  Sclia- 
ton  A.  P.  I.  p.  233.  ;i.XXin 
681>  Oktobor  26.  Dcrsclbe  srlxnkt.  rmf  Hiltcn  scincr  Vatcrs^jrhwcstcr  Mahthild ,  Abtis.sinn  zu  Quc<llin- 
bur((,  und  i>eincr  Schucstcr  Sophin,  Noime  zu  Gandersiicini,  dcr  Tochter  dos  llerzogs  iierN^art/, 
hnma,  Noone  xu  Hervord,  das  Gut  Hedinn  iin  Gau  Hedcrgo  in  der  Graftdiali  des  Grafen  Beieo. 
Aci.  Scinlnge  VIL  Kid.  Kovembr.  995,  a.  R.  XII.  Sdtatcn  A.  P.  I.  p.  834.  Chron.  Gotur.  T.  H. 
p.  632. 

682.  In  dic&c  Zoit  muss  auch  die  Synode  gehoren,  welche  Blschor  Berwoard  m  Hildesheim,  in  Gcgcn- 

\\&\\  Koni;;  Otlos  III.  und  dcs  lirzbLsi-hofs  Willegis  von  Slainz  hiclt,  und  wclchcr  unlcr  andem 
Bischof  MH"  vnn  Mindcn  bcivx  o1uiii>  Viia  Bemvr.  1.  c.  obne  Zflitaofpbe.  Benmard  war  993 
2um  BWlbum  gciongt,  uod  Milo  slarb  U*J6. 

996. 

683.  April  M.   Dwhi ,  Bischof  zu  Osnabruck,  stirbl.   Nccrol.  Osnabr.  n.  Anra.  zu  Kloins.  I.  S.  il6.  — 

Von  dcr  Krschoiniing,  welche  aeineni  Nachfol<{or  Giinlher,  cinoni  schon  ullcn  und  kriinUiehcn 
Ihnno,  (lif  luhcbunn  zum  Hi^^ihiiin  angcdculot  hah<'n  soll,  s.  Thictmar.  I.  c.  p.  787. 

6S4.     „    48.   Mtlo,  Biiichof  zu  IliDdcn,  stirbt   Nocrol.  l'uld.  b.  Druake  p.  182.  u.  Nccrol.  Moellenbecc. 

685.  Deoember  48.  Kaiser  (Hto  Itl.  entscheidet  ^den  langwicrigen  Streit  dee  Kloalers  Ehen,  mit  seim» 
Siificrs,  (I<  s  CrMfen  Wichtnann,  hiiil»  rlasscncr  Tiu  liti  r  Adela,  wclche  olnen  Thoil  dcr  Giiter 
dcs  Kloslors  unlor  doiu  Vorwnndo  in  Anspnich  iiahiu,  dass  ihr  Vatcr,  n.irh  sachsisthi  ni  Rcchlc, 
ohnc  ihre  Kinwilligiiiig  nicht  habo  dariibcr  vcrfugcii  konncii.  Adela  und  ilir  Geiualil  Balderick 
^leajRon  oebmlich  allcn  Anq)riichon  an  dos  Klosler  mid  Oberf;ebcn  es  dem  Schulae  des  KaiBefS» 
r!(T  ihin  (licsi  lhcn  Froihotton.  ww  doii  Klristom  E.von,  (Jupflliiihurj^  und  (i.TndiTshcim  zuspricht; 
auch  ubcrliisscD  sic  demselbcu  dic  Giilcr  zu  UeltiioD,  Fuiiion,  Vucrthui>cD,  Embrica,  Hanuue, 
Andian,  Redinc^em,  Appeltcmika,  Hervclt,  Uenden,  Thulc.  Halsnie,  Vrommen,  Olbrach. 
Rhato,  Hunnippo,  Thclden,  Tiicmlnnt,  rutton,  und  dic  Forslcn  Slt  t  iiicwalt,  MolTet,  Wichoimulo 
und  Suboirt,  nobst  eiiior  jahrlichen  Abg;il)('  vun  12  Stiukfiri  Wild  aus  dcm  Forsto.  in  wolchem 
Eltoo  crbaut  i&t;  vvogcgcu  dic  Abtisi>in  J.iiigarda  II.,  Nainons  dcs  Klostcrs,  auf  dic  Hufe  Ryn- 
hare,  Helikanbeli,  Linthusen  und  Redo,  zu  Gunsten  der  iidtfa,  verzichtet.  Zugileich  beslii(i|^ 
dcc  KiiisiT  dcin  Klostor  allc,  dcm  Grafcn  Widniiaun  von  d.wn  vriii;,'cn  Kaiscr  i;coiL;Metcii  Giitor, 
naoMintlich  zu  .Nardincklaat,  trck,  Barbuogol,  Otwmcs,  uud  in  l-ncttlaiid  in  dco  GrafschaAcn 
Hnnesco,  Fuals;o,  Mcrme  und  Hicheta,  aoch  don  Zoll.  gcnaimt  Hadidol,  von  der  Fischert^i  im 
Gau  Salon  in  dcm  Fhisse  Isla;  dio  froic  Wahl  dcr  Abtis.siuu  und  andere  Privilcgicn.  Act  .\'o- 
Tiomagi  XV.  Kal.  Jnmiar  996,  a.  B.  .  Imp  1.  Sclialcn  A  P  I.  p.  236  mit  dcin  DaUim 
*  XV.  Kal.  Jun.  997.  Falkc  C.  Tr.  Corb.  p.  45 1.  cbeo  so.  Lacomblct  Urkundeiib.  i  S.  77. 
Cber  die  Gescluchle  der  hn  Obigen  erwiibnlen  AieUk  vmA  ihres  zweiten  Gemahla  BtMtriA  (von 
dem  erslen,  dom  .sachsischen  Gi-afon  Imad,  war  sio  Multcr  des  naehinaligon  bcriihrotcn  Bischofs 
Meinwerk  zu  Padcrbom),  bcsondcrs  iibcr  Balderirhs  veriibtc  Gcwaltthiitigkcit  gegcn  das  Stift 
Elicn,  vj^  Alpertus  de  divcrs.  tcmp.  lib.  L  ap.  Pcilz.  Scriptor.  T.  IV.  p.  702.  sq.  —  Wcitlauf- 
tig9  Untersuchmigea  iiber  das  GescUecht  des  Grafen  Widmmmt  b.  Falke  C  Tr.  Coib. 
p.  454.  aq. 


Digitizeci  by  Google 


Iia  — 936. 


m 


tkH).  Kaiser  Otto  Jfl.  schcnkt  seincm  KapoUan  Hnfjinwnrd  ^gowohnlich  Meinwerk,  nachmaL  Bischof  von 
Piaderboni),  tuf  BiMeD  der  AblisBiiiii  Geppa,  zwci  kdaif{1iche  Hoven  io  der  villii  Lultentn,  im 
Gau  Vfnt.«troi,  dcni  niirgwardiuin  Dalchcm  imd  diT  (Irnrsphalt  dcs  Grafon  Herifill.  S  d,  Rislior 
ungedrucklj  nur  dcm  Innhaite  nach  angerulirt  in  Vita  Mcinw.  L  c.  p.  —  Da  OHo  in  der- 
Rp)b«n  den  hnpemor-^tel  IQhrt,  wt>  knin  ne  mr  zwisehen  die  oben  beinerkteii  Jabre  fifflen. 
LXXIV.) 

Jn  (l''r  Vi'nnulhiing,  dass  dip  obon  irfnfinnlf»,  nlr!il  nah^T  hfzritliiicJe  Abtissinn  d-ppn  cinc  Pcrson 
niit  dcr  ini  folgenden  erwabnten  Abii^inn  iiem  M-in  niodite,  isl  auch  die  uachstchcndc  Lrkunde 
sojHeich  hier  beiralttgen. 

687,  Ein  frcicr  Mann  Nanicns  Adalbert  srb(  nkt  Giitcr  zu  Bodclinkthorp  an  das  Klostcr  Schildcsche,  unter 

d(T  Abtis.>iinn  (ipvn.  S.  d,    Bisher  untcodruckl.  —  Der  Schrifl  nach  l^un  dic  rrkundc  dem  Rnde- 
des  10.  oder  Anfan($e  des  11.  Jabrhunderti>  angehitreoi  sonst  ist  ihre  Zoit  nicht  naher  zu  be- 
sUmiDen.  (LXXV.) 

987. 

688,  bi  dcm  KriefiO  Kaiser  Oflo'«  gegen  die  Slaven,  gcwnuieo  die  WMlfiifam,  wdcbe  der  KaiBer,  bei 

scinem  Vorriickcn,  zum  Sehulze  des  Sach»K?nlnndes  zuriiokfsclasscn  hatte,  Uber  ein  weit  iilicr- 
Iflicnrs  ilcer  der  in  dcn  Hnnionj^u  eiogcbrocheoen  Fcinde,  cinen  gnMsen  Sit^  Aimal.  QvcdL 
1.  c.  p.  71.  Annal.  Sa\o  I.  c.  p.  6H. 
089.  April  48.  Kaiaer  Otto  /l/.  schenkt  dem  Stine  Essen.  anf  Bitten  seiner  Verwandten,  der  dortigen 
Abtissinn  Mnthili''-: .  l  i  ti  Ort  Hni2;7tlM'in ,  im  Gau  Arin<i;on,  in  dor  Gralschafl  dcs  Grafen  Rodeger. 
niit  cini»cn  da/.ii  ^cliungcn  Villcn  im  Gau  Gudingon.  Act  Trutoianniae  XiV.  Kal.  iiaj.  997,  a. 
R.  X)V.  Imp.  I.  \Vcst{)hali«  2.  Jahrg.  8.  Ouart.  S.  38.    Laoomblct  Urkundenb.  L  S.  80. 

690.  Junius  '■'■>-    Dcrsclbc  iiberjjibt  dcr  Kirche  zu  Magdeburj?  dcn  Hof  Sigdri  im  Gau  Angri  in  dcr  Graf- 

schaH  dcs  Ilcrzogs  /iernhnrd ,  tiiHs<'hwci-se  fiir  das  Gut  Kitzilnhcim.  Art  Aniihiiri;.  Nun.  Jun. 
9<J7 .  a.  R.  Xm.  imp.  1.   Schatcu  A.  P.  I.  p.  237.   Hdfcr  Zeilschr.  f.  Archivk.  11.  S.  3a5. 

691.  Scptember  t9.  IKwBelbe  schenkt,  anf  Bilten  der  Grafimt  JBerMrga,  dem  KloBler  Hescide  din  villa 

Stocluisiin  iin  Gan  Loi  dorp  in  der  Grafschafl  dcs  Grafcn  //erimanuL    Act  AijiiiBgraiu  111.  Kal. 
Oclobr.  997,  a.  R.  XIV.  hnp.  IL   ScibertK  Urkundonb.  I.  S.  20. 
002.  Oktober  43.   Denelbe  schenkt  dem  Marien-Sline  zo  Aachen  den  kaiaevfichen  Ort  Trotmnaniu 
Dortmund)  hn  Gao  Wcstfalen.    Act.  in  Aquisgrancnsi  palalio,  IV.  Id.  Oclobr.  997,  a.  R.  XIV. 
Imp.  U.  Lacomblet  Urkundenb.  L  S.  80.  —  Diese  Scbonknng  hat  ketnen  Beatand  gtifaabt 

998. 

693.  October  8.  Kniscr  Otto  ///.  beslatigt  das  von  dcm  Grafcn  Eccard  luid  seincr  (icmahlinn  Malhilde 
geslinote  Klosicr  He1mwardeiihaom>n  im  Gau  Angira  nnd  dor  Grafschaft  Dwiieos,  nimmt  dasaettie 
in  scincn  Si  liut/.  \crlcilit  ilini  ilic  >!iiiiz-,  Zoll-  uiid  Markti!crcchli(^ek,  10  wie  die  aossdilies- 
.scndc  Gcriclilsbarkeit  und  ;i!lc  Lhicnrcchlc ,  dt nii  das  Stifl  Corvcy  genicsst,  tmd  setzt  dcn 
Grafcn  Eccnrd  zam  Vogle  dc.s.selbon,  mit  der  Hcslimiming,'  dass  nach  dcs.scn  Todc  allczcit  dcr 
ii1tc«ic  setner  Naehkommcn  diese  Vogtei  bekleiden,  imd  weon  keiner  deraelben  mehr  voihan- 
dcn ,  dcr  Abt  dcn  Vogt  wahlen  soll.  Act.  Aqnisgrani  VIIL  Non.  Octobr.  998,  «.  R.  XIV.  hnp.  IL 
Wcnrk  Hcss.  Lande.sge.sch-.  2.  B.  Urk.  S.  37. 
AtLs.ser  dcm  klostcr  Uclmw  ardcshauscn  stiRcte  Graf  Eccard  atwh  daa  iMnachbartc  Hildwardesbauscn 
m  auperiori  parte  fluminis.  ADnal.  Saxo  L  c.  p.  Otft,  smm  J.  1000. 


Digitized  by  Google 


4lf 


i909  — 


999. 

694.  Dic  viUft  HmeB  (Hoxter)  wkd  durch  den  Blitt  eingeawhert.  AnnaL  Corb.  L  c.  |i.  5. 

4000. 

695.  ApriL  .   Papst  SHvester  If.  bcslatigt  dos  vAn  dem  Grarcn  Edt^ard  nnd  seiner  CemaMinn  MatMdt 

geslifUHc  Klostcr  n<'liin\iii-(l(fbhu$cn,  uiitl  veiloiht  ihm  gli-icljo  Rcehte  wii-  (lciii  Stidt*  Corvcy,  l>e- 
sonders  tlio  frtMt?  Wahl  ilcs  \hiv<  niiil  ilcs  Vo};tes,  Ift/tiTO  nach  dcm  lode  dos  Stiftcn.  Dat 
mcnsc  ApriL  ijidiu(.  Xll.  Puiitil.  a.  111.   \Vonck  a.  a  O.  S.  U9. 

696.  »  30.  Kaiaer  Otlo  111.  verleibt,  auf  Verwcndunft  des  Grafen  EiiAard,  dem  Able  Bmdf  m 

llclimvardt?shu.>ion  il;is  .Markt-,  Miinz-  unil  Znlin  i  li!  dcin  fj;cmuinton  Ortt',  mit  ^allt^n  den 
Landrricdeo»-  und  nndcru  Hecbtcn,  derL>u  dic  Uuudiildlcute  zu  Maioz,  Cuki  und  Durlaiund  ge- 
niessen.   Act.  Aquisj:rHni,  prid.  Kal.  Maji  1000,  a.  R.  XVI.  Imp.  Vi.  Wenck  a.  a.  O.  S.  iO. 

697.  Mai  18.    Derstflbo  bcstiilijtl  das  von  Qerberija.  dcr  Muller  des  Grafen  Bennwnn.  ficslifleto  Klosicr 

Odingcn  ini  (iau  Lrih^ltnrp  in  dcr  (iiiii^cliafl  ehcn  ilicscs  //mnuinn,  und  vcrlcihl  iliii]  c^ic  Knchto 
derliluiitcr  Esson  und  (Jucdliubur|;.  Acl.  £li»uj)ii  XV.  Kul.  Jun.  lUUO,  a.  R.  XVI.  linp.  IV.  Scibcrtz 
Urknndenb.  L  S.  21.  —  Die  Charie  ist  cirografirt  Die  am  «ntem  Rando  dersetben  verkehrt 
stehende,  durt  hschniiicnc,  von  Scibcrlz  nicbt  entnfferte  Scfarift  bdssl:  Si^M  Heriberli  Epi  et 
rn-thcrgc  comilissac  ct  hlit  f\\\<  Ilcrimaiini  iussu  OtUinis  ini|»or;iloris  au^^usli. 
G98.  Scpieiiibcr  20.  Jielhaiiuii ,  Uiscliul  zu  Pailcrburn,  koiuiiil  niit  lit-in  Eriibisciiur  WiHetjis  von  Maiiiz 
naefa  GandcrBheim,  wo  lelzlerer  die  nea  erbaute  Kircbe  weiben  wQU  wddies  |edodi  diirch 
dio  Hinspnichc  dcr  Gesandtcn  dcs  Bischols  Bemward  von  Hildcshcun  verbindert  wird.  llta 
iJcmw.  L  c  p  7UG. 

699.  Novemb.  S7.    Gnnther.  Bischof  zn  OsnabrOck,  siirbt.    Erdnmnn.  Chroo.  Osnabr.  ap.  Hetbom. 

R.  Gci-m.  T.  II.  p.  i()'>.  Todc.staj^  nach  .\ccrol.  O.siuibr.  —  Aimi  zu  Kleins.  I  S.  45.3.  .st^tzcii, 
nach  Nccrol  Fuld  1j  I  rlhn.  p  Tnfl  ,  d;is  Todcsjalir  dic*.*--;  [{isctiofs  anf  !H>8,  d;i  ;i!>er  Thict- 
mar.  L  c.  ihm  ausdnicklich  cinc  vicrjuhrige  Rc^icru:ig  zuschroibl,  und  os  foslslcht,  das.s  er  niclil 
\or  996  zum  Bisthtmie  gehnKl  sein  Lann,  weil  er  nach  ebd.  bei  dem  Kaiser  tn  ItaKea  war,  als 
er  dic  Bmonnun;!;  zu  dcmsellji  n  i  ihicli,  iinil  dcr  Kaiser  996  zum  entemiial  nadi  Italien  giiigi 
60  musiS  seiu  ToU  in  dna  J.  lOUO  j.;c^clzt  werdcu. 

700.  ,,  28.  Befhariux,  Risehof  zu  Padcrbom.  crschctnt  zu  Gandersbeim,  nm  dcr  Synode  beizu- 
wohnon,  wck  ln-  jK  r  Er/.hischof  IKtV/ttps  daselbst,  jcilodl  mit  Widorspruch  dcs  Rischof» 
von  llildeshcim,  ais  dcsson  DioGcsanrechtc  becintriichtigcnd,  angcsetit  hatte.  Vita  Beraw.  L  c. 
p.  7G7. 

701.  Bammtrd,  Btschor  za  Hinden,  verlegt  das  von  scinem  Vor^njrer  Mih  in  monte  Wedegoais  erbnute 

Kloslcr  in  dic  Slailt  .Mindon.   Lcrbrck.  Chr.  Mind.  1.  c.  p.  IG7. 

702.  Grosso  Foucisbninsl  in  P;idcrl)oni,  durch  wclche  auch  der  D<jro,  mil  Riichern,  rrkunden  und 

andei-n  Kirchcnzicrdon  fasl  gaiiziich  zcrsti^rt  wird.  Vtta  Hcinw.  I.  c.  p.  oiO.  —  Thietmar.  I.  c. 
p.  809.  berichtet  dicscs  Erei^^iisj;  oline  Zcitangabe  kurz  vor  der  Synode  zu  Dortniund  1(>(>5; 
iiMil  Annal.  Savo  ].  r  j)  (>",."  i  i  \v^i!iiil  -  i  lijrii  zu  Krtdc  «lcs  J.  IO(>i.  w.ilirsi  hcinlich  vveil  dor 
Bi^chof  im  foigendou  Jahrc  \uu  deni  Kuuij^  Ueinridi  /l.  bei  dessen  Aufcalhait  in  Corvcy,  ooch 
in  Bcztchnng  auf  den  durcb  j(»ie  Feuersbrmisl  crlittenen  Schnden»  eio%e  Bev\  tlligungen  crhidt. 
(Vgl.  Nr.  733.) 

4001. 

703.  Januar  4.  Kaiser  Ofto  ///.  cmcuerl.  aaf  Bittcn  des  Bischoft  B^harii»  zn  Pnderbofn,  die  Priiiile- 

gien  dioscs  Bislbnms,  weil  die  friihcren  Urkunden  in  der  FeuorBbrunst  verloran  ge^ugen;  mmcnl- 


Digitized  by  Google 


Uu 


lich  ilen  koniglichen  ScbuiZt  die  rreie  iUibchu&walil ,  die  ausj;cliiiu!isUche  GcrichUibarkeit ,  das 
Grafengetlin^  Ub«r  die  Gauen  Pktcrga,  A^,  Treveresf^,  Auga  und  Sorelfdd,  Besttzuo^en  in 
TuLsburf;  und  Trulmannia,  und  dcn  Forstbann  vou  dem  FIussc  Dclchana,  durch  dcn  OMiin;^;, 
Ardenna  und  Sincthi,  liLs  zu  d«'m  Woge  nach  llcrisi.  Ari  Roiimc  Kal  Jaiiuar.  1001  ,  a  R  \VI. 
Imp.  VI.  Scbaten  A.  P.  1.  p.  244.  nul  a  R.  XVUL  Falkc  C.  Ir.  i.<nh.  p.  669.  Aus  ganz  un- 
crhcblichen  mHl  xum  Theil  hri^ini  Grtiiideii  will  Leteterer  dio  Urfcunde  verdiiehlig  nuicbeD.*) 
Cf  Vila  M.Minv.  1  r.  p.  520 

704.  Januar  I.   Papsl  Silcester  II.  ^ibt  dcm  Biscfaor  Retharius  zu  Padcrborn  cinc  iilmlicbe  Erncuerung 

dor  idten  Privilegien  Muicr  Khrhe.  Vita  Meuiw.  L  c.  —  IKe  Urkwide  selbst  nt  verforcir  ge- 
gnn^on. 

705.  Miirz  12.    TJiinflmnr,  Abt  zn  r.orvt  v.  -«liihl.    Gid.  iiLScpt.  et  Aniiul   V.uvl).  1.  c.  p.  5.  —  Vg|.  die 

Stummtaft^l  iles  Bischols  Ihifhmr  zu  .Mcrseburg,  bei  Perlz.  Scriptor.  T.  111.  p.  723. 

706.  April  27.  KaiM!r  Otfe  11/.  gibt,  auf  Vcrwendiioj^  des  Herao^  Rernkard  und  des  lcaiserlieben  Ka- 

pellans  Maffnurerd,  dem  (jrafeii  Liutyer  den  Ilor  .Siipenlo  in  der  (irafschan  eben  «lieses  Liulger. 
im  Gau  Westfalon.  Act  liaYennac  V.  iiol  Maji  1001,  a.  R.  .\IV.  Imp.  V.  Lindenbrop;.  Scr.  R. 
G.  seplcnlr.  p.  154.  Wedekind  NolMi  III.  S.  U6.  Lippcnbors  Hanib.  l'rkundenb.  I.  S.  60.  — ' 
Die  'Wittwc  diesits  Grafen  Uwhjer,  Emma,  ciiie  Schwestor  des  Bischofs  Meinteerk  ZQ  PaderboiH. 
s(  lu  nkie  nachmals  die  curtis  Stiplaga  juxia  Bbeoum  (soU  wobl  heisiffin  Ruram)  an  die  Kircbe 
zu  Brcmcn.   Adam.  firem.  1.  c.  p.  37. 

707.  Au^ufll  16.  Syoode  zu  Prankfurth»  welcher  anter  aiidciii  JlWftanti*.  Rwhof  aii  Padeiliom,  bd- 

wohnL  Vita  Bemw.  L  c.  p.  773. 

4002. 

708.  Maricgraf  fUnftanf.  der  nach  Kaiser  OCfo^a  Ut.  friihem  Tode,  gegen  die  beabfllebH|^  Wahl 

Kunijj;  Hfinrirhs  II.,  fiir  sich  oino  Pnrtoi  irn  iiordwestlicheti  Di  titschland  bilden  will,  kriniiril  nach 
PaUerborn,  wo  ibn  der  Bischuf  Hetharim  zwar  einliwst.  ihra  aber  sein  MtsGalleu  iibcr  scin  un- 
beaonnenes  Vorfaaben  zo  crkennen  inbt.  —  EUcihards  Plan  achctlerte,  und  er  aelbst  wurde  am 
30.  April  zu  Puliihi  gcti><Ii<  i  Tliietniar  I.  c.  p.  791.  AnnaL  Sazo  L  e^  p.  647.  Gobelin.  Pors. 
r.osmodrom.  ap.  Meihom.  Rer.  Gemt  T  I  p  2"uy. 

709.  liMerich  ^vgL  Nr.  685.}  brichl,  nach  dcnn  Tode  Kaiscr  Ottos  UL,  den  Frieden  mit  dem  Slifle 

Elten,  Uberfalh  daasdbe,  dnrcfabriclit  don  zn  deeseu  Schulze  aufgofyhrten  VtTall,  und  mitcrwirll 
sich  dic  Leute  desselhen  Onr  noii  >.'r\siiliItL>  Ktitii|(  /leiuritk  ff.  Slellt  aber  dcn  votigeo  Ziutand 
bald  wiedcr  bcr.   Alpert.  dc  divcr!>.  temp.  1.  c.  p.  703. 

710.  Jlfetnuwrfr  (vgL  Nr.  683.).  dcm  neuen  Kani;^  ffnmifh  tt.  Mwohl  durch  Flraulieavemnuidlscfaaft  ab 

durch  seine  Tuf^ndcn  cmpfohli  n.  ^vird  iin  (l(  sv.(<n  llof  aufgenomnwn  nnd  vott  ifam in  dlfenlliclien 
und  Privat - Gesehiiftcn  haufig  gclniuu  hl    Vita  Meinw.  I.  c.  p.  521 

711.  Julius  24.    Unter  dcn  Grosscn.  vvelchc  dcn  Kunig  Ueinrid^  II.  bei  seinem  Eiozuge  in  Mcrseburu 

ompfaiigen,  sfaid  aaoh  die  Biwlifife  JbMarttia  v<m  Paderbom  nnd  /tomioani  von  Mniden.  Tbiet- 
mar.  I.  c.  p.  794.  Aunal.  Saxo  I.  c.  p.  649.  —  Adalboldi  vila  Heinr.  Imp.  ap.  Pertz.  T.  IV.  p.  686. 
nennt  im  All$(emeineii  dic  Sacbsiscbcn  fiiscbdfe.  DasA  aocfa  der  Biocliof  von  OaoabrilciL  zugegen 
war,  zeigi  dic  folgende,  rur  ihn  auaigefertigtc  Uricunde. 


•)  Ein  Wicdcr.it. ilrurl.  (1cr»cltien  wurdc  nlelil  iwcckmsij«ig  bcruncten  ,  it»  lie  nuf  in  cincr  «lir  )0D(«n,  nidit  g»Di  lo- 
«crliitsigen  Ab«chrilt  erhailcD  uod  ioi  inbaite  mit  der  ipater  fuI^eDdeo  Lirkunde  /kinricks  H,  (Nr.  T34.}  t«U- 
luHBiBn  filMftliicliflinil* 

Urt.  W«lfiil.  19 


Digitizeci  by  Google 


«•01  —  IMI. 


lii.  Julius  28.  Konig  Heinrich  II.  bcsUitigt,  auf  An»uohen  des  Bischofs  Wodiluiph.  dic  Privilegien  and 
Besitzungen  der  Kkche  zu  Otmbrtidi,  iiMbeMMidere  den  Pontbenn.  AtA.  Meraeborc  V.  Kal. 
Aii^.  1UU2.  a.  R.  I.  Schateo  A.  P.  I.  p.  SS^  Sandhoff  I.  &  p.  XXVllL  HQaer  0.  G.  II.  S.  234. 

s.  W.  VltJ.  s  :m  • 

713.  Augitst  4.  Dcrsoibc  besiatigi  liiMn  Slifle  Wcnleii,  auf  Bitlcn  des  dortigcn  Ablos  Rmlbald,  das  Rccht 
fireier       und  Absetzung  des  Voglea.    Aet  Grooa  U.  Non.  AngiuL  1002,  a.  R.  L  Laoomblet 

Urkumlonh.  1  S  m. 

7li.  „  KQ.  Dcr  Kunig,  nachdcin  cr  zu  Grona  mil  sciaer  Gemahlinn  Kunigundtn  zusaaunen  goiroffcn. 
feicrt  den  Festtag  des  heil  Laiirentiitt  xu  Paderboni,  wo  aaeh  die  Kbni}^inn  dnrch  den  Endif* 
achor  von  Mainz  $;t'kr()nt  wird.  A(iall).  vi(a  llcinr.  I.  c.  p,  686.  Vila  Meinw.  l.  c.  p.  521.  .\i)nal. 
HiUlc<:h  I  c.  p  'M  —  W,)s  lun  Tliiotiniir  I  c.  p.  7y6.  und  Aniial.  8a\.  I.  c.  p.  619.,  abwoichend 
voa  dcn  andcrn  SchnfWeilem,  von  des  Kunigs  vorhergehendeni  Aufeolhalt  in  Corvey  uiid  deinem 
dorligen  Zusanmientreflen  mit  der  Kon^n  endihlt  wird,  bemht  nnslreitig  anr  einer  Vcnrech- 
selun^  odcr  einem  andem  Inrlhume,  mdem  dalftei  dea  bereila  verstorbenen  Abtes  mekner  ge- 
dacht  wird. 

71u.  Wiihrcnd  der  Kronunj^sfeior  der  Kdniginn  woHen  die  Baiem  im  Gefnlge  des  Konigs,  iii  dcr  l'nige- 
gend  vott  Paderbora,  f^ilchte  zimi  Fiitter  ihrer  Pferde  mit  Gewalt  zusamnienraflien,  lind  da  die 
Landl(*utc  sich  wid(>rselzen ,  so  onfvteht  daraus  cin  hcfligcs  ('n Teclit.  vNoriim  nnfpr  nndf^ni  r-in 
Brudor  des  konigiichon  Kaiizlers  Eilbert  gctodlct  wird.  Durch  Dnzwischenkunfl  des  Ilerzogs 
Btmhard  mit  sciner  bewaffiielen  Sehaar  wird  endlich  die  Buihe  wieder  hergealeUt,  uod  der 
Konig  zieht  die  LVheber  Jes  Slrcitcs  zur  verdientcn  Strafo.  Adalbold.  L  c  Annal.  Quedfinb. 
I.  c.  p.  78    .\nn.il  Sa\.  I.  c.  p.  650.    Gobolin.  Pere.  1.  c.  p.  25o. 

716.  Augusl  12.    Konig  lietnrich  II.  bcstiitigl  dem  Stifle  Heriford.  auf  Ansuchcn  dcr  dortigen  Abtissinn 

Godetdm.  die  dcmsclben  uieorporirten  Kbdien  zu  llreini,  Wadiringaa  wid  Sloohheini.  AcL  Ar- 
viti  II.  Id.  An;:-  1002,  a  R  I    Schiilen  1.  c.  p.  2m.  mit  dem  rftlschrii  Ortsnamon  Aniiidi.  lAXVI.) 

717.  „     24-.    Dersclbc  bestatigl  dcm  bliflo  Corvey,  auf  Billea  des  dorligen  Abtcs  Humt,  alle  soinc 

Privile^ien.  Act  Novinmago  LK.  Kal.  SepU  inbr.  400S.  a.  R.  L  Schaten  l  c.  p.  iSO.  (LX.\VII  ) 

718.  Seplciiiljcr  15.    Dorselbo  verleiht  dcm  Stiflc  Paderbom.  auf  Bhten  des  Rischofs  lietharius  und  aus 

Millciii  wcuon  des  erlittencn  Rrandschadciis .  dcn  Foi-stbann  \on  dem  Flus.se  Luthora,  diirrh  den 
Osning  und  Sinithi,  bis  zu  dcm  Wcgc  tmcit  lloiihusuu.  Acl.  Bochbardoo  .WIL  Kal.  Oclobr.  lOOi, 
a.  R.  L  Schaten  L  o.  p.  849.  Cf.  vita  Memw.  L  o.  p^  521.,  cap.  43.  (LXXVBL) 

719.  Oktober  9.  Bttauoard,  Biachof  ta  Minden.  atirbL  Anm.  lu  KieinB.  I.  S.  474. 

1003. 

7S0.  Februar  16.  Ileribert,  Erzbischof  m  Cbin,  SChenlU  dcm  Klnsior  Deotn  den  durch  Taiisch  Tur  scin 
Gut  PilicluMin  (Pelkum)  crworbcnon  Hof  Rothc.  AcL  Coioo.  XIV.  KaL  Hart.  1003,  a.  Hcnr.  B.  L 
Uerib.  optsc.  lU.   Lacowblol  Urkundenb.  I.  S.  87. 

721.  „  47.  Wodibtlf,  Bischor  m  Osnabriick,  slirbt.  Vita  Heinw.  L  a  p.  524.,  wo  xwar  1002  ab 
Slerhejahr  annogcbcn  i.st,  aber  olTonbar  nrich  cincr  Zcilrccliminu ,  dic  den  Fobniar  noch  ZOtn 
alton  Jahrc  ziihllc.  ^Vgl.  Nr.  71  i.)   Don  Todostag  hat  auch  das  Necrol.  0.snabr. 

722.  „  23.  Kbnig  //«nnV*  //.  bestMtiiiit.  anf  Bitten  «euier  Ver^andlon,  dor  AblLssinn  Blahlhild.  allc 
Privilegien  des  Stifts  Rssi^n,  besondcrs  wo^en  dcr  frcien  Wnhl  dor  Ahti.sNinn  und  dos  Vogtea, 
welchcr  lclztere  «eb  Gcricht  nidit  in,  sondem  ansserhalb  der  Siadt  (civttas)  Esscn  Judten  soIL 


«)  RMr  itl  8.  31.  SS.  M.  1«.  «|«aiiie,  ■■  kiw  mKhm;  2>  3I>     intn  I.  ioAi. 


Dlgltized  by  Google, 


liit  —  i0fts. 


U7 


Act.  Noviomago  YII.  KaL  Mart  4003,  a.  H  I.  LaGoniblct  Urkundenb.  1.  S.  83.  —  Die  Beslim- 
muDj;  wegcn  dm  «iiaMMrhalb  der  Stedl  «i  luJlendeni  VonMReridilM  ist  qpiiter  tn  die  Urkunde 

ciiJt;r<;chal(el.  —  Kinc  anderc  AiLsferli^iinf;  von  ^rlcirlicin  Dalnni  'fhd.  S.  84.)  onthalt  insbeaon- 
derc  Uic  Besiatigung  des  von  K.  Olto  dcm  Stiftc  guschenktcn  Terhtoriuma  Bnigjiicheini. 

723.  HttR  13.  Dcrselbc  lumint  das  Kluster  Holenbeche  (Honenbcck ' ,  nuf  Biiion  der  dortigen  .\biissiim 

BerOieid  und  auf  Vcn\ ciMhinj;  dcs  n(.TZ0<pi  Otlo  und  dcs  Bisciiofii  Thiederieh  (von  Minden),  in 
.scinoii  Sduilz,  iind  bcsliili'^  ihm  dic  vrtn  ripii  Kaiscm  Amnlf  und  Ot(o  11.  vcrliclipnrn  Privile- 
gicn,  |[>c.<iondcrs  wcjjcn  frcicr  Wahl  dor  Al)tissinn,  jcdoch  mit  Genehmigung  dcs  iJischofs,  und 
dcr  Befreiniif;  vom  Kjiiugsssinfl.  AcL  Hindae  IH.  Id.  HarL  4008.  a.  R.  L  Grupcn  Orig.  Genn.  III. 
S.  125.  Kuclicnb«'ckcr  Anul.  Hns».  X.  &  891.  Wardtwein  SdiMl.  diplom.  T.  VI.  p.  307.  Pm- 
\m  GcM-h.  d.  Kl.  Miillcnb.  S.  5U. 

724.  April  9.   Dcrsclbc  bcsliitigt  dcm  Bisthom  Padcrbom  die  von  aeuieii  Vorfahrcn  vcrliehcnen  Privilc- 

i:icn  iiiul  ncsitziinitcn.   Act.  QuidiliD|iaburc  IV.  Non.  April  4003,  a.  R.  L  Sobatcn  A.  P.  I.  p.  262. 
Cf.  vita  Mcinw.  1.  c.  cap  l.WIX 

725.  Mui  7.    Uersclbti  mmmt  du>  Klostcr  Uclmwiirdcshusun,  io  der  Grafschaft  Dudico'»  und  im  Gau 

An|(lra,  auf  Bitten  des  dortigen  Alites  ^ndf,  in  smnen  Schntz,  vnd  verieiht  ihm  das  Recfal 
dcs  Klostcrs  Corvcy,  bcsondcrs  die  Freiheil  von  wcltlichcn  Dienstcn,  dic  frcic  Walil  dcs  Voj^lcs 
iind  dic  aus.<^chlic.>vslichc  Gcricht.sbarkcit  lihcr  sf^inc  An<;<*horigen.  AcL  Menoburgk,  NoD.  H<yi 
4003,  a.  R.  I.   W  enck  Ilcss.  Landcsgcsch.  i.  ti.  Urk.  S.  42. 

4004. 

730.  Julios  20.  Konix  ffanrith  11  nimmt  das  Kloster  Viabike  (Fiscbbeek),  woldien  die  XblimHm  .4//7ic>/<^ 
vorstclit,  in  scincn  Schutz.    Act.  in  villa  Osen  Xin.  KaL  Aug;  4004,  a  IL  III.    PaaOiin  Bisl. 

Vi.sb.  p.  7.    Madcr  Antiq.  Brunsv.  p.  209. 

727.  Xovcinbcr  2.    Dcn>clbe  bc»tiiligt  das  von  dcr  .\liti.ssjnn  Fmlerum  und  ihrer  Schwcstcr  Jmma  mil 

Hilfe  dcs  Gnfen  6cro  f;eetiBete  Kloster  Keminata  mit  den  dazn  iRewidmelen  Gfllern,  und  be- 
willi.ut  dcinsclbcn  die  Rfchtc  dcr  Kliislcr  ri;iii(!crsheim,  Quc(l'i  il  nr-.,'  nnd  H('rl\nrt,  Act.  Magii- 
deburc  IV.  iNon.  Novembr.  1004,  a.  H.  111.  Fulke  C.  Tr.  Corb.  p.  005.  Vgl.  Wcdekind  Notcn 
11.  S.  04.  (L.XXX.)  —  Die  erste  Stiftuiifi;  dicses  Klosiers  sehomt  noch  in  dic  lelzlen  Jabre  Kai^icr 
Ollos  l.  008  oder  etwas  spater)  zii  fallen,  da  dicscr  Kaiscr  dic  eingezogenen  Giiler  des  im 
J  ?>()7  al.s  Einp()i-er  gefallcncn  Grafen  HVjmrfHM  cincs  nnnlcrssohiics  dcs  Her7o«;s  Hmnann  von 
Sacliscn)  halb  dcm  Klonjtcr  zu  Liiocburjj  uod  hulb  dcm  Klostcr  Kominada  gcschenkt  hubcn  soli. 
Annal.  Sax.  L  c.  p.  624. 

1005. 

728.  Julitts  7.  Synode  zu  Dortmund.  in  Gcgcnwart  KSnijt  Bfinrieiu  11  und  seiner  Gomalilinn  Oium- 

gunda;  an  wclchcr  unter  andern  dic  Bi.sch()fe  Suitbfjrv  \<>n  Miinigardevord,  Thielmar  von  Osna- 
briick  und  Hetltaritu  von  Paderbom  Tbeil  oolunen.  Iliietmar.  L  C;.  p.  840.  AnnaL  Saxo  L  a 

p.  055. 

139.     „   „  KSnig  Beimi^  11.  sehenkl  der  Kirebe  S.  Adalbeila  n  Aaehen,  iwler  «wlerQ  Besitzungen, 

dcn  Zchcntcn  dcr  koni^hVhcn  EiokUnfke  ztt  Dorlmond.  Act  Tnitflnanniae  Noa  JnL  4005,  a.  R.  IV.  . 

Lacomblct  lirkundcnb.  I.  S.  88. 
730.     „   48.    Dersclbc  bestali^,  auf  Verweitdung  des  Biscbob  RtUMrw»  VOO  Paderbom,  die  Privilc- 

pea  des  Klosters  Scildcaoe.  AcL  Corveiae  XV.  Kal.  Aog.  4005,  a.  R.  IV.  lamey  GescL  v. 

Ravonab.  1'rL  S.  0. 

49* 


Digitized  by  Google 


148  iots  — itit. 

73f.  JnHns  90.  terselbc  bcstiitigl  dcr  Kirche  zu  Hagdeburg  die  Ton  seincm  Yorf^nger  OUo  ttt.  §e- 
s<  licliftie  Sdteokung;  der  Stndt  Scidere  mit  allcm  Zidbebdr  in  den  Gaaen  GMiDej^auwp,  Wetcgo, 
Tiiilctc.  l.irenuNvo,  Snrotlivolt.  Tictiiicllr  und  Lcfhgauwe,  nnd  dem  Forstc  zwischcn  dcn  KliLss- 
chcn  Hanibrma,  Nisa  und  WciTDana.  Act.  Patercbruone  XIII.  Kal.  Aug.  1005,  a.  K.  IV.  Uofcr 
Zeilschr.  f.  Archivk.  U.  S.  UO. 

73S.  Al^;u.st  IU.  Dei-selbe  wicdcrholt  dic  Schenkung  der  EinkOnftc  zu  Dortmiind  u.  a  an  dl^^  .\<liil!)crts- 
Kirchc  zu  Aaohcn.    Act.  Nuenberc  Id.  Aug.  1005,  a.  R.  IV.    Laconiblet  Lrkundcnb.  L  S.  89. 

733.  Oktol)er  2i.    Derselbc!  .schcnkl  dcr  Kirche  zu  Padcrbom,  in  wclcher  scinc  Gemahlinn  Kunigunde 

die  konij^iichc  Wciho  oropfiuigen,  ((as  von  leinem  KapeDan  Mgbaoerk  ihm  ttbergehcne  Gut  Piio- 
rliiiicrtiiii  nrikctinirde  in  der  Grafschaft  IJtidolfs,  niil  dcr  Bestimniung,  da.ss  der  damaligc  Bi- 
schof  Hetharius  auf  seinc  Lcbenszeit  es  fiir  sich  bcnulxen,  und  oacb  desiwn  Tode  dcr  Kirche 
•d  stipendia  fcalnnn  znftJien  aoll.  AcL  Gorpboia  IX.  K«L  Novombr.  1005.  a.  IV.  Seh^en 
A.  P.  I.  p.  257.  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  636.  Seiberts  Urknndenb.  L  S.  23.  Cf.  viia  lleinw. 
1  c.  p.  522.  mp.  I.j 

734.  Novcml)er  27.    Konig  Hemrichs  II.  .\nwesenheit  in  Dortmund,  iiachgcwie.sen  diirch  eine  Lrkundc, 

worinn  er  seiner  GemaMam  CHm^tmda  daa  pracdium  Bochbarden  m  pauo  Diikpriagioii  acbenki. 
Aci.  Throtmanmae  V.  Kal.  Decembr.  4006.  Original  im  KBnigL  Geb.  Slaali-  n.  Kab.'Arcbive 
zu  iteriin. 

inofi. 

735.  Bic  Normonnpn  f3rin20ii  tiiit  viclcn  Scliifrcn  auf  tii.-m  Flusise  Merwcdf»  in  Nicdcr-Dcui.-.cliliHul  ein 

«iid  komraea  bis  an  dori  Hafen  Tyla,  am  rtThtcn  Ufer  dcs  Flusses  Waal,  wo  sie  grosse  Ver- 
viiistangen  aDridilen  ond  nnter  aiidom  das  Klosler  der  hefl.  Walbui^  plilndcm.  B«  ihrer 
Aniiiiherinf:  cr:;rcifen  die  Anwohiier  des  Flus.ses  Waal,  gr()s.slentheils  Haiidelsleute .  mit  ihrcin 
ticldc  dic  1'luchl,  und  kdnnen  durcb  ihreti  Gau^^rafen  {Pracfectns'!  niir  mit  Miihc  zuhickgehalten 
werden.  Baldmeh  nnd  der  Graf  Unmorh .  der  bei  dcm  Heerc  Kais4>r  OUo  s  III.  in  ItaUou  in 
groBsem  An.sehen  pestanden,  ruhren  den  Krieg  ge^en  die  Normannen,  die  sich,  ohiie  beden- 
tende  Kriegitvodalle,  auf  ihrcn  SchiOen  schneli  wieder  niriickziehen.  Alpert  de  divcrs.  temp. 
1.  c.  p.  704. 

736.  December.  .  Papst  Mmn  XVin.  nimint,  auf  Ktten  dea  Budiors  i?«rAarNi«  zn  Paderbom,  dio 

Besitzun^en  der  dortigen  Kirche  in  piipsllichen  Schutz  utid  heslaligt  dem  Domkapilel  dic  freie 
Wahl  des  Bischofs.  D.  in  mense  Decembr.  IndicL  IV.  anno  Pontif.  IIL  Schiitpu  .\  V  I  p.  258., 
zum  Jahrc  1005.  —  Das  drille  Pontifikatjahr  dcs  genannton  Papstes  begiunt  d.  19.  Marz  1006. 
und  anf  diescs  Jahr  passt  anch  dic  angegcbcne  Imiiction.  Der  Verlhner  der  vitn  Meinw.  L  c. 
p  ,  vcrwnchsnlt  dcn  Papst  niit  emom  fraberen  gksidies  Namen»,  wenn  cr  die  irrbdide  in 
das  Jahr  990  selzl.  ;L\XX1.; 

4007. 

737.  In  diesem  Jahrf  kchrcn  dic  IVormannen  mil  90  lan.ucn  SchifTcn  anf  dciii  Lck  zuriick,  tind  kommcn, 

■  nach  vergeblicheii  Versuchen  ihr  wcitcrcs  Vordringen  zii  hindem,  bis  nach  Llrerhl.  Dass  sic 
diesem  Orte  keinen  Scbaden  nifiigten,  wird  der  Fibiiitte  des  dortigcn  BisdiolSif,  des  heil.  An^rH. 
7ii^cs;  hrichcn     .\l|iert.  de  div.  temp.  I.  r.  p.  TO.j. 

738.  Januar  30.   Kunig  Ikitmck  IL  sclicnkl,  auf  Billcn  scincs  Bruijers  Bruito,  Bischof»  zu  Aug.sl)itri:. 

dem  Klostcr  8.  Pctri  zu  Hehnw-ardcshanscn.  daa  idnrdi  den  Tod  dea  Prieatera  vld%er  demKiinig 
hrimgefollene  Prat>di(im  iii  der  Grafschafl  des  (irafen  Bprtiiann.  Acl.  HoliBhuaen  111.  KaL  Febr. 
1007,  a.  R.  V.  Wonck  Heoa.  Landcsgcech.  2.  fi.  (JrL  S.  42. 


Digitized  by  Gopgle 


—  loit.  UO 

739.  Oktober  37.   Synode  ra  Frankfurlh ,  in  Gegenwart  K«nig  ffmri^  II.  und  nntcr  dcm  Torsif»}  d« 

Erzbischofs  WiUigis  von  Mainz,  wclchcr  dic  Bi$ch6fe  IttuBteriiis  von  Padcrbom,  Suidyfnis  von 
Mimi|iardr<vord ,  Theoilrirus  \oii  Miodcn  urid  Htietmar  von  OsnaliriiLk  Ix  iwohncii  Tliiclmar. 
L  c  p.  814.  Udalric.  tiabcnberg.  ap.  Eccard.  Curp.  bi«t.  med.  aevi  X-  P-  <>0.  und  hicraus 
Perlz.  Scriptor.  T.  IV.  p.  780.»  Nok  U.,  wo  das  volbtiiiidigc  Syaodal-D^rat. 

I0O9. 

TiO.  FoLruar  26.  Konig  Heinrirb  TI.  bestiiligt,  auf  Bitlcn  dcs  Bi»chofs  Theoderidi  zu  Mindcn,  dic  Privi- 
lcgien  Av>  dorligcn  Hocbslins,  besonders  die  rreie  GreriditsbBrkeit,  iS»  MUine,  den  ZoU  tmd  die 
fr.  io  l{isrI)or-.\\iiIi!.  Act.  I)nifm!!nriaf>  IS  M  Marl  1009,  a.  R.  MI.  Pislor.  Srr  R  C.  T  Ilf 
p.  8iU..  wo  aber  da«  Datutii  unmoglich  richtig  sein  kann,  da  Ueinrich  in  dcr  angt^cbcncii  Zcit, 
wie  am  dem  folgenden  erhellet,  in  Goebr  wsr,  aho  mdit  in  Dortmniid  eine  Urirande  «ussteHen 
konnto.  Wahrac£einiich  ist  ako,  anslatt  Id.  Harl.  KaL  IbrL  »i  lesea;  wie  anch  dieser  Tag 
obcn  nrisionommpn  wordcn. 

7H.  Slarz  ti.    liftharnis ,  Bischof  zu  Padcrbom,  stirbL   Yila  Mcinw.  L  c.  p.  532.   AnnaL  llild.  L  c.  p.  93. 
Annal.  Sox.  l  c.  p.  668.  Todesiag  eben  so  hn  NeeroL  Pftderbom.  o.  a. 

742.  „     .    DfMii  Kiiiiii;  \\\rt\  tlif  Nnrhrirht  von  dom  Todn  des  Bischofs  von  Padcrlioni  nach  Go-Iar 

iiberbruchl,  wurauf  dcrscibc  suglcich  scineo  KapcUan  Meinwerk  zum  liischor  dabin  bcstinuDt, 
in  dnr  Altsicht,  durch  ihn  dera  damab  Boch  aobr  armeii  ond  hcrabgckoimnenen  Bisihum  aof- 
ziihi  Ui  II    Yila  Mcinw.  1.  c. 

743.  „  Soniit;'?,'  Rominisccrc.'*    Tivr  m'u-cmnnnfc  Ri^sphof  von  Piulcrliom,  ileinwerk,  WlPd  ZU 

Goslar  durch  dcn  Er/bischof  W  illiijii  von  .Mainz  consccrirt.    Vila  .Mcinw.  I.  c. 

744.  „    .  Bttld  darauf  erfolgt  die  Inlhronisation  des  BJscbols  Ueimeerk  k  Paderbora,  wo  er  drei 

TnLtc  nach  scincr  Ankunft  dcn  .\cubau  dcr  Domkircho  begiimt,  dcr  in  aeben  Jahron  vollendet 
winl.    Yila  Meinw.  1.  c.  p.  523.   Gobelin.  Pers.  Cosniodr.  1.  c.  p.  256. 

745.  Kiinig  I/iinrith  II  ilbcr(^  dein  Erzb»chor  iDogmo  zu  Miigdcburg,  mit  BestStigung  der  Privilcgien 

seincs  KrzstiAs.  unU^r  andcm  di<'  /n  (Ii-d  Siadtcn  Schideri  und  Angeri  gohSrigon  fiwien  FanuUeD. 

Act.  Kiridilif^rp  1(>0!1,  n.  H.  Vlll.    Schalcn  A.  P.  I,  p.  2fi8. 

TiO.  Uic  Kirchc  b.  Martim  zu  Miudcn  wird  cingeweiiit.   Lcrbeck.  Clir.  Mind.  l.  c.  p.  468. 

4010. 

747.  Biachof  .VfiniceHi;  von  Paderbom  begleitet  den  Kbng  BemriA  /f.  in  den  Krieg  gegon  «fie  Laasiteer. 

Thicttnar.  I.  c.  p.  822. 

748.  Dcccmbcr  5.   Ilused,  Ahl  zu  Corvcy,  stirbt.   Cod.  mscpl.  et  Annal.  Curb.  L  c.  p.  5. 

1011. 

740.  Febriinr  T     In  capilo  Jcjunii.)    Kiinig  Ileinrich  II.  kommt  von  Frankfurth,  wo  cr  dlK  WcihnBChts- 

fcsl  gcfcicrt,  narh  Corvcy.    Annnl.  Hild.  I.  r.  p  9.1.    Annal.  Sax.  I  c  p  6€1. 
750.       „      9.   Hcrzog  Bendiard  von  Sachscn  stirbt  zu  Corvcy,  wiihrend  der  Anwcscnheit  des  Kuiiigs. 
wird  abor  in  dem  vim  ihm  geslafteten  Michaek-XUMter  n  Libieburg  begraben.  AnnaL  RiM.  I.  c. 

Annal.  Sa\.  I.  c. 

April  4U.  Kbnig  Ueinrich  II.  schcnkt  der  Kirche  zu  Padorbom,  auf  Bitten  des  dort%en  Bischofs 
MNjimrfrit.  die  Grafifchaft  des  vorslaibenen  GraAm  Bakoli.  Act  Tribwa  IV.  M.  Aprfl.  1014, 
n  K  l\.  Monum.  Padcrbom.  p.  41.  Schateo  A.  P.  I.  p.  870.  Sciberla  Urkundcob.  L  5.  88. 
im  Auszugc.  (LXXXU.) 


Digitized  by  Google 


150 


1M1  —  tMI. 


752.  Juuius  o.   Meimverk,  Bistbof  zu  Puderborn,  wctbt  das  von  dcm  Grafcn  Ekkihard  gcsuftetc  Klote 
HdiiiWBrdcsliaitseii,  lur  Ehre  dcr  heO.  Dreiein^^eit,  dci  HeilaDdeii,  dei  htSL  Kreaze»»  der  kdl 

Maria,  dcs  Apostcls  Polrus  uiul  allor  Aposlol  uiul  llcili;:f»n.    Mla  Mcmw.  l.  c.  p.  5H. 
Julius  io.    nielmar.  fiiMrbor  zu  Chiniibruck.  gruodct  dic  CuU^ial - Kircbe  S.  Jobauuis,  damaU  ai^ 
scrhalb  der  Siadt  OanabHick.  in  dcr  mgcnaiintcn  Wiislc.  Sttive  Gesch.  d.  Stadt  OsDabr.  I.  Vl 
S.  13.  uiul  die  Lrkuiidc  dcs  ]?iN<  hiif^  lieuuo ,  flul.  S.  123.    Vjil.  Vila  Meinw.  1.  e.  p.  521. 

754.  Kovcn)bcr  llK    Suillujer,  llischof  zu  iliinigardcvord ,  .stirbt.    Thiclmar.  I.  c.  p.  809.    Annal.  Sa\.  I  r 

p.  (iCi.  (gibt  \IV.  Kal.  Dccombr.  ulsu  d.  (8.  .Nuv.  aU  Todc:>tag  an).  AnoaL  Quedl.  i.  c.  p.  W 
NecroL  Fidd.  ap.  Lcibn.  p.  766.  —  Dcr  Vf.  der  Vita  Hoinw.  I.  c.  p.  585.  ist  alw  im  IntlMimf 

vvciiii  er,  pcgcii  jcnc  eiiistiinmi^i  n  7ou;,nn'-'-r> .  drri  TikI  dics«'s  Dwchnfs  in  d.is  Jiilir   1013  sctzl: 
und  dci>clbc  m  wie  Thietmar  irrcii,  wcnn  i>io  ibm  cinc  ltijalirii;c  licgicrung  zuschrcibcn,  di 
scin  Vuri:an^cr  Dodo  schon  993  starb,  nnd  cine  zt^^cijahri^e  Hrlcdii;uii^  des  biscbofficbea  Silie» 
iii  jener  Zcil  vvttlil  nicbt  aii/uncbincii  Lsl.  —  l'nU»r  dcn  Nathnchtcn ,  vvclchc  Tltielmar  l  c. 
aiis  dfin  I.rlicn  SuiditjT'!  mitlln  iil.  \iTdiciil  iiachtniuli'  li  hicr  hrsotKbTs  hcrvnrschoben  zu  wcr- 
dcii,  wie  cr  ,.in  curtc  siia  a  quotlani  tiruiic  ingcnuu  appctiuir,  et  viiiici  »uimet  cruorc  cma 
sc  oedm  maculalur";  wcil  daraus  za  scbtiesson  ist,  dass  die  Giitenhcilung  zwisoben  dem  K- 
scbof  und  dem  Doinkapilel  zu  MiiniijardcvoiHi  damals  .schon  cin^clretcn  war,  da  dcr  BLsclu»f  1 
scinc  ei^no  Cnrlis   dcn  Biijpinghurj  und  iicioen  ci;;ncn  Villiciis  hallc.  —  SuHhijers  Nachfoii-^r  I 
ndcderich  /..  dcn  Thieltnar  1.  c.  materterae  moac  tiJiiui  ucnnt,  orbich,  sctncr  Frbmmiijktii  1 
vcgen,  den  Dcinamen  Bonut,  Vita  Eeinw.  L  c. 

1012. 

755.  AtigDst  14.  Bei  dero  Tode  IfoAAarrfs,  ERbisebofe  xu  Magdcbui^.  weldier  erst  knR  vorher  wek 

Amt  angolrcti>n  li.Mtr,  war  zu  (•ibichensUMn ,  ncbsl  mchrcrcn  andern  BiscbSfen»  dUCb  BisdHlf 
Meinwerk  von  PaUcrbom  gcgenwiirtig.  Anoai.  !5axo  L  c.  p.  663. 

4013. 

750.  M;ir/  Kiinii;  Il  inrirh  !I  sohrnkt ,  anf  Dillen  dcs  Ri-^i  hrif>  M,>!n>vnk  zu  PaflrThom,  dipjrnispn 
Kibgiilcr  dic»C!»  Bibcboii»,  vvclcbc  dersclbu  friilierbin  sciuer  Muttcr  Adeia,  Iclzlcrc  abcr,  durcb 
ihrcn  xweitcn  Gcmabl,  dcn  Grarcn  BaUeriA.  dcm  Kilnig  iibcrgebcn  hatte,  ncbmlich  Widin. 
Rcnii.  .Mcribcki.  liolibcki  iind  Dudciihusen,  aii  dic  Kirche  zn  Padcrborn.  Act.  Worla  V.  Xup. 
Mari.  1013,  a  W  XI  Srhaicn  A.  P.  I.  p.  276.  —  Dic  g^namiten  Orte  liegen  «n  dcr  Wcscr. 
in  dcr  Gcgend  von  Hinicln,  .Mindcn  u.  s.  vv. 

757.  Aprtl  5.  Osieirfcst,  wckhes  Kiiuig  iiSmincli  //.,  durch  Krankhcit  in  Mmcr  vorfaabenden  Heise  von 
\V  rt  i  11. x  h  .\;u  !icn  aufjicliultcn ,  zu  Padcrbom  feicrt.  Anna].  QucdL  L  c.  p.  81.  Thlelmar.  Lc 
p.  832.   Aunal.  Sttx.  L  c.  p.  66i. 

T.'iH.  „  24.  RcicbsvcrsBmmlirag  zn  Grons,  nm  iibor  des  KSni^  bevomehcnden  Romcrzug  zo  berath- 
arhlajcen.  —  Da  Biscbof  Mfimi-erk  von  Paderborn,  ziir  Theihiahmc  an  diesom  aufjtcfonlert .  ilie 
Arinulh  sciner  Kirchc  in  Hrinnerung  bringl,  und  deshalb  um  ciiic  Vcriiiiiiing  drr  Kosicn  liillct. 
bo  »chcnkl  ibm  dcr  Kiinig,  auf  Vcrwcndung  scioer  GciuahUnn  Kunigunde  und  mchrercr  Bischufe. 
worontcT  neoderieh  von  Himigardovord  ond  Thielmar  von  Osnabriick,  das  von  dem  Erzhisdiof 
riiivin  von  Brcmen  ibm  iiberfjcbcne  llut  Bcrneshusen  iin  (laii  I,isL:;i  nnd  dcr  Gra&chan  rdoti 
Vila  Meinw.  I.  c.  p.  525.  —  Cber  dicse  Scbenkuiig  wurde,  vvabrscheiidich  gleichzeitig,  eine 
Lrkundo  in  zweifacher  Ausfertigun^  ausgestellt.  wuvon  noch  Bnichstiicko  vorhaodcn  sind ;  biiiher 
ungednickt.  (LXXXill.)  —  fnican,  bi:ibcri^er  Canonicus  zii  Padcrboni,  vtr  kwz  vorher  crst, 
durch  Voi«chub  des  Biscbofi»  Meimetrk,  dessen  Vatcrsscbwestersofan  er  war,  siun  GrzbiMhum 


Digitized  by  Google 


lait  — 1015.  431 

Bremcn,  an  die  Slelle  dcs  verstorbonpn  Erzhiscliors  JjtAnaius,  b^fi^rdert  ivordeo.   Yila  Meinw. 
1.  c.  p.  524.   Vgl  die  Stanuntarcl  bci  Wcdckiml  .NoL  I.  S.  268. 
739.  GteiduEeilig  fOil  der  Kdnig.  ebenMb  mif  TenveMiang  der  Kdalgiea,  des  Erebiscliob  Ertkan-^ 

bnld  von  Mninz  und  mchrercr  Bisf  hofc,  r!rm  Bischof  MHnwrrk  von  Paderbom  nuf  dcsscn 
LvbcnsKcit  zu  eignem  Gebraucbo,  und  nach  scincnt  Tode  nir  dio  Kirche  zu  Paderbum,  den 
konigliGlicii  Bof  Horanga  im  Gnu  Horangano  nnd  dcr  GrBfischaft  Bernhards,  welcben  Brzbischof 
{/nitMiN  von  Brcmcn  vorhcr  durch  scincn  Vogt  Cdo  (Ilmu  Kiini^  uhcrgchcn  haltc.    Vila  'Hcinw. 

1.  C.  p.  r>2^5.  —  Dic  rrk«riflon  tiluT  ilirsf.  so  \vir  iil»f»r  dip  vinllcirhl  ;mrh  iflcichzcilig  g(K(CbC' 
hcnu  Schcnkung  des  ilofcs  ilocii<>tcdc  im  Gau  Kittiga,  wurdcn  crsl  spulcr  aiisjjcrerligL 

7<M).  Papst  BnmUrt  VIJI.  schcnkt  dcm  Bi.schor  Meinwerk,  wclcfaor  mil  dcm  Kdnig  (scit  14.  Fcbr.  Kaiscr) 
Heinrich  II.  nnch  Roin  gckonimcn.  viele  Retiqnien  fiir  die  Knidien,  wetche  dersclbe  in  Pader- 

born  zu  hnucn  willcn.s  ist.    Vila  Mcinw.  I.  c.  p.  ."20. 

761.  Miirz.  .    Dcrsclbc  nimmf.  auf  Bitlcn  <\vs  Hischofs  .Winifnk.  (I;is  Ristlinm  Padorborn  in  scinon  Schutz, 

und  bostiiligt  alle  Giitcr  desselbcn.  Dat.  in  mcusc  .Martio  indict.  Xli.  Vila  Meinw.  L  c.  Sciiutca 
A.  P.  1.  p.  279. 

762.  Biwhof  MtiHwrd,  von  cincr  im  kaiscrlichcn  Ilccrc  aus<;obrocbeneii  PiCBt  ergriffen,  gclobt  dem  heO. 

Alprius  cino  Kirchc  zu  crbaucn.    Vita  .Mcinw,  I.  c.  p.  527. 

7t»3.  A|iril  7,  Wiihrcml  dcr  Bischof  Meiniverk  mil  dcm  Kaisier  in  Ilnlion  vcrwcilt,  wird  scin  Bruder, 
Graf  Haederieh .  auf  AnsliJlen  scincr  Multer  Adtia  nnd  ficincs  Slicfvalers  Batierkh,  auf  dem 
Schln-iso  r|il.)t:r'  lici  Fltcn  von  scincn  cipncn  I.ciitnn  nrmnnlof     Vila  MiMnw.  I.  c.  p.  540. 

7G4.  4  .  Kaiscr  IJeinricli  JJ.  bcslatigt,  auf  Bitlcn  dcs  Bischols  ileinicerk,  wclcher  mil  ihra  die  Kircbc 
der  ApotrlH  Petms  und  PaohM  besacht  hat.  alh»  Betiitzungen  der  Kirche  m  Pnderbonu  AcL 
Piipiiu'  u.  1014,  H  XII  Ini[)  I  Schatcn  A.  P.  I.  p.  281.  —  Dcr  Konig  fcicrlc  ni  Pavia  das 
Wrilih;i<lit>rrsl  KllM  mii]  il.is  Ostcrfcsl  '2r>.  .April'  I0I4.  Acis  dfni  in  dcr  I'rkimdf»  f;cl/raiirhtcn 
iinpcriitor  -  l  itcl  crgilil  sicli ,  diuw  dic  Aus«lclluiig  di-rsclbcn  nur  in  dic  lctztcrc,  nclimlich  in  dic 
Zoil  dor  Riielircisc  des  Kaisers,  gebiken  liann,  in  welche  sie  anch  in  dor  Vito  Mehiw.  I.  c.  p.  S^. 
ausfli  iu  klii  h  gcsclzt  wird.  —  \jich  cincr  Bt«mcrkiin};  in  tlrm  jiinsrcrrn  Padcrbomischcn  K<)[ii.il- 
buchc  wiir  das,  jetzl  fchlcndo,  Original  im  Jahrc  1661  noch  vorhandcn  und  roit  einer  goidciicn 
Bollc  bcslcgplt;  wcnn  indcssen  ebd.  hinzugcriii;t  \\ird,  cs  (Uhre  das  in  der  AbeHAriil  wc£;.:,;(>l:i.S' 
s«'iu'  Diilnin  III.  Non.  Augusti.  so  passt  dics  iii<  lit  mif  dic  zu  Pavia  ausgcfertigtc  Urkundc,  da 
diM  Kiiivcr  iiii  Aumisl  HlU  schon  wicdcr  in  Dciitschiand  war.  Wcnn  nichl  clwa  «"in  Vfrschcn 
obwaltctc,  .so  sdIIic  nian  also  vcrmulhcn,  dass  nuch  eine  andere  Ausferiigung  cxistirt  habc. 
Dem  Abdrocke  bci  Schaten  liegt  ilbrigens  aoeh  nur  da«  Kopialbueb  zum  Grnnde,  obgleich  er 
sich  slolh,  als  habc  cr  das  Ori-inal  vor  .-ich  mdmht  fl.XXXlV 

765.  Nach  der  Riickkchr  aus  Ilalien  bcglcitct  Bi:>chof  Meinwerk  dcn  Kaiscr  nacli  Cluirny,  und  fuhrl  vun 
dort  30  Monche.  mr  Anpflanznng  emes  Bonedictiner-Klo!itcrs  iii  Paderbom,  mit  sich.  Vlta 
Mctnw.  I.  c.  p.  527. 

IM.  Kach  s<  iinT  ciligcn  Hcimrcisr  crhrtnt  Bischof  Meinwerk  schncll  an  dcr  wcsllichcn  Seile  der  Stadt 
Padcrbum  eine  Kapelle  zur  Ehrc  dcs  boil.  Bcncdiclu&   Vila  Moinw.  1.  c.  p.  527. 

1015. 

767.  Janiiar  1.'>.  Kaiscr  Heinridi  II.  schenkl  der  Kircbe  za  Paderbom  den  Hof  Honstcdo  im  Gau  Ritliga 
und  dcr  (■rufschaR  dcs  Grafcn  Bemhard,  wie  der  Erzbischof  Onwan  densclbcn  bescssen  und 
dem  Kai«!r  Ubeiisefacn  hatte.   AcL  MuKnhiiaen  X^m  KaL  Februar.  lOIS»  a.  H  XDI.  Imp.  L 


Digitized  by  Google 


m 


lots. 


Schaten  A.  H.  l.  p.  275.  mit  willkuHich  veiandcrtcm  Datum  a.  i0l3,  Wegiassung  dcs  a.  Imp. 
ond  VerKnderaiig  des  Imporator-Titeb  in  den  Konigs-TiteL  LBppenberg  Hanibuff.  Urknndcob. 

I  S.  63  CS.  vita  Meiiiw.  1.  c.  p.  524.  —  Der  Hof  Hohimstcdt  hiji  nichl  \\  i-it  von  dein  Schlaw 
Hanleiibcrg.  Vgl.  Wolf  Gcsch.  v.  Hardenb.  1.  S.  XV.  \Vcdekin<l  Nol.  I.  S.  271.  —  Die  Schcu- 
kang  sdbst  mag  friihcr  gcschchon  scin  (s.  Nr.  759.'; ,  abcr  die  Urkuudc  wurdc  crst  jclzt  aosge- 
ferligt.  (LXXXV.; 

768.  Fcbnuir  3.  Ili  riberl,  Entlii.schof  zli  riilii,  litMirkuiidct,  d.l.?s  dic  Alitivsinn  7«  Gr-sikf,  riifi!i<j'it\dii, 
das  von  ihrem  Grossvater  Uahoid  und  andcrn  ihrcr  Vorfahrcn  gcsliAetc  Klostcr  Gcsike  dcm 
Erasltft  Ciib  Ubergebeii,  audi  ihren  bsberi.t^cn  Vogt,  den  GrnTcn  S3tka,  entlaiscn,  und  den  Togi 
*  dcr  Kirche  zu  Ciiln,  Tinno,  daitir  ;iii^(  iiiiinmen  hal;  zu^lcirh  hcstiitigt  er  dic  I'rivilcgicn  Acs 
Klostcrs.  Act.  Snosal  111.  Non.  Fcbr.  I«)I4.  Scihcrtz  rrkundcnh.  I.  S.  i5.  —  Dic  Jahrzahl  lOU 
mui>s  nach  dem  Gcbrauche  dcr  Cohiischcu  Kirchc  vci:»laudci)  ^^crdcn,  wclche  das  ueue  Jalir 
mii  dem  25.  USrz  anGng;  denn  im  Februar  404  4  unserer  Zeilreehnm^  y^w  EndMscfaof  Beriiert 
mil  dciii  Kaiscr  in  Ilalii  n 

709.  Mai  28.  ;.Vi)^ia  Peulecui»tcs.;  Uiiichor  Meintverk  von  PudcrboiD  kommt  mit  dcm  Kaisor  zu  loune' 
dcsbosnn  zusammen,  wohio  der  Kaiser  voo  Kaufongon  aus  gctumimen  ntid  wo  er  mit  ihm  das 
IMingstfcst  feicrt.    Thictinar.  1.  c.  p.  MO. 

770.  Biscliof  Mrinwerk,  dcr  bci  cinem  friihcrcn  Rcsucho  in  Corvi  %  din  I)is<;iplin  in  dicscm  Klostcr  schr 

vcrfailcn  angctrulTcu  und  daselbiit  cinc  ubic  .Viifnaiinie  gcKindcn  lialtc  vita  Mciuw.  1.  c.  p.  5i'-L 
cap.  43.),  brbgt  es  bei  dem  Kaiser  dahio,  daas  der  dortige  Abt  WM  abgetielxt»  und  ehi  Moudi 
aus  dein  Kluslrf  Lntirfshdm,  DnJitiuar.  (?PTn  Sliftc  ror\c\  .  olmc  iMnwilligung  der  dortigca 
KlofitergoisllicUcn,  aU  Abt  vur;gosctzt  wird,  ura  dassclbo  zu  reformircn;  worauf  die  Moucbe,  bi» 
auf  9,  BuswBndem,  die  mcisteo  jodoch  nacb  einiger  Zeil  znrlicklcehnin.  Thietmmr.  1.  c.  p.  840. 
Annal.  Saxo  1.  c.  p.  067.  Bcide  laascn  iHc  Vcriiiidcrung  mit  dcm  Kiostcr  Corvey  nooh  in  Im- 
niedcshaiisi'11 ,  ilio  Aiinal.  Qncdl  l.  c.  p.  83.  hinpji  ;.;('n  in  Corvcv  sclhst  ^rsfhchon,  wijIhii  *!ri 
Kaisor  zu  liicsem  Knde  gekonimen.  VermutlUich  wurdc  dic  Sacho  iii  Immcdcsliauscn  bcschlos- 
scn  und  in  Corvey  ausgeftihrt 

771.  Scptcniber  15.    liLschof  Meinit  erk  wciht  (lio  neucrbautc  Donikiichc  zu  Paderborn,  und  machl  bci 

dicscr  Gclegenheit  die  erlialtenen  piipsllichen  Privilcgieo  olTentlich  bckannt.  —  Dcr  iiaiscr.  wci- 
chcn  Mrinwerk  zu  dicscr  Fcierlichkeit  cingcladen  halte,  wcil  cr  von  ihm  Erwitte  zu  erfaalleo 
hoHle,  konnte,  wcgon  seines  FeMzugcs  Pohm,  nicfat  doraa  Theil  nehmcn.  Wla  Meinw. 
1,  c  p.  627 

772.  M  M  Am  Tagc  dcr  Einwcihung  schcnkt  Ihschof  Meiniverk  an  die  Kirche  zu  Padcrbom, 
von  seuien  Eriigiitem,  dio  Burg  Please  nnt  1400  mansis.  mit  dem  Vorbdialt,  von  einem  TheQe 

dicscr  Giilcr,  dcrcn  Genu.ss  scincr  Mutter  aiif  Lcbcnszcit  vcrbleihen  soll,  ucuc  Kirchen  zu  stif- 
lcn.  '  Duifh  ilic^cs  Deispiel  des  Dischofs  wcixJcn  viele  andcrc  Pei-sonen  jcdcs  Gcschlcchts  umi 
Staudes  zu  aiiiilichcn  Schcnkungco  bcwogen.  Vila  Mcinw.  ).  c.  —  Die  Schcukungeu  svlbM, 
wie  «ie  fheib  a.  a.  O.  au^czahlt,  tfaeOs  urkundlicb  nadizttwcisen  aind,  werden  tveiler  nMeB 
angcgel)cn  wpnlpn. 

773.  „  29.  Iluderidi,  Biscliof  zu  Mimigardcvord,  assistirt  dcm  Itischof  Uemward  zu  llildcshcim 
bei  der  Einwcihung  der  Crypla  des  von  lelzlerem  im  nordKchen  Tbeihi  der  Stadt  IGIdeshedn 

crliauten  Klostors.   Annal.  Hihl.  1.  c.  p.  1)4.   Vjla  Bemw.  1.  c.  p.  778. 

774.  Deccmbcr  25.    Wcilmachtsfcsl ,  wclchfs  Kaisrr  II''iiirirli  JI   zn  Pailcrfiorn  fcifrt     Thictmar.  I.  c 

p.  S44.  AnoaL  Uild.  L  c.  und  Annai.  Sax.  1.  c.  p.  t>0!^.  zuin  Jahru  4010,  nach  der  Zeilrechnuii^ 
welche  mit  Weihnftditeii  dos  neue  Jahr  «nling. 


Digitized  by  Google^ 


\S3 

775.  Dcr  RiUcr  Mainheri  gibt,  Dehufs  ciner  Meinuircn-Slidui^;,  scin  Eijj;oulhum  zu  Burs^nun,  Dalhoraun 

und  Scharhem  an  die  Kirche  zu  Paderborn,  uod  wird  dagegen  von  dcm  Bi^chof  Meimotrk.  auf 
sr-inc  Lrbeaszoit ,  mit  oinem  Gute  zu  Sulichem  belehnL  A.  4015.  fiUier  uogedruckit.  Vgi. 
Viu  Meinw.  L  c.  p.  528.  Nr.  %.  (LX\X\1) 

(1015  —  1036.) 

SchonLungen  an  (He  Domkircho  7ii  Pa  lciborn,  iiach  der  KinwTihung  dersolbcn  durch  den  Bischof 
Meinwerk  und  bei  de^cu  I^lten;  so  weit  von  ilincD  keiii  be»tiuuulcs  Datum  anj^cgebcn  odcr 
niH  Skherhdt.aiMniNMtteln  isk 

776.  Ein  Kdler,  Meiuhfri  der  JiinfieiT,  i:ibt  ih-r  Kin  lio  /n  rnflnrhnrn  f?ns  Gut  Hengeldorc,  wnnir  Bischof 

Meintceii:  ibni  uud  seiucr  Ehcfrau  auf  Lebcuszcit  gcwissc  Eiukuufk}  auweiiil.  (LXXXVU.,  L)  CC 
viia  Meinw.  L  c.  Nr.  3. 

777.  Wirin.  Canonicus  der  Kirche  zu  Padei^om,  pbt  (Iciselben,  tnit  Kinwilli^ung  seincr  Brben,  sein 

B(<>il/thuni  7u  O^ili^Iiii^uii  uinl  Raslhorpe;  (li  r  |{i>i  liof  ernennt  ihn  dardr  r.ura  Pro|»sl,  und  be- 
slimiut,  wciin  er  aus  Sehwackltcit  odcr  einer  andern  Lrsacbc  die  Propslci  aufgcben  soUtc,  thm 
auf  Lcbenszeil  einen  Hof  mit  dO  Faioifien.  Viia  Meinw.  I.  c  Nr  4. 

778.  Ein  andin  r  Wirin,  Subdiaconus  an  der  Kliclic  m  Paderbom,  t;ilit  (lorsolhcn,  mit  Einwilli^ung 

seiuer  Schvvcsteru,  durch  seiiicn  Vo£>t  Eilhrecht ,  sein  Bi>silzlhum  zu  Sneun,  und  ei^faiilt  dafiir 
von  d(>m  Bbichof  auf  Lebenszcit  40  Piliif;c  und  eine  Dccanic;  in  Gcgcnwart  der  Grafen  Vdo. 
UerinHiim  und  lienno.    V.  M.  !.  c.  Nr.  5. 

779.  Folniiar ,  Oinoniciis  dei-seiben  Kirche,  iibergibt,  durch  seinen  Vof^t  Amulung,  scine  Giitcr  in  der 

^lark  Stunuellu,  Ga&ike  uud  Stocheim,  zum  Altar  dcr  Ueil.  Maria,  Kilian  uud  Liborius,  wofur 
dcr  Bbehof  ihm  auf  LebensKeit  den  Hof  Beiitinuwo  u.  &  m.  anweisL   V.  M.  L  c.  p.  529,  Nr.  6. 

780.  Votcmar  ciaeh  der  V.  M.  cbenfiills  Canonicus,  aber  von  doin  vor.  vei"srhicdcn)  sclicnkt  dor  Kirdie 

zu  Paderliorn  die  Giiter  Hollhem  und  Aslan.    LXXXVII.,  II.)    Cf.  V.  M.  L  c.  Nr.  7. 

781.  Mithiug  ^nach  V.  M.  dor  Bruder  des  vor.),  ebenfaUs  Caiionicus  zu  Paderborn,  itbcrgibl  der  Kirche 

Ztt  Paderbom  die  Orle  Holihein  und  Buronan,  ond  crhalt  «tanir  von  dein  Bisirhof  auf  Ixrbenszeit 
drn  Jbnn  iilirr  Horohusiin  und  die  Orle  W;ivrri  iiinl  liiikiniivuiili,  auf  wclclicn  Ictzlorpn  nn 
Aiuiiversarium  fiir  deu  damals  lebendon  Kaiscr  Ueinrich  fundirt  wird.  ^LAXWII.,  UI.)  CL  V.  M. 
L  c.  Nr.  8. 

782.  Der  Priester  Wuldier  schcnkt  der  Kirche  zu  Padorborn,  mit  Ebwilligong  scines  Erbcn  UnolH.  scin 

Bo.silzlhiim  in  Winnillii,  vvelches  der  Vogt  llildiicard  in  Kmpfnn^  nimmt,  nnd  wiifiir  ilim  (!cr 
Biscbof,  iu  Gcgcnwart  der  Grafun  Cournd  und  Tltiederich.  die  Kuchc  zu  liiietineili  iinl  0  Pilii- 
gun  oimI  cinem  Pferde  auf  Lebeosieit  iibergibt  V.  H.  L  c.  Nr  9. 

783.  Der  Priester  Wulfday  iihrririht  scin  Higonthum  in  Baildunlmsun  dein  Bi.schof  Metmverk,  wclrhor 

ihm  darur  auf  ^cine  Lcbcnszeit  dic  Kirche  zu  Pumissun  vcrleibl,  und  seiner  Mutter  nach  scincm 
Tode  eine  Getraiderente  daselbst  anweisL  (LXXXML,  IV.)  Gf.  V.  U.  L  c.  Nr.  10. 

784.  Dcr  Prir-sicr  irmV.  von  Rolhun,  iibcrgibt,  luit  Einwilliiinu:;  seines  Erben  Liulbrand,  durch  soinen 

Vojif  ffiitdin,  sein  Besilzthuin  iin  Dorfc  ontl  dcr  .Mark  iinlthnsun.  ztnn  Altarc  dcr  Ilcil.  Maria, 
Kiliun  und  Liburius,  und  erliidt  dofur  von  dcm  Bischof  auf  Lebcnszcil  einc  Kainiiie  in  Hicwar- 
dessun,  in  Gegenwart  dea  Grafen  AanAaig.  V.  M.  L  c.  Nr.  44. 

785.  Dic  Nonne  H'>h*n-ij  iiberjjibt  durch  ihrcn  Vogt  Uamako  (I:k      ti  Bridi,  und  erhiill  ilanir  von  deni 

fiitichof  Meinweik  auf  ihre  Lcbenszeit  daa  Vorwerk  Uuiiwcrcui>husun  nehat  audcrn  Giilcrn  und 
Rcntcn.  V.  M.  L  c  Nr.  <2. 
78(L  Die  Nonae  Uike  iibergibt,  mit  Kinw  itli({iiiig  ihrcs  Bmdcrs  Wego.  ihr  Kif^cnlhum  in  Spurca,  Adana, 
Bii  la.  Liudunburin  und  RokinchnsaB,  woTiir  ihr  B.  Mewwerk  42  Pfliigc  auf  iliro  Lebenszeit  an- 

IWSCiU  hiU.  WMlbl.  20 


Digitized  by  Google 


15» 


«■<>iM.  lihprdies  i  Unzen  GoM  und  «b  Taleot  Denafien,  ihren  Hrhen  aber  ein  Talent  gihi 
V.  M.  1.  c.  Nr.  Ml 

787.  Of!" .  NoMiH'  /M  ('icsikr-.  iibcrsrtlit ,  niit  I^irn\ illipin!i  ihrfs  Brutlprs  Hirlmnl ,  ilir  KrbjJiTit  in  don  Dor- 
lcru  iitxl  ci*'r  .\l:iilv  Colslidi.  .Vsiiiiiliolti',  Umchei  iind  im  gajizen  Patliergau,  wulur  B.  Metuweik 
ibr  4cn  Zeiienlcn  von  40  PHii^n  aos  benadibarten  Orten  u.  «.  m.  anwefat,  ihrem  Bnider  aber 
eiii  Prcrd  ;;ihi;  iii  Gcp-iiwnrt  dos  Propst(>s  Bo$«nl,  des  luwerl.  KapcHanB  £ctWji,  tles  GFRfein 
AnMiuug  u.  A.   V.  M.  I  c.  p.  '»;}().  .\r.  \i.  \ 


786.  Die  Norinc  foAaAv  iibcrfiilil.  mit  Kinwilli^iin^  ilirrs  Brbeti  TVaso,  ihr  Gut  zu  Thietmercssun ,  Qiit- 
diiMin  iind  Sidowun,  woRir  \\.  Mrmirerk  ihr  «Moe  lebcMaliingliche  GctraidcreoCe  aus  den  bucfaof' 
lirlicn  Tiifi'l};iili'ni  nn\\oi>l     V  M  I  ■    \r  1" 

789.  Di«  .\oiin»'  -1//«  ul)ur):ibl  dcr  hirchf  zu  l'ailc;rl>orn,  durcli  ihren  Erbon  und  Vogl  Abbo,  tm  Gerichte 

t\f*  GrafcD  Amvlong,  ihre  Giiter  hn  Wcsigau,  iwhrolich  eincn  Hof  im  Dorfe  Haspan  mid  aHe 
Be$ita!ung(>n  zwiiRtiKMi  deni  Siintnl  iind  Asni;:,  nnclidein  &ie  vom  1).  Meimrerk  5  Talcntc  Goldes 
uiid  versclrieiienis  kostiiiircs  IVIzwcrk  crliuUcn,  wic  dcnn  anch  ihrc  Krlicn  ditioli  idinlichc  Gc- 
schciikc  zur  Cinwilligung  bcvvogco  vvurden.  Jcne  Giilcr  gibt  der  IJischol,  durch  ttciacn  So^ 
Ami$htng,  denclbeu  Nonnc  zu  Lehen,  gcgen  eine  jtthriicheltecogniiioo  von  3  Denarien.  nndvrcist 
ihr  iilicrdies  cinc  lcbcnsliin^liche  Reote  von  Getmide»  ScUachtvieh  aiid  andem  Kadienbediiif* 
nis!»en  an.   V.  M.  1  c.  .\r.  40. 

790.  Dio  Xonne  Alhda  iiborpbt  dcr  Kirdie  zu  Padcrbom,  doreh  ihren  Vogt  TMadw,  die  ihr  eiMick 

anxcfallcncn  Giltcr  in  Kn^cni  und  0«tsnch.scn,  womp  dcr  Biwhof  ibr  •of  Lobcnszeit  den  Ort 

Crinnmo  nnd  jiihrlich  2  Talciilc  nri\vci<t.    V  M.  1.  r.  Nr  17 

791.  Uic  >oniie  UuiihurQ  iibcr/jiihl  an  dic  Kin  hc  zn  Padcrborn,  durch  ihrcn  Vogt  Bnm,  ihr  Erbgut  in 

dcr  Mari£  A»iheim,  g«.itco  cine  lcbcndiingliche  Rente  von  Gelraide,  KOehenbedlirfniswn  vnd 

Klcidnnf;sstiickcn.    V.  M  1  c  Nr  IX 
7yi.  Die  Nonncn  und  SchwosltTn  Iniize  und  lnvl-p  Ubcrgcbcn  dcr  Kirchc  zu  Padcrbom  ihr  Giit  zu  Ka- 

mlniithnrp,  fUr  2  Talrnto  nnd  eiiic  jalirliche  Rcnte  von  Gelraide  und  KUchonbcdiirrnisscn. 

I.X\\VI!.,  V.J  Cf.  V.  M  1  (   .\r.  11». 
793.  Kin  Hdlcr  Smlliinr  «^ilit  ilcr  Kirchc  zu  Paderborn,  inlt  KinsvilliLtnn;;  sc  incr  Miillcr  Kilkn ,  r  lii  Cul  zu 

Bivciun,  woriir  ihin  dcr  Bischof  den  Zehentcn  zii  >Var|>a!ssun  zu  Lchcn  gibt;  iu  Gegcmvurt  Jer 

Grafen  Conrad  und  Am^uttg.  V.  M.  I.  a  p.  531.,  Nr.  22. 
7M.  Ein  Kdlcr  IJiillinrd  jiibl  ilcr  Kirchc  zii  l*adcrbom  s<'in  Bcsitzthuin  zu  Irixicvu  im  Gau  liciihoga  in 


0.<tsacliscii ;  der  Btschof  schcnkl  ihin  dagct;pn  cinc  Unzc  Gold,  40  Pfund  Dcnarien  und  cincn 
aiif  4  Pfiiiul  gpschatzton  Manlcl;  iii  Gcgcnwart  dcr  Grafen  Udo,  Heuuo,  Amulung.  Ilerimnnn  u.  .\. 


V.  M.  I.  p.  Xr  23. 

795.  Ein  Kdlt  r  !livi>irn  hallc  dcr  Kirchc  yti  ParlcrhttiTi  cin  Gut  in  riirhikf  ^c^iliciikl.     Nnrh  .soincm 

Tode  wolllcn  iieine  Erben  lieinhard  und  Ilumburga  dicse  Schenkung  cnfkraltcn;  doch  cnUagten 
«ie  ihrcn  An!(|)rlichcn,  indem  me  von  dem  Bischor  3  Taiente  enipfingcn,  zu  Warbnrg  an 
Abcnd  S.  Honifiuii.    V.  M  1.  c  \>    iii,  Ni 

796.  Ein  Fdli  i  f  'sir        M("-hcri  gibt  dcr  Kii  t  lu!  zu  Piiderboni,  init  Kinwilligung  scincs  Valcrs  Thialmnr, 

scin  Hcsiuiiitiiii  in  dcm  Dorfe  Nedcri  uiid  der  Mark,  mit  Aus.scbluss  von  4  Eigcnhiirigcn;  dcr 
JliiM-hof  abcr  jiiiH  d(?m  Vater  ond  dcm  Sofane,  auf  beider  LebeoKeit,  20  Fanulien  zwischcn 
Ksibcii;  iiiid  Diicritiaii.  iiiisscrdcTti  ?<>  Pfnnd  Dcnaricn  iinil  j.ihrlich  t'ini;jc  Stiickc  Wild  nti<  dctn 
\Valdc  zu  HcjHhcri.sliU!Uin ,  uud  iiiinml  dcn  Vatcr  in  die  Br(idcr.scha(t  dcr  ivirehc  zu  Pad«>rbum 
mir:  nllos  in  Gogenwart  dor  Grafcn  Amulmig,  Hmmam,  IhiatMe  o.  A    V,  M.  I.  c.  Xr.  25. 

797.  Bin  Edi«  r  U  .yibt  dcr  Kirchc  zu  Piidcrborn,  mil  Einwilliiinni;  scincr  (rcmahlinn  Telln  iiml 

sciner  Erbino  iiiiltn.  sein  Bcstlzthum  im  Dorfe  und  in  der  Mari^  Ihiadwardeaeun;  dcr  Biscbof 


lOIS. 


flchenkl  dagogen  der  g^chten  TeUa  Teracbiedene  UoiduDgastucke  uod  eia  Pfenl    V.  M. 
I.  c  Nr.  S6. 

798.  Bin  Bdler  Vcteteard  scltenkt  der  Kirche  zu  I^derliorn,  mil  Einwillifiuiii;  soincr  GcDialilinn  \Wlheici, 

7.\\i'\  Hovon  in  Wcstnederi,  in  Gfpcnwnrt  iIit  (Irafoii  fu-pfm  tinil  l\!:kik<i ,  uiu!  ciliiilt  xou  <!i'm 
Biscbof,  zu  AVarburg  im  lajje  des  iieil.  Magiius,  33  Schiiliiigc  Ucnurien  und  d  Goldstiickc. 
V.  H.  t.  c.  Nr.  S& 

799.  Bin  Edlcr  hur  iibcrgibt  dcr  Kirchc  zu  Paderborn,  in  Gpf,'cnwart  dcs  Hcrzo!j;s  Benthnrd,  scin  Be- 

sitzthnm  in  BenDmihiis,  und  erbiilt  von  dem  Bischof  3S  SchiU.  l^en.  upd  Pelzwerk,  V.  M.  1.  c. 

.\r.  29. 

800.  Der  Riller  Anm  gibt  der  Kirche  zu  Paderbom,  zur  Memorie  «anes  Bruders  TAAifftnar  uml  mil 

Kin«illi;:Tin!:  si  incr  Niihtc  hta.  sciiio  ('.iitcr  in  Bctanun  und  Wuldciistidi ,  wr>riir  iliin  dcr  Bischof 
auf  Leben^cil  dic  Gulcr  Bofl'eiiii>uo  und  lleioniedesuu  zu  Lcbcn  jjibu  ^LX.WVli.,  Vl.j  Cf.  V.  M. 
I.  R  NY.  30. 

804.  Ein  i\->-\i'v  Mnnn,  Roiidech,   gibt  dcr  Kirchc  ■/.»  PuilnliDiii   cin  Gut  ZD  Othfliera,  wofilr  cr  «01 
Ptcrd,  Gcld,  Klcider  uiul  cinen  Srliild  nliiil!     V  M  1  i    .\i  31 

802.  (Ein  aiidcrcr  frcier  Miinn,  V.  M.)  gd»l  ilcm  ii.  Mniurerk  Gincr  zii  Aldnnthorpc ,  wolur  er  cm 

Pferd,  Geld,  Gelraide  v.  a.  m.  crMilt.  (LXXXVn.,  VIL)   Cf.  V.  M.  t.  c.  ».  3i. 

803.  Bidiln  'j.\\>i  «liT  Kli  i  hr  /II  r,iili'rh>n  ii  r'in  (»ul  zii  Burrhhii-iin:  —   Wirl!  .ms  Witllsmi^.in ,  cin  Got 

zu  UliiihcDii  —  IJcrimauu  aas  Ilulthusun  das  Haus  cinc!»  gewtst>en  Tada;  —  Amutung  zwci  £i- 
gcnhSripie  einer  Nonnc  in  Mcschede;  wofur  diesen^en  Gold.  Kleidcr  and  anderc  Gegei»tjinde 
crhaltcn.    Bci  I.X.\\V!1    Mi;    Cf.  V.  M.  I.  c.  p.  :i;io,,  Nr.  oG.,  o7.,  jS.,  59. 

804.  Dcr  Bitti  r  n  /f/t;  gilil  dcr  Kirciic  zn  PiuIiTlioin  l  in  Gut  in  d«'r  Miirk  .MiiTrssim .  nnd  crhiilt  von 

dciu  Bischuf  auf  eio  Jahr  deo  Zchcnlcn  von  1U  Pfliij^cn,  uod  lU  i<>u'ioi<  i)cn,,  in  Gc^cnwart  de» 
Abtes  Wino  xn  Helrawardeshauscn,  des  Propsles  Hotad,  der  Grafen  Amabmg,  ErfAo  a  A. 
V.  M.  I.  c.  p.  o32.  .\r.  33. 

80i>.  Der  Ritlcr  Brxaw  }»ibl  dcr  Kirchc  zu  Paderbom  scin  Bcsit/thum  in  dcr  Mark  .\nnnrolh,  und  erhiilt 
duTur  von  dem  Biscliof  nuf  Lcbenszcit  i  Pfliijic  zii  Lehcn.    LWXVU,,  VIU.)  a.  V.  M  1.  c.Nr.  31. 

806.  Bevo  crhSh,  fiir  cin  an  dic  Kirclic  zu  Padcrliom  iiber^cbcncs  Gut,  Von  dcra  Biscbof  o  Talcnto, 

nnd  spater  noch  durch  dcsseD  Boten  Thrvdbert  oin  Pfund  Denariea  V.  M.  L  c.  p.  533.,  Hr,  35. 
(Vgl.  LXXXVII.,  L\.) 

807.  ffola  gibt  der  Kirche  zu  Paderbom,  znr  Ifemorie  actnes  veratoribencn  Bruders  Gerhert,  nnd  setne* 

dumals  in  l';nli  rliorn  dii-  Wis.sen.schaftcn  studircndcn  Sohncs  Jtainohl,  dic  Bcsilzinnj^n  dcs 
dadidii  <i''ii}ert  an  den  Orten  .'\niinuhusun ,  Thuniillii,  Lan<j;al,  .Maresvclde  und  .Salmin<(hiisMn, 
wofur  dcr  Bischof  dcn  geuanntcn  Jtaiimld  mit  cincin  Ki};cnhi;rif;cn  bulcbol.    V.  M.  I.  c.  Nr.  3tj. 

808.  Bn  Edler  EeHM  und  aeht  Sohn  Mmkord  geben  der  Kirche  zu  Paderbom  ihr  Brlie  ui  Bartm, 

^r^vn  cinc  lcbcii.slang|klie  Rente  an  Getraide,  Schtachtvieh  u.  a.  m.  (LXXXVU.,  X.)   Cf.  Vila 
Meiiiw.  1.  c.  ^ir.  37. 

809.  Eift  Edhn*  Watberth  gibt  der  Kirche  zn  Fadeibora,  mh  Zustimmang  sciner  Eiiiini  Adatgart,  Giitcr 

zu  Bilisti.  wclchc  dcr  Bischor  cini  in  frcicn  Maniie  Wiso  iind  scincr  Bhcrrau,  dcr  Tuchtcr  des 
gcdachtcn  Walberth,  ncbst  andcm  Giiten,  gcgen  eine  jiihrliche  Rccoignition  von  i  Dco.,  so 
Lchen  gibt   V.  M.  1.  c  .\r.  37. 

810.  Etn  Edler  Wilkeim  schenkt  dcr  Knrdie  zb  Padcrbom,  znm  Gediiditnise  scwer  Xltcm,  ein  Gnt  zu  , 

I.iniirilishiiMiii.  iind  r-rliiiit  von  dem  Bi^chnf  cin  Prfiil,  2  TalcntB  nnd  4  Schitl.,  in  Gegenwart 
der  Grafcn  ido,  Sifrid  und  Amuitmfi.    V.  M.  L  c  .\r.  38. 

811.  Eio  Edler  Bidmrd  gibt  der  Kirche  au  Paderbom,  mi  seiner  und  seioer  Aliem  tfemorie,  seine  Be- 

aitzangeii  io  den  O&rfera  und  llarken  GledabiJd.  Uiridechessttn,  Hemaumhusuo,  Herisii,  Perran- 

ao* 


Digitlzed  by  Gopgle 


156 


husun,  Oullanhusun,  unil  dom  ganzon  Ostcriande,  wogegen  ihm  der  Bbcbof  auf  Leben^il  den 
Hof  Beuimm  ttberiiSBl.  (LXXXVII.,  XI.)  a  V.  M.  I.  &  Kr.  39. 
SI2.  EiD  Edler  Ijudulf  gibt  der  Kirchc  zu  Padcrbom,  niil  EinwilUgiiBg  ceines  Bnutcis  Wicker  imd  aet' 
ncr  Gnllinii  Snanehihi,  dns  Gut  WHmilhc,  worur  cr  von  dem  Bisflirjf  1")  Tal  Silhcrs  unJ 
20  Pfliige  in>  ttau  Wcfesiga  erhiiU.  Spiiter  gibt  ihm  dcr  Bischof,  dcr  ihn  zu  scincm  KitttT  an- 
{^enomnien,  30  Pflilge  io  dGiosclbeo  Gau  zn  Lehen,  um  dafOr  KricgKlicosCa  m  leisten.  V.  E 
1.  c  Nr  tn 

813.  Ein  Edlcr  UiUthard  gibl  dcr  Kircbc  zu  Padcrburn,  mit  Eiow-iiligUDg  sciner  GaUinn  Norktuil  und 

Rciner  Erbcn  Elfdng.  Bado  wid  Wiebald,  scb  E^Dudnnu  za  Broi^osco  im  Gau  ThiolioeDi,  und 

eriialt  dns  Gut  mit  4  Pnii^cn  zu  Sniith(>s.sun  auf  Lebcoszcit,  gcgeo  eioo  jiilirlielie  Helcognidan 

vnn  2  Dcn.,  zu  Lclion,    V  M  I  r  Nr  it 

814.  Hicmav  gibl  dcr  Kirche  zu  Pudcrhfirn  scin  Krhc  zu  Voikicreshusun ,  und  crhiilt  dafiir  aof  I.ei>cn»- 

xeit  dcD  Ort  Kiganbninnan  nnd  deo  Zchcnlen  zq  Doddanhuson,  nebat  andem  Geschenkcn. 
(L\XX\1I  ,  XII.)    Cf.  V,  M  I.  c.  Nr.  42. 

815.  Ein  un^t^nniintcr  rronimor  Maiui  gibt  der  Kirche  zu  Padcrborn ,  mit  Gcnohmigung  dcs  Grafco  Bemo, 

scin  Krhc  in  Silon,  und  crhall  dafilr  von  drm  Bischof,  in  Gcffcnwart  dcn  Grafcn  jlmufiifig,  eine 
]h)\c  in  Hcrislclli  auf  srinc  Lcbonszcit,  ncbsl  andcm  Geschcnkcn.  V.  M.  1.  c.  p.  534.,  Nr.  43. 
W6.  Erp  p\>\  itci  Kirche  zu  P.iilcrli.n  fi .  iiiit  Fin\vi!li;^ung  sciner  Ehefniu  Teftn  und  seincr  Mutlcr /sVwm, 
»cin  Krbc  in  Esikcs!>un,  und  crhall  dafur  von  dcm  Btschof ,  au^r  andem  Gcst-heokcn,  20  I^uge 
zo  Elicrcssnn  und  an  benachbarten  Ortoo,  in  Gegenwart  des  Grafen  Amvimg  o.  A.,  zu  Lehen. 
V  M.  I.  c.  Nr.  44. 

817.  Bernuard  ««iht  dcr  Kirche  zu  Paderhom  cin  Gut  zu  "Wiriesi  im  Gau  Auga  in  der  Grafscliaft  des 

Grafcn  Jienno,  und  ciiipningt  dariir  zii  Wardbergi  (Warburg}  von  deni  Bischof  verschiedcnc  Bc- 
aitxuuffen  und  Rcnten  auf  Lcbcnszcil.  (LXXXVIL,  XIII.)  Cf.  V.  M.  1.  c.  Nr.  4r>. 

818.  Innicn  ph\  (ior  Kin  tif  m  rnderhorn,  niit  Zu.stimnumg  iliiTr  Tnrhtrr  !Irn'siiit!i.  ilir  Krho  im  Dorfc 

und  in  der  Mark  A.sthem  und  Ecla,  wofur  ihneu  dcr  Bischof,  iii  (•cgcnwarl  des  Propstes //omu/, 

dca  Kapellans  ffeeeUn,  dea  Gmren  uml  Vogies  Amdmg,  o.  A.  gewiiue  Eudtiiuftc  ZQ  ibren  Un- 

terhall  anweiat  V.  M.  L  c.  Nr.  M. 
W9.  Randward  giht  der  Kirchc  zn  Paderbom  ein  Gnt  zn  Bikklhnscn.  nnd  erhsilt  von  dem  Bitthof  ein 

Pfcrd,  2  Ochscn  und  4  Scliill  Den.  (LXXXVii. ,  XiV.;    Cf.  V.  M.  I.  c.  iNr.  47. 
890.-  Die  Briidcr  Wira  und  Bimuea  goben  dor  Kirche  xo  PBderlMMii  dne  Hovo  zn  Stedari,  •wniur  na 

2  Pfcrde,  '22  Sclii!!  Dcn.  \i  .)  erti.ilrrn.    V.  M.  V  c.  Nr.  48. 

821.  Ethilier  gibt  dcr  Kircbe  zu  Padcrboru  licui  Eigenlhum  in  Diesna,  und  crhiiit  doTur  vou  dcm  Biscbof, 

zn  Ec«-ardinchttsun,  Gdd  u.  a,  (LXXXVIi.,  XV.)  Cf.  V.  M.  L  e.  Nr.  40. 

822.  Tidier  gilit  dcr  Kirciie  zu  Paderliom,  zu  seinem  und  seiner  Aitcrn  Gcdachtniss,  scui  Bigenlhnm  zn 

Bulihem  im  Gau  Soralvelde.  wnnir  cr  von  dem  Bischof,  in  Gri;f  invart  des  Propsles  /Fo<:ofi, 
der  Grafcu  Ainuhing  uud  Thiednr^i.  mil  Zebcnteu  zu  Bulihem  und  Vurme.s.sun  auf  seinc  Leben^ 
zeit  belehnl  whid.  V.  M.  L  c.  Nr.  50. 

823.  Die  Bnnli  r  f.iwh  ic  und  Becihn  geben  der  Kirdic  /u  Pnrh-rhorn  ihr  Eigenthom  m  fialogoyrcaD, 

fiir  4  Ffund  Den.  fLXXXVII.  ,\XV1.)    Cf  V.  M.  1.  c.  Nr.  51. 

824.  JiWi  giht  dcr  Kirche  zu  Paderliorn,  mil  Einwilligung  seiner  Mutter  WMurga,  seioe  Gtiter  zu  Blli- 

velde,  milur  ihm  dcr  Bisciiof  i(>bensliingiichcn  rntcrhait  in  scineln  Muodihurdio,  sciner  Multcr 
ai)cr  eiiie  nnschniichc  Rcnle  von  Gclraide.  Kiichenbcdiirfiugaen  U.  a.  m.  in  Gegeowart  der  Gra- 
feu  Amulmg,  Ekkika  u.  A.  zuKigt.   V.  M.  L  c.  Nr.  52. 

825.  Jtotfu//  giht  der  Kirche  zu  Paderbom,  mit  Einwiniguog  aeioes  Erben,  KMredii,  tmeo  Eigenhdrigen 

iiiit  einer  Hove  sn  Weni  im  Gau  Abnni^  nnd  d«r  Gnfitdiaft  JSiftfibf,  waifiir  der  Biscbof  der 


Digitized  by  Google 


itti. 


Concubine  des  gedachton  Radulf,  NameM  Athoheh,  eine  jiihrlichc  Rcntc  voo  5  Scbiil  Dcn. 
versprichl,   V.  M.  I.  c.  Nr.  53. 

826.  Ar/Awnunf  gibt  d«r  Kirefae  zo  Paderboni  GQtar  in  der  Ifark  CalriLi,  woAir  der  Bi.schor  ihm  uiiii 

.«icinoni  Sohne  auf  l>oidor  LebcnsseH  eine  Hove  ra  Overan-Baei^^  anweist.  (LXXXML,  X>ll.) 
Cf.  V.  M.  l  c  p.  o^i.,  Nr,  54. 

827.  Bafhmnar  gibt  dcr  Kirche  za  Paderbom,  nut  Einw3)i|tnni;  aeiner  Malter  Bexmtn,  aeih  Eigenlbum 

zii  i-^po&^iun  im  Gau  Lachiii  in  dor  Grnfschart  Ilerimaiin>t ,  «.'ogen  eine  lebendiiD^ichc  Roiito  von 
3  Tal. ,  wclt  lu  n  dor  Itiscliof,  in  Gegoiiwart  dor  Grafon  L'do .  fferimttHn,  BetMO  vod  Sfrid,  ooch 
\erschip(iene  andorc  Gcschenlsc  tiinzufiigt.   V.  M.  L  c  Nr.  o6. 
826.  Adafward  za  Hcditi,'itumoU  zu  HeingabaBuii,  and  Amfw,  Mbenfcen  dem  BiBdiof  voa  Fadcrbom 
ihro  ('.iitor  zu  ImaiedeBhoaan,  mter  der  JBe^anbigang  des  Grafen  BmauuM  u.  v.  A.  V. 
l  c.  .\'r.  GO. 

829.  Wiebrand  g|bt  dor  Kirdie  za  Paderbocn,  mit  Einwillii^iinji;  soiner  Gattimi  Tetla,  zar  Bllatmng  aefaier 

Siindcn,  am  i.  (IL  Non.)  Novombor,  cin  Gut  zu  llonimicanhu.sun ,  gege»  tebenalitnglicho  Cbcr- 

la^^unij  von  I"  Pnii^on,  und  aiHlcrc  (n".<Iicnko    Y.  M  I.  r.  Nr  (i!. 

830.  Godeacak  gibt  der  Kirchc  zu  Padorborn  7  Hovon  zu  ilonuiiodossiin ,  und  crhait  dafur  Geiii  und 

andcrc  GegmstSnde,  in  Gcgcnwart  dcr  Grafen  Tkiedrith,  Ekk&a  a.  A.  za  Nibem  am  Abend 
Gcrtnidis  (!G.  M  u/     V  M  I  r  \r.  62. 

831.  Aetheiffrd  gil)t  dor  Kirclio  zu  Pudcrboru  ciiie  Ilove  in  der  Marit  Listnngan.  gcgen  eine  Geldvorgti- 

lung.   (LX.WVIL,  XVIII.)   Cf.  V.  M.  I.  c.  Nr.  63. 

832.  ilnw»  von  Corvoy  schcnkt  der  Kirchc  zu  ]*aderbom,  niil  EinwiUigung  sdoes  Sobnea  TVlftaJtf,  CiRen 

Ackor  aiu  ostlli  Itcn  ITcr  Jcr  Wcmt  hci  Huxori.    V.  .M.  I.  r  Nr  tili. 

833.  Wulfheri  vcrlkauil  doin  Uiscliot  von  Padcrbura  \o  Acker  zu  \Vuiihcre5husua.  (LXXXVU.,  XIX.)  Cf. 

V.  M.  L  c.  Nr.  6«. 

834.  ThiadM  phi  dor  Kirchc  zu  Padcrbom,  inil  EinN\  illii^iiri:;  si.uner  Ehcfraa  Bedmoda  und  scines  Soh- 

nes  Albnlunrd,  oinoii  Hof  und  48  .Ackor  7u  Wicltcrnoshusun ;  —  ein  Mann  7«  Halogokircuii 
eiDcn  llof  urnl  20  Ackcri  bcido  fur  Geid-  und  andcro  Ent^ichiidigung.  V.  M.  1.  c  p.  536., 
Nr.  07.,  68. 

835.  Alnfhuj  ^.'ibt,  mit  EinwI!Iii:itnu  scinos  Sohnos  Liudulf,  soin  l-rlir»  in  der  Mark  Ilodanliiisnn  an  die 

Kirche  zu  Padcrborn,  woftir  dcr  Biwhof  bcidcn  auf  ilirc  Lcbciujzeit  taglicbca  Uatcrbalt  uiid 
andereit  Einkommcn  anwcist.  V.  M.  L  c.  Nr.  69. 

836.  Ihu^tnr ,  dor  Bmdor  dos  Ilerzoga  Bemhard,  welchcr  wegon  soincr,  pogen  da.s  Kloster  Herivord 

veriiblcn  Gc\valtlh;itiL:kciicn,  von  eiiior  Syiiodo  zti  30  Tal  Dcn  {lcld^^lrafc  \crurthoilt  war,  pbt, 
in  Eriiuuigelung  dos  (Toidos,  dcm  fiischof  Meinwerk  scin  Gut  zu  Hriininclhorpc.  (LXXXVIL,  .\X.) 
Gf.  T.  M.  L  c.  Nr.  70.  —  tlber  dioaon  Ihialmar  vgl.  Annal.  Sax.  L  e.  p.  661. 

837.  Aethelbern,  Kciliu  ur.d  Ilrrivnrd  von  Scerve  cru'cbcn  sicli  mil  allctn  ihrcni  Vcrmiiycn  dcr  Kin  lic 

zu  Padcrboru,  um  dcr  Vcrfolguog  wegcn  einos  an  einem  Eigonhorigcn  dcs  Klostcni  Hcri^i  vcr- 
ttbicn  tmvorsalzlidien  Todsdriages  za  entgchcn,  woraaf  der  Uschof  dom  Kloster  8  Pfand  bc- 
zahlt.   V.  M  I  c.  Nr.  71. 

838.  £ri''f  dcr  Kirohe  zu  Paderbom,  zur  Bti's<--e  eines  gogen  dicsclbc  beganp^cnen  Vcrpehons. 
uiit  Eiiiwiliigung  scincr  Khefrau  Emitiia  und  seincr  Erbcn,  bcino  Gutcr  zu  Vilisi,  Vespcrdua  und 
Hodingahttcan.  V.  H.  I.  C;  Nr.  72. 

839.  Der  vorsloibcne  Bischof  Hetharius  halte  eincm  <j;ewLs.scn  Isira  oine  IIovo  zu  I..ohen  gegobon ,  wclchc 

nach  dessen  Toilo  im  Bcsitz  seinos  Sohnes  Eceiin  bheb ;  dieser  hatto  ekHi  dorch  ein  Vcrbrcchcn. 
wcshnlb  er  dic  Fiucht  crgrilT,  dcs  lyChena  verlustig  gcuiachl;  Bischof  Meinwerk  fordcrtc  daiicr 
dio  Hove  vob  £00^11«  Bcben,  welcbe  diesdbe  imrecblniiidsig  inne  behallen  hatten»  air6ck,  giab 


Digitized  by  Google 


158 


ihnen  jeiloch,  als  hin  sich,  nach  langer  Wei($erung.  dazu  vcrstandeo,  eiu^e  VerguUing,  ia  Gc- 
gniwart  dcs  Gnifeo  Anudung  n.  A.  V.  M.  I.  c  Nr.  73. 
810.  Ibo  iind  S4'iiie  Ehefrau  ompfan^en ,  (iir  ein  dcr  Kirchc  zu  Pnderbom  uheHasscnes  Giit,  von  dem 
Bi.schuf,  nacb  Maria  UiiomeUahn,  2  )-'amilien,  nebsl  Vidi,  Gcld,  Klcidiuigs»tucken  u.  a.  m. 
V.  M  I.  c.  Nr.  75. 

841.  Reiuhtird  utid  .seine  Hlierrau  Rirmoda  wollten  der  Kirchc  zu  Paderhorn  die  Cbergabe  eines  Gote^ 
in  Si(Iii;in(liii>uii  vliciii^  niaclicii,  li«>>isen  sieh  ahiT  dureh  3  Pfund  Den.  uiid  einc  Familic  in 
buiavellun  fur  ihre  Anspriiche  ahlinden.    V.  M.  1.  c.  p.  5J7.,  Nr.  7G.    (^Vgl.  L.X\.\.V1I.,  XXL) 

8i2,  Eine  edle  Frau  td&ie  gibt  der  Kirche  ni  Paderbum,  init  Etnwinii^uni;  ihres  Sohncs  ^ddaeh,  eiB 
Gut  zu  Hssiki  und  Litilburi;,  wclthcs  ilir  i'in  Edler  Tliii-driich  vcnnachl  halte,  wofUr  ihr  tler 
Hlsehor  H  Tal.  ^ibt.  aiu-h  deni  •;cdachten  Thiedprirh  aiif  LcboQSZeil  Liulburg  ak  Lchen  einraaml 
uiid  einc  Jahrreulc  von  3  Tal,  zu^ichcrl.    V.  M.  L  c.  "St.  78. 

843.  Eine  edle  Frau  Yisuea  hatte  der  Kirche  xn  Paderbom,  mit  BiowiBiguni^  ibrer  ciiuigen  Tochler, 
rin  ('■tif  ru  Ilaliiufion  gi^srhenkl ,  wclclus  n;ifli  ihrcni  Tode  (Iiin  li  (initf/tnftf,  cinrn  Rifter  dcs 
Bischofj»  Meinaerk,  in  .\nspnieli  gcnoiumca  wurdc;  die  ubrigcn  Kttter  des  Bischofs  brachlcn 
aber  ta  Hcrisi.  am  Tagc  S.  Aj^thae,  einen  Verj^dch  ta  Siande,  worinn  GoMoU,  gegen  ge- 
wisse  von  dein  liuiclior  erbaliene  Gekl-  u.  a.  GeadieDke,  jeno  tbei^gabe  aafii  neoo  bestiil^ 
V,  M.  I  c  Nr.  7<». 

8i4.  tirie  .^latrone  tutltenm  ubcrjjibl  der  hirche  zu  Paderlwni,  «iurch  ihren  Vogt  Thietmar.  zu  ihrcni 
und  ihrer  Xltcm  Seclenheil,  einen  Hof  vn  Haldungan,  Mt  Effiiborge  und  zn  Neden  mit  aliem 

Ziibchdr;  dcr  Bischof  altcr  dbt  ilu"  dafur  ;inf  ihre  Lebenszcit  cinc  Rcnle  an  (icld,  Getraide, 
Kiichcubcduifuisscu ,  Schlachtvich  uiid  Getriinkon,  nebst  dem  Zchentcn  iu  Oitl-.Neiicri,  und  ihrer 
Tochter  Anna  den  Zehenten  tn  Overon-Beverunfiun.   Acl  in  VVirie.si,  III.  Kal.  Febr.    V.  M.  1.  c. 

p.  538.,  Nr.  K3. 

845.  Einc  cdlc  1'rau  Dudim  ^\h\,  nach  <li  iii  Toili^  ilircs  Khcninnncs,  ilir  Ei^enthuin  zu  nor.stcdi,  l.nn- 

waixlesihusun  uiid  Ebaiihusuii  niit  oltein  Zubehbr,  cinen  llof  und  30  Acker  ausgenommen .  ihreo 
Sdhnen  Huadric  und  Widulo;  diese  abor  Ubcrgeben  dic  gcdachten  Gntor.  zu  yirem  Seelenhca, 
dcr  Kirchc  zti  Paderborn,  In  Gegcnwart  dcs  Grafcti  Gcrbert  u.  A.   V.  M.  L  c.  Nr.  84. 

846.  Eine  cdle  Frau  Alduu  jjibt  dcr  Kirche  zu  Pad«'iborn  3  Iloven,  fiir  eine  GeMsnmme,  ^vclclic  (If»r 

Bischof,  am  Tagc  M;iri;i  Geburt,  ilir  durch  den  Priester  Ethelred  von  Gedulniun  eiidiaiidigcti 
ttHSt.  Y.  H.  L  c.  Nr.  85. 

847.  Eine  cdle  rnin  Crfppe  von  Ilalthorpe  j^ibt  dcr  Kircho  zu  Paderbom  flir  Erbc  in  Focsti.  fUrSSPfimd 

Ueo.  ,L\.\-\VU.,  .\X11.;   U.  V.  M.  1.  c.  iNr.  86. 

848.  Imta  fribt  der  Kircbe  zu  Padcrbom  cin  gewi»ies  Got.  mit  Eiii^illigiing  ihrer  Eiben  Lhdbrand. 

Ekkika.  BtttJta  tmd  Rttthwerk,  \\clchcn  dcr  Bi.srhof  dallir,  durch  die  Grafen  Amulum/  und  KriM, 
eine  Gpldsnmmc  ziistcllt.  —  Erike  ^ihl  di  r  Kiri  hc  tm  Pndcrboni  cin  Gnl  In  Iletnmcdessun; 
we&liaJh  der  Bisehof  dic  Frau  liecela  und  iliic  ioehter  in  Hcrivord,  in  Gegenwart  des  llerzugs 
Bemkard,  der  Grafen  Amulimg.  Bervhard.  EMdhe  u.  A.  m.,  fiir  Ihre  AMprtiche  an  dasaellie 
niit  4  Inzcn  Goldes  nblitidct.  —  Dcr  rian  Ihica  gibt  der  Biscbof,  wcgen  Embriki,  Gdmide- 
u  a.  Zchenlen.    V.  M.  L  c  .Nr.  87.,  88.,  80. 

849.  Mirihild  verkauft  dem  Bischof  Meinwerk,  dnrch  ibren  Vogt  and  Erbcn  Aeiea,  ihr  Erbe  m  Herin^. 

(lAXXVIL,  .\XIII.)    Cf.  V.  M  I.  0.  .\r.  90, 
860.  Enikr  iil)eri;il)t  der  Kirche  zu  Padeiborn,  durch  ihn^n  Vogt  Widilind .  cin  Gut  zu  Hardincthor|ie, 

\\elcbes  sie,  ocbiit  5  Pfliigcn,  gegou  eiuo  jiihrUchc  Rccognilion  von  eincm  Denar,  wiedcr  zu 

Lehen  erhiilt  V.  IL  1.  c.  Nr.  91. 
851.  Oda  verkauftdem Biwborjiiaittoerlk ibr Beafitlbun taSivtwdeaMn.  (LXXXVII..XX1V.}  a.V.H.  1. c. Nr. 


Digitized  by  Google, 


159 


852.  Die  Schweslcrn  Bosa,  Chrislina  und  Ebbica  geben,  am  Tage  der  heil,  Ahiion  und  Sonnos,  dcr 
Kirche  01  Paderixnni.  dnrcli  die  Hmid  de»  Henme9  Benhard.  ibr  Gul  zu  Thedl  u.  a.  «nd.  Or" 

tcn,  wofiir  sie  von  deni  Uischof  (leld  uiid  koslbares  Pelzwerk  rrhallen.  —  Odn  uyhi,  ani  Tustc 
Jncol)i,  flcr  Kirclir  7.11  Paderhom  Giiler  zu  Asopo,  woliir  der  fiis^i^hor  ihr  uod  ihren  S«hii»>n  iinf 
dt^ren  LehiTiszcit  ein  Haus  in  Paderborn  u.  a.  ut.  anweiiit.  (Beide  Tradilionen  ziisaniinou  lAX.WIl., 
XXV.)  Cr.  V.  U.  L  c.  p.  538..  Nr.  93.  tmd  p.  539..  Xp.  05.;  dle  Icutero  Tradltioa  mitdem  Tage 

In\i'iil   S.  Strphniii. 

Einc  Frau  Wetmikin  gibt  dein  Bisvhof  Meinwerk  Acker  uiid  eineu  Uof  iu  lliUmert.  (L\X.\VD.,  XXVI.) 
Cf.  V.  M.  l  c.  Nr.  94. 

851.  Alrerinis  von  Ran^iin  verk«afi  dem  Bwdiof  iAiRtMfifc  zwd  GUter  in  UlTlaD  uiid  RicwardeHun. 

V.  M  1  r.  Nr.  97. 

835.  fii^hof  Meintcerk  kaufl  von  Tiednrh  und  dessen  Ehefruu  (irppa  zu  Goiilar,  i  Familien  zu  i.anchel. 
(lAXXVlI.,  xxvn.)  a  V.  H.  l.  c.  NV.  9«. 

856.  Ein  rn-icr  .Manii,  Cimtn,  {»il)t  (lcni  \]\sr}wf  Meitiicerk  sein  IIolz  zii  .Vrr,  sfitilpin  Conenbudl  genannl, 

uud  ein  Aiidercr  dm  Miihiwasscr  zu  Heleaseui.    V.  M.  I.  c  |i.  511.,  cap.  'M. 

857.  Cifono,  ein  Ministerial  der  Kircbe  zu  Paderbom,  verpflichiet  sidh,  amiatt  des  Zehonten  ton  seincni 

Giite  xu  Adanuii,  zu  eincr  fosten  Gelraidcrente  in  die  Villiciitiun  Silikcnsolhe.  'LXX.WII.,  XXVlll.) 

838.  Diqnn  uibi  dein  Duiiikiipiiel  /ii  Paderbom  ein  Gut,  aus  welchom  er  «icb  gewine  Liefcnnigea  vor- 

'  behidi.   (IA.\XVII.,  .\XIX.) 

839.  Gm^mula  gibt  der  Kirche  tn  Paderborn  ihre  Bc9il«in{;en  im  Almengau,  ta  Brenkiun,  Uvlthi, 

Spiirca,  iind  i  Hovcn  zu  HiimbiTj;chusun  zu  ihrer  Memorie.  LXXXVII.,  X.\X.)  —  Die  drci 
lelzlen  .Xnchiichlen  kotinen  nur  mutbnuisslicb  in  die  Zeii  des  fiischofe  MeifMoerk  gosetst  werUeo, 
du  er  selbst  iiichl  darin  ijcnannt  wirtl. 
860-  fibchor  JUniittvrJk  erwirbl,  ausscr  dcn  oben  einzcln  verzeichneten.  noch  Giiler  xn  iknansie,  vou 
dcin  niacuMiis  ThiHhnrd ;  in  Ncd<'re,  von  VuUhtird :  m  Scctbek»',  von  Bandan  und  dcs.scii  Fi- 
geiihiirigeiti  Urumuaun;  in  Uollhuiien,  von  W  ntlbert  und  EiheUlag;  in  Etliclerdiachusuu  uiid 
Weni,  von  Tiostt;  in  AllMtheahem  und  UoiiiHhn,  von  ^ikika;  in  Rotbrachtesson,  von  Bmiea;  m 
Heintborpo,  von  Herhiier;  in  HodanbuSUO,  von  Uremleke;  in  KlllL!i's-.un .  liippanhasua  und  .Ncdcri. 
voii  <l(>r  Fiati  //>>;.  ia  Hullliuson  und  Emingarothc,  voo  JBiUiHi  in  lUcwardeanui,  von  Jiiiika; 
u.  a.  in.    Vilu  .Mciiiw.  1.  c.  p.  539,,  Nr.  99. 

(1015—1046.) 

861.  Unter  dcr  Rf^emng  de«  Abtes  DnAttnar  lu  Corvcy  wurdc  wahrschcinUch ,  in  Terbindung  mit  d^r 

(lurch  dieseii  .\bt  neu  •teordiiclen  Vcrwaltunji  dicses  Slifls,  aiich  das  crstc  Giilcrvcrzcicliniss 
dc.'<M'lbcn  aufm'slclll ;  wic  dcnn  die  ciiizi<;c  dalirlc  Nachricht  aiis  dicscm  Verzeichnisi»c  ans  Ifniht- 
tnarti  Zcil  hcn-idirl.  S.  Nr.  lOOi.  —  Dicscs,  nur  noch  in  einer  Abschrift  aws  dem  <5.  Jahr- 
homlert  crluiltene.  <!anz  ordnuiii;slose,  und  i'alicr  fiir  dio  Geschiclilc  iin  All;;cniciiion  wciiig 
tn  niirlilt.irc  Vi'i7i'ir!iiij>s ,  i-^t  \  FitH.-f .  tii  drtn  I*i'k;innti'n  rtnlcv  Tradiliuniiiii  rnrliciriisiiiin. 
nicht  mir  giniz  willkiiiiicli,  unlcr  ilein  erdichletcn  Schcin  chruiiulu^ischer  Gcnauigkeit,  geurdnet 
und  oingetbcilt,  sondern  aucb  im  CSnsHnni  nehr  verlalscbt  wordcn;  von  f17j7>mrf  abcr  iKcnau 
nach  der  altcstci»  vorbandcnen  archivalisc  In  n  .Vb.schrifl  herausgegeben.  S.  Ti  .uliiioiii^s  Curbe- 
ji-iiscs;  licniiis';  von  P.  \\l£;and.  Lpzs;.  ■1843.  dcsscii  Vurredc  zor  Gcschichlc  und  kritik  der 
Traditioiien  und  ihrer  Ilcrau^gabc  durth  Falke  zu  vei-gleichcn. 

40IC. 

862.  Jaauar.  .  Synode  in  Dorlmond.  —  Ad^.  die  Htttter  des  Biscbob  Meinweilc,  wej!pn  des  Mordes 

^ircs  Soluwa  TbiedrM  aiigdJagt,  erecheiul  Uar  vw  dem  iuutcr,  wo  der  Bi^dior  flcUMl  aiif  ibro 


Dlgitized  by  Google 


m 


101«. 


TudoaBlnife  aiilriij;!,  eiidlich  abcr  dio  Sache  dahin  vcrmittielt  wird,  daas  aie  einigc  ihrer  Giiter 
'  dciu  Kaiscr  (Iberlasspn  muss.    (VkI.  dic  folg.  Urk.)   Vita  Mcinw  l.  c.  p.  510 

863.  „     10.    KaL^cr  Hehmrh  H  sclienkt  dor  Kirche  zu  Paderbom  dic  Giilor,  wclchc  Bischof  .Vfm- 

ticerk,  vou  seincn  vaterlichen  Erl)gutcm,  vonnals  seiner  Mutter  Adaia  iiberlassen,  dicsc  abcr. 
durcb  ihren  Geniah]  BakkniA,  dem  Kaiser  tbei^ben  hat;  oehmlicb  hDinidediusnn,  Wahnonthcm. 
Ifovarlon,  HiikiihcTii.  u  a.  m.  Acl.  Drodmannia,  IV.  Id.  Jan.  KMG,  a.  R.  XIV.  Imp  II.  Schatco 
A.  P.  I.  p.  280.   Falkc  C.  Tr.  Corb.  p.  453.    V}il.  Wcdekind  .Noten  I.  S.  27*.  tL.\.\.\VlIl.) 

864.  „     „  Derselbe  sdienkl  dcr  Kirclic  zu  Padcrbom  dcn  Hor  Moronga  im  Gan  Morongano,  in  der 

Grafscban  Benno's,  wclcben  EnKbisebof  Unoumn  von  Brcmcn  vorhcr  dcin  Kaiser  ubcrlasscn. 

Dat.  ul  pracc.    Schiitcn  !  c.    Ati^/iip;  b.  Lappcnber^  llanib.  I  rkundcnh.  I  S.  05.  (IX\.\IX.) 
Ht)'.}.      „     14.   Dertielbc  silicnkt  dcr  Kirche  zu  Paderboru  dcn  von  dcm  Erzbiscliof  Vnwan  ihm  iiber- 

f^benen  Hof  BemeshQsen  hn  Gau  Ltoga  m  der  Grabchaft  CWt.   AcL  DrodnHuimae  XK.  Kal. 

Febr.  tOIO.  a  R.  XIV.  hnp.  II.  SchatcD  1.  c.  p.  287.  LappenbcTg  a.  a.  0.  S.  68.  VgL  W«- 

dekind  Xoten  I.  S.  271.  ;XC.) 
866.     „      „    Derselbo  crncucrt  dcr  Kirchc  zu  Padcrbom  dio  Schcnkung  dcr  GroIscbaA  dea  verslor- 

bcncn  Gnifcn  /Miold.  Dat  XIV.  Kal.  Febr.  4016.  a.  R.  XIV.  Inp.  IL  Biaber  ungadnickt;  nur 

angefiihrl  Vita  Wcinw.  I  c.  p.  5il  .  r;ip  XCl ' 

887.     n     .  .   Graf  iiatderich  gibl  uocb  auf  dcm  Convcntc  zu  Dorlraund,  mit  Einwilligung  scincr  Go- 

mablinn  Mtia,  in  Gcgcnwart  des  Kaiaers  BmriA,  dcr  Erzbiachdfe  Meh^z  von  Trier  und  Bt- 

rihert  von  Giiln,  dcr  Bischofe  Alltalbald  von  rtrecht,  Tliiederirh  von  Minii^ardevord,  Thialmar 

von  Osuabrilck  und  Arnold  von  Ilnlbersladl .  des  Ilerro^  Bcnihnril .  der  Gnifcn  IJudolf,  Thif- 

derich,  M  ichmam,  u.  A.  m.,  dcni  Bi^cho/  Meinwerh-  cin  Gul  zu  iliiumcrvcldun  in  dcr  Gra/schaA 

tVe'«,  wclchcs  dcs  Biscbofe  Vogt  Berimam  fiir  die  Kirdie  ztt  Paderbora  in  Bmplhng  ninunL 

Viia  Mcinw.  1.  c.  cap  36. 

H08.  Fcbruar  15.  (lu  capitc  Jcjunii.j  Biscbof  Meinwerk  wcihl  di«  vun  ilun  xur  Ehre  des  beil.  Bencdictos 
cibauie  Kapdle,  und  fichcnkt  dazn  cin  Haus  zn  Nord-Bnrgnon  mit  dem  Zdienten.  An  demsd- 
bcn  Tagp  vorldht  er  dncn  grosscn  Ablass,  wciht  cincn  der  init|i;ebrachten  Monchc,  .Namcns 
Stifehard .  zui!i  Abl.  iin<l  dcn  Grund  zum  Klostcrjicbaudc.  Viia  Meinw.  1.  c.  p.  539..  c;ip  :J3. 
wo  auch  dcr  Inifang  dcs  iieuen  Kloblers  (aachinal«.  Abdioghof  geoauut)  geoau  bcschricben 
wird. 

860.  Miir/.  21.  Einc  cdle  Fr.m  Coilniini  Iiallc  dcr  Kiirhc  zu  Padcrboni  il;is  Ciii  Oitliintliorp  im  Cau 
lilitbi  uud  der  Gra£>chaft  des  llcraogs  Hernfiard  gcschcnkt.  Den  crmangclndcn  Conscns  ihres 
Sohncs  Boda  crhiclt  dcr  Bisehor  Meinweik,  pe^cn  cine  Vergiitung  von  7  Talenlen  himI  ciniT 
Crusinc*),  auf  ciiicm  Placilo  zu  .Miiliiiluiscn ,  XII.  Kal.  April.,  in  Gcgcnw arl  der  Grafen  Sifrid, 
Ai!uif'infj ,  Ekliiko,  Tliiedrirh ,  Taukmar ,  ciiics  aiulcm  Ekh'!:  ".  Tinuina ,  l.iuilutf,  Hamuko,  Wizu. 
ilcs  Prop.>tes  Eizo,  dcs  Schcnken  Qeza,  de»  Vogtc«  Tamma  \on  liiklcshcim  u.  A.  m.  Yila 
McHiw.  I.  c.  p.  537.,  Nr.  81.  Spilckcr  Bcitr.  IL  Urk.  S.*  8.,  wo  «um  Theil  andere  Zeugcn  gc- 
lutnnt  siiid,  dnruiil(>r  ein  Gi  af  Volcward.  —  DasJahr  ist  zwar  nicht  anpcgcbcn,  mit  Wahrschcui- 
liciikcii  abcr  aus  deni  Umstaiide  zu  scblieasen,  dass,  nach  der  folg.  LrL,  4016  ein  Couveni  ia 
Miihlhauscn  stall  fand. 

870.    ,.     .  .   Kaiscr  Ueinrich  II.  besfiitigt  dcm  Klostcr  zu  Nordhaascn  die  von  scber  Ahnfrau.  der 

Kiinidnn  Mnlhihh' ,  gcschchcnc  Schpiikun<.;  des  Hofcs  rjiinicn  im  Gau  Weslfalcn  in  dcr  Grafschnft 
Ueimanns.   Acl  Mulnbuscu,  o.  1U1(>.  it  XM.  iwp.  IV.    Kmdliogcr  M.  B.  3.  B.  1.  Abth.  Lrk. 


*)  CriMiM  Udeutet  •iacn  VtbmtMA    VHa  M«iav.  mM  dafiir:  pcDM  boou. 


Digitized  by  Google 


I 


Itlf  —  IDIT. 


1 


461 


S.  3.  —  Obgleich  die  Angabe  dcs  Tages  feblt,  so  ist  die  Urkunde  docb  io  diese  Zciifolge  zu 
aeiseo,  weil  «iob  ai»  der  vorherg.  Notiz  die  Zeit  des  Conventes  m  MdliUuMueii  ergibt 

874.  Mttl°z  26.  Dcrscnic  crmnicrt,  nuf  Vrrwciidiinf;  scincr  Gcm;ililiiin  R'unigini<Ir  iini.l  ilcs  l^i.schofs  T?ieo- 
derich  zu  Mludcn,  dcm  Kloislcr  Kcminata  den  kaiserlichcn  Schutz  und  dic  Bcstatigung  sciner 
Besitzungen  und  Privilegien.  AcL  Goahr.  VII.  Kal.  April.  1016,  a.  R.  XV.  fanp.  IV.  Scbaten  A. 
P.  I.  p.  290.,  zum  Jahre  1017. 

872.  April  1     0>tcrfc-<l,  wclthcs  der  Kaiscr  zu  Pjdcrbom  foicrt.    .\nnal  Qncdl.  1.  c  p.  81. 

87 J.  Adeia,  dio  MuUcr  dcs  Bischofs  JUeimverk,  wili ,  uiu  sicb  an  dicsem  ihrcm  Sohne  zu  rachen,  10  Ho- 
ven  am  Berge  Lare  bei  Heimmeberg  am  Niederriieb  (m  iaiiDriori  terra)  der  Kirdie  zu  Blten 
zuwcndcn,  dcr  Bischof,  auf  dic  Nachrichl  hicrvon,  bcgibt  sich  sclbst  in  jcne  Gcgcnden  (ia 
partos  lcrrae  infcr.)  und  nimml  scinc  Multcr  bci  dcm  Wasscr  Emme  am  Bcrgc  Lare  gcfangfn, 
sclzt  sic  jfdoch ,  nach  crnslcn  Ermahnungcn ,  wieder  in  Freiheit ,  und  bcslaligt  jene  Schcnkung, 
um  i{t>m  hcil.  Yitus  (domPalron  von  Elten)  nich(«  zu  cntzichen.   Vila  Mciuw.  I.  c  p.  541.,  cap.  37. 

874.  Scptcnil)!  r  I')    Bisdiiif  Meinnerk  vcrglcicht  sich  mit  Gfnlf/iolil  nml  dcsscn  'P.ht  fTnn  L4u(rud,  wp^'cn 

cinc^  langc  Zcit  strcitig  gewesenen  Gutes,  zu  Witbem  XVll.  Kal.  Uctobr.,  ia  Gegenwarl  dcr 
Grafen  AnuAMg^  Geriirt  uad  modrie.  VHa  Memw.  Lc.pi.  B37.,  Nr.  77.  IHe  Siiclie  adieiBt 
'm  diese  ZekfiDlge  «i  gehSreii,  da  MwHumk  vemniUieh  aof  Miner  Httckrdn  vom  MedmliGm 
iiach  Wiiton  kam. 

875.  Nach  Meinicerkii  Hiickrciso  setzt  Adela  glcichwobl  ibr  fcindscliges  Belragen  gegcn  iiin  fort,  indem 

sie,  za  seinem  Nachtbene,  das  Dorf  Relom&  ao  wie  die  Kbehe  nnd  das  Doirf  w  Wie  dem  Er- 

bisf  hf)f  llfribert  von  Coln  fiir  das  Klostcr  Hculz  vcrkauft,  und  das  Emporium  zu  Rcsso  der 
Domkirchc  zu  Colo  scbonkt,  welcbcs  Meinwerk  ohne  Wklerspracb  gcschelum  lasst  VitaMeinw. 
L  c.  p.  641.,  cap.  39. 

876.  Oktobcr  6.    Giaf  Wtvhnumn  —  dcr  mil  ftcinem  Schwagcr  Balderich  lange  in  grosscn  Strciligkciten 

lebtc,  zu  wclchcn  letztcrcr  bcsondci'8  durch  srmc  Goniahltnn  Aflela  anjicrcizt  wnnlc  (s.  Alporl 
lib.  11  cap.  1  — I1.J  L  c.  p.  709.  sq.),  —  wiid,  nach  wicdcrhergesteiliem  Fricden  und  eiiicm 
bei  BtMeridt  gemachton  Beaudie,  anf  Anatinen  der  Aida,  verriltheriMh  ermordei  Alperk 

1.  c.  p.  715. 

877.  Auf  die  Nachricht  von  der  an  Wickmann  begangcnen  Mordlhat,  eilt  zucrst  der  Bischof  Thiederich 

von  Mimigardcvord  herboi,  geleitet  die  Leiche  setnes  Freundes  nach  Frethen  und  sorgt  fur 
deren  chrcnvollo  BcstaUiing.  Hierauf  hliagk  dersclbc,  um  Wichmanns  Tod  zu  riichcn,  eine 
starkc  bewaffucte  Stliaar  znsammf^n.  womit  er  Baldmi-hs  Burg  Upplan  bclagcrt.  Zu  ihm  stosst 
Herzog  Bemhard,  als  Vormund  iibcr  Widananns  hinlerlassenen  Sohui  eodbcb  nabet  auch  der 
Kaiser,  aos  Burgund,  au  SolHlfe  heran;  ERhisdiof  Beribert  von  C0b  aber,  dessen  Dienstmann 
BaUerich  war,  erlangt  von  dcm  KaiM>r  die  Zusichcrung  des  Bcsitzcs  dcr  bclagcrtcn  Burg.  Dicse 
wird  indcsscn,  nach  dcm  Abzugo  dcs  kaiscrlichcn  Heercs,  ganzlicb  zerstort;  Adela  cntkommt 
jcdoch  mit  allcm,  was  sie  bei  sich  hattc.  Thictmar.  I.  c.  p.  851.  cap.  33.,  34.  Annal.  Sax.  1. 
c  p.  674.  —  Der  Kaiser  bcsUiiigt  dcn  llerzog  BenAard  als  Vormnnd  des  jungen  Wichmann 
und  iibertriigt  ihm  die  Verwahnng  alier  von  demen  Vaier  hinlerlassenen  Gtiter.  AlpwL  L  e.  p.  717. 

'  4047. 

878.  Januar  6.   Convcnt  zu  Allstidt,  wo  der  Kaiscr  unter  andcm  eincn  langwierigen  Slrcit  zwlschcn 

dcin  Biscliof  Tliiftlfrirh  von  Mimie;ardcvord  und  dem  Grnfi»n  J/ermann,  dem  Sohne  dcr  Ger- 
berge  ^vgi.  .\r.  t}97.j  —  dic  im  vergangenen  Jahre,  wcgeu  ciner  gcringTugigen  Sacbc  (do  inani 
re.  Thiotm.),  emander  bdcriQgl  iumI  ibre  Besilainigen  vwwiatet  haiian  —  bis  auf  Midiaelia 
■ipiu  Uit  Wcilftl.  31 


Digitized  by  Google 


iilt  — ttis. 

(111.  KaL  Octobr.)  beilcgt.  ThioUnar.  1.  c.  p.  852..  cap.  34.,  35.  und  wiederholl  p.  869.  Annal. 
Saxo  L  e.  p.  674. 

879.  Jttnius  10.    Kaisrr  Tlpinrirh  //.  schonkl  dor  Kirr!io  7a\  Piflf rliorn  Giitcr  an  dcn  Orten  l)ulmin<'. 

NioDhcm,  Situnnc,  llaluslroo.  &ertlialo$tron ,  Lchenibeke,  Horlon.  Elvepo  und  RicoldiochusoD. 
mU  Vorb«hall  der  Briiderscbaft  der  Kirche  zn  P«derboni  «nd  eines  Prabende-Anlbeii»  gteich 
eiiieni  der  Briidcr,  Tiir  sich  utid  scinc  Gcmahlinn.  AcL  PiBtherfaniiinaii  IV.  Id.  Jun.  4017,  a. 
R.  XVI.  Imp.  IV.    Schal.m  .\  P  I  p  201     XCIl  \ 

880.  Julius.  .   Grosse  Versanimlung  in  Licz^;o,  hci  wcichcr  nntcr  amlfrn  dic  Hiwhofe  Thiedinch  von 

Hinaixiirdflvord,  Thuderitk  von  Mindcn  und  Memvmk  von  Pftderbom  eracheinen.  Vila  Heiaw. 
L  c.  p       ,  (  ai).  l? 

884.  n  40.  Kaiser  Ueiiu-ich  U.  scbenkt  zu  dcr  ncucn.  vom  tiii^cbof  JUdntverk  an  dcr  wcstlichen  Seite 
der  Sladt  Padeil^ora  erbaolcn  Kirche  (dem  Kl.  Abdinghof)  das  von  etnem  gewissen  RtuKtMus 
ihn  erblich  (ibcryebene  Gut  zu  Ncdorc  ini  saclisiwhm  Ilc-scn - fiau  und  dor  GrafsLliafi  Heri- 
matms.  Aci.  Lici/^o  VI  I<I  Jul  t()l7.  a  R.  XVL  Imp.  IV.  Schaten  A.  P.  L  p.  291  faike  C. 
Tr.  Corb.  p.  67.  U.  Vila  Mcinw.  I,  c. 

885.  „  44.  Derselbe  inoorporirt  dem  Bistliimi  Paderbom,  aadi  dem  Rathe  mdirerer  Flfrslen,  die 
Abtri  !i<  Imwartlcshuson.  Act.  I.iotzgo  V.  Id.  JiiL  4047,  a.  H  XVL  Inp.  IV.  Scbaien  A.  P.  I. 
p.  292.  a.  Vita  Mciow.  L  c  (XQIL) 

1018. 

883.  Kaiscr  Heinrich  II.  bekricgt  die  FMesen,  welche  die  HaodclaMrasieB  bemmu»  nad  nnaieher  mach- 

ten.   Alperk  I.  c.  p.  719. 

881.  Jannar  90.  Bisdior  Meimoeric  weiht  ni  Padeiboni  dra  Kepcno  dee  heil.  Alexhis  ein.  —  Er  haite, 

in  Folf;o  seines  in  Italicn  golhanon  Goliihdos,  zuorst  boschlusson ,  ein  Klostor  dcs  hcil.  Alcxius 
7U  Stilithc  zu  crbaucn,  woffon  dcr  Unsichcrlioil  dicsi^s  Ortcs  abor  soinon  Ktilschluss  dahin  ab- 
gcandcrt,  dass  cr  dic&cm  llciligcn  cino  rigcnc  Kapcllc  boi  dcm  ncuoii  klostcr  ^Abdinghof;  zu 
Paderbom  erbaute,  aie  diescm  einverleible  und  durch  em  besoaderes  Asylreehl  aasMnchnete. 
Vila  Mcinw.  1.  c.  p.  cap.  48. 
885.  Febmar  49.  (Tempore  Quadrageamali.)  Provinzial-Synode  zu  Goslar,  unter  dcm  Yonutze  dcs 
Kaisers.  welcher  nnter  anderu  auch  Bisehor  Meinwnk  von  Paderbom  beiwohnt.  Vita  Meinw. 
•  1.  c.  p.  547.  —  Wahrscheinlich  ist  diese  Spode  dicsclbc,  an  welchcr  auch  dic  Bischofe  Ttieo- 
derich  von  Mindea  nod  lAeodmeA  vdo  Mimigardeviird  Theil  oahmen.  Heioeccii  AntiquiL 
Goslar.  p.  30. 

880.  IKe  Wiuwe  Fndtrwn  gibt  xn  ihrem  mid  ihres  Sohnee  WiMiin  Seelenheil.  dnrch  ihren  Vogt  TVo/- 

niar,  die  Hbfe  Ncdcri,  Assibcrg  und  Hnldtigiin,  mit  rlor  Kirclio  tmd  andcrcm  Zubehor,  an  die 
Kirchc  zu  Padcrborn,  wofur  der  Biscbof  Meinwerk  ibr  auf  Lcbenszcit  dic  Ilofe  Ilaldugun  und 
Ilcrislelli  mii  gcwisiscn  Priislationen  SberlSsst  A.  4018,  lletnw.  epi.sc.  IX.  Viia  Meinw.  1.  c.  p. 
537,  Nr.  82.  —  Da  Bischor  Meimccrk  itu  Marz  I0l8  .schon  soin  zchntes  Episcopatjahr  antral, 
so  muss  dicse  Schcnkung,  7ti  Folgc  iIit  atisdriicUicheii  firwtthiumg  des  neunten  Ep.  J.,  in  einen 
der  beideu  ersten  Mooale  dicscs  Jahrcs  gchoren. 
887.  IBn  16.  Grosse  Synode  «i  Nimwi^a  Thielmar.  Le.pi.  863.  —  BMtrith,  der,  ans  seineii 
Besilaiingop  vertriebcn,  sich  soithcr  bci  dcm  ErzbLschof  von  Cbln  aiif{»ohallcn  hattc,  wird,  wojjon 
dcs  Mordcs  dc^  Grafen  Wichmann,  hicr  vor  dcm  Kaiscr  ant^cklnu^t,  und  bci  dom  Vcrsuche 
seber  Verdicidigung,  nur  durch  dcs  Kai^crs  Einschrciton  vor  cincm  gcwaltsaroen  Todo  geschiilzt 
und  wieder  nach  Ctiln  geschiclcL  —  Drei  Jahre  spatcr  (1024)  starb  er  ra  HeagibaGh  uml  worde 
lu  SeOidi  begnben.  Alperi  L  «.  p.  718.  aitt  wdehem  d«r  VerC  der  ViUi  Heinw.  cap.  iO,  wo 


Digitized  by  Google 


«•18  — t0l9. 


454 


die  Sacbe  ctwas  aiulcrs  erzablt  wird»  zu  buriciitigen  ist.  —  Seiao  Getnaliliim  Adela  war,  wio 
es  scheint,  noch  vor  ilnn  gMlorlMn.  Biscbor  Mnntpa^  vmd  dMsen  Schwester  (heilten  sidi  in 

iiire  hinl(>rlnss(>non  Gillor:  jcnor  brachte  M>inen  Anthoil  an  das  Klostr>r  Ahdin^hof.  lctztere  aber 
i\f  \\  il)iii;('r>  iiii  KIrL<;t('r  VMm  Vila  Mcinw.  I.  c  p.  542.  —  Balderirh  umt  Adctn  erscheinen 
ul)rigens  vor  iiirem  To<le  noch  einmal  bei  iler  Kinweiliung  des  Kluslers  zu  Deutz.  Vgl.  'Sr.  896. 

888.  Nach  der  vorg.  Synode  feierle  Kaber  Bmnrif^  //.  noch  den  Fatattoimiag  (30.  Miirz)  und  das  Oster- 

fest  (6.  April  7.n  .Nimwegen,  wohin  ihni  Hi^i  tior  Meinwerk,  iiacli  dcm  von  ihm  noch  in  Pftder^ 
bom  gefciorten  Osterreste,  niichfolgt.    Thictroar.  l.  c.  p.  803.  Yita  Meinw.  I.  c.  p.  547. 

889.  April  13.   Kaiser  Heiurirfi  II.  st  henkt  das  von  einer  gewissen  Wi/fa  ihm  Ubergel)cne  Gul  zu  Sibur- 

gohittun  im  Gau  Ileminerveldun  und  der  Grafschaft  Udos.  aii  dic  Kirchc  zu  Paderbom.  Acl. 
Noviomafio  Id.  Apr.  1018,  a.  R  \W.  hny  V  Srhatci.  A  P  I  p  294.  Falke  C.  Tr.  Corb. 
p.  581.  ^XCIV.;  —  Den  Ort  i>iburgohu«un  giauht  Wcnck  li  L  G.  U-  S.  370.  in  Sieberbaui>en, 
Wedekind  Nolen  D.  S.  442.  in  dera  ^boi^,  aof  demm  Steile  spiiter  Karbhafen  gebaut  wurde. 


890.  Decemhcr  2.5.  AVcihnachtsfesl,  welches  der  Kai.ser  zu  Paderborn  fciert.  Annal.  Ouedl.  1.  c,  p.  84, 
zu  1019,  nach  dcr  Zeitrccbnung,  welche  das  neue  Jahr  mit  Weibnachten  bcginnt.  —  \Vabr- 
scheinlich  in  diese  Zelt  Aet  Anwesenbeit  dea  Kaiaers  in  Paderbora,  gohSrea  die  beiden  Iblgen- 

den  SchcnKiin^rn : 

8Gt.  Graf  Dodico  gibl  zu  sciner  Memorie,  niii  (.icnclinitgun^  seiner  Mutter  Hildigund  und  soinc^  Bruders 
SgAodo,  der  Kirche  zn  Piaderbora  Giiler  <u  Wartberhj^  und  an  mehreren  andera  Orlen.  wofur 
Bischof  Meinwerk  Qm  dic  bischoflidien  Besilzungen  zu  DesbuqB;,  Astnedcri,  Westnederi,  und 
a  a,  O  /u  lebcn-slanglicher  Rrniitzimt;  anwci.st.  S.  d.  Sclialen  A.  P.  I.  p.  302.  zum  Jahre  1021, 
wo  doch  Dodico  scbon  todt  war.  Hofcr  Zeitschr.  f.  Arcbivk.  U.  S.  130. '}  Cf.  Vita  Moinw.  I.  c. 
p.  530.  Nr.  20.  wo  nglmch  die  Reue  des  Grafen  Dodieo  fiber  etn  ehflbrecherisches  BUndniMi. 
in  wrl(h(>(n  er  gclebt,  uiul  dcr  pliitzlichc  Tod  scint^s  Sohiics,  nls  Motivo  (iicscr  Schenkung 
bcHchtct  wcrden.  —  Einc  alle  Rucksehrift  der  Orij^inal-Urkunde  gibt  das  Jahr  1020  an;  dcr- 
gicichen  Notizen  and  jcdoch  selten  zuveriiissig,  und  da  diese  Schenltung  sowohl  in  der  Vita 
MeinW.  als  in  dem  altcren  Paderbornischcn  Kopialbuchc  mit  der  nacltt^lgeiiden  unmittelbar 
zusarnmcn^cslclll  wird,  so  isl  die  Cleichzeiligkcit  beider  mil  riruml  z(i  vcrinutheii,  ihre  Zeit 
aber  durch  die  bci  dcr  lctztoren  bemerkte  Anwesenhcil  des  Kaisers  zu  bestimroco.  (.\CV.) 

892.  Graf  Sygt^odo  (der  Brader  des  Grafen  Dodieo)  und  seine  Gemahlinn  JViniiiamd  geben  der  Kirdie 
zu  Paderborn,  zu  ihrcr  Mciiiorie,  in  Gegenwart  dcs  Kaisci-s  Thinnch.  das  Gut  Lindolvingcrod. 


wofur  Bischof  Meinwerk  ihm  auf  Lebenszeit  das  Giit  Curbikc  einraumt.  S.  d.  Bislier  ungedrackt. 
K\mu%  in  Vita  Mcinw.  1.  c.  p.  551,  .Nr.  21.  (.\CV1.) 


893.  Miirz  16.  Kai«cr  Heinrich  //.  bcstaligl  dciu  Bi^ctior  Thiederich  zu  Mimigardevonl  das  Recht  des 
dortigcn  Bisthun»  flba'  die  Ablci  licsbora.  Aet  Geslar.  XYU.  Kal  April.  4010,  a.  R.  XVUI, 
Imp.  VI.  —  l"nter  den  Ainvcsciulcn  hefand  sich  Bischof  Meiniverk.  —  Schatcn  A.  P.  I.  p.  20$ 
(aovollst<indi{().  Kindiinger  M.  B.  1.  Abtb.  Urk.  S.  7.  a  Vita  Meinw.  l  c.  p.  547.  (XCVIL) 


*}  DtM|  ohnftMliltt  ^lctM  RCMivVt  tH  4iiD  Origlmk  fCKlwpllc*  Afcdrscket,  die  Crkoade  in  un«crin  Crkoodm» 


zu  iindcn 


1(110. 


huetie,  elmGilb  ancli  d 
ZoMniMclnai  nlt  dcr 


Digitizea  by  LiOOgle 


461 


<0I9  ~i«3t. 


894.  Miirz  20.    Dfrsolbf>  incnrporirt  ih'm  Bisthiim  Padcrltnm,  anf  Bittcn  dcs  Bischofs  Mn'nfferk,  dic  Abtoi 

Scddicc.   Acl.  ad  Gosilare  Xlil.  Kai.  April.  lOit),  a.  R.  XVll.  Imp.  \l   Schaleii  A.  P.  l.  p.  297. 

«  mcm.) 

895.  April.  .  /7 '  ''  "«ft/,  ein  Rittpr  rlos  Mnrkpraron  FrniJiard,  gibt  ein  Gut,  welchcs  er  sirli  nnreclitmassij; 

zugeeigiiet  baUe,  dem  Bischof  Meimverk  zuriick.  auf  dem  ktini^icheM  Uofc  zu  .Mcrscburg,  io 
Gegenwart  des  Herzogs  BerfAard.  der  MarkgFafen  SertAard,  ^atmar  o.  A.  iii.  Hmw.  I.  c. 
p.  536,  Nr.  74.  —  Die  Zeit  dieser  Ilandlung  er|j;il>t  .sich  obngefiiir  daraas,  dass  Kai.ser  /lein- 
rich  II.  Ostem  (29.  WVwr  inlO  in  Mersehurg  feiorte  and  tuu  7.  u.  9.  April  daselbst  noch  Ur^ 
kimdcn  au&stclltc.   Ygl.  Bohmer  Rcg.  S.  61. 

896.  Ibt  3.  Beriberi,  Erzbischor  m  CSln,  bestMligt  dem  Kloster  Deotz,  bel  dessen  feteriiclier  EinwM- 

hung,  aile  demselhen  t:»  s(  hcnkte  Bi  silzunjjen,  worunler  auch  ^rTSchifMloruMn  Wcstfalcn,  namenl- 
licb  Pilccheim,  Uatooghen,  Eilpc,  Lible,  Linne,  Gladebechc,  und  dio  Kircho  zu  Unna.  Ausser- 
dem  schenkt  der  Bnbiscbof  dem  Macter  dan  Hof  und  die  Kirehe  zu  Antwilre,  welche  ihm  Graf 
Bakkieh  und  dessen  Gemaldinn  AtA  gegeben,  wdcho  auch  scll>st,  am  Tage  der  F.in\^  eihung. 
3  Hoven  zu  Puire  und  dio  Zffienlen  von  t  Iloven  dam  sdicnktcn.  Act.  V.  Non.  Maji  I0I9, 
Uenr.  Imp.  a.  R.  XVIU.  Hehb.  episc.  a.  X.\l.  krcrocr  akad.  Beitr.  UI.  UrL  S.  43.  milderJuhr- 
tahl  4048.  LacomUel  Drkundenb  L  S.  94. 
RnT  Junius  15.    Fest  des  heil.  Vilus,  wobei  der  Kaiscr  in  Ci)rvcy  anwesend.   Annal.  Corb.  I.  c.  p.  5. 

898.  „     28.    Der  Priester  und  Einsiedlor  Ueimeradus  stirbt  auf  dcm  Berge  Hasungo.    Vita  Meinw. 

1.  c  p.  348.  —  Vgl.  dic  vita  Heimcradi,  b.  Leibnil.  Scr.  R.  Br.  T.  I.  p.  365  wj.  —  Zum  AndcD* 
ken  des  heil.  Beimeradtu  baute  nachmals  der  Encbischof  Aribo  von  Mninz  (4094 — 1034)  aof 
dem  Boru^e  Hasungnn  ein  Kloslcr,  welches  Erzb.  Sifml  1  (1074)  in  ein  GoUegialatift  verwanddle. 
Vita  Meinw.  1.  c.  p.  550.   Wcnck  U.  L  G.  II   Urk.  B.  S.  48. 

899.  Deoember  46.  Kaiser  Heittrieh  U.  scfaenkt  der  Kirche  zn  Paderbom  ehH»  Forst  in  der  Graftchafi 

dcs  Grafen  Ihitirhn ,  von  dem  Flussc  Fulda,  bei  Reginhereshuson,  Utenhuson,  Biherbach  und 
Ruotbrechtesliusoii  his  an  die  Wiscra,  und  diese  aufwiirt»  hei  rtimnnilin  vnrhci  bi';  wit-der  an 
die  Fulda.  Act.  Muliohu&on  XVIU.  Kal.  Januar.  1019,  a.  R.  .Wlil.  Imp.  Vi.  Schalen  A.  P.  I. 
p.  S9B,  nut  der  fUscbea  JahnaU  4048.  YgL  Weock  H.  L  G.  H.  S.  374.  (XCIX.) 

40S0. 

900.  Herzog  Btmhard  der  lOngere  empiirl  sich  gegen  den  Kaiscr,  sucbt  i;anz  Sachsen  zum  Abfall  von 

detnselben  zu  bewegen.  imd  befelidet  insbesondcre  die  bischollii  licii  Kirchon  Von  dctii  Kaisor 
in  Schalkesburg  (Uausbcrge  bei  Mindcu)  belagert,  unterwirft  er  sich  endlich  demselben,  und  es 
komml,  aiif  Verwendang  der  Kaiserinn  und  dnrdi  Vermittolnn^  des  Brabtsehois  Vnwan  von  Bre- 
men  (dcn  Beinhnrd  vuiIht  Iickrioi:t,  sich  abcr  niit  iliin  \crglichcii  halle)  cinc  Aussbhnung 
selbcn  mit  dom  Kai-ser  und  mit  seinem  Valer  zu  Slandc.  Annal.  Qucdi.  I.  c.  p.  84.  Annal.  Saxo 
I.  c.  p.  674.  Adaro.  Brem.  L  c.  p.  99.  —  Annal.  Hild.  1.  c.  p.  95.  und  Vita  Heinw.  1.  c.  p.  547. 
erzShlcn  dieaes  Ere^pisB  zu  dem  i.  4049,  in  wehdiem  vennuthlich  die  Bewegnng  schon  ihren 
Anfang  nahm. 

901.  Februar  18.   Kaiser  Beinrich  II.  scheukt,  auf  Bilten  des  Bischofs  Megimoerk.  dcr  von  dicscm  geslif- 

tcten  Bonediotiner-Abtei  zu  Padcrl>om  den  kahierlidien  Hof  Triburi  im  siichsisdien  Gan  West* 
faln  in  der  GrafschaA  llerimmms.  Act.  Culon.  XII.  Kal.  Hart.  4020,  a.  R.  XIX.  Imp,  VU.  Scha- 
ten  A  P  I  p  301     Falkc  C  Tr  Cr>rb.  p.  320. 

902.  Miirz  8.    Ueribert,  Erzbi.schuf  zu  Culn,  und  folberl,  Abt  zu  Deutz,  iibergebco  dcn  Hof  zu  Castorp 

einem  gewisseB  A»  uud  seiner  Ehefirau  AdxHa  auf  beider  LebenszeiL  AcL  Coloo.  VHL  Id.  Mart. 


Digitized  by  Google 


I930  — tost.  465 

4019.    (Dic  Jahrzahl  wird  nach  dcr  Culnis-rhr>n  Zeitrcchnung  za  Tecstehoi  sein,  welcbe  das  Jahr 
mil  dcm  25.  Miirz  anliii|;.)   Lacomblet  Uiiundcnb.  L  S.  96. 
903.  April  23.  Kaiser  BeianvU  II.  edieRkt  der  bischoOidien  Kircbe  zo  Paderbom  den  Hof  Hamnioiulodi 

im  Gan  Rittoga  in  dcr  Grafschaft  Ulo\s.  Acl.  Ilabcnberc  IX.  Kal.  Miiji,  in  festiv.  S.  Gcorgii  marl. 

1020,  a.  R.  XL\.  Imp.  VII.  Schatcn  A.  P.  L  p.  298.  mit  dcr  falschcn  Jahrzahl  1019,  a.  R.  XVIil. 
Imj).  VI.  Cf.  Vita  Mcinw.  I.  c  p.  550.  wo  die  richligo  Jahrzahl.  (C.)  —  Ein  Graf  Godiza  und 
Beme  GemaMmn  AddUa  hatten  vorher  jenen  Hof  dcm  Kaiser  mit  Vorbchalt  des  lebenslunglichcn 
Be^^itzrs  iihcrgobcn,  und  boi  drr  T^ritornn  Chri '.;nhf  ;\n  >h<  Bisliriin  Pa(!i'ibom  wurdc  dicscr 
lcbenslaiigliche  Besitx,  namcntlich  dcr  Graiina  Addila,  odcr  dic  Enitattung  dcs  otwa  £utzogenoa 
ans  andom  Gfflem  dcs  ffisthun»  PaderlHNii,  ebeofalb  vorbehalten.  Viui  Hdnw.  L  e. 

90i.  Hai  22  Dorsolbc  schonlit  der  Kircho  zu  PlMla^bom  cincn  in  dcr  Grafschaft  Dulichn  s  gelcgcnen 
Forsl,  de.sson  fjrcnzf  von  Rnthilminsahnson  an  die  Wosrr,  bi.s  nn  dir  Ftt!d;i  uiiil  dicse  aufwarls 
bis  an  das  Klu.sschen  Grumelbichi  und  die  Sladt  iioithiisun,  nacli  Otiiiianiuim ,  Rechiubcri&hmuo, 
ftolhierDBhusun,  Rikilkbaaan  ond  Beverbilu.  «i  dem  Wego  nach  WaifredeskirehQn  und  ehiem 
andfrn  WrLi-  nach  riunnfsbtirin  und  Wifnoniicsluisiin  bis  nach  Rothalmingahnsen  zuriickgehl 
(d.  b.  den  iibrigcn  Xbeil  dca  m  i.  4019  gcschcuktcu  Fori>le)>;  a.  Nr.  899).  AcU  Choufunga  XI. 
Kat.  Jua  4090.  a.  1t.  XIX.  hnp.  m  Schaten  A.  P.  L  p.  301.  V^.  Wendc  H  L  G.  H.  S.  37*.  (Oi.) 
90.">.  Augusl  29.  Graf  Dodico  \on  Wartbcrge  il<  r  ntehrmuls  Erwalintc}  stirbl.  Vila  Mcinw.  I.  c.  p.  550, 
906.  Decomber  3'l.  Kai.<irr  ffitrmrh  II.  .schenkl  ilcin  XiiriiicnklDslrr  Kaiiriinucn  das  Gul  Herbettc  (Hor- 
bcdcj  im  Gau  Wcstfalen  and  der  Grafscliaft  //eniuinns,  weiciics  ihin  lickehard  iibergeben.  AcL 
Wurtzburg  U.  KaL  Januar.  4020,  «.  H  XVIL  Imp.  VU.  Kuchenbecker  AnaL  Bmbk  Coll.  L  p;  73. 
Orig.  Gnelt  T.  IV.  p.  i30.  (ans  Heichaaeri  deds.  cuneraL  T.  H.  Bb.  H.  p.  430.)  ohiw  a,  R.  u.  hnp. 

4021. 

007.  Janiinr  2    '  .iffrfbnlds- ,  Bisrluifs  zn  Ulrecht,  urkundlich&s'  Vorzoichniss  der  grossen  Vasallcn  iind 

Erbboibcnmten  der  Kirchc  zu  ClrecbU  —  Unler  iimen  betiodet  sich  cin  Graf  von  Benlbeiin  als 
Bui^graf  von  Utrecht  wtd  biachoflichcr  Thiirhtiter.  —  AcL  in  Tulpkico  eastro,  IV.  Non.  Jamiar. 
4021.  Iloda  Histor.  epise.  Ultraj.  p.  444,  und  daraus:  Jnng  Histor.  comit.  Bcnthcm.  Cod.  dipl. 
|).  '.l  —  Dif  anijogoboneii,  iim  jono  Zoif  noeh  nicht  gobriiuchlichen  Ge.sclih^cliLsnamcn  der  auf- 
gcziihlten  Fursten,  Grafen  und  Hcrren,  sind  ciu  starkcr  Bewcis  gcgcn  dic  Ecbtbeit  dcr  Urkundc. 

008.  Febmar  48.  Kaiser  BeiuruA  11.  sdienkt,  a«f  ffitten  des  Biscbob  Meimimk,  der  Kirche  su  Pader- 

born  dif  Ginrsi  lian  ili  ^  viTstrnbenen  Grafen  Dodico  in  don  Gaufn  Ih  ssiua,  NcIlm  und  Nitbcrga. 
Acl.  Podrebrun  XIV.  Kul.  Marl.  1021,  a.  R.  XIX.  Imp.  VIIL  Scliatcn  A.  I'.  L  p.  303.  mil  a.  R. 
XX.   Cf.  Vita  Meinw.  L  c.  p.  550.  (CD.) 

909,  Maiv  1.    Dersoibe  vorleiht  der  Kuciic  zu  Padorbom,  auf  Vcrwcndung  des  Papstes  Benediclus,  der 

Kaisorinn  fxKuiipiudr .  ilcs  Biscfiors  K\i'rhnnl  /.u  Bamlicri;  und  dcs  nnnipropstes  AViiyrinM*  dasolbst, 
die  Grafs^-liaft  des  verstorhenen  Gnifen  Undoif  in  den  Gauun  Sonithvcld,  Sinuthvcld,  Almunga, 
Trevercsga  und  Bardann.  onter  der  Bec&Bfpmg,  dass  sie  iiie  als  Lehon  an^lhan,  nnd  das  Eio- 
kommen  d<>r»elben  zum  Rau  dcr  Kirdie  verwendet  worden  solL  Aot  Immedisbnson,  K«L  Hart. 

1021.  Vitii  Moinw.  I.  c  p.  550. 

910.  Julius  23.  Bischof  Meinwerk  von  Paderboro  ist  onier  din  FOrsten,  anf  deren  Verwendnng  Kaiser 

&inridi  //.  der  Abtei  Gandershcira  dio  Grafschafl  dcs  vcrslorbcnen  Grafen  Oilo  in  nu  hferen 
Gauen  srhcnkt.  .\ct.  Noviomago  X.  Kal.  Autr.  t02l,  a.  R.  XX.  Imp  VIII.  Scl.alci  .\  P.  I.  p. 
305.  Orig.  Guelf.  T,  IV.  p.  iQl.  —  Dic  Lirkunde,  so  wic  dio  .Nr.  90«  angetuhrtc,  isl  noch  im 
Kamen  dea  Bnbischofo  EnhmMd  von  Haiiit  recogiKWCtrt;  ea  «t  also  ein  Veraehea  wenn  Amal. 


Digitized  by  Google 


1f31  —  III3S. 


Ilild.  ct  Lamb.  1.  c.  p.  05.  dcn  Tod  diosos  Erzbi.schof!i  auf  den  iS.  Aagost  4020  selzeD,  da  er 
bieniacb  ersl  auf  diesrn  Tu.<'  lOil  errul^t  scin  kann. 

911.  SepUHnber  94.   Bei  dcr  Einweihung  der  Slinskirche  zu  Quedlinbarg,  in  Gegenwart  Kaiscr  Bem- 

richs  II.  nnfi  iIit  K;iiM  i  iiiii  h'i(m'rjitnde ,  weiht  Bischor  Meintrnk  von  Padcrborn  den  siidlicbeii 
Altar  zur  Ehre  des  hcil  Liburiuii  und  aadmr  Ueili|jea.   Annal  QucdL  1.  c.  p.  87. 

1022. 

912.  ianoar  22.    Thiderich,  Bischof  zi!  Miinij^anlcvord.  slirbt.  Todcstag  nach  Ncrrol.  orr!  maj  Monaslor. 

—  Annal.  Uild.  1.  c.  p.  95.  und  ,\iinul.  Sa\o  1.  c.  p.  G7j  gcbcn  den  23.  Jan.  aLs  lodcslag  an.  — 
Sem  Nacbfolger  war  Sigifnd,  bisbcriger  Abt  zn  Kloster  Bcrgen  b«i  Magdebarg.  Aim.  13M.  u. 
Annal.  Sa.xo  I.  c  —  Dit  nr  uo  Bischof  Sigifrirl  wnr  cin  Sohn  Siffi/rids,  Grafcn  von  WalLci  k, 
und  dcr  Jutiu,  ciocr  Tuchlcr  Ufinrichs  dcs  Kuldcn  zu  Siathen.  Dic  Bischbfe  Huttmar  zu  Mcr- 
seburg  itnd  Brma  zu  VordoD  warca  scine  Brndcr.  Annai.  Saxo  1.  c.  p.  679. 

913.  Fcbruar        Thiderir/t.  Bischof  xa  Miodcn,  siirbt.   Todcstag  oaich  NecroL  MoelleBb.  —  An  Beine 

StcIIo  vvird  (lcT  Prr>i)sl  Albertch  zvvar  gevvuhll.  slirbl  abcr  vor  orlantrtPr  Conswrntion,  dnhcr 
Sigibert  da.s  bLsthuiu  crhult.  Vita  Mcinw.  I.  c.  p.  551.  Aou.  Uild.  I.  c.  p.  93.  Aiui.  Saxo  I.  c.  p.  675. 

914.  Jonius  4S.   TkiHinar,  Bischor  zu  Osaabriick.  stirbk  Todestag  nach  Neerul.  Osnabr.;  Todesjahr  nach 

Vit;i  Moinw.  I.  c.  p.  551.  wo  dcr  Tod  dicscs  BLschofs  glfic^hzeitig  uiit  dem  dcr  bciden  vorigen 
borichtcl  wird.  Ihn  uiit  Erdinann  Chr.  Osnabr.  ap.  .Mcibom.  Rcr.  Gcrm.  T.  II.  p.  205.  (wo 
aoch  der  Todcslag  abwcichcnd  auf  d,  45.  April  angrgobcn  wird  in  das  folgcndc  Jahr  zu  setzen, 
gtdlt  auch  dcshalb  nicht  gut  an,  wcil  die  schon  im  Jul.  d.  f  Jahrcs  scincni  \achfol§er  ertheilie 
kaiscrliche  Bcslaligiing  dcr  Stilts-Privilcgicn  vmo  mnj;rw(i!.rili(  h  eiligc  Wicdcrbcsclzung  des  bi- 
schciflicbcn  Sluhls  bcdingen  wiirdc.  —  Bci  Erdmann,  1.  c.  wcrdcn  einzcine  Lebcnsurastande  aus 
dncr  iilteren,  wahrscheinlich  verloren  gegangeDOD  Vila  Thietmari  DiitgedieilL  —  Zur  I/at  dieaes 
Bischofs  bcsiand  .vcliuii  dii'  l)i]<!i::<ilii  k  itrr  Domkirche  su  Osaabrflck,  die  er  dareh  «inGcacheDk 
von  50  Biichcrn  bcreicherle.    ICrdniaiin.  i.  c. 

915.  Dccenibcr  II.   Nachdcm  Bern,  cin  Vcrwandter  des  vcrstorbcnen  Grafcn  Dodico,  die  Gutcrschen- 

kungen,  weleho  diesflr  und  sein  Bruder  I^geMo  der  Kirche  zn  Paderbom  goniBcht  hatieD  (tfi. 
Nr.  891  II  892  '.  .Trij^ofochten  haltc,  v^inl  (iicsrr  Streit,  narh  viclcn  vorhcrgcgangencn  Untcr- 
luuwUangcn.  cndlicb  zu  Hnnencswcrctbc.  in  Gcgcnwart  dcs  Kaisers,  des  Jirzbiscbofs  Aribo  von 
Mainz,  laelircrer  ffischdfe,  Grafen  o.  A.  voHsiandig  boigclegt,  inden  Bern  von  dem  Biaeliof 
Meimverk  mil  ciner  Geldsummc  u.  a.  abgcfundcn  wirtl.  Vita  Mcinw.  I.  c.  p.  551.  —  Schatcn 
A  P  I  p.  304.  setzt  die  Sache  irrthiimlich  in  das  Jahr  4024 ,  vo.  dcr  Kaiser  im  Deoenber  in 
Itahcn  war. 

916.  „      2S.  Weniachlsfosl,  weldics  der  Kaiser  in  Paderbom  fderL  —  Bisdiof  JlfeiiitiMrlk  hntle 

ihn  dahin  rinjifladcn,  tiin  dcr  Iiciib^iclitif^tcii  Ein\M'iIinn';  dcs  Kliisicrs  .Mxliiii^lidr  beizuwohncn, 
^  die  aber,  weil  ein  ThcU  dcr  Kirchc  cinsiurztc,  nicbt  vor  sicb  gchcn  konntc,  und  darauf,  wcgen 
anderer  duwischcn  gekommener  Geschiinc,  bis  in  das  Jahr  1034  verziigcrt  wurde.  Yita  Mciuw. 
I.  c.  p.  553.  —  Aof  vvelfhc  Wcisc  Metnwerk  dic  damaligc  Anwescnhcit  dcs  Kaiscrs  in  Padcr- 
bom  bcnulzlc.  um  von  ihm  diis  C.i  si^hcnk  dcr  Giiter  Stcini  und  Hohunscli  m  crhallen,  s.  ebd. 
cap.  78.  79.  wo  aber,  anstalt  liotiunscli,  aus  Vcrsohcn  iurvete  genaont  wird,  welches  AfeittweHc 
ent  voa  dem  folgendeii  Kniaer  erbielt. 

(1022  — IU32. 

917.  Sigifnd,  Bischof  zu  Mimigardevord ,  bcstaligt  dic  vun  dcro  vorroaligcn  Bi&chof  Ntthard  der  Kirche 

m  Belen  b0wil%lmi  Freiheiten.  S.  d.  Bisher  angodruiikL  (dlL) 


Digitized  by  Google 


— 10S4. 


167 


1M8.  Denetbe  beslStigt  die  Ton  emer  angcscheaen  Fran  Ksunens  Rthmud  ji^eslifkelen  Pforriurdben  zn 
Farlari,  Oppenhulisa,  BuntJagi,  Curithi,  Ihtari,  llonthorpa  und  Unkiii;;(h()rpn .  und  hestimnil  dvn 
1'mfans  \hver  Parochion.  S.  d.  Niosort  in  dor  Westphoha  3.  Jahrg.  S  nwl  M  V  S  II  S  U) 
Vgl.  Led«'burs  bemerkun^on ,  WestphaJ.  3.  Jbg.  S.  2U8.  (CIUL.)  —  D»!  Zeit  dieser  und  der  vor. 
Vrk.  isl  nur  nach  den  ftegjaningqahren  dea  Bischolb  Sigifiid  m  bcstimracn.  In  der  lebctcren 
werdon  der  ]>ompro|M(  Odo,  der  Dediant  Godesca&  nnd  der  Viocdominus  Werm  genaanL 

1023. 

019>  Jamiar  2.  Bischof  ileinwerk  weiht  die  Krypia  aemes  netien  Hooasteriums  zu  Paderborn,  zur  Ehre 
th'<  IkmI.  Sti'phanu<^,  iind  hringt  eincn  vom  Papste  Leo  geweihlen  Altarsiein  aus  der  Ktrdie  zn 
Ihiatmcllc  daliin.    Vita  Meiiiw.  1.  c.  p.  554. 

920.  M  11-  Kaiser  Ekinrieh  II.  schenlit  der  Kirche  zu  Paderbom,  we;een  der  treuen  Oiensto  dos 
Biachofe  Meinuxrlc,  das  Gut  St«im  un  Gau  Westfalen  in  dcr  Grarsrlian  BfTnhmds.  AcL  Pader^ 
brunnon  XIX.  Kal.  Febr.  I0i3.  a.  R.  XXI.  Imp.  IX.  Schalen  A.  P.  I.  p.  309.  (CIV.) 

921.  „  „  Dci^sctbc  schenkl  der  Kirche  zu  Paderhom  das  Gul  IIuhunseH  un  Gau  Wcstfalun  in  der 
Gmfsdhaft  Bernhttrds.  Act.  ut  praec.  Schatcn  I.  c.  p.  340.  (ad  CIV.)  —  Ober  die  La§e  der  Orte 
Stdni  und  Holninsoli  vgl.  Scibertz.  K.^ris  d  (Jr.  Gauverfassung,  in  Wigand.s  Arohiv  VI  S.  1-5? 

922.  „ .  M  Dcrsclhe  bestiitigl,  auf  Bitlen  des  Bisichofs  Mcmtoerk,  dm  von  diescm,  ausscrhaUi  dcr 
damaligen  Stadt  Paderboni,  an  ihrer  westlichen  Seile,  znr  Ehre  dcr  hcH.  Bfaria  und  aner  Hei- 

ge^rUndetc  Klostor  l  Abdinghof  ,  nimmt  desson  Giitcr  in  seiiien  Schutz,  und  bewilligt  ihm 
die  freie  Gei-iLlitsbark>  ii  tind  die  Wahi  de«  Voglei»,  dcn  der  BischoT  bestatigen  solL  AcL  ut  pr. 
Schaten  l.  c.  p.  312.  ,CV.; 

923.  „  „  Dersclbe  echenkt  dcm  Klosler  Kauftmgen  daa  Gut  ttardhighnflon.  Act.  ul  pr.  Schaton 
I.  c.  p  :in  Tvi.) 

02i.  Juiius  il.  Derselbe  be»tatig^,  auf  BiUen  dos  Bischolji  Meyinher  zu  Osnabriick,  die  Privilcgien  dcr 
doriigeii  Kirchc,  boaonden  dcn  Pomibftnn.  Aci.  .Aquisgrani  VI.  Kal.  Aug.  1023,  a.B.  JSJL  Imp. 
X.  Sandboir  L  c.  p.  XXX.  Moser  0.  G.  IL  S.  235.  &  W.  V1U.  &  32.  *) 

102». 

925.  Ittnt  2S.  Ein  Edlcr  jlidiMd  achonkt  der  Kirche  la  Paderbom,  mit  Bmrillignng  aeiner  GemaUhm 

Sihnrg,  si-in  B('7.ilzthuni  zu  Slcinnom  im  Hessen-Gau  init  allem  Zuhehbr;  BLschof  Meiniverk  gibf 
iliiii  dagegen  ein  Pfcrd  uud  vcrM^hietlone  wcrthvoUe  iUciduu^tiickc,  zu  Muhlhauscn  in  annunc. 
Mariae;  in  Gegenwart  der  Grafcn  ffermann  von  Weria.  ^diika  von  Aslan,  Benm,  Tammo,  Uc- 
rimann  d.  Jiing.,  IJulijer.  Sifrid  und  Bernhard.    Vita  Mcinw.  I.  c.  p.  o42,  .\r.  27. 

926.  Mai  1i    Zu  Goslar,  am  Tagc  der  ilimmclfahrt  ChrLsti,  II  Itl  Maji,  fiii;(  Hischof  A/«Hifwi  den  ehen 

gcdachtcn  Gcgcngcschenken  nocli  2  Unzea  Goldcs  hinzu.  Nita  Meinw.  ].  c.  —  Da  das  lelzte 
Dattim  nur  io  das  iahr  4024  IhDeii  kann,  da  das  Bimmetfiihrtsfcst  in  kemem  andem  Jahre  von 
Meimcerks  Ri^gierung  auf  dcn  aiif^c-Lheuen  Tag  fiel,  so  niujis  ohne  Zweifel  auch  dic  vorhei^ 
gohende  Handliing  in  dasselbe  Jahr  gehoren,  da  bcide  niclit  weil  auseinaruli  r  Iic;j;('n  konnen 

927.  Julius  13.   Kai:>cr  Ileinrich  II.  stirbl  zu  Grona.  —  Bald  nach  scineni  Todc  komnien  die  »ucbt>ischen 

PBrBten  in  Werla  znaammen,  mn  iiber  die  Wahl  eines  nooea  Reichsoberfaauples  zu  beralhscUa- 
gen.  Vita  Meiow.  1.  e.  p.  557.  —  Der  Ort  dieser  Vcnammhmg  sdiemt  uicht  die  befcaiinte  kaiser- 


•}  Dm  CopfafinM  4c«  OtaAe,  thmMfu  Hcit  ia  d«B  OrlaaaaMD;  ^nmt»  ^  butMitM),  m4  BaiiMiMfM.  la 
Dmiib  Ik  Nir  A|plt  N|aailii  m  Imm. 


Digitized  by  Google 


488 


fiehe  Pfiih  Weri«,  Modeni  W^m-I  in  WesiMen  seo  adn;  denn  von  Jener  hStfe  der  Terf  tter  vita 

Meinw.  nichl  den  Aitsdruck  brauchen  diirfen:  in  qucMlam  castello  <]uod  Werla  dicilur. 
Auf  der  vorerwahnten  Yersanimlung  werden  auch  dic  Slreitigkeitcn  zwischcn  dem  Bi:>cbof  Meinwfrk 
von  Padcrbom,  und  Thietmar,  dem  Brudcr  des  Ilerzogs  Bemltard  von  Sachscn,  untcr  Verniille- 
lung  der  Gnifen  Sigifirid  (von  Stade),  Benmam  von  We^stfalcn,  Benno,  Amulung  u.  A.  voUig 
beigelcgt  Vila  Mcinw.  I.  c.  —  Cber  floii  Zu-Jnmmpnhans  jVikt,  haupt.-virlilich  die  Untcrordnung 
dc8  Kloelers  Udiiiwardci>hatu>en  unter  das  Bi^sthum  Padcrbom  betrctfcnden  Slreitigkeilea,  vgL 
Wendc  H.  L.  G.  II.  S.  970  u.  f.  besonders  die  Noten.  —  Der  hier  genannte  Graf  Hermann  von 
Westfaleti  isl  ohnc  Zweifcl  dersclbc,  wclchcr  obcn  (Nr.  925.)  aU  Graf  von  Werla  vorkommt. 
Vul  S('ili<  r  tz,  (ii|)iomatJschc  FamiliengC!:<  liic  htc  dw  alt 'n  Grafcn  von  WoslfMlen  tm  Werl  und 
Arnsberg  Arn>>b.  iHio.j,  bcsondcrs  Ab:»chiiiU  li.  u.  V.  wuvou  der  lelztcTe  sicb  mit  diescm  Her- 
der  erstore  aber  niit  aeinera  Vater  gleiehes  Namens  beschiiltigL 

929.  Bischof  Meii\n-crk  vrri^IfMrlit  swh  niit  dcr  AddHa  von  Hjimmnnstede,  welche  nach  drm  Tode  des 

Kai.scrs  ihr  Gut  zuruckTordcrtc  (v^.  Hr.  903.),  indem  er  ihr  auf  Zeitlebcns  die  Giitcr  liudul- 
vingaroih,  Haverbnui  und  IMheini.  tuid  naoh  ihrem  Tode  ein  Anniversarinm,  bei  wehdiem  Spen- 
dcn  an  dic  Arnion  slalt  Gnden  g^ollcn,  bcwilligt.   Vita  Meinw.  I.  c.  p.  o57. 

930.  Septcmbcr  8.    Kranunii  des  neii  ccn^  iililt(^u  Kbuigs  Cnnrnd  //.  zu  Mainz  —  Gisla,  dic  Ct^malilinn 

Kbnig  Conrods  Jl.  ^der  ihr  drilter  GcmalJ  war],  ncl>st  ihrer  Schwesler  MadUhildis  und  ihrcm 
Brildem  Rudo^  ond  ^nAard,  gdiiirlen  zn  dem  Hanae  der  westflOisdien  Gnfen  von  Weria 
Ihre  Gcnealogie  s.  Aunal.  Saxo  1.  c.  p.  676;  und  di(^  Xaclikommcnschaft  ihres  Bruders  Piifl<Jf 
(Roduifus  comes  natus  dc  Wcstfulia  cx  loco  qui  dicitur  Werla),  cbd.  p.  720.  Eines  dritten  Bru- 
dcrs,  des  obcn  Nr.  925  und  928  genannten  Bermann  von  Weria  und  seincr  Naehkommen  gedenkt 
der  Annalist  wahrschcinlich  um  dcswillcn  nicht  nnrm ntlich,  wcii  cr  mit  dcn  oslsiichsischcn  und 
thiirin^ixln  M  Faniilicn,  dic  dcn  Annalislen  zuniii  hsi  beschiifligen ,  nicht  so,  wie  die  anfli^Tn  Brii- 
dcr  und  Schwcstem,  in  Verbinduug  kam.  Eine  ausnilirlidie  Uotcniuchuiig  iiber  dicsc  Familicn- 
Verhaltnisae  gpbt  Sdbcrts  in  der  angef.  Geadk  d.  Grafen  v.  Weatfiden,  S.  18—40.  —  Vidleidil 
trug  (lie>L'  weallliliBche  Verwandtaduft  dazu  bd,  da»  Cbnrad  ofiBr  a]i  aadere  Kaiaer  Weatfolen 
besuchle. 

931.  „  10.  Kbnig  Conrad  JI.  bcsUiligt  die  Privilcgicn  dcs  Slifis  Wcrdcn,  auf  Bitten  dea  dorti- 
gon  Abtes  BeUhaarieHt.  Act.  Maggut  IV.  U.  Septembr.  40Si,  a.  R.  L  Lacon^et  Uiknndeab.  I. 
S.  99. 

932.  „  43.  Versammluog  der  siiclisisclien  Fiirstcn  zu  Uirutvcldun.  —  llicr  crhob  die  Abli«aiui 
BUOsmd  von  Gesike,  mit  ihrem  Ncflbn  und  V<^  RenAard.  Ansprildie  aof  die  vennab  von 

Sigibodo  an  die  Kirche  zu  Padcrborn  gcschcnktcn  Giiter  VUisi,  Vcspcrdiun  und  Hoddingdiuami 
(vgl.  Nr  SI^S wurdc  abcr,  iri  r>(^£»(^!i\\art  ik'H  Hcrxogs  Bendutrd,  dca  Grafen  Herimann  und 
seioer  Soime  Heinrich,  Conrad,  Aihalbert  unii  liertthard  u.  m.  A.  von  dcr  Ungiltigkcit  dicscr  An- 
aprfldM}  ttberaeogt  nnd  genjithigt  ven  denadben  abnutehcii.  Vita  Hemw.  1.  c  p.  687. 

933.  „  \i.  Ein  Herr  Namcn^  Brun  und  si^inc  Nichte  Ida  haften  ckr  Kirchc  zn  Padcrborn  Ciit(T 
zu  Sutdcsburcb,  Betanum  und  Wallaustedi  geschenkt  (vg).  Nr.  800}  i  nacb  5  Jahreo,  nacb  dem 
Tode  des  Katsers  BeinriA,  wollte  dicse  Ma  nebet  ftrem  Bhemanne  Bnmo  diese  Schenkongen 
widerrufcn,  Bi-schof  Meinwerk  vermochlc  sic  abcr  durch  cincn  Vcri<lcich  zur  Erneuorung  der- 
selben.  Act.  in  Hirutvelduii  XYIH.  KaL  Oclobr  Falkc  C.  Tr.  Corh  |j  G.tT.  Cf.  Vita  Mtinw.  I.  c 
p.  539.  (CVU.)  —  Das  Qicht  angcgcbenc  Jahr  muss  1024  sein,  m  weichcm  nicht  nur  Kai»er 
BmHA  B.  iiub,  tMadem  anch  nach  d.  vor.  eiuo  Veraananlung  der  Sicbnadien  GroaBen  xa 
Himtvddun  statl  fiand.  Der  Vf.  dcr  vila  Mcinw.  hat  aus  Misvcrstand  dic  Wortc  post  quinqucn 
nium,  wetche  sicb  auf  die  ersle  Schenkung  beziehcn,  fiir  5  Jabre  Aach  dem  lode  des  Kai$ers 


Digitized  by  Google 


li»S4  — i«as.  IC9 

angenoiDmon,  und  daher  diese  Verharidluns;  irn>  in  das  Jahr  4020  gosci/t,  atU  welcheni  rieh 

fiir  eine  soluhc  FiirsteQ- Vor&aromlung  zu  ilerzfeid  sonst  kem  Beweis  lindel. 
1131.  Kdoig  Cowrad  IL  reiss  Ten  Haiiiz.  iibcr  NSDiw^eii  oimI  Frellieii,  iiadi  Dortmoiid,  wo  die  BischOfe 

und  andere  Grossen  dcs  Rcirlis  l)oi  ilim  irusammen  kommen    Annnl.  Ouc(!Ilril).  I  c  p.  90, 
934.  Dccemlter  49.    .Anfentbalt  Konig  Conrad»  II.  in  Corvey,  erwiestio  durcb  zwei  voo  ihm  daseibst 
21.   nusgoatellle  Uiiiind«D  flir  dM  Ksdnmi  Bamberg.    Wnrdtwein  wr.  subsid  dipl. 

T.  VI  p.  185. 

036.  ,.  25.  Wcihnrirhtsfpst,  wolches  der  Koni^  zu  Mindcn  niif  urosscr  IMaclit  iin(i  rrondp  feiert 
—  Yiole,  welchc  an  seincr  Wuld  nicbt  Ttuiil  nahmeo,  kumnicn  hicr  zu  ibm  und  werdcn  von 
Hmi  m  GDBden  aa%enomaieD.  AniiaL  QuedL  1.  c.  00.  AooaL  Bild.  L  e.  p.  90.,  zn  40S5, 
nach  ihrer  bekannten,  das  Jahr  mit  Wrilnmcliten  anfangenden  Zeitrechnung.  —  Bci  dioscr  (oder 
einer  spsiteren;  Anwesenhdl  des  Koni<p>  in  Minden  (vgl.  Nr.  965.)  soll  die  Burg  und  nnrhmalige 
GraiscliaA  Schauenburg,  durcb  kooiglicbe  Beiebouog,  ihren  Unqirung  erbaltcu  babun.  Lerbeck. 
Chr,  L  6.  p.  400. 

4025. 

OOT.  JaiMar  2.  JiKMMrn  und  seiu  Slie&ohn  AmM  geben  der  Kircbe  xo  Fadefhoni  Beriliangen  m  Hbk^ 
hnsen  im  Gau  Xilitcrga  und  zu  Barghuseo  im  Gau  Alinuiiga,  tauschweise  nir  den  ZehentoD  jta 

Emiggarolhun.  Diescr  nni  Nnvcnibcr  (wahrscheinlirh  dcs  naehstvorhorseirancriien  Jahros'' 
gcscldoii&eac  Vertrag,  %\ird  ivl  Paderiiurii.  IV.  Non.  Januar. ,  ui  (iegeuwurt  Acn,  Er/hi^chufs  Hun- 
fritit  (von  Hagdcborg),  der  Biachore  SAerlU  (vod  Hioden),  Baditoard  (vod  Naambuii^),  o.  A.  m. 
ernciicrl  uiid  bcslaligt.  Vita  Mcinw  I  c.  p.  535.,  Xr.  64.  Srhatpn  .\  P.  I  p  .M:1?5  1'alke  C. 
Tr.  Corb.  p.  531.  —  Die  Aiiwcscnbcit  der  geaaaoten  fiiscbofe  u.  A.  stcbt  ohue  Zweifel  mit  dem 
sogleich  ta  erwiihnenden  AnTenthalte  des  Kdnigs  in  Paderbom  ui  Verbindan^  Cbrigens  kann 
das  Jahr  des  lelzten  Dalunis  nur  /wischen  IU24  und  403S  lUlen,  da  Brzb.  ffmfnd  seit  4024 
regierte,  und  Bischrif  fJihUirnrd  iDiii  starb  CVIH.* 
938u  „  3.  Anweseidieit  Konig  i  onrnds  lll.  in  Paderbom,  erwiesea  durch  eioe  Urkuodc  desselbcii 
fiir  das  Kloster  Deuts.  AcL  IMerbrun  DI.  Non.  Jammr.  4025,  a.  R.  L  Xremer  akad.  Beitr. 
ni.  S.  17 

939.  .,      6.   Epiphauias-Fest,  welcbos  der  Kiinig  nocb  in  Padcrbom  fcicrt.   Anna).  Quedl.  I.  c.  p.  00. 

940.  „    10.   Kimig  Gmmd  //.  heatiiligl  Kaiaer  ImdmQt  Scheidinng  derKircben  zn  Meppen  und  Eres- 

bur:;  an  dits  Stift  Corvey,  und  der  Kireheii  XU  Bianidi  nnd  Kcni  nn  das  Stift  Herivord,  nebst 
andem  damit  zusammcnbangendeD  PrivilogieD.  Act  Gorbeie  IV.  Id.  Jaauar.  402ft>  «.  It  L  Bis- 
ber  uogedruckl.  (CiX.^ 

944.     »    42.  Derselbe  besiatigi  dem  Mosler  Visbike,  welchem  die  Xblinina  Akmg  vorsteht,  desMn 

Privilegien  und  Bcsitzungen.    .\ct.  Crtrbeie  11.  Id.  Jan.  1025,  a.  R.  L    Mader.  Aotiq.  Bninsv. 
p.  214.    Paullini  llist.  Visb.  p.  23.  mit  dem  falsehcn  und  ganz  ungcwohnbchen  Daturo  WIII  Jn 
uuar.  (OL)  —  Eine  an  demselbeii  Tago  und  Orte  von  dem  Konig  ausgestellte  Urknnde  fiir  du» 
Bistham  Bamborg,  s.  Diitnge  Beg.  Bad.  S.  100. 

942.  ,      22.    Derselho  licslaligl,  auf  Bitten  des  .\l)lcs  Trurhfmar,  dio  Privilegien  des  Stiftes  GOTVey. 

Act.  Goslare  Xi.  KaL  Fobr.  4025,  a.  R.  L   Scbalcn  A.  P.  L  p.  320.  (CXI.J 

943.  Februar  8.  Derselbe  b^Matigt,  auf  Verweuduog  des  Bisdioft  SigtbnM  zn  Hhiden,  die  Besitzungen 

und  Privilegien  dcs  Kiostcrs  Keminata.  AcC  MeCMburg  VL  Id.  Febr.  4024,  a.  R.  l  Schaton 
A.  P.  l  p.  321  —  Pi  .1  ihr/;ihl  m\m  mch  der  friinklschai,  das  nflOB  Jahr  mit  dem  25.  MiirK 
aufangendeu  ZiMtrcchiiuu^  ver^»(andeQ  werden.  ^C\JI.j 


Dlgltized  by  Google 


470 


tMS  —  1«IT. 


944.  Mai  3.   Deniolbe  schenkl  der  Kircbc  zu  Mindcn,  auf  Bitlen  des  dortigen  Bischofs  StQeberl,  uml 

Verwendung  mohrerer  andercr  Bischbfe,  das  Gut  Kemiiniin  im  Geu  VaUiii  und  der  Grafsdijift 
Dduatiars.  Act.  Ralaabooee  V.  Noo.  Miji  4085,  a.  B.  I.  Ffalor.  Scr.  R.  G.  T.IIL  p.828.  Scha- 

lcn  A.  P.  I.  p.  321. 

945.  Septcmber  20.   Das  Domkapitcl  7.ti  Minden  bciirkiindct,  dass  cincr  von  dcsscn  Mithriidcm,  .^fifo, 

zum  (jcdachlnis8  m  inc^r  Schwcslcr  Deinod  und  ihrcs  Gcniahls  Adulf,  alh>  scin  (tiit  zu  Nicnhurch. 
N\'['l\  iiri  nnd  .'>iiavcrth«R .  (liii  cli  stMnfti  Vci^t  (palroniis^  (lerberl ,  dcr  Klrrlic  /ii  Mindrn  iibcrgc- 
bcn  hut.  tact.  in  scdo  Mtnilonrnsis  cccicsiae.  sub  rege  Cbuonrado.  conim  Sigeberto  ejusd. 
«ccL  episcopo  ct  ThielliBTdo  piat  posilo,  tn  pubKco  HaTCwardi  advocali  plactlo,  meoae  Scp- 
tenbr.  iii  vigpL  &  Mattbad  «poet.  a.  40SS.  SpildL«r  Bciir.  \.  Urk.  B.  S.  429. 

4020. 

946.  Febniar  43.  W«&,  der  abgesetete  Abt  von  Corvey,  clirbl.  Aonal.  Saxo  L  e.  p.  677.  Todestag 

narh  (Irm  \rrroi.  Corli 

947.  £iue  Frau  BaiheOurya  battc  dcr  Kirehe  za  Padcrbom  ibr  ganzcs  Erbgut  gcschcnkt;  Aiholf,  oin 

Biller  dea  Erzbischois  von  CoIb,  luid  deesen  Ehofrau  Bie^.  woDtcndieseScheokungentiranen: 
Biscbor  .VmiurrA"  abcr  bewirkte  dic  Bcstati^ng  dcrselbcn,  indcm  cr,  vor  scincr  Hcisi-  luich 
Rom ,  (h'n  i^cflarhtcn  Pcrsoncn  ir>  Talrntc  und  4  Ho\  «>n  niit  Kij^cnhbrigcn  gab,  und  nach 
tii>incr  KiicLkchr  von  Kom  ihncn  noch  cin  Gcschciik  von  Klciduiigsstiickeu  und  Geld  machtc. 
Viia  Mdnw.  L  o.  p.  539.,  Nr.  96.  (Vpd.  CXIU.)  —  WabncheinKch  ist  hier  dte  im  Folg.  gedacble 
Hciso  nach  Hom  inil  (Imi  Kalscr  lit  nir  lnl ,  dcnn  wenn  es  in  vila  Mcinw.  I.  c.  lu  lsst.  dcr  BL-ichof 
sci  pro  DCgocio  proprio  oach  Bom  gc|:angcn,  so  ist  dies  wabrschcioUcfa  nur  cin  Misvcrstand, 
da  einer  solchen  be^ndem  Rdse  sonst  nir^cnds  gcdacht  wird.  • 

948.  Btschof  .\teinuerk  bc^Icilct  den  Konis;  Conrad  II.  auf  sciiicm  RomeRnge  nach  Italicn,  wn  cr  von 

dcm  Piilriarilien  \S'<i!f<jiii-i(j  z»  .\(iiil!('ja ,  wclclicr  ilcni  Kimii;  cnlirf^iTcn  k((innit,  als  Vcrwandtor 
bcgiiisst  wird,  und  von  dcmsclbcn  dcn  Korpcr  dcs  bcil.  Fcli\  zum  Gcschcnk  erhalt  Vita 
Mdnw.  L  c.  p.  SS8. 

10^7. 

949.  Januar  10.    PHigrinus,  Erzbischof  zu  Ciiln,  siihnct  sich  mit  dcr  Abtissinn  Sophia  zu  Esscn,  ciner 

Tochter  Kaiser  Otto't  //.,  indem  er  dem  SiiA  Eksch  dcn  von  scinctn  Vorgan^cr.  dcni  En^hischor 
Gunthrtritit,  rlcm^iclbcn  f^cschcnktcn  ,  \on  ihm  fsrllist  ahcr  anL;crncht«>ncn  Zchcnlcn  zwischcn  «h-n 
Fiii&scQ  Rura  und  Embescara,  gcgcn  Abtrctung  cinigcr  (liilcr.  bcsiiitigt.  Act.  Asnithu  ad  comu 
altaris  cjosd.  eccL  IV.  Id.  Jantfflr.  4027,  Conmdi  R.  a.  IIL  Wcstphalia  n.  Jahrg.  2.  (}oarL  S.  55. 
Lacomhh^l  Uikundenb.  I.  S.  100. 

950.  April  7    Kalscr  Cnnrad  //.  schcnkt  rlei'  Kirchc  m  T*arh'rhom ,  wciicn  dcr  trpnrn  Dicnstc  dcs  Bi- 

scbofs  .Memuierk,  dcn  Hol  Hrwitt»>  itu  Gau  Engcre  und  licr  Grafsciiaft  Marcivard.s.  Acl.  Ruinuc 
Vil.  Id.  Aprii.  4027.  a  R.  lil.  Imp.  L  Scbaten  A.  P.  L  p.  324.  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  466.  im 
Aus2Uf|;c  Scibcrtz  rrkniulcn!.  I.  S  27.    Cf.  vita  Mcinw  1  c.  p  f5r,8  'CXIV.) 

954.  Meginher,  Bischof  zu  Osnabriick,  i>tirbu  —  Soin  Name  fchlt  im  Nccrol.  Osuabr.,  scin  Tod  mu$$ 
aber  in  di(>sc  Zdt  falten,  da  sein  Name  auf  der  mnSdist  zn  erwiihnenden  Synode  vermiast,  ond 
in  der  crsten  Halftc  dcs  foljjcndcn  Jahrcs  schon  scin  .Nachfol^cr  gcnannt  wiril. 

988.  Grossc  Svnodc  zu  Frankrnrtli ,  In  Gcf,'cn\\art  dcs  Kaiscrs  nnd  iintpr  drm  Vnrsitzc  dcs  F,r/hischofs 
,^r»6«>  von  Mainz,  welchcr  untcr  andcm  die  Biscbiife  Megtnwerk  von  Paderbom,  Siyeberl  von 
Minden  wut  Sigefrid  von  Mimigardevord  beiwdinlm.  —  Die  BiadiSre  JAjpMimrile  ond  SigAert 
waien  unter  deiyen^n,  auf  dereo  Zeuigiiiss  dem  Bis(&of  GmMord  vmi  HQdeshebn  daa  Dioccaan' 


•  Digitized  by  Google 


171 


rcchl  iihpr  Gandprsheim,  pepen  tlie  Anspriiclie  dcs  ErzbUchofs  von  Mainz,  znerkannl  wuitlc. 
Aiuial.  Hiici.  i.  c.  p.  97.  Annal.  Saxo  i.  c.  p.  677.  Vita  Mcinw.  I.  c.  p.  558.  Vita  Godch.  ap. 
Licibail.  Sct.  K.  Etar.  T.  L  p.  US.  — ^  INe  Abmsetibett  cines  Bischo&  von  OsmbrUdi  litet  ver- 
Dittthen,  dass  der  dorti{{e  InschiUlidie  StuU  damal»  eiledigi,  oder  dodi  der  Erledigung  oahe  war. 

40S8. 

933.  Uai  'j^i.  Kniacv  Conrad  II.  beslStigt,  aaf-AiMachen  der  Ablissinn  Sophia  zu  Essea,  Schwestcr  Kiii-^ 
scr  Ollos  III ,  ilic  {{('silzunftcn  und  Privilcf^ien  d"^  "^fdis  Esscn,  namcntlich  die  frcie  Wahl  dcr 
Ablib.siitii  und  dcs  Vugtci».  Act.  Iruliuiaiini  LV  Kal.  Jun.  10i8,  a.  R.  IV.  Imp.  II.  Lacooiblet 
iTkundenb.  I.  S.  404. 

951.  Dorsclbc  l>i->(iilii:t  (l(<m  Stiftf  OsTiahriu  k ,  niif  nillcn  dc8  dorliijfn  Bi.«'!u)fs  Gosmnr ,  (llc  ^  nn  dcn 
vorigcn  Kaiscr»  ihm  verlitibcuca  Privilcgicn,  bcsondei-s  die  freic  Gcricbtsbarkcit ,  Markt-,  Miioz» 
lutd  ZoUrecht,  und  den  Fetstbaim.  Aot  Bodcrcnbmnnon  a.  4028,  R,  IV.  Imp.  I.  Smdhoff' 1.  c. 
p.  XXXn,  Miiscr  O.  &  11.  S,  «37.  «.  W.  VIII.  S  :U.  •  —  l»,-:-  mcl.l'  iH-mcfkle  Tag  miis.^,  (icr 
dcr  Ausslcllunj;<.orlc  nnrh ,  zw  i^rhcn  dic  Datcn  dcr  vorigtMi  iirni  dcr  foli^cndcn  Urkunde 
(allcu.  Uie  Aiigabe  dcs  I.  a.  Inip.  bci  dicser  und  der  folg.  L'rL  kaon  uur  auf  einem  Verseben  beruhea 

935.  Julius  4.  Dersdbe  gibt  dco)  Abte  Dn^hmr  an  Corvey  den  Hef  Godelevcakeini,  wekher  m  Kaiscr 
Amuffs  Zcitcn  durch  Tausch  an  das  Stift  gckommcn,  nachniais  abcr  dcmsclben  unrechtmaiisig 
cntzoLtcn  wfirdcn  war,  zuiiick.  Act.  Maudcburch,  Kai.  Jui.  1028,  a.  R.  IV.  Imp.  I.  Schat<»n 
A.  U.  I.  p.  Ji3.  Orig.  Guclf.  T-  IV.  p.  415.  —  Dic  I  rkundc  ist  cim?  dcr  crsten  Kai.<>(>r  -  L'rkun- 
den,  woriMi  efaie  AnfzShlnng  von  Zeugco  slatt  findct.  Uolcr  ihnen  beBoden  sieh  die  BiaeholiB 
Meiiiwrrk  voii  I*;uI('rhoni'  und  Sirpfrid  ' wadrschciiilich  von  Miniij^ardevord'   —  r.XV 

900.  Augu»t  iO.  I)cr><'lbc  bcslatigt  dcm  Bischof  ifetnu-erA;,  wcgcn  .scincr  trcuen  Uienstc,  alie  von  sci- 
ncn  VorKaii^orn  der  Kirchc  zU  Paderbom  vetlieheDeii  Sdienkungcn.  Act  Walahuson  XIII.  KaL 
Sepl.  40S8.  Vila  Hebw.  V  c  p.  5B8w 

(4028—4936.) 

957.  Eioe  edle  fVmi  iletmlpe  batte,  mit  Einvrilliggug  ibres  Brndere  HaM,  fdr  beider  uod  ihrer  Xllera 

SrcliTilii'iI,  iiirc  fiiitcr  /ii  Di)f!nnhti-iiii  imd  Tliiiiclicrdiiicliiisim  mit  ailcni  Zubehiir,  untcr  nndcrn 
aucb  uichrcrcn  ciozclo  genanntcn  Eij^cnborigcn,  der  Kircho  zu  Paderbom  iibergeben,  Bischof 
Neinwei^  abcr  aof  ihre  Li^iensaeit  ihr  den  Hof  zo  Thinehardfaichuaen  nebet  deiu  ZehenleB  zn 
Thinkilliiir^'.  Lclicbiki  und  Rian  uiid  Familicn  iibcrlasscn.  dnzu  ihr  6  Talente,  ihrciQ  Bruder 
;i!n  r  i  i  iii.  f;i'^(;bi'n.  Ein  lullcr  Wfjd ,  wclelicr  .\nspriiche  nn  dir-s*^  (liitcr  hattw,  cnt.sagtc  dcn- 
sclbcn  vor  dcin  Bischof  Oosmar,  iind  wi(»d('rhoitc  dicse  Vcrzitrhtlcistuiig,  nachdcm  er  von  dcnt 
Biscbof  Meimmk,  durch  den  Pricster  zu  Geemeri,  Vnmea,  3  TaL  Denarieo  erhalten  hatte,  in 
Ccpcnwart  dcr  Grafcn  Amuluny  nud  Unnm.  Vita  Mcinw.  1.  c.  p.  .537..  Nr.  80.  —  Dic  Erwiih- 
nung  dcs  Bischofs  (iozmar  (von  Osnabriick)  wcist  di(>scr  llandlung  ihre  SteUe  zwischon  dcn 
obcn  bemcrktcn  Jahrcti  on,  inncrhalb  «ch-hcr  dcsscn  Rc^crung  fallL 

iiiid. 

958.  Miirz  30.    Kaiscr  Conrad  II.  sclieitkt  dcm  Bischuf  SiyiLerf  und  Uer  Kirche  zu  Mindcn  den  Forst- 

bann,  xwischcn  dcn  FliisBon  Osecnbeke  und  Alerbeke  Im  an  den  Fluaa  Wennoaou  und  von  da 

lii  \i  [  ■fisiiicrccanipon,  im  Entcrgau,  in  dcr  Grafschnn  dcs  IlcrzoKS  BemJiartl.  AcL  Ratltipone 
m,  Kal.  AprU.  lOiO,  a.  R.  V.  Imp.  U,   PisU>r.  Scr.  R.  G.  UI.  p.  821.  (CXVI.) 


VcfhrMrnMiiPi  Mi  4tm  IffilfB  AbdfMk*:  a^  «.  Z.  ».  «I.  aogrf  I.  «wi  E.  IS.  iwil  1.  NfHMdt.  Z.9». 
<i,  JM»*  I.  ««fu.  23  * 


Digitized  by  Google 


172 


d59.  ApriL  VS.  Dcrselbe  Diinint  daa  vun  dem  Biscbof  Sigiba-t  zu  Minden  daselbst  gegrtindele  Stift 
in  semen  Schate  ond  beitftigi  deniMnMa  die  vod  gedacbten  Bisdior  dazn  Bnicheiikien  Gitter. 
Aci.  Rcnencburch  Id  Aptil.  4029,  n.  B.  V.  bnp.  IIL  PSBtor.  I,  &  p.  S30.   Falke  C  Tr.  Corb. 

p.  850.  Vgl.  unlcn  Nr.  987.)  . 
900.  Dcrseibc  pibl  dor  Berthild,  der  .MuKcr  eincs  vcrstorbcocn  Edlcn  Ualhamar,  das  durch  eincn  ge- 
wissen  Itnihald  (oder  HaoU)  ihr  unrechtniiissig  entaogene  Gut  Liemoneshus  zoriick;  sb  aber 
iihrrsilit  (lassclhf ,  diirch  ihren  Vo£;t  und  Erbcn-  Reinherius,  dor  Kirchc  zu  Padcrborn,  wofur 
Ui:>chor  Meinwerk  ibr  den  Zebcutcn  zu  Ihesli  aof  Lebeosseit  anweisi,  in  Gegeowart  der 
Grnren  JSfenmonn,  Udo.  Eekihard  ond  der  Vomehmsten  de»  Gaocs  Lacm  (des  LeiDe-Ganes). 
Vila  .Mciiiw.  I.  c.  p.  559. 

96i.  Bischof  .l/r/ioerrA"  zu  Paderbom  jpbt  cinom  ircwis.scn  Dnjn ,  wclLhi  r  Nich  bci  dctn  Kai.scr  fur  dcti 
rccliUua.sHigeo  Erbun  der  durch  Mverich  von  Hagun  an  die  kirche  zu  Paderborn  veri^auAeu 
Giiler  UOan  und  Riewnrdessnn  ausgab,  zn  semer  Abfindnag,  in  Gegenwarl  des  Bnbischofe  Am- 
frid  von  Magdebui^  u.  A.,  5  Pflii^o  zu  10  Schill.  Dcnar.  mf  >ch\o  Lebcnszeit  zu  Lehen,  nad 
schenki  ibm  ein  Pferd,  &  SchilL  und  eia  wolleoes  Toch.  Yita  Mciaw.  J.  c 

062.  Deccmber.  28v  Veihnadiurest,  welches  der  Kaner  zu  Dortnmnd  feien  Annal.  Sat.  I.  c.  p.  678. 
—  Ebendaaelhet  beCuul  !^iili  dcr  Kaiscr  noch  am  17.  Januai-  dcs  ihh^-  Jaliros.  zii  Vu\iic  eioer 
dasdbst  ausgeslelllen,  das  Matfctrecht  sn  (Donau-)  Werd  belreffenden  Urkuiide.  YgL  BdhnMr 
Rvg.  S.  68. 

1030. 

W3.  Junius  4.  Kaii«er  Conrad  II.  scbenkl  dcm  BLschof  Meinwerk  und  dcr  Kirche  zu  Padcrbom  das, 
wegen  Uncbenbiirtigkcit  des  bisherignn  Bcsilzcrs,  cinea  Grafcn  Bemkard.  \hm  hcimgcrallcfie 
Gut  Badperch  im  Gau  Nichtei^  in  der  Grafschaft  ffaholdx.  Act  .Mcrsiburch,  Kal.  Jun.  1030. 
a.  R.  VI  trn[)  IV.  Schatcn  A.  P.  I.  p.  327.  und  hiemach  in  Ausz.  Seiberls  Urkundenb.  L  &  27. 
Cf.  ViU  Mcinw.  L  c.  p.  559.  (CXVU.) 

96(.  December  2S.  Weihttachtflfesl,  von  dem  Kaiser  lu  Paderbom  gefeiert,  wo  anch  Bnbischor  Anfes 
vofl  Mainz  zugegen  war.  Annal.  Hild.  I.  c.  f.  98.  AnnaL  Sax.  L  c.  678.  Beide  xnm  J.  1994, 
uach  ihrer  fjewbhnlichen  Zcilrcchnung. 

965.  Nacli  unvcrburglcr  Angabe  soll  der  Kaiscr  in  dicscm  Jahre  cineu  grosscn  Hof  zu  Mioden  gchallcn, 
und  dasdbsl,  mi  Billen  dea  Biechob  Sigeberf,  den  Ad<df  von  Santersleben  (einen  Brnider  des 
folgenden  Bischofs  Brvmo  zn  MiiKloTi'  mit  dcr  Burg  Schauenburg  bclehnt  haben.  Panllini 
Viflb.  p.  24.  Id.  ad  Watensted.  Cbron.  Miod.  p.  44.   Vg^.  obcn  Kr.  936. 

(4090^1044) 

996.  Deinrirh,  .U)[  dcs  Kloslcrs  SS  OJalrici  ct  Afrac  zu  .\ti^sburg,  sentlc».  <!f>r  Kirclif»  SS.  Martini  ct 
Udalrici  /u  Minden  Reliquien  vom  Sargc  und  dcr  Stula  dcs  heil.  Udalricus  und  von  dcr  Ascbo 
seines  Korpers.  S.  d.  <>>ptar.  eocL  S.  Mart  Hooyer.  ->»  b  den  oben  angiegeb.  Jahrea  regierle 
Abt  I/einrich  I.  Das  Klostcr  hal  zwar  in  dcr  Folijc  noch  mehr  Abtc  dieses  Namens  ^chabt. 
namcnllich  ffeinridt  II.  (4474—1181;  und  Heinrich  lU.  (4488 — 4495);  es  ist  abcr  doch  am  wahr- 
scheiidicbsten,  dass  jeoe  RcliquieiiMendung  in  der  enCen  Zeil  nanh  ikr  Stiftung  der  Martini-^Kirdie 
gnchah. 

4034. 

967.  Jannar  20l  Kaiier  CiHvnd  U.  adbenkt  der  Kirehe  in  Paderbom,  w^en  ^er  Irenen  Diensie  des 
BImM  jra^nMosrfc,  die  deni  Kaiaer  keungefaienen  Gttler  xn  JJBaas  nnd  BUfaNun  im  Pkder- 


Digitized  by  Google 


Gnii  in  (hr  Grafschart  Amuhings.  Act.  Altotete  IIL  KalFdir.  4034.  a.  B.  VH  Imp.  IV.  SdMten 
A.  P.  I.  p.  329.  (CXVUL) 

aCS.  Fd)ruar  49.  Denelbe  Khenkl  rfer  Kirche  la  PederbocB  die  Gdter  BeniMnhDscn,  Valabroch  nnd 

Dadanbroch,  in  dcn  Guuen  Weliga  und  Tilithi,  in  der  GfafadiBft  Widvkmfs.  Act.  GoKlarc 
XI  Kal.  Mart.  1031,  a.  R.  VU.  imp.  iV.  Schaieo  A.  P.  1.  p.  829.   Falke  C.  Ir.  Gorb.  p.  2M. 

(C-U\.) 

069.      „     „  Berselbe  acheiiitt  der  Kirche  xn  FadeilKMm  die  Gttter  Ileinluiaen,  Winiden,  Windehnn- 

dcrodc,  .\ldcndorp,  Rudbertfsspn ,  SiitrtljTcs.scn,  Ni^^n  unrl  Hnmcrcsscn,  im  Gnu  Axi^n,  in  der 
Grafiicltaft  ConraJs.  Ac(.  ut  pr.  Schatcn  1.  c.  p.  330.  ^bci  C\1X.J  —  Lbcr  dic  Lagc  dor  ge- 
nannlen  Orte  v;;l.  Wipand  Corv.  Gttterbeaitz  8.  407. 

970.  April  iO.    Dersclbo  bcstaligt  dcr  Kirclie  zn  Mindcn,  aof  BStten  dcs  «lortigcn  Biscliofs  Sigilftrl,  die 

von  dcii  \()ni;('n  Kaiscm  ihr  vcrlichcncn  Privilegien.  Act  Moviomago  XU.  I£al.  Maji  4031,  t. 
R.  VII.  Imp.  V.  Pi.stor.  Scr.  R.  G.  lU.  p.  825. 

971.  Ai^^t  3.  Dcndbe  sehenlct  der  Kirehe  m  Paderfaora  das  von  Wieib  gegen  das  Gnt  Ztirid  em- 

}{Clauschtc  Gul  Sanim  t  il^i  im  Gau  Wetiga  in  dcr  Grafschalll  Widukins.  Act.  Immetcshusun 
UL  Non.  August  m\.  a.  R.  Ml  Imp.  V.  Schaten  A.  P.  L  p.  330.  Faike  C  Ir.  Corb.  p.&27. 
Cf.  vita  Mcinw.  1.  c.  p.  560.  (CXX.) 

972.  Bisdiof  Mnnwerk  bcfilcitci  ticn  Kaiscr  auf  dcsscii  Fcldzuge  nnch  Polcn.    Vila  Meinw.  L  C.  p.  590., 

v,n  dii>s  zuar  nidii  iuvli  tn  kli^  h  u^v^aa^i  wird,  aber  aos  der  fdgenden  Erwiiboaqg  sdner  Rttck' 
Ikchr  noibwendig  gesctiiussfn  wcrdcn  muiH. 

973.  Oklober  3.  Kschi^  JAmuwrik,  mit  Brlaabnis»  dea  Kaisers  nadi  Paderbeni  zorOdcgekehrt,  empfangt 

daselbst  in  dcni  neucn  Klostcr  (Abdinghof;  den  von  dcin  Patriarchen  Wolfgang  VOD  Aqniieja 
i;f;finfltcn  Kfirpcr  dcs  hcil.  Fclix  mit  gros.scn  Fcicrlirhkcit<!n.    Vila  Mcinn'.  I.  c. 

974.  Novfinbor  i.    Dersclbc  wciht,  io  Gegcnwarl  und  mit  Aiisistenz  des  iirzbischofs  Hunfrid  von  Mag- 

deburK  imd  der  Bischdfe  (hMard  von  Hildesbeim  imd  Sigtiml  mn  Ninden,  daa  von  ihm  aus- 
scihnlb  dcr  -Stadt  Paderborn  in  suhurbio  crl)anfp  Klnstcr.  tind  .stattct  dassrlhc  niit  bcdcuten- 
dcn,  tlicils  voD  scincn  Allcrn  crcrblcn,  thcils  voa  ihm  sclbst  crworlieaen  Giitcrn  aus,  welcho 
Graf  Atnelttng,  afai  obersler  Vogt  der  Kirdie  zn  PRderbora,  mit  kon^^idieii  BiiiDe  bestatigt 
Act.  IV.  Non.  Novcmbr.  1031.  Schatcn  A.  P.  L  p.  3^2.  Falkc  C.  Tr.  Corb.  p.  i5&  —  Cf.  Vita 
M«<in\v.  I.  c.  p.  oCO.  und  Overham  in  not,  nd  cdit.  vit  Mcinw  p  in:j  Anna!  Sa\o  1  c  p  (»78 
—  Nach  der  V.  M.  wurde  die  neue  Kircbe  zur  Khrc  dcr  hcil.  Maria,  der  Apostcl  Petnis  und 
Paah»  aod  aller.Heil^en  geweihl,  mid  ea  warai  bd  der  Fderitdikdi,  aaaser  dcn  ebea  Go' 
nannlcn,  nuch  Bischof  Sigifrid  von  Mimiijnnlovord  uiid  vier  aii(fcrc  nicht  i,'enauiilo  Bischofc  zu- 
gegcn.  —  Wegcn  dcs  dcm  kloeter  gescbeuLtcn  Oniates  und  der  licsondcreo  Privilegiea  desscl- 
bcn ,  8.  Vita  Meinw.  L  c.  p.  584. ' 

1032. 

97o.  Janunr  1(1.  K.iisi^r  Conrnrl  11.  ninimt  das  von  dem  Biscliof  Mnnwnk  an  dcr  wrsllichou  Scito  dor 
Stadl  Padcrbom  crbantc  und  zur  Ehrc  dcr  beii.  Maria,  dcr  Apostal  Petrus  und  PaiMus  und 
aller  ndligen  gewdhte  Kloster  mil  deaMm  GiHeru  in  seuien  Schnts  und  bewiO^i  ihm  die  Frci- 
hcil  von  allcr  woltlichon  Gcrichlsbarkeil,  wclche  dcm  Abto  und  dem  von  ihm  gcmcinschafllich 
mit  dcn  Klo.stcrbrudcm  zu  wiihlcndcn  Vogte  ausiicbliesslicl)  zustchen  soll.  Act  Padcrbniii 
XVII.  Kal.  Fcbr.  i032,  a.  R.  VIO.  Imp.  V.  Schaten  A.  P.  I.  p.  33*.  Cf.  vita  Meinw.  1.  c  p.  562. 
cap.  115. 

979.  norsolbo  schonkl  dcm  Bischof  Meinuerk  und  dor  Kirche  zu  Padcrbom  den  Ilof  Garde- 

ncbiki  im  Gau  Lacni  ond  dcr  Grafschaft  Uerimanns.  Acl.  Hiltiwanlesbusun  XV.  iUl.  Febr.  4032. 
a.  B.  Vm.  bnp.  V.  Sdaten  A.  P.  L  p.  336.  CXXD 


Digitized  by  Google 


I»I3  —  ItSl. 


977.  Januar  18.   Dersclbc  schcnkt  dcm  Biscbof  Meinu  erk  uud  dcr  Kircbc  zu  Padcrbora  die  Graftickaft 
dcs  Gniren  Bermana  in  den  Gaden  Auga,  Neie^a  und  HMsi^   Aci.  Frilislare  XV.  Kal  Fel>r. 

1032.  a.  R.  VIII.  Imp.  V.    Bisher  ungcdruckl.    Cf  Vila  .Meinw^  I.  c.  p.  56i.   (CXXU.)  . 
978..  Aii;.'ii>l  6.    PHfijrln .  EizliiM  liof  /ii  rnlii.  iiu  orpi  rirt  lii  r  .\lnoi  Deulz  die  Kirchcn  7.\\  1'mia  titid  He- 

ringen  und  an<len*  iin  JSucliM^n  -  LuhIc ,  deren  Zuisen  sie  crbebt.   D.  Colon.  Vlll.  Id.  Augusl-  tOUi 

Laeorabfet  Urkundcnb.  I.  S.  104. 
979.      ..    ~\     K.iiser  Cotirm!  II.  schcnkt  dor  Kirchc  zu  Paderborn  .soch!»  Eisienhorixo.    Act.  Ma^adobne 

Xll  Kal.  Sepl.  KCJi.  a.  K.  VIII.  Inip.  VI    Bishcr  uiifsedruckl.   Cf.  Vita  Meinw.  1.  c.  (.X.VllI.i 

960.  November  i7.   Sigifriti.  Bij>chof  zu  Mimi^ardcvord ,  stirbt   Annai.  llild.  I.  c.  p.  93.  —  .Necrul.  eccl 

itiaj.  Hoiia.sier.  setzt  di«  Gedachtnissfeier  dieses  BLscliofs  auf  den  1.  December.  uud  botnerkt 
von  ihm:  Deilit  etiiun  praeallare  (jund  mmv  prnpria  rabriiavit,  et  omi  i  i  I"  ■iiriria.  —  Sein  Nach- 
folger  wird  Herinmnn,  bi&beri^cr  Dc)inpr()]).st  zu  C.olii.  AniuU.  Ilild.  I.  t.  jVnnal.  Sa&o  L  c.  p.  679. 
081.  Dcccmbcr  35.  Wcihnachlafosl,  wclchcs  der  Kaiscr  in  Padcrbom  fnerV  AiinaL  .llild.  L  c.  p.  99., 
su  4093. 

1033. 

983.  Dischof  Mginwtrk.  m  der  AbBichl,  zu  Padcrbom  noch'eine  Kirc^e.  naeh  dem  VorhHde  der  Kirehe 

zii  Jemsalem.  zu  baiien,  sendel  dcn  Al>t  HVko  von  Helmvvaiijeshaii,sen  nmti  Jnni.^ialrm,  um 
das  Maass  dcr  dorli|;cn  Kircbc  und  deb  hoili^eu  lirHbeti  uurzunehmen.  —  Nachdcm  dcR>elbe  zu- 
riickgehehrt  und  ReTiquien  des  heii.  Grabea  roitgcbracbt,  rangt  der  BiscboT  an,  ostlich  vor  der 
Stadt,  aaasCrhalti  ilr'.  danialigen  Cmranfjes  derselben,  oine  Kirclio  zum  Behuf  oiiics  Canoniccd- 
Stiftcs  zur  Ehre  di  i  iicil  M;im  und  der  Apostet  Pelnis  uad  Aodreaa  zu  erbauen.  Vita  Meinw. 
k  c.  p.  561.  cap.  liO.  u.  ML 
963.  Aptil  S6.  Kaiter  (Worf  //.  bestiftigl  dic  Privilcgien  dcs  StiAca  Wcrden,  aaf  Bitten  des  dorl^ 
Abtes  Gnold ,  und  vriinrhrt  dieselbcn  diirch  das  SchilTahrtsrecht  auf  der  Rulir  von  ilirer  Mim 
dung  iii  den  Rhcin  aiif\\art.s  bis  zuiu  Kloster  Wcrdcn.  AcU  Novioraago  IV.  Kal  Mi^  4033,  a. 
R.  IX.  Imp.  VI.   Lacomblet  I  rknndenb.  I.  S.  <0». 

961.  Mai  13.    Dersolbo  schenkt  der  Kirche  zu  Paderborn  ein  Gut  zu  Marsvclde  im  Gao  Rietega  in  der 

(irafschafl  Act.  Noviom.  III.  Id.  Maj.  4033,  a.  R.  iX.  Imp.  YL   Schaieo  A.  P.  I.  p.  337 

(C.\XIV.; 

963.  Joiwis  20.  Deraelbe  gibt,  «urBitten  dcs  Bjschoft  MHmetrk.  dem  Ahto  TfttD»  zn.  Hehawardeshan- 

•en  die  Froihcit,  an  dem  Orte  Ilelnivvarde.shausen ,  im  (<au  Aii^era  uiid  dor  GrafschaA  Henndt, 
cinen  Markt  mit  Miinze  und  Zoll,  und  mil  denselbcii  Reclilen,  dcren  die  llandclstctitc  /ii  Mainr. 
(U)In  und  Dortuiund  gcnicsscn,  anzulegen.   Act.  Nurlhimc  \ll.  Kal.  Jul.  u.  K.  i\.  Imp.  VI 

Schalen  A.  P.  I.  p.  339. 

966.  Julius  10.  Dcrsclbe  giht  der  Kirclie  7u  Minden ,  aiif  Bitten  dcs  ilor  tiai^n  Bisrliofs  Siijeberl ,  dcn 
Kor»tbana  von  dcr  Mundong  dei>  Flu&>c$  Lindcriiius  iii  dio  VVc^cr  nufwurls  bis  Liuiia  ood  an  die 
lifUndiing  des  Flnsses  Lunlursono  ni  die  Lunte.  dann  weiler  anfwirla  bia  If*l»»  uod  der  Laad- 
strasae  ftlgcnd  bis  an  dr  n  Ort  Puregriffo,  vvo  <li(>  Diucesc  .Mindon  an  die  von  Bildesheim  grenzl; 
fcrncr  an  dcn  Fltiss  VVahcke  «inil  dicsen  mtfwarl,-»  l)i--  aii  ilcn  Borg  Yogilari,  an  «lessen  vvcslli- 
chcr  Scite,  Rcna  gogcnuber,  bis  an  die  VVowr,  und  diosor  cntlang  wicdcr  bw  un  die  Mundiing 
des  nusBM  Underinufl.  AcU  Hersiborx  VI.  id.  JuL  4038.  a.  R.  IX.  Imp.  VL  Pisior.  S.  R.  G.  IH. 
p.  820 

087  Dcrsclbe  bcslatigt  das  von  dcm  BLschof  Sigebeti  zu  Mioden  gcsURete  KJoster  S.  Marlini 

mit  des;>en  cinzcln  aufgczablleu  Ve^ittDgen,  womoter  mdi  der  Wein-ZehfliM  a  Btidieriadoft 
Aci  ul  pr.  Spileker  Beitr.  I.  S.  4».  (CXXV.) 


Digitized  by  Google 


1«SS  — toSf.  475 

W'.  988.  Aufptst  2.   DorscUx;  gibt  dcr  Kirchc  zu  Padcrborn  die  Grarschall  dcs  chcmalipcn  Grafen  Dndirn, 

Hi  den  Ganen  Hesse,  NilcrRo.  .Nctgo,  Ohtcresf^o,  zuruck,  weichc  Kaiscr  JJeinriek  dieser  Kirche 
gcschcnlvt,  cr  Kclbst  aber,  bald  nach  dem  Anirilt  ««ciner  Refjierui^,  »m  Unkunde  der  Sach<>, 
dcm  Krzstific  Mainz  f.'ci,'(l)<'ii  Jiaftr;  nnd  pnf<!rliailii;i  Ipl/tcrcs  durch  eino  ;irulm'  Grafschafl  im 
Gau  Cluvini^a.  Act.  Lintburg  lY.  .^on.  August.  iU33,  a.  R.  IX.  Imp.  VIL  Schalca  A.  P.  1.  p.  339. 
Cr.  vita  Heinw.  I.  c.  cap.  421.  (CXXVl.)  —  Von  ciner  UrktdMle,  -worinn  Kscbof  Mekuoerk  dicM 
Latscrlichc  Vcrleihung  hckaimt  niacht  und  dic  Verlctzun^  dersolbcn  inil  den  KirdwobMUie  be- 
drohl ,  sind  nur  norh  cin  paar  unbcdculcndc  Frnmnmd»  vorhanden. 
1)89.  ilcccinbcr  i5.  Wcihnuchtiifcst,  wclcbcs  dcr  Kaiscr  zu  Mindcn  feicrt,  und  daselbsl  Gctiandtc  von 
verwhiedeuen  Viilltera  empfiiiigL  Aooal.  Hild.  L  e.  p.  90.,  zo  4034. 


1034. 

990.  Deccmbcr  21.  KaiMff  Cmmd  //.  in  Correy  uiweseod,  lu  Fol|p  eiaflr  Urinnide  doMelbco  fiir  das 

Kloslcr  Schottero,  anger.  b.  Scbaonat  VindeaL  I.  p.  40. 

I03B. 

991.  Hiirz  90.  (Mettett,  welcbefl  der  Kaiser  xu  Paderbom  feiert.   Anoal.  HtM.  L  e.  p.  400.  AnnaL 

Sa\.  1.  c.  p.  •jT!) 

9'Ji.  Alberad.  Abliv.inn  zu  Mollcnbeck,  drangt  uch,  auf  .Veranlasi<ung  dcs  Bisubofe  Sigeberl  zu  Mindcn, 
in  dic  Kcgicrun^  dcr.  dureh  deo  Tod  der  Ablissinn  i/MMrui/  (am  31.  OkL  d.  J.)  crlcdigtcn  Abtci 
Vfronalorf,  mit  Widenipracb  des  dovSffn  ConvenCea,  ein.  AdimI.  Saxo  L  c.  p.  079. 


4036. 

903.  Mai  25.  Biscbof  Menttairk  xu  Paderbom  weiht,  in  Gegenwart  Kaiter  Ctmrad$  11.  der  ErzbiacbOfo 

Bardo  \on  Main/.  und  llerimaun  von  Coln,  und  dcs  Bischofs  Bruno  von  Wiirzburg,  die  an  der 
ostlichcn  Scil»'  ausscrhalb  dcr  Stadt  Padcrborn  iieu  crbaulc  Kii^chc  (Bus.sdorr:  zur  Ehrc  dcr 
hcil.  Maria.  dcr  .Xposlcl  Pclrus  und  Andrcas.  Vila  Mcinw.  1.  c.  p.  563.,  cap.  122.  —  Stiftungs- 
Urkimde,  worina  allc  einzelne,  dcr  ncucn  Kirchc  |i;ewidmcle  Giiler  aufgezahk,  uod  unter  «len 
Zcn^rn  dii"  Ahtn  Siijphurd  zu  PadcrlxMii  nnd  Winn  zu  Hclmwartlcshauson ,  dcr  Dompropst 
Uusad,  und  Bocu ,  dor  Prop»t  des  ncucn  Stilit£>,  gciiauut  werden.  Scliateu  A.  P.  L  p.  343^  (uo- 
vollsiiindi^l  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  464.  Zeitscbr.  £  vateri.  Geech.  u.  A.  K.  IV.  S.  446.  (CXXVIL) 
Wegcn  friihfn  Todcs  dc«  BisebofB  Ueinwerk,  konnlt;  dic  voUii^c  Kinrichtung  und  Vcrfa.ssung  dea 
Sfifts.  Itcsoirlcr'?  dir  Vorlhf^iliini;  flor  Kiiikiinfte  unlfr  dif  (■iii/fltirn ,  (Iaiiuil>;  noch  ;;cni('inschall- 
lich  lcl)cndcii  ^tittsgciNliiclien,  eisl  durch  dcn  folgciideu  bischuf  Holhu  zu  blandu  gcbracht  wur- 
den.  Zcitschr.  f.  vatorL  G.  o.  A.  K.  IV.  S.  449. 

'27.  Ilimmclfahrtsfcst,  wclchcs  der  Kaiscr  noch  in  Padcrbom  fcicrf.  .\nnnl  lliM.  ).  c.  p.  100. 
99^.  Junius  5.  ^Vigilia  Pcua>costcs.)  Meinwerk,  Biscbof  zu  Paderbom,  «lirbt.  AwuL  Uild.  L  c.  Vita 
.  Meinw.  L  c.  p.  564..  cap.  124.,  wo  die  oiibereo  Cnasliinde  scincs  Todes  angogeben  aind.  Don 
To<lcstaj?  hobcn  auch  alle  Nukrologien  iibereinslimmcnd ;  cbcn  so  Annal.  Sux.  I.  c.  p.  680.  u.  a. 
—  rntcr  (li  n  in  dcr  Vita  M.  a  n  ()  iind  sonst  nnch  hiii  nnii  w ii  dor  ohne  bestimmtc  Zeitangabe 
enNahnlr^n  Thalcu  diesc^  fii^chots  sind  foigcndc  nocii  zu  tieincricn.  Bci  dcr  DoiuLirclie  zu  Pa- 
dcrbom  baote  er,  neben  dcr  Harien-KapcUe,  wdcbe  GerM,  eia  Verwandter  KttrUt  des  Groc- 
SCn,  diiiTh  rricchischr  Kuii-.i1it  hatto  crhaucii  lavscn.  fiiif'  Kapcllc  hcil.  narlliolnmiiiis.  — 
1*1)1  dcii  lauullculen  dic  oA  woilua  uad  bcschwcriichcn  Wcgc  zu  ibrco  Kircbcu  ilq  cricichtcm, 
errichictu  cr  ncue  Porocbieo  ifaKCb  Tbeilung  cioigcr  altcu;  in  andem  erbflote  er  KapeUon. 
Unter  aodero  crbaale  cr  eiue  Dcue  Kircbe  ia  SadboiipHm  ond  iibergab  aio  den  Kkater  Abding- 


Digitized  by  Google 


m  i»4i. 

bof ,  doch  mit  Vorbehalt  des  fianue«  fur  die  Domkurchc.  V.  M.  p.  345. ,  cap.  iS.  —  la  Herivord 
weUite  er,  tnt  Ai»uoh«a  der  Xbtbsinn  GoclMft,  die  Besiltce  S.  HariBe  qoee  vocator  ad  Craccra, 

wdcho  dasclbst  in  Folge  oincr  wunderbaren  Erscheinung  crbaat  worden  war.  Ib.  p.  510. 
cap.  49.,  50.  —  Dic  Stadt  Padcrbom  umgab  er  mit  eincr  Maucr  und  bautc  dasclbst  don  bi- 
scbbaichen  Palast.  Auch  was  in  andcm  Sladlen  scincs  Gcbicls  verfallcn  war,  licss  cr  wicdcr- 
herstellcn  ood  verbesBera  Ib.  cap.  54.  —  Im  blsdiSfliebeD  Palaste  befenden  sidi  zwei  Kapei- 
lcn.  Ib.  p.  564.,  cnp  121  —  Zii  Pnderborn  rirhtctc  or  Hno  bprfihmle  Schulc  aiif.  in  welclier 
unter  anderu  Erzbischof  Anno  zu  Ctilit  uod  die  Bischofc  Jmad  zu  Paderborn  und  friedrich  zu 
Hian^rdevord  gebildet  -warden.  Ib.  p.  546.,  cap.  St.  —  FUr  die  Domldrclie  zu  PaderimrD 
aamiDolle  cr  cincn  rcichen  Schalz,  besondcrs  von  koslbarcn  GiTas.soii  uiid  andem  Zicrrathcii. 
Ib.  cap.  53.  —  In  •^ciiior  Diorosc  stinctc  cr  einc  bpsnndf^ro  Fcicr  dcs  Fcslcs  dcK  fipil.  Bonifa- 
c^us  uod  andcrcr  lioilijjentiigo.  lli.  cap.  54.  —  Er  war  \«illon$,  ausscr  den  Kirchcn,  wclchc  cr  I 
an  der  weadiehen  uiid  iSsdieheo  Seite  der  Stadt  Padert>em  erbaat  hatle  (Abdni(^tof  imd  Bhm-  I 
doH).  ffipt»  ™  f^f"!"  siitllichcn  Seitc  (iu  ('.ampo)  md  m  dcr  nurdlichcn  fin  Sulithc)  Kirchon 
zu  crbaucn,  und  dic  Sladt  al«o  kreuzrormig  damit  ciiuu.scblic88cn ;  dcr  Tod  verbindcrte  ihn 
aher  nn  der  Ausfifhrting  dicses  Torsataes.  1b.  p.  564.,  cap.  489.  —  Er  wurde  in  dem  too 
flun  gestifteten  Klustcr  .\bdinghof  bcgrabcn.  —  Scin  .Nachfoiger  war  Bbdolf  oder  Rotko,  JoiAt- 
rit-or  Abt  zu  Horsfi  lH  Aiinal.  llild.  I  c  .\iinal.  Sax.  I  o 
996.  August  45.  Brtuw,  Uischuf  zu  Wiirzburg,  schonkl,  in  Gcgonwart  dcs  Koiscrs  Conrad,  des  Erzbi- 
scholb  Bardo  von  Hainz  und  des  Bisehofs  RoMard  voo  Pederbom  — >  welche  von  Hainx.  wo 
cr  dicsclbcii  ani;i'(iolT. n,  sicli  auf  svim-  nitlc  mift  ihm  nach  Wiindjurg  begobcn  baltcn,  ura  da- 
.sclbst  das  Fcbt  dcr  llimnielfahrt  Mana  /ii  loiorn  —  sein  vttterlicbcs  Krbgut  zu  Sunrikc  im  Bi»-  j 
Uium  Paderbom,  Bchufs  gcwis.ser  Siiftuugen  an  die  Kircho  xa  Wurzbm-g,  mit  Genchmigung 
und  unlcr  Mitbcglaubigting  des  Bischofs  Bodhard  zu  PadcrboriL  AcL  d.  aasonit,  Mariae  1036. 
Copiar  Pa.Icrb  A  Nr  XXVL  mit  der  blechen  Jahnahl  1026.  Scbaten  A.  P.  f.  p.  354.  Falke 
C.  Tr.  Corb.  p.  661. 

907.  Oklcdier  10.  Kaiaer  Cbnrad  //.  beatfligt  die  OberainkaBft  des  Ables  A»Mditn«tia  »i  Werdon  mit 

dcssen  Vogte,  dem  Grafcn  Herimann,  wodurch  letzlcrcra,  Tur  dic  Dicnslc  und  GelaUe,  die  cr 
nus  den  unter  sciiier  Jurisdiction  stchcnden  Hofcn  (lcs  Klostcrs  in  .\nspmch  nahm,  ciniiro  aii< 
dcn&cibcn  ausgcwahltc  Hovcn  und  Grund^tiicke,  nehmlicli  zu  Alilisberg,*)  nuUikioghovon,  Oving- 
hoson,  Beringthorpa,  SlockbcinD,  Uvihki,  Hbmgii,  BauunghnsoiB,  Dalawik,  LetneUi,  Thiadnmfho- 
von,  LiudcrinL'i-r on  Tiiid  Lotthorpa,  zu  Lchen  gcgebcn  wcrden.  Act.  TuIIitlc  YI  M.  Octobr 
4036,  a.  R.  XIU.  irop.  IX.  Kiadlingcr  M.  B.  2.  B.  Urk.  S.  37.  Krcmcr  akad.  Bcitr.  3.  B.  Irk. 
S.  4B.  Seiberta  Urkondenb.  L  S.  S8.  Laoomblet  Urkondenb.  L  S.  406. 

098.  „  ,.  Siyeberl,  Bischof  zu  Mindcn,  stirbt.  Annal.  Hild  1  i  ji.  lOl.  Annal.  Sax.  1.  c.  p.  680 
—  Er  binlerliess  dor  Kircbc  zu  Mindcn  als  Gcschenk  vcrscliiciicnc  l»^oslbarc  IJiiclici-  IxTbeck. 
Chrvn.  1.  c.  p.  469.,  wo  dicse  fiiicher  ausruhrlich  bescbriebcn  wcrdcn.  —  An  scinc  SlcUe  komiiU 
Jinmo,  ein  Hann  von  edier  GdmrC  und  Kapdlao  des  Kaisers.  Annal.  Hihl.  1.  c.  —  Ober  die 
Faniilic  dicsrs  niuno  vgl.  I.orbock.  1.  c.  p.  474.  ond  dazii  Wcdckind  Xot.  II.  S.  244. 

909  December  40.  Gozmar,  Biscbof  zu  Osoabriick,  stirbi  —  AJbericus,  regius  postseqoeotaneas,  wird 
sein  Nachfolger.  AmmL  Mi.  L  c.  p.  404.  Amml.  Sax.Lcp.6b0. 


*)  «teiit  AlwubMs,  «■'•  KtoJlio>tr  wMt        «**  Ataibfft  goMiiit  Mio        4i  die  MtnA  ftBMMto  flaft  •ili 


Digitized  by  Gopgle 


101«  .1«9«. 


IT7 


4000«  Dccfmhpr  48.  Der  neue  Bischof  von  Mindcn,  ffnmo,  wird  zu  Halbcrstadt ,  glclthzciii!;  tnil  dcm 
dortifjcn  Bischof  Bttrchard,  durch  den  Bischof  Oodehard  vod  Hildesheim  consecrirt.  AnnaL  Hild. 
1.  c.  AonaL  Sax.  I.  e. 

1001.  ])iv  villu  Hiixtor  wird  durch  cinc  Fcuersbmnst  zersldil   AanaL  Cocb.  L  C.  p.  A.*} 
400i.  UnMses  Sterben  im  Kloster  Corvey.  AumL  Corb.  L  c 

1037. 

4003.  Julius  1!.  Ilcrimiinn .  BUchof  zn  Minii^nnlrvonl ,  Ijcurkundct  die  von  ihm,  in  Gcgcnwart  dcs  Ablcs 
Gerold  von  Wprdcn,  vull/.ogcne  Kinwcihuiig  dcr  Kirchc  2U  Liidinghausoo  und  dereu  Freihciten. 
D.  V.  Id  Jnl.  4037.  Miesert  M.  IT.  B.  2.  Ablk  S.  t97.  (CXXVin.} 

lOOi.  Druthmar,  Abl  zu  Corvcy,  erhSlt  von  ffeghihold  die  Kirchc  zu  Bocb,  wdclie  vOTmails  durcli  don 
Bi.sciiof  /Jntlo  von  Osnabriick  pcweihet  worflfri,  mi<  al!f';rn  Znhchnr  —  Dic  cingejichaUelP  Fiii 
w  cihuugs  -  iTkundc  isl  undatirt,  dahcr  uichl  zu  entsctieiden,  ob  Bischuf  Dodo  1.  oder //.  gcmcint 
ist.  —  Wigand  Tradit  Corb.  p.  43. 

(1037  —  10.52.) 

4003.  Der.  Rilter  WmfAert  Obergibt,  init  Etnwilligting  seines  BmderBSohnes  //eritps,  seinen  Hof  m  Rie^ 
fordi,  mit  sieben  Ilovcn  zu  Riesfonli,  Haginni,  Gorithi,  Withulo,  Wallon,  MuUon  und  Thrdl, 

40  Eigcnbonsen  uixl  aiulnoru  Znbcfinr,  an  tlic  Kirrhc  r.it  Osnaltrtick .  zu  Ilandcn  dcs  dortigen 
Bischofs  Adtertch  und  des  Vogtcs  W  ui,  nach  wcstralischem  iicchUigcbrauch;  wogcgcn  der  Bi- 
Bchof  Oun  B  Pfiind  und  4  SoL  an  Zehenten  nniickgibl,  aodi  ihn  ond  aelne  Ehefrao  Bedawith 
auf  liciilcr  I.clicuszci!  iiiit  ol)i;;cii  Giil<'m,  und  zwar  init  Brfrciuni;  voii  Hrcr-  nnrl  Ilofdiensten, 
gpgeo  cino  JahrUchc  Abgahc  vun  2  Den.,  belefanL  S.  d.  Moser  0.  G.  IL  S.  239.  ».  W.  VIII 
S.  36.**^) 

4006.  I)cr.sclbc,  nachdcm  er,  mit  Einwilligung  sciiies  nach.st4m  Erbcn  //170,  dcr  Kirchc  zu  Osnabriick,  m 

MaiKlcn  des  Bischofs  Alberirh  un*I  des  VnKle*;  HVi/.  zwci  Iluven  zii  lUiscoii,  clnc  zu  Tynon, 
cinc  zu  Wali&hcm  und  einc  zu  Hom-si^tehuson ,  init  viclcn  Kigcnhiirigen ,  libcrgeben,  verpflichtcl 
«ieh  selbfit  mit  allen  seincn  Gtttem  lom  Dicnste  derselben  Kirche,  wog^en  der  Bjschof  ihm 
alles  riiergebenc  und  noeh  dazu  2  Pfund  ati  Zelicntcn  und  ebcn  so  viel  aus  dcn  Gelraideab- 
gal>cn,  wclche  der  Bischof  bei  seiner  Rundreiiie  von  dcii  Giilern  des  Stif^s  Corvey  «'mpfangt, 
und  2  Karradcn  Wcin,  odcr  wenn  os  an  solchcm  fchh.  .stalt  dcssen  2  Mark,  endlich  i  Sliickc 
Vnld,  aof  seine  ond  seiner  Ehcfrau  I/nzurha  I.cbonszeit.  inil  Bcfreiung  von  Hcer-  und  Hof- 
ilieiislcn.  7»  Lehen  reicht.  S.  d.  Moser  O,  G,  U.  S  iS  !  s.  W.  VIII.  S.  37  —  Hic  Ans 
.stellung^>it  diewr  Urlkooden  kann  nicht  naher  aU  narh  den  oben  angcgebcnen  Hcgienings- 
johrrni  des  Btsdiob  MeruA  bcslimmC  werdcn;  das  bci  Hoscr  anganommene  Jabr  4040  ist  gaoz 
waikttrNch. 

4007.  April  25.   Pfalzgraf  Sigifrid,  ein  Bruder  dcs  Bischofs  Bnina  m  Minden.  stirbt,  und  wird  zu  Wimi- 

labnrg  bcgrabco.  Annal.  litld.  L  c.  p.  402.  AnoaL  Saxo  L  c.  p.  G82. 


*)  rier  hirr  eehrauehla  AoidraBk:  4ifinilw  «MCMmta  «1,  100  aiclit  ii«  BJite,  Mndcn  aw  daw  wibdkaaailtB 

ZuraU  liedcuten. 
**)  Im  4er  «M-leiitni  Zeiit  itt  iUlt  IhtiM  m  Imcb  t»S*HA, 

*•*)  IVr  tii'U-  \U.lru.k  Isrdarf  f..Isrnrlrr  Vrrbestcnin|;rn :  S.  37.  7,  1.  M.  Wcnnlirjl.l  t.  Werimbralit.  S.  3S>.  7,.  ». 
it.  AdiLe  I.  .^clike.  2.  13.  «t.  LtilM»  1.  LiitM.  Z.  14.  U.  maacipia  I.  omoia.  Z.  M.  «U  tideliect  m(uU«  I. 
Ilcia  «icalif. 

iUtaiu  hhi.  WcailbL  23 


Dlgitlzed  by  Google 


478 


■1008.  fiischof  Bolko  \oa  Paderborn,  welchcr  dctm  Kaisor  nach  Italieo  gefol^  war,  weihl  dort,  auf  dcsseo 
VefeU,  die  Knrche  des  Kloslen  VaOiB  timbraM.  Mebilloii  AiuiaL  Ord.  &  Bened.  T.  IV. 

um. 

4009.  Bischof  Jfruno  z»  Minden  wird  fzu  Anfange  diescs  Jnhrcs)  diirch  cincn  knUcrlichcfi,  m  Godar  (wo 
dcr  Kiii.scr  vrirhcrycnanf;rnc  WethnaiChL><rcst  fjcrcierl  liattc;  aiisjicrorli^lcn  Bofchl  gcnolhi^^t, 
\\i(lfT  sciiicn  Wilkn.  itii-  \\)\v\  Wf»ns;ercslorp  (Wiinstorri  dor  Xlitr-^imi  .l//f  r  r./r;  von  Mollcnbcck 
zu  uber^ebeni  nach  Oi>terii  bewcgt  er  sie  jedoch,  freiwiJlig  davun  abxusteiicn.  AnnaL  Saio 
1.  -c.  p.  682. 

4040.  Januar  6.    Rotho,  Ri^ichof  zu  Padcrbom,  bo.staligt  dns  von  scincm  Vorganpicr  JUeinwerk  gestiflde 

Kioatcr  SS.  Potri  ot  Pauli  i  Abdin^liori ,  und  niuinil  das.sclbc  init  allcii  soincn  riulcm  und  Rechten 
in  bischiiflichen  Schutz.  DaL.Pullierbrun  YIll.  Id.  Januar.  in  die  Ivpiphaniae  Domini  1039,  Con- 
radi  a.  R.  XV.  laDp.  XII.  EpMC.  a.  UI.  Schaten  A.  P.  I.  p.  354.  mU  der  fidBChen  JahRahl  4038  I 

,C.\XI.\) 

\0H.  Juniu.s  2i.   K<inig  Heinrich  lU.  bcstaligt  dic  Privilegien  der  Kircbe  zu  Minden,  auf  Bitten  dcs  dor-  I 
ligen  Btsehofe  Bnmo.  Ad  Aniernacho  X.  Kal.  JuL  4039.  a.  Ord.  XI.  R.  L  KiBter.  S.  R.  G.  HL 
p.  822.    Schatcn  A.  P.  I.  p.  356. 

4012.  Seplcmbcr  3.    Dcrselbe  hcstaligt,  auf  Binon  di"s  Alitojs  Tmrhtmnr ,  (lio  Privilcgien  dcs  Sliftcs  CoT-  , 
vey.    Act.  G<»laro  IIL  Nun.  Scpl.  IU31>,  a.  Ord.  .\il.  R.  1.    Scliaton  A.  P.  L  p.  358.  (CXXX.) 

4043.  „  Derselbe  beeOii^t,  auf  BiHeii  dea  Ablea  JinuMm»  w  Corvey  nnd  der  JkbiiadiiB 

Gotrsdiii  m  Ilrnvoril ,  jcnr  rn  Sliftc  die  Kirchen  zu  Mcppcn  und  Ercsbnri;,  lctztcrcra  die  zu  Bn» 
ginithi  und  Urcni.   AcL  ut  pr.   Schateu  L  c.  p.  357.   Faike  C  Tr.  Corb.  p.  740.  (CXXXL) 

4041,  „  Berwlbe  beetiiligt  die  Privilegien  nnd  fieailnmgen  dea  Kloslert  Kenwade»  ttif  lliitai 
dor  durtigen  AbtiBBinn  Judi^  and  VerwendnQg  dea  Ksdiofo  Brww  xa  HindeB.  AcL  ut  pr. 
Schatcn  I,  c.  p.  359. 

4045.  „  19.  Derselbe  beslatigt  der  Kircho  zu  Padcrborn,  auf  Bitlcn  des  dortigcn  Bischofs  A»(io//, 
ibre  Hechte  oad  BeMttnngen,  nainentlich  waa  Biadief  MbgemMrk  dereelben  ven  eeinem  Ekbe 

zugcwandt  liat    Act.  Holun-lht  Xiil  Kal.  Oct  1u39,     OnL  XIL  R.  L  Zeiiadtr.  t  Archivk.  D. 
S.  1d4.   (CXXXll.  nach  ciacm  aodcm  UriginaJe.) 

lOiO. 

4040.  Januar  18  Kiuii-  nriiirirh  III.  bosiaiii,'!  riic  Pri\i!ogien  de^  Stifts  Werden,  auf  Hlnon  des  dortigen 
Ables  iirruiH.  Act.  Augustae  XV.  Kid.  Kcbr.  1040,  a.  Ord.  XIL  R.  L  —  Zwei  verscbiedene 
Auaferiigungcn,  deren  eine  beaondera  liber  die  freie  Wtdd  der  Vogte  epricht  —  Laoombht 
'  Urkundonb.  I.  S.  106.,  107. 

4047.  Jonitis  5.  Bci  dcr  Einwciliung  dcr  Kirchc  zu  Stablo  warcn,  zu  Folgc  einer  daselbst  ausirofprlirrlen 
konigiiclicn  Crkundc  fur  diLs  Klostcr  Nivelle,  unter  vielen  andcm  aucb  dic  BLschufc  Uentmtm 
von  Hinugardevord  und  Rudolf  \un  Paderborn)  zugegoo.   Miract  Opp.  T.  L  p.  660. 

lOIS   September  29.    Michacli'; - Fp>t ,  wolchcs  dcr  Kimii;  in  Corvey  fcioil.    Annal  Sa\.  1.  c.  p  684. 

4019.  December  22.  Konig  Ueinrich  III.  bestiitigt,  auf  Bittcn  der  Abtissinn  iiptestiie  zu  Uerevurl,  nocli- 

aaals  die  den  Stiftem  Corvey  und  Hervort  incorporirten  Kvchen.  Act  Herivorte  XI.  Kal.  Jamar. 
4040,  a.  Ord.  XIII.  R.  II.    Harcnbcrg  Monuin.  ined.  S.  406.  ;CX.X.XI1I.) 

4020.  r,  Wclhnarlitsfost ,  ^^clcltcs  dcr  Kbnig  zu  Mimigardovrml  fciort  —  Iln^nlhsl  winl.  am 
28.  Decembcr,  m  (jcgenwart  <lcs  Kunijj^s,  dcr  neue  Bischof  von  Bambcrg,  Huiliiger  i^welcher 
■adunalB  nnler  dem  Kamen  Cbmm$  U.  Papat  traide)»  dnrdt  den  Enbiscbof  Bardo  von  HaiiiB 
«Qnaecrirt  AnnaL  Sax.  L  c  p.  fSBH. 


Digitized  by  Google 


§«411  ~tM>. 


179 


4021.  Dcccmber  29.  In  dem  oea  erbauleo  Klostcr  dcr  heil.  Maria  zn  Mimigardevord  ^Lbcr«asser,  wer^ 
den.  in  Geganwart  Kbnig  Beiwieh$  111.  und  vieler  GroMen  des  Reichs,  iheib  dnrdi  den  Slifter 

dcs  Kloslcrs,  ^\&c\\o{  Uenmntm  zii  Miinin:nrd(.'vurd ,  thcils  (lur<'h  ilic  Kr/hischiifc  Ih^rimnnn  von 
Colni  Bardo  von  Mainz,  Uunfrid  \oa  Magdeburg,  mit  A^isislcnz  dcs  Encb.  Alebraad  von  Dreroon 
tind  vieler  Bischorc,  worunter  Bnm»  voo  Mindco  nnd  Ahurieh  von  OmabHick,  vier  AltMre  ge> 
WGthL  —  Dic  crstc  Abtissinn  des  KlostcrB  VberwMMr.  B«riktHhig.  war  des  Bisohofs  Utrimam 
Srhwcslcr  Cod  mscpt  Transa(|ucns.  Bishcr  norh  iin;;c(1r  ;  niir  im  Aiiszugc  bci  Nicsert  M.  U. 
B.  1.  Abth.  i>.  3'il.  Not.  (CXXXIY.)  —  Kiirzcr  crzahlt  dic  isacho  auch  AimaL  Saio  1.  8.  c.  zu 
1041,  nneh  seiner  GewobnKeit,  das  Jalir  mit  Wdbnachtcn  anzufangeit. 
Eb  darf  nicht  unbcmerkt  blcibcn,  diiss  von  dieser  Zdt  «D,  fUr  deo  Ort  IGadBirdevord,  der  NaiM 
Milnstcr  alliiiahlich  in  Gcbrauch  kommt. 
1022.  ,.  „  Kdni(j  ileinricti  III.  schciikl  dcr  von  Dischof  Herimann  zu  Mimigardcvurl  crbautcu 
und  zur  Ehro  der  heO.  Maria  geweihlen  Kirohe,  den  kciniglichcn  llor  llarvia  im  Gau  Livegowe 
und  dor  flrnrschnft  Diethnhrs.  Act.  Mimi«<artcvurlc  IV.  Kal.  Jan.  lOU,  a.  Onl.  XIII.  R.  I.  — 
Die  Jahrzahl  ist  nach  dcr  Zcitrcchnuug  zu  vcrstebeo,  welche  das  Jahr  mil  Wcihnachien  aofiug. 
—  Nieeeit  M.  U.  B.  4.  Abth.  S.  318.  (CXXXV.) 

4023.  „  „  Dei"si'lbc  schcnkl  cbcn  dicscr  Kir(  dcn  koni^lichcn  Zchentcn  in  Fricsland.  Nicscrt 
a.  a  0  S.  320.,  und  wicdcrholr  M.  L.  S.  11  S.  51  nXX.WI  —  Dic  urkiirnIhclK^  .Nachrichl 
von  dicscr  Schcukung  itibt  z^^ar  dassclbo  Daluui,  wic  dus  lier  vortgcn  an,  muss  alicr  liingcre 
Zdt  nacb  der  HandlnAg  «irgewtct  sein,  da  Btimdt  III.  in  deradbea  acbon  den  Titel  Imperator 
crhall,  drn  cr  crst  1046  annnhm. 

4024.  Abermaliger  grosscr  Brand  in  Udxter,  aus  unbekanoter  L'r»che,  eo  dass  niur  weoigc  Itauscr  daselbst 

BldMai  UdbeD.  Aanal.  Goil».  L  c.  p.  C.  *} 

lOil. 

4023.  Junius  13.    Konig  Ueinridi  IIL  vcrlcihl  dcr  viila  Aslnide  (Essen),  auf  Bittcn  der  dortigen  Abtission 

The^<am,  einen  iBhrmarkt,  drd  Tage  vor  and  drd  Ta^  oadi  dem  Peste  Ccamae  el  Domuid. 

Aci.  in  cod.  ](»('<•  Asiiiidr.  Id,  Jtirr.  m\ .  a.  OnL  XDL  B.  111.  IVealphalia  %  Jahre.  8.  Quart. 

S.  61.   Lacoroblcl  Urkuodeub.  L  S.  109. 
4026.     „    47.  Deradbe  .«dienfct  dem  KkiBler  Deula  44  Hbveo  n  Cof-Buokheim  (Bochum}  und  den 

kfidB^en  Hof  Wealboven.  AcL  Drotmanniae  XV.  KnL  JoL  lOll.  Laoomldet  Urlnnidenb.  L  &  4 10. 

(4041—1054.) 

1027.  Teslaoicnt  der  Xbtinimi  TheojMm  ta  Esaen.  S.  d.   Zeilsdir.  f.  ArehivL  II.  S.  465.  Lacomblet 

1'rkundenb.  I.  S.  Mi-  —  Pic  Ahlissinn  Theophan  II,  cinc  Trichter  dcs  Pfalzgrafen  Ercnfrid  (vgl. 
Lacoinbl.  S.  lU.;,  wclche  1041  zum  ersteonial  aU  Abli«sioa  genanat  wird  (s.  obeo),  slarb  am 
5.  Marz  1054.  (LacombL  S.  422.  N««.) 

1042. 

4028.  JuUus  18.  Ilermann  II.  Erzbischof  zu  Coln,  incorporirt  dem  Kloster  zu  Miskide  (Mcschcdo;,  wegen 
der  Verdicnsle  der  dMtigen  JLbtissinB  GarMgi»,  die  Kvdie  zu  Kalle  im  Gau  und  der  Provini 
Westrul  n  iHxl  der  GraAchtft  AmAdnfa:  AoL  m  Miskkle.  XV.  KaL  Ang.  1042.  Seiberta  Urku&- 

dcnb.  I.  S.  29. 


23» 


Digitlzed  by  Google 


480 


IMS  —  ia4S. 


46M.  IviSas  S1.  Rrimam,  Bisdiof  zu  Mimigardcvord ,  stiribL  ADnil.        I.  e.  p.  686.  Todeslag  nach 
Xecroi.  ccci.  ruaj.  Monastor.  —  Er  wurdc  iii  dcr  von  ihin  gcstinclon  Ibrien-'  oder  Cberwaaiter- 

Kiicln'  Ih'i;i;iI)I'ii  iiiul  scine  Mcinorii'  iliisrllcit  iiiTciiTl.    Nccrol.  cit. 

1030.  Jii-un»,  lii>icl>of  zu  Mindcn.  bcurliuiidet  die  von  ihm  vollzogene  Slifluug  ciner  Kirchc,  zur  Khrc  dcs 

heil.  ManrieiaB  und  vielor  andcrar  HmligeB,  eurder  Insel  (dem  Werder)  hei  Hiinden,  oad  deren 
Ausslnltung  mil  vcrschicdcnen  cinzcln  gciiunnten  Giitern.  S.  d.  SpilckiT  Beitr.  1.  S-  I  lO. 
(CXXXVtl.)  —  Nacb  Lerhcck.  Chrun.  I.  c.  p.  171.  gcschah  diese  Stiriiin^  im  J  1Ui2,  was  sicb 
aoch  dadtirdi  bewihrl,         ini  folgcndcn  Jalire  die  l>.baiglicl)o  Bestiitigung  erlbljjtc. 

ilOti—1063.. 

1031.  Benuo,  Viccdominus  dcr  Kirchc  zu  Mimigardeford ,  iibertriigt,  mit  Genchmigung  dcs  Bischofs  Jluod- 

ptrt,  deni  Klosler  S.  Harioi  (Gberwasser)  ein  Gut  mi  Wallhorpe.  gcnamU  Hoanasche,  Jur  eiDe 
IIovc  zu  Ihtcre  uiid  eine  andere  zu  Bisonbckc,  wclchc  nnch  seinem  Tode  an  das  Kloater  2U-  i 
rilckfaUea  soUen.  S.  d.  litodUuger  M.  B.  i.  B.  Crk.  S.  39.  (CXX.\VU1.) 

4013.  ' 
4032.  Januar  23.    Konig  Hpinrirh  III.  bestati^t  das  vnn  dem  Bischof  Brtinr,  /.u  Mlndi  n  auf  cincr  In-jcl  in  I 
dcr  W'e««r  bei  dcr  Stadt  Minden  gegruudclc  Slifl  S.  Hauricii  uud  dcssen  Giiler.    Acl.  Gosilarc  i 
X.  Kal.  Febr.  4043,  a.  Ord.  XV.  R.  IV.  Spilcker  Beitr.  I.  S.  445.  (CXXXIX.)  ' 
10-3.3.  Mai  ii.   Pruigstfcst,  von  dem  Kbni;;  in  Paderbom  gefeiert   Kleinsorgcn  I.  S.  oH.  | 
4U34.  JuUu«  il.   Rotho,  BLschdf  zu  Padcrborn.  v  oihl,  auf  Yerlangen  des  Abtcs  Trulhmar  tm  Cor^oN-  dic 

Kirchc  zu  Uorohuscn  i>ei  Kresburg,  lej;l  ver.scliicdcne  Aclit|uicn  in  dci-selbcn  iiie<ier,  unii  bc-  i 
ftlimnt  zu  ihrer  Parochie  die  ViHen  llorohusen,  Alherlini^aaen,  Albrachtui|i;huseii,  Oaacti,  Twe- 
riui,  Sillzinglm.scn ,  IlclmiTin;.;liii<i'ii     Srhatrn  A   P  1.  p.  303.  | 

4035.  „  „  Thrutmar.  Abt  zu  Corvcy,  schcnkt  der  Kirchc  dcs  licii.  Magnu;»  zu  Ilorohuiien,  bei  ihrer 
'  Einveihung.  m  Gcgcnwarl  und  mit  Bcsluiigutig  scinca  Vogtes  Bruno,  dio  Zchenten  der  ViOea 

Wierin^erinchnsen  im  Uca8i-(iaii,  llusin  im  Pader-Gau,  Ostercp  iin  Alinen-(jau  und  llerdin^ 
husen  iiu  Iticr-Gau,  wozu  ('.rar  llfrmann,  zu  seineni,  seinr«^  ^.idTs  \]'!ih'kiiifl ,  sciniT  Gciuahliuii 
JierUta  uud  seincr  Sbkue  Bardo ,  W  ideUind  und  Ueiurich  Si^eiunhcil ,  liiiter  zu  Suafharau  und 
Haran  im  Ahnen-Gau  und  zu  Heriwardeshusen  im  ltter.-Gau  hin»i{&gL  Dat.  in  monie  Errsbi<is 
VI.  Kal.  Au^'.  ifMo  conBecralionia  die  a.  4043.  Falfce  C  Tr.  Corb.  p.  240.  Seibertz  Urkaodeah 
L  S.  98.  .NuL 

4036.  OLtober  46.  Bischof  itelAa  m  Paderbom  weihet  die  voo  seinem  Yon^n|ier  Afeintcerk  gCi^tiActe 

Kirdke  m  Sndbargpon  znr  Ebre  dea  heiL  GaUus.  Vita  Mebw.  L  «.  p.  S46. 

40U. 

4037.  Septenibcr  25     Kiinift  fjfiniiih  111  bcstiiligt  dom  Klostor  TlrTivon!  dic  riiilcr  OveranliT!:  tind 

iiutwinesdorf  im  Angcrcs-Gau  in  dcr  Grafschaft  Witediinds.  Act.  Ai^uis^rani  VIL  Kal.  Oci.  lUi^, 
a.  Ord.  XVIL  R.  VL  Bisher  uugedmckL  (C.VL) 

4046. 

4038b  Sefrtember  S6.  KSnig  BeinriHi  111.  verlcilil  dem  Bischof  ^runo  zu  Minden  imd  dessen  Multcr  OulA 
das  Mnrkt-,  Miiriz-  und  Zdllrrclit  zu  Gi^^lfva  im  llassc-Gau  und  <ler  Grafschaft  dcs  Pfalz^trafcii 
Teti.  AcU  Bolvcldc  VL  Kal.  Octobr.  1045,  a.  Ord.  XVU.  R.  VU.  Schbtlgcn  u.  Krcisig  Bi-ilr.  «. 
Slchs.  Gescfa.  III.  S.  407.  Vgl.  Schuhes  DireGtor.  L  S.  464.  —  Friihere  Abdriicke  aenoni  doa 
Hclm-Gau,  und  nehmcn  den  Ort  fiir  Eislebcn. 

4030.  Abermahgia  FeuerBbrunBl  zu  Uoxter.  AnaaL  Corb.  L  c.  p.  6w  ■ 


Digitized  by  Gopgle| 


I04t  —  IMl. 


181 


104C. 

1010.  Febraar  '15.  Dn^mor.  Abt  ta  Corvey,  tlitht  Cod.  mcpL  et  Annal.  Corb.  l  &  (k  6L 

1011.  n      23.    (Sonntag  Retniniscerc.)    Koiii^  Heinrich  lll.  koinnit  nuch  C<irvey,  WO  in  sciner  Ge- - 

jjcnwart  Rnthard        (lcm  r.tinventc  zuin  .\I)t  crwiihll  wird.    .\iin.il.  riirl».  1.  c. 
IOi-2.  Miirz  i.   Aiii(*ntbail  des  kunigs  in  Dortmund,  wo  der  ncue  Abt  von  Lorvey  dic  i^onigliche  Beslali- 

gung  «riuilt.  AhimL  Corb.  I.  & 
'I0i3.  0     Al>t  Hothard  winl  /ii  rorvcv  rcicrtich  ciniicfiilirl  und  itn  Auftrage  des  KSoigB  dnrcb  deo 

Itiiichol'  liotho  von  Padcrbuni  gcweihl.   Aiinal.  Corb.  L  c. 
<104l.  Hal  26.   Koni^  Ilmirith  Iff.  schenkt  dem  Klorter  S.  Petri  und  Pftuli  m  Padeibom,  wetcheni  der 

.\l)t  Wulfgang  vorslcht,  cinen  liof  mit  Wetnbergcn  zu  Pobarlo  Bopiiard  irn  Gau  Trcchira  utul  dcr 

(;r;ifs(  liiifi  n,'vU>Ms.    Act.  Aqiiisgr.  VII.  Kol  Jtm  lOifi  ,  a  Ord.  XVlll  H  VIII.  Schalen  A.  P.  I.  p.  305. 
lUiO.  (jrar  iievehard  schciikt,  zum  SeelenbcU  scines  \aters  Luithar  uad  n)it  biiiwiiliguitg  sciocs  Vatur&' 

brudcrs  Tktadne,  dcni  Klostcr  Conrey  Giiter  sa  KinaDleve  mid  Redepke  im  Gau  Derlingp  und 

in  Getehariis  eigner  (jrafschari.  Auszti.u'  I)  Wc  ilckind  Not.  II.  S.  1 18. 
IU40.  Bischof  itruno  zu  Mioden  weibt  das  Klo»tcr  Kcmnadc.  Lerbeck.  Cbron.  L  c.  p.  472. 

1047. 

'I0i7.  Seplcnilicr  3  Kaisor  Hrirniih  III  .schcnkl  der  Kirclic  zii  Parlcrboni  cin  Gnt  zu  F.vcrsrhutlr  irti 
(iau  Hc!s.si  und  dcr  Gralschaft  liauio».  Act.  Sosact  IV.  .\on.  Scpt.  1047,  a.  Ord.  XVlil.  K.  DL. 
Imp.  L  Scbnten  A.  P.  I.  p.  367.  (CKU.) 

It)i8. 

1048.  April  9.  Hotho,  Bischof  zu  Pudcrborn,  schcnkl  dcra  von  scincm  Vorgangcr  Neinwerk  gestiflctcn 
Kloster  S.  Pctri  und  Pauli,  welchem  der  Abt  Wi^tyiag  voratehl,  ein  Gut  su  Folebetlinehuson, 

eiiic  Salzsljillc  zii  Uflon ,  oin  »;i!I>cnics  (lelaLSs,  und  30  Sol.  juhrlich  aus  den  liischiiflichcn  Z«'hen- 
tcn  7.11  \Vi%odc»8un,  zu  Bischof  Meimoerkis  und  boiuem  ei^en  Gedachlniss.  DaU  PatherbruDnon 
V.  Id.  ApriL  4048.  Schaten  A.  P.  l.  p.  369.  (GXLU.) 
lOiO.  Juliiis  iO.  Kaiscr  Heiurich  III.  beslatigt,  auf  Bitlcn  des  Bi.schoti  Bruno  zu  Minden,  die  Privilcgicn 
dcr  dortiijen  bLschonicIicn  Kirche.  Act.  Mindo  XIII.  Kal.  Aug,  4048,  a.  OnL  XX.  R.  X.  Imp.  U. 
PiMoi.  S.  U  G.  Ul.  p.  «ii.   Schalen  A.  P.  1.  p.  368. 

lOoO. 

1050.  Abt  Rothnrd  zu  Corvcy  wird  ubgcsetzl  und  Armld  zu  scincm  Xachfolgcr  crnaont.    Annal.  Curb. 

L  c-  p.  6. 

1051.  Mai  10.    ITiiigsifest,  welchcs  dcr  Kai^icr  in  Padeibom  fcicrt.    Larobcrt.  Hcrsfcld.  Aoual.  ap.  Pcrtz. 

Seriptdk'.  T.  V.  p.  4  55.  —  Da  dieser  Schrinslelier  gewohniieh  tn  der  Zeilrechnung  om  ein  Jahr 
voraiis  ist.  so  wiinlc  ilicsc  l'Iin:,'-lfcicr  nuf  d.  3.  Jun.  lOoU  zu  solzcn  sein,  wenn  sic  nicht  mil 
deiii  Indu  des  glcichzcilig  in  Padcrborn  anwescndcn  Krzbi«chofs  Bardo  von  Mainz  in  Vcrbinduag 
gcbrachl  wOrde,  der  nicht  vor  4051  erfolgt  scin  kann. 

1052.  „   25.    Kaiscr  Ueiurirh  III.  cnLschcidet,  auf  dic  Bc>(.liwerdc  dcs  Bischofs  Alberich  zu  O.snabriick 

licijen  (lcii  Grafen  Ifr-nihard ,  il,rs>  nur  der  Vogl  lici  Kirclic.  Minst  alicr  kcin  llcr/uLr  odcr  Graf, 
dic  in  gcdaclitem  Bisthum  wohncndon  Ircieu  Lculc,  wciclie  Mahelmiinner  genannl  wcrden,  vor 
win  Gcricht  fordern  diirfe.  Act.  Tbrutanaamae  VUI.  Kal.  Jun.  4054 ,  a.  Ord.  XXm.  R.  XIL 
Imp.  V.  Sudhoff  L  c,  p.  XXXIV.  Hiiser  O.  G.  IL  S.  343.  s.  W.  m  S.  38. 


Digitized  by  Google 


I8t  IIM  —  tts^ 

106$.  Novombcr  7.  Eotho  (Rudotp,  Bkchor  zu  Paderborn,  stirbt.  Strvnck  in  not  ctiL  awcpt  nd  h.  a 

Anm.  zu  Kk>ins.  1.  S.  516.    Todcslaf:  nach  dcm  iiUc^tcn  NccroL  Pndfrborn.;  ein  jiin^crcs  nenni 

d.  5.,  die  nieistrn  ruulorn  d.  0.  Nov  —  i  i.  Ainial.  1.  c.  p.  1->.">    wtlchcm  Schatcn  A.  P.  I. 

p.  37i.  hier  irrthUnihch  rulgl}  selzl  den  Tod  dicses  bischofs  iu  das  Jahr  40i>2,  weil  er,  uadi 

seiner  Gewohiiheii.  in  dor  Zeitrechnung  um  ein  Jahr  voraus  iM. 
lOSiw  Deccmbcr  21.    Htiodp/rl,  Bischof  zu  3Iimi}i;<(rdcvord ,  wcihl  die  Crypla  und  drci  Ahiire  im  Klostcr 

Bi-auwoilor,  auf  Bilten  dcs  dorii!{i>n  Abtcs  Taijeuo  und  in  AuArag  des  £rzbi$cfaolit  voo  Cdlo. 

StruncL  in  not.  crit.  mscpt.  ad  h.  a.  ex  antiq.  churt. 
4065.       „       85.  Wcihnaehlsfeiit,  wclclics  dcr  Kaiscr  zu  Goslar  feiert,  nnd  wo  anoh  der  neae  Bi- 

schof  \on  Padcrlmnr.  Imnri .  durch  den  Kr/liischof  Luiliyold  vun  .Mainz  rnnsffTirt  winl.  Lambcrt 

Annal.  1.  c.  zu  (U53  ^nehiiilich  nach  &eincr,  das  Jabr  mit  Weiliiiachten  anfaogeoden  Zeilrech- 
«  nun^.  —  DieBer  imd  war  eiu  Schwecteraohn  det  Biscbob  Mmvmk.   Seine  Geoeakjgie  «ad 

Jugeadgeachichle  a.  b.  Sehaten  A.  P.  L  p.  373. 

4056.  Febmar  3.  /mmn/t,  Riirhnf  zn  Paflfrhnrr ,  hpsfiifiprf  drin  Klnster  S  Petri  und  Pniili  zu  Padcrlirim 
das  Gut  Sturibroch  in  dcr  Gra&chaft  Erpo's,  «elchcs  dcr  doiligc  Abl  Wolfyang  voa  cineio 
gewissen  Kebert  erkauH  hai  Act  Paiherfamnnoo  III.  Non.  Febr.  405S.  Henr.  UL  OitL  XXIT. 
R.  .\lll.  Imp.  V.  EpMC.  a.  L  Schaten  A;  P.  L  p.  374.  mit  deoi  fidaehen  Datum  IIL  Non.  Deceiabr. 

(C.\UII/ 

1U57.  Marz  i.  Kaiscr  IMnrirlis  ///.  Aufcnthalt  in  Dortmuiid,  erwiesen  durch  cine  Irkunde  dctiselben 
fnr  das  Buthuoi  Hildesheiro;  acL  Trutmaoniae  VI.  Non.  Blarc.  4052,  a.  Ord.  XXIV.  R.  XIIL 
Imp.  VI.  OriK,  C.ucir  T.  IV.  p.  iil.   Falkc  C.  Tr  Corb  p  Tit 

4058.  „  23.  Kaiscr  Udnrich  II J.  bcstaligt  dcm  Klostcr  S.  Pclri  und  Pauh  zu  Padcrbom,  wclchcm 
der  Abt  Egi^ert  vorstcht,  die  Gtiter  Gollpeche.  Totenhnsen,  Waltmaniitnchuscn ,  Widcn,  Mere- 
bcche,  Reme,  in  dcr  C,rafs<-hall  des  Hcrzogis  Bernliard,  Hnlincheim  uiid  Tcsierbant.  in  der 
(irafschafl  des  (iiafcn  Gerliard,  welchc  dcr  vcrstorbcnc  Hi-t  liof  Menitmk  diescm  Klostor  sf- 
scbeakt,  und  welcbe  dc^n  Erben  Liutbold  uod  Adalbert  tiachmais  in  Ansprucb  {jenoaioien, 
•  ah«r  auf  dcs  Kaisera  Veitnitfelung  darauf  venridilet  haben.  Act  Goslare  X.  Kal.  April.  40(kL 
a.  Ord.  X\UI.  R.  XIII.  Imp.  VI.  Schatcn  A.  P.  1.  p.  373.  Falkc  C.  Tr  Corl.  p  i-.n  bcidc  mit 
der  falschon  Jahrzahl  1053.  —  Dic  Schrifl  dcs  noch  vorfaandenen  Origioak  ist  gro»teatheib 
crloschcD,  dahcr  cin  neucr  Abdruck  milhunlich. 

4C30.  Deccmber  3.  jWen<oh,  Kachof  zu  Osnabriiok .  siirbt  NecroL  Oaoahr.  —  Erdmaim.  Chr.  L  c.  p.  S0& 
selzt  den  Tnilcitag  diescs  BiRchofs  auf  d.  19.  April. 

lOliO.  Dcr  Edle  Franko  und  seiuo  (ialtiao  WenidiHd  »cboiikcu  dcm  Klodler  S.  Ludgeri  zu  Wcrdcn,  mil 
Genehmigun|E!  des  dorUgen  Abtes  Gero,  ihre  Bcsitiongeii  in  der  UiopaiiheMer  uod  Lindthorper 
Uark,  wofiir  sic  in  dic  Briidcrschaft  dcs  Kloslcrs  auf^cnouunen  und  ibnen  vcrschiedene  Bc- 
siiziingcn  descelben  auf  Lcbenszdt  eiugclban  werden.  Acl.  a.  4032.  Laoomblet  Urknndenb.  L 
S.  120. 

(1052—  I(I7(>., 

4001.  Sicco  gibt  das  vom  Kaiser  Conrad  ihro  geschcnktc  Eigouthum  zu  Ruoleichesdorf  oder  Builo  im  Gaa 
Navilgowe  imd  der  Gmbchafl  .^«rimaflna,  der  Kirche  zo  Paderbom,  woAlr  ihm  BiBGliof  hmad 
gewisso  EinktmAe  anf  aaine  nnd  aeuer  EbeGwn  LebeasMit  anweist  S.  d.  BUier  iiqgedracfcL 
(CXUV.) 


Digitized  by  Google 


«•5t  — ««ss.  '  173 

.  4062.  Wirinbert  schenkt  dem  Bisrhnf  Immnd  und  dcr  Kirche  zu  Paderboni  (iiiilcr  zu  Aldcnlhorpc  im 
Cau  Thietinclli,  und  erlanj^t  zufili-ich  von  dom  Bi^chof  <He  1'mgrciizung  des  neoen  Kirchsplols 
Odisthorp.  S.  d.  Bisher  ungcdruckt.  (("XLV.) 
4063i,  Asni/f  gil)!  (icr  Kirchn  zn  PadfThom  scin  Eigcnthum  m  .^scoKingerothc  im  Gau  Bittiga  imd  dcr 
Grafschafl  Tfieodertcfis ,  wonir  ihm  Bisdior  hnmad  oin  Yon»erk  zu  Daslinjjcrolhe  u.  a.  auf  Lc- 
benoceit  emrMiiiiit.  S.  d.  Biahflr  iiii0ednickL  (CXLVI.}  —  Die  Zeh  dU»er  urkundlichen  Nach- 
ricbien  kaiia  nar  Mcb  den  obcn  «ngcgebcoen  RegieruDgqabreii  de»  BbGbo&  hKmad  bcsiinmil 
werden. 

4084. 

1064.  Mai  12  Immad,  Bischof  zu  Paderbom,  bcstali^jt  dip  Privilcgien  des  von  scinem  Oheini  Mpintrn-lc 
gcstiActon  Klosters  S.  Petri  und  Pauli  in  buburbio  dcr  Stadt  Paderborn,  welchciii  dcr  Abl  Eil- 
bert  vorstehL  Dai  PBderbnmnon  IV.  Id.  Haji,  in  sancto  die  ttecvns.  DomiRi  4054,  Eptsc.  a.  III. 

—  Untcr  dcn  Zcugcn  bcfindcn  .sich  der Doni|Ht>pst  WiufM^rt ,  dcr  Dccliaut  Hermann,  Graf  Hern- 
fiard .  Vr)j;t  dcr  Kirchc  zti  P.idcrborn.  u  n.  m.  —  Schalcn  .\.  V.  I  ])  370  —  Dic  rrktindc  hat 
in  dcr  Form  viol  Eigciithumliches;  der  Vcriust  des  Ongiiiais  isl  aiso  aucb  dcshalb  sclu*  zu 
bcdanem. 

40i>5. 

■   4065.  Fobmar  40.  Brmo,  Biscbof  za  Mindon.  sttrbL  Necrd.  Hoellenb.  n.  terbeck  Cbr.  1.  c.  p.  47f.  — 

Von  setnen  Thaten  wird,  Ho.s.Hor  dcr  an  setnem  Orte  ei>iihiitcn  Slinunii;  dcr  Kirche  S.  Mauricii, 
noch  crwiihnt,  d;iss  cr  il;is  .Maricn  -  Kbstcr  zu  Mindcn  voUcndct  uod  ciil^cwciht»  oiwl  das  Martini* 
Slifl  daselbst  vcrbesscrt  habe.   Lerbeck.  1.  c.  p.  171. 

4066.  Oktobcr  t.  Antold,  Abt  zu  Corvey,  slirbt  Cod.  mscpt  und  Annal.  Corb.  L  e.  p.  6.  — >  8em  Nach- 

folgcr  Sararfio  wurde  crsl  itn  folgcndcn  Jahrc  zum  Abte  gcwcihl.    Annal.  Corb.  1.  c. 

4067.  Vcrlrag  zwischcn  dcm  Bi.sclinf  Eijilberl  zu  Miiidcn  und  dcm  Hcrzog  Bemhard,  worinn  Krsfprcr  dcm 

Letztercn  Giitcr  zu  Nigctibur};,  Apcldorcn,  Lcntc,  Veldcn,  Scoylhc,  Mcslemcrothe ,  Wcut^e,  Sul- 
Irthe.  AlckcstorpCt  Pchio,  Ariiicanipc,  und  dcn  Zchcnlcn  von  zwci  Villcn,  gegcA  xugesacfacrlcn 
Srhtifz,  iibcrliissl.    S.  d.    Wiirdlwcin  Stibsid  dipl  T  VI  p  Wedckind  Nofcn  III.  S.  423. 

—  Dic  Uandlung  muss  in  dieses,  odcr  in  dcn  Anfang  dcs  folgendcn  Jabres  raUen.  die  Auizcich- 
nnng  abcr  spatcr  gcschehen  aeui,  dt  unler  den  Vennilllem  ijenannt  wird:  ilnno  lioiuirBbilia 
ebricus  pcalea  Cohinicnsis  bclos  epiaoopna;  EizbiBcbor  ^nno  aber  gelni^  4066  snr  Rcgierun^ 


(4055—4080.) 

1068.  Egifhrrf ,  Blschi^f  zu  Mindon,  hcurlvtindpl ,  dnss  cin  ticwissrr  Wulfnim ,  milcs  S.  Pffri.  r!i?cnhi)- 

rigc  uud  aile  seinc  Giitor  an  den  Ortcn  Nunhuscn,  Lindungcn,  Bnininghuscn  und  Enighuscn, 
dcr  Kirche  zn  Slinden  eneschcnkt,  nnd  die  Cbcri^be  in  der  vilts  Nunbasen  im  Drein-4jnn  in 
der  CrafschafV  Herti/iards  gcschchcn,  worauf  dcr  Bischof  dcmsclbcn  Wo/fram  dic  gcdachlen 
Giitcr,  nchst  dcn  Zcliciitr'ii .  wHrhc  i^r  vorhcr  ijclinht,  zu  I.rhcn  i;r^'cbrn;  aiirh  bewilligt  cr 
ihm  dcn  Zchcntcn  zu  iianiiiigliu.scn  auf  Lcbcitszcit.  und  scincr  Khcirau  dio  ZchcDlcn  zu  llar- 
dmgbusen  nnd  Wdlhrinf^nsen  ab  Leibgc^ge.  S.  d.  Gmpen  Orig.  Germ.  IIL  S  66.  Wlirdt- 
wcin  Snlw  di|)|  VI.  j)  —  Bischof  Egilbrrt  rrpirrtc  in  dcii  ohcn  an|<cf{c!ii'ricii  Jiihrcn. 

1069.  Dcrsclbc  gibt  dcr  Kircbc  S.  Martini  zu  Minden  dic  Ortc  Almagchu2>cn  und  liudingo  Burstal,  eia 

Got  ai  AdelierniiibnsMi»  den  Zehenlen  dasctbst  und  tu  Vanradere,  nnd  eine  Milble  sn  Mhidcii; 
femer  zwei  Pfliijige  »  ^jisbergutt,  sum  Licbt  im  Schtafliause  der  Briider;  cndlicb  cin  Cnt  a 


Digitized  by  Gopgle 


m 


)Ionnuichuffcu ,  cineu  Zchentcn  zu  Laittcrcn.  uod  den  Bano  uber  die  Stadt  Uinden,  zam  Bau 
der  SUnsgebiiade.  a  d.  Bulier  uni^raekt.  (CXLVII.) 

4070.  Dcrsclbe  gibl  der  von  spinrm  Vor^anger  linmo  goslifletcn  Kirche  S  Mauricii  Giiter  untl  Einkiinnc 

von  scincin  Eigcnllium  zu  Rclcrcslhorp(\  Lindnngon,  und  aii  mchr.  and,  Ortcn,  onn»  Ilofkluto 
aii  dor  Wcscr  bct  Scalcaburg  und  cincn  Gartcn  bci  dcm  bischuflichcn  Hofc  zu  .Mindcn.  S.  d. 
Spikker  Beitr.  L  &  450.  (CXLVIIL) 

4056. 

4071.  ApriJ  7.  Oslerrest,  welches  der  Kaiser,  nach  seiner  ROdtkchr  anw  Italien»  in  FiideriM»n  feieii 

LamberL  l  e.  p.  457. 

(10.56—4071.) 

4072.  Rcgister  aller  Gttter  und  Einktinfle  dra  Sliftes  Conrey,  aufgenomaieii  durch  den  dorligen  Abt  Sa- 

rarfio  (wolchcr  in  ili n  nlifn  ;ii)L,'ri:{'bcncu  Jnhrcn  rcnitTt'-  ValKc  in  aiipcin!  atl  Cod.  Tr.  Corh. 
—  Nacli  Wigauds  Uulersuchungon  (in  dcascD  Ausg.  ^dcr  Trad.  Corb.  i.sl  indcssen  Folkc  s  Abtinui. 
didb  um  ihn  mit  scinor  Bearbcitnng  des  Traditlons-ltef^ters  ui  Cbereinstinunung  zu  brii^co, 
ijieiis  auch  zu  Gunstcn  .scinor  gcncnlogischcn  u.  and.  llypothcscn,  sehr  TerfiUsclllf  dls  Ofi^a^ 
•ber  so  wenig  al»  cino  aite  Abschrift  Jiat  sicb  bis  jctzt  geiunden. 

(I0o6— 1073.1 

4073.  Aiitio,  Erzbischof  zu  Cohi,  incorporirt  dcm  Kloslcr  zu  Gcscke  die  Pfarrkirrhe  S   rvriari  ilasell)st. 

S.  d.  Scibcrlz  1'rkuiidcnb.  I.  S.  ^1.  —  Erzb.  Amio  rcgicrtc  in  don  angcgebcncn  Jahrcn.  VgL 
tibcr  densclben:  Anno  U.  der  HeQige,  Enibiscbor  von  Kobi,  seine  GtseUeehlsverhiiliiittse  nni 
scuie  geislL  Stiftungen;  toh  Hooyer;  m  d.  Zeitschr.  f.  vaterl  Geseh.  o.  A.  K.  VIL  &  39—  67. 

4057. 

1074.  Dio  Sitchsis<  li(  ii  l"iir>lcii.  wclr  lic  sich  von  dcm  vorigcn  nn>  3.  Oklobcr  1036  verstorbencn  Kaiser 
iii  itiren  Hcciilcii  Itccialrachiigt  glaubtcn,  baltcn  luiu%c  Zusanimeukiiufte ,  in  dcr  Absichl,  sei- 
ncm  Sohne  dus  Reich  wieder  zu  entrewsen.  Die  drohende  Empdmng  komrot  jedoch  nicht  zum 
.^usbruchc,  wfil  Olio,  <liis  Flanjtl  ilrrsclbcn ,  iii  cincr  Fchde  gcgcn  Bnnio  und  Erhert,  des  K6- 
tiigs  Vcntiandto,  crsclilagen  wird.   Lainbcrl.  i.  c.  p.  138.   Aimul.  Saxo  1.  c.  p  Gil2. 

1073.  Moi  26.  Kodg  Banrieh  IV.  bcslatigl  der  Kirche  zu  Osnabriick .  auf  Bitten  dcs  dortigen  Bischo& 
lilmnp,  die  ausschli<').sJi(hc  ('ii>richlsl)arkcit  iibcr  ihrc  Angchorigcii ,  das  Markt-,  .Mtjnz-  uad  Zol- 
recht  und  dcn  1'i>i -ttiaiiii  Ad  CorlK  ;c  VII.  Knl.  Jun.  1057,  R.  a.  Ord.  IIL  R.  L  Sandhoff  I.  C 
p.  X.\.X\T   Miiscr  U.  (i.  li.  S.  iii.  s.  W.  VIIL  S.  *0.  ■; 

1076.  In  dicscm  Jahre  sioll  f^jrEhischor  Amm  oine  fr6her  in  Dortmnnd  bestandcne  Kirche  naeh  Coln  ver- 
Icgt  uiid  dai-mi>-  ilic  Kiirlic  Mariac  ad  gradas  gcbildct  hab(^n.  .\nin.  zti  Klcins.  I.  S.  — 
Schaten  A.  P.  1.  p.  3i>U.  bcrichict  dii  >,  S  iche  erst  zum  l.  4004;  iodeaiieD  liat  die  Kircbe  schoa 
4039  die  piipsUicbc  Bcslaligung  erhitltcii. 


•)  Dj«  Copiarium  «1«  0»oabr.  Ditin«litl«  i«igl  »on  Jem  Irlttcrrn  Ali.lriickp  rn1g«n<le  Ab»cci-inin(;iMi.  Z.  4.  Tor 
cpitc.  Ul  ei»»i«cb«ltea :  vcncrabiliii  S.  41.  Z.  1.  C  tbcloneum  I.  iheolonnim;  Z.  16.  f.  praedicte  *edi*  rp<M«pi 
t  pncdieli  rplie.}  Z.  Xl.  t  IwhHeenodi  I,  hyluiniiP;  Z.  SO.  pani  pwJ—i  ah'eln  Woit  i 


Dlgitlzed  by  Google 


1058  —  105».  485 

1058. 

1077.  Februar  7.   Inmad,  Bischof  zu  Paderborn  (Bodelebrunoin)  ist  unter  dcn  Fiirsten,  auf  deren  Rath 

Kikiig  Beinridi  IV.  die  Abtei  Drubidie  d«m  Btttbnm  Halbersladt  ineorfxnirt   AcL  GoBelBre 

M\.  Id.  Febraar.  1057.    Hofer  Zcitschr.  f.  Archivk.  II.  S.  53i. 
4078v  Sliirz  3.    Komg  Heinrich  IV.  sclionkt,  auf  Billen  des  Er7.bi.schofs  j^nrio  zu  Coln,  der  Kirr  hf  m  Min- 

dcn  das  Gut  Losa  im  Gau  gleiche»  Xamens.   Act  .Uindac  Y.  Non.  Mart.  1058,  R.  a.  Ord.  IV. 

R.  U.  Kstor.  Scr.  R.  6.  111«  p.  831.  —  Ober  die  iiraire]liafte  LBge  des  Ortee  vgL  Wedeknid 

N.)i  II  S.  178.    Ledcbtir  Rnikt.  S.  116. 

1079.  April  10.   Dio  Sladt  Paderborn  wird  abemials  darch  Feuer  zerstort,  wobei  Hva  vom  Bischof  Mein- 

ioerk  erbaate  Domkirdie  last  andn  Btcben  bleibt  Vita  Hebw.  I.  c.  p.  547.,  cap.55.  Den  Tag. 
fer.  VI.  ;mi("  Pnlinas,  nebsl  cinigon  Eioxdnheilcn,  pibt  Mariani  Scoli  Chron.  ap.  Pcrlz.  Scriptor. 
T  V.  |i  ."i.iH.  tiaoh  seiner  Zeilrcchnung  zum  J.  1080  \  nach  v.T!chcm  anch  dic  Tyomkirchc  mit 
ul)gebrannt  !>cin  solL  Der  Verfasser  dicses  Bcrichtcs  hatte  wcnige  Tagc  nach  dcm  Brande 
(fer.  IL  poBl  Ociavas  Paschae,  also  d.  37.  Aprtl.)  die  BmndsUUte  aelbst  benicht. 

1080.  Mai  0.    Imad,  Bischof  zu  r;iil('iln)ni ,  ist  zu  Poldc,  bci  dcr  Consccralion  Bischof  Gundckars  II.  von 

Eichstiidt,  wolchcr  unter  andcm  auch  Konig  Heinridi  IV.  rait  seincr  Mutter,  dcr  Kaiserinn  .1f/"(»,<r, 
und  dcr  bckannle  Kardinal  HiUebrami  (naclunals  Papst  Greyor  VII.)  bciwobnten,  mit  gcgcnwar- 
'W&rtig.  Schatcn  A.  P.  I.  p.  380.,  nach  dcr  im  Catal.  Episc.  Eystad.  aufbewahrten  cignen  Nadl- 
richl  (li  s  Rischofs  Guiirffkaf  .  —  riitcr  dcra  Tagc  S.  Joannis  aposloli  plus  ccfcris  Dco  flilocti  bt 
wabrschcinlicb  Jo.  autc  port  lat.  zu  ven>tebeni  denn  am  27.  December,  welcher  sonst  diescm  Apo- 
stel  geweiht  ist,  konnte  der  Kitaiig  weder  1067  nocb  1068  in  Pidde  sem,  da  er  das  Wcihnacht»- 
ftst  in  (iii  sen  Jahren  an  ganz  andcrn  Orten  fcierte.  Vgl.  Lambert.  I.  c.  p.  159.  sq. 
•I08'l.  Oklobcr  3.  Imad ,  Bis(  hof  zu  Padcrbom,  schonkt  dem,  von  soinem  Ohc  im,  tlcm  Risirhor lWn«,'frit, 
iffl  Suburbium  der  Stadl  Padorborn  gesliflclcn  Klostcr,  welcbem  der  Abl  Etiberl  vorstcht,  ein 
Got  zo  Tuista  ond  einen  Fischteldi  n  Helaen,  nebst  einer  dabd  gelegeiWB  Hflhh»,  ftir  die  auf 
doH  Bisfliofs  Vcrlangen  abgohrofhonc  Miihlo  zu  Balhorn.  Act.  P.iderburn  V.  IVon.  Oiiohr.  1058. 
Henr.  IV.  Hi  g.  a.  111.  —  Inter  dcn  Zeugeo  beiiuden  sich:  Tanmo,  Abt  zu  Uebnwardesliauscn; 
Wu^t,  Dompropst;  Ecgico.  Prupst  der  JenMfeaas-Kirt^  (Bandori),  tk  «.  m.  Scbaten  A. 
P.  I.  p.  382. 

1069. 

1082  April  7.  KiSoig  Bawitk  IV.  gibt  dem  Bischof  hnad  voo  Paderbom  dea  Fonrt  Rcg^Rberuhusini, 
welchen  scin  Vatcr  KaLser  Heinrich  III.  von  dom  vorigon  Bischof  Rudolf  eingetauscht  halle,  zu- 
riick,  und  vcrzichtet  zugletch  auf  die  dafiir  in  Tausch  gcgcbenen  Giitcr.  Act.  ap.  Trajcctun 
VU.  Id.  ApriL  1039,  a.  Ord.  V.  R.  III.  Schatcn  A.  P.  I.  p.  382.  (C.\LI.K.)  —  Vgl.  Wedekind 
Not  I.  S.  m  II.  S.  176. 

1083.  „     „    Dcrsclbe  bcstiitigl  der  Abtoi  Doutz  die  von  scinom  Vater  ihr  gcschcnkte  Rcnt"  vnn  5  TViiri  ! 

SiJbers,  zur  UiUAe  aus  dcm  Reicbshofe  Trutawuuuu  ^Dortmund)  uod  zur  Hidfte  slm»  dcm  Uole 
Ticla.  D.  ot  pr.  Lacombtet  Uikundenb.  1.  S.  12S. 

1084.  Julius  27.    Dersclbe  bcstiitigt  dcr  Kirdie  7.\\  Minden.  anf  Billcn  des  dorttgcn  Bischofs  lujilhvrt. 

ihro  Privilogicn.  Act.  Polide,  VI.  XaL  Aug.  4059,  a.  Ord.  VL  R.  UL  Pislor.  bcr.  R.  ti.  iU. 
p.  8i6.  ^CL) 

1083.  NoTonber  8.  ifwofAard,  der  abgetelite  Abt  toh  Corvey,  wird  min  Abt  inHcrBfeld  «^'HMl.  hm- 
bert  L  c.  p.  161. 

Eegetu  hiit.  Vi  e«tf«l.  24 


Dlgltlzed  by  Google 


186  itt4. 

1060. 

4666.  JitniiM  90.  Kiiaig  BMntifH  fV.  ttiwescnd  in  Cofvpy,  m  Polge  einer  Urkiinde.  worinn  der  Kirelie 

zii  Miiplrbiirj;  (li<>  von  (icin  ('.nnoiiiciis  Liiitlrffrus  an  <{i(>solb(>  (;(>si-h<>iikt<>n  Giiter  bcslittigt  ^VT- 
d«m.  Act.  Oiorcbcio  11.  Kal.  Jui.  4000.  Uiifer  Zeitschr.  f.  Archivk.  11.  S.  536. 

(1066—  4076.) 

1687.  /mail,  BiiM-hor  zu  Piul<>rbom,  schcnkl  d'  t  Kln  hr»  S.  Polri  iinH  .Viidron  dasolbst  don  Hof  Vcspcrdoii. 

S.  d.  Uiiiiicr  un.siHlriickl.  /XLl.;  —  J>ii.>  /oit  bcsliniinl  sich  danach,  dasii  EndHficiiof  Hi^d 
4059—40114,  fiischor  Hicbert  4660—4097.  uml  Biscbof  Imad  bis  4076  t«gierie. 

mi. 

4088,  Murz  H.  Dtu  Bischorc  hgilherl  zu  .Minden  und  Immtco  zu  Padcrboni,  und  der  Abt  Sararho  zii 
Corvey,  sind  unter  deti  Ptirstam,  auf  dcren  Verwendung  Kdnig  Hfinrirh  IV.  dem  Bia(huni  Dil- 
il<>shcini  cinon  Korstbann  sclicnkl.  Acl.  (ioslarc  Yll.  M.  IhUi.  l»M»i.  a.  Onl  IX.  R.  VI.  DcT 
/.iisul/;  xilae  .\ll.,  obglcich  richti<r,  Lst,  nls  luNspicllos  iin<!cwohnlich ,  dodi  «ohl  nur  ein  Ein- 
jychtcbscl.)    Kalke  C.  Tr.  Corb.  p.  577.    ScliiUcn  A.  P.  1.  p.  384. 

4066.  Mai  40.  Pfiiq^r««t,  welche»  KAo^  Btimit^  IV.  in  Mindea  feiert.  —  Nodi  wihrend  dor  AnwcfleD- 
hoit  (lcs  Konii;>  hrach.  iii  Kdpc  (Irr,  zwlschon  scinrni  Cipfnl^r  inul  don  Biirgcrn  ontslnndinon 
Zwirtraclii,  cino  KeuersibruiLsl  uus,  weldio  auch  dcii  Doiu  mit  viclcn  Ko«tbarkeilen  zerbiorto. 
LerbeHi.  Chr.  Mind.  I.  c  p.  473..  welcbcr  ais  den  Tag  der  Feuer^nunat  XI.  Kri.  Jui.  ^2.Sbi, 
also  (lcii  Tii;;  nach  dcn  Pnn<!strcicrt:ip>n;  angibt.  Dtta  Clinin.  Mind.  ap.  Meibom.  Iter.  Geim. 
T.  I.  p.  •iCO.  i;ibl  dcn  Thk  VinrPtitii   (i  Jim  nn 

lUlM).  Oklober  24.  Kiiuig  Urinrirh  l\ .  s<-hciikl  dcm  Kn;bi.s<'hof  Adalbert  zu  Ilainbur^  <lie  (irafschaft  dos 
Orafen  BenAard  in  don  Gaocn  R*ni«|ia,  AVoslfaln  and  Angeri.  Act.  Radisbone  IX.  KaL  Nmenibr. 
HHii.  n.  Ord.  VUL  R.  VL  Liiidenbrog.  Scr.  R.  aeptentr.  p.  4il.  LappenbeTg  Enab.  Crkandeafai. 
I.  S.  87. 

4091.  .,  „  Doi-selbt*  schonkl  dctn  Erzb.  Adalbert  r.n  Kamburg  die  Grarschafl  dos  Mark{;rafcn  Vlo 
vm  Gaa  An^eri.  D.  ui  pr.   IJRdcnbrog.  I.  c.    Eccard  Uisi  g*!noal.  princ.  Saxon.  auper.  p.  986. 

4002,  Frithprirh  schcnkt  scinc  Erb}{iilcr  zu  W<>rsline  und  Elbciio  iboi  HccklinKhauscii)  dcm  .\ltare  .S.  Ma- 
riiic  in  paradiirO  xu  Ciilo;  niit  B(>iitali^iig  des  ErslNiM;ho&  ^iiio.  Acl.  u.  lUtii,  Aiuxinia  arcbicp. 
a.  OkL  VL  LaconUet  Urkuadcnb.  L  S.  4i7. 

i063. 

lOUa.  Julius  17.  Koiii<i  Unnrirh  IV.  &chcnk(  dcr  Kirclic  zu  Mindcn,  zu  einiger  Erstattung  des  Avahrcnd 
•eiaer  Anwoseaheit  erlillcnen  ftrandschadena,  deo  Hof  Laahaiqjeri  im  Gau  Angeri.  Act.  Godar. 
XVL  Kal.  Aug.  4063,  a.  Ord.  VIU.  R.  VL  Kstor.  Scr.  R.  G.  UL  p.  827.  Y^.  V^edekuid  NoL  n. 
S.  478. 

4094.  November  46.  Ht)hert.  Bisdiof  zu  Mtmijtardevonl .  stirbt.  —  Dio  Ktrche  wi  Miroifjardevord  halte 
von  ibni  lli<l<lin^'sol  und  (ircvcn  crliulton  \c<  lol  i-i  1 1.  maj.  MoniistiT. ,  wclchi-s  nocit  Mlfilhri, 
da^  ceino  Mratoric  io  der  S.  Chmieos-Kapelle  gefeicrt  wcrde.  CL  Schaten  A.  P.  L  p.  387. 

4064. 

109«.  April  !5<).  Kri<lericus  Mimigaptlerordonsis  i<l  ost  Monasloricasis  cpiscopus,  ers<>hcint  nls  Zougo  ia 
cini  r  Crkiimlc  Kiiiiijj;  Ufiiirichs  IW  liir  dits  Ui.slhum  llrcchl:  acl.  W«>rde  II  Knl  M;iji  Idlii.  «. 
Oid.  I.\.  B.  VIII.  llcdu  Ilisl.  episc.  Ultnij.  p.  4i8.  —  Dicser  Fricthidi,  aus  il<'m  Haiis..  d<>r 
Grafcn  vcii  Wettin,  war  Torher  Dompropat  la  Hagdebotg,  und  «olllf;  dort  nun  JSnbischof  er- 


Digitized  by  Google 


187 


walilt  >%crUcn,  wurdc  aber  durch  Wezilo,  dea  Bruder  des  daiuals  aii  dcr  Spitze  der  Rvicbii- 
re}:ioruiig  stehenden  Entbischob  Amm  vtm  Ctth,  verdrluij;t.  und  afe  EntschMdif^ng  dafilr,  durch 
(les  lelztcron  Vorsfliub,  in  daj*  Bisttium  Miinigarderord  bofiirdert.  Vjil.  iiber  »«Mne  Faniilie  di« 
das  Kloslcr  GerbsUidt  belrclTcnilc  Urkundc  bci  dem  Jahn'  IllS  '\f  li;5n\  Kr  licklciilote 
xuglcicb  da«  Aiul  eine^  koniijliclicn  Ivaiidcr»  uud  lial  als  ^.olchcr  untcr  andcrn  LTkundi^n  Hein- 
ruA»  lY.  reoocjnoscirt:  4063,  lUr  da«  Monasterimn  GampidonenM;  UabOIon  Analeet  T.  IV.  p.  Sfi9. 
—  I(JG3,  die  oben  crwahntf  rikimdc  fiir  das  Bislhum  Minden  Nr.  1093.,;  und  ein  Privilegiuin 
fur  (las  Hi.slhuui  1'a.s.saui  llundt  Metrop.  Snlisb.  |).  307.  —  Der  Zttsatz  ani  oben  anfjef.  Ortc:  id 
ci,t  Moua^t.  ist  ohDe  Zweifel  cin  jiinjicrer  Eiiucbub.  aus  einer  Zoit,  wo  dcr  Naiue  Miini^  ausiicr 
Gdirauch  gekomaieQ  wiir  ond  deshalb  der  Erldiimiif;  m  bediirfen  sduen. 

J06i— 1009.) 

400G.  Julkis  20.  Konig  ffdmiek  IV.  bcsliitigt  der  Kirche  m  Paderbom  die  von  sciner  Motlor,  der  Kai* 

.serinn  .\ijms,  derselben  (lesehenkten  (lUter  ZU  Erslen  im  Oau  luigcrn  und  der  Graliuhall  des 
Grafcn  DaU  XUI.  )LsL  Aug,  (das  iibrigo  lieh]t.j  Bisber  ao^odruckL  tCUI.) 

406i&. 

4097.  AttgDst  8.  Kbnig  IhiurU-h  IV.  schcnkl  dcin  von  dcm  Er/bischof  Anno  zu  rillii  enstirii  lcn  Klnsier 
S.  Michaels  zu  biegburg  die  viiia  Mi^ngide  im  Gau  Wesiralen  und  der  Gra&chafi  dus  Grnfen 
nmmam.  Act  Triborie  VL  Id.  Ang.  IU65,  a.  Ord.  XIL  R.  IX.  Wdrdlwdn  nov.  Subsid.  dipl. 
T.  IV.  p.  30.    I^coniblet  UrkunJciil)  I  S 

409ft.  Sept,enibcr  6.  l)ri>i  !lie  incorporirt  iler  KIitIk'  zii  Hnmburg,  uni  dic  Vcrdienste  des  dorliiren  Ei*?;- 
bi»cbofs  Adulbert  zu  bcluboen,  dic  Ablci  Curvcy.  Act.  Ockcrslcvo  Vlli.  Id.  Scplcnibr.  1065,  a. 
Ord.  XI.  R.  IX. '  Orig.  Gucir.  T.  IV.  p.  484.  Lappenbei^  Hamb.  Urkomlenb.  I.  S.  91.  —  t)ber 
die  Inlriguen  dcs  ErzbLsoholi  Malbert,  wic  dcrsclbc  sich  durch  Einziehung  der  gro«i^^n  Abteien 
rnrvc\  iind  Laureshcim  Lorsch":  zu  bereicheni.  und  di(>  Widerspniehe  niehrerer  Fiirslen  (\wch 
Auiopferung  audcrcr  Sliflcr  zu  bcseiti^cn  suchlc;  wie  er,  um  cinc  Erledij<un}^  der  Abtei  Corvey 
zn  bewiflien,  dcn  Abt  voo  Corvey,  durdi  das  erdiohlete  Vorgebcn  von  dcm  Tode  des  Bischofs 
zii  Pnln  und  seiner  Kniennung  an  des.sen  Stolle.  zti  einer  vcrgeblicheti  Rcisc  ii;u  li  Iialien  bcwog, 
und  wi(^  oacbtnals  diircb  den  (^cwc»encn  licniug  von  Baiem,  OUo  \on  .Nurdhcim,  dic  Selbst- 
stiindtgkett  Concy  s  gcrettet  wurde,  s.  aosfUhritcher  Lambert  L  c  p.  460,  sq. 

4000.  Oklobcr  1'^  Wiederholung  der  vorigen  .Schcnkung.  Act.  Goslar.  XIV.  Kal.  Novembr.  4065,  a.  Ord. 
XI.  R.  IX.    J.indcnbrog.  .Scr.  R.  .sept.  p.  170.    S  luilcn  A.  1».  1.  p.  390. 

IIOU.  Adalberl,  Er/bi>ehul'  zu  llaiuburjj,  fordert  dcn  Abt  fulco  zu  Corvey  viidmiiich  All-Corvey  in  Frank- 
reich)  zn  dner  Briidersdiafi  zwischGit  dcn  beiderseitigen  KlSslero  (Alt>  und  Neu-Corvey)  anr. 
Lappenb.  Hamb.  Urkimdenl».  L  S.  9S. 

4066. 

4401.  Aagwst  4.  Imad.  Ri.schof  zn  Pndcrbom,  besttiligt  dein  Klosl(<r  S.  Pctri  und  Pauli  da.<>elbst,  auf 
Bidcii  tlfs  Alitcs  Eilbprt ,  eiu  Gul  zii  Hallo  in  dcr  (irafsrhan  dis  Hci-,'<)i;s  Hemhnrit.  Act.  Pa- 
Uierbninnon  Kal.  Au;;.  I0(i(j.  Schalen  A.  P.  1.  p.  37i).  mit  dcr  luWlicn  Jabraahl  4056.  V^jl. 
Wedckind  Not.  R  S.  48i.  (CLIU.) 

IfOi.  Deoeniber  8.  Konig  Heinrich  IV.  schenkl  dem  ErzbLschof  Adalbert  zu  Hainburg  einf^o  Porst  im 
Gan  Enirhcrc  hcrcscephe,  von  dcm  Flnssc  .\inbriuna  die  Weser  anfwiirts  liis  rttm  Fltisse  nifiiflii, 
uiid  dies(*  Hulwurts  bis  xu  dem  Durfc  Sclierva,  dano  ilbcr  die  Diirfer  Rui-chartiiicltuseti,  Wiibo- 
lisfluik,  Aiten-HcrisQ,  Lmi^neiwina,  DringBB,  TolailiuBen»  ErcwiasiUt  Bdiotorsen,  bis  an  den 

24* 


Digitized  by  Google 


188 


i»6T  —  l««t. 


vorgenannten  Hu8s  Ambriuna  und  diesen  abwarts  bis  an  die  Wescr.  Act.  Chorbeie  Vl.  Id.  l)e- 
cembr.  1066,  a.  Ord.  XI.  II.  IX.  Lappenberg  tn  Hngands  ArcUv  VII.  S.  iS.  Den.  Hanb.  l'r- 

Lundonl).  I.  S.  94.  —  Die  Ih^eriingsjahre  pa.s8en  nichl  zu  dem  angogcbencn  Jahre  Christi;  dcr- 
ult  idirn  Fchlor  sind  abcr  um  diese  Zcit  /«  luiufig,  als  dass  dadui  t  h  dio  rrkundo  vcrdachtigt 
werdcu  ivonnlc.   Dic  Scbeukuiig  scheinl  ubrigons  nicbl  in  Wirksatukeit  gctrctcn  zu  sein. 

4067. 

4103.  lonere  rnruhen  in  Sachscn.   (Saxonia  dvili  laborat  discordia.)   Bertholdi  Annal.  ap.  Perlz.  Scriptar. 

T.  V.  p.  273.  —  Vielleicht  trugen  diese  Unruhen  daxu  bci,  dasa  Konig  Beinriek  IV.,  vm  die 
Sachsfn  mohr  in  scincr  Gcwalt  zu  habcn,  in  ihrcm  luindc  voslc  Sehlo.><.ser  erbauen  licss,  und 
dadurcii  die  Unzufriedenboit  ouch  udchr  anregte;  Anual.  Sax.  1.  c.  p.  605.,  zu  diesem  Jabrci 
Bekehardt  Chron.  ap.  Pertz.  ScripiAr.  T.  VI.  p.  199.,  za  4068;  —  wie  cs  dean  anch  an  sidi 
wahrst-hcinlich  ist,  dtti  die«  dcii  .Siulisi  n  so  Iii.stigc  Rrbanung  dcr  kimij^lichen  Hurgon  nicht  erst 
in  dcm  Jahrc  bcgnnn,  wo  sic  dcii  Au^ruch  des  Krieges  hcrvornef  und  wo  andcre  SchriAstcUer 
ihrcr  gcdcnken.    Vgl  Xr.  \  i  27. 

440i.  Septend>er  19.  itenno,  Bisciior  z»  OBnabrUek,  slirfat  Lamben  I.  e.  p.  473.  Todestag  nncb  NC' 
CK)!  Osiuihr. 

4105.  Novcmhor  i\.   Kunig  Heinrich  IV.  emennt  Benno  II.  zum  fiischof  von  Osnabriick.    Der  neuc  Bi- 

schof.  ^cboren  at»  eioer  ebilMmsn  bflif;erlichen  Fnmilie  in  Sdiwaben,  w«r  bisber  Bomproitst 

zu  Hililishoim  gcwcscn,  hatle  dem  Kaiscr  in  m  h  i  -i  Goschiiflfn  t^odient  und  besondors  dcn 
Bau  th'i-  ,S;i<  lisi>(  hcri  Buri;nn  mit  Niclrm  Cicsciiick  giilcilcl.  Cbor  dos.s("n  fi  iilicrc  I.clicnsiifschtchle 
5.  des  Iburgischcn  Abtcs  .\orhert  Vila  Bennoniti,  ap.  Eccard.  Corp.  hisior.  mcd.  acvi  T.  11 
p.  S161 — S169.  —  Da  seino  Emennnng  eben  am  Tage  des  bciL  Clemens  gcsdiak,  so  geioble 
er  dicsem  Hciligon,  als  seinem  bcsonderen  ScbtttqMitrtNie  zn  Ebren,  elne  Kircbe  za  banen. 
Vit.  Bcnn.  1.  c.  p.  iMO. 

4106.  Atmo,  Erzbi!>chof  xu  Cdln,  dotirt  die  von  ihm  gestiftcte  Kirchc  dcs  hoil.  Georg  dasclbst  untcr  an- 

dem  mit  Einkiinflen  aus  den  Zehcnlen  »i  Meginhardoshagen  und  Luidolfessceith,  de^gleichea 
mit  dem  Zolicntcn  zu  Menelliene  u.  a.  m.  Act  in  ecclesia  S.  Petri  Coioniae  a.  4067.  Laoonblet 
Urkundenb.  1.  S.  135. 

1068. 

1107.  Der  neue  Bisrhdf  von  Osniiliriick,  Bennn  TJ ,  \\'\n\  zu  roln  von  dcm  Erzbischof  ^nno ,  niit  Asslstrm 

der  Bi,sclic)lc  triedrich  von  Miinstcr  und  hiibert  von  Mindcn,  consccrirL  —  Dic  llandluiig  fulit 
zwisciben  das  Weihnacblsrest  des  vor.  ].,  wddies  Aewio  in  Osnai^radc.  nnd  das  Fest  Xani 

Rcinigting   2.  Fobr.\  wclchcs  cr  noch  in  riiln  fcicrtc     Vit.  Rcnn.  1,  c.   jv  3170. 

1108.  Mai  29.    Kbnig  I/einrichs  iV.  Aurcntball  zu  Soest,  nachgcwicsen  durch  eine  Urkuiide  dcsselhen 

fur  das  Kloster  Siegburg.  Act.  Sosaz  IV.  Kal.  lun.  1068,  a.  Ord.  XV.  R.  XL  WUrdlwein  .Nov. 
snbs.  dipl.  T.  IV.  p.  38. 

1409.  Juniu»  22.  'Dic  DdmUrchc  m  Padcrborn  wwd,  mch  ihrcr  WiiHlcrhci-stcllLinp  ans  der  ira  J.  1058 
eriittonen  Zcrstorung  (vgl.  Nr.  1079.)  au&  neue  geweihi.  Uobelin.  Pers.  Cosmodr.  ap.  Mctboin. 
R.  0.  T.  I.  p.  S6S. 

4440.  Julius  30.  Anno,  Erabischof  zn  Coln,  hcfrcit,  auf  Rittcn  der  Abtissinn  Gerbergis  ond  zu  Gunsten 
dos  Klosters  Odinpcn,  dcsscn  llol"  Witcnohuscn  in  paso  Sosalicnsi  von  ailer  Zehenlpnichi ,  ecgcn 
einc  jiiltrlicho  Rcntc  vuu  3  Solidis  ao  don  Viliicuis  zu  Grc^ing.  Dat.  III.  KaL  Aug.  1068.  — 
Unter  den  ZengeD:  Adoiras  advocnlns  de  Honte.  Seiberlz  Uriiupdenb.  I.  8.  34. 


Digitized  by  Google ' 


lffi«  —  IfTt. 


'  189 


mt.  Derselbe  vorordnpf,  da;!*;  niomand  clio  Zohonlon  odrr  Iloven  genannt  Sclehoven  dcs  Sftfts  Werdcn 
in  Wcsttalen  und  Osifulen  oder  Engem  anlasten  soll.  Act.  in  Monaslcrio  S.  Liutgeri  a.  \0(iH. 
KmdUn|)!er  H.  B.  S.  II.  Urk.  S.  i3.   Laeomblet  Urkundenb.  L  S.  437. 

4412.  Deceinbcr  i"  'AV<>ihnachton.':  Kiiiii^  Ilriniirh  I]'  richlcl  zii  no-Iar  ciiion  I.nnrlfrirdrn  anf,  wmhirch 
cr  die  Ruhe  in  Sacbsen  wiederbcrslcUu  ficrthold.  1  c.  p.  274.  zum  Jahre  4069,  wcil  cr  das 
Jdtr  mit  Wdbiiinslrfai  anfingt.  —  INeBeD  LMMUriiMkn  scheint  aoob  Anon.  de  Henr.  W,  Imp. 
bello  contm  Saxones  cann.  her.  lib.*  I.  v.  90.  sq.  a(k  Reober  Vet  Script  ed.  Joannb  p.  287. 
amcudcolen.  ^ 

(1068—1070.) 

1113.  Kscbof  Bemto  m  Oanabrttek  triflt  Anstalten,  in  Polge  des  bei  Miner  Ememnnig  gelhanen  Celiibdes, 

zu  Khren  des  heil.  Qemcns  eiiie  Kirchc  zu  baucn.  Noch  ehc  die  Wahl  dcs  Ortes  fiir  dicse 
Kirchc  enlschicden  war,  wiir.lcn  ihm  verschicdene  Giiter  fiir  dicsselbe  iibcrRcbcn;  namentlich 
*  von  ciner  ^CNVtssen  Reinmod  zu  Schwankcndorp ;  vou  Walderidi  zu  Ycrsmclc;  von  Cuniza  zu 
Bamwide  (v^.  dio  hieriiber  bosonders  folg.  UrL);  von  /mma  fo  Glane.  ViiBenn.  L  a  p.  2172. 
[cap  17  —  Andcre  das.  noch  crwiibate  Schenkungea  gehfiren,  den  nocfa  voifaandenen  IMon- 
den  ztifolgo,  in  eiiie  spatcre  Zeii. 

11 14.  Bfadior  Btmo  wiihlt  zur  Brbamm^  einer  Kirche  nnd  eines  Kloalen  die  Sltttte  des  verihtlenen  alt- 

sachsischcn  ."^(hlnvscs  Iburs,  und  da  diescr  Orl  zu  tlcn  GQtern  scincs  Bisthums  gchort,  wendet 
cr  dcdi-rllii  n ,  i>ls  V(  i;;uiunf;  «hinir,  (hi>  (rut  Bainwidc  zu.  :^'pl.  Xr.  KWd)  Vit.  Beiin.  I.  c. 
p.  2l7;i.  cap.  1^.;  —  Ausluhriiche  Bcschreibung  Uer  Lage  und  Umgcbungcn  von  Iburg.  wo, 
nach  AuswHs  au^efundener  Ruinen.  eine  aiimidisischo  Veste  gewcsen,  s.  ebd.  p.2174..  cap.46. 

1115.  Die  Baucrn,  wclchc  sich  im  Ibur^jer  WiiIiIl'  dic  Kichelinast  gewaltsam  Qnmaassen  und  dadurch  dic 

Absichtcn  des  Bischofs  hindcm  wollcii,  werden  von  ihm  durch  Aitdrohun;;  des  Bannes  davon 
abgchaltcn,  worauf  der  Vofjl  Mefjinbald  das  liificnlhumsrccht  dcs  Bischofs  beschwort,  und  vor- 
laolig  ciiie  klcinc  Kapcllc  ciliaut  wird.  Vit.  Bcnn.  I.  c.  p.  2174.  (cap.  19.) 
Mlft,  GisiUtnt  und  Cuniza  gebcn  dcin  BI>'  hof  Druwt  Tiir  die  Kirchc  zu  Osnabriick  dic  Orlo  F.-;>;cne  und 
Bainwide,  gcgcn  einc  lebeni>liui};lichc  Henle.  ^j.  d.  Moscr  O.  G.  U.  S.  262.  s.  W.  VIIL  S.  57. 
(CLIV.)  —  Aos  diHr  Kachricbt  der  Vit  Benn.,  daas  Bamwide  taosobweise  ftr  DMirg  aa  dieKlrcho 
zn  Osnabriidc  gekommen.  ist  zu  schliessen,  daaa  dieae  Sehenkong  vor  der  ^woibnag  der 
Kircho  zu  Iboig,  abo  vor  1070,  geschehen. 

(1068— «088.) 

1117.  Das  durch  dic  Nnrhlii^^^iAcit  des  Propslcs  Tibi)  nnd  die  Unlreue  soinor  ^  rv.  illor  in  rJoinen  Ein- 

kiinflea  schr  hcrabgekouunciie  Collcgiat-Stiil  S.  Johannis  zn  Osoabruck  wird  durch  dcn  Bischof 
Btnm  m  dne  neue  Ordoung  gcbracht  Si.  d.  Sltive  Gosdiidite  der  Stadt  Onabrack,  L  Th. 
S.  123.  (av.) 

1069. 

1118.  Benno,  Bi-^rhof  /n  Osnabriick ,  i<f  nnwcscnd  bei  einem  dnrch  Kiinig  Ifrinrirh  IV.  !jrsch!o<Jsonen 

Vci-fjlcichc  zwisciicn  dera  Erzbischof  Sigifrid  von  Maioz  und  dcm  Abte  Wilewaid  son  l^ulda, 
wcgeo  dor  Tbiiringischea  Zehooten.  AcL  in  Malnihosen  a.  1060.  Schoettgien  ct  Kreysig  Diplom. 
et  Scriplor.  R.  G.  T.  L  p.  25. 

4070. 

1119.  Olfo  von  Nordhcim,  des  Herzogthums  Baicm  cntsetzt,  emeuert  in  Saclison  dic  Fohdc  f»o^on  don 

Kijnig.  wobui  UDtcr  aodera  das  jeoem  xugehdrige  Schloss  Dcsenbcrg  von  dem  Kdnigo  bclagerl 
nnd  erobert  wird.  Lambert  L  o.  p.  477.  Cbrmt.  Ursp.  (cd.  BasiL  4o69)  p.  220.  zdm  J.  1071. 


Digitized  by  Google 


100 


lliU.  Nuvernbcr  23.  fiischof  Betmo  zu  Osiiubriick  \vcibt  in  (ii-in  ncu  gcbauten,  iibcraus  scbitell  voliiii- 
dftten  Chore  der  Kirche  zn  Ibuni;  den  erstcn  Altar  lur  Ehre  unsers  Herrti  Jesu  Chmii,  des  hei- 

Mjifn  Kn,'ii/.('s.  dcr  hcil.  .Mariii,  dos  bcil.  (^lpmon.s  uiid  aiulerei*  lleiligcm,  dcii  ti  Rrlii|iiii  ti  ilninn 
niirlipwabrt  vvnrdcn.  Vit.  Benn.  I.  c.  p.  21H(),  cap.  H.  —  Wcpcn  (icr  besor]jbclu;n  Km|$i4sefalir 
licss  er  deo  Uerg  zugleicb  bevcsiliijen.   Will.  Uiot.  \Vei>tpl)aL  p.  itiS. 

(1070—1068.) 

Ilil.  Dcr  Edle  VoMiard  wird,  als  kiinfli;icr  fanonicus  dcr  Kirrhc  zu  Oi>nnbriick,  vnn  dcin  dorli^ 
Biiichor  Benno  mr  Fralcrni(iit  und  Prubcndc  (lcrM-lhrii  Kirche  auri;t>nonnncn,  und  itibt  dafitr. 
narb  dcr  Hcslimiining  dcs  Hisrhnfs  nnd  zu  ILunicii  dcs  Yo^jlcs  l.iuiloJf.  dcii  Hof  Ilfl\frrii  iiiil 
3  iMiicnhori^cn,  einc  ilovc  zu  Uiidcliiijjlhorpc  nut  i  Eigeubiirigcn ,  cinc  iiove  zu  Iluscliiio  mit 
\  Kicciihori^en.  ond  die  Eichelnusi  zu  tilanalhorpe.  nehot  andenn  Zubrhiir,  an  die  Virriifl 
S.  ('Jcnipnti.s  zu  Ihin  f.';  dcr  Bischof  ^ibt  ihin  dafscsen,  auf  srim'  uiui  sciner  Dachsl<'n  Krimin 
.Xvrzti  I.cbcns/cit ,  '-i  iMund  nn  Zchciifcri  zii  I.clicii,  iiiil  iIit  Itrwillijfiiii^,  dass,  vvcnn  niich  hciilir 
i  tKie  ihrc  Erlicn  Ada/ijer  und  Conraii  nocli  iciicn  uiui  das  Lchcn  vcrdicnca  wuUen,  cs  dieMH 
ebeorali»  Bitf  Lebenszeit  gereicht  wcrdeii  aoO.  S.  d.  Miiser  0.  G.  IL  &  SM.  s.  W.  VUL  li 
(Nr.  U.) 

4071. 

1122.  Jamiar  9.  Snrarho,  Abl  zu  Corvcy.  siiilii  —  Scin  .Vnchfol^r  Wernher  war  cin  Monch  aiis  Afm 
.scllicn  KloslPi     L;inil)i  rt  L  c.  p.  180.    Todcstaf;  nacli  Cod.  inscpl.  ('orli.  ii.  .Nccrol  MiM'l!rn!i 

ili3.  April  5.  Das  Klostcr  I  bcrwaiMer  zu  Miuistcr  ninl,  uiitcr  dcr  zweiten  Ablistiian  Idu,  eincr  Vcr- 
wandten  dcr  erstcn  AbliMlnn,  dnrch  etne  PctteTBbninet  verwiistel.  —  Die  Xbtiissinii  bcniBlde 
«ch  sehr,  das  Klostcr  bald  wi(Mlcrhcrzus(ellen,  eriebtc  abcr  dcs.>>cn  Vollcndiiii^  nicbl,  soiiilmi 
nlarb  cin  Jalir  zuvor.  OmL  m.s»  pl,  TransaquciH,  uiid  daraus  .\icscrt  M.  I'  S  II  S  'H  rr.X.V.MV 
—  DubS  dicac  Fcucrsljiunst  noi-h  wcitcr  uiti  sich  yinil  und  iiuuicuUicb  aiu  h  die  L)onikiR-bc  zcr- 
atbrie,  trf^  ridi  aus  dcr  spiileren  Wtcderhcnitellung  der  lctzleren.  S.  Xr.  1294. 

4  t2i.  Junins  \').  Vvv.  II.  Pcnlcf  o-Ir-s  Bri  dcr,  von  dem  BLschof  Burchard  zu  ILiIlicisIadt  vcn-ichlclin 
Kinweiliuiiji  der  dortiKcii,  nacb  ciuem  \i  Jahre  vorhcr  statl|;cfundenen  Braiulo,  neu  erbaiii<>n 
Domkirche,  war  ontcr  andem  Wsehof  Amiw  von  Osnabriick  lagpgcn.  Annal.  Saxo  t  c.  p< 

4425.  JuUus.  .  Kiinig  Behtrieh  IV.  schlics.st  mil  dcm  Koni^  von  Ditneiiiarfc  ciii  Hundni.ss  f^gen  alic  .scim' 
Fcindc,  nanicnlHch  gc}{cn  dlc  Sai  liscn  Hnin.  hist.  Iiclli  .'<;ixnti  np  Pi  rtz.  Scriptor.  T.  V.  p.  ."tr) 
oluie  Anj^lw  dcs  Jahres.  Adam.  ilrcin.  I.  c.  p.  o7.  Vgl.  Wcilckiiid  .Not.  I.  I^r.  X\L  —  Laiubcii 
L  c.  p.  202.  und  Annal.  Sax.  L  c.  p.  690.  erwiihitcn  dieaea  Biindnisaes  bd  dcm  Jahre  4079;  da 
alicr  dcr  Kr/liischor  Adalbert  von  BrcnicD  iioch  dabci  mtlwfalto,  ao  Juinn  cs  mcht  qiiier  sb 
lOTI  Ktuttgcruiidcn  hnbcn. 

lliG.  August  15.  Synodc  zu  Uahiz,  in  Gogonwart  dcs  Kon^,  und  untcr  dcm  Vorsilzc  dcs  dortijjii 
Endrischofe  SigifrH,  auf  wclcher  die  Rntsotzung  des  Bischof«  A'arl  voo  Conslanz  vcrfaamlelt 

wird,   und  wclcber  urittr  niiilfrn  Blst^-hof  Heniiu  von  Osnnhriifk  luiwohnt.     Lambcrt.  l.  * 
p.  485.  sq.   Ldalr.  Babcnb.  Cod.  Nr.  (X\IL  ap.  Eccard.  (kirp.  hisL  med.  aev.  T.  H.  p.  ili 
1117.  December  29.   Bemo,  Kschof  zu  0.<inabrtt4^.  iA  nnter  den  Fiirsten,  anrderon  Verwendnni;  Kiiaii; 

neinrirh  IV.  dcr  Kirche  zu  Kai.scrs\\citli  cinc  (iiitcrsclicnkiiiiij  inacht.  Act.  Wormal.  IV.  Kal 
J;in  1it7^  n  (Jni.  XVIIL  R.  XVI  Or,-  Gucif.  T.  li.  p.  il7.  hicnmhlrt  riknnilctil.  I  S  IW 
Dic  Jaliruilil  IU7i  nach  dcr  ^^ilrcclmuug  zu  verstebcn,  wcichc  das  Jahr  mit  Wcihiiacbic» 
•nTangt. 


Digitized  by  Googl 


101 


40Ti. 

1 128.  Xadidem  EndbiMbof  Aitno  von  fUila  «ich  voo  dcn  Geschiden  dcr  Rcidutrogioruns;  zuriickgozngcn, 

Rinsl  Koni^  Hnnrich  IV.  sohr  willkiirlich  und  un^o^ictzlich  zu  rcfjioron.  Zur  Unlorstiitzini-; 
soinor  Gewalthcrrschan  (oder  um  panz  Sarhscn  und  Thiiriiii;cii  zii  kuiserUchon  Domiinon  zn  ni;i<  l>i 
orbuut  er  in  Sai'hi>en  und  Thiiringon  vieio  Burgen,  deron  Hosatzungon  gcgen  die  umliogonilcu 
Gof{i>ndni  ^'ide  Gewahduitigkeiteii  aaBiiben.  LambiHt.  L  c  p.  492.  vgl.  p.  201.  sq.  (w  1€73) 
Ivckohiml.  I.  c.  p.  2UU.  (zu  lUTI  und  1072\  d(>r  dio  Aurropin^  dor  Suchseit  kaupWicMich  aus 
Uer  AbsiMzunf;  und  Vorfnl-iun}?  dos  Horzo;fs  Otlo  von  Haicrn  ablcitot. 

1129.  Uiirx  17.   Adalbert,  Erzbischof  von  fircmcn  i^Ilaroburj^l  stirbt.    Lanibort.  1.  c.  p.  189.  —  Sotu  voni 

K(ini!{  onmnnter  XuchfoLeer  war  Limar.  dtmen  Lobspnioh  a.  b.  LambcrL  1.  e.  p.  190. 

1 130.  Anno,  Kr/.bi.schof  zn  t'oln,  .stiftct  an  dcTn  von  ihm  cnxnrhcnon  Orto  (Ira-scafl  in  Saxnnia  cin  Kloslor 

fur  ro^ihireis  moiiachosi  ordiuij>  Sigebei|$en$ii»,  und  bestiimnt  det»en  Privilegiea  unU  Ba>i(zungeiu 
An  a.  1472.  Seibertx  Urkandenb.  I.  S.  32. 
1431.  Bie  nnch  dom  Bnindo  s.  .\r.  IU8i).y  wii-di  rlior}(csteIito  Domkirche  ica  Mindeo  wird  dun-h  die  Bi- 
si  liiifo  EngeUfert  voo  Hiaden  und  fiudoif  von  Scfaleswig  aufa  imnm  eiogieweiht.   Lorbcck.  Clir. 
L  c.  p.  172. 

4078. 

1132.  Jannar  29     .\nnn ,  Frzbiscliof  zu  Ciiln,  beurkundcf  (!ie  von  ihm  verrichtctc  Kinwoihung  dcs  von  dor 

AbliiiNiiin  Suatiehildi*  zu  Essen  gegriindeleu  Bcthatiseis  t^uratorii)  auf  doin  Stophcnb<'rgc,  nnd 
(trhcnkt  dazn  don  Noval  •  Zehenten  zweier  Hoven  xtt  Kempimo  in  dcr  Grnfschafl  den  GraTen 
Vnnih.  dat  IV.  Kal.  VvUr.  1073.  WcstphaKa  2.  Jahrp;.  i.  Quarl.  S.  62.  und  richliRcr  .J.  Jahig. 
S.  i'M)  .  wn  nhcr  dic  Alitissinn  irrijj  Sophia  aciiannt  \sird  Lacdinlilcl  rrkuniicnii.  I  S.  lil 
\  Miint  i.  JSenno,  Uischof  7.u  OiiuabriicL,  wuhnt  dcr  Synodo  bei,  wolchc  Kbnijg  Unnridi  IV.,  wogon 
dro  Zohcntatreitos  zwischen  dem  Erzbischof  von  Slaioz  ond  den  Thflrin^Bni,  zu  Erfurth  h^t 
Lanil>erL  1.  c  p.  IU2. 

1134.  Kbni^  Hi-inrirh  IV.  cntbiotot  soin  Hoor  anf  don  21.  .\u^iist  .scptinia  dio  prtst  .\-i>nnif  s-incliic  I)ci 
gciiilr.  MariaC;  zu.san)n)cn,  an^icbUch  zu  cincni  Kcidzuf;c  goj^cn  Polon;  m  .Sa(  li.s4-ii  ubcr  vcrbrcilct 
aich  das  Gertidit.  c«  sei  auf  einni  VertiMiinilskrieg  gegen  die  Sachsen  abRoaehcn.  Daber  erhebt 
sich  oin  nll^cniiiiicr  .\iifsfand  ilcr  Snchscn  jjnircn  dcii  Knnii;.  als  drsscti  Theilrichmer  nntcr 
aiHlcm  auch  dic  Bischufu  EHbert  von  Alindcn,  Jmiitad  vun  Padcrbom  uiwi  Fnedrieh  von  Mimi- 
pinievord  Kcnaant  werden.  —  Erxbisehof  Vmor  von  Bremen  andBbchof  Asnno  vonOsnabriirk. 
wolchc  doin  Bunde  l^egeo  don  Kaiser  nicht  bcilrclon.  werdcn  deshnlb  aus  Saohscn  vortriobcn. 
Ijunhort.  1.  c.  p.  194.  .sq.  Vjjl.  Vit.  Bcnn.  cnp.  il  1  c.  p  2177.  —  Dics  ist  dcr  .^iifiiiL;  dcs 
bcriihmlcii  uod  hiiigwicrigeH  SacluiCO-Kricg(*s,  dor,  in  scinor  Vcrwickelung  mit  ali;j;cinciiK.'rcii. 
fi;roMen  Rcichs-  und  Kirchen-Streitigkeilen.  erat  mit  dem  Aas|Kan}|e  des  frilnkischen  Kiini|^ 
hnuscs  sciii  v()llij:os  Knde  orroichto,  und  aucli  fiir  Wcstfalcn  —  objilcich  von  bier  aus  nur  wcnig 
spociollo  Nachrichton  iibor  dic  oi^cntlichcn  Kricfjscrci^iiissc  vorhandcn  sind  —  bcsondcrs  hin- 
sichtlicli  dcr  Eutwickclunj^  dcr  inncron  Landcsvcrhaltiiissc  uicht  uhnc  wichtige  Fulgen  wur.  Vgl. 
Sliive.  Beroerkunf^  Uber  dcn  Sachsisohen  Krieg  (1070 — 4185)  und  seiae  FeJgen  lur  Westfhlen; 
in  Wifrand«  .Vrrhiv  :l  B  S.  1 17.  u.  f. 

1133.  Augii»l  1.   Dio  Suchscn  schickcn  eine  GesandtscIiaA  aii  dcn  Kunig  iiach  Gonlar,  mit  d«m  Vorlaiigen: 

Smcii,  weQ  lie  mit  dcn  Luliciero  bestiindii;  za  kiimpfcn  biitten,  den  Foldzug  nach  Pofam  tu 
prinsBCa;  dio  in  Sachsen  erbantcn  Schlosscr  wicdcr  abzubrcclicn;  den  Siichsischon  1-iir.stcn  dic 
ihnon  ftit/ocrcncii  Oiilcr  rtiriirkztiirchon;  scin  llofla^cr  niclit  iinrnor  in  Sachson,  sonrltnn  abwoch- 
s«*liid  auch  m  aiiiicni  Thcilcn  di>s  Koiches  xu  haUcn:  sich  be«>crc  Riithc  zu  wahlon  und  sciiicn 
eignco  Lcbcnswandcl  ai  bessem;  widrigeiifiiUs  sio  ihm  den  Gehoraam  •ufLltaidigai.  Lnnbert 
L  c.  p.  190.  Annal.  Sav  L  a  p. 


Digitized  by  Google 


4M  lOTS  — 

4136.  Augubl.  .   Auf  dic  uikLcfncdigcnde  Antwori  des  Konigs,  ruckcn  dic  Sachsen  mil  liecrcsmacht  gcgeu 
Goahr  an.  Der  K^ag  flieht  oach  Hanbar^,  uiid  Mhidit  den  Saefascn,  die  ibm  dorlhiii  folgen, 

einc  Gcsandtschcilt  cnlge^icn,  bci  wclcher  sich  auch  Biscbof  Oeniio  von  Osnahriick  bcriiidcU 
dic  aber  weder  bei  deu  bachsen  elwas  ausricktet,  noch  den  Kimig  zur  i\achgiebijj;keit  zu  be- 
wegcn  vcrmag.  Lambert  I.  c.  p.  197.  Bran.  hist.  bclli  Saxon.  I.  c.  p.  3U8.,  wo,  wahrs.chein- 
Ucb  «ns  Verwechselong,  anstatt  des  BiBchors  Bemo,  Friihericusepiscopus§enannt>vii  d.  wi  lches 
der  Bischof  von  Hinii^iirdevord  sein  mUttte,  dcr  aber  nach  Lambert  1.  c.  nnler  dcs  li^aiser* 
Feindea  war. 

4137     M    .  .  Der  Kdnig  enlOieht  (um  die  Mitle  dea  Angusto)  ausdcrllanburg  «mter  grosson  Gefabren 

und  Beschwerden,  und  wcndet  lieh  nach  dcm  siidlichcn  Dcutschland .  wo  er  sich  mit  Hiife  dcT 
ibm  trcu  gcMifbfncft  Fiirsli-n  z»  verstiirkcn  siiclil  "^achsen  v('rl)ind<'n  >irli  dagcfjen  mit 

dcn  Iburiugci-n ,  und  bciugern,  mit  dicscn  gcmciascliatUicli,  dic  kooiglichcn  \c<>ien  in  Sachscn 
und  Thttringen,  von  deoen  sie  eiaige  erobem  und  zerstiiren.  ?kur  die  Harzburg  wird  lanfjo 
Zeit  vergcblich  I)('!ai:ri  t     I..imh('rt.  1.  <■  p.  1'JS.    Hnm  1  c  p.  l:]H.    .\iinal.  Sa\.  I.  c.  p.  700. 

4438.  2i.   Zusamnicnkunft  in  Corvc^  ,  wo  dcr  Erzbiscbof  voo  Maiuz  vergeboos  oinc  AuiMMihiiujifj 
dcr  siichsischen  Fiirslcn  mit  dem  Konqj  zu  bewiriien  «ucbt   Larobcrt.  1.  c.  p.  201. 

4439.  Dcr  Konig  suchl  dic  Lulicicr  zuro  Kriege  gCgen  die  Sacfaaen  zu  rcizcn;  (li('S4>  aber.  welche  zugleich 

von  deii  Sachseii  Vor-jpfnrhtin^en  erhaltcn,  gfrnthcfi  unter  einandcr  selbsl  in  Slrcil,  htcf- 
durch  wird  dio  Gefahr  von  diescr  Seile  abgewendcL  —  Auch  dcr  Kunig  %'0«i  Dancniark,  wd- 
cher,  ni  Fo^  seim»  fiflndnisses  mit  Btinridt  IV.,  an  der  siidM»chen  KiMelandet.  wird  durch 
dic  ungiinstige  Stinitniing  sciner  Kricgcr  bald  zur  Heiinkchr  bewogeu.  LaraberL  1.  c.  p. 
4140.  Oklftl)or  20  Znsiimmenkiinfl  der  Gesandlen  dcs  Kiinijrs  (welcher  fiir  seine  Person  in  Wiirzhurg 
ziiniekblcilit;  uiit  dcn  sachsiscbcii  Fiirstcn  in  Gcrstungcn.  Lctztcrc  bringcn  Jcne  grosstcQtheiis 
auf  ibre  Seite,  nnd  cs  wird  scbon  an  die  Wahl  einea  neuen  Koaigs  gedadit;  dodi  werden  mun 
Schmn  Friedensvorschliige  aogenommen.  Lambert.  L  c.  p.  WL 


1073—1080.) 

4444.  Vcrtrag  zwischcn  dem  Biscbnf  Fiplbert  zu  Miiulcn  unii  IIcr/.nL;  Magnus  zu  Sachscn,  wodurch  lotz- 
tercr  die  Schinnvogtei  der  kirchc  zu  Minden  ubernimmi.  S.  d.  Ilaeberliu  AnaL  mcd.  aevi 
p.  545.  Wedeltind  Not  Heft  DL  S.  490.  (CLVI.)  —  Die  UrJionde  muss  zwisehen  die  ob^ 
Jahre  fallen;  denn  erst  seil  4073  konnle  Herzog  Magnim  einen  solchen  Vrrlnii;  $chlics.<cn,  da 
cr  im  August  d.  J.  voo  dcm  Konig  aus  seiner  Gefangcnschaft  cntiassott  war,  und  4080  starb 
dcr  Bischof  von  llind^ 

1074. 

4442.  Janoar.  .  (hi  dcr  Wochc  nach  1-^piphan.)  Die  lu^iscbbfe  von  Maioz  und  Coln  unlerJiaodcln  zu 
Gorvcy  abermals  vergcblich  mit  den  Sacbsen.  Lambert  L  c.  p.  SOft. 

'1443.     M  Kdnig  Heinrirh  IV.  iicwilligt  d«r  Stadt  Worms.  zur  Belohnung  fur  dic.  bci  dem  AbfaO 

so  Nii  lcr  Fiir^tcii  uiid  Stiidte  ihm  bewicsfiic  bfsonilfrc  Trpuc,  dio  Zollfreiheit  an  allen  ktinig- 
lichcn  Zoiislaten,  unter  welcben  auch  Uortmund  genannt  wird.  AcL  Wormat  XV.  Kal.  Febr. 
4073,  a.  Ord.  XK.  R.  XVII.  Lndewig  Keliq.  Mss.  T.  If.  p.  47a  —  Die  JahraaU  1073  ranss 
iiiich  (icr  Zcilrccliiuing  verstanden  werden,  wclchc  ilii.s  Jahr  mit  d(^m  2'».  MSrz  anfangt. 

1444.  Voo  dem  Konigc  fallen  inuncr  mehr  Fiirsten  ab;  das  ilccr  dor  Sachscn  nimmt  indcssen  so  sefar 
ra,  dass  11000  Mann,  weil  sie  sicb  nicbl  mH  I^bcnsmittdla  versehen  hatten,  aoriicltgcschiclit 
wcrden.  Der  Kbnig,  wekdwr  ymen  mit  emem,  uyjloich  acfawichereit  Heere»  bis  an  die  Werra 


Digitized  by  Google 


ioT4.  41>3 

entgegeii  ^ezogen  war ,  lasst  sich  endlicb  zur  Nachgicbij^kcil  gegcn  dic  ForJci-ungeD  der  Sachi>ea 

bewef^on.  Lamberi  I.  c.  p.  207.  Bnia.  L  c.  p.  339.  Antial.  Sax.  L  c.  p.  700. 
4li5.  Fobruar  i.    Friedcn.<ischluss  zu  Gcrstuogcn ,  worinn  dr-r  Kbnig  die  Fonic^ningcn  dcr  Sachscn,  Mr 

niciitlich  dic  Zcrsliirung  dcr  Srlilosser  bcwilligt.    Liimbort.  I.  c.  p.  iOH,    Afinal  Sa\.  1  c. 
1 1  i6.  .\iich  dem  FriedenasclUussc  kolirt  dsu>  gogcn«citigc  Misi>lrauen  bald  wieder  zuruck.    i)en  Sachson 

wird  von  ihren  Verbiindeten,  dcn  Schwabon,  der  ohne  ihre  Zuziehnng  geschioflBene  FMede  zum 

Vfjrwtirf  Licrnaclil :  dcr  Ktiiiij,-  aber  sucht  die  Errullung  der  Fri<'(lciisliciIiiiL;iin!L;uii  zii  viT/iigcrn, 
wozu  ihn  doch  dic  um  sciuclwiUcn  aus  ihren  Sitzen  verlricbcncn  Bii>ch6fc,  namcnlhch  Bemio 
von  Osnabriiclc,  selbsl  eraiahnen.  Lambert  L  c  p.  SIOO.  firnn.  L  c.  p.  340. 

1147.  Dcr  Kitnig  be(|uemt  sich  zuni  .Vbbruche  der  siicbsischen  $(  lihi^.Ncr :  da  er  jcdodk  dio  Harzburg  zu 
vrr  si  lionci.  snrhl .  sn  sttirzt  ,-ich  das  benachhrirtc  Volk  aui'  (iic.-cUic,  zrrstort  sosap  di«?  Kircho. 
und  wirlli,  aus  lias:»  gcgon  deii  Kunig,  die  (jobeiue  cines  dasclbst  gcborcnen  Sohncs  dcs- 
aelbcn  aiis  dem  Grabe.  Lambert.  L  c.  p.  S40.  Bran.  L  c.  p.  340.  AamiL  Sax.  L  e  p.  700.  — • 
Chron.  Ti-sp.  p.         zioht  dicse  Beijebenhcit  irrig  zuni  J.  1073. 

4148.  A|)ril  20.  Oslerfosl,  welchos  dor  BLschof  Fnedrich  von  Miuiigardcvord  in  Ciiln  feiert.  —  AU  cr 
nach  dcn  Fcicrtagcn  nach  Hausc  zuritckkchrcn  will.  und  dic  Dicncr  dcs  Erzbischolii  .-Inno.  dc^ 
balb  ein  KauiniBnnasdiiir  ia  BeseUag  nehawn,  gibt  diea  Anlaa»  zu  ehmn  gelSihrlichen  Aufnihr. 
Lainberl.  I.  c.  p.  211.  sq. 

4449.  Junius  9.  Ruthard,  vonnaiiger  Abt  zu  Corvcy  ^^050  cotsctzt;  vgl.  Nr.  4050i  dann  seit  4059  Abt 
ztt  Hersfeld,  welche  Wtirde  er  4072  Alters  balben  ntedei^clcgt  batte,  LantberL  p.  494.)  stiibL 

Lambcrt.  I.  c.  p.  217.  Annal.  Corb.  I.  c.  p.  6  Todoslaf!;  ebon  so  .Necrol.  Corb. 
4150.  Sopteinhpr  23.  Der  Fdle  llVi/  und  seino  Miindol  (mundila)  Helmlach,  schenken  dio  Orlo  Osnlf»<r« 
und  Uar.shcim  uiil  aliom  Zubehbr  au  die  Kirchc  zu  Osimbrlick  zu  Uandcn  des  lh.schols  Henno 
uad  seincs  Vogles  Eberhard,  und  empfangcn  sie,  nebst  7  Pfirod  Zchenlen,  auf  ihrer  beKler 
I.obonszeit  von  dom  Bischof  zu  Lelion.  Act.  in  villa  Latliara  in  comilatu  Waldrici  Comitis  vice 
AthaJgeri  niii  Wicbingi  regja  poteetate  postti,  L\.  Kal.  Octubr.  4074.  Moeer  O.  G.  il.  S.  248. 
s,  W.  Vin.  S  44. 

44S4.  ,.  27.  *  Fridericus  conics  dc  Amsbeif;,  Henricus  frater  eius,  erscheincn  als  Zeugon  in  ciner 
angoblichen  1,'rkundo  des  F^rzbischofs  Anno  zu  Oih\,  ftir  die  Kirche  zu  Ncuss;  acL  Colon.  V  Knl. 
Octubr.  4074.  Krenicr  akad.  fieitr.  11.  S.  20ii.  —  Dic  Urkuiulc  hat  abcr  zu  aulTallende  Spurco 
der  Unechlheit  (es  erscheint  darinn  onter  andem  Magenordtis  episc.  Paderbom.,  der  nicht 
eustirt  hal,  odcr  wenn  Afeinwerk  darunlcr  venMnden  sein  soll.  liingst  lod  war),  als  dass  dar- 
aus  cin  Bowcis  fur  das  Dascin  nhisor  I'orsonon  iind  dcn  hfircil-;  slaftfiiHicnilon  Cchratirh  dos 
grdflichen  Mamcns  von  .•^nisborg  goluhrt  werdon  kiinutc.    Vgl.  Soil)erlz  (iraien  S.  t>7.  iNoi.  128. 

4452.  Oktober  3.  i4ime,  Enbisehof  za  Ciihi,  sebcnkt  dem  Slille  S.  Kunibert  in  Cdb  EinLiinile  von  den 
kloincn  lliifon  zu  Sficst .  wclrhcn  Ort  dcr  heil.  Kutiifnrt  fiir  rlin  Kircho  zii  ('(iln  orwnrlicn  hat 
uiul  wo  auch  desscn  Kiirpcr  nibl.  Act.  V.  hm.  Oclobr.  4U74.  Scibcrlz  Urkundcnb.  1.  S.  34. 
Lacomblet  Uiduindenb.  L  S.  444.  —  Die  Urkunde  zcichflet  sich  dureh  ihre  merkwiirdige 
formel 


(4O7i-<4088.) 

4453.  Ein  Edler  Walierifk,  der  selnen  Rof  zn  Versmele  qeiner  Ehefraii  HMurg  zu  eigen  gegcben.  nach- 

mals  abor,  inf  deren  Verlangcn  und  mit  Einwilligung  scinor  Sbhne,  dem  Bischof  Jienno  Tur  die 
Kirohe  zu  O.snabriick  geschenkt  hatt<>,  leugnoto  nach  cinigcr  Zoil  diese  Schcnkung,  wurde  aber 
vor  Ucricbt  dci-sclben  iiberwicscn  und  zu  ihrer  Erneucrung  angehallen.    Act.  in  coniitatu  Wal- 


Digitized  by  Google 


m 


«•t4  —  lOtft. 


(lerici  in  looo  Rubenbike.  S.  d.  Hoser  s.  W.  VIII.  S.  3U.  —  Die  Er«'ahnung  des  Grafcn 
Watderid^  liMt  vertmilhea.  <la«  dieUrkmide  mit  der  obigen  (Nr.  1160.)  ziemtich  glcichzettig  ist. 

4454.  Der  K«l!i'  ^V<i!  iibpr^iht.  niil  Finwilliiniri};  scinfr  Erliini»  M'illii!i!r,  (icr  Tf)chtcr  wincr  Schwcster 
Kttechn ,  seiMcu  Ilof  '/ii  Hiscnbcke  dcm  Bischof  Benno  zu  Osnabriick  fiir  die  Kirchc  $.  Clementis 
zu  Iburg,  und  zwnr  7.nr  Ei^nzung  der  friiher  dpmsetben  Bischof  tiber<!chencn  llofc  /.ii  O^iolngc 
niid  EBraheim  (vi^l.  Nr.  1150.);  wolar  iinn  dcr  Rischof  cin  Prund  an  Zchcnlcn  auf  scine  Lcbeits- 
zdi  anwelst.  Act.  in  villa  Bw^oaen  m  comitatu  Adalgeri  filii  Wichingl  S.  d.  Wiaer  0.  G.  IL 
S.  247.  s.  W.  Vm.  S.  43. 

4076 

44ft6.  Der  Kbnig  rii.stc!,  nach  wirdcrhohen  ver£;pblirhr«n  rntprhaiifl!nnc:en,  sich  auts  neue  Jnim  Kriege 
gegen  die  Sachscn,  und  vsahrend  er  ihnen  ciiien  Theil  ihrer  Verbiindcteu  zu  cntzichen  wciss. 
rflckt  er  mit  einem  starlcieD,  ui  Sttddealsdiland/  anf^blieb  i^egoo  Uni^irD,  zasammeiigebrachteii 
Tfoi  ro  •2i"2on  sic  hcran.  Lambcrl.  1.  c.  p.  21^>.  «j.  !?riin  I,  r  p  311  RfrtJinlrf  1.  c.  p.  277 
Chron.  Ur:»p.  p.  —  Nach  AonaL  Sax.  p.  701.  haltcn  Mch  untcr  andcm  dic  VVcstfaion  durch 
das  Gold  des  K&nigs  bewegen  lassen.  tod  den  SachseD  abzoftilleD,  ond  ausser  den  Bischoren 
von  Maf;deburg.  Halbeffstadt,  Mcrs(-I<iir!;  und  Paderhora,  waren  altc  iibrigen  entweder  offenbar 
7M  dcm  Krinif:  ii!)er;^f'^'nii^f>n  oder  docli  scliw  Mnlccnii- 

4 156.  Junius  9.   Dic  8achscn,  welchc  sich  bci  ^agclstadt  an  der  Unstnith  gclagert  baben,  werden  von 

d«m  KQmg  ttberfhllen,  und  in  einer  Mot^n  Sddacht,  nut  groesem  Verlost  aaf  betden  Sdlen.  • 
geschlagen.  Lambcrt.  I.  c.  p.  226.  Drun.  1.  c.  p.  345.  Wallram.  dc  unit.  eccl.  ap.  Frcher.  Scr. 
R.  Gemi.  ed.  Stmv.  T.  L  p.  284.  Annal.  Sax.  L  c.  p.  703.  Chron.  Ursp.  I.  c.  Den  Ta^  der 
SclUacht  (primuni  proelium  Sasonum)  nennt  auch  das  Necrol.  Paderborn.  —  Von  Binigcn  wird 
dieselbe  znch  dem  Schlosse  Hohenbiir<i;  an  der  Unstmth  benanni  —  Herzog  /hub/jf  von  Scbwa- 
ben  i'Dux  Alomannine  ct  RiiririiniliiH  ,  fhr.  Ursp Iviimpftf  flnmiils  noch  aiif  drr  SfMlo  rlf^s  Ki)ni{?s. 
—  Auch  Wcstfalen  sollcn  sich  im  Heere  dci>  Konijpt  bcfundcn  babcn.  Anon.  dc  bcllo  Saxon. 
lib.  III.  V.  87.  ap.  Roober.  p.  1^98. 

4457.  Fn'Mfn«ft,  Bischof  von  Miinster,  sucht  den  Erzbischof  von  Magdebiirg  ziim  Frieden  mit  dem  Kiinige 
711  hewegen  T!i  un  I.  c.  p.  347.,  wo  auch  das  Antworischreiben  des  firzbischofe  mi^ietheilt  isL 
Khcn  so  Aunal.  Sax.  L  c.  p.  704. 

4488.  idius  29.  j4iNie,  Erzbischof  zn  Ctilo,  beurkundet  saine  Sliftung  der  Kirelie  der  bcil.  Marhi  (ad 
gradus)  zu  Ciiln,  wclcher  untcr  amlcm  auch  Giiter  zu  Dortnnind  (Tniltnnnin  hciaclpgt  werden. 
AcL  Colon.  IV.  KaL  Aug.  1075.  (Die  Sliftong  selbst  war  schoo  seii  langcrer  Zeil  geschchen. 
Vgl.  obcu  Nr.  1076  )  Lacomblet  Urfcwideob.  1.  S.  418. 

4159.  Augusl  48.  hnmad.  Bi.schof  zu  Padeibaii,  gibt  dem  Donikupttd  daselbsl  den  Hof  Moronga  zuriiclc. 

Act.  in  cripla  Padorbiirncnsi'?  monaslerii  juxln  ^cpulcliruin  ciiiscoponim ,  XV.  KaL  Sept.  4075, 
a.  Heinr.  IV  R.  XYIU.   Immadi  episc.  XXIV.   Schatcn  .V.P.  L  p.  405.  (CLMI.) 

4450.  Oktober  39.  Nach  grossea  BedrSngnissen.  welche  die  Sochsen  theils  durch  das  Heer  des  Kbnigs. 

theils  in  Folge  inncrer  Zwietrachi  crlittcu,  und  nach  \iclfachen  Unlerhandlungen ,  ergeben  sich 
dic  SiichsLscheii  und  Thiiringischen  Furstcn  und  Edlen  dcm  Konige  zu  Spiraha  (im  nordliclien 
Thiiringcn,  au  dcr  Hclbc;.   Lambcrt  L  c.  p.  235.   Annal.  Sox.  L  c.  p.  706. 

4464.  Becerober  I.  Erzbisehof  yimio  von  QMn  stiiiil  Lmnbert.  L  c  p.  297.  n.  A.  m.  V^  j4nflo  I/.  End). 

v.  Ciiln,  sciiio  C(  srlilcrhtsverhiiltaBse  und  seinc  gebd.  StiAanf^;  v.  Hooyer;  in  d.  Zeilschr.  f. 
vatcTl.  Gesch.  u.  Altcrthumsk.  VU.  S.  39.  u.  f. 

4162.  Dic  KapcUe  S.  Jolmnnis  (oder  sogmiaMile  ilaritt-Blrelie}  m  Knden,  wdche  im  I.  406C  mii  ahi^e- 
brannt,  nber  dordi  dnen  Mtnden^Mben  BiliiBer  FoOmor  wieder  an%ebattt  worden  war,  wird 


Digitlzed  by  Google 


durch  dca  Biscbor  Engdbert  zu  Minticn  uiedcr  gcwcibU  Lcrbeck.  Chron.  L  c.  p.  -172.  —  Ein- 
wdbmiip-  Dod  DottMioiift-Urkadde:  WBrdlw.  N.  SQb&  dipL  T.,  VI.  p.  309.  —  Vgl.  CatMMiui 
Hiod.  Geech.  L  S.  !& 

1103.  Januar  ii.  Spodc  zu  Worms,  wclchor  unicT  andem  die  Discbiirc  Friedrich  von  Munsler,  EHbert 
von  Minden,  Benno  von  Osoabrfick  iind  Immad  von  pitderbom  bciwobiMn»  und  auf  welcher 

dict  Al>><  Izung  Papst  Greyorn  VII.  (welchcr  x  orher  Jcii  Konig,  unter  bartcn  Vorwiirfm  uiul 
DrobuagcQ,  zur  Bussc  aurgefordcrt  uod  oacb  Hom  zur  YonuilwortuDg  vorgeladeo  batte),  wogcn 
vieler  Qim  zor  Last  gclogicn  Yerbreclieii^  beadikMieii  wird.  LunberL  i  e.  pw  2iS.  Bran.  L  c. 
p.  361.  Dcrtliold.  I.  c.  p.  282.  Eckehard  L  c  p.  901.  Oo-oo.  Ur^.  p^  231.  AiuiaL  Saxo  L  & 
p.  707.    Pcrtz.  Lcg.  T  11  p  44. 

4464.  Fcbruar  3.  Imtnad,  Biscbut  zu  Padcrbum,  stirbu  I.and>crU  L  c  p.  244.  u.  A.  m.  Todeslag  nach 
NecroL  Paderbom.  —  Zu  der  Zeit  dieses  BiBchob  eoD  die  Somschole  xn  Psiderhom  in  groescr 
Bliithe  gcstandcn  habcn.  Vita  Moinw.  L  c.  p.  54U.,  cap.  32.  —  Scin  Nacbfolgcr  Poppo,  hisho- 
rigcr  Dompropst  zu  Dambcrg,  wurde  von  dem  Konig  eroannt,  und  dpshalh  von  dosson  Gcgnern 
nicht  aU  kanonlschcr  Dischor  ajaorkannU  Bcrdiold.  1.  c.  p.  283.  Au»  den  foigendcn  EreignisseD 
jsl^)dodi  zttschliesseu,  dass  er lich fpileriiii die Gegoer  ilinniiflllt imwshloeB,       Nr.  4484.,  1S0O. 

4165.  Miirz  27.  Oslcrfesl,  welches  der  Kunig  in  Utrccht  fcicrU  —  Hier  crliiilt  rr  din  Narhrithf,  th^s  er 
voo  dem  Papste,  auf  einer  Synode  zu  Rom,  io  dcn  Bann  gcthari  und  dcs  Rcichcs  eulsotzl  sei, 
woraof  er  dnrch  den  Bischof  von  Utreeht  den  BanQ  gegcn  den  Papnt  aussprechen  Ksst  Lttn> 
bort.  I.  c.  p.  243.    Drua  L  c.  p.  353—364. 

4466.  Da  dcr  Konifj  iii/w  ischcn  seine  Bnrgcn  in  Sachscn  wicclcrherst<»llcn  nntl  vrrmchrcn  lii  ss.  .mch 
tuanchcrlci  anderc  Uedruckuugon  ausiibte,  so  erbebt  sich  cino  ocuc  Emporung  der  Snchsen 
gegen  den  Kdnig,  wchdie,  im  Zasammeohange  imt  dem  ^eicbzeiligcii  Kirdienatrettc,  im  gaiuten 
Rciche  .Vnklang  fuidct  und  cinc  allgeineine  Spaltung  vcrur^^acht,  worion  immer  mebr  Fiirslen 
von  dein  Kiinig  abfallcn.    I.anibcrl.  I.  c  p.  243.  sq.  ct  al.  Scr. 

4167.  Juuius  29.  Syoodc  dcr  mit  dem  Kiinigc  noch  verbiiiidctcn  Bischiife,  za  Mainz,  wo  dic  Bcschliisso 
des  PapslM  Gregor  VII.  gegcn  den  Kiinig  fur  unrcchtniassig  und  angjlt^  erkhirt  werden.  Lam- 
bcrU  I.  c.  p.  2V«.    Berthold.  I.  c.  p  2Si.    nnin  !  c  p  M'i. 

1168.  Septcmber  44.  liros6C  Versammlung  dcr  Fiirslcu  des  gaiizcn  Reicbs,  besondcrs  abcr  der  Sachsen 
und  Alematuiea,  zu  Ukn,  wo  dem  K6aig,  als  von  zwei  mpsten  frachdos  zur  Recheuschaft  ge- 
forderl  und  dedialb  VOB  dor  Synode  zu  Rom  cxcomniunicirt,  der  Gchorsam  aufgckiiiuligt,  und 
die  Wahl  eincs  neuen  Kiinigs  vcrahrcflct  \vird  I.ariih  i  c  p.  '2">0  l^ci  Kckchrird.  1.  c.  p  201. 
Cbron-  Lrsp.  p.  221.  wird  zwar  dcrseilie  lag  '\Vlll.  kal.  Octobr.^,  aber  aJs  Ort  der  \ci"samm- 
lung,  wahrBcheinlich  durch  Verwochselung  mit  der  folgenden,  Oppenheim  angcgeben.  Auch 
Annal.  Sa\.  I.  c.  p.  710.  vrmirii^zf  !)ciflc  VcrsnTiimluDi^rn  niit  cinnndcr 

4469.  Oiktobcr  46.  Versamndung,  voa  Sciten  dos  K6oig>  und  dcr  wenigcn  ilim  nocb  gcblicbcncn  Ver- 
bUndetcn  zu  Oppenhcim,  von  Sdtcn  sehier  Gegner  zn  Tribor.  —  Viele  Bisehbfe,  die  btsher 
dcin  Kcinige  anliingen,  daninter  nodl  Bisehof  Frwdrich  von  Miinster,  werden  wiedcr  in  die  Gc- 
mein.schafl  dcs  P.ipstos  :»tifj;cnnrnmcn.  —  Nach  inchrtii^gcn  rntcrhaiuIIunLicn  fiij;1  .•^i<  h  cndlich 
der  Kiinig  dcm  Veriangen  der  Fiirstcn,  seino  Sache  dcni  Urthcii  dcs  Papstes  zii  uiiterwcrlen. 
bis  dahin  aber  sich  der  Reichsregierang  zn  enthdleo,  und  seine  bisherigen  Raihgeber  zu  ent 
lasscii.  LamberU  l  c.  |).  2'j2.  sq.  Bcrthold.  ).  c.  p.  286.  Brun  L  c.  p.  363.  ('.f  Hartzbeim 
Concil-  Gcrm  III.  p.  I8()  —  ITnter  dcn  Fiinslen,  wclche  bis  zulctzl  bci  dera  Kiinig  ausgcliallcn 
baltcn  und  nun  von  ihm  cotlasscn  wurden,  bcfiajul  sich  aucb  Biscbof  lienno  vpo  Ostiabriick. 
Lanberi  L  c  p.  254. 

25* 


Digrtized  by  Google 


m 


IttT  —  1IT& 


4(177. 

4470.  Jamiiir.  .  K)ini(;  Banrich  IV.,  dcr  ma  ebem,  iinter  dem  Voraitte  dMPtipsles.  in  DeatschlMid  ttbn 

ihii  zu  hallfndfii  GcrichU?  zuvurzukonunen ,  gcgen  das  Endc  dcs  vcrujiui^rnrii  Jalircs  uncrwartd 
n;ich  Itali<'n  al)};criM.st  war,  crh  tlt  7m  Cntiossa  von  dem  Papslc,  unlcr  harlcn  Ik'diiij<un!2on  unJ 
uach  iitrcDgcr  Uu»ii>c,  dic  Ahsolulion.  Lanibcrt.  1.  c.  p.  sq.  Bcrthold.  I.  c  p.  ipH.  mj. 
Bnin.  L  o.  p.  384.  Eckehard.  1.  c.  p.  901.  Qmn.  Ut«p.  p.  221.  AmNiL  Sax.  t.  e.  p.  714.  — 
Spiilcr  crkl«ir(<*  dcr  I'iip--f,  cr  habe  dnrrli  dirsr  .Misoliitinn  dcn  Krlnii;  /war  in  <!io  ri(Mneiii.sc!iaft 
der  Kircbc  autgeiiouimcti,  abcr  uicbt  in  das  ihm  abgcsprochcnc  Keicii  ^vicdcr  ctngcsctzt.  EcLe- 
bard.  L  c.  p.  202.  u.  Cbron.  Ursp.  p.  222.  ans  dcm  Briefe  (ircfjors  Vlf.  an  die  deutsdu» 
FiifBten. 

4474  Xachdoin  <Icr  Kiinii:  von  dem  Banno  froi  po<[irmtifn .  lindcn  sich  niolircro  ihm  fri^cbcne 

Fiirsten,  daruiiler  aucb  Uiiichor  Kenm  von  Osnabrucl^,  w  icdcr  bci  ihm  cin  und  bleiben  in  svcino' 
Geaellscluift.  Lambert.  L  c.  p.  262. 

4472.  Miirz  13.  Dio  Gcgncr  Kimig  IJnnrif^is  IV.  in  Doutschland  vorsainmeln  aicb  Rt  Forebboim  IUmI  «ili- 
lcn  dcn  Hcrzog  Rudolf  voii  Schwabcn  zuin  Kbnig,  wclchor  darauf 

4173.  ,.  21.  zu  Mainz  vou  dcm  Erabischof  Sigefrid  gckrbut  wird.  —  Aii  domsolbon  Tago  abcr  ait- 
stebt  ein  blutiger  Streit  zwischen  desscn  Kri^em  aod  dem  Volkc,  der  «ch  roit  Budolf»  Fludit 
aits  Mntnz  endigt.  Lanibnrt  I  c.  p.  2G2.  Bcrthold.  !  c.  p.  i9l.  Drun.  I.  c.  p.  365.  Wallmm 
de  unit.  cccl.  L  c.  p.  "i^i^.   Kckrhanl.  l  c  p.  202.   Chron.  Ursp.  p.  iii,   Annak  Sax.  L  c.  p.  Tll- 

4474.  Beiwnch  lY,,  der  Ostern  (16.  April  noch  m  Italien  znbmdite,  kchrt  schneQ  nach  DeatseUirad  »- 
riick,  gowimil  hior  wiodor  oinon  gro.sson  Anhang,  and  Mlrt  den  Kricg  gegen  /iurlolf  iiidil  ohw» 
alorklirlicn  I^iTolj;.  —  Dcr  l'apsl,  dcr  sicli  Norlicr  sjofien  fleinrith  crklitrf  linllc,  fordcrt  ihm:\f 
boidc  kbnigc  auf,  ihrcn  Slrcit  scinor  schiodsnchtcrlichcn  Enltichoidung  zu  unlcrwcrfcn,  moiuu 
die  Sachsen  sehr  annirrieden  sind.  Berthold.  L  c.  p.  204.  Bruo.  L  c.  p.  366.  aq.  und  die  Cor- 
rospondenz  zwischen  dom  Papslo  und  den  siichsischen  Fiirsten.  p.  3G9  —  377. 

1173.  Moi  17.  Ilildolf,  Erzbischof  zu  Cdfai,  bc&latigt  die  Incorporaliou  dcr  Pfarrkircho  S.  Cyriaci  zu  G«- 
sccho  in  das  Klostor  daselbst.  Act  tn  Rigglenkhuitcfl  VIII.  Kal.  Pcbr.  et  dal.  Sosazie  XVL  KaL 
Jun.  1077.    Seibcrtz  rrkundenb.  I.  S.  3G. 

4470.  Decembcr  30.  Kiinii;  //mrr/>ft  /1*  ^mI)!.  in  Fuli^c  dcs  Bo.schlusseH  einer  zu  Worms  vcrsjimmclt^n 
SynoUe  von  10  Bischbren,  10  Abten  und  aniiem  Geititlicbcn,  dciu  fiischof  Benno  zu  OsnabriicL 
die  von  doi  KK3ateni  Corvey  und  Hervord  zarOck^eliaitenen  Zobeoten  in  sciner  DiScese  znrUet 
Act.  Rattsponae  UI.  Kal.  Januar.  1077,  a.  R.  XXl.  Copiar.  ecd.  eatliedr.  OsiK  I  I  j  iiiid  Strunck 
Mscfyt  p.  'Mi  —  Die  Trkundc  kununt,  dns  Dalum  aasgenommen,  mit  der  uaclUicr  auzuflUircii- 
dcn  vuiu  30.  Murz  1079  vollkommcn  ubercin. 

1078. 

1177.  Marz.  .  (Media  Quadrageaima.)  Biscbof  Bauw  von  Osnabriick  wird  von  Kbnig  Ilrinrirh  IV.  aa 
Papst  Grrgor  VII.  und  dic  za  Rom  vemnnnclte  Synode  geschickt,  um  in  des»en  Strcit^he 
mit  dcm  Gegcnkbnig  Rudolf  eine  gtfoatige  Bftlscheidung  zii  bcwirken.  Bcrthold.  I.  c.  p.  3M. 
Udalr.  Cod.  I.  c.  p.  153.  —  Hischnf  Hennn  bcnutztc  dicsc  Gelegcnheit,  um  niK  li  boi  dem  Pa[>~to 
dic  Bestatigung  scioes  angcblichcn  Zehcntrcchlcs  gcgen  Corvey  und  Hervord  auszuwirkco.  Vii. 
Beon.  cap.  24.  \.  c  p.  2470. 

4478.  August  7.  Schlacht  bei  Mclrichstadl.  —  Kbnig  Heinrich  zioht  dom  GegcnkOnig  Jhdolf  mit  grossrr 
llccresmacht  enlgogon,  und  cs  wird  boi  .Melrich.^iiidt  jnxia  Slrowii  eino  ijroisso  Srhl.irht  sflic- 
fcrl,  abcr  mit  unenlschicdcncm  Erfolg,  indcm  beide  Thciie  &ich  mil  gro.ss<.-m  Verlust  zuruck- 
fiehen,  «iewoU  beide  «ich  deii  Sieg  »Mcbreil>en.  fiertbdld.  L  c  p.  342.  Bnm.  L  c  p.  3(7. 


Dlgrtized  by  Google 


IDTB  -.10Y9. 


Waltrara.  I.  c.  p.  284,  Eckehard.  1.  c  p.  203.  Cliron.  Ursp.  p.  223.  Anna].  Sax.  1.  c.  p.  713. 
Den  Tim  der  Schheht  (MeuDdnm  proeKnm  SaxoiMim)  raoldM  auch  das  NocroL  Padcrbom. 
i\79.  Doccnilicr  2  IVarinus  /UVdct',  Alit  zii  rfirvry.  hrrtlo  oino  Kircho  zur  Elire  iles  Er/ony('l>  Mirh;u'| 
auf  dcm  Heiligeiibergo  bci  Hu.\ter  gegriindct,  und  mit  eincm  Tlieile  dcs  umliegondcn  ^V.-ildcs, 
dcr  villula  Valahuson,  und  3  Hoven  za  AveredesRon,  Aldendiorp  iind  Worethon, 'ml(  Kawilli^unfj 
und  ncsliiligiing  Mioes  Vo^lcs,  dcs  Hcrzogs  Otto,  ausgcstallcl .  wiMu-  Bischof  Pofijjo  von  Pa- 
(IrrlMn  ii  wcilicf,  iim}  flahci  in  (loniiiiic.t  iidvcnlus  cinc  rcii  i  iic-hc  Ucil.'  Iiall ,  nuch  die  StiAung 
'  nut  scinoin  Banne  bekralligl.  Schatcn  A.  l'.  1.  p.  415.  mil  der  falschcn  Jahrzahl  1079. 
„      34.   Wenm,  Ab(  m  Coney,  slirht.   Cod.  msfcpl.  Gorb. 

4181.  Dic  Bischofe  T^ippo  von  Paderborn  und  Allmann  von  Pa.s$au  (welchcr,  von  Beiimvh  IV.  aiis  scinem 

Stiflc  vertricbcn,  sich  in  Padcrbom  aufhiclt)  wcihcn  die  Kirche  S.  Pctri  und  Pauli  zu  Padcrborn 
(AbUinghof;,  im  21.  Jahrc  nach  dem  Brande  der  Stadt  (lOoMj.  Gobclin.  Pci-s.  Cosmodr.  I-  c 
p.  S62. 

4182.  Papst  Grffjor  VII.  hn.iitftrn.;1  dcn  Bischof  Mlmnun  von  P;i>sriu,  als  seincn  Stcllvcrtrctcr  in  Dciit.sch- 

iond,  dio  bislK-rigcn  .Anhiinger  Kotiig  IJeinridui,  weun  sie  zu  dem  Papsle  zurucUkChrea  wollcn, 
nnd  inshesondcre  den  BiBCbof  (Btwto)  voo  Oanahrilck,  ▼on  welcbera  er  erfahren  habe,  dass  er 
ihm  idcm  Papgtc)  getreu  ficin  wollc,  briideriich  aiif/unehnicn ,  auch  dimis  Bischofs  Zehcntslrcit 
mil  «Irm  Abto  von  Corvcy  cntwcdcr  sfiltst  hcizulcgen  oilcr  vor  dcn  Papst  zu  vcnvciscn  S  il 
Schalcii  A.  P.  I.  p.  419.  zum  J.  lOHi.  Uhne  Zwcifel  gchort  abcr  dics  Scbrciben  in  da^  Jahr 
4078,  wo  Btnm  {yf^  Nr.  4177.)  in  Rom  fawesen  war. 

4079. 

1183.  Januar  27.  Kiinig  Uanritk  IV.  icrtitnirt  dem  ffischof  J9enno  ond  der  Kircho  zu  Osnabriick  die 
derselben  angehlich  vormaU  durch  dcn  Grafcn  ('»ppo  zu  Gunstcn  dcr  Klostcr  Corvey  und  Hcr- 
ford  critzojiencn  Zchcnlcn.  Act.  Mogunt,  VI.  Kal.  Febr.  1078,  a  R.  XXIII  SandhotT  I.  c. 
p.  XXXVUL  Mciser  O.  G.  II.  S.  249.  s.  W.  VIII.  S.  45.  (CLVIII.,  —  Die  Jahntahl  1078  iiit  nach 
der  Zeilrerhming  zu  verstehcn.  wdche  das  nene  Jahr  vom  iS.  Hiim  vn  rechnet. 

1484.  Qior  Ostcm,  welchcs  in  dii>scm  Juhre  d.  i4.  Miirz  flcl.}  Bischof  Benno  VOn  Oinabrildt  gcht  &ls 
Ccv.Kiilici  Kinii?,'  Hfinrirhs  nach  Rom.    Bcrlhold.  I.  c.  p.  319.,  .'J?0 

1l8i).  Miirz  Konig  linnrich  IV.  wicderholl  dic  Bcstatigung  der  streiligcn  Zehcntcn  zu  Gunstcn  dcs 
Bischdif  Amno  und  der  Kirche  n  OsnabrtieL  Ad.  Ralisp.  IIL  Kal.  April.  407»,  a.  R.  XXtll. 
SandholT  I.  c  p  XI.l    Mciser  O  G.  II  S  2"?  s.  W.  VHI.  S.  48  CMX 

1188.  Dcr  Gcgcnkonig  Hudoif  unterwirA  sioh  Westfulcn,  wclcbes  Ueitmdi  vorber  auf  seine  Scitc  gicbrocbl 

hatk!.  Anoal.  Sax.  L  c  p.  747. 

(1079  — lOSf)^ 

1187.  Augu»t  30.  Styiu  in,  Erzbischof  zu  Colo,  incorporirt  dic  Pfarrkircbc  zu  Ervete  in  rcgioae  Angria 
dcm  Stifte  S.  PatroLli  zu  Soest.  Facla  est  haec  donatio  111.  KaL  Scpt  in  Suosaz.  Sdberls 
Urknndenh.  L  S.  37.  —  Da  keinc  nahcrcn  Angabcn  iilicr  die  Zcit  der  Anweaenbeit  des  Erz- 
bischofs  in  Socst  voriicgen ,  so  kaon  dieselbe  nur  nacb  den  obeo  aogegebenen  Regiernii^hrcii 
dcs».clben  bcstimmt  wcnlen. 

4188.  Dcrselbe  besiatigt,  dai^  dic  Ahtissinn  Gerbi-rdi  zu  Heslcetbe  und  ihm  Schwesler  i4d!a0Mf  fltre  Giilcr 
zii  Ilerchcim  und  Frriikcscfion  Ilodengin  dcm  Klostcr  zii  .Mcskothe  gcschenkt  lind  dlircb  dco 
Grafcn  iiernard  tibcrgcbeu  babco.   S.  d.   Seibertz  Urkundcnb.  1.  S.  38. 

1 189.  Dcrsoilte  schmdrt  der  Kbcho  S.  Geoiig»  su  Cfila  «inen  Hof  xu  Rene,  die  Kirdie  xd  Bkwnen  bei 

Weri,  «ikI  Gtttor  zu  Iloaberc.  Henden  uid  an  aodera  Orten.  &  d.  Lacomblet  Urkundenb.L  S.  45S. 


Digitized  by  Google 


1M  •  tos*. 

4080. 

1190.. Knrliilom  das  vcrgangene  Jahr  Etros^ilpnthcils  mit  rnfprhandliiniion  zuLichnirht  wordcn,  brichl  Beln- 
ridi.  dem  es  gelui>geti  war,  vielc  «oiiior  bi)>herij$ea  Gcgner  vou  Budolf  zu  Ureiuton.  niiUeo  im 
1?^ter  mit  ehiein  sttirkeii  Heere  auf  und  driogt  m  Thuri^jen  ein.  BerlhcM  Lc.ii.  l^i^ 
I.  c.  p.  377.    Annal.  Sax.  1.  c.  p.  717. 

4491.  Jaiiuar  27.    Schlacht  l)ci  Flailcchoini  in  Thiiringpn  ftn  «Irr  Gi^ucnd  von  Miihlhauscn}.    T>h  Sach^n  \ 
werden  zwar  goscblagcn,  und  der  Uerzog  von  Bohmcn  crbcutct  Budolfs  koni^licho  Lanze; 
iiiKwisdien  tiberfallt  aber  eine  sachsische  Heerschaar,  durch  deo  Kebel  bc{;iinsiigt.  BemruAf  1 
Laf:cr,  wodurch  auch  dieser  zum  Riickxu^c  gcnuthigt  wird.    Hrun.  1.  c.    Bcrlhoid.  1.  c.  p.  3i  ).  | 
Annal.  Saxo  1.  c.  —  Waltram.  1.  c.  p.  284.  gibt  dcn  8.  Fcbruar   VI.  hl.  F(  br^  nls  Taj;  di  r 
Scblacht  an.  —  Chroii.  Ursp.  p.  223.  zum  Jahre  1079,  «cil  in  dici>cm  Thciic  dcr  Chi-oiiik  cine 
Zeitrechnnnj;  befol^  ist,  welche  deo  Januar  und  FdMruar  uoch  zum  alten  lahre  recfanet  Ebeiao 
EckcharrJ  I  c  p 

iWL  Miirz.  .  Syuode  zn  Rom,  wo  Papst  (Jregor,  nachdcm  cr  von  bcidcn  iii  Dcutschland  strcitcodeo 
Parteien  Gesandli*  cnipr<in<;pn,  den  Koni|;  ffemri«A  dcs  Rciches  entsctzt  nnd  /huhtf  anerkennL 
Bcriioldi  Cliron.  ap.  Pcrtz.  Scriptor.  T.  V.  p.  436, 

(493.  April  28     l>rr  Fdlf  Fojcher  iih«'r;:ibf ,  mit  Finwillijninf»  •icinfr  Fhrfrni)  Uiiili^hirh .  >;einrn  Hof  zu  nnl 
dcnsleti  mit  aJlcn»  Zubchor  an  dic  kirche  zu  Osnabruck  und  dcrcn  iiischor  Henno,  und  wird 
voo  demselhen  wieder  damit  bclehnt,  zu  Notaohcki  im  Geridite  des  Grafen  Ada^,  woselbft 
auch  dcr  Biscliof  di  n  ^iMliirlili  n  Ilof  dcm  SchiHzc  tlcs  (irnfcn  Lippotd  empfiellh.   J}.  Vf.  K>1 
Maji  1080.  •)    Mcscr  O.  G.  II.  S.  246.  s.  W.  Vm.  S.  42.  (2sr.  25.) 

M94.  Mai  31.  (Pfingslcn.)  Synode  zu  Hainz,  von  19  mft  dem  Kbnig  Heinrith  verbundcncn  Bischbfcn. 
gcgen  Papsl  Greyor  VII.,  dcsscn  Absctzunj;  hior  bescblosscn  wird.    Chron.  Ursp.  p.  224. 

1495.  Junius  Sx  iKiHc  /u  Rrixcn,  wo  eino  Vci-samnilunij;  von  30  Bischdrcn  und  vielcn  andcrn  Gnisscn 
aus  Dcul^cliland  und  Ilalieu,  luil  Beziehung  auf  die  Bcschliisse  dcr  vorigcn  Synode  zu  Mainz, 
den  Papet  Gre^,  als  einen  uorechtmSssigen  Usnrpator  des  pSpstlichen  Slubls,  untcr  rickn 
-Schmahungcn  abscl/.t,  und  an  scinc  Stcllc  dcii  Er/bLschof  W  itjbert  von  Ravcnna  Clemens  lll' 
wdhlt.  Bcrnold.  I.  c.  Eckchard  I.  c.  p.  203.  Chron.  1'rsp.  p.  224.  Annal.  Sax.  1.  c.  p 
Udalr.  Cod.  Nr.  CLXIV.  1,  c.  p.  174.  —  Bischof  Benno  von  Osuabriick,  wclcher  auch  auf  titr 
Syoode  gfgenwiirtig  war,  entzog  ndi  der  Verhandluog  Uber  die  Abselzong  dea  Papates.  iodeii 
cr  bich  iii  cini-ii  hohicn  Altar  vci"slcrVtc.  Viln  Rrnn  cap.  XXII.  1.  c.  p  ^178  ,  wo  aber  als  Orl 
dcr  Synodc  Puvia  ^licinum}  angegcbcn  wird.  —  £iuc  Sciiriit,  worinu  die  Aluctzuog  verliieidigi 
wird,  angcblieh  auf  Verpolasfiang  des  Entblsehob  Umar  von  Bremen  arnl  dea  KaBhob 
von  Ostiabruck  vun  dcm  oachmaligeD  Biaebofe  Wido  von  Qsoabriick  geschrieben,  s.  Cdab.  Cod 
Nr.  CLXXIl.  I  c   p  183. 

419tk  Oklober  15.  Schlaclit  an  dcr  EhUcr,  wo  Ileiurich,  anfangs  Mcgcnd,  zwar  geschiageo  und  scin 
Ijiger  mit  vielcn  Kostbarlceitcti  von  den  Sachscn  eri>e«lct.  Atrfo//  aher  todlich  verwundet  «wA 
Lctztcrcr  wird  ii.icli  Mcr.scburi:  (.^cbrricht,  wo  cr  bald  darauf  siiibt.  Brun.  1.  c.  p.  379.  Ecko- 
bnrd.  I.  c  p.  204.  Chron.  Uisp.  p.  224.  Aimal.  Sax.  1.  c.  p.  718.  ;mit  schr  ausruhrliclier  Er- 
zaliliing).  <UbcrL  Stad.  Chron.  in  Collect.  Kulpis.  p.  247.  —  Den  Tag  dcr  Scldacht  (tertioM 
proeliupi  Saxoooin}  bat  auch  das  Necrol  Fadeibom.     Waltrani.  L  c  p.  S84.,  der  dieae  ScUscbl 


*)  Dit  «ibiMni  (cichriabwe  labfMM  M.  XL.  XXX.  liuit  «btr  vcrmaU>«,  dwi  rtnt  dcm  L  •«•  VencUn  «ic  ^ 
iniyMhalMa,  111  datc       «i*  MaMr         «ur  im  m  d«iUu  Mla  cMM,  Monl  dia  dM 
Indlct  »L  ««M  Mr  lom,  ■hir  nickt  wr  M1I 


Dlgltized  by  Google 


1080  —  108«.  190 

(die  vom  27.  Jan.  d.  J.  milzahlend":  <lit>  viorte  ncnnt,  gibt,  (wenn  andors  die  Losart  richlig  isi) 
IV.  Id.  Oclobr.  (aiso  d.  42.  Okt.)  als  Tag  derselbea  an.    Nacb  Bemold  I.  c.  konnte  maa  dea 
4S.  OkL  flir  den  Tag  der  Sdilaoht,  nnd  d.  IS.  fUr  ihiefo^t  Todestag  zu  halUn  habeit 
\WJ.  Doccmhrr  t.  Egilberi,  Ktt^  m  Mmdien,  i^ihL  TodoaCag  mch  Necrd.  HoeUenb.  Andere  giebon 

d.  12.  Novtnnber  n». 

U98.  Bi«chur  Jieuuo  von  Osnabriick  kehrl  nacb  dom  Tode  dcs  Gcgcnkbnigs  iiudolf  iii  scin  Bisihiim  zu- 
riick,  und  nimmt  unlerwegs  aus  dem  Kloaler  S.  Albani  sni  Maun  13  HOndie  mit,  um  mit  ibnea 
das  11(110  Kloster  Ibiirg  »i  besetzen,  dcawn  Ban  aehr  «ehnflll  betricbeii  wird.  THaBenn.  cap.83. 

l.  c.  p.  2t79. 

(1080  — 1 088.) 

4199.  Eino  odlc  Vv;m  (lisln  uhortrricrt.  mit  Gciirtimif^unt;  ihror  Erbinn  Odrraila.  dor  Tochter  ihres  Brudcrs 
Gwlfscalc,  und  durch  dic  lland  ihres  Vogles  JJeinrich,  Sohos  dcs  Grafen  AdeUtert,  einen  Uof 
cu  Tribor  in  der  Grafaehaft  Adatgm  dee  Sohnea  Wikm^,  nnt  dem  Forst-  ond  Jagdrechte  ui 
dcn  Wiildci-n  Dyvbrock,  Thriburebrock  und  Slrodcn,  dcm  Bi^chof  Itenno  und  der  Kirche  zu 
Osnabriick ,  wogcgcn  dicser  ihncn  anf  bcidcr  I.pbcn.szcil  dcn  von  dcm  Edlcn  Follo^r  tmd  dessen 
Eliefrau  Uadaluc  (s.  Nr.  1193.)  an  die  kirche  m  Osnabriick  iiberlassenen  Hof  zu  (loldeostidc, 
nebsl  de«  Zehenteo  xu  Goldenstide,  Gen»,  BordB  nnd  Udan,  durch  den  Vcgl  Aftor  ttbertnigt^ 
S.-  d.  Hiiser  O.  G.  a  S.  861.  s.  W.  m  8.  W.*} 

1200.  Februar.  .  Behofs  chier  Fricdciisvcrhandlung  zwischcn  den  beiden  in  Dcutschland  streitciiden  Par- 
tcicn.  kornnicn  von  jcdcr  Parlei  fijuf  Bischofc  iii  siha  C.ipu.ina,  ad  urbcm  iniae  Capua  vocalur, 
am  linkcn  l-fer  der  WetM.'r,  zu^aniincn.  Von  Scitcn  der  Sachsen  war  uiitcr  andem  der  Bischuf 
von  Pnderbom  bei  dieser  Zusammenkunft.  Bmn.  1.  a  p.  388.  AnnaL  Sax.  I.  c  p.  749.  —  Ob 
untcr  Capiia  Kaufungen  zu  verstchcn' 

liOi.  AugiLsl  9.  Wiihrcnd  Kimig  Ileinrich  in  Itaiicn  zu  Kclde  liegl,  wird  von  dcssen  Gegnera  in  Deulsch- 
land  llermaun  ^von  Luxcmburgj,  ein  gcachtclcr  Kriegcr,  zum  Kiinig  gewiihll.  Bcrnold  L  0. 
p.  437.  Edcohard.  V  c  p.  205.  Annai.  Sax.  l  c  p.  720.  Chron.  Ursp.  p.  225.  Alberk  Stad. 
I.  c.  |).  2(8.  u.  S.  niri<t  ^iini  J.  4082.  wril  Tfrnununs  KrOnong  erat  Weihnacliten  erfolg^,  mit 
welchum  Fcste  Vieie  schon  das  neuo  Jahr  bcgiimen. 

1202.  Friedfteik,  Abt  tsx  Gorvey,  wird,  iwch  nidlt  viinig  drcijiihrigcr  Bcgicrung,  abgcseiiL  Cod.  mscpt. 
Girb.  der  V.  Id.  Jul.  als  Todesttg  dieaes  Abtes  ang^t,  ohne  sein  Sterbqabr  xu  bemerken. 

(4981^4106.) 

1803.  Or/o,  Abt  zu  Werden,  beorkundel,  dass  ein  lireier  Hann  Namens  Mfriau  sich  und  setn  Gnt  xii 

I.angcii  - Biiokhcim  {Bockunv  dcm  Altarc  des  heil.  Ludgcrus  zii  Dionstrci  lil  cl^^cn  ^ci^cbrn  habc. 
Acl.  Hiiokhcim.  S.  d.  Kiadiinger  M.  B.  U.  Urk.  S.  91.  —  Der  Abt  Oito  rogicrtc  iu  den  obcn 
aiigcgcbcnpn  Jnhren. 

1204.  Gen;  Propsl  zii  Wcrden,  cntla.sst  cinc  zu  dcm  Hofc  Fiuhu.son  Eigcnhiirigc  dieser  Horigkeit,  Bcfaofs 

ihrcr  Verhciralhung  mil  ilcm  frcion  Mannc  AzrrHuu.K ,  wclrlier  ilafiir  ciiio  IIovp  zu  Berghiisoii 
dcm  Allare  S.  Ludgeri  zinsbur  macht.   Fact.  tcmporibus  abb.  Ottonis.   Lacomblct  Lrkuodcab.  L 

s.  m. 


>)  In  dtm  leUtea  Abdr.  Ut  Z.  7.  «t.  Triliuria,  Tribgri^,  ■nl  £,  U.  iL  TiiybuMbiMfc,  Tbribunbr.  m  kxn. 


Dlgltized  by  Google 


I 


200  «ost  —  tttSS, 

;<0»l  — 1106.) 

Zwei  Brilder  Ton  Wesihmrn  ttb«i^ebcn  eine  bisher  EigonlibriKe  als  Aharhbrige  an  dte  IQrclifl  n 

Ereslicrg;  unter  dem  Aht  Marcicard  u h  1  1  i  i  tiralcn  llidiliriK  S.  d.  Bislier ■ngednickl.  CLX 
-~  Dio  R^ierang  des  Ables  Marcivard  zu  Lorvey  rallt  iooerbalb  dcr  oben  angegebonen  Jahrc- 

i082. 

')S06.  Witbrcnd  Kiinig  Hfiiirirh  dcn  Krieg  in  Italien  forUiclzt,  iibcrrallt  dcr  Gegcnkbni^  Hermann  Wnit- 
falcn  (das  aisu  daiuaJs  wolil  grdsstentheiis  auf  Beinriclis  SaU:  war)  und  bclagcrt  die  Slai)! 
Osnabrflck.  Bei  dcm  Bclageningsbeerc  bcfond  sidi  dcr  Bischof  Uio  von  Hildeshdni.  \\ekhor 
iii  cinrm  lirsnndcni  (icspriiche  niit  flrni  l^i-rhof  Benno  dicst-n  niif  dic  Seitc  Ilermfmmt  zu  zidicn 
«icble,  abcr  vicluieltr  von  ibm  fur  Uriiindi  gcwonncii  wnrdc,  uad  die  Aulbebung  der  firlage- 
rung  bewirlite.  Vil.  Bcnn.  cap.  25.  I.  c.  p.  2181. 

1207.  Aiiguisl  3.  K(jnij{  llei-uitnin  bcstaligt  dic  Frivilegicn  dcr  Klitoler  Corvey  und  HeiToni,  namcntridl 
iii  HctrclT  ilircr  Zchculcn  in  dcn  Dii)cc.«i<"n  >on  Urcinen,  Osnabriick,  Padcrborn  und  andcron 
Bi!>lltuincrn.   Act.  Goi>laru  111.  Non.  Aug.  a.  U.  I.   Schatcii  A.  P.  1.  p.  4iO.  (CLVI.) 

i208i,  Ein  freier  Hann  Humka  nmchl  seinc  Ehefrau  BiAur^,  cine  bld)er%e  Eigenhdrigp,  der  Xinihe 
S.  Petri  und  Atulrci,  j;(  niuiiit  Ji  rusiilfm ,  nn  dcr  Oslscil^'  drr  .'>t;nlt  Padrrhorn.  alt^irhnri;;.  Firt 
eo  tcnipore  quo  priuccps  llcrimannus  Wcstfalos  cum  evcrcilu  adiil,  Poppouis  episc.  a.  VI.  Kioii- 
linacr  llorijik.  S.  226.  (CI.Xn.)  —  Das  sedtulc  Jahr  des  Bischofs  Poppo  kbniite  atich  1081  seii; 
dahin  passt  abcr  dcr  Fcld/ug  Ilennanna  nicht.  Aiis  dcn  im  Daltim  gcbraucliten  .VusdriioLon 
las.<it  sich  Ubrigens  gchiiesscn,  daas  Oemutm  von  dem  Biscbof  Po^po  nichl  als  Konig  anerkanm 
wurde. 

1209.  Btsehof  .ffenno  von  Osnabriick  wird,  ak  etn  beriihmter  Bauversliindiger,  nach  Speyer  bemfen.  un 

einer»  dcm  dortigcn  Dome  drohcndcn  Gcfahr  abzuhclfcn.  Itci  dicscr  Gclcgcnhcit  bcsucht  rr 
das,  von  dcm  vcistorbciicn  Ristlifif  .l«rio  von  (loln  irestiftcte  KJoster  Siegburc;.  iind  Ik  wcj^  ilen 
durtigeii  Abl  liegitJiaid,  naclt  Iburg  zu  kununcii ,  uiii  ila.s  durlige  Kluiitcr  eiiizurichtea.  ^it 
Benn.  csp.  27.  L  c.  p.  2182. 

1083. 

1210.  Bi^^chof  i^CTino  von  Osnnbriick  rci!4  wtcder  nach  Ilnlicn,  wo  er,  wiihrend  der  Belagerung  der  SihH 

Hiiin  dur("h  Kiinig  Ueinrirh  /)' ,  in  iillciu  cin  Jahr  und  3  Monatc,  vorwcilt,  und  sich  VOrrii^ck 
bcmiilii  Fricde  zn  sliAcn,  wcsbalb  er  vicle  Gesandlschaften  iibernimmL  Vit  Bcnn.  oap.  ^ 
I.  c.  p.  2183. 

1211.  April  20.  Land-  odor  Oott«sfricdcn,  nnfgerichtet  von  der  dordi  dcn  ErririBchof  Sigwin  bcmfeort 

Provinrial-Synode  -m  Cbln  .\II.  Kal.  Maji  1083,  und  \ un  denisclbcn  an  scinen  Mit-Bi.schof  AnW- 
riVA  /II  Mimi^nrdcvonl  odr  r  Miinsti  i )  Iic  kannt  gciiiachl.  Mdser  0.  G.  U.  S.  2S6.  S-  W.  VMl- 
S.  ui.   unvoiLstandig.}   Periz.  Leg.  T.  U.  p.  5u.  (CLXUl.) 

1212.  Ibi  6.  ^nDfn,  ErzUschor  ni  C9b.  schenkt  der  Abtei  Werden,  suf  Bittcn  des  dwtlesn  Ab>s 

Otto .  dic  Ualftc  dcr  Nuvnl -Zchmlcn  von  den  Kirse-Kiimpen  in  deni  ganieo  Gefaiete  deisdben 
Act.  iii  Werthiaa  U.  Moa.  Maji  10^(3.   Lacombici  Urkundcob.  L  S.  liSl. 

1213.  Junius  22.   K8n|g  Ehhridt  tV.  iihcrtragt  dero  Erzbischof  IieHMr  «u  Hmnbnrg  die  Ablei  Ahon 

(Kltcn'  im  Gau  Hamal;ini  uiul  di  r  (liarschart  Gcrards.  Ad  Romse  pnst  uibem  captani,  X.  Kal 
Jnl  1083,  a.  Ord  .XXIX  H  XXVII.  Llndenbr.  Scr.  E.  septenlr.  p.  144.  Schaten  ^  P.  L p. 42i 
Lappcobcrg  Hamb.  Urkundcnb.  L  S.  107. 


Digitized  by  Gopgle 


losi. 


201 


4084. 

1214.  N«d»  dor  Erobertmg  der  Sti^  Rom  durch  Kl}nig  Beiarieh  IV.  und  der  Flttdit  des  Papstcs  Gn^ 
nach  Salemo  (wabrscheiniich  nach  Bemrick»,  am  34.  Harz  d.  J.  von  dcm  Gegenpapst  Clemens  III, 
(Mnpfnn^onpr  Katsprkrormn!»  kohrt  Bisrhof  H^im  in  srin  Hi>(luim  Osiiabrii<k  zuriiok.  \viflfn>? 
dcn  Itcst  scincs  Lol)ens  in  der  Stille  zuzubringcn ,  fiiidet  abcr  dort  grosse  Zerruitung.  Vit.  Bcnn. 
eap.  «8.  l  c.  p.  2484. 

4215.  April  18.    Frirdvich ,  Bischof  zu  Mimigartlcvord  (auswiirts  schon  Miinsl<  r      nannt;.  stirbt.    Ncc  i  ol. 

etcl.  maj.  Monaster.  ot  eccl.  S.  Muuritii.  —  Von  ihm  ist  noch  zu  bemcrkcu,  dass  cr  nir  dio 
Domkirche  zu  Miinstor  das  Srhlos.s  Haron  mit  droi  Hdfon  ankaufte,  «nd  die  Kirche  S.  Manritii 
vor  der  Sliidt  Miinstcr  in  .suburbioi  stiftetc.  Er  \vurde  dahcr  in  dicstT  Kirche  begraben  und 
scine  Memorii'  d.ix  Ibst  gcfeiert.  NcmtoI.  s.  c.  Nach  dem  Lib.  rub.  S.  Maur.  fol.  49.  v.  lirnkto 
^  er  zu  (licitcr  Slirtuiig  iibcr  20  Viliicationcu  und  crtheillu  dcr  Kirctte  (Jetuhe  Rcchle  und  Froiiioi- 

len  mit  der  Kathedralldrche.  —  In  Gcraehischaft  niit  semen  Briidem  slifkete  er  das  Kloster 
GerbslSdt  im  Mannsfoldischen,  welches  de.shalb  der  Aufsiehl  dos  Uischofs  von  Milnster  unter^cbcn 
wm-de.    S.  Nr  —  l)a  soin  .Nachfoljior  lirphn  orst  mit  dom  Atiffinpo  clrs  fnlgondi  n  Jalires 

als  Bischof  auflritt  (s.  Nr.  1224.},  so  scbciut  cinc  lange  Sedisvacanz  slatlgefunden  zu  habci), 
dio  sidi  aus  den  daraalij;en  tmrubigen  Zeitverhiiltaisscn  wohl  eiltliren  liisst 

4216.  Noveniber  '28.    Popiio,  Bischof  7.u  Piidrrlinrn,  stirfit.    Wrrnl  .Vhdinuliov  ap.  Srhalon  .\.  P  I.  p.  42i. 

Slrunck.  Uscpi.  p.  SiiO.  —  Aii  sciou  Stcllu  wird  UeiHricli.  au«  dcm  Gcsdilccbto  Ucr  Gi-ufcn  von 
Werl,  von  t^iscr  J^nridi  tV.  mm  Bisehor  entannl,  wdcher  sicb  aucb  gegeB  den,  m»  dem 
Bomkapitol  untcr  dom  Schulzo  dcs  Gofionkoui^s  Ilermann  gowahlten  Bebmek  voa  Ado»  oadi 
lan;;om  Zwic^palt,  fiullich  bohauplcl.  Gobclin.  Pers.  I.  c.  p.  203. 
4il7.  Benno^  Bischof  zu  Usnabruck.  bcurkundcl,  dsm  cr  die  ALtci  auf  dcm  Schlos&e  Iburg  gesliltet ,  dcn 
Ada^ari  zom  ersten  Abto  dasclbst  cingosetat,  und  derselben  Abtei  die  FfeibeU  von  allen  Dien- 
stcn.  Reisen  und  andem  Lasten  bewilligt  habe;  nur  wenn  der  Kaisor  an  einem  d«!r  bonachbar- 
lcn  Orto,  Miinstcr,  Paderborn  oiler  Minden  Hof  hiilt,  soll  der  Abt  dcm  Bischof,  auf  desscn 
Vcrlangcn  und  Kostcn.  dahin  folgon;  auch  soll  cr  dic  bischudicbcu  Synodeu  bcsucheii.  S.  d. 
Vit  Benn.  cap.  33.  l  c  p.  2186.,  wo  dic  llandtnog  nach  des  BischoGi  leuier  BiidJcehr  ana 
Italicn  borirhtnt  wird.    Miis^er  s.  W.  VIII.  S.  31() 

4218.  Biiichof  Benno  zu  Osnabriick  scliickt  dcn  Abt  AduUuird  zu  Iburg,  weii  dcrselbc  durcli  .iVltcr  mid 

Kiankbcil  zu  sdnen  Geachaflcn  nnlahig  gcworden,  m  das  Klosler  Siegburg  zuriick,  und  eniennt 
einen  andem  Abl  Norbert  (d^  Verfasser  dcr  Vita  Bcnnonis  an  do.s.<sfn  Stelln.  Vita  Bcnn.  cap.  .')4. 
1.  c.  p.  2187.,  wo  angcgobcn  wii-d,  dass  dicse  Vcriinderung  4  Jahrn  voT  de*  Bischob  Tode 
geschchcu.  —  Morlferts  friibcrc  Lcbensumstiindo  werdcii  cbd.  Lcricblct. 

'1084 — 1088.^ 

42 19.  Kaiscr  Ileinrich  IV.  bchchlt  alleu  Wci>tialcn,  dcm  Bisthum  Osoabriick  alle  Zchcnlca  iiach  kanoni- 

schcm  Bechte  zu  enliichten.  S.  d.  Sandhoff  l.  c.  p.  XLV.  Moser  0.  G.  11.  S.  260.  s.  Vi.  VIU. 

S.  ii").  —  l)ie  Verordnung  kann  nm  /.«tschen  die  obigen  Jahrc  g^ihiiren,  dcnn  scil  1084  riihrte 
Ileinrich  dcn  Kaisertit"! ,  iind  jcdenfalls  i;('Ii(lrl  sii'  nocli  in  dio  Zi'il  dcs  ni.srlujfs  Brvim- 
gcbrauchteo  Ausdrijckc  zeigcn  iibrigcos,  dass  Ileinrich  damals  tnit  den  WcstTaien  ia  gutcm  Vcr- 
nehmen  stand. 

1220.  Die  edle  Frau  ililJesicilh  gibt  dem  Kloslcr  Iburg  Giiter  zu  Bcricr  iin  Kirchspiel  Glaen.    Acl.  in 
comilatu  Amolingi  in  villa  Schicrlo.  S.  d.    (Zur  Zcit  des  Abtes  Norbert.  nber  nocli  beim  Leben 
dcs  Bischufs  Henno,  dahcr  zwischen  dca  obigcn  Jalurcii.j   Vil.  Bcnu.  cap.  35.  L  c.  p.  2187. 
BafciU  Uit.  W«itlU.  26  ^ 


Dlgitized  by  Google 


202 


1614 


■1221.  BUdebfrga,  dic  Schwcsler  der  Ahlissinn  Fretherunda  und  der  Hildestnth,  gibt  dem  BLschof  Beitno 
m  Osnabriick  ihr  Erbc  nn  fol^icndcn  Orten:  cincn  Hof  und  dus  halbe  Kirchlchcn  zu  Goldinstedc, 
den  drilton  Thcil  zu  Thulinc.  cia  Vormirk  zu  Famczchc  und  cin  an<lcrcs  zu  Eishuson;  wofur 
dcr  Bi^dmr  ihr  i'/.  Pfund  an  Zchcnlcn  anwr  i^t  S  d.  Moscr  O.  G.  II.  S.  261.  s.  W.  VIII.  S.  58. 
(Sr.  30.;  —  Uic  Erwiihnung  dcr  Uildeawith  als  Schwester  der  Geberinn  liii>$t  vermutbeD,  das» 
diese  Drkuode  mit  der  vorigen  in  Verbindang  stchL 
Die  edlc  Witlwc  Aznfa  fpbi,  inil  Kiuwilligung  ihrcs  cinzijicn  Sohnes  Tlieimar,  dcm  Ablc  Snrhert 
Tiiid  dcn)  Klostcr  S.  Clomcntis  zu  Iburp;.  zu  Handcn  dcs  Vogtes  Wex^o,  das  Vorwerk  Tacmade. 
S.  d.   Miisor  O.  G.  U.  S.  264.  s.  W.  VHI.  S.  59.    Xr.  ^7.} 

4SS3.  Dieselbe  i^bt  dem  Biscbof  Hmiio  ta  Omabrtick.  Rlr  die  Kirche  S.  Clenienlia  za  Ibai^,  chiiiii  Hof 
7n  UittP-htison ,  Nvonir  dor  I1i<ichof  ihr  cin  Slubularium  zu  .^dinrhii^fn  tincl  Pftmd,  ihrcm  Sohne 
Dietmar  abcr  i  Ffund  zu  Lchen  gibl.  S.  d.  Mo»»er  O.  G.  II.  S.  265.  s.  W.  VHI.  S.  60.  (Nr.  38 ) 
—  DieBe  beiden,  mit  eiiiander  in  Verbindang  Btohcnden  Uifcmideii  jschiiren  zwiachen  die  (^igen 
lahre;  denn  Mil  1064  w«r  Norhtii  Abt,  nnd  1088  staib  Biadior  Bmto, 

4088. 

1224.  Janoar  3.  Bi9ehf*r  Erfiio  xu  Mimigardevord  begiont  die  nene  Bhiweihaag  des  wieder  au%elMniiea 

Kloslcrs  l'lM  r\va-.>i'r  und  der  Kirche  dess<'lbcn,  untcr  dcr  drillcn  Ablisvsinn  Chrintim.  eiocr 
Vcrwandlcn  ilircr  beidcii  Vorjiiingcrinnen ,  mit  dcr  wcstlichen  Scitc  des  Kloslcrs.  Cod.  msc{il 
TransanucDS.  im  Auszu};c  b.  Niesert  M.  U.  S-  H.  S.  57.  (CAXXIV.l  —  Dischof  Krjtho  muss  cbcn 
in  jenen  Tagen  erst  die  Bischorsweihe  empfiuigen  babcn,  da  er  aro  30.  Beoember  desselben 
Jahrcs  (s.  unten'  nniii  da-  crsle  Jahr  seincr  Oniination  rechin  t,  nml  cs  rrliollcf  liicraus,  ilass 
dte  io  deii  Anro.  zu  Kieins.  I.  S.  557.  angcnoinmene  Existeiiz  ciiies  Bischof:;  Hudolf,  ztiiscbea 
den  KschSfen  Fnedridt  anri  Erpho,  welcher  im  J.  4084  gewKblt,  and  im  ScpL  oderNov.  4085 
gesilorbcn  scin  soll,  ohne  Gniml  ist.  —  Solltc  dicscr  Bischof  Erpho  viellcicht  mit  dem  Erfho, 
wclchcr  11)71  a1>  (h  r  crstc  Abt  dcs  KlostrT^^!  Sic^huii;  vorkommt  (vgl.  Hooyer  in  d.  Zohfichr. 
f.  vatcrl.  G.  u.  A.  K.  VII.  S.  58.:  eine  Pcrson  sein? 
Hit  der  Einweihang  des  KlceterB  Oberwasser  warde  nachmab  m  der  OrdnaBg  IbrigeAihrea,  dass 
am  25.  Marz  1085  der  Aitar  in  (h  r  Ji  rnsnlcms- Kapcllc,  am  29  nocfnilirr  r!(  ^  i  Ihon  Jahres 
(IV.  Kal.  Januar.  4086j  dcr  Uauptallar,  dor  sildliche  und  nordliche  Altar,  am  2i.  Janiiar  4087 
die  siidliche  uiid  am  4.  Februar  1068  die  nSrdKche  Kapclle,  cndlich  am  46.  Atieiiist  4088  der 
Chor  und  dcr  wcstliche  Altar  iin  Chore  von  dcm  Bi.^t  liof /iV/j/kj  t;ewciht  wurdc.    Cod.  maepl  S»  C 

1225.  ,.  20.  Dic  VornchmstcD  bi  idcr  in»  Rcichc  strcilemlcn  l';ulci('n  kointntTi  iti  Thiiringen  zusam- 
mcn,  uni  cine  Vercinigung  zu  bcwirkcn.  Auf  Soitcn  dcr  Partei  des  Konigs  Uermam,  deren 
Biiiqtler  ONo  Bischof  von  Oslia  und  Bartwig  Enbisdiof  voo  Magdcburg  waren,  war  vnter  an- 
dem  Behnrictis  Pathcrbruncnsis  designatus  ct  adhuc  tantum  subdiaconus  (Beinrich  v.  Aslo) 
gcgen.  Dic  Enrhischofe  Wecih  von  Mainz,  von  Beinrichs,  und  Gebhard  von  Sahtbur^,  von 
Uermanng  Partci,  hicltcn  cin  uusruhrlicbcs  Gcsprach  iibcr  dic  Rccbtmiissigkcit  dcs  Verfahrens 
gcgen  den  Kuaer.  Die  Zmnimmenkanft  gmg  ftber  m  Streit  iiber  vmI  aahm  em  bhil%M  Bnde. 
Annal.  Sa\o  I  c.  p.  721.  Chron.  Ursp.  p.  226.  Waltram.  I  c  p.  286.  —  Den  Ort  der  Vor- 
sammluog  nenut  A.  S.  (nacb  der  Lesart  bei  Eckard  corp.  mcd.  acv.  L  p.  564.)  Peresiad  Iha- 
roigiae  vilhtm.  woranter  woM  Beristidt  fim  phcmal.  Erfurth.  Gebiete,  jetzt  zmn  GfOMdierzogth. 
Sacbsen -  Wcimar  gchiirifj;  zu  vcr.stchcn  scin  miichic.  Dcr  ncuere  Abdnick  b.  Pcr(z  I  c.  lical 
Pcrc^fnd.)  Chron.  Ursp.,  dcsscn  Vf  dcr  Gegcnd  wcnii;cr  knndii;  var,  schrcibl  Bcrchach;  chcn 
so  Kckdiani  l  c.  p.  206.,  woraus  Perte  ad  b.  I.  not.  auf  Bcrkach  an  der  Werra  schlicsst. 
Waltram  nenok,  verraathlich  aos  VerwedisehiDg  mit  euier  frOberan  Venammkmg,  Gerstimgcn.  — 


Digitized  by  Google 


liSI. 


303 


Dcr  Erzbuchor  von  Mainz,  der  dio  Gercchlsnmc  dcs  KaLsrrs  >ertheuligl  hattp,  wurdo  horiuich 
aiif  def  VctwiiMnlmig  sn  QuedliDbarg  fttr  eiiien  Ifiifesiardieii  eiUiirt/  EdLebard  L  c. 

4226.  April  H).    Osterrest.    l'in  diese  Zeil  Tand  zu  Quedhnburg,  in  Gegenwarl  des  Gegcnkdnigs  Z/mnann. 

oinc  Synode  gegen  Kaiser  Ueinrieh  IV.  statt,  vscloher  unler  andern  der  voii  jeuein  cinj^esctzto 
Biiiolior  Beifinhard  von  Minden  bciwohnlc.  Bemold.  L  c.  p.  4li.  Wallrmn.  L  c.  p.  288.  Cf. 
Uartzbeim  Concil.  Gemu  T.  Ili.  p.  2U1.  . 

4237.  Hai.  .  SNrimle  dnr  .\nhanger  tlcs  Kaiscts.  zii  Mainz,  iinfrr  dorii  Vorsit/.  dfr  F.rzbischofo  H>rf/w 
von  Mainz,  Kilberl  von  Trter  und  Siynoiu  von  Cbln,  wclcbcr  unlcr  anderu  Bischof  Erpho  voii 
Hiinfiter  ond  die  von  den  Kmscr  eingeseMett  Bisdittfe  Btinrich  (von  Weri)  von  Paderbora  nnd 
Fohmar  von  .Minden  l>oi\%ohnlen.  ilier  wurdo  die  Absotzung  aller,  gt  gcn  deit  Kaiscr  sich  atlF- 
lehnendrii  l?i^i  Iiiifi'  bcsclilos.s('n  und  fiii  iitlf^otnoincr  Cottosfriede  aufgorichtel,  der  abor  nur  von 
Ikur/er  Dauer  war.  Bemold.  I.  c  p.  44il.  Wultram.  L  c.  p.  287.  Eckchard.  L  c.  p.  205. 
Chron.  Ursp.  p.  325.  Die  Urkunde  des  tiottesfriedens,  wobei  der  Gottesfriede  des  Erxbisehofs 
Siyewin  von  rrilii,  vorn  3  \i)H'.i,  Nr.  1211.  zuin  Gninilo  h^,  Pertz.  Leg.  T.  II  j)  ")•".  •—  T>ic 
Zeit  dicscr  Syoode  bestimmt  Bemold  3  Wocben  nach  dor  zu  Quediinburg;  Waltrom  gibl  die 
zweite  Woche  nach  Ostera  (4 — 40.  V»)  an. 

4228.  „  .  .  Kaisor  llnnrich  IV.  bestat^  die  von  der  Xbti>>.sinn  Suanihild  zu  Essen  an  das  dortige 
.Siifi  i<omacbtc  Schcnkimg  ihn  r  Erbgiitcr  zu  Gcsscron,  Wedcrekc,  llukcngeswagc,  Budenbomon, 
Osiorveldo,  Birge,  Tba^ko  u.  a.  Act.  in  Magoatieniii  synodo.  Lnler  den  Zeugen:  Ei-po, 
Bbchof  von  Miiosler.  LacomUot  Urknndenb.  1.  S  432.  —  Unter  dcr  Mainier  Synode,  anseer 
^  > !  iicr  dio  iTkunde  keine  andere  ZeltbestiBomniig  hat,  ist  ebne  Zweifd  die  niichstvorheige' 
(J.ii  hl(>  zu  vcrstohen. 

iiI9.  Wiihrond  im  sudlichco  Dcutschland  der  kneg  furldaucrt,  wird  dcr  Kaiscr  in  Sachscn  ohue  Widor- 
stand  aufgenomnen.  Nor  der  Harkgraf  Egbert,  ein  «aher  Verwaadter  des  Kaisen.  «mpSrl  sieh 
p;r;;rn  tlioson  aufs  ncue.    Eokoliiinl  1  r.  p.  20(5,    Chron.  Ursp.  p.  iid.    .\nnal  Sa\  1  r  p 

4230.  Bischuf  Jicinhard  xu  JiliudeD,  voo  dcs  Kai^crs  Gcgnern  eroanot,  wird  von  dicsoin  abgesctzl  und 

genolbigt,  sich  tn  das  KloKter  Belmwardesbausen  in  begeben,  uad  Folemar  dagcgcn  als  Bischof  . 
cingcsctzt.  Nach  di-s  Kai^nrs  EntSeninng  kehri  jedocb  Sehikafd  beM  wieder  nach  Minden  zu- 

riiok.    .Aiiiial,  Sa\.  1.  v.  \>.  7?3 

4231.  Deccnibcr  28.    Kaisor  iJeinrtch  IV.  verloibt  dem  ErzbLschof  Liemar  zu  llamburg  dic  Abloi  Frcden 

im  Gau  Wcstfota  in  der  Gra^halt  dce  Grafen  Gmrkard,  and  bestiitigt  ibm  die  Ablei  Ehen  im  . 
Gau  llainnland.   Act.  WormaL  V.  Kal  Janu.ir.  lOHii,  a.  R.  XXXII.  Inip.  II.    Lindcnbrog.  Ser.  R. 
soptcnir.  p.  145.    Schatcn  A.  P.  1.  p.  430.    Niesert  M.  U*  S.  lY.  S.  436.   Lappcnb.  Uamb. 
Urkumloiih.  I.  S.  110. 

4232.  „  30.  Erpho'»,  Bischofs  tu  Himi^irdovord,  Con.slitulion,  betn  fTpnti  dic  Rcohte  tler  Diensl- 
Icuir  flos  Slifles  Kriceonhnrst.  .\cl.  Mimi^ardoford  in  caniora  epis(  ()(ti  11!  Kal  Janurtr  lOHf»  , 
Boichorst  Yiia  Erph.  p.  79.  Kindlingci  .H.  B.  11.  LrL  S.  48.  ^CULIY.,  —  Die  Jahrzahl  lOSU  usi 
nach  der  Zeitrechnung  zu  versiehen,  welche  das  Jahr  mlt  Wcthnacbten  anlangt  —  In  densel- 
bon  Zeitraum,  m  welohom  diose  und  eine  bald  folgondo,  obonfalls  die  Verhjillm.s.se  dcs  Stifles 
Fioikciilirtist  bcln  frfndc  rrkiiii(Ir  s.  .Nr.  12.53.':  ausgofcrligt  wiirden,  srhoint  nuch  das  jillesle 
Giitcr-Nontcichniss  dos  Siides  l-rockcnborst  zu  gchurcn,  wclchcs  zugleioh  als  doubches  Sprach- 
Denkmaa),  und  zwar  ids  daa,  so  viet  bekannl,  iilteste  grtisscre  BeiqNel  vom  Gebrauc^  der  deot> 
schon  S()iarhi>  im  l'rkundenwescn ,  von  gros.«pr  Bodonlung  ist.    Nieserl  .M  l'.  H  11  S  "Sl.  u.  f. 

1^3.  Sigewia,  Erzbiiichof  zu  Cbbi,  scbeokt  der  voo  ihm  ucu  geweibten  StiA^cbc  Mariac  ad  gradus 
zu  GSbi  nnler  andem  dio  Kirebe  sa  Sttdaw  mit  dem  Zebenten.  4085.  Lacembtet  Uiiwden- 
buch  1.  S.  153. 

2ff* 

Digitized  by  Google 


204 


I08<~lltt. 


4086. 

Febrtiar  7.  RaiM>r  Fmnith  IV.  kDurknndet,  da«  er  dem  Markgrafen  Cijitrf  den  Aolhetl,  den  cr 

noch  iii  -l  iiir  ri  JiinL^liniisjaliron  an  dcr  Kmpbrnn^  dcr  Sachscn  fjcnommen,  zwar  in  RiickMclit 
sfintT  Ju.ufnd  und  \rr>\inidl»<lian  vcr/ichcii;  da  dprsclhc  nbcr  «licsc  Emporun^  crneuerl,  uud 
iiicbt  alkin  dic  Ehrc,  sondcrn  auch  das  Lcbcn  dcs  Kaiijcn»  angcta<>tc(  und  die  vcrsobnten  Sacb- 
aen  u»d  Thiirin^  aur»  neue  ffif^  Qin  aaff^regt,  ao  aet  dersislbe  fUr  einen  Feind  des  Reirbs 
crkliirl  timl  sfinc  Lchcn^iilcr  iltTn  id)i,'<  -ju(>cli**n  wordcn,  VNdvini  dcr  Kaiscr  dic  ("frn^rhan  fir*: 
Obtcrgaucs  uud  NVei>(cr{jaucs  in  Fricdland  deni  Bischof  (Jmrad  und  dor  Kirciic  zu  rtrccht  \cr- 
leiht.  Aci  ni  villa  Thuringiae  quae  dtcitur  Wchenur  VIL  Id.  Febnnr.  1080,  praeaonto  doni. 
llctir  Inip.  exercita.  (nn\  u(  in  K*;!»  rinnt  ruerat  judicium  |>ronanciatuni.  Mieria  groot  Charter- 
bock  (h-r  Graavfn  vnn  Ilnllanil,  T.  I  |i 
•I23it.  April  3.  Dcr»clbc  ^chcnkt  dcin  Uischof  (  oiirnd  zu  Ulrcchl  die  GrarM-hafl  iin  L«»«cigau,  wclchc  dcm 
Markgr.  E^>ert  vegen  aeiner  wiederholcen  EmpSrang  reditlich  (ex  juro  gentiuai  d  coMcniiB 
oninium  qui  adcrant;  nbgcsprochcn  worden.  Act.  Batisboa  III.  Non.  ApiiL  1086,  a.  R.  XXXI. 
Imp.  lli.  Orip.  Guclf.  T.  IV.  p.  419. 
„  i9.  Bischof  lirpho  von  Miinstcr  anwcsend  anf  dcr,  in  Gcficnwart  dos  Kaiscrs  {^chaltcnwi 
Synode  zu  Mainz.  wo  lirr  II<t2o^  von  n()bmcn  dic  koniglichc  Wiirdc  crhiell  und  dem  Biscbof 
voii  Vrn^  (llc  Mahrischc  Kirchc  zuriick^rLicIicii  \viir(!c.  .\niiii!  Sa\.  i.  c.  p  7?i.  rf.  Ilnrlzlicini 
Concil.  Gcrm.  Ul.  p,  20i.,  wo  abcr  irrlhundich  dicse  Synodc  mil  der  vorjuhrigcn  ^.\r.  Mil., 
verwechaelt  wird. 

1337.  Angoat  44.  Fiinftc  Hauptsclilacht  dcs  Kais<>rs  Hnnrirh  gcgcn  die  Sachscn,  nadidem  der  Kricu' 
zwischcn  densclbcn  scit  dcm  .\nfanpc  dicscs  Jahrcs  %\ipi!cr  nosiicliroclKn  war.  —  //«'nnrA 
Michi  (li(>  von  dcn  Sacb.scu  bclagcrtc  Stadt  Wiirzburg  zu  cntsctzcn,  wird  abcr,  zum  Thcil  durch 
die  Untrcoe  der  Cttlniiichcn  und  Uirechlisdien  Tnippcn,  die  aof  aciner  Setle  fochlcn,  gGscliIagGa 
Bcriiolr!  I  c  [>.  4ii.  Waltnim.  L  c.  p.  300.  Eckehofd.  l  o.  p.  806.  Chron.  Urap.  p.  226. 
Anoal.  Sax.  1.  c.  p.  iii. 

1238.  Septcrobcr  28.  Ehi  Edhn'  FoAvr  iihci^bt,  mtt  Genehmi^ung  .scinpr  riaitinn  AsKa,  imd  dieae  mit 

Ccnchniigiiiig  ihrcs  Sohnes  Alhrirb ,  ilcm  Bischof  Henno  zn  ( Isn  ihriick,  fhf  dic  dotiige  KffCbe, 
zu  llandcn  (l(s  Voi.'ics  l-'.lji-rhayil ,  ilcn  Hof  Vciii  niit  3  Ilovcn  (iasclli>l  n.  nnil.  Ziihcliiir .  i:cc;en 
eine  Reiitc  von  t  Pfund  aus  dcn  Zchcntcu  zu  Harpcnsicli,  Lochiison  uiid  liulLst-tchusun  bci 
Stickfurdon,  aaf  die  LebenBzeit  der  drei  obengenannten  Pefsooen.  Act  Slippedorp  in  placiio 
Wezekwia  comitb  IV.  KaL  Oetobr.  Mifser  O.  G.  IL  &  268.  «.  W.  Vlll.  S.  S8. 

1087. 

1230.  AagOSt  \.   AI%cmcino  Zus.nmmcnkunn  <icr  Fiirstnn  \nn  hcidcn  Partcien  in  Speyer»  ohne  bcfriode 

gcnden  Ausgang.   Bemoki.  1.  c.  p.  44().   Aniiai.  Sa.t.  1.  c.  p.  724, 
42iO.  Oklober.  .  Der  Kaiacr  unteminmit  einen  nenen  Fehlzug  gcgen  Sachaen,  wird  aber  von  dem  Mark> 

grafen  Egbert  durch  vcrstclltc  Friedcnsnntcrhaadhiiigpn  znm  Riicknge  bewogen.   Bcinold.  L  C. 

p.  447.    Woltrani  1  c,  p.  307,    Annal.  S.  i.  c. 
/4241.  Erplio,  Bischof  zu  .Mimigardcvord,  Foimar,  Biscbof  zu  Mindim,  und  Hfinrieh  (von  Wcrl;,  BLscliof 

zu  Padeibom,  sind  unter  den  Zeugcn  bel  Kaiaer  Beimieha  tV.  Schulz-  nnd  Freiheilabridb  flir 

dic  Kirchc  S  Srrvatii  zii  Maslriclil,  nnd  iiishcsoiKjcri»  mitcr  *fcii  nisrliiircii ,  >\  i>lcl!c  (Irnsclhcn 

mit  ihrom  fiauDC  bclaiiftigcQ.   AcL  Aquisgram  a.  1087,  R.  XX.\1J.  Imp.  IV.   Aiiraei  Opp.  X.  IV. 

p.  186. 


I 

Dlgltized  by  Googlej 


S05 


1088. 

-12(2.  Uiint.  .  (In  media  Qmdrai^siina.)  Marlvgrnf  Jujbert,  mnSehein  wicfJf!r  mil  dcm  Kiiisar  vcrlnindct, 
rallt  iii  iins  Uisthum  Hulbentadt  ein  whI  verunacht  kn  Aafrubr  dcn  Tod  des  Biischo&  Burehard. 

Aiinal.  Sa\.  1  r  p  73i. 

ii^-i.  Dor  Gcgciikuni;;  iirrmann,  von  ilcn  Sactisen  veriosscn.  unlcrwirft  .sicli  tliMii  kaiscr  uud  kuhrl  iii 
8oine  Heimath  nach  Lothringen  zuriick,  wo  er  bald  daniuf  bci  einer  Bda^enmg  umkiinnnt. 
I  r  '  ]  '  >>.  p.  U8.  —  Eclcebard  L  «.  jk  207.  Anaal.  Snx.  t.  c.  p.  734.  und  Chron.  Ursp.  p.  Si& 

zuin  J.  Iti87. 

42ii.  UrkundlirMrs  Vmeitdmias  der  CQler,  wdchc  Biachof  il^tto  xn  Osnabriick  dem  von  ihm  gcsliftctcn 

uml  iiiit  Miinchcn  aiis  der  Abtci  Si^bei^  besetztcn  Kln>.tcr  S.  Clcmeos  zu  Ibur^  ^esclicnkt  liat. 
S.  il.  Vila  Bciin.  cnp  'M  !  r  p,  il88.  Mii.-ier  s.  W.  VIII.  S.  308.  —  Bischof  fhu,,»  iil.rr;;  ili 
bci  drr  Anniilieruog  ^cincB  iudcs  dicsc  LrLunde  dcm  Al)tc  iiiid  dcn  Briidcrn,  initcin  cr  sie 
zujdeich  zu  Irencr  Bcfol|;uiig  ibrcr  Ordensn^l  und  «nen  Tageadcn  ermahnle.  Vit  Benn.  t.  c 

1245.  Julius  27.  Uenno  II.,  BLschor  /m  Osnahriick.  stirht  m  Ihiir^,  tvo  er  sriiif  lotzlcn  IfbensJahrR  in 
tlcr  Slillc  zn^chnK  li(  ii;i(tc.  Vitn  Bfnri.  I  c  p  JllKl.  ■-  Dic  Sli  i  ilijjkcitcn  wcgcn  scincs  B<*- 
griibiiisties  s.  clul.  cap.  iiS*  —  41.  Er  wuiile  zu  lijuig  bcjtrahcii,  unii  hci  dicscr  Gelcgcnhcit  cinc 
Fratcmiliit  zwiiichen  der  Domkirche  sn  OaMhrQdc  nnd  dem  Kloster  Wim^  fesehkMaen.  L.  c. 
cflp.  41.  p  211';?  —  Voii  sf  iiifn  Il(  ^TPrnngshandlunpcn  ist  noch  zn  hi'in<'rkcn,  dass  er  im  Ijinde 
Strasiicn  anlegtc  und  dadurcb  $uuip%e  Gegenden  zugiijDgiich  machto.  L.  c  cap.  45.  p.  2471. — 
Cra  die  otwiks  verfallene  Zacht  dc«  KloAter*  Herxhrack  iriederhertnslellcn,  versoohie  cr  eme 
Veriegong  dcssolbcn,  jcdoch  vcr^cblit^ii .  nnd  ftriiudcK;  deshalb  bci  Osnabriick  das  Klosler  Ger- 
fniilnithcrp,  das  jcdocli  zti  sctncr  Zrii  nirlit  viillii;  zu  Stniulc  kam.  L.  c.  cap.  44.  p.  3171, 
Sein  .Nachrolger,  Maicward,  bi.slieriger  Abt  zu  Corvey,  bcliiclt  nobcn  dem  fii&tUum  auch  die  Vcr- 
valtiing  der  Abtci  Gorvey  bci. 

4216.  December  24.  Markpraf  Kijhrrl  —  dcr  sclbsl  nacli  dcr  Kronc  sticbt  iind  dcshalb  schon  friiher 
niit  doni  Kaiser  Krieg  bcgonncn  hatlc  und  die  Stndl  Qiicdlinburg  bcla^ertc,  von  dort  abcr  ab- 
zo{;,  um  scin  von  dero  Kaiser  anijcitriffenes  Schloss  Glcichcn  jn  Thiiringen)  zu  bcfreicn  — 
Ubcrialtt  den  Kalser  hei  der  Bebigorung  dicsos  Schloflses,  achliigt  ibn  und  erbentct  sogar  die 
knniptirhcn  fiisis:nipn  Hci  dicscr  (ii'li  i;cnhcil  wuiflf  nntor  andcrn  dcr  den  Kai.ser  bcgleitcndo 
Ei-zbischof  JJeiHur  von  Brcuicn  durcli  dco  Grafcn  LoUutr  (den  nachmaligcn  iuiiser)  gefangeii 
gcnommen.  Bcmold.  I.  c.  p.  448.  Waltram.  1.  c.  p.  308.  Chron.  Ursp.  ]>.  227.  AnoaL  Snx. 
I.  C  p.  7i6.  Albcrl.  Slad.  I.  c.  p,  249.  Die  meistcn  zuin  J.  4089,  weil  die  Begebcnhcil  sich 
nahc  am  Jahrcssclilnsso  ziifni£:  —  Die  1'rsache  von  dcr  NicdcrUi^r  dcs  Kaiscrs  sticht  Wnltnmi 
1.  c.  p.  309.  in  cincm  gotilichcn  Strafgcrichte ,  wcil  Ueinrtch  sich  mit  dcn  sachsischen  Bischofen 
(soimm  frtiheren  4>egnem)  verbilndet  onil  aie  ohne  Urlheit  der  Kirche  in  ibre  Bisthttner  wiodcr 
euHjesotzt. 

(1088^4  0412.) 

4247.  Dcr  Fidle  KinlKinl  wollle  sdoen  Hof  zu  Beveren  dem  Bischof  llenno  zu  Osnabriick  Piir  die  Kirchc 
zu  Iburg  gcbcn,  dic  V(»!lziehnn«i  wimh»  jpddch  durch  dcn  Tod  dcs  Bischofs  gchiiRlerl.  Dcr 
foigendc  BiiiGhof  Marcward  vcrordnele  dahcr  eiueii  Tag  zu  Uultbuscn,  auf  welcheui  die  Cber- 
^be  jcnes  Hofes  an  die  Khdie  tn  Iborg  erfo^te;  da  dier  Enrhards  Bruder  Temo.  an  einor 
Wundc  krank,  nichl  ziigegen  war,  so  wurdc  spaler  ein  anderer  Tag  zu  Reraesethf  in  dci- 
Crafst-hafl  Adnlffers  nngesetzl.  wo  Eterhard,  in  Gcgenwart  uiid  mil  Einwilliguiu(  sein<'s  Hrudcr.s 
Tetnu,  diu  Sclicnkung  dcs  Ilofcs  zu  Ilanden  des  BiscboCi  Marctcard  uud  dcs  Vo^cs  EceHiard 
vicderiiolte.  &  d.  lliiser  0.  G.  II.  S.  868.  s.  W.  VIU.  S.  64.  (.\r.  41.}  —  Li  die  oliigen  Jabns 


Digitized  by  Google 


206 


109»  -«  «ftt. 


I 


fulll  dic  Rcgi(>rungszeit  lios  fiii»cliurs  Mnrctrard,  dcr  tadcsscn  noch  in  cinor  L  rkuiidc  voui  J. 
1090  (Nr  4252.)  «1$  dMigmti»  qpiscopi»  bneidiaet  wird.  «o  daas  man.  bei  «einor  bald  er- 
IttlgtcD  BMigiMition,  zweifeln  kian,  ob  er  tiberiinu|it  wirldich  nb  Bi>diof'inBlnllirt  irardeB. 

4089. 

42iS.  Febroar  4.  Kniser  Btmriih  IV.  beurkundcl -.  Markgraf  Egbert  habe,  nnch  crhallcncr  Vcrzeihiin^ 

,  scim*r  cr^tcn  F.niporun^.  ;;Iiic'li\NoIiI ,  ;iis  dir  Kiii>*T.  \im  Rom  zuriickkchrcnd,  wiodcr  iiach 
Such!>en  gckuiiiiueu,  hicti  uuls  ncue  fcind^'hg  und  vcrnUticriiich  gegen  ihn  iielrii^eo,  worauf  ibm 
von  dcn  zn  Wcimar  vmamnidten  Fifnrten  Sachaens,  Thyringcns  und  andererThefle  dcs  Reichii 
wine  Giiter  abjpi-sproclicn  wordt-n,  von  wclchcn  dann  dcr  KaLs«'r  dic  (iraf^ihal)  dcs  Wrstcr^anes 
uiid  Oslcrfiniifs  in  Kricshind  dcr  Kirclic  zu  l  irci  ht  vctlii  !it  n  Erjbert  habc  sicli  daraiif  rciiii? 
bczcigl,  und  s«-i.  auf  Vcrwcndung  andcicr  t-urslc-n,  \un  dcni  KaL«jcr  in  dici>e  Gra£>chaft  uud 
aiidere  GiUer  vriodcr  eingeaetxt  wardcn;  sobald  dor  Kaiser  SadMen  verhwen,  aei  er  aber  in  | 
MMiu'  iilli'  Trculosi{;kcil  /uriick^cfallcn  uiid  deshatb,  nach  drr  HiirHrlir  dcs  Kaiscre,  anf  cic^T 
FurjttcDvcrsauindung  zu  QuedliubDrg  i^welcfaer  uolcr  andeni  diu  Rii>chufc  Erplio  voaMiii>»ttir  uud 
roAiHir  von  MindAn  boigcwohnt)  luni  VerluBie  seiner  Giiter  verarlbeill  worden.  Der  Kaiser 
habe,  iu  ErwarUiiii:.  Kijhnt  \\iT<le  noch  zu  Sfincr  Pfliclit  zuriickkchrcn ,  dcsscn  Schltisser  bc- 
hi?rf"r1 :  ila  nlirr  l\<jlif\i  rdrt^cf.iiii  cn ,  rnrcchl  anf  riircclit  zii  liiuirfii.  uiul  (i;ii!uri-h  nicht  allfin 
*cine  Giitcr,  sondcrn  auch  si-in  Lcbcn  vcrwirkl  habe,  so  erklart  ihn  dcr  KaiM*r  ailer  seiner 
Gttter  ohne  Hoflimng  dcs  Wiedererlangens  verluslig,  iind  emenert  die  CbergiBbe  der  «bco 
p'nannlcn  Grarscliaflcn  an  (lcn  Bischuf  Cfnnnd  und  dic  Kirchc  zu  rirccht.  Act  Ralisponae 
Kal.  Fcbr.  1089,  a.  Ord.  XXXV.  Imp.  VI.  Micris  (;ii>ol  Charlcrb.  T.  I.  p.  73. 
l!2i9.  „  2o.  Heijinhard,  Bischuf  zu  Mindcn,  stirbl.  Lcrbcck.  L  c.  p.  173.,  wo  die  Jahrzabl  lU^ 
in  40SO  zu  verbessem  ist 

1250.  Widtrcnd  dcr  Kai$er  iu  Kahcn  zu  Fehle  hegt,  wird  do«sen  Feiud,  der  Markgraf  Egbert,  nachdcm  j 
er  m  Sachsen  viele  Gewaltthatigkeilen  veriibt,  in  dner  Fchde  mit  d«m  SidiMichco  Marigirarea 
Ueinrirfi,  auf  dcr  Fluchl  crschlajscn.    Wallrain.  I.  c.  p.  3011.    Annal.  Sai.  1.  c.  p.  726.  —  Vcr- 
nold.  I  (  p  450.  »clircibi  EQberU  Xod  den  NaGhatcUuogen  der  Abliaainn  voo  Quedliaburg,  eiBer 
Schwcsier  des  Kuisei-s.  zu. 

4251.  Der  voii  dis  Kaiwrs  Gegnera  emannle  Btscbof  von  Padeiiiora,  Bemridi  von  Ado,  llicht  nadh  Ma^ 

dcburg,  wo  cr  cin  (^nonicat  erhifb  iind  apikter  nun  Enebischof  erwKUt  wird.  Stnindu  M«c|il> 
cx  Chron.  Ma^dcb. 

4252.  Mais  47.    Emkard.  Vogt  der  Kirche  zu  OsndirOck,  schticMt  mil  Binwilligung  scincs  Brudor» 

Liudotf.  im  Gerichte  dcs  Grafcn  II  zii  Vocca.sihurp ,  einen  Tan«ch  niit  deni  erwiiblten  K- 
sdiof  Mnrnoard .  dcui  Pi-opst  Wido  und  di  in  K;i|nlcl  dcr  Kirchc  zu  O.snabriick,  indcm  or  Gijlcr 
und  h^cnhorige  zu  Ickari,  Burgwide,  Vcbccicn,  Vcnc,  Suavasthorp  und  Ilollbuiiun  an  dic  Kirdie 
(pbt,  wovon  er  sich  jodoch  die  lebensbingliche  Benuiztmg,  gcgen  eioe  jahrlicbe  Abfabe  voi 
2  Dcnaricn  an  dcn  .\llar  S.  Pctri,  vorbclialt.  und  dariir  5  Mark  Zchcnlcn  zu  Lchcn  criuili, 
jf  ilnf  li  ohnc  Dicnst[ifli<  hl ,  /ii^lcich  wird  bcinerkl,  dass  dcr  Vogt  .schon  friiher  Thorhcm  an  dii' 
^  Kirt  tii'  aligclrctcn  und  ilafiir  Oaniwidc  auf  Lcbcnszcit  zu  Lchen  erhalten  habc.  Der  Edle  Thio- 
derieh  nnd  der  Bilter  Gerftord  sdlcn  die  Lehen,  welcbe  sie  bi^iher  von  dem  Vogle  hattcn ,  kiinf- 
tif;  vnn  dom  Bisrhof  crliallcii.  Glciclizciti;_'  L'ilit  f.iiuln/f,  drr  F?niilor  Evnhards.  mit  dcsscn  Ein- 
willigung,  dyr  Kirchc  dic  Orte  Burclo  und  Asthorpc  mit  ihrein  Zubehiir  und  crhiill  dalur  ebcB- 
falls  5  Ibrk  Zehonten  m  Leben  ohne  DienaipflidiL  Act.  XVI.  KaL  Ang.  4090.  Hoeer  O.  G.  0. 
S.  W.  VIO.  S.  01.  (Nr.  3A}  .  . 


Digitized  by  Google 


307 


Septenilicr  2  Erphn'.<i,  Bbichofs  zu  Mimigardcvord ,  Constiliilion  wogen  dcr  tiiglichon  Prahomlcii 
unrl  anderer  Ordnungcn  im  Stifte  Fricconhorst.  Acl.  l*"ricconl»orst  IV.  Xon.  Scptcuib.  4090, 
Ordin.  epiM.  a.  V.  WiederhoU  Monastcr.  in  dedicatione  mftjoris  ecclcsiae  IV.  Non.  Novcmb. 
-  *  (i.  Ndv/'  cjusd.  a.  und  abemials  111.  Id.  Fcbr.  (II.  Febr.  1091)  cuin  in  maj.  occl.  Mona.stcr.  allarc 
S.  Jo.  Bapk  coDSecr.  etc.  Boichorst  Vil.  Erpb.  p.  83.  Kindiittger  B.  II.  IrL  S.  '6o.  (CLXV.) 
I9$i.  Koveniber  t.  Die  nach  dem  Brande  (s.  Nr.  4123.)  wicderheivestente  Domkirche  zu  Hunslcr  ynrd 
von  dcm  dorli^cn  Hischor  Erpho,  mit  A.«sislonz  des  En!ljis<  hor:i  IfenfMinii  von  CSln  Und  dc» 
Bischoli»  Manrieh  von  LiiUicb,  nou  geweiht.   Vg).  die  vor.  UrL 

125$.  Februar  M.  Erjtlio,  Bischof  zu  .Miiniizardcvord ,  Irilt  mit  dem  Crafen  Bodo  uiid  violcn  andcm  cinc 
Pilfscrfahrl  iiacb  Jem.salem  an.  Annal.  Sax.  I.  c.  p.  727.  —  Dcn  Tafj;  dcr  Alireisc  gibt  dcr  Bi- 
schnf  sclbsl  in  dcr  vor.  p.  Urk.  an,  wo  er  bei  dem  lotzlen  Datum  sa^i:  quo  etiam  dic  pocni- 
tentcs  in  ccc  loiain  induxi,  utpole  inaequenti  dic  llicrosolymaiii  idirus.  —  Nach  doni  Nccrol. 
und  Lib.  riib.  S.  Mauricii  bi^gloitete  ihn  auch  Liudoif^  der  ProiMl  dieaer  Kircbe,  welcber  im 
heil.  Lande  erscblagea  wurde.   S.  weiter  unteo. 

1288.  Oktobcr  9.  Etrmann,  EndMschof  n  GSln,  acfaenkt  dcr  Kirdie  S.  Andreas  daaelbrt  tmter  nndem 
30  Sol.  Soe^tcr  Mtinze  jiihrl.  Rcnte  zu  Markonkhuson  {Mi>rkliii;:liau.sen^  und  den  .NovabdlCnlen 
m  nukoncsdnip     Acl.  Colon.  VII.  hl.  Octobr.  1091     Lacoinlilcl  Crkundcnb.  I  S   l  «H. 

1257.  Novenibcr  8.  Tutlcsiag  dcs  Prupstcs  Ludolf  zu  S.  Muuritz  bci  MiuisttT,  welcbcr  imi  dem  Bischof 
Erpho  in  das  hoilii^  Land  gereut  war  «ind  dort  eraehla^en  wurde.  NecroL  eod.  8.  Haur. 

4358.  Der  Edlc  ErcyUniil ,  nberslcr  Vosl  (i(M-  Kirchc  m  Osnnbriick,  pibl  dor.scnicii  Kirrho,  mil  Kiinvilli- 
gung  aciner  Briider  und  Erbcn  Ludolf  und  Warin,  cineu  Hof  zu  Uolthuiieo  inil  aUeiu  Zubchor, 
mKScblieBslich  der  von  ihm  schon  an  das  Klosier  zii  Iberg  gegebeiien  und  ven  deMen  Vogfe 
Wecelo  empfan^cncn  Kirche.  mil  Vorbchalt  des  lobenaiBngUdien  Besilies.  Act.  «.  4091.  Mdser 
O.  ti.  U.  S.  26«.  «.  W.  YUl.  S.  63.  (Nr.  40.) 

4002. 

42S9.  Januar  4.  Erpho,  Bischof  von  Miinsler,  konimt  auf  seincr  Riickreise  von  Jerasalcm  zu  dcm  Kaiser 
nach  Mantua,  wo  cr  vcrgcbens  versacbt,  die  Trcnnung  Miihrcns  von  dem  Risthum  Prag  zu 
verhindern.   Annal.  Sa\.  I.  c.  p.  727. 

1260.  DeneHM  beurkandct,  dass  er  von  (Minm  das  Gut  Were  gekauft  habc,  welcher  Kauf  znerst  in 
dem  bischiinichen  Hofo  Hasbcche  {^eschlossen  und  damiif,  nach  Wcslfalischcm  Rechle,  ini  r.e- 
ricbfe  des  Grafen  Dodeehinut  bestaligt  worden,  und  schenkt  dieses  Gut  dem  Kloater  S.  Marica 
(CberwBsser),  mK  Vorbebalt  des  Antbeils  der  Kirche  »i  Freden.  Act.  in  eed.  b.  Hariiae  Mona- 
•slerii  a.  4092.    Kindlingcr  M.  B.  11.  Uik.  S.  64,  CLXVI.) 

1264.  Bisclmf  Mfimrnrd  wirtl  Mi^^  (Icni  Histlniin  Osnahriirk  wicflor  vcrdrangt  und  zioht  sich  in  seino  .\!)(oi 
Corvcy  zuriick.    Vgl.  dic  Irk.  iNr.  4id3,  wo  er  wicdcr  als  blosscr  Abt  von  Corvcy  gcoannl  wini. 

4262.  Cbnrad.  Graf  von  Weri,  mid  aein  Sebn  Berimmm.  werden,  nebst  vicl«i  andem  Edlen,  in  eincm  y 
Foldzuge  gepon  din  Friosrn ,  trnnaiint  Mnorsnlcii ,  (Tsclilagen.    Annal.  Sax.  I.  c.  p.  728.  —  Die 
Stamintafcl  diesor  Grafcn  vod  Werl  s.  cbd.  p.  720 — 72 1.,  wo  dersdbe  Conrad  Graf  von  Ams- 
bci^  ftcnannt  wird  and  libflrfattpt  soerrt  nnter  diesem  Namen  voritamBL    Er  war  mit  einer 
Tochier  dcs  bcriihmten  Hcrco^i  Otto  Ton  .Nordln  iin  verhcirathet.  Eine  mdere  Todiier  desid- 

bon,  friihor  mil  dem  Herzog  Wefpho  vennahit  und  vnn  (lioscm  vorstnjwcn,  hcirathotc  dor  eben- 
rall»  b«'i  dicser  Gelcgenheit  zuerst  genannto  Graf  Uermann  von  Culvcrla,  uud  zeuglc  niit  ilur 
einen  Sobn  ^eicbes  Nemeas. 


Digitized  by  Google 


208 


ie»3  —  itis. 


1093. 

4263.  JuMus  15.  Rwtthord,  Bftbischof  su  HaiiK,  betliUigt  di»  von  dem  Grafen  Beiariekt  den  Sdhne  dcs 

Hrr/o;{s  Otlo,  und  srincr  riimalillnn  (ierlriidis,  clcr  Torhtcr  dr^*.  Markj^afeii  Ehkebrvt.  am  Ifir 
(It>r  Wrsci'  auf  (lcin  Gruiido  dcr  villa  Mimcndo  gcstifUJtc  und  von  Curvey  «us  bcsetzte  KIosUt 
(Burbrolil;  mit  spiiipn  Giilom  und  F^iAheibJR.  Untcr  den  Zcugen  ist  Beinridt,  Bisdiorni  Vtdar- 
faom,  uik)  dio  Abto  itarctcard  voii  Corvey,  Tiplbmar  von  Hi-ltiiwardosliauscn  uiid  Giiiilfter  iiMi 
Pndpriinni    Vbdinsjhor     l>n(.  in  llril-fnstaf  H.  Jiil   1on:t.    Srliiit.  n  \.  V.  I.  p.  H'V 

1264.  lieimnii.  UiM:l)of  zu  l*ailrrl)orii ,  licurkuiiilel,  dass  vonnals  droi  cdle  Brtider  ihr  ^iiliTlicbcs  Erbc 
'  ^«  thcih,  so  dass  ck>r  einc  Colstide,  der  andere  Obcr-Hollhason.  der  dritle,  NaroeiM  him, 
Nicdcr- llolihiison  hckoninicii;  der  prste  hahc  sctncn  Anlhcil  dcr  nnniUn  Iic  zu  P.-ulcrboni,  dcr 
sutilcrc  dftn  Klnstri  Wf  tdcn  gcM-licnkt,  iiiid  um  hierzn  die  Ein>\illi,uuni!;  dcs  drittcn  Brutfm  to 
ci  iangcn,  lctzleicin  dcn  stcin  Agislcrslcin  in  dem  bciiachhurten  Wahle  uud  alles  Ljiod  vou  ticr 
Spitsc  dioscs  Stcine^  bis  ia  dio  Fiaren  von  Nicder-Holthuson  and  Homon  Ubcrlasson;  dics  alliis 
habc  Imicu  lcbcn^sl  uia;  Iiosrs-.cn  iniil  Iwi  scinriii  Tiiil<'  sniiicTn  Solinr  Hi  j.lm  Iiiiitcrl.is.scii;  dicsrn 
aber  habe  bei  seincui  friiheu  lodc  scine  Muttcr  Ida  beerbt ,  wclclic  jciie  Landercion  nul  d«n 
gcdachtcn  Stcinc  und  dcm  benacbbartcn  Walde,  rait  Einwilli^uri!;  ihr(*r  Tocfater  WUmU  nnd 
ilircs  Schwicjicrsohncs  Krirhard  von  Veltheini,  an  Gumbert,  Abt  dcs  Kloslci-s  S.  Pctri  uiid  Pauli 
zu  Padcrborn  vcrkaiilt.  •\\as  dcr  Bischof  mit  srincm  Hannc  bcslaligt.  Act.  a.  l09Si.  Scbaleii  i- 
V.  1.  p.  *39.   Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  J>2S.    Menkc  K\tcrbl.  S.  93. 

4365.  Olto,  Aht  zu  Worden,  bourkundet,  dasR  oin  edicr  ond  reicher  Monn  Namens  Thurit^u»,  naehifca 
er  .sciiicn  einziscn  Sohn  iin  Kricijc  gcgcn  dic  Fricscn  verlorcn,  sein  frcies  Erbgut  zu  Dalc  (l«iu 
Sliftc  Wcrden  ffcsclicnkl,  sich  und  !>einor  Geutahhuu  Heintjuiz  alicr  dcn  lebens.li»n{iHchen  Bcsii;. 
desselbcn  voibchaltcn ,  w  ozu  auch  boidcn  und  ihror  Tochtcr  lierlrade  einc  Bcsitzuns  zu  Lo|i«'ii- 
hild  anf  LebenReit  cingcrauml  wird.  Act  MulcDhcini  ia  iiUicito  Bcnihcri  comitis,  a.  1093  — 
Untor  dcn  Zciti;on  ist  Gi-nf  Jhiderfh  vnn  Clove,  x^i  l(  lu  r  slall  des  nocli  unmUlldigen  KinllHl- 
vogtc5  Adulf  diu  Scheukuiig  angeuoiiiinen.   Lacomblel  trkundtinb.  I.  S.  159. 

iOU. 

4266.  Aufjusl  26.    Gmifirri .         lU  s  Klostcrs  zu  Paderborn,  pibt  cinen  Hof  zn  Trihnr,  wolchcn  «citi 

klo»ler  von  lleinrieh  II.  crliaiicii  liallc,  luil  GcDchmijjung  des  Bischofs  Ueinrich  von  Paderboni, 
an  dcn  Bischof  UtVfo  und  die  Kirche  ta  Osmbrilck  tansdiweise  (Ur  die  zweC  HMo  Dehm 
und  Bckihu-s  ini  Bistluiin  .Minilrn,  wclrlie  des  Klostei-s  Hofe  Bimo  nahc  licgen,  und  der  Disrhof 
von  Osnabriick  fiigt,  zur  AtisgiKichung,  noch  4  Sol.  Ziusc»  von  den  zuni  Uofe  Menethe  geh(»hgro 
Gutem  bcl  Act  juxta  Anganim,  VU.  Kal.  So[)t.  1094,  MiiMr  O.  6.  A  S.  SM.  <,  W.  m  $.iSi 

1095. 

4267.  April.  .   Biscliof  Benno  II.  zu  Osnabriick,  der  Sliflcr  des  Kloslers  Iburg,  haltc  demscliien  den  bi- 

schiHlicben  Hof  HM{f;princloip  gcgcbcn,  in  dcr  Abncht,  ihn  spiitcr  g(!gen  andere  Gtiler  aaBn- 
lauschen.  Da  er  jedoch  hieran  diirch  dcn  Tod  verhindcrt  wiirde,  st  in  Nachfolgor  UVi/i  rilif.' 
dic  Diirrtiijkcil  det«  Klosters  crkannlc,  so  schcnkte  dereelbc  jenon  Hof  dcm  Abte  Norhert  im\ 
den  Briidorn  des  Klosters  fur  iiunier,  uiid  gab  der  bischbOichen  Kirche  dafiir  lur  Enlschmlisiiinf! 
den  Hof  HiMtelage,  weldien  er  von  dor  Abtissinn  Frederun  zu  Hersebraek,  ond  deo  not  H  il^ 
niit  drr  Kirchc  nnil  nnilcrtim  Zubelior,  wclchcr  cr  \on  der  cdlen  Wittwe  mtdrftrith  orhalteD 
hallc,  in  Gegenwari  Amehngs,  Vofjles  dcr  Kircho  zu  Osoabriick.  und  Oerhards,  \ogtes  (le> 
Kloeters  zu  Iburg.  Aet  nense  ApriU  4095,  Widonis  episc;  a.  eieoL  U.  Hiioer  O.  G.  H.  S.  i/L 
s.  W.  m  S.  €6. 


Digitlzed  by  Google 


«•tS  — 109«. 


t09 


4969.  Aqgost  29.  Votcmar.  Bisclior  zu  MindeQ,  wird  ennordet.  Todostag  nach  Lorbcck.  Chr.  L  c.  p.  173., 
da  kein  Nekroloffliiiin  ihn  «m^bt   Das  lahr  kaim  aber  iricht  4094,  Mndcni  ent  4M5  win.  da 

scin  Xarhr«)Ig(T  OdahUh  1096  Dodi  Jas  «-rstc  Jahr  seincr  OrdinatiOD  Xibh.  3.  Nr.  1271.  Scha- 
tcn  A.  F'  I  [t  41")  gibt  zwar  zum  Jahrc  1097  eine  rrkiinde  Kaiser  Beinrkhs  IV.  fiir  das  Klo- 
ster  Ileliiiwai  lieshauscn ,  worinn  Bi;>chof  Volcmar  uoch  als  ieugc  genannt  ist;  da  abcr  diese 
UrkiiDde  gar  kctn  Datom  hal,  also  kein  Grand  ahaiaehen  ist,  vanmi  aie  eben  in  daa  lohr  4007 
gchorcn  soll;  da  fcrnor  ihr  anf^Tblichcr  AnsstcIIfr  diMi  f^anz  iinpaNM>niI('n  Titfl  Ileinr.  qnintus 
Rumanor.  Rcs  nihrt,  uod  dadurch  die  Urkuado  sclbsl  hochsl  vcrdachlig  wird;  ao  ist  die»es 
vermcintlichc  Zcugniss  fUr  das  tan^re  Leben  des  B.  Votemar  ganz  werthlos.  —  Die  Legendc 
schrcibt  scincn  Tod  dcm  hcil.  Gorgonius  zu.  Er  hatle  zu  sciner  Memoric  der  Kirchc  zn  NtDdeil 
das  Gut  Olhrinhusen  geschcnkt;  scinc  Mcnioric  wurdc  aber  doch  nicht  gcfcicrt,  weil  man  ihn, 
als  oineu  Schisaialiker,  seioes  gewalt&ameu  Todes  wegen,  fiir  verdammt  hielt.  LerbecL  1.  c. 
4260.  Iforbert,  Abt  xa  Iburg,  hatte  ein  Vorwerk  an  der  wesllicbeo  Seite  der  Sladt  Osoabriick  ven  Jhi- 
derieh  und  dessen  Sohnc  Everhard  gckaufl  und  durch  scincn  Vogt  Wezeh  scinem  Kloslcr  iiber- 
gcbcn.  In  der  Folge  nalim  Graf  Otto  dassclbe  in  Anspruch,  entsagte  ihm  abcr  zu  Handcn  dcs 
Vogtcs  Gerhard,  woflir  cr,  iu  Gcgcnwart  dcs  Bischofs  und  eincr  grossen  Monge  Voiks,  mit  den 
Sekiigeii  in  die  BrBdenciaft  des  Kknleffs  an%BDoinmen  worde.  Abt  Norbat  stiAele  aos  dieeee» 
Cnto  seb  Aauiveraarimii.  AcL  «.  4095.  Hiiser  s.  W.  VIU.  S.  443.  (Nr.  SBO.) 

(4095—  4096^) 

4mO.  Odalricua,  Bischof  zn  Minden,  benrkundet,  dass  dcr  Edlc  Gerhard  seine  Giiter  in  Holthorpc,  Heb- 
bcni  uiid  Slavaron  im  naii  Grindcii^a  in  dcr  GiafschaA  des  Hcrzogs  3fagnus  (Icr  Kirchc  nt 
NiodcD  im  Gerichto  \Vituiilmanm  iibertragen  hat  S.  d.  Wiirdlweiu  Subsid.  dipl.  i'.  Vi.  p.  318. 
Grupen  Oii»  et  Aiitiqail.  Hanov.  S.  424.  —  Die  Beperung  des  Biacliob  Odabiek  rnlU  in  die 
aDg^benen  Jahre. 

4006. 

4274.  Febmar  9.  OdalHcus,  Bischof  zu  Hindcn,  beurkundct,  dass  etne  ehrbare  Frau  J/ermVJ  der  Kirche 
zu  Mindon  11  Vorworkt-  iin  Gau  Anperi  in  dor  Gnir^iluifl  dcs  Ilrrzogs  Mnrjmis  geschenkt  hal, 
wovon  sie  9  zu  ilu^cr  lcbcnstaog}ichcn  Benutzung  behall,  wozu  ilir  der  Bischof  noch  auf  ilire 
vnd  ihres  Sobnes  Lebeoszeit  42  Pflnid  an  Zeboiten  sn  Lehen  giht  Act  V.  M.  Febr.  4006^ 
Ordin.  cpisc.  a.  I.   Wurdtwcin  Subsid.  dipl.  T.  VI.  p.  3U.    Wedckind  Nofen  OL  S.  131.  (CLXVD.) 

4272.  „  24.  Wxjdo,  Biscliof  zu  OMialunck.  erliLssl  dem  Klostcr  Horssabrugg  gewisse  Priisfationen, 
wofur  die  Abtissinn  Frelherums  ihr  Erl>gul  Hcogclaga  im  iiirchspiel  Fersmel,  vor  dem  Gerichte 
des  Grafon  Amubng  sn  Sdrlo,  der  Kirehe  sn  OsnabrUck  fibergibt  AeL  VI.  Xal  HarL  4000. 
Kindlingcr  M.  B.  H.  Urk.  S  66.    Nicsert  M.  V  S  11  S  36.    (Vgl.  obcn  Xr.  12G7  1 

4273.  Uai  17.  Derselbe  beurkuodcl,  dass  die  Nonue  Demod,  mit  Gcoehnugung  ihrer  Erbioo  Liudgarde, 

durcli  die  Hand  ihres  Vogtes  Ad^^,  den  Hof  Waldenbmg  mil  der  Kirehe,  ihm  und  dcm  Stifle 
Osuabriick,  zu  Uanden  des  Vogtes  Amuhtiuj ,  gcgen  2  Pfund  an  Zeheulen,  iibergcbcn  habe. 
Act.  iVstrcpc  in  pladto  Anuikmgji  conitis,  XVL  KaL  Jon.  4006.  Hfiser  0.  G.  U.  S.  273,«.  W.  VQI. 
S.  68.  (Nr.  43.) 

4271.  November  8.   Derselbe  benrknndet,  dass  die  Wittwe  SvmAmfg,  mit  KnwilBgnng  ihres  Sohnes 

Erpho  und  ihrcr  Tochlcr  Tetha,  dcn  Hof  Norlhcnfeld  ihm  und  scinor  Kirchc  zu  Handen  des 
V()f;t(s  Amulxng  iibcrgebcn  hat,  und  dafiir  lcbenslanglich  24  sol  an  Zchcntrn,  ilir  Snlm  aber 
ftir  sein  Krbrccht  4  Pfuod  DcDarien  erhulteo  soli,  wobci  den>elbe  zugleich  allcu  aiidern  An- 
■«IMta  Um.  WcttbL  27 


Dlgitized  by  Goo^^Ic 


tio 


spriichcn  an  dic  Kircbo  zu  OiinabrUck  ent&agt.  Act  Holihus  in  Placilo  Folcmari  comitis.  VI.  li 
Novembr.  4096.  Hoser  O.  G.  0.  S.  m  s.  W.  VIIL  S.  07.  (Nr.  U.) 
If75.  Dec<  mi)er  8.  Odalrich,  BJacbof  ftt  Sliwien,  slirbL  LerbecL  Cbr.  L  c.  |».  474.  Todeslag  «ndiim 

•Nccrol.  Mocllenb. ' 

4276.  „  1.3.  Uermami,  Erakischof  zu  Coln,  f;ibt  dem  Kloster  Sicgburg  untcr  andom  Giilcr  zo 
Lovesberg,  WurmeliDga,  aoscinge,  Edelonkircha,  Stokheim,  Ai]gesle,  Liore,  Halingc  ;in  der 
beuligen  (.rarschaft  Mark^ ,  Hovoslctc  (im  Vcst  Recklingbaoseo)  H.  OL.  AcL  GoloD.  Id.  Deocolir. 
4006.   Lacomblet  Urkundenb.  1.  S.  462.  (.\r.  i^ii.) 

4877.  KuHer  fllnmwft  tV.  bestiitigt  dem  Erzbisehor  Umer  nnd  der  Kirdie  zu  Hamburg  die  GiabeiHdt 
welclie  Graf  Hernhaid  im  Em.^gau,  Eiiftcrn  «nd  Westfalon  boscsscn.  FacL  Veronac  in  monUL 
S.  Zononis;  dal.  1'atavii  a.  lOiU),  R  XEIII.  Irop.  XIII.  \n  bciden  Orten  war  Erpho,  Bischof  VOA 
Miinsler,  zugegcn.  Udalr.  Cod.  iNr.  Xlll.  1.  c.  p.  95.  Lindenbrog.  Scr.  R.  scpt.  p.  467.  Schalca 
A.  P.  L  p.  414«  Lappenberg  Band>.  Urkundeob.  I.  S.  415, 


487iB.  Junius  43.    Wido.  Bischof  za  Osnabriick,  bom^Lundot,  dass  dcr  Edle  Rmthward  dcr  Kirche  zn 
Osoabriick  zwei  Hofc  zu  Line  und  Hembckc,  ncbst  andern  Giilera  in  don  Kirchspiolen  Htis,vn 


«nrl  l?rani<rhe,  zu  Iliitnicn  des  Vogtes  Amulung,  iibergebon,  und  oinon  Theil  derselbcn  zti  I.t  litn 
wicdcr  cmprangcD  hal.   Act.  Sioecla  in  placito  Goautis  Folcoiari,  Id.  Jud.4097.   Moser  s.  W.  VUL 


4879.  Novembcr  9.    Erpho,  Dischof  zu  Mimigar<lovord  oder  Miinstcr ,  stirbl    Todestag  nach  dcm  Lib.  rob. 

und  Necrol.  des  Stift.s  S.  Manrltz  Das  Nrfrnl  (lcr  Doriilvir(  lie  scUt  scine  Gcdachtnis.sf('ifr  s'if 
d.  44.  Novcmbcr.  Dass  cr  uuf  soiner  Piij^erfatirt  iin  hLnligcii  Landc  gCHtorbcn  sei,  Ist  unge- 
griindet;  da  cr  urkundlicb  naeh  seiner  ROckkebr  vod  denelben  (v^.  obeo  Nr.  4850.)  nodi  eiiiii^ 
Jnhre  ain  I.t  ln  ii  wnr,  und  eint^  /ah  iie  Reisc  dn'?  Hischofs  wcdcr  crwcislich  noch  wahr^ohi  irf- 
lich  isU  Wcnn  cr  wiiilich,  wie  die  Sage  geht,  au$serhalb  «einer  Diiicose  starb,  so  mochtc  a 
flich  wohl  eher  in  der  Uin^tebung  den  Kaisers  bcfnnricn  haben,  dcm  er,  wie  die  froheres  Ur- 
kundcii  Ix  woisen,  unlcr  ;ill<  n  Vi  t liiillnissen  trcu  ni  I  r  _  —  Er  wurde  an  der  wcstlichen  Seite 
der  S.  Mauritz -Kirche  begrabcn,  und  nachmals  iibcr  scincin  Grabe  einc  mit  der  Kircho  in  Wr- 
biodung  $tchende  Kapelle  erl)aut.  Scin  Grabmaal  dasclbst  wurdc  crst  im  J.  1492  errichtcL 
iib.  rab.  S.  Maar.  foL  50.  — >  Die  Haarite-Kirche  nennl  ihn  ibren  sweiteD  ^aier,  da  er  ihre 
Giiler  bclrachtlich  vcrmchrt,  ihr  auch  aas  dem  hcil  Landc  Reli(juicn  mitgebracht  baben  soJ 
Necrol.  cccl.  S.  Maur.  —  Der  Domkirche  gab  er  das  Gat  BameldiflgboL  AecroL  ccd.  a^j- 
Mouastcr.  * 

4880.  DecenilMr  4.  b»er  BeinnA  IV.  halt  eine  Fiir^n-Versammhrog  so  Mainz,  wegen  Anfiriehinig 


pinr»s  all£.'rm<^incn  Lamlfriedcns.    Eckehanl  I  c  p  ?(>S>  Chron  Ursp.  p  228  Annal.  Sax.  I.  c.  p.  730. 


4804.  Die  Edle  Bildeswtth  gibt,  mil  EinwiUigung  ibrer  Erbinn,  dcr  Abtissinn  triderunis  za  HcrsebnNi 
ihren  Hof  zu  Berlere  dem  Abte  Norberi  vmA  dem  Klceter  zn  Ibni^,  mit  der  Befugniii»,  ene 
daraus  vcrpfandcle  Hovc  wieder  cinzuloson;  der  Abt  aber  gibt  ihr  danir  40  Mark  und 
nimmt  sic  zugleich  in  dio  Bnidcrscluin  dcs  Klnstcrs  auf.  Act  in  villa  Schierio,  io  coniitlilo 
Amulungi,  a,  4097.   Moser  O.  G.  H.  S.  274.  s.  W.  VllL  S.  69.   (Nr.  48.) 


48S2.  Wilelo.  Dischof  zu  Minden,  bcurkundet,  dass  Hegimld,  dic  Witlwe  des  Grafen  Erpo,  nach  deo 
Todc  ilires  Sohncs  rhioderich,  mit  Genehniiguug  ihrer  Tochter  Jttetoara  und  flires  Vogtes  Gtf- 
4erl«  Giiter  ond  EigeidiiN%e  n  linaien»  Boflinera  und  Wallenthoipe  an  die  Kirdie  m  Miadti 


4097. 


S.  318.  (CLXVm.) 


(1097—1120; 


10»8  —  10»j». 


214 


pi^cr^f^nVt  hat,  wofiir  ihr  und  ihrcr  Tnchtrr  das  Gut  7M  l.insnrn  nrhsl  vor>rhi(n1rnnn  nntlcm 
EinkuiirieQ,  zu  lebenjilangiichcr  Beoubcuag  iiberwieseD  wordeu.  Die  ScbeuLuug  isl  in  mailo 
Bverhardi  oomitis  nipcr  ripam  WiMre  in  pago  Scapevelden  geseheheo,  und  in  nuillo  Wideikmdi 
ODniitis  in  loco  Liiiden  in  pago  Mcrstcmcn  nach  Angri^chcm  Rcchlo  nochmais  bcsliitigl  wordcn. 
rntcr  (i<  n  Zriiiicii  Ijcfiiidpn  sirh:  der  Dompropst  Sivard,  dor  H«Tzog  IJudterus.  dle  Crafen 
Adoif.  burchai-d,  iyifnd.  Widfkind,  ».  a,  m.  S.  d.  Wurdlwein  Subsid.  dipL  T.  VI.  p.  ai9.  — 
Die  Rejpemng  des  IHschob  Witdo  Mkf  obglleiGh  miterbrodien  durch  den  GeBpnhisdiof  Godio* 
«eoft,  zwiichen  die  obigea  lahre. 

KN». 

4283.  Febmar  40.  Dio  BischSfe  WiMo  von  Minden  und  Burchard  von  Miinstcr  sind  nnter  don  Firalen, 
auT  deren  Verwendung  Kaiscr  tieinrich  IV  di  r  Marien -Kirchc  zu  Aachcii  das  Gul  Harve  irn 
Gau  Uardueane  in  der  GrafecbaA  Tieibalds  schcnkL  AcL  Aquiiigraoi  iV.  Id.  Febr.  4098,  a. 
H  XLn.  hnp.  XIV.  Miraei  Opp.  T.  l  p.  3€7.  Lacomblel  Urkuiidenb.  I.  S.  464. 

1284.  Mai  40.  KaLser  Heinrirh  IV.  bci>ta(i^t .  auf  Dittcn  dcs  Abtes  Otto,  die  Privflegicn  des  Stifles  Wcrden. 
Act.  Mogunt.  VI.  id.  Maj.  1098,  a.  R.  XUV.  Imp.  XIV.  Kremer  «kad.  fieiir.  IL  S.  800,  Ucom- 
blet  Urkuudenb.  L  S.  465. 

(1098  — 111  S.j 

4285.  Bur^uird,  fiischof  zu  Mnnsicr,  setzt  dcn  von  (jerhard  von  Graz  zu  enlrichtendcn  Zchenien  auf 
3  SoL  nnd  16  Mod.  Rut^i^t  n  ein  fUr  aUenial  fesl.  S.  d.  Bisber  ungedraeltL  (CL\IX.)  —  Dio 
2eii  kann  mir  nadi  den  BegMnuigqahrm  dea  Biaohofc  Bmrg^ard  beotinHnl  werden. 

4099. 

4986.  luUna  25.  WUth,  Bisehor  m  Minden,  bewilligl  dem  Ktoater  Visbeck  anf  die  vier  Harienrcote  vnd 
deren  Oklaven,  so  wio  auf  das  Fest  Johannes  des  Taufers  und  des  heiJ.  Nikolaus  eincn  Ablass 
von  40  Tagen  und  ciner  Karene.  .  Dat.  Mindae  in  fcsto  S  Jacohi  1000.  Panllini  hisl  Visbecc.  p.  50. 

4287.  November  9.  Burchard,  Bischof  von  Miinstor,  ist  Zuuge  bei  ctiiein  Vcrirage  2v%i»cheu  dcn  Bischdfeu 
von  Speyer  vod  Worma;  daL  Mt^oiaft  V.  Id.  Noveuk  4099.  Wiirdtwdn  Sobaid.  dipL 
T.  IV.  p.  329. 

(4099—4134.) 

4W8  fnedrifh ,  Erzbischof  zu  Coln,  gibt  dem  Klaater  Gfascaph  Giitw  und  Zchcnlon  zu  Batldirh,  Soest 
und  Ticlbach,  und  beslatigt  demsclben  alle  von  den  vori^cn  EricbisciH.fen  gemachten  Schenkun- 
gen.  S.  d.  Scibertz  Urkundenb.  1.  S.  65.  —  Dic  Zcit  diescr  u.  d.  folg.  Urk.  ist  nur  nach  dea 
oben  ang.  R^^erui^jabran  des  Bizbudioft  ni  beslimmen.  Der  Anftoig  derselben  wird  swar 
vcrschicdcn  angegcben  (z.  B.  Amial  Rninwilar  ap.  Perlz.  Scriptor.  T.  I.  p.  100.  nnf  4006L);  den 
meistcn  Glaubcn  verdicnt  jcdoch  das  Chron.  8.  Pantal.,  wcichcs  4099  angibt. 

1298.  Die  freigcborcne  Ehefrau  cines  Dtenstmanncs  der  S.  Palroklus-Kirche  za  Soest,  anf  dem  Bauem- 
hofe  IJnsope  wohnend,  ergibt  sich  und  ihre  Kindtf  dieaer  Kirche  zu  Wachazinsrccht.  um  nach 
ihrcs  Manncs  Tode  dic  Erl)fnlf;c  in  dcssc^n  Giiter  zn  erhaltcii.  S.  d.  aber  vom  Erabischof  Frifd- 
ridi  bciiiegelt,  also  aus  desscu  HcgicrungszeiL  Kindliogor  M.  B.  11.  Urk.  S.  468.  Seibertz  Ur- 
kimdenb.  L  S.  44.  —  Die  hn  Origittale.,  nebeii  dem  Siegel,  von  anderer  Handacbrift  ab  der 
TeXt  dor  Urkundc,  stehcndcn  Worte  Fridcricus  cps.  sind  wohl  schwerlich,  wie  Seil^ertz  meinl, 
dlc  clfcnhfin  liL-c  Untcrschrifl  dcs  Erzbischofs,  dcnn  da  fntcrsohriftcn  zu  jener  Zeil  selbst  bei 
wichugmi  Lrkundcn  nicht  gewoludich  wareii,  so  wurde  der  Erzbischof  wobl  nicbt  bci  einer  so 

27* 


Digitized  by  Goo^^Ic 


unbedcutenden  und  ihn  sclbst  gar  ntcht  bctreffcndcn  Angclegcnhcit  cine  Ansnahme  gemacbt 
habcn;  sondcrn  walirscbcinlich  cinc  Noltz,  um  das  Zcilaller  der  undatirten  Urkunde  annabenid 
zn  bwrtmiiiMMi. 

1100. 

(290.  Jannar  7.    Witelo,  Bischof  za  Mindcn,  ist  Zeuge  in  eincr  Urkunde  Kaiser  Banri^  IV.  die  Incor 
poration  der  Abtci  Hombadi  in  daa  Bblhnni  Spcver  betreflend.    Aet  Spirae  VO.  Id.  JamHr. 

1100.  a.  R.  XLV1.  Imp.  XV.  Wurdlweio  Sllbsid.  dipl.  T  V  p  2:57 
Augusl  15.  ffrinrirh ,  Hischof  zu  Ihidcrbom,  eibt  iloiii  Klitstor  llrlmw.irdrshaTTsrn  die  Kirche  zn 
Thcsle  und  dcn  Zchentcn  zu  Mulliea,  zur  Hrslauung  oincs  goidncn  Kreuzcs,  wclcbcs  cr  zar 
Zieide  der  Domkifebe  zu  Paderborn  voo  dem  Abte  ThHmar  nnd  den  Brttdero  jenes  Kksten 
erhalten,  und  cinos  Kastcns,  volf  hrn  drr  dortigc  Brudcr  Pi'iit,rr>is  mr  V.hro  <lor  IIoiT  h'i!im 
un<l  Liborius  verfcrtigt;  auch  bcmerkt  er,  dass  sein  Yorgangor,  BLschof  Poppo,  demselbon  Klo- 
ster,  zur  Rrstatlnng  dcr  Fischorei  in  Hersipiie.  den  Bann  dor  Kapollo  im  Dorfe  Hefanimd» 
hanBen  mit  siebcn  umliegendcn  Kirclicn  vorliehen.  Dat.  XVIII.  Kal.  Septembr.  1100»  Ofdin. 
cpisc.  a.  XVI.   Schateti  A  P  I  p  i49,    Wciu  k  Ifess.  Lande.sge.sch.  II.  Urk.  S.  53. 

1292.  „  22.  Oerselbe  bestatigt  dem  Ablc  (jumperl  zu  Paderboro  ein  voo  denueiben  erkauflc$  Got 
zQ  Ossentfiorpe  in  der  Vogtet  des  Grafen  Beimith  von  RietbBce,  and  verieiht  ihm  dasn  dw 
Zi  hontcn  dasclbst.   Abt.  Patherbrunnon  XI.  Kal.  Septemb.  1100.    Schaten  A.  P.  1.  p.  450.  (CL\X 

1203.  Die  Domkirchc  uml  «ler  bischoflichc  Hof  zu  Osnabriick  wonlea  durch  Feucr  zerstort.  —  Bci  difSfr 
Gelcgcnhcit  $olleu  dic  Rcliquiun  der  ileil.  Crispinus  und  Crispinianus  nach  Iburg  gcfluchtet  umi 
efst  nach  6  Jnbren  nadi  Osnabrflek  nirUd(|^nicht  worden  sein.  (VgL  die  detf.  UrL  v.  II lO-) 
—  Bischof  Wido  nimmt  seinc  Wohnnnu  /n  ^hur^  in  domnnciila  BenQonb.  Cbron.  nscpt.  li. 
Mb«cr  O.  G.  U.  S.  51.   Slrunck.  mscpt.  p.  340. 

IS94.  Erhebung  der  vottaaaliig^  Abte  LmMf  nnd  Drulmar  m  Gorwy,  an  deren  Grabeni  Wmider  ge- 
sdudmi  sein  aollen.  AnnaL  Gorb.  L  c.  p.  7. 

1101. 

4iNI5.  Ibi  I&  iMmar,  ErdUschor  m  Bremen,  stirR  Albert  Slad.  L  c.  p.  SS4.  —  Er  wnrde  zn  Yredm 

bograben.   Strunck.  m»cpt.  p.  3.39. 
1290.    M         Btirchard,  Bischof  von  Miinstcr,  ist  untcr  dcn  Fiirslcn,  aiif  dcron  Verwcndung  Kaiser 

Betnriclt  IV.  die  Ablci  Laubia  im  Bitilhum  Liittich  in  seinen  Schulz  nitnuit.    AcU  in  ob^diooc 

castri  Lemburg  XVIL  KnL  Joa  IIOI,  a.  Ord.  XLVID.  R.  XLVI.  Inip.  XVBL  Mirad  Opp.  T.  L 

p,  r>73 

1297.  Die  Bischi>fc  Burchard  voa  Miioster,  iVido  von  Osnabriick  und  Heinrich  von  Padcrbom  waren 
/         nebst  Andern  in  C5bi  zngegen,  ab  Graf  jBWnrMA  von  Limbnrg,  tn  Gcgcnwart  dea  Kaisen  aad 

/  seincs  Sohnes  dcs  Konigs  Btmich,  dnrch  das  Urtheil  d^r  Fiirstrn  ai^pwiesen  worde,  die  d«B 

Stifle  S.  M;i\imii)  enlzogenon  Giitor  roriickztigebcn.    S.  d.  folg.  Uri^. 

1298.  Augusl  3.   Als  dcr  Kaisor  von  Coln  nach  Kaiscrswcrtii  gckommcn  war,  widerrief  Graf  BeiariA 

das  m  C3hi  Geschdiene,  wnrde  aber  aob  neoe  dnrdi  Urtbeil  ond  Zeu^iiss  der  POrsien  zor 
Hcrausgabo  der  bctroffenden  Giiter  gcnothigt,  wobci  alionnals  (lic  Btschbfc  Burchard  von  Miw- 
ster  und  Wido  von  Osnabriick  zug^en  warea.   Acl.  Werdac  III.  Non.  Aug.  1101 ,  «.  OnL  XLVIJL 
R.  XLVI.  Imp.  XVm.  Hi»ntheim  Hist.  Trev.  T.  I.  p.  476. 
I8M.     „     81.  Friedrich.  Kr/hi^clior  zii  Coln.  gibt  dem  Kloster  Mescbede  die  Ddianie  l^jem  zafiiek. 

wolrhc  dorns^  lhon  schon  vom  Erzhisrhof  Anno  vcrlichen,  zu  '! 'ti  7«  iten  dcs  Erzb.  Bcnnann 
aber  cnUogcn  worden  war.  DaL  XII.  Kal.  SepL  1101.  Wigandi»  Archiv  V.  S.  86.  Seibertt 
Uflumdeab.  L  S.  39. 


Digitized  by  Google 


iiat  — ii«s.  213 

4300.  Kovember  Heinrirh.  Bischof  zu  Paderborn,  hcstiilifjf ,  auf  dic  Klagcn  des  Alitos  Gumpert,  wegep 
viclcr  crliUener  Ungliicksralle  und  BedruckungcD ,  die  Privilegien  dcs  dnrtiL^cn  Klosters  (Abding- 
bof)-  Bat  Patherbnuinon  KaL  Vw.  M04.  Schaten  A.  P.  L  p.  451.  (CLX.\1.) 

1301.  I  I    K  Vr/o,  Biadiof  n  OnaliriidL,  atiiitt  StnmdL  mseiiL  p.  340.   TodeXag  ebm  ao 

im  Necrol.  OsDnbr. 

4302.  Adelberl,  Erzbiiicbof  zu  Mainz,  bestatigl  den  Verkauf  eincr  liovo  zu  Gulhingen,  durch  dcn  Grafen 
Dtd»  ▼on  Zygenberg,  an  den  Abt  Tkietmar  «nd  die  Briider  dea  Klostera  HehnwafdedMaaen. 
.\ct.  in  Kaatello  Burcgrona  in  comiciali  judicio  a.  1101.  Bisher  nngedruckt.  (CLXXII.)  —  Add- 
beri  ■war  damnls  von  dem  Kaiscr,  an  tlic  SuAh^.  des  vPrfrii*!)(>non  Er/bischofs  Rulhordt  tn  das 
Erzbisthum  Muiuz  eingosct2l,  mu^>sto  diescnt  aber  iii  der  Folgc  wicder  wcidien. 

4903.  BektnA,  Biaehof  co  Padeibom,  beslHtigt  dw  von  dem  G«alim  Brjtk»  in  seinier  DiScese,  an  dem 
als  Erbc  von  drsson  Crninhlinn  Deatrix  ihm  /tifrrfnllrncn  Orlc  Bnka  an  der  Lippc  gestiflete 
KJoster  mit  seinen  Besitzungon,  nehmlicb  dcr  Kircho  dcs  Ortcs,  dcn  Kirchen  zu  FUetorp,  Lan- 
gevorde,  Teerbol,  Hdenbw,  xxaA  andem  GOtem.  Act  in  ipaa  ecdeata,  a.  (401.  —  Unter  den 
Zeogen  irerdcn  gonannt:  dio  Abto  Erkenbert  zu  Corvcy,  Gymfert  zu  PadeilMini  nnd  Thietmar 
zu  Helmwaivloshauscn ;  Tfiirivitjr  der  Bruder  dcs  (irafen  u.  a.  m.  Da  aber  dcr  Abl  Erkenbert 
ersl  tlOti  zur  Hcgicrung  kam,  so  muss  dieser  Name  entwcder  irrthumlicb  b  die  Ab^chnfl  ge- 
kommen,  oder  die  Crinnde  erst  ipiter  ansgeferligt  Mm.  —  SchafeQ  A.  P.  I.  p.  463.  und  hier^ 
nach  im  A«aL  Seiberls  UHnmdeiib.  L  &  41. 

4401 

4304.  Febraar  41.  Die  Bischbfe  Ilnnridi  von  Paderbora,  Bwrdutrd  von  Miinstcr  und  Widelo  vonHinden  ^ 

sind  ZcuRcn  bei  Kaiser  Heinrirhx  fV  Frnniiprunf?  der  Privilegien  der  Abtci  Weisscnburg.  Act 
Spirae  iU.  Id.  Febr.  4402,  a.  Ord.  .\LVm.  B.  XLVL  bup.  XIX.  ScboepHin  Alsal.  diplom.  T.  L 
p.  484. 

4305.  Priedrich.  C  iT  In  Wcstfalen  (ai  itansberg),  bpfch J ct  deo  Eldlfachof  fnWncA  von  Cob  and  ver- 

hccrt  desseu  Gebid,  wogegen  der  Erzbisicbof  desaen  Sddoss  Amsbeig  belagert  ond  erobert. 

Annai.  Sax.  l  c.  p.  737. 

4306.  BemriA,  Bisdiof  m  Paderbora,  best&tigt  dem  Abte  Ckmpert  und  dem  Dosler  daselbat  filnf  ihm 

pcschcnklc  Ilovon  /u  Sulnschlc.  Facl.  primo  Duro  in  placito  'Walonis  praesidis;  cnnfinu.  cnram 
princip.  alt  SS.  Pctri  el  Pauli,  a.  440i.  Schateo  A.  P.  L  p.  i53.    Fallie  C  Tr.  Corb.  p.  243. 

(CLXxm) 

4307.  Auf  Vcmnlassung  des  Abtos  Giiniher  zu  Hersfcld,  wird  im  Stifte  Corvey  lAiliriedeD  erregt  ind  der 

Abt  Mttrcward  aus  demselben  vertrielien.  AnnaL  Gorb.  L  &  p.  7. 

4403. 

4308.  Januar  6.    Kaiscr  Heinridi  IV.  crkliirt  zu  Mainz  (wo  er  da»  vorhergcgangcne  Wcihnacbtsfcst  ge- 

rcicrt'  einen  allgomcinen  Landfrieden.    Chron.  Urspcrg.  p.  242.    Sigebert.  Gembl.    Cliron.  ap. 
Perti.  Scriptor.  T.  VI.  p.  368.    Cf.  Pertz.  Leg.  T.  U.  p.  60. 

4309.  n  .  .  Svrkard,  Bischof  zu  Munster,  iM  Zeoge  bei  einem  Glilerianadie  zwMdien  dem  Propste 

VOn  S.  Stephan  zu  Mainz  und  dcm  Propste  zu  Ravengirsburg,  m  praesentia  domni  Heinrici  IV.^  ' 
Imperatoris,  a.  4403.  Gitntber  Cod.  dipl.  Hheao-Uo»eU.  L  S.  461.  —  Die,  wabrscbeinlicb  zu 
Hainz  ausgestdlte  Uiinmde  ist  von  dem  dotl%en  Erdiisdiof  Ruthard  besi^dt,  weldier  anf  dem 
Si^el  .sitzend  erscheint.  (Orii,'inal  im  Kbnigl.  Gch.  Staals-  nnd  Kabincts-Archive  zu  Berlin.) 
Da  Riiihard  damals  oodi  ia  der  Verbaiiwmg  lebte,  so  kami  dies  Si^d  ent  qpiter  beigefUgt 
worden  scia. 


Digitized  by  Google 


914  ti03  -  f  «is. 

4310.  Miirz  4.  Dcrsclbc  ist  uiitcr  den  Furstcn,  auf  dcron  VervkCTnlnn^'  Kaisrr  Hnnrirh  IV.  diV  znm  Klo- 
sX&t  Lorsch  (^ehurijje  Cella  io  inonle  AbriDsber^  in  spincn  hchutz  nuumL  Act.  Spirae  IV.  Noq. 
Varl.  1103,  a.  R.  XLIX.  fanp.  XVIIL  Miraei  Opi*  I  p  674.  Cod.  LBwreshniL  T.  I.  p.  209. 

1344.     „  IJemrich,  Bischof  zu  Paderbom,  be^tigt  ;iur  rincr  da.sclbst  {^cbalMnsD  Spode,  dem 

Klosfer  S-  Pclri  ct  Pauli  iii  s\ihiirltio  viclc  dcmsclbcn  friihcr  gcschcnktc  ncsitzungcn.  Act.  Padcrb. 
VII.  Kal.  April.  1103.  Scliatoii  A.  P.  1.  p.  4G6.  —  Dic  Urkunde  isl  selir  verdiichtig,  weoi^leo» 
anf  keiiieii  Fall  gleicloeilig;  doch  Ifint  sidi  in  EmangcluDg  des  Originak  imd  einer  akeo  Ab- 
srlirin  iiirlils  N  ihcrcs  bcslimmen. 

1312.  Augui>t  13.  Burc/tard,  Bi^cbof  zu  Hiiflster,  nahm  Theil  an  cincm  (icriohi  iibcr  gewisse.  dcr  Kircbe 
S.  Adalberls  zn  Aachen,  wegcn  der  Parochie  Olne  in  pago  Ardcnnc,  zugefligto  Beoinlndilii» 
guii;.'(  M    Act.  A(|uLs,i;rani  Id.  Aug.  H03.    Lacomblct  Urkundcnb.  l.  S.  169, 

4313.  „  -I  Ilditrirh,  Bischof  Pailfrhorn ,  bcsliitigt  cinpn  Tansrh  Vprlni!»,  wodurch  Gumperl, 
Abt  des  Klostcrs  S.  Pctri  und  Pauli  daselb&l,  eia  (lUt  zu  llallo  fiir  cin  Yorwcrk  zu  Quallena4iile 
erworben  bat  Act.  Pathefbarmm  XIL  KaL  Sept  4403.  Bisber  uagcdraekt  (CLXXIV.) 

4814.  Friedrich,  Erzbischof  zu  Cbln,  spricht,  auf  dcr  Synode  daselbst,  und  auf  Vcrwcndung  des  Kaiscrs, 
dcm  Abto  Otfo  zu  Wcrdcn  die  neue  Kapclle  zu  Wcnlcn  und  dio  Kapeilo  dos  heil.  Lucius  oder 
Clcaiens  dasclbsl  zu.   Act.  Colon.  a.  1103,  Frid.  archiep.  a.  IV.    Lacoinblet  Lirkundenb.  I.  S.  169. 

4315.  GSnOier,  Abt  zu  Herrfeld,  stirbt;  der  Abt  Marcward  kehrt  in  das  Kloeter  Corvey  zuriick  ond  «Idk 
die  vof^  Ordnui^s  wieder  ber.  AnnaL  Corbk  L  c.  p.  7. 

4104. 

4346.  Jidnis  7.  Graf  Erpho  zu  rainicri;  iHMirkundct,  dass  cr  an  dnn  (Irte  Boka  an  der  Lippc,  wohio 
vormnls  Bisrbof  Ifndurad  zu  Pailorboni  aus  dt>m  Bisdiimi  (.anihray  dic  Cchcinc  dcs  heil.  Lan- 
dolinvis  f;cbracht,  mit  Rath  und  Hillc  dcs  Ui.schors //einncA  zu  Paderbom,  ein  Kloster  Benediktiner- 
Ordena  gegrfiiidet,  iwelcheB  die  Grafen  von  Nytehe  gestbrt,  indem  sie,  naeh  dem  Tode  seiDer 
Gcmahlinn  Hrulrir,  cin  Erbrccht  an  jcncm  Ortr  lM  hau|)lfi,  wornuf  er,  mit  Einwilligung  des 
Bischofs,  im  Jahre  llOl  dcn  Abt  und  dic  Brilder  nach  seincr  villa  Fletorp  vcrsctzt  und  dasclhst 
zu  baucn  bcgonncn;  auch  habc  cr,  zur  Biissung  eincs,  in  cincr  Fehde  gcgon  die  Sladt  Hor- 
buseo,  an  eiiicm  ihm  cnlgcgcn  gctragenen  Crucilixc  begangenen  FreveU,  der  Kirche  S.  Magnus 
d.^solh^l  niiip  Iliive,  sich  sclb.st  abcr  und  alle  seine  iibrii^cn  Gufcr,  Dicnstleiitc  uad  Eigciibdrigen. 
luit  dercn  Einwilligung,  scioem  Kloslcr  Fletorp  iibergcbco,  mit  dcr  Bestimmung,  dass  oacb 
sebiem  Tode  der  Abl  und  die  BrBder  einen  Vogt,  jedoch  nur  auf  eine  gewisie  SteH  und  ohne 
Erbrccbt,  vvalil.'n  soll.  n  .\<  i  III  Non.  Jiil.  1104.  SojhalenA.  t».  L  p. 462. nm J. 4404.  Hml 
Paderb.  p.  441.  Seibertz  Urkundeob.  L  S.  42. 

4105. 

4317.  Konig  Heiurirh  T, ,  Aor  scit  dcm  Endc  des  vor.  Jahrc-;  gcgcn  setnen  Vater  Kaisor  Tleinrirh  IV. 

unter  dcm  VorwaDde  dcs  GehorBams  gegea  dea  pa|M>llicbeo  Stohl  —  indem  der  Papst  JPatdialu 
schon  cinige  Jahr  frtiher  den  Bann  gcgcn  den  Kmser  aii6  neoe  au8ge.sprodien  —  sich  empikl 
haile,  wcndct  sich  nach  Sach.sen,  \\iril  dtn-i  s*'hr  chrenvoll  cmpfangen  und  bemiichtigt  sich  in 
Kurzem  fast  allcr  Sachsischfn  Sfiidtc  K<  ki'liard.  I.  C.  p.  '220.  Chron  rrs[)  p.  Ann  Sa.\.  I.  C.  p.  739. 
yl318.  Blarz  15.  (Media  Quadragcsima.)  Erste  N  crsammluog  der  Sachsischen  Furstea  zu  (juedlioborg,  wo 
de  Gcsaadte  dcs  jungen  K9«igs  empfangen  ond  sicb  mil  diesem  verbinden.  Annal.  Sax.  L  e. 

1349-  April  I.  Gumpert,  Abl  zu  Padcrbom,  vcrlciht  dcm  Godiko  eine  in  den  Hof  Wanbeke  geli(3ri2P 
Hove  zu  Usne  -m  Minisifrialciucchto.  untcr  der  Bedingung  jahrlich  zu  Mitlfasten  einen  Salm  zu 
liefcro.   AcL  Patherbruiuion  Kal.  April.  1105.   Bisber  uogodruckt.  (CLXXV.) 


Dlgltized  by  Goc^^Ic 


fltas. 


«13 


\  April  9.  (Ostern.)  Zweite  Yersanunlung  in  Qucdlinburg,  auf  welcber  der  Erzbi^hor  Huthard  voii 
Nainz.  rniler  andern  von  dein  Kaiser  eing^seWeft  Ksch^^on.  auch  den  Siachof  Ekinri^  von 
Padcrbom  scines  Amtes  cn(»elz(.   Aiuial.  Sax.  L  a  p.  739. 

1321.  „  .  .  (In  (Irr  Worhc  nach  Ostcrn^  ZimaTnmcnkunfl  Koiiia;  Ueinriclis  V.  mit  den  Sachsischcn 
Fiirslcn  in  Gosiar.  —  fiischof  Gebhard  von  Constanz,  aU  pup&llichcr  Lcgal,  sct2t  bicr  den  Bt- 
aehof  Wilhda  von  Hinden,  als  cinen  Ankinger  des  Kaiscrs,  ab.  AnnaL  Sai.  ].  &  — >  An  Wi- 
thelus  Stclle  •wiirdc  (hnlr.Krn!}:  als  Bischof  zii  Minden  cingwlzt,  von  dein  kcinc  Urkiinilc  bckannt 
kL  Lerbeck  Cbr.  Mind.  I.  c.  p.  174.  und  Culcuiann  Miod.  Gesch.  L  S.  dU.  Iiabeu  sich  in  das 
richtige  Sacfaverh^tnL«<i  nicbl  findcn  k5nnen ,  indem  aie  den  GodesenBc  zn  WiiAeb'« Yorgiinger  machen. 
Mai  U.  Der  Arm  dcs  hcil.  Autor  (eheniaL  Bischofe  von  Tricr  winl  ncbst  einigen  kleincren  Rcli- 
qnicn  nm  Ti  ier  in  das  Klostcr  Hehnwardcihauscn  pobracht  uiid  das(  II)>.(  mit  ■irfi-^scr  Kbrrrhie- 
tang  cmpfangen.  —  Der  Abt  Thteimar  hatte  nchmlich  eincn  Miinch  an  ilen  Erzbisciiof  hnino 
von  Trier  gcsandt  ood  diesen  vm  den  Leichnam  des  hc3.  £0900(10«  bitten  laasen,  welchea  jener 
zwar  vcrsagtc,  aber  dagci^cn  dic  andem  EeSqiiien  achenkte.  Strvock.  micpt.  p.  ex  Hi- 
storia  translat.  S.  Modoaldi  mscpta. 

4323.  „  27.  (PGiigsl-Abcnd.)  Synodc  zu  Nordhauscn,  untcr  dem  Yorsilz  des  Krzbi&cbo&  Buthard  von 
Haina  nnd  in  Cegenmirt  KiNug  BeiKridt»  V  —  Heinridi,  Bisehof  m  Paderbom,  vnlerwirft  sich 
dnm  V.i  /hhvhot  Huthard ,  uml  wird  von  ihm ,  nf  li  t  pini<^ni  .iiulorn  cxcommunicirtcn  Bisclibfen, 
in  dic  Gcmoinschafl  der  Riiraischcn  Kirche  aufgcnommcu.  Oic  voo  ilim  uod  aodem  tichismati- 
M  schen  KsdiSfen  ordinvten  Priesler  werden  dieils  an  demselbm  Tage  zo  Godar  voo  dem  Btsdiof 
von  Constanz,  theils  spater  zu  ReiligOn»t<i(It  ^on  (lcin  Kr/bischof  von  Mainz  neu  gcweiht.  Ecke- 
hard.  I.  c.  p.  iil.    Chron.  Ursp.  p.  Annal.  Sa.x.  I.  c.  p.  TiO     Dic  hoifffn  iM-slercn  gcben 

zwar  lY.  Kal.  Jun.  (29.  Mui)  uls  dcn  Tag  der  Syuode  an,  wciches  dcr  Ptingst-Montag  scin 
wtirde;  wahrschdntich  ist  aiier  Yl  iCal.  »1  leseti,  an  welchem  Taga  wenigstens  nach  Anoat. 
Sa\.  I.  c.  dcr  Bischnf  vnn  Constana  die  Restitatioa  der  durdi  den  Bisdiof  von  Pwlerbocn  09- 
wcihten  Priester  voriiabm. 

1381.  Novcniber  H.   FHdtriru»  coroM  de  Weslvalia  (Graf  voo  Arnsberg)  ist  Zcugc  bci  Erzbisdint^o- 

Ihards  von  Mainz  Hcsiati:;uii^  diT  .StirtuDg  dea  Kloalera  Knteleaburg.   Act.  Ibildeniiurc  lUTid. 

NOV.  110r>.    Orit'  Cucir  T   IV.  p.  546. 
4325.        „       24.    liurchard.  BLschof  zu  Miiostcr,  und  Witelo,  Bischof  zu  Mindcn,  sind  unter  dcn 

Fttrsten,  auf  deren  Vcrwendung  Kaiser  iKn'nr('cA  /K  dem  Klosler  Si<'gl>erg  cin  Gn(  zn  Bettiodorp 

scbcnkt.  Aci.  Colon.  Ylll.  Kal.  Decemb.  4405,  a  It  LVU.  (so  wahrBCheinliGh  fiir  UL)  Imp.  XXI. 

I  fK  (iiiilil'  t  Urkundcnb.  I.  S.  171. 
132G.  Dcccmlier  3.    Widelo,   Bischof  zu  Minden,  ist  Zcuge  bei  eincr  Giitcrbcslatigung  Kaiscr  JTetmcAx /K. 

lUr  die  Abtei  S.  Pnntaleons  m  CobL  AcL  Cdoo.  m.  Non.  Decembr.  4405.  a.  R.  l.VU  Imp.XX]. 

Laoomblct  Urkiindenb.  I.  S.  171. 
13S7.        »       2a.   Grosser  Reichstag  zu  Maiiiz,  untcr  Kbnig  Bdnrich  l\,  auf  welcbem  derBaungegcn 

den  Kaiscr  emenert,  nnd  dcrsdbe  des  Reiches  eniselzt  wird.   Eckebard  L  c  p.  833.  AnnaL 

80X.  L  C.  p.  T4I.  zu  1106,  wpgen  ihrcr,  das  Jahr  mit  \Ycihn8chtcn  anfangenden  Zcitrcchiiung. 

—  nn<<;  nnTncnflich  dcr  RiscLof  von  Paderbom  diesem  Heichstage  beiwohnle,  orgibl  siob  ans 

der  iblgcndcn  Notiz. 

1328.       n      «7-  Ber  am  1.  Nov.  vom  Kdnig  Beinriek  V.  eingesetsle  Bischor  G^hard  voo  Speyer 

cmpranp;t  von  dem  Kr/lilsdiof  Hutharil  zii  V;iiii7.  dic  nischofswcihf^.  .^iui;»!.  Sax.  I.  c.  —  \)ass 
BLschuf  Heinrich  von  Padcrbom  dabci  assistirt,  sagt  au.sdriicklich  das  Chron.  cpisc  Spir.  ap. 
Wtirdtwein  Nov.  Sobsid.  T.  L  p.  435.,  das  nur  irrig  die  Coosecraiion  sdion  am  4.  Kov.  an 
Spcycr  geachdien  liiBBk 


Digitized  by  Google 


146  ito»  — 

4329.  VimoU  Am  Dagebolcieshaugon »  cin  Dicnstmann  dcs  SiiAcs  Uersvcld,  bcfreit  seine  Frau  und  Tuchtcr 

von  dem  EigedioriBkdlsverliiltniMe  zn  dem  Gvafen  /Wedrfcft  tob  inesberg,  nnd  nMht  «e 
der  Kirdie  m  Heraveld  allariidrig.  A.  1406.  Wenck  HeH.  Undwgwdi.  IL  Uriraudenik  S.  51 

4330.  Januar  18.   Marnvard,  Abt  zii  Corvcy,  stirbt    Cod.  mscpt.  Corbej.  —  Erkfmbert,  bilheriger  Abt 

'  zu  Merscburg,  wird  scin  Nachfolgcr.   AnnaL  Sax.  I.  c.  p.  746.  zum  J.  1107. 
1334.  Bumhord,  Bischor  xu  Manster,  der,  ris  AnUfuger  des  Keiser»,  von  dem  papstlicben  LegBlen  aeiMi 
/  Amtcs  verlustij»  erklart  worden,  uikI  hicrauf  zu  Kdnig  Heinrkh  V.  iibergegangcn  war,  wird 

durch  den  Grafen  Friedrich  von  Arnsberg  aus  MUnstcr  vertrieben  nnd  auf  der  Fincht  zu  Nciiss 
von  den  mit  dem  Kaiser  vcrbuntlcnen  Colncrn  gcfangcn  und  an  don  Kaiser  abgclieferl,  welcher 
ihn  ab  Gefangeoen  bci  sich  behall.  Chroa  S.  PaataL  1.  c.  p.  9S4.  Gobdin.  Pers.  I.  e.  p.  266 
4338.  Aogust  7.  Kaiser  neiurich  IV.  stirbt  zu  Lultieh  —  Kurz  vor  seincm  Tode  endiess  er  drn  Ri^^rlirif 
Burchard  von  Miinsl«r  sebes  GcniQgnisses,  und  schickte  durcb  iiio  seio  Scbwerd  und  scia 
Diadem,  afe  die  einzigcu  ifam  noch  ^diefaenen  losiguien,  an  Konig  Hemrieh  V.  AnnaL  Su. 
I.  c.  p.  744. 

t333b  Bis(lu)f  IhiTchnrd  wird  durch  Konig  Beinrich  V.  in  Miinstcr  wiedcr  eingcsclzt.    Gobcl.  Pcr«  I  f 
y  p.  :i!6ti.  —  Nach  desscn  Wortcn  miissle  itm  dcr  Konig  (Monasterium  veniens)  selbst  nach  Mtui- 

8ter  mrttclcgefiihrt  haben;  doeh  irt  filr  eine  damaUge  AnweMnheit  des  KSniga  io  mbttler  mat 

kein  Bcwcis  vorhnndcn 

4334.  OLtober  22.   Concilimii  zu  Guaslalla.   Eckehard.  L  c.  p.  i40.   Chroa.  Ursp.  p.  252.    Annai.  Sat 

1.  c.  p.  744.  —  Zn  diesem  Conciliam  reiste  andi  der  AbC  Thkhnar  von  Qelmwardeshausen,  mid 
hraf  onterwej^s  in  Bitsel  mil  dem  Erzbischof  Brum  von  Tricr  zusammco,  bd  dctn  er  scinc  Hi;!': 
um  Hrn  Lcivhnam  de^>  Iicil  T  «'Lnmtius  wiederfaollc«  aucfa  einigo  H^ffnnng  aur  Gewiihnuig  der- 
seiben  crhiclt.   Stnuick.  ntscpL  p.  345. 

4335.  iM»i4«rl,  Abt  ni  Corvey,  beurknndet,  dan  swm  firew  Hinner  eieh  mid  ein  Gnt  zn  Eilhuliifi  Ar 

Kirche  zu  Corvcy  zu  cigen  gcgehen,  und  dafur  das  Lehengut  ihres  Vaters,  mit  Ausnahme  6ti 
Villiratinn  m  Groninge,  Croppenstidi  und  Hammenthorp,  crhaltcn  haben.  Aot  Cofbeie  aib 
advocalo  comite  Sigefrido,  a.  4106.  Bisher  ungedruckL  (CLXXSI.) 

(440e— 44SB.) 

4336.  Sehenkungs-Register  des  KhwterB  HehnwBrdedittnBein.   WendL  Bbhl  LandMgeseh.  11.  (MnndHdK 

S  60  —  In  deinselbcii  finilol  sidl  untcr  andem  Nr.  4SS.  (S.  74.)  dio  crstc  Erwahnang  d» 
Schlosscs  Iburg  im  Paderborni-icben,  nachmals  I>ribiirp  pfnannt.  (!n  villa  quao  dicitur  Erpo^<tin 
juxla  caslrum  quod  dicilur  iburg  etc.)  —  Dass  das  Rcgister  in  den  oben  angegcbenen  Zeitraw 
gehSrt,  erhdlei  a«tt  der  Erwiihimng  des  gloriosas  Dox  Lbdiger  (Loibar),  wddier  4406  HenK^ 
1125  aber  Konii;,  also  von  dieser  Zeit  an  woU  nieht  mehr  miler  dflm  Mosseii  Iienoglidim 
Thd  genannt  wurde. 

(1106—1128.) 

4337.  Verzeichniss  der  Giiter  und  Einktinftp  des  Sli/les  Corvey ,  zur  Zeit  des  Abtcs  ErkenbtrL  (AllO  ia- 

nerhalb  dra  obeo  aogcgebeneo  Zcitraumes.)  Kiodlinger  M.  B.  II.  UrL  S.  449. 
4388.  Geselatt  der  Fratemiliit  des  heO.  Vitas  n  Corvey,  an^ericlitet  sur  Zeit  des  Ablea  AMsrl.  Filks 
C.  Tr.  Gori».  p.  740.  • 


Digrtized  by  Google 


217 


1107. 

131^9.  Miirz  27.  (iumpcrt,  Khi  zu  Padorborn,  gihl  eine  Uove  zu  Hilasnn,  dit'  er  von  einem  Canonicus 
IMnbM  eiiaiift,  dem  GoMMihmiede  RtuAfM,  welchcr  den  Kaafpreia  denelben  geschenkt,  xu 
]«'ber)sluiiglichcr  RonatKODg.    DaL  FilherbniiiDOD  VI.  KaL'  April.  4107.    Wigaiids  Arcbiv  IL 

S.  333.  (CLXXVII.) 

4340.  April  8.  (Monlag  iiach  PaJmen.)  Tltielmar.  Abt  zu  Ile1mwardeshaii<;en ,  welcher  selbst,  mit  zwci 
M()ncli(>n  seiiies  Klosters,  nach  Trier  gereist  war,  erhull  dasclbst  voii  dcr  ganzen  Geifttfichlteit 
(ins  fr-ifrliffie  Vrrsprprhpn ,  ihiii  ilrn  Kiirppr  dcs  IicII,  I.c.udriliiis  venibfoigen  ZU  lassenj  dft  iter- 
sclbc  abcr  nicht  aurgcfundcn  wcrden  kann,  so  wird  ihm  dafiir 

4314.  „  41.  (am  griinen  Donnerstage).  anf  «cin  anhallendes  BHten,  die  Wahl  zwischen  den  Leidi- 
iHlincn  dcr  hcil.  Bischorc  .Modoaldus,  Abnmrulus  uad  Bonosus  rrcigesteill,  und  nach  seincr  Walil 

\.M2.      „     42.  (am  Charfreitagc)  dcr  erstc  dcrsclhen,  rtebst  andcrn  Rrlirpiipn,  fcicrlich  iibei^gcben. 
„     13.  (Ara  zwcitcu  Ostcrfcicitage)  wird  dit-  Hueli.rc'isc,  iiber  Ci»lii.  augctrolcnj 

43i4.     „     S4.  (Sonnla^  in  dor  Oster-Oklave)  erfo1;{t  die  Aokanlt  in  Soest; 

434d.  „  33.  in  Padorhnrii,  wo  der  .\lit  Guiiip>-rt  ihnrn  mit  cincr  grossen  Mrnire  Vollvs  cntgt^n 
kommt,  und  in  dcr  Stadt  sie  voo  dcm  DomlLapitcl  feieriich  cmpfaagea  wcrUcn;  cndlich 

43ift.     „    26.  (Tagcs  nach  Marci)  der  feicriiche  ESnEug  im  Klosler.  Slnioclt.  tnsept  1.  e.  ex  Hisi.  traniJ. 

S.  Modoiilili  nis(  pt  Cf.  AA.  SS.  Maj.  T.  111.  p.  68.  —  Aus  dem  Umstande,  dass  bei  dem  feier- 
lichen  Fmpr;ini:r'  in  l';i(lorIn>rn  des  Bisfhnfs  niclil  gedacht  wlnl,  Is(,  wic  Slrunck  I.  o.  p.  347. 
richlig  bcnicrkt,  zu  schlicsscn,  datiis  dersclbc  damais  abwescnd  war  und  seiue  nacliber  zu  er- 
wiibnende  Reise  zu  dem  Fapete  aebon  angelreten  hatte.  —  Bmen  Brief  dea  Abtea  Thitimar, 
dicse  Traiuslalioti  betrefrend.  s.  Hartzhcim  Concil.  Germ.  T.  III.  p.  254. 

4347.  Mai  2    Ii\irhnn!,  Di.schof  zu  Miin.stcr,  und  Johann,  Bischof  zu  Osnabriick,  sind  unter  don  Bischo- 

fcu,  auf  durcn  Verwcuduag  Koiiig  Uciniich  V.  dcm  Ivlostcr  S.  Ma.\imin  dcn  Hof  Mauiiendal  im 
Kabgan  bestatigt^  AA  Mogonl.  VI.  Non.  Maj.  4407.  a.  R.  IX.  Honthemi HiaL Trevir. T. l p. 485. 

4348.  .,    „    Burchard,  Bi.schof  zu  Miin<:ter,  ist  imlrr  den  Fiirslen ,  aiif  deren  Verweiidung  dor  Kiinig 

demseiben  Klosler  mebrere  ihm  unrcchlmit&sig  entz<^eae  Giiler  zuriickgibt.  Act  utpr.  Gudenus 
Cod.  dipl.  T.  IL  p.  8.  Hontheim  1.  c. 

1349.  „   83.   (Himmellbhrl.;  Concilium  zu  Troyes  (apud  Trecas)  unter  dom  Vorsitze  dcs  I*apstcs  Pancho' 

U$,  welcher  daselbst  dic  freie  Wnh!  (h-r  Bischrifc  iiiid  das  Vcrljol.  f^cisflichc  Wiirdcn  an.s  welt- 
lichen  Hauden  zu  empfangen,  proklamirte.  —  ilischof  (iebhard  von  Conslanz  wurdc  mit  Suspen- 
sion  beatoaft,  weil  er  der-  Ku«he  zn  Miodeo  eigeonUidiiig  den  Biscbof  GodtteaBe  aufgcdruogen 
hatte.  Annal.  Sa.\.  L  c.  p.  745.  Doch  sdieml  (SediMeaA;  aicb  bv  an  aeineii  Tod  in  Hindcn  be- 
hauptet  zu  hahcn. 

Diescm  Concilium  wohnte  anch  Btschof  Hfinrich  von  Faderbom  bei,  der.  ohngcachtet  seiner,  durch 
den  ErzbiBChof  Ruthard  geschehenen  Aufnahme,  es  doch  niithig  fand,  sich  mit  dem  Papste  per- 
sbnlirh  nnsziisiihnf^n.  Gobelin.  Pcrs.  I.  c.  p.  2(56.,  der  nur  darinn  irr(,  dass  rr  den  BLschof 
(anslatt  nach  traukreich)  nacii  Rom  retseu  lasitl,  wo  dor  Papst  sich  damals  gar  iiichl  aufhieit 

1350.  u         Barchard,  Bischof  zn  Monstcr,  isC  untcr  den  Pursten,  auf  deren  Verwnidnng  Kiinig  flSnn- 

rieh  V.  dcm  Kloster  S.  Ma.\imin  verstliicdciu^  Ciiter  zuriick  gibL  Act.  .Mcltis  VIII.  Kul.  Jun.  il07. 
a.  R  IX  Ilnntheim  Hist.  Trevir.  T.  I  {>.  iH7  -  Wiihrciid  des  Cunciiioma  zn  Troyes  biell  sich 
dcr  Konig,  um  demsclbcn  nahe  zu  scin,  m  Meiz  auf. 
4354.  JqUos  S6.  Kiinig  Bemkk  V.  nimmt  daa  Kloster  HelmwardesbaQseo  und  deaaen  Gtiler  in  aemen 
SchuU.  Acl.  G(>.slar.  VII  Kal  Aug.  1107.  a.  Ord  1\  H  III  Schatcn  A  V  I  p.  462.  Weiick 
Iless.  Landesgcsch.  U.  Urkuadenb.  S.  36.  —  Untcr  den  Furstcn,  auf  dcren  Verweodong  die 

ficgutUi  hitt.  Weilljtl.  28 


Dlgitized  by  Goo^^Ic 


318  11»T  — llft. 

rrk.un«le  ausgcslcllt  Ut,  bcfmdeQ  sich  Bi^hof  Burchard  voo  Miinsler  und  Hcrzog  Uudiger  (voo 
Sachsen),  welchcr  ak«  damab  nnt  dem  K6nig  noch  in  gat«m  V«rn«hmen  stand. 
1352.  Scptember  30.  Konig  Ueinrirh  V.  gibt  dem  Stinc  Cnrvey.  auf  Bitten  des  Ablcs  Erkmbrrt  tnd 
auf  Khrsprriehe  melirerer  1'lirsten  worunlor  Bischof  Bttrchtird  zu  Minii^xnrdevord' ,  das  Aml  m- 
ruck ,  ^clches  ciu  gevvisser  ExeUnun  unrechtina^sig  sich  aU  crblich  nnj^eniasist  hattc.  Acl.  Cor- 
beie  n.  KaL  Octobr.  4107.  a.  Ord.  V10.  R.  II.  Schalen  A.  1>.  L  p.  A03.  (CLXXVin.) 

I353<i  NovemJuT  2  fliirrliiiiif .  Hisclinf  /u  Miin-irr,  i-t  ZriiLri'  lifi  Kimi;;  fTrinr/rlts  ]'  Beslaligung  der 
^  (jutcr  im  Gau  Etnricb  fur  dic  Abtci  S.  1'anlulcon  zu  Culn.   Act  Colon.  IV.  Non.  ^ioveiubr.  llOi. 

Ord.  K.  ft.  ni.  UGOBiiilet  Crknndenb.  I.  5.  174. 

(1107  — no9) 

,  11154.  Burchard,  Btschof  zu  Miinstcr,  Lst  unter  dcii  Fursten.  nach  dcren  Lnheil  knnig  Heinrich  Y,  cioi^ 
^  KapeOen,  so  wie  die  Zchcnten  in  den  Gauen  Frisooefekle  tind  RasBcga  der  Ablei  Hersield  ra- 

Kpricht.  S.  d.  Wenck  Hoss.  Landesecscfa.  III.  Uifcttndenb.  S.  64. 

1108. 

1365.  Mai-  28.  JhircAard,  Bischor  zn  Mtinslcr,  kI  nnter  den  Fiirslen,  auf  dcren  VerweDdan^  Koni^  AfV 

rich  V.  deni  Ri-Ihuin  Mei-ven  f.:r>\vis<o  Ciiirr  einnet.    Dnt    in  ecd.  (loslar.  V.  Kal  Jnn 
•Schuttgcn  Lehen  Wiprechls  Irk.  S.  8.,  wo  Kal.  Jaouar.  cin  Lesc-  odcr  Dnickfehler  scin  nnLssu 

da  dicse  Angabe  weder  aof  das  Jahr  1107  nocb  4108  unsorer  Zeilrccfanung  pas!«t;  denn  ain 

2H.  Dee.  1107  war  der  Kiini.!;  in  Aachen  und  1108  in  Mainz.    Dage.Kcn  pa.vst  die  Urkunilc    I  r 

{;ut  hieher,  dn  \\'w  ilii -^Hben  Personen  in  ihr,  wic  in  dcr^nichstfolgcndcn  findcn,  difl  alaO  <ic'U 

Kouig  vun  tiosiar  tiach  .Mer^cburg  gcfolgt  scin  uiogcn. 
I356b    „  30.  Derselbe  ist  abemiak  nnter  den  Fyrsten,  auf  deran  Venrendung  Kihiig  Bemrid^  Y.  dm 

Bisthnrn  M.  i-sen  andere  (^iiter  eitinet.    Act.  MersborC  IIL  Kal.  J»0.  1108,  a.  OwL  IX.  H  ID. 

Uuniii  ('onimcnt.  in  eptst.  Adclgoli  e(c.  p.  7.  not. 
1357.  Scptcmber  17.   Hrinri'h,  RiKchof  lu  Piaderbom,  schenkt  dem  Klostcr  Hefanwardeshmiscii  die  GSttr 

der  Padciborni-rlu  h  Kirche  zu  Wilniercsscii.  D«t  XV.  Kal.  Octobr.  4108,  Epbc.  ord.  a.  JSS- 

Sch:»ten  A.  P.  I   ()  i67. 

4308.  Eyilmur,  Graf  an  den  Grcnzen  von  i^aehseii  uud  Frieslniid,  scheiikl  dein  Abt  Xvrbert  und  dctn 
Kloster  zu  Iburg  eine  Rente  von  Fischen  aus  xwei  Hiusem  m  Herclinsen  ond  Geihnsea.  Ad 
a.  KOH,  .siib  Osnab.  ecet.  episcnpo  Jobanne.  Juiig  Hist.  Com.  Bontbem.  God.  dipl.  p.  6.  Hiiser 
().  G.  II.  S.  ilo.  s.  W.  Vni.  S.  70. 

43-i9.  Baldwin,  Koiiig  vou  Jcrusalcni,  scndel  dcm  StiAe  Corvcy  Reliquien  vom  heil  Kreuzc,  vom  lici] 
Grabo  u.  a.  m.  Annal.  Corb.  L  c  p.  7. 

4300.  Das  Klusti  r  riirw  \  wird  durch  Baiibcr,  tintcr  (!rr  Annihning  eines  gewissen  Conrnrl .  niitlek 
nachllichen  Kinbruchos,  aller  Sckatzc  an  Gold,  Sdbcr  und  EdeUleiuen ,  so  wie  der  Rcliquiai 
bcraubt;  crlangt  «ber  aUes,  «uaser  den  lleliquicn  dea  faeD.  Kreues,  nirUck.  Annal.  Corb.  I. 

iioy. 

43GI.  Juhvis  4.    Burchard,  Bi.schof  zu  Munster,  isi  untcr  dcn  Filrstcn,  auf  dcren  Bath  und  VerncDduDg 
Kiinig  Beimrit^  V.  eincn  Gillcrtausch  cwischen  der  Kirehe  zo  Goshir  und  dem  Kloiiier  Piids- 
/  zclle  bestaligl.    Act.  Goslar.  IV.  Non.  Jul.  1109.  a.  Ord.  IX.  B.  IV.    l!i--i-  r.uilin/  I  rL  i 

1362.  Gumpcrt ,  Abl  des  Klosters  zu  Paderborn,  beurkundet,  ilass  Eiferuf,  Graf  zu  Paderborn,  zum  Spp- 
lctihcil  scincr  vom  Blitze  getddteten  Gattinn  RegeHtidis,  dem  Rlocter  dne  Hove  zu  Othihem  ge- 
scbeokt  b«L  Act  a.  4409.  Bisher  uiigednickL  (CLXXIX.; 


Digitized  by  Google 


240 


4363.  Julius  { 3.  Johann ,  Bischof  zn  Osnabriick ,  slirl)t.  —  Spin  Nachfolgcr  Godeiea&  VOn  Dippholl  (dcr 
or.slo,  (lessoii  Abkiiiiri  so  bcstininil  aiii;p>j;obcn  wirdj  war  vorlier  DompropBl  ZD  Miiiden,  alifO 
\  icllciclit  ciii  Vcrwamllcr  d«'s  dorfii;*'»  Hisrliofs  gloichcs  Xiuncns.    Stninrk  inscpt. 

1364.  Urkundliche  Nachricht,  da6s  oaGh  dcm  im  J.  IIUO  crfolgton  llrande  dcr  Domkirchc  zu  Osnabriick, 
der  daniali,£;c  Bischof  Wido  die  Leichname  der  Hei).  Crispinus  und  Crispiniamw.  oach  huigem 
Ncrj^ebliclicn  Suchcn,  endlich  in  cinom  bciiondem  Gewolbc  unler  dom  zcrstorlon  Hodialtar  ge- 
fuiiilcii.  uihI  \V('i;r'n  (lcr  ViTWUslung  drs  Orlcs  auf  das  SrIi!o<s  Iburg  {^ebracht,  wo  sie  in  dcm 
holilcii  Aluire  dcs  heil.  (licinciis  »cclis  Jalire  und  dariiJber  vcrborgen  gebliebcn,  bis  dcr  Bischuf 
Jokam  sie  naeh  OBuabrQdc  in  die  iviederhergcstclUe  Kirche  niHickgebrachl,  wobci  er  dem 
KIosNt  llitii:,'  fin  Pftiinl  7rli<'iit('ii  au-;  di  in  Ddife  Suivulton,  nach  (ior  Rinwt>ihung  dcr  Kirche 
zu  0»nabruck  abcr  cin,  dcm  li^Ucii  Rolhimvd  ubgelauschles  Vorwcrk  zu  Liae,  zu  scincr  Mc- 
morie  und  «cioem  Bcg^aboisse  ^cschenlcL  Nach  dcm  Tode  dcs  Bischofe  aber  «ei  dersdbc,  aus 
Furehl  vor  dem  alfanigrMSen  Volkszulauf  boi  dem  Grabc  oincii  Bi.scliufs,  nichl  zu  Iburp;,  soadem 
zu  Osnabriick  h(>^ral)pn  wrrilcn  Act  a.  I  I 10.  —  l)ic  Urkunde.  von  dcr  kfiii  Aussti  Ilcr  po- 
nannl  wird,  isl  vuii  dem  kloser  Iburg  ausgegangeu,  desi>Gn  damaliger  Abl  Aorbert  auch  darin 
erwiibBt  ist.  —  Miiaer  O.  G.  U.  S.  376.  s.  W.  VUL  S.  74. 

4365.  August  6.   Bitrghard.  Bischof  zu  Mimi^ardeford ,  fpbt  dcm  Kapilcl  daselbst,  auf  Bitlcn  scines  Kiim- 

merers  fffrimann,  ein  Pfund  Zchenten,  wofiir  des  lotztercn  Ehefrau  Alhelindis  auf  Lebenszeil 
cine  Prul)endc  glcich  ciucm  dcr  Briidcr  geniewMi  soll;  auch  gibt  dersclbu  Ueriniann  dcm  Ka- 
pitel  eine  Hove  xu  Dorovoide  m  seiner  Momorie.  Dat.  MimigianMbcde  VIIL  Id.  Au^  4110, 
Episc.  ord.  a.  m  Itoert  M.  C.  B.  L  S.  257.  (CLXXX.) 

(Nadi  1110.) 

4366.  Crkundlichc  Bestimmung  der  Erbfolge  in  einem,  der  Kirche  zu  Mimigardcford  vori  cinctn  C.iiirmi(-iis 

Ciodescalk  vormals  go.schenklen  Gute  zu  Tclgoht,  S.  d.  .Niesrit  M  V.  B.  I.  S  schr  fehler- 
bafl.  ^CLXXXl.j  —  Die  Itci  ^iicscrt  a.  a.  0.  angcgeboue  Zeiibcsiimmting  ^vor  lOJi;  griindet 
cich  mr  auf  dcn  zofalligen  Umstand.  daas  in  einer  Urkunde  des  1032  veistorbeneo  Mscbols 
Siijifrid  (ISr.  9l8.}  cin  Dcchant  Ci(u1rsra!k  ^cnantif  wlrd.  (losscn  Idcnlitiit  luil  dem  hier  erwahn- 
ten  Canonicu.s  gleiches  Nameos  abcr  durcbaus  unwahrscheinlich  ist.  Nach  dcr  ausscren  fieschaf- 
fenhcil  dcr  Urkundo  kann  dieselbe  einer  so  frllhen  Zeil  nicht  angohbren;  dagegon  hereGhtigt 
die  Ubereinstinummg  der  Nanien  vielcr  Znmt^n  mit  dencn  in  der  niiclu>lvorherg.  Urk.  s\o  in  diese 
Zcit ,  nur  olwas  spiilor  zu  setzen,  woil  diT.  in  jcncr  ;ils  r.an(irii(ni.<  (Tschcincndc  Thfodmruis 
hier  als  Dccanus  auflrill.  Der  Canonicus  (jodescatk  ist  ohnc  Zwcifel  dersclbc,  wclchcr  in  dcr 
IMt.  des  Bisdiois  Erjktt  vom  J.  1085  (Nr.  4232.;  Cod.  dipL  Nr.  CLXT.)  «b  Vioedomimis  geoauit 
«jni.  Vg|.  Zeiiscbr.  f.  valerL  Gesch.  tt.iLK.nL  &  213. 

4444. 

1367.  Februar  9.  Erster  Vertrag  xwisdien  K6niig  BeiwitA  V.  (welcher  im  verigen  Jabre  aeiaen  ftdmemig 

angctreten  halte)  und  dem  Papstc.  Pertz.  Lc^  T  !l.  p.  66.  Annal.  Rom.  ap.  Perlz.  Scriplor. 
T.  V.  p.  i7i.  sq.  —  Unler  deo  Geisein,  welche  dcr  Konig,  in  Fotge  dieses  Vertrages,  dem 
Papsic  stellte,  befand  sich  anch  JlMnrtieft,  der  Bruder  des  Grafen  Priedri^  v«n  Amsberg.  Go- 

bclin.  Pers.  I.  c.  p.  266. 

1368.  April  11-    Zwoiter  Verlrag  zwschen  dcm  Konig  und  dcm  Papste.  —  I  nlcr  dcn  FiirstfTi,  welcho 

VOQ  Seiteo  dcs  Konig!>  diescn  Vertrag  bc«chworen,  war  audi  Bischof  Bur<Mrd  von  Miinsler. 
Pectt.  Leg.  X.  IL  p.  72.  AmnL  Rom.  L  c.  p.  475. 

28» 

Digitlzed  by  Google 


220 


Uit  —  iiii. 


1368.  April  13.   Kai6cr-Krouung  Heinrichs  V.  —  B«i  dcrselbcn  war  auch  der  Abt  Hrkenitert  von  Cor>oy 

smgci^.  AnimL  Corb.  I.  c  p.  7. 
JOTO.  Bvrehard,  Bischof  zu  Miinsler,  protcslirt  ppficn  dic,  von  dom  Frabfachof  FrwrfnrA  m  Coln.  \v<»j;on 
/  rincs  anf^cMifhcn  Vciijchcns  ijci-cn  dcn  Pnpsl,   widcr  ihn  ansjicsprochcnc  Evcommuoicatiua, 

appcUirt  deshalb  an  den  papslhchcn  Slnhl,  und  ladcl  den  Erzhisohof,  wegen  dcr  von  dein*clb«n 
vorgcnommenen  BefolKliiof;  und  Vcrwiistung  scinor  Didcese,  auT  den  I.  Oktobor  vor  ein  Con- 
cilinm.  S.  d.  IMnlr  ('.<«]  \r  ('.(iXCII.  I.  c.  p.  294.  —  l)ic  Ausdriicke:  O""^'  niifcin  htijtis  rei 
,  cau!»m  injuriam  domino  upostoiico  illatam  praelemiiji  .  .  .  com  ipso  nobis  tcsih  sil  nos  prac- 
dpuf^  illic  fni<ise  cansam  pacis  pI  cnnoordiae;  machen  cs  wahrschcniKcfa,  daiB  dioaer  Brief  bie- 
hor  gchoi  t;  (Irnn  untcr  jcni  r  ii\juri  i  i-l  s(  hwcrhrh  ctwas  andercs  ab  dic  Gefangennchinung  drs 
Papslcs  durch  dcn  K.ii^.i  r  n.n  li  dcni  ob.  crstcn  Vcrlraj;c'  zti  ventehcn,  W0l«n  Burchardf  ak 
der  bestaodigc  Begh-iicr  dcs  Kaiscrs,  belhciligl  «clieiueu  k.oiuito. 
4374.  AngiHt  8<  Stirchard.  Bischof  wa  MiinBler.  ist  Zeuge  in  «hier  Uriconde  Kaisor  BeiwidkM  K  fiir  die 
Abtci  Wci-M  i.burg.  AcL  Spirae  VI.  Id.  Aug.  IH1,  a.  R.  TL  Imp.  I.   Schocpflin  Abat.  diploiii. 

T.  I.  p.  m. 

4372.  „  9.  Dcrselbe  ist  Zcupc  in  emcr  rrkundc  Kaiscr  Ueinrichs  V.  ftir  das  Btsthnm  Worma.  AcL 
8pirao  V.  Id.  Aug.  H 1 1 ,  a.  R.  VI.  Imp.  I.   Schannat  Hist.  Worm.  Cod.  prob.  p.  64. 

1373.  ,.  H.  Ilprsclhc  wiii  im  Rathc  Kais«'r  Jlemrfrf,.^  \'  zupcgcn,  als  dicscr,  am  Bci,Tabiiisslaijc  50i- 
nes  Valers  Ucinrirhs  IV.,  dio  Stadl  Spcyer  von  eiiicr  la^iligca  Ab^bo  bei  spracli.  Acl.  Spir. 
XIX.  K«l.  ScpL  HI1 .  a.  R.  YL  Imp.  I.  Wiirdlwein  N.  Sub«.  I.  p.  436. 

4374.  Oklobcr  2.    Dcrsclbe  ist  Zcugo  in  eincr  rrkunrlc  Kaiscr  Heinrichs  V.  fiir  das  Slin  F.iii^icdcln.  Act. 

Arcirntor.  VI.  Non.  Octobr.  1111,  a.  R.  VI.  Iinp,  I.    llartzlu  im  Concil.  Germ.  T.  UI  p 

4375.  Docen)t)cr  2S.    Fiirstenratli  zu  Goslar,  wo  auf  dun  Anlrag  «lcs  Kaiscrs  der  lierzog  J.Mlhar  \oa 

Saduen  und  Marhgraf  Rudi^  von  der  Nordmark,  wegen  des  m  der  GraHMJiaft  Stade  begonoe- 
ncn  Slrcilcs,  fiir  Rciiiisfcindc  crklart  und  ihrer  Wiirdcn  cntsrt/t  \\f~rilcti.  —  T>ics  piht  Anlas*! 
zum  aberntalij^en  Ausbruche  dvs  Sadisischcn  Kricge»,  an  wclchcm  auch  Wc^trulen  we.seallidi 
betheifigt  wurde.  Annal.  Sax.  L  c.  p.  719.,  zum  J.  4112,  m  Folgc  sciner  bekanntcn Zeitrechnuig. 

1112 

I37().  Januar  11  Burrhard,  Bisciiof  zu  .Miinslcr,  ist  Zcugc  bci  KaLser  iJeinrirhs  V.  Bcstutigung  dcr  Pri- 
vilegicR  der  Abtei  Heicfeld.  Act.  Hersebare  IIL  Td.  Janoar.  444t.  a.  Ord.  XIIL  R.  VI.  Imp.  L 
Wcnck  Hess.  Landesgesch.  III.  LTkumlcnb.  S. 

4377.  Hui7.  18.    (irossc  Synodc  zu  Roni,  aiir  wclchcr  dcr  Papsl  allc  deni  Kaiscr  gcmachten  Bcwiiligmi- 

gen  widorruft  und  verdammL    EcLehard.  1.  c.  p.  246.   Annal.  Sa\.  1.  c.  p.  749. 

4378.  April  25.  Kaiser  Beinridt  V.  aawescnd  m  Miioslcr,  rait  deo  ErzbisGhofen  von  Haioz,  Trier,  Ciihi 
/  und  vielcn  andcm  Fiirstcii.  zu  Folji;c  cincr  rrknnflc  desselben  fiir  das  Klostcr  Lnach.  Act 

MonaiUerii  VII.  Kal.  MaJ.  4l1i.  a.  Ord.  XUi.  B.  VI.  Imp.  U.   tiunther  Cod.  dipl.  L  S.  477. 

4379.  »    87.  Die  Risrhofe  Burehartt  von  M(iiKter,  GodeaeaWe  von  Mtnden  nnd  GttdeaeaB:  von  Osna- 

brOdl  sind  i;r  L:t'ii\v{irtig  hei  einer  Si  Iii  iikunf;  Kais4;r  Ileinrichs  V.  an  das  Bisthum  Bambcrg.  AcL 
Monaslcr.  V.  Kal.  Maj.  1112,  a.  Ord.  XIII.  R.  VI.  Imp.  II.    Schultos  histor  Schr.  I  S 

4380.  Augusl  8.   Burchard,  Bischor  zu  Miinslcr,  war  zugogcn,  als  Kai»cr  Jietnrich  V.  dic  Hccliic  Ue« 

Vofiles  des  Klostera  S.  Maxhnin  bestimnrie    Act  Spir.  VL  Id.  Ang.  4442,  a.  R.  XIL  Imp.  L 
llonthcim  Hist.  Trev.  I.  p.  491 
4384.  Oktobcr  16.    Dcrsclbe  ist  untcr  den  Fiirstcn,  auf  dcrcn  Verwondung  Kaiscr  JJeinrich  V.  die  Zoll- 
frcihoit  dcr  Sladt  Worms  bestiitigL   AcL  Frant^encvort  XVII.  Kal.  Novcmb.  4112,  a.  Ord.  XIL 
R.  VL  Imp.  n.  Lodew^  BeBq.  Hw.  T.  IL  p.  480. 


Digitized  by  Google 


— tflS.  !SI 

Kovombfr         Dprsclbf       antcr  dcn  Furstcn,  aiif  dcron  Vcrwendimg  Kaiscr  ffeinrtrh  V.  dcr 
Marion-Kirehc  zu  Aachcn  dcn  Ilor  Ilama  bc^iluligU    Acl.  Worniuciac  II.  Kol.  Bccciubr.  \ 
«,  R.  VI.  Imp.  IT.  Laeomblet  Urkundenb.  I.  S.  477. 

1383.  Deccmhrr  1"v  (iodisralk,  Bischof  zu  3Iindcn,  stirbt.  —  Fr  «lom  1111111^11(10  m  scincr  Mcmoric 
ciucii  Ilof  zu  Rctnc.  Lerbeck.  1.  c  p.  474,  Todcstag  auch  iiu  .Necrol.  MocUenb.  —  Nach  set- 
Dcm  Tode,  wcnn  niebt  frfiher,  taaa  Withdo  wicdcr  in  BcsHz  des  ffistharos  Mindcn  ^elvomotCD 
«ein,  da  cr  mvh  m  L  1115  cinc  Kapcllo  za  Muiden  gcwcihl,  und  nm  diosclbc  Zcit  dic  crsten 
Nonnrn  aii.s  dcni  Klosior  Obcrnkirchcn  in  das  nca  gcstiiteto  Kloster  Werder  bei  Hanover  eia> 
gcfiilirl  habcn  soIL   Lcrbcck.  I.  c.  p.  174. 

I3BI.  Pbbigrar  Si^rid,  dem  der  Kaiser  die  Erbrolge  in  die  LehengiUer  des  veratorbenen  Grafen  (^riek 
von  Wcimar  vcr\vcigci-t  hattc,  stiHct  in  Sachscn  dne  DOQe  Eoipiinmg  an.  Eckehard.  I.  C.  p.  S46. 
Chron.  Uisp.  p.  256.    xVnnal.  Sax.  1.  c.  p.  750. 

1385.  Dcccnibcr  2S.   Weihnacht.sfcst ,  wclchcs  dcr  Kaiiscr  in  Erfurth  feicrt  —  Da  dio  Sacbsiscbcn  Fiirslen 

dasclbst  an  seinem  Hofe  nicht  erscbemen,  so  lasst  er  ihre  Beaittimgeo  feuidlieh  «berfiUleu. 
Eckduucl  I  r  p.  247.    Chron.  Ursp.  p.  2-56.    Annal.  Snx  1  c.  759.  zu  1113. 

1386.  BurckarU,  Uischof  zu  Miinster,  tiil  unter  den  FiirsteD,  auf  dcrco  Verwendung  Kaiser  Ueinridi  V. 

ctne  Schenknng  dcs  verstorbcneo  Grafen  Vk^  von  Wetroar  an  die  Kirehe  zn  Mainz  bestiitlgt. 
S.  d.  (liideniis  Cod.  dipl.  T.  l  p.  392.  —  Die  Urkundc  •tchiirt  wahrschcinlirh  m  dem  eben 
bcmcrklcn  Aufenlli:ili  dcs  Kaiscrs  zu  Erfurth.  Wcnigslcns  i>l  dif  willkurlichc  Angabc  bei  Gud. 
1.  c.  circa  aun.  4  iiU  unrichtig,  da  Bi&chuf  Burchard  schon  un  J.  1118  gcstorbca 

4113. 

1387.  Der  Kaiscr  f;ihrt  fort,  scinc  Fcindc  in  Sachscn  und  Thiirinfjcn  zu  bekricgen,  besicgt  sic  roit  FliMe 

seines  Fcldhcrrn  dcs  Grnfcn  Hn^  von  Mann-rrlil  <|pr  s«>lh$t  ein  Sachse  von  Geburt  war,  Chr. 
Urs|»  ,  tiinl  sii  lll  (lic  Ruhc  ciiiii;;crnias.scn  wicdcr  hcr.    Chr.  Ursp.  p.  256.    Annal.  Sax  1  o  p.  750. 

1388.  Aphl  6.   Burchard,  itiscbof  zu  Miiiislcr,  i$t  unter  den  Fiiniten,  auf  dcren  Fiirsprachc  Kaiser  Uein- 

rieh  V.  der  Ablei  S.  Maximin  die  von  den  Grafen  Emkko  deraelbeii  enlaEOgenen  Gttter  ziviiek- 
f;ibi.  Aci.  Woitnat.  in  die  Faschae,  Vm.  Id.  ApriL  1143,  a.  R.  XIH.  bnp.  II.  Hondieun  Hiit. 
Trcv  T  II  m. 

1389.  Juniuj>  Iti.    Eihmbcrt ,  .\l»t  zu  Corvfv,  bcurkundct,  dass  dcr  (iraf  Conrad ,  zu  seiner,  sciner  Gc- 

nwhlinn  nnd  Sdhne  Mcmorie,  dem  Slifte  Corvcy,  in  Gegenwart  dea  Grafen  nnd  Vogiiea  Sigifiid 
und  andcrcr  Zcupr^n.  vior  Hicrnhiirisc  unfl  /wfi  Ilovcn  zit  Stalilo  .i,'Oschenltt  bal  Act.  Gorbcin 
XVI.  Kal.  Jul.  4113.  abb.  ord.  a.  VIU.   Falkc  C  Tr.  Corb.  p.  212. 

1390.  „  17.  Dcrselbe  benrknndet,  daas  der  Giaf  ff«rmonn  und  setn  Sohn  Widdind  die  VtlficatioD 
m  Urtborpc,  wcU  Ik-  sii'  xnn  der  Kvchc  zn  Corvey  zii  U>hm  tnigffn,  ndnt  Glllcra  und  Zehen- 
tcn  zu  Eilcnhnscn.  Hmolm-en  uiid  Halo|)0,  .nitckiindii^t ,  itnd  darUr  Giitcr  zu  Wi!i,irtinchuscn, 
Osinctorp,  SwicprcchUnchoscn,  UorohuscD,  Miilchuson,  Elfringhwien  u.  a.  crhaltcn  haben.  AcL 
Corbeie  sub  advocato  conrite  Sigefrido,  XV.  Kal.  Jul.  1113,  abb.  ord.  &  VHL  Falko  G.  Tr. 
Corb.  p.  406. 

1391.  Dersclbc  bcurkundet,  <las.s  ein  frcier  Mann  Sigiberl  seine  Giitcr  in  dcr  Mainzer  und  Paderborner 

Diijccsc,  gegcn  dcn  lcbcnslanglichen  Besilz  dcs  Hofes  Huldesscn  u.  a.,  dcr  Kirche  zu  Corvey 
gesdtenkt  hat.  Act.  secundum  rilum  Oslcrsalison  hcrcscapb  in  pOgO  Snlbirgowe,  a.  1143,  abb- 
oid.  a.  VUL  Kindltnger  M.  B.  U.  Urk.  S.  9a  (CLXXXU.) 


Digrtized  by  Google 


m 


fiii. 


11 U. 

4392.  Januar  7.  Vcrmahhmpsfcicr  dcs  K;ii-.pi  s  zu  Maiiiz.  F.ckchard.  1.  c.  p.  2i7.  Annal.  Sax.  1.  c.  p.  750.  — 
Auch  Hoi-zoj;;  Ijilhar  konnnt  dahin  nnd  unUTwirA  bich  dcni  Kai.s>  r  Otlo  l-'risin}{.  hb.  VII.  cip.  l.j 
ap.  LnOiii.  Gciiu.  liisUir.  T.  i.  p.  147.  —  Der  kaiser  braciilv  jedoch  durch  uUzu  grosse  £>u^e 
dic  Fiirstcn  wicder  f^c^cn  sieh  auf ,  und  veraidaflste  dadurch  neue  Biindoisse  dersclbeo  zu  sei- 
Item  Nuchthcil. 

1303.  Fchniar  H.  Hfinrirh,  Hi<irhof  zu  Padcrbom,  gibt  dcm  .\l»t  F.i-hi'nhn-f  tl^Ti  Hnidrm  z<i  r.orvov 
dcu  Nuval -Zi'iienU-n  dcr  viiia  Uukcri.  Act  Curbuio  XVI.  Kal.  Marl.  llii.  Jiuslicr  unjji*(iru(-lLt. 
(CLXXXUi.) 

.4391.  Marz  i.  HiirrUiard,  Pis;  hof  zu  MunstM-  !  <  /fu^^c  bci  Kaiscr  Hrinrirhs  V.  Bcstiitigung  dcr  Prixi- 
legioii  dcs  Kldsicrs  Muru  AcL  Ba&il.  IV.  iVoo.  MurL  II 14,  a.  R.  VilL  loip.  IIL  UcrrguU  GcaesL 
Habsb.  T.  II  p  \M. 

439S.  „  10.  Dcrsclhc  isl  Z('np;c  in  cin(>r  rrkiindc  Kniscr  /IrinrirhH  \'.  fUr  dio  Cella  S.  Megnmdi.  ict 
BmmL  VI.  Irl  Mar)    illi.      R   IX  Irnp  ITI     Ilcrrj^oll  \.  c.  p.  iHi. 

4306.  „  .  .  Dcr.sclb('  i.>.t  /.cuyc  in  cincr  Lrkundc  K.  Ueiiuiclui  V.  fur  das  liisthuni  Ua>icl.  Dat.  BasJ. 
a.  1114.  HeiTgott  L  c.  p.  433. 

4397.  „  IH.  Dcrsclbc  isl  Zcuj;c  in  cini  r  IVktimlr  K  llrinrirhs  V.  fiir  das  Klostcr  Mcdium  monastcrium 
Act.  Struslnirc  \V.  Kal.  April.  11  li,  a.  R.  VIII.  liup.  UI.    Schocpflin  .Vlsal.  dipl.  T.  \.  p.  191. 

1398.  Juuius  17.    Erkenberi ,  Abl  zu  Corvcy.  bcurkundcl,  dass  zwoi  frcic  Lculc,  lHUu;nrich  und  Cunrad. 

dio  S5hne  Tkielhard.t ,  zu  Corvcy  vor  dcm  Grafcn  .Styifrid  uiid  dcm  &;aiizcn  Conventc,  sich  un<i 
ihrc  GiiUT  im  Dntff  ijlrnstnli  dfm  Sliftc  Corvcy  «  imiiliiirig  gcj;('bcn  habcn,  um  <!■'•  !  Ixri 
ihres  Vutcrs  zu  crliulu>n.  Dat.  Curb.  XV.  KaL  JuL  Ilii,  ubb.  ord.  a.  L\.  (Eiou emcufrle,  alHT 
kiirzcre  Ansfcrti^ung  der  oben  Nr.  4335.  angcriihrlen  Urltunde.)  Tatke  C  Tr.  Corb.  p.  708. 

4399.  Mchicrc  frde  Lcntc  mil  ihrcn  Kamilicn  iibcrgcbcn  sich  dcr  Kirclio  auf  dem  ScUossc  Anisbci^  ab 

,\llarh()rii{c,  untcr  dcm  Schutze  dcs  Grafcii  trirdrirh  von  Ariisbcrg.  Act  in  jMigo  Hcngcrcn  io 
Ciisti-u  .Vrusbcrg.  a.  1114.  Kindliugcr  M.  U.  11.  Lrk.  S.  99.  Seiberlz  Lrk(uidcub.  L  S.  43.  — 
Bne  fiir  dio  GcBcbicfate  dcr  H5rigkeitsverhiilttij»e  angemein  wtcbtige  Urkandc. 

4400.  Kaiscr  Ilrinii''!,  ]\  bcabsichlii;t  cincn  Scckricg  RC};cn  dic  Itcudliiu  r  di  i'  Mini|>l!,'.Mi  I..rnrlv(.li;irrri 

jcnscit  dcr  friesidchcn  Inscln.  Im  Bc|srtife  duhin  zu  zicheu,  liiidel  er  dic  Sladt  Colu  in  Kmpi- 
mng,  uad  mehrert^  ^c^cn  ihn  ver1>Undete  Fiiniten  and  Herren  aas  der  Rhcingcgcnd  und  ai^ 
Wcslfalcn,  wornnlcr  Graf  Iriedrieh  VOfl  Arnsbcrg,  dort  vcrsammcll.  Er  gibt  also  dcn  fcrnen>n 
Ki ii'^-./iiL.'  auf  und  wciid('t  .sicli  gegcn  die  nuchslnn  Fcindc,  kaiin  alicr  ilic  staik  ltcv(",ii;^tc  S'atll 
Dicht  uberwidligeuj  er  «cndet  hich  daher  gcgcn  GiilicJ),  wird  abcr  durch  dic  Grafcn  i-nedrich 
und  Btinridi  von  Amsberg  xam  Rtickzu^  f^ndtbi^^  Eckchard.  L  e.  p.  848.  Chron.  Ur»p 
j»  2 17.  AnnaL  Sax.  l  c.  p.  7.)0.  (■hron  S.  Pantal.  I.  c.  p.  925. 
1404.  JiciiSt'^  l.iithnr  von  Sachscn  bckricgt  dic  Siavcn,  wclchc  ,sich  fiir  Angeliorige  dcs  heil.  Vitus  aiis- 
gcl»c(i ,  und  daraui'  auch  zu  cincr  bestinuuteu  Atigabc  an  das  Slifl  Corvcy  vcrpQichtct  crklarcn 
AnnaL  Corb.  L  c.  p.  8.  —  Wahr«dieioHdi  liegt  hier  der  trBprong  der  erdichtetea  Urkonde 
Uliii-  dic  SrlicTikun^  (lcr  Ii!--''!  Riijrn 

1402.  Augusl  26.   licimich,  Bischof  zu  i'adcrborn,  ist  Zt  u:.-!'  in  ciner  Urkundc  Kaiscr  ffeinndu  F.  fur 

das  Ktoster  Panliniellc.  AcL  Brpeafori  VH.  Kal.  Scpt.  IM4,  a.  fi.  IX.  Imp.  IV.  Joviasm  Chroo. 
Schvsarzburg.  ap  Schocltgcn  et  Kreysig  Diplomatar.  ct  Scriplor.  T.  L  p.  1 19 

1403.  Oktober  \.    Der  Kaiscr  zichl  aufs  nfue  iiach  Weslfalcu,  bcsontlci-s  gcgcn  die  Besitzungen  dcs  Gra» 

(en  voo  Arnsl>crg  imd  fiibrt  nuiten  in  dicjier  Gegcnd  cin  veiitcs  iiciiloiss  auf.  £ckclianl.  1.  c. 
p.  848.  Cbroo.  Unp,  p.  897.  AnnaL  Sax.  L  &  p.  750. 


Digitlzed  by  Googl 


1114  —  lfl5. 


m 


H04.  Dio  Stadt  Sopst  hesanriigt  dpn  Kaisor  durch  cine  Geldsnmmp.  Gobol.  Pors.  1.  c.  p.  267.  —  Dcr 
Kaiser  zicht  nach  Andernach,  wird  dort  voii  dcn  Cblncrn,  untcr  der  .Anruhrung  ihres  Erzbischofs, 
an^grilfen  niut  besiegt.  Chron.  S.  Pantal.  I.  c.  p.  V26.  —  Die  von  deni  Kafaer  angeleglen  fie- 
ve.sli£»un}^cn  zu  Dorlmtinfl,  j\n(fornarh  trtid  SlriziL^  wrrdfn  Trrslnrl     Gobclin.  Pcrs.  1.  r   p  2G7. 

1405.  December  25.  VVahrcnd  dcr  Kaiscr  dn>«  VV('tiinachtsf(\st  zu  Goslar  feiert,  versaromelu  &ich  Hcrzog 
LoUutr  von  Sachsen  and  nidere  gcgen  jcnen  va^iindcle  Ffursten»  zu  Wdbeek*  AnnaL  Sox. 
1.  e.  p.  751.,  «I  4445. 

4115. 

1106.  Dor  Kaiscr,  der  Saehsea  in  oflienem  Anfnibr  findet,  unterwirft  sidi  BraunBehwoig  mid  IblberBiadt» 

walirftiif  snlnc  Aiiliiins^er .  unler  dem  Grafcn  I/fif/fr  von  Mannsfcld,  Orlainiinde  bolaptorti  r>om 
Herao^  Lolhar  zicbeil  die  Grafcn  Friedridi  und  lleinrich  vou  Arn«berg,  IJeinrich  von  Linlburg 
und  Hemam  von  Calvclago  zu  Hilfe;  dcr  Kai.sor  ziehl  dagegen  den  Grafen  Hoyer  an  sich. 
Chron.  Ur-;|».  p.  257.    Annal.  Sav.  I.  C.  p.  751. 

4407.  Fcbruur  1 1  Si  lihiclit  iitii  Wclfesholze.  —  Nachdom  boido  noore  oinandor  oinigo  Tas;c  drohond 
gcgenulicr  gestanden  hattcn,  gjritf  Hotfer,  dem  dcr  Katser  das  Uerzogthum  Sach.sen  vcrsprochen 
hatte,  mit  der  auserlmenstcn  Mannschaft  dic  Saehsen  nngestHm  an,  wurde  aber  geschlagen,  blieb 
«olbst  mil  violen  aucli  iit.  nrid  dio  Saclison  oiliit  lii  ii  einen  vollstiiniliLzni  Sieg.  Ani  Seilen  dflr 
Sachsen  hatte  der  Bisrhof  Hrtnhtird  von  llalhersiadt  nicht  nur  an  dem  Kanipfo  Thcil  gononimcn, 

»  sondcm  war  sogar  cincr  dcr  Anfiilircr  gowcsen.    Dcn  voii  Sciten  des  KaLsen»  iu  der  Schlachl 

Gebllenen  veraagte  er,  ak  Gebanntco,  das  kircMiche  BegrSbniss.  Eckehard.  I.  c.  p.  248. 
Chion.  l"rsp  p.  ?r,7     Ann:il  S-tt  !  c  p.  ^.-jI.    Alhert.  Stad.  I  c.  p. 

1408.  Der  Kaiser  geht  an  dcn  Rhcin  zunick.  Der  fiann,  wclclien  der  Papst  t>chon  im  Novombcr  vor.  J. 
ttbcr  ihn  und  seine  Anhiingcr.  wegen  dcs  em4>ii<>nen  Investtiurjtreiies»  au^geaimichen  batle, 
wird  jctzt  in  Dcutschland  allgemein  liekannt  t;<'ina(  Iit,  woraof  die  muisten  Fursteu  von  ihin  bIk- 
fi\\\fn    Clirnn.  rr''|i  I.  r    Aniial  Sax  I  c  |i  T"») 

t4t>9.  Marz  2o.  Quidum  scelestun  Hureharitiis  nimint  yU'n  Erkenberl  von  Corvey  gcfangcn,  und  zwingt 
ibn,  sich  mit  200  Mark,  oline  was  er  bei  der  Gefoi^emnehmung  verloran,  zn  iBseo.  AnnaL 
Coib.  I.  c.  p.  8.  —  Dieser  Oiirchard  soll  vielloicht  gar  dor  Dischof  von  Miinster  sein,  dcn  dor 
Schreiber  der  Annulcn,  ali»  cincn  Anhiinger  des  Kaisers,  daber  mit  diesem  im  Banne,  nichl 
mehr  dr-s  bischiiflichen  Namens  wiinlii^tc. 

1440.  Vlihronti  dor  Bischof  von  Halbersladt  und  Andoro  dio  Anhiingor  des  Kaiaers  aaa  dcib  Ofidichcn 

Sachson  verlri  H)t'n ,  crobcr»  Horzog  Lolhnr  mit  dcn  Ilirii  vcrbiin<leten  Wcslfalen  Dortmund,  und  ^ 
dcr  Erzbischof  von  Coln  des  Kaiscr»  bevcsligtes  Schloss  Luufercskit  ueb:»!  zwei  Schliissem  ^i- 
nerTerbUndcten.  Annal  Sax.  L  c.  p.75l.  ^  Soll  der  ietzte,  offenbar  verdorbene  Namo,  viellcicht 
LiideiKcheid  bedeutcn,  und  soll  dios  otv^a  das  Scbkws  seitt,  wehibes  derKaiser  (nach  Nr.  1403.) 
gegon  don  (irafon  vnn  Arnsberg  erbaiite? 

1441.  Horzog  Lothar  l>olagort  Miinstcr.   Dic  Einwohocr  von  Miiiistcr  ergcbcn  sich  ihm,  und  gcloben  ihm 

Treue,  IKr  den  FaU,  dass  ihr  Bischof  Bttrehard  sidi  nicht  mi(  ihm  veremigni  und  dcn  Frieden  ^ 
licl  (Inm  Kaiser  unlcrhandeln  wolle.  Annnl  S;i\.  1  r. 
U12.  Wiihrcnd  cin  Tbeil  der  gegen  den  Kaiscr  vcrtmniloten  Fiirsten  iiber  den  Rbein  g^ht  und  dic  An- 
hangcr  des  Kabers  bis  in  das  Elsass  verfolgt,  Jodoch,  wiewohl  ohne  grossen  Voriost.  zoriiek^ 
gl!sch1agen  wird ;  Gobol.  Pcrs.  I.  c.  p.  267.  —  kchrt  Heraog  Lnthnr  mit  den  ihm  vorhiiij(fcl<«q 
wesindisf  licn  nrafcn  nach  Corvey  zuriick  und  eropfangt  dort  tiosandte  dcs  Kaiaers  mii  Frie- 
deusvoi-schlagen.   Anual.  Su\.  1.  c.  p.  751. 


Digitlzed  by  Google 


m 


ti\i  — 111«. 


4it3.  Juuius  M.  Erkeiil>ert's ,  Abtcs  zu  Corvcy,  Vcrordaung  wcgcn  de$  MarLtgcldes  zu  Hoxtcr.  Act 
•pud  vaiani  Hui^K  IIL  Id.  Jud.  4115.  Kindlingor  M.  B.  IL  Cric.  S.  104.  mU  IV.  Id.  (CLXXXlV.t 

1444.  Fiixdirh,  Cnif  Min  Arnvhnrg,  rrobcrl,  auf  Vcrlaiifjeii  dcs  Ablci»  Erl.nif>rrt  von  Corvcy.  'lif  Hiiry 
Eresburg.  uud  zcn>uirl  diu!>(.-lbc.  —  Diese  BegebeobeU,  die  Anuul.  Curb.  I.  c.  p.  8.  zum  J.  1 1 V5 
nur  beiliiuf^  und  oltiio  nahcre  Zeitboslininang  erwahoen,  i^hdit  hocbst  wabrechetnKch  hieher. 

I44&  Herxog  Loihar  (ma  «Hd  heizo|;liclics  A(i.schcn,  das  sich  nun  auch,  vgl.  Nr.  Ull..  iibcr  Wcstralen 
crslrccktc,  zii  hchauptrn.  iiimI  danut  dic  Oiilnunf;  iin  uordliclicn  I)fnilschl;ni(l  niifrcrhl  zti  hallrn 
zcrsiturl  die  Schlu»j-cr  Falkcustciii  und  Wuihauscu  ^.im  nordlichco  Thuriugcu;  wcgcn  dcr  daraus 
vorgenommeoon  Rfiubereieo.  AnnaL  Sax.  L  c.  p.  751. 

4410.  Novcmbcr  I.  .\uf  dicscn  Tag  halle  «Icr  K.iisrr  <'iue  Vfr.Mniinhinp  nach  Muinz  au.s}{cschriebcn ,  zu 
di-r  sich  abcr,  au^scr  \>ciii};cu  Hisciiorcn,  nicmand  ciiifaiidi  dagc^cn  cntstaud  in  .Mainz  .sclb»! 
.\ufruhr,  welcher  dcu  Kaiscr  ntidii^lc,  dic  Stadt  zu  vcrla«scn.  Eckchurd.  1.  c.  p.  249.  Cbroa. 
Urap.  p.  25S.  AnnaL  Sax.  I.  c. 

1447.  „  l'^  Kiii*.cr  Hfinnch<i  V.  Irkundc  fiir  das  Kloslcr  S.  Bcncdirti  in  Larionc".  Burcardus  can- 
ccUuriu»  ,dcr  Ui:>cbof  vou  Miiiisler;  vive  Friderici  Culon.  arcliicpLsc.  ct  archicuiiceUarii  rec<^ooviL 
Act  Spirae  Xlll.  Kal.  Deccnibr.  4415,  a.  R.  XL  bap.  V.  Oi-ig.  GadT.  T.  L  p.  548. 

4448.  Decembcr  25.  Wctbnachtcn.  Zu  Cblii  wird.  auf  Vci-anfat8Bnng  des  piipsdichen  Lcgalen  (wekber 
aiif  dcr  Rcisc  dahin  .slirbl  ,  widcr  dcii  Willcn  dcs  Kai.scrs,  cinc  grOSBO  Vcnammhlllg  g^bnilea 
Eckehard.  L  c.  p.  21^9.   Cbruii.  Lrsp.  p.  258.   Annal.  Sa.\.  1.  c. 

4419.  JJmlberl,  Abt  zu  Werden,  beorkuDdel,  da»  er  die  Gitter  zu  Dalo,  wekhe  seine  drei  Vorfijii^ 

Otto  und  dic  bcidcn  /'mliilfe  fur  ilic  Kin  lic  zii  W<  idcn  ci  wnrlicn  haltcn,  cndlich,  durch  die 
Schcnkung  des  Uerm  Thuring,  vollig  aii  dic2»clbu  gcbracht  habc,  uud  iibcrwcist  dicse  Giiter, 
zuiD  Bealen  der  Brddisr  und  inm  Behof  iidnei  Annvennriinns«  dem  CeUerarios  Godefrid  znr 
Verwabuns.  A.  1445.  Kremer  akad.  Beiir.  tL  S.  210. 

IHG. 

4420.  Der  Kaber-gibt  Deulachknd  nnf  ttnd  zicht  nach  Italien,  um  dort  seine  Ibcht  zu  befestigen.  Kadi 

scincr  Entfcrnung  !»tcigt  in  Deutschland  dic  Zcrriitlung  auf  dcn  hochcten  Grad,  und  allc  gMOtt- 
liche  Ordiiuns  hort  auf.  Erzbischof  Albert  von  Mainz  suchl  allc.s  {>;ct;cn  dcn  Kaiscr  aiifzurcstcn. 
dcs&cn  i'artci  durch  deii  llerzog  Friedridi  von  Schwabcn  und  dcsicii  Brudcr  Lunrud,  wclchcn 
d«r  KaiBer  kun  vorber  xom  Hoing  von  Oatfranken  cmannt  hatte,  ooch  anfrceht  eibaltea  wiid. 
Eckchard  I  r  p.  2i9    .\nrml  Sax  I.  c.  p.  752. 

4421.  Uerzog  Lothar  bclagcrt  und  crcl^ert  das  Schlotis  iicnlbeim.   Annal.  Sax.  L  c.  p.  753. 

4422.  Uai  5.  Erktniert,  Abt  zn  Corvey,  beurkundet  die  Schenkung  von  Gtiiem  su  Crymmenlntten.  dnnch 

scincn  Viianiis  Christian  an  das  Elcmoitinhaus  des  Sliftes  Corvcy.  Act  UL  Non.  Haj.  4446. 
Falkc  C  Tr  Corb.  p.  5X3  CLXX.\V.i 

4423.  Juhiis  i.    iiurrhard.  Bischof  zu  .MiintOer,  Lst  bci  Kai^cr  I/einrichi  V.  licstaligung  der  Priviicgicn  der 

Ablei  S.  Maxhnin  zogegen.  Aci  b  Ylalia  in  castro  Burgulie,  Kal.  Jul.  4446,  a.  R.  XI.  tanp.  VI. 

Honthcim  Hisl.  Trcvir.  T.  I  p  HOl 
4414.  Scplcmbcr  29.    Vcrsammlung  dcr  gegcn  den  KaLscr  emportcn  Fiirstcn  zu  Frankfurth  am  Main, 

wobci  untcr  andem  Biscbof  Uanrich  von  Padcrbom  und  Abl  Erkenbert  von  Corvey  zugegen 

aind.  Annal.  Sax.  1.  c.  p.  753. 
4425.  Die  vorhcrgcnanntcn  Fiirstcn  bci^cbcn  sich  nach  Muinz,  wo  dcr  Bisrhof  von  Paderbom  der  Ortli- 

nation  doH  Bischois  Ihietmar  zu  Verden  durch  deu  I^rzbischof  Eriedridi  von  Cobi  as^tirt  und 

dartuf  nach  Hanse  reist.  ^  Der  Abt  vod  Conrey,  wetcher  liinger  in  Mains  verweilt»  wird  da- 


Digrtized  by  Google 


lltt  — 1118.  236 

stfHbet  von  don  gegcn  ibrcn  Erzbischof  emportcn  Emwolmeni  beraubt  und  entkommt  kaum  mit 

i\i'T\\  Ix-bfn.   AmuiL  Sax.  I.  c. 
4436.  Graf  Friednch  von  ArncslxTf;  i.sl  Zcugc.  als  Erzbi.^^cliof  Fricflrirh  za  Coln  der  Abtei  Siegburg  den 

Mairttnsbcrg  bci  Xatitcn  ond  andore  Giitor  iibergibt.  1).  in  Sigebergensi  coeoobM)  a.  1416.  La- 

eomblet  Uriuiodeiib.  I.  & 
U27.  Das  Klo«ter  FreckenlKmt  liraiiit  eb.  AumL  Gorb.  L  a  p.  & 

4147. 

4488.  Ilan  Grtf  AimM  ¥Oii  Amesbeig  i>t  liaaffi  m  nrei  Urkiiiideii  EnbiMlior  /hVcfrftA*  n  G8b 
fiir  dic  Abtei  SiQ|b«iS-  ia  eodeoi  coeoofaio,  IV.  KaL  ApriL  4447.  LacomUet  Urkimdenb.  L 
S.  484.  m. 

4429.  Dersdbe  iM  Zmgfi  m  eiBBr  Urkmkle  ebon  dieM  Brdiiiehob  filr  lEe  Kntlie  zu  Seblich  (Zyfflicb). 

1117.  LacomUet  Uikmidenb.  I.  S.  I86u 

4430.  Erhenbert,  Abt  n  Corvey»  md  vide  SecbMtt  waUfidirlen  nnch  Jemaalem.  AnnaL  Sai.  L  c.  p.  7M. 

4448. 

4434.  Hiirz  19.  BurcJtard,  Bischof  von  Miinstcr,  von  dem  Kaiser  mit  einer  GesandtschaA  nach  Konstan- 
tinopel  bcauftragt,  stirbt  auf  dem  Wege  dahin.  Chron.  Ursp.  p.  264  Sein  Todoslaf?  nach  dem 
Necrol.  eccl.  maj.  Mona.ster.  —  Sein  Lcichnam  soll,  der  Sage  zu  Folge,  nach  Munsler  gcbracht 
md  in  der  Maiiritz-Kirchc  begrabeo  worden  sein;  doch  fehlt  der  Bewem  dafir.  —  Zu  seiner 
Memorie  schcnktc  cr  Pilichcm  an  dif  Dnnikircho  Necrol.  eccl.  maj.  —  Das  Nrcrol.  crcl.  S. 
Mauric  nennt  ihn  den  Erbauer  der  Slifls-  und  Propstei-Gebaudc  (fundator  claustri  et  praeposi- 
torae);  and  der  Lib.  rob.  M  84.  idireibt  ihm  den  Boa  dee  Umgangcs  (porticus),  der  Propstei 
und  der  Kapellc  S.  Blasii  zu.  —  Ab  Slifter  deo  CoiDegiatstins  zum  altcn  Doroe  ncnnt  ihn  das 
Kfcrol  \H.  eccl.  S.  Pauli.  Dic  von  ihm  ausgcgangcno  Stiftung  der  12  Kanonikal  -  Prabcnden 
zur  \S  leiicrhcrstellung  dcs  ganzlich  cingegangencn  Gottesdienstes  in  der  ^len  Domkirche,  und 
die  Bestitignng  dieaer  Stillnag  durch  die  folgenden  Bisehsre,  werden  anch  in  der  mteaten  noch 
vorhandencn  Rolalii^untisurkunil»^  Ri.scliof  Hfrmnuns  II.  vom  Jahrc  1181  berichlct.  —  Er  (Tbauto 
das  Sohloss  Diilmcn,  omgab  dic  alte  Burg  Mimigardevord  (die  nachmals  sogenannte  Dom- 
Innmmitat)  mil  dner  neueD  Mauer,  and  stiftete  daselbst  die  Michaels-KapeUe.  Necrol.  eccl. 
maj.  —  Er  haUe  aodk  edkOO  dic  Ab.sicht,  dic  Stadt  Miinstcr  zu  crwcitern  und  mehrere  Paro- 
cliicn  (lasclbst  zu  crrichten,  und  haltc  deshalti  .sclion  t  in  ii  Pialz  angckauft,  um  oine  Kirche 
zur  Ehrc  dcs  heil.  Ludgerus  zu  erbaucn;  der  Krieg  hindci  tc»  ihn  aber  an  der  Ausfuhrung  diesee 
Vorsatses.  Scriptor  de  mirae.  S.  Luid^cri,  ap.  Perlz.  ScHptor.  T.  II.  p.  424.  —  So  sehen  wb 
also,  dass  Bischof  Burchard,  ohngeachtct  scines  hiiufigen  AufenthaJtes  am  kaiserlichcn  Hofc, 
doch  dic  innern  Angelegenheiten  seincr  Dibcese  nicht  vemachla^«igtc  —  Au«  der  benbsichtigten 
Errichtung  mchrcrcr  Pfarrkirchen  in  Miinstcr  ist  iibngens  zu  schliei<iien ,  dass  dcr  stadtischc 
Anbau,  auaserhalb  dcr  alten  Barg  Mimigardevord,  schon  cinen  bedeutenden  Umfang  erreicht 
halte,  und  dass  die  Lamborli-Kirche,  als  dio  altoste  uud  einzige  Pfarrkirche  dics.<;eil  dcs  Was- 
sers,  damaJs  scbon  bcstaml,  ihre  Griinduog  alsu  in  die  Zeit  Erphos  oder  in  die  crstco  Jalire 
Burehard^  faDen  mag. 

4432.  Der  neue  Biscbof  zu  Mimigardevord  odcr  Miinstcr,  Theoderidi  (vgl.  Nr.  1437),  v  ar  von  edlcr  Goburt 
(vir  illustri.s  natu  cl  virtulibus  faffi0.sus}  und  folgte  drm  vrrslorbcnen  Bischuf  Jiurchard  durch 
lumonischc  Wahl.  Eckchard.  1.  c  p.  256.  Annal.  Sax.  1.  c.  p.  756.  (bci  i  Mij.  Es  ist  also 
ungegrilndet,  dass  er,  wie  spStere  SchriABtener  wissen  woUen,  «dion  einige  Jabre  flridier,  als 
Gegenhischof ,  mit  Bwchard  vn  den  bisdiBflicfaen  Stnhl  gestrittea  habc.  Dass  er  ein  geborener 

RcpMa  hiM.  WfMAO.  29 


Digitized  by  Google 


m 


Graf  TOD  Wnaeiibnrg  gcwesen  sei.  ist  g^deliMli  nnridilig,  da  ridi  in  der  GenaJogpe  dieMi 

Ilauses  fiir  ihn  gar  kciix-  .Si>'l1<'  findet.    Vgl.  Kokcn  Bcitr.  zur  Nicdersachs.  GomIl  L  &  94k  Ib 
don  Anm  /m  Kleins  I.  S  507    uird  or  fur  cincn  Sohn  dcs  Grafen  OUo  vOH  ZiUplMn  «MgCge 
ben,  ohne  dass  jcdoch  ein  Bcwois  dafur  bcigobrachl  wird. 


1i33^  Joliiis  S9.  Synode  der         den  Kaiser  verbundenen  Kscbfife  wa  Frilzi»r.  —  Yor  dieser  Synode 

erschion  auch  Norbert ,  dor  nachmalige  Stifter  des  Pramonstratenscr-Ordens,  dpr,  als  Rprormator 
der  durch  dcn  Kricg  verdorbcnon  Sittcn,  durch  seine  Prcdigten  viel  Aufsehen  machte,  und 
wegen  diescs  fur  unbcfugt  erklartcn  Prcdigens  zur  Rcdc  gestcllt  wurde,  sich  abcr  kraftig  ver- 
•otwortelc.  AA.  SS.  Jun.  T.  I.  p.  826.  —  Nach  dcr  Synode  roiste  Norbert  zu  dem  Papste 
//TAfV?  und  erhiclt  von  ihm  dic  Krlaubniss  (iberall  zu  jircdi^cn  Ihid  p  827  —  ('!  i  r  i\  y<  ! j  hf^r 
Nofberls,  der  ais  Stifler  des  PramoQstratenser-Ordcns  uad  crstcr  Vorsteher  des  btili^.  Kuppon- 
berg  (vgl.  Nr.  4473.)  moh  iilr  die  Westflilbciw  Geachidite  vichtig  geworden  ist,  vgl.  AA.  S8. 
Jun.  T.  I.  p.  809.  sq.  und  iiber  scinc  friiheren  Sobicksale  bcsonders  p.  8i1. 
4i3i.  Dcconibcr  0.    Dio  Blarkgonossen  zu  Osothe  crthcilon ,  tnit  EinwiiligTini;  dcs  Rischofs  Godesmfk  za 


Oiioabriick  und  dcs  Grafcn  Jleinricli,  den  Drudera  de!>  Kluslers  S.  Clemcns  zu  iburg  da$ 
HoIzonRs-  nnd  Histrecbt  in  gedacbter  Harlt,  wogegen  der  Abt  nnd  die  Brttder  Ter8|irech«n, 
boi  ilciii  Todesfalle  eines  Markpmosscn  Vigilicn  und  Soelenmessen  zu  halten.  AcL  in  loco  pln- 
ciii  qui  dio.  Throp,  io  festo  S.  Niculai,  secuoda  die  ordiaattoiiis  abb.  Uogonis.   Miieer  O.  G.  IL 


liSBu       ^      31.   Erkenbert,  Abt  zu  Corvey,  bcurkundet  dic,  anf  Ennahnen  seines  Virarius  Chnstiam, 
Ton  dcr  odlon  Fran  ffntmrc  gemachten  Giiler  -  Schenkunpon  an  dic  Elcmosin  des  Stiflcs  Cor\  ov 
AcL  IL  Kal.  Januar.  H  t9.    (i^  ist  aber  4418  gcmeint,  weii  das  Jalir  voo  Weiluuichten  an  za 
rechnen  ist)  der  Veihandlang  voin  5.  llai  4446  (Hr.  44S1)  m  eine  Urlmnde  nMmmen- 

gOnM.  (CIXXXV.) 

4436.  „  GodescaOc,  Bischof  zu  Osnabriick,  stirbt,  Nach  seinem  Epitaphium  bei  Stninck  tn^epi 
p.  349.,  welchesi  seinen  Tod  in  finc  Decembris  angibL  Necrol.  Osnabr.  und  .Moclleabecc.  sebieo 
seine  Gediichlaissfoier  auf  d.  1.  Januar. 

4437.  Theoderich,  Bischof  zu  Mimignrdcvord ,  bcurknndot,  dass  er,  zur  .\l)liiifi-  dor  Bodriicknngen,  welchc 

die  Markgenossen  der  Gopler  Marli  im  Kirchspiel  Cosfold  seither  von  dcn  zu  dai  Hdfeo  Variar 
■  ^  nnd  Coefdd  gehiirigra  Leoten  der  Grafen  von  Kapi>onljorg  eriittcn,  die  Grafen  Godefrid  wuA 
OttO  und  ihrcn  NeiTcn  Beinri*^,  welchc  schon  wfllens  in  den  goisllichcn  Stand  zu  tretcn,  be- 
woiTon  habe,  den  Wald  Northnlt  an  dic  Gopler,  und  don  Wald  Rette  an  die  Vnriariscbe  Msrlt 
abzulretcn.   Acl.  a.  Hia   Niosert  M.  U.  S.  IV.  S.  86.  (CLXXXVl) 

4438.  Comnd,  Maricgraf  m  M^asen,  beurknndet»  wie  das  von  sebem  Valer  und  deasen  Brildeni  (wonniler 

Fncdrirh ,  Bischnf  zu  Miinstor^  gesliftetc  iClostcr  Gcrfostadt,  zu  dosscn  poisllichoin  Vorsloher  dcr 
zeitige  liischof  von  Miinst(>r  emannt  worden,  durch  e^^imiachtige  IjbergrifTe  dcr  folgeoden  Bi- 
schofo  (wclche  enzeln  aufgczahll  werdcn)  in  groase  Zerriittung  gerathcn,  vun  ihm  selbst  aber, 
nit  Ililfe  dcs  Bl^chofs  von  Balberstadt,  \kiederfaergesteOt  sei.  Act  Gcrbcstede,  a.  1i18.  iCreynjg 
Beifr.  z  Hist  d.  Sacbs.  Landc,  11  S  344  Nouo  Milthoil.  d.  Thur  Saoh.<;.  Vereins,  III.  3..  S.  91 
(QAXXVII.  nach  d.  Orig.  im  Konigt.  IVov.  Archivo  zu  Magdebur^)  —  Vgl.  wegen  dieser  Urkunde 
die  Zeitechr.  l  vaterl  Gesdi.  u.  A.  K.  III.  S.  24«.  n.  f. 
44S9.  Beinfich.  Bischof  zu  Paderboni,  beurkundot  dass  ein  freier  Mann  Eiliko  und  dessen  gleichfalU  freie 
Ehefrau  Bim  sich  dem  Klosler  zu  Paderborn  in  Eigenthum  gegeben,  und  (lcmsolhcii  zut;I(<iih 
5  Iloven  zu  Bclcthe  mit  Zubebor  und  einc  Miihlc  in  dcr  Graischafl  deti  Ilerzogs  iMdger,  vor 
dcm  Vogle  der  Kircbe,  Grafon  FrUtierieh.  im  Gericfate  n  Balborooa  Ubei^eben,  woraof  der  Abt 


S.  278.  s.  W.  Vm.  S.  73. 


tiia  —  iiao. 


«7 


Bamuko  hddpn  ihrc  taglicho  Prabcnde  aoweMt  niid  sii|^ie(ch  ibre  PirtistaiiODen  besiinuiiL  Ad. 

a.  VI 18.    Wigaiuk  Archiv  lll  4.,  S.  400. 

(ins— 1123.) 

4140.  Zur  Zcit  des  Abtcs  Bamuko  (welchcr  io  der  vorhei^  Urk.  zum  crstcnmal  auiWitt)  sachle  und  er- 
langte  VteeHmu,  damalK  Caiioiiieiis  der  Kirebe  zu  BremeD,  die  BniderBcbaft  dea  Klostera  za 
Paderbom,  und  aciienkte  daniuf,  mii  Erlaubniss  adnes  Bjschofe  Fritherich  (reg.  llOi — 1123), 
diescm  Klostcr,  zum  Beweis  seinpr  briidcrlichpn  Devotion  und  711  scincr  Mi  moric,  Hi-liifuicn  der 
beiligen  Bischdfe  und  Bekenoer  WiUeJiadus,  Anskanus  und  Hiniijerlus ,  nebsl  einein,  dic  Ge- 
sebidite  dieaer  l^iligen  eodialtendeD  Codex.  •HandsebriAlicbe  Noliz  ta  d^ni  nocb  vorban* 
dciicn  Buchc-  —  (*l)er  dio  I.chcns^c-sihichtc  dicscs  \'icelinuf( .  der  aus  Ilanicln  gcbiirlig,  fin 
chemaUger  Zdjjling  der  Schulc  zu  Padcrbom,  spater  (vgL  Jir.  4496.)  ais  Mi:>.sionar  sich  auszcich- 
nete,  s.  Helmdd.  Cbroo.  L  c.  |>.  S7i.  sq.  Albeili  Stad.  Cbron.  in  CoUecL  Kulpiii.  p.  2(>5.  sq. 

4441.  Nach  dem  Tode  des  Bischofis  Godescalk  zu  Osnabruck  (vgl.  Nr.  4436)  entstand,  wogcn  dcr  Wieder- 

beeetzuDg  de*  eriedigtaD  Bitdnm)»,  ein  Streit,  indem  TAMlAanl  von  dem  Kapitcl  gewablt,  Gmnid 

(bisheriger  Doropr(^)st  za  Hildeshcim  alicr  von  dem  Kaiser  emaimt  wurde.  —  Friedrich,  Graf 
von  Arnsborg,  der  die  Parlei  dcr  Sai  h.siM-iicn  FUrsten  verlassen  hadc  und  zu  di^m  Kaiscr  iibcr- 
gegangen  war,  suchte  deu  vun  lctzterem  ernannten  Bischof  Conrud  zu  Osuabrucik.  ii)it  Gewail 
in  das  Bisthum  einznaetaen,  womis  em  fUDQiibriger,  nr  daa  Sffll  Oniabriiek  adir  -verderiiBdier  ' 
Krieg  entstand,  dcr  orsl  mit  dem  Tode  des  Grafen  Frifdrirh  (s.  Nr.  1487)  zu  l"'ndc  i;in-,  nnd 
tn  weichou  der  Biscbof  Thielhard  aich  «igieich  als  cin  tapfcrcr  Kriegcr  zeigle,  wie  denn  lctz- 
lerer  sieb  ancb  im  Besilz  des  Bistbums  behanptete.  lo  lUesem  Kriege  kam  anter  andoni  CM- 
schalk.  Hcrr  zu  Dicpholt,  ums  l^ben.   Erdmann.  Chr.  I.  c.  p.  209. 

4442.  Novcmber  21.    Conrad,  Bischof  zu  Osnabruck,  ist  Zcncjc  in  rim-r  I  rknnde  Kaiser  Uetnrichs  V.  fiir 

die  lUrche  S.  Michaels  zu  Antwerpen.  Acu  apud  Trajecium  XI.  kaL  Decembr.  4149.  Miraei 
Opp.  T.  L  p.  83.  • 

4M3.  Friedrich,  Erzbi.schor  zu  Coln,  bciirknndct  dass  ein  freier  Mami  Namcns  riikin  sich  und  seine  Gilter 
zu  Wctmercsledde  dem  heil.  Peiras,  nnter  gewissen  namhaft  gcmachtcn  Bediugtmgen,  zd  eigeD 
iibergeben  habo.   Act.  Susati  a.  1119.   Seibcrlz  Urkundenb.  1.  S.  48. 

4444.  Norheii  (vgl.  Nr.  4433.),  tunc  Canoiiicus  Xantcnius  et  vir  ad  omnc  opus  bonum  paratos,  and  sein 

Bnider  tlmhcrl ,  habcn,  zu  Folgc  eincr  Urknndc  Frzhischof  Fricdrichs  zu  Coln,  zur  Stinnng 
einer,  dem  Klostcr  Siegherg  incoipoiirten  gcisllichen  Niedcrias6ung  auf  dem  Fiirstcnberge  bei 
XanAaia  bdgeuagea  A.  4449.  LacomUet  Urkmidenb.  L  S.  490. 

1120. 

4445.  Der  Kaiscr  zieht  von  Worms,  wo  er  Weihnachleo  gcfeicrt,  von  dem  Grafen  Friedrich  von  Arnsbcrg 

gefiihrt,  oaeh  Sadisen.  —  Hercog  LoAto'  nnd  andere  weltBcbe  FUrsten  siibDeD  sieb  za  Gaalar 

mit  dem  Kaiser  aus;  dic  nischofe  vcrweigcrn  abcr  dic  Vcrbinduog  mit  dcm  Kaisor,  wodurch 
er  veranlasst  wird.  nach  Frankcn  zuriickzugehco.  Eckchard.  1,  c.  p.  2S5.  Chron.  Lrsp.  p.  263. 
AnnaL  Sax.  L  c.  p.  756. 

444&  Jaimar  91.  Cintrarf,  Bischof  zu  Osnabriick,  ist  Zeuge  in  eincr  Urkundc  Kaiscr  fleinrichs  V.  fur  das 
Kloster  Georgenberg  bei  Goslar.  Act  Goslar.  XII.  Ka!  Fcbraar  1119.  Hcinccc  .Antiq  C.oslar. 
p.  446.  —  i)te  Jahrzahl  ist  oacb  der  Zettroduuuig  zu  verstchcn,  wclchc  das  Jalir  am  io.  Mai-z 
anfwigL 

99* 

Digrtized  by  Google 


228 


liat  —  tiil. 


4447.  Januar  .  .  friedrich,  Erzbischof  zu  Coln,  bestaligl  dem  StiAe  Corvey,  auf  fiitten  des  dortigen  Abtes 
Erkei^ert,  den  Emnlz  aller  sdner  Zolienlen  imd  anderen  Rechte  m  BrBbiBthuRi  Cofai.  AcL  in 

cclebri  curia  et  convontu  Goslariac  a  1120,  archicp.  a.  XDC.  Wigand  Gesch.  v.  Corvey  II.S.  236. 
1448.  April  11.    (Palm-Sonntng     Bischof  Thirthard  von  Osnahruck,  von  dcn  MifiiKffrialcn  der  Osnabrii- 
ckischen  Kirchc  nacli  (^oln  gelcitot,  wird  dasclbsl  von  dcm  Erzbiscbof  trietlrtch  geweiht  Erd- 
nwim.  Cbr.  L  e.  p.  200.  —  Die  Sedie  lcann  oieht,  wie  man  wm  dem  ZtnanwMnhngp  «.  a.  O. 

sclilicsscii  niocbtc,  iii  diis  vnri^c,  soiiiliTii  nur  in  dicscs  J.thr  f:f-hiii('ii ,  weil  hl  dieaeni  dor FlhlH 
Sonntag  auf  den  angegcbcnen  Monatstag,  1119  aber  noch  im  Miirz  ticl. 

4449.  „  .  .  (Tn  der  Charwoche,  vor  Ostem.)  Norbert  and  seine  Geiiihrtcn  gntodeo  ibre  Nieder- 

iassun::  iii  Pnemomtralo,  woinii  dcr  Anftng  dea  PraemomtmtOBaer-OTdena  gemaiiit  wird.  l^t 
Norl)  in  Act  SS  1  r  p.  832  833.  not. 

4450.  Mai  45.   Erkenberl,  Abt  zu  Corvcy,  beoi^undet  dass  cin  gewisser  Godefrid,  der  sich  die  Verwai- 

tong  mehrerer  Hiire  des  Stiite  Corvey  als  dn  erbliehes  Recht  angemasst  und  dadoreh  den  btt- 
dom  grosscn  Abbruch  gclhan,  nach  fruhereu  vergebhchen  Verglcii  hs\  (  isuchcn,  cndlich  voT  dor 
Vcrsaramlwncr  il«  f  Ministcrialcn  dcs  Stifti  scin  rnrccht  cingewhen ,  dic  von  dcon  .\bte  ihm  an- 
gcbotene  Abliadungssummo  angtinonuuen  und  dcm  angemassten  Amte  entsagt  habe.  Acu  Curb. 
M.  lfa;ji  44fa.  Grapen  Orig.  Pyimont  S.  467.  FUItt  C  Tr.  Corb.  p.  344.  (CLXXXVUL) 

4454.  Junlus  .  Die  Sarhson,  flurch  i;ro<scn  Hagclschlag  und  den  Feldfriichtcn  scliiiiiliihc  Thicrc  hcim- 
.  gesucht,  fichnen  sich  nacb  Frieden  uod  ricbteo  nach  baufig^n  Zusammeokiinflcn  unter  sich  cioea 
a%mieineD  Landfrieden  anf.  Edcebard.  1.  e.  p.  285.  Chron.  Ui-sp.  p.  263.  Annal.  Sax.  L  c.  p.  756. 

4452.  Sqrtcmber  44.  Eilhani.  cin  Dicn^imann  dcr  Kirche  zu  O^iabriick,  gibt  zu  scincr  ond  der  Seini- 
gcn  Memoric,  niit  lunwiiliiiun;:  dcs  Bisehofs  Thiethanl ,  scin  I.chen,  das  Haus  Lohof,  dem  Abte 
Bugo  und  dcn  Briidcrn  des  klostcrs  Iburg,  und  der  Bischof  hat,  als  cr  am  Iwirchweihfciite  des 
KlosierB  daaelbat  die  Heme  celebrirfe,  dieae  Sdienkung  mit  seinem  Banne  bekrafiigt.  AcL  in 
caminata  abbatis,  dio  exalfaL  5.  cracis  4420,  eid.  episc.  a.  L  Miiser  O.  G.  II.  S.  279.  s.  W. 
vni.  S.  74. 

_^1453.  December  25.  Weihnachtsfcst,  welches  dcr  Kaiser  in  Miinster  feiert.  Erdmann.  Chr.  Osnabr.  1.  c.  p.  210. 

4454.  „  28.  Wi^ido,  Biscbof  zo  Hinden,  stirbt  Todestag  nach  Necrol.  Moellenb.  —  Blr  gab  n 
seincr  Mcmorie  dem  Bomstinc  zwei  llauscr  in  Wcrbcn  und  Gclcnhcke    Lerbcck.  1.  c.  p.  174. 

4455.  friedrich,  Erzbischof  zu  Coln,  beurkundct,  das»  der  Edie  Tkiefmar  und  dessen  Bmders  Erjihos 

Witlwe  Beatrix  ihm  das  ScUoss  Palbberg  mit  allem  Zobehfir  verkaoft  haben,  nnd  be^tigt  das 
von  besagtcn  Briidem  bei  der  Kirchc  zu  Flicztorp  gestifletc  Klosstcr,  welchem  er  zugleich  die 
frcie  Wahl  dcs  Abtcs  bcwilligl.  A.  4420,  «rcfaiep.  a.  XIX.  Ledebors  Archiv  XVD.  S.  24.  Sei- 
bcrtz  UrkuiMlenb.  L  S.  46. 

fUm  1120.) 

/456.  Altcstc  Statutar-Rcchte  dcr  Studt  Soest.  Emiuinghaus  Memorab.  Susnt.  p.  10 1.  Ejiisd.  Commcntar. 
in  Jus  Susat.  antiquiss.  Haeberlin  Analect.  med.  aevi  p.  507.  Seibcrtz  Urkundcnb.  1.  S.  48.  mit 
Machrtchten  von  den  Handschrincn  und  friiharen  Abdriidten,  auch  T«rgleidiOQg  dor  spiiteren 
AuBfert%ungen  der  Soester  Stadtrachte. 

4424. 

4457.  Iheoderirh,  Bischof  zii  Miinstcr,  war  von  scinen  Minislerlalen  aus  Miinster  vcrtricbcn  worden.  Iler- 
zog  Lothar  und  Grnf  IFtnnann  von  Winzcnhnrp;,  dencn  er  das  ilim  zitceriigte  UnrcfhJ  klnslc, 
zogcn  ihm  rait  einer  slarken  bewairncteii  Machl  zu  Hilfe.  Aunal.  liiid.  I.  c.  p.  114.  Eckehnrd. 
L  c.  p.  256.  Chron.  Ursp.  p.  264.  Anna].  Sax.  L  e.  p.  766.  —  Der  Streit  scheint  mit  der  voriier- 


Digitized  by  Google 


1131. 


229 


pogangonon  Anwesenheit  des  Kalsors  fNr.  !t"ifl  )  in  Vi  rliindung  zu  slohcn.  ilcnn  atis  :ihn- 
Jicbcn  Veraolasstui^o  auch  sonst  wohl  (z.  B.  in  Muulcn  iU62;  Nr.  1089.)  Struit  uud  Aufrulur 
entstanden  war. 

1458«  Mai  7.  (j-n^tino  Johannis  ante  portam  latinani  Ankmifi  iIl-s  Sachsiachon  Hcorcs  vor  Miinstfir.  ^ 
Erdm.  Clir.  Osnabr.  1  c.  [i.  210  —  Imlem  die  orschrockencn  Burg<>r  sich  und  das  Ihrlge  zu 
rctlcn  suchcn,  cntstcht  cinc  Fcaersbrunsl,  durch  wclchc  die  gaiizc  Burg  (urbs;  Mtmigardcvord 
nit  der  Domli&iAe,  und  die  itasaere  Sladl  zerstort  wird.  Anoal.  Sax.  et  al.  Scr.  snp.  dt.  — 
Diescr  Zersliirung  ist  wohl  auch  dcr  fasl  giinzJichc  Vcrlust  allcr  iiltcrcn  Miinslcrschen  UrkundcTi 
zuzuschrcibcn,  von  dcncn  bis  dahin  nur  cinzelne  wonige  Cbcrrcsto  crhaltcn  sind,  dlc  abcr  buhl 
nach  dicscr  Zcit  in  grbsseror  Anzahl  crsclioincn.  —  In  dicscr  Feuersbrunst  wurdc  auch  dic  dcm 
hcii.  liod^rus  gewidmete  Kapellc  anf  der  Dom-Immonitat  (infra  nrbem)  zersmrt  vmd  lag  seitr 
doni  wiisle.  Scriplor  do  niiiac.  S.  Liudg.  I.  c.  p.  424,  wo  diesc  Kapclic  infra  urboni  von  dcm 
Platze,  weldten  Bischof  Hurchard  zur  Erbaaung  eincr  iiircbe  'in  dcr  iiusscreo  Stadt^  bcsUmml, 
aber  einstweilen  einem  Canonicus  Hehnvxtrd  etngethan  haltc  (vgl.  Nr.  4434.),  denllich  unter- 
sohiedcn  wird.  —  Wenn  ninitTc  .ScliriAstelier,  im  .schcinbarcn  Gegonsatzc  zu  dieser  Angabe, 
bci  iclitcii ,  <lif'  KapcHc  dcs  hcil.  Lu(I?;onis  .soi  nllcin  ini  Itrnntle  orhaltcn  wordea»  BO  meilien  sie 
clamit  die  von  Ludger  gogi-umiolc  Marion-Kapoiie  bei  dor  Uberwassscr-Kirche. 
HeROg  Lathor  bemSdit^t  sieb  der  Burg  MbDigMdevord,  fiihrt  allo  Edlen  und  Hinisteriden.  wetche  ^ 
diosclbc  ficiion  ihn  vcrthridi^tcn,  iii  fangon  wcg,  und  sctzt  dcn  Biscliof  wicdcr  oln  Das  jcncn 
abgenoininenc  Loscgeld  >\ir(i  zur  Wiedorhcrslolluiig  der  Domkircho  bcstiininl.  —  liicmuf  crobcrt 
der  Herzog  auch  die  Burg  (urbem  mnnitam;  Diilmcn.   Aimal.  Sax.  ct  al.  scr.  sup.  ciu 

H60.  JmHns  .  .  Wctl  der  Kaiscr  dic  ihm  nooh  widcrstrohonden  riicini.'ichcn  Bislhiimor  sich  zu  unlcr- 
wcrfcn  sucht,  rest  dcr  Er/bischof  von  Mninz  die  8ach.scn  gogcn  ibaanf,  tmd  vemrsachl  dadutcb 
dic  Emeaerung  dcs  Kricg^standc*s.   Annal.  Sax.  1.  c.  p.  75C. 

4161.  <Htlober  .  .  Grosser  Rmchstag  in  Wiirzburg,  wo  ein  nllgeineiner  Friede  swisobcn  dcm  Kaiser-mid 
dcn  Fiirstcn  abgeschlcasen  und  auch  die  AasaShnuog  mit  dem  Papale  voibereilet  wird.  AmMl. 
Sa\  1.  c  p.  757. 

1462.  Frie<trich.  Graf  von  Arnsberg,  ist  Zcugc  bci  don  von  Adalbert,  Erzbu<c-iiuf  zu  Mainz,  der  Sladt 
MBins  verliehenen  Privilegien.  S.  d.  Godieii.  Cod  dipL  T.  L  p.  147.  —  Dosa  die  midaiirlo  Ur- 
kunde  m  das  Johr  4181  gebSrt,  beweist  Wcnck  Hesa.  Landc^ewb.  HL  S.  79.  Nci 

(148« —1440.) 

4463.  Sin  nrd,  Bisohof  zu  Mindcn,  schcnkt  dcr  Kircho  dasolbst  seinc  Erbgiiler  an  dcr  westlichen  Scite 
dcr  Lcinc  Act.  in  pago  Mcrsti  nic  in  mallo  Gcrbcrti  comilis,  fralri^  com  Rrponis,  juxta  villam 
Runesbercheo}  s.  d.  Bishcr  ungodnickt.  (CLXXXIX.)  —  Der  Bischof  cnaliit  in  dicscr  Urkunde 
einq^  aus  setner  frUheren  Lebensgeadiidite,  mul  nennt  den  Graiieo  Ado^  von  Scbmienburg 
scinon  Vcrwandlen. 

Derselbe  beurkundct,  dass  die  F/dlc  Gerburga  und  ihr  Sohn  Thieftnar  ihr  Eigcnthum  in  Gcinhuscn, 
Langrolhere  und  Hanhurst  dcr  Kirchc  zu  Siiiidcn  goschonkt  habcii,  und  gibt,  mit  Ausnahme 
des  Gutcs  Hanhorsl,  ihnen  das  Ubrige,  nebst  2  Pfuod  Renten  ans  aqderen  Einkfinllen  der  Kircbe, 
auf  Lebenszcit  zu  Lchcn.  Acl.  in  pago  Mcrstrmcn,  in  Inco  Lindard,  in  mnllo  Widrkindi  dc 
Swalenbei^;  s.  d.  —  Uuter  den  ZcugcD  beilndcn  sich:  Widckindus  comcs  und  Widckindus  ad- 
Tocatns.  Wilrdtwein  Subdd.  dipl.  T.  VI.  p.  324. 
4469.  Derselbe  bcurkundct,  dass  Uaxmoda,  Nonnc  zu  Wiinstorp,  mit  RinwilGgang  ihrcr  Scbwesler  Bertkeide, 
Nonne  zu  Frcckcnhorsl ,  und  ihrc«;  Vnj,'tcs  f.iu<ln!f  xon  WdlHrifjn-oike .  aHo  nachgclfiswncn  Giifcr 
ihrcs  Oheims  Tkuriny,  mit  Ausnahme  dcrer  in  Grcne,  Wulkeressen  und  Aslcixhcnbcrcu  luil  dcm 


Digitized  by  Google 


t30  — tist. 

Scblosse  bei  dein  Dorfe  und  dcm  Lcbea  FritheMk  zu  WtUQa,  d^etohea  von  dem  Eigen- 
tbam  Oiree  Vaters  Rlco  Giitcr  za  Vnrgerdereii  mid  Ilordenoa,  aa  die  ICrelie  m  Minden,  in  pago 
Herstcmcn  in  ocoid.  ripa  fliitn.  Ilimcnc,  in  placHo  comitis  IIDdebokU  de  BollwOi  gcschenkt,  und 
eine  andcrc  ScJiwcstcr  dcrsclbon,  ^Vfrhttrga,  mil  Einwilligung  ihrcs  Ehcmanncs  MirahiU.s ,  dies 
iu  \illa  Diddchnchuscn  in  placito  comitis  Thcodcrici  do  Uoltiiuscn  bestatigt  hat;  wolur  der  Bi- 
gchof  dieseo  PerMneo  versehiedene  GOier  wd  Henten  aitf  Lebenneit  anweisL  5.  d.  —  Unier 
dcn  Zeugcn  bcfiinlcii  sich  Ilrinrich,  nompropst,  und  Widikindus  aHvocnfus.  Oxv^.  Guclf.  T.  III. 
p.  485.  Grupcn  Ortg.  ct  antiq.  Uanov.  S.  39.  Wiirdtwciii  Subsid.  dipl.  T.  VL  p.  'iil. 
4466.  Derselbc  beurkundct,  diiss  die  Edle  Cunigtmde  der  Kirchc  zu  Mindcn  ein  Gut  lu  Tbebcre  geschenkt 
hal ,  woriir  dcr  Bischor  sic ,  ihrcn  Sohn  und  dcsscn  Ehcfrau  auf  Lebcnszcit  nut  3  Talentcn  jahrL 
Rcntc  bclchnt.  .\rt.  in  ^llla  Munn(Tc  in  placito  coiniiis  Thcotloricl  dc  IIoLl(hu.scn ;  s.  d.  —  Tntrr 
deo  ZcugcR  ist  dcr  Dompropst  Heiiirich,  so  wic  WidiJandus  advocatus.  Wiirdtwein  Subs.  dipl. 
T.  VI.  p.  329. 

1467.  Dersclbe  crklart,  dass  der  vormaligc  Bischof  Siyebert,  nachdcm  er  von  Kaitier  Conrnd  IL  den  Hof 

Rnthcrisidorf  zum  Geschcnk  erhaUcn,  den  Zchcntcn  dos  diescm  Hnfc  anfkommcndcn  Woines 
dcm  von  ihm  geslifletcn  Klostcr  S.  Martini  gcscbcnkt  (vgl.  Nr.  987.;,  die  nachfolgenden  Bischofe 
aber  dieeeii  Zebenten  dem  Kloster  entzogea  hitlea,  wedialb  er  dieae  Beatimmung  anadrttcklicii 
crncucrl  ."^  d.  —  fnlcr  dcn  7cna;cn  sind:  der  Dompropsl  Ileiurich;  Wino,  Propst,  imd  Hilde- 
bvld,  Dechant  zu  S.  Martini ;  Widochiodos  advocatu»  et  iilius  cyiui  Fk>renlias.  —  WUrdtwein  Subs. 
dipL  T.  VL  p.  332.  v.  Spilker  Beitr.  L  UiL  $.  127.  Nr.  9.  mit  abweidimidam  ScUome  der 
Urkamle. 

U22. 

1468.  MSrz  29.   Iheoderuih,  Bischor  zn  Hlinster,  ist  Zeoge  fiei  ebiem  Privilegiom  Kaiaer  Beinridt$  V.  ior 

das  Klosler  Siegberg.    Act.  .A(|uisgrani  IV.  Kal.  ApriL  MH.    Lacomblot  Urkundenb.  I.  S.  294. 
April  25.    Conrad.  Bi.<chof  zu  Osnabriick,  ist  Zeugc  in  eincr  Urkunde  Kaiser  IJeinrichs  V.  fUr 
das  KIo.stcr  Burschcid.   Acl.  Aquisgr.  ML  KaJ.  Maj.  4122.  Giinther  Cod.  dipl.  L  S.  *94. 

H70.  Hai  27.  Kaiser  Beinrich  V.  gibt,  auf  Ktteo  des  Abtes  ^rengox.  dor  Kirche  za  Werden  das  voa 
seincm  Grossvatcr,  Kaiscr  Tleinrirh  III.  dcrsclben  gcschenklc,  von  dcm  Grafcn  Rtithrrl  abcr  ihr 
unrecliimiisisig  cnlzogcnc  Gut  zu  Eilera,  zwischen  dem  Rbeio.  dem  Lcck  imd  dcr  Isscl,  zuriici. 
AcL  Trajecti  VI.  Kal.  Juo.  4<22,  a.  R.  XXII.  Imp.  Xn.  LacomUet  Orituodenb.  L  &  193. 

4174.  Juiiius  2.  Conrad,  Bischof  zu  Osnabruck ,  uml  Frirtlrioh,  Graf  von  Am.sbcrg,  sind  Zeogen  bci  Kaiser 
Hrinrirhx  V.  Bc»tiiliguiig  dcr  Privilc^icn  dcr  Btirgcr  von  Utrccht,  und  bei  dcsscn  Ulrcchtcr  Zoll- 
ordaung.  Dat.  ap.  infciius  Trajectuin  ^in  dcr  andcrn  Urkunde  heissl  es:  in  palatio  ImperatQris 
io  TraieGto  qaod  volfo  Lofen  didtar)  IV.  Noo.  Joo.  4122,  o.  B.  XXin.  Imp^  XIL  ilieris  groot 
Chartcrh-  I.  p  80 

,■4472.  Graf  Godefrid  von  Kappcnbcrg,  schou  friihcr  cntschlosscn ,  io  den  gcisUicbco  Staod  zu  trcten  ;'vgl. 

Nr.  4437.),  war  durch  Norberte  Kuf  bewogcn  wordcn,  zu  fliin  zu  reiwn.  und  fiibrte  dcnselbca 
non  mit  eich  nach  Kappcnbcrg,  um  bicr  cin  Priimonslratvn^cr-Klostcr  (das  zwcite  nach  PHi' 
monstrnt  sclhst}  cinzurichtcn.  Scine  Gcmahlinn,  dic  Tnf^l:fcr  dcs  Gnifcn  Friedrich  von  .Arnslicrs, 
gid)  dazu  ihre  Einwilliguog;  sein  Bruder  Otlo  irat  »cibi.l  uiil  iu  den  Ordcn;  seiu  Schwicgervater 
aber  auchte  die  Sache  aus  alien  KrSften»  aetbst  mit  Gewah  sn  binlertreibea.  ond  soll  so§ar 
Nor^t.  den  er  ciiien  Verfuhrer  nannte,  zu  ermordcn  gedroht  habcn.  Vita  Norberti  in  AA.  S8. 
Jul.  T.  I.  bcsonders  p.  841  ,  8W.  s(j.  und  Vita  Godefridi  Cappcnbergensi.s  in  .\\  SS  Janiiar 
T.  L  p.  834.  sq.  bcsondcrs  p.  847.,  848.,  898.  —  Ucbcr  Godefrids  fruhcre  Lebensumstande, 
ebd.  p.  846.  Setoe,  von  vWerUcber  Seite  ber  Etenlicb  daohle,  Geoealogie  iiod  Faniiiieuverhiilt- 


Digitized  by  Google 


nissc,  ebd.  p.  855.  V^.  Seibertz  Graren  v.  Westfalen  S.  401.  —  Die  Xbtissinn  Gerbergi»  za 
flberwaflWr  totl  palnii  ejiM  filia  gewesen  sein;  vit  Godefr.  I.  c.  p.  846.;  und  cr  sdbst,  vor  soi« 
ner  Convorsion,  eincn  Streit  mit  (Ifr  Sladt  Miidstor  fiL-liabt  lialien,  tlessi^n  CciCiTist.incl  nieht  ^ 
wdter  erwabnt  wird.  Ibid.  p.  849.  —  Dass  Godefrids  iiruder  OUo  anfangs  widcrstrcbt  habc, 
ist  DBch  dor  dngen  Urktmde  von  1118  (Nr.  Ii37.)  als  irrig  zu  betrachtcn;  deato  gewisser  isl 
der  Witlcrspruch  des  Grafcn  Fnedrieh  von  Arnsbcrg,  und  obglcich  Sorberls  und  Godefridx 
Biographon  dic  Sache  zu  logendenartig  crzahlen,  so  schoint  (irich  dic  Stiflung  erst  aach  fried' 
ridis  Tode  in  volligcn  und  rubigeo  Stand  gekommcn  zu  scin.  S.  bci  M25. 
U73.  Aagast  45.  Theederiiit,  ffischor  zn  mMter,  benrknndeC,  daaa  Craf  God^rid  und  «ein  Bntder  Otto 
i!ir  Stliloss  Kapponherf; ,  niit  (lori  flofen  unil  Hovon  Vcme,  Nette,  Alstcddcn,  n(.'il(.' nnil  K;»p|hmi- 
berg,  in  dic  Uandc  dcs  Bruders  Norbertus,  zum  Gebraucbe  dcr,  unter  dessen  DLsdplin,  nach 
dcr  Rogcl  des  heil.  Aagastlnas  Gott  dienenden  Brader,  iibcrgcbcn,  und  dacis  cr  (dcr  Bischof) 
am  Tage  Assuml.  Mariae,  XVIII.  Kal.  Scptcnib. ,  das  Schloss  zu  cinem  Gottcshauso  gcvveilit  iind 
dcn  Grund  zu  einer  Kirche  dnsi'i]>si  gclcgt  habe.    (Das  Cbrige  s.  bci  dem  J.  wo  sich  cr- 

geben  wird,  dass  die  Urkundc  spatcr  ausgefertigt  ist.)  Anoal.  ord.  Praomoo»tr.  I.  p.  und 
hieraus  Niesert  H.  U.  S.  II.  S.  133.  (CXC.)  —  Ans  den  reichen  ond  weidMiftig  xerstreoten  Gittem 
der  Grafon  von  Kappcnbcrg  wurdc  iibrigons  nicht  nur  (wie  sich  wcitcrbin  Z(.M<;en  wird)  das 
Kloslor  KiipprnlMTg  sclbst  noch  reicher  ausgcstattct,  sondem  jiHch  dio  Pnimfuistrat(^iis<  r-Kl()ster 
Variar  bci  Cucsfcld  und  Ilbcnstadt  (Elophslat)  in  dcr  Wcttcrau,  und  das  Nonnenklostcr  Avcrn- 
dorp  bei  Weeel  gestHlel  Vgl.  Vita  Norb.  I.  c  p.  848.  YiL  (^odefr.  1.  &  p.  844.  —  Die  Stil^ 
tungsurkiiiidL'  dcs  Klosti^rs  llbenstadt,  die,  abgcschen  von  den  Pcrsoucn  dcr  Stifti^r,  hiohor 
nicht  weiter  gehort,  ist  aus  den  Aoaal.  ord.  PraeflKKiatr.  L  p.  664.  wiederhoU  bci  Nicsert  M.  L.  S. 
IV.  &  M. 

1474.  „  „  Bci  dieeer  ersten  StilUing  dcr  Kirche  zu  Kappenberg  wird  unCrr  cicn  Zcugcn  Graf 
Adolf  von  AUena  gnnaniit;  ein  Bowoi?,  (!as<;  dic  Btiri^  A'w^p9,  Namens  damals  schon  vorhanden 
war.  —  Der  Sage  oach  balte  Adolf.  Vogt  vom  Uerge,  dicse  Uurg  auf  einem  Felsen  geoaoot 
Wolfwdte.  lom  Thitse  dea  (Srafen  Priedrkh  von  An»berg,  aafgebaat,  der  eich  veffdienB  be- 
miihte,  dicsclbe,  wcil  sic  ihm  allznnah,  zu  crobcrn  iind  zu  zerst(ircn;  und  von  dcr  Zcit  an 
blicb  ihr  der  Namc  Allena.  Norlhov.  Chron.  Com.  de  Marka.  ap.  Mcibom.  R.  G.  1. 1.  p.  381. — 
Cbcr  dic  Gcnealogio  dcr  Grafcn  von  Altena  (nachmals  von  der  Mark),  die  bekanntlich  zu  den 
Abnen  des  PreiLs.sis!chen  Kdnigshauscs  gchoren,  vgl.  v.  Steinen  Westfii].  Gesdi.  L  S.  B8L  a.  f. 
Scibcrtz  r.rafeiv  v.  Weslf  1.  Stammt.  (in  der  Dcs(;cndcn7;  ffernf,ardi  /.  v  W(^rl). 

4475.  September  23.  Gro«se  Roichs-  und  Kirchenversammlung  za  Worms,  wo  dcr  Fricde  zwischen  dcm 
Kiuser  nnd  Piapst,  sowio  zwisehen  diesen  nnd  den  Ftirrten  hei^c.Mellt,  and  hhuiobtlieh  der 
Kirchcnvcrhaltnissc  dic  freic  Wahl  dcr  Dlschofc  und  Abtc  durch  die  Kapitel,  und  ihre  Belchmmg 
mit  dcn  Rcgjdlcn  durrh  dcn  Kaiscr  bcstimint  wird.  Eckebard.  J.  c.p.259.  Chroo,  Ursp.  p.  268. 
Annal.  Sax.  1.  c.  p.  'i'6b.    Peru.  Leg.  T.  II.  p.  73. 

4133. 

1476.  Durch  Streitigkeiten  «egea  der  Erbfoige  in  der  Markgraischail  Meissen,  ond  durch  Zwistigkcitcn 
dcs  Hcrzogs  LoAar  mit  deni  Biscbof  von  Halberstadt,  werdea  ui  Sadven  nene  Kricgsumnheii 

hervorgemfcn.  in  welche  auch  der  Kaiser  verwickelt  ist.  —  Uberhaiipt  wird  in  ffm  Dmln-h- 
land,  durch  dic,  nach  gcschlossencm  Frieden,  unbcschiifJigtcn  Suldncr,  odcr  sogenaxmten  Rettcr, 
wclche  noo  Riiubcrci  trielien,  die  oITcotlichG  Sichcrbcit  sehr  gpstorL  EcLebard.  L  c.  p.  261. 
AniwL  Snx.  L  c  p.  759.,  76a 


Digitized  by  Google 


232  ttsa  — tlS4. 

4477.  Gf8f  Friedrieh  von  Arnsbcrg  lasst  die  vcrfallcnc  Burg  Wevelsburg  m  Bisthum  Paderboro  wieder^ 
herstellcn  und  fugt  von  hicr  nus  don  umliegeiiden  Gegiendcn  gNMSen  Schaden  m.  AnnaL  Sax. 
1.  c  p.  761.   Qohd.  Pers.  1.  c.  p.  268. 

U7&  Hira  5.  Die  Nome  Bdmkirdt  {^ibt,  nH  BiBwilliguiig  ihres  VOTinand^  BenAard  vm  der  Lippe. 

dcm  Klostcr  Herisc  4  Hovon  zii  Ovcrlilc  Im  Kirclispicl  Lovene  in  der  Grafschafl  dcs  Grafcn 
friederich  zu  Thuncrcsbcrc ,  welchcs  dic  AbU&iinn  Beatrix  begbnbigL  Act.  Herisie  IIL  Noo. 
Mart.  \m.  Wlgand  Fehmger.  Weetf.  8.  28!.  (CXO.) 

4479.  Janius  3.  [Pfingsten;  —  Dcr  Kaiscr  unlcrnimmt  cincn  Kricgszog  gegan  den  Bischof  von  Utrecht  nnd 

dic  Gralinn  (lerlmtl  von  Holland,  ciiic  Scliucslcr  dcs  Ilcrzogs  I.othar.  —  Dcr  Hcrzog,  io  Vcr- 
biodang  mit  dcm  BiM;bof  Tkeodtrich  von  Muo!>ter,  ztcht  dem  Kaiser  eotgegen,  um  das  voo  letz- 
terem  belagerte  ScUow  Scolenbereh  za  entielaeB,  wdclus  sie  endlidk  doroh  einen  Oberfdl  der 
Stedt  Devenlcr  hcwirk.cn.    Annal.  Sax.  L  c.  p.  759. 

4480.  18.  Heinrich.  Biwhnf  zu  Piulcrborn,  lifurkuntlct  dass  ein  frcipr  Mann  Namcns  Wighard  jnch 
nnd  die  Scioigen,  mil  zwci  Hovcn  in  Olhen,  dem  Kioster  zu  Paderbom  in  Eigentbum  gegeben 
hnt.  Aet  hi  PadaerlmMHMm  XIV.  Kal.  J«L  4413.  Wiganda  AkUv  m.  S.  4(».  (GXCn.) 

4484.  „  „  Uamuko,  Abt  7ii  PndrTborn,  vcHeiht  dcm  vorgcnanntcn  Wifjhard  dic  von  dem  Grafen 
Elfer  ao  das  Klosler  gcschcoktc  ilovc  zu  Othihem    Art  ut  pr.   Bitthcr  uogcdruckl.  (CXCUL) 

4482.  Novenber  48.  Ehmridk,  Bischof  za  PadcrlxHii.  best^itigt  die  Incorporation  d«r  Kircfae  m  Adon  in 

das  Kloster  zu  Pndcrborn.  Act  BaJhornon  XIV.  Kal.  Dcccmbr.  1123.  Schaten  A.  P.  4.  p.  484, 
Falkc  C.  Tr.  roil).  p  218,  Bcidc  mit  dcr  f.dschcn  Jahraatil  1120.  'CXCIV.) 

4483.  Kaiser  Heinrirh  V.  hcstatigt  die  Siiftung  des  Klusters  Kappcnberg  durch  dcQ  Grafea  God^rid  und 
/  dessen  Bnider  Ollo,  wekhe  «u  sehieni  kaiseriichen  Schalze  ihrv  Znllueht  genonunen  halbea;  er 

vorzciht  bcidcn  die  gcgcn  ihn  bcgangcnc  Belcidigung,  und  bcwilligt  dem  Klostcr  dic  freie  Ge- 
richubarkeil.  Dat  ap.  Lobwiscn ,  a.  1 1 23.  In  Gegcnwart  vieler  geistl.  u.  welU.  Fiirsten.  Miraei 
Opp.  T.  III.  p.  324.  Schaten  A.  P.  I.  p.  487.  Teschenmachcr  Cod.  dipL  p.  32.  v.  Steinen  Kap- 
penb.  S.  76.  vgl  Kuidlingcr  M.  B.  II.  Urk.  S.  164.  Nie.scri  M.  U.  S.  IL  S.  488.  (CXCV.)  —  Dio 
angcriihrtcn  besondorn  Aujalriickc  sdicincn  sich  auf  dcn  Strcir  mit  di*m  Gnfen  Rttdriek  Too 
Anisberg,  dessen  sich  der  Kmscr  wahrscbcinUch  annahm,  zu  bezieUen  *). 

(Um  1123.) 

4484.  Winon,  Dompropstcs  zu  Padcrhorn.  Vcrtra);  mil  dcm  Abt  Havviho  da.^iclbst,  wcgcn  dcr  Zclicntlose 

von  zwci,  mil  dem  iibrigens  ztihcnUVeten  Hofo  zu  Les»«?le  viTbundcncn  Hovcn.  S.  d.  Bisbcr  un- 
gedmckt  (CXCVI.)  —  Die  Obereinsihnnnnig  dcr  Zeugcn  b  dieaer  Urkonde  mit  denen  k  Nr.  4481," 
ntaoihl  es  wabncheiniich.  dasa  sie  derwlben  gleidiKeitig  is^  oder  dodi  ioder  Zett  sdir  nabe  siebL 

4424. 

4485.  Harz  30.    (Palm-Sonntag.)    Siward,  Bcgdiof  BuHuidcn,  \sm\  von  dem  papstlichen  Lcgatcn  ^cweiht 

und  ihm  darubor  cin(>  Urkundc  :iTi<;<;esicIll.  Dat.  Minde  ilL  Kal.  April.  4424.  Wttrdtwein  Snbs. 
dipL  T.  VI.  p.  325.  a.  Lerbcck.  Chr.  1.  c.  p.  175. 

4486.  Mai  7.  Reidistag  zn  Bamberg,  aiif  wekbein  der  Kauer,  g^tgen  Hemig  £oAar,  der  nidil  anf  {tem 

Tagc  crschieiicn  war,  und  seine  Maclit  Uhcrhaupt  zu  wcii  auszudcluiftn  schien,  einen  Kricgszug 
beschlieast,  der  jedoch  nkht  zu  Staodo  kommt.  ficlLebard  L  c.  p.  26i.  Annal.  Sax.  L  c.  j».  760. 


*)  Obngeachtet  der  mebrmaiigeii  Abdriicke  dicMf  Urk.  fcbien  docb  etn  oeiMr  M*  d.  Orig.  wh  m  D«th«t*di|«, 
ab  {mm  Alitt  Milrrhalt  «ind,  uad  di«  BdilMl  4w  UiL  hvm^mt  «MdM  Hl,  H  t.  A.  WtwiT  w  MiM 
RcB.  «ie  sar  ■kht  Mirgeooaaea  Imi. 


Digrtized  by  Google 


S33 


H87.  Graf  Friedrich  \oq  Aniiberg,  dcr  in  dcn  Ictzien  Jiiiircii  ganz  ^Vcstfalen  sehr  bcdiiiDgt  liatte,  stirbt. 
GMdi  Madi  fleineai  Tode  vird  das  Sddoss  Wevdsburg  von  den  LandleQten  sertriiminert,  das 
Schloss  Riribcck  nbiT,  aus  welchf^in  viclo  RiiubereMQ  verUbl  worden  warcn,  auf  BefbU  des 
Uerxog»  Lothar  zersUirt.  Annal.  S.  l  c.  p.  76  i. 
ierther  voo  Bist  gibt  dcr  Kircbo  zu  OBnabriidc  10  Xckor  zu  Threle  nnd  ohcn  so  viele  zn  Bisl, 
woraus  dcrsclbcu  cino  jiihrliche  .Abfcabc  an  WaclLs  onlrichtet  werden  soll;  unter  Ke^laubipiuqg 
des  BiBcbo&  IbieihanL  Dct  a.  4124.  opisc  a.  VL  Hotter  0.  G.  U.  &  SS4.  a.  W.  YIIL  &  7d. 

4495. 

1189.  Die  Stifknng  des  Klosters  Kappenborg  wird  bcstiiligt.  Weil  das  Collegium  canoniconim  daselbsl 
ver^bssort,  hattcn  dic  boiden  Slifter,  noch  che  sic  Tur  ihro  Persnncn  dcn  pcislliehcn  Slniid 
angenonunen,  die  Besitzungen  dc^lben  durch  die  Giitcr  Mcngede,  (jirede,  Sorbec,  Wwelc  und 
Wesbenn  vermdiTt»  und  wiederliolton  aUe  dieie  SdieBknngen  auf  der  biadiofBdieo  Synode.  — 
Vgl.  dic  l>ci  Nr.  117!  allcu;  Urk  CXC )  —  Der  Uinstand,  dass  dicse  Stinuri^  cincr  cineuerton 
Bestiitigung  bcdurftc,  und  diesclbo  erst  4425,  also  nach  dem  Tode  dcs  Grafcn  von  Arnsberg 
erfolgtc,  liuBt  vemratben,  dass  dieser  ihr,  ao  lange  er  lebtc,  erhcblichc  llindemisse,  wdcher 
Art  sie  nun  auch  sein  mochten,  in  dcn  Wcg  legte. 

4490.  Augusl  24.  Herzog  Lothar  von  Sacliscn  wirrl  nn  dic  Stelle  des  (am  '2'?  Mni  zu  Utrcchl  vcrstnrbe- 
nen)  Kaiscrs  lleinrich  V.,  zu  Mamz,  zum  Kbnig  en^iihlL  —  Der  Sachhien-Krieg  war  damit  that- 
siidilich  beendet  1iid|Mint  aimi  padfid.  Amial.  Sax.  L  e.  p.  763. 


Digitized  by  GoQgle 


Digrtized  by  Google 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


« 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


Digitizedby  Goo<5le 


kJ  by  Google 


R  E  G  E  S  T  A 

HI8T0RIAE  WESTFALIAE. 

AGCEDIT 

CODEX  DIPLOMATICUS. 


D  i  e 

Quellen  der  Geschichte  Westfaieu.s, 

in  chroiiologisch  ti«ordiietcn 

^achweisuiigen  uncl  AuszUgen, 

bcglcitct 

Ton  einem 

Urkuiideubuche. 

M  i  t 

UDCerstiilziing  des  Vereins  Air  Geschichto  und  Altcrthumskundc  WesUaiens  ued  uiiter  Milwirkuog  einzeliMr 

Milglicder  dessclbeii 

bearbeitet  und  h e r a u « g c g c b e n 

Dr.  Heinrich  August  J^rhard, 

K<inig1icli<Vreauiicb«n  ArchiTrath;  Rittcr  det  rotben  Adlcr- Orden*  4.  Kl.;  Uirertor  <le«  VerriQi  lur  Gcschlcliio  und 
Allerthuaxkunde  We«traleo«;  dcr  Kuoigl.  Preu».  ALademie  der  Wiiscn««ha(ti'n  lu  Errurlb,  der  Wetiriiliicheu  Gcs<;ll»chari 
liir  Taleridndiscbe  Cullur  tu  Mindcn,  des  MorddeultcbeD  Apothelier -  Vcrcin» ,  det  Thiirio{;isch  -  Sacbiischeu  Vereint  Tur 
Krrorschung  des  falerliiDdi»cb«D  Allertbnmt  und  Eriwllang  «cliier  Dcnkaulc,  der  Ge»clUAal\  Tur  Punimerscbc  Gochichie 
uD<i  AlicrihumsfcMi*,  dw  Verein»  fiir  OeachickW  mmI  AUerUnautuuutc  ■»  W«l«lar,  <Wr  RsMii).  SicWiirtcB  Oe*ell*chi(( 
fiir  Effortchong  wA  SriiBttnBg  t«i<riiiaJhcifc«f  AHcrtMacr  m  Dncdcii,  4cr  DcntickM  GcicllKlMlk  liir  «alcrl.  Spradie  und 
AncnbiioMr  Lci|icig,  dcc  NcmclwftiMfcea  imd  licc  VoglliiiMHcelim  AllcrtlMMicr»ncliiMulca  VcrcliM«  dcc  Uatariiicbcii 
Vcnioa  (iir  NiedwM^cii  ma  Rcoofcr,  dcc  Vcrciac  fitr  HaiaiiidM  Gcachiditc  «nd  LcndccknBd*  b*  Ccaarl,  dar  GcMlliclMlt 
lor  BfCarc^ng  dcr  Mtcfl.  DcnlMcaale  dcr  VMsdt  nt  SiMhcte,  d«r  biator.  Gcirllidiaft  ni  Vlredit,  u.  c.  Gci. 
tlwtlc  virfclidiwi,  tbcilc  Ebmi»  uad  «oircapaad.  Hililicdo. 


Zweitur  iiand. 
Vonfj    Jahre    ^4?6    bis    ^  2  00. 

M  ii  n  s  t  e  r, 
);edrackt  nnd  in  Commiasiou  bei  Friedrich  Regencberg. 


I  8  S  4. 


Digitized  by  Google 


y  i^L  o  i  y  Google 


€ODEX  DIPL0MAT1CU8 

HISTORIAE  WESTFALIAE. 


Urkund,enliuch 

x<ir 

Gesehiehte  Westfalens. 


Zweiter  Tbeil. 


i 

1 

Digitized  by  Google 


CXCVIL 


Au*  dcoi  Archifc  dcr  btiDdcsberrichirt  Kappcnbcrg. 

HoNORIUS  cpiscopus  scruas  scniorum  Dei,  Diiccto  in  Christo  fralri  NORBERTO  et  oins  fratrihns  in 
ecclesia  sonctc  MARle  dc  Cappciibcrk  rcgularcm  uitam  profcssis  corumquo  succcssoribus  in  perpcluum.  || 
Ad  hoe  mwkenalis  ecelemae  ciini  nobiB  a  proaiiore  ommnin  boaomm  Deo  oommfaMi  ort,  nt  reUgioBas 
diligamus  pcrsonas,  et  benrplaccnlfm  !>fo  rHiiioncm  sludfamns  modis  omnibus  pmpfijiarp  Noc  pnini 
Dco  gratus  aliquando  famulatus  impcndilur,  nisi  cx  caritatis  radice  procedeos.  a  puritate  reli|{ionis  fuerit 
eoDBeniBtas.  Hoe  lumiraai  koritatis  intuitn  ratioaabililMM  tuia  postobtiombus  duxiau»  •nnaeodmft.  Statuiini» 
itaquc  ct  aposlolica  aucloritate  firmamus,  vt  in  OCclefiia  Cappenberk,  cuins  ooutnicndo  fundam  cofttes  Go- 
defridus  rt  ftatcr  eius  atquc  cohorcs  Ollo,  Doo  ac  sanrtao  Mariae  sanctis(]ue  apostolis  obtulcnmt ,  pt  War- 
lar  el  hlofstat,  in  quibus  fratres  uitam  canonicam  profcssi  deguot,  nulli  oowino  iiccat  sccundum  bcati  Au- 
gustini  reg^ikni  in  eisdem  ecclesns  constitulum  ordinem  oommutBre.  Nulius  eliam  episcoporan  Hrturis  tem- 
poribns  audeat  eiasdem  religionis  fratres  de  eisdcm  ecclcsiis  cxpcllerc.  Ncc  profcssionis  canonicae  quis- 
piam  cx  cisdem  ccclcsiis  aut  claustris  audcat  sine  communi  congregationis  permissionc  diHcr^df^re.  Disce- 
dentem  ucro  nullus  cpiscoponim,  nullus  abbatum,  nullus  monachorum,  nuilus  omnino  hominum  sino  com- 
mrniium  litteranim  cauliona  suseipere.  Prohibemus  igitur  et  omiiino  inloKiicimuB,  nt  nulh  eoelesnfltica 
secularisuc  pcrsona,  Cappcnbfrk  et  eius  ambitum  ui  uel  fraudc  intrarc,  occtiparc  ticl  incastcllarp  pipsn- 
mat.  Bona  etiam  el  posscssioncs  quas  supradicti  fratres,  ct  allodia  quae  alii  fidcles  eisdem  ecdesiis  ox 
iuslis  hdemosinis  in  usus  canonioorum  legitime  contulenmt,  presenijs  ceripti  pagina  coofinDamiis.  In  quibus 
hee  propriis  nominibus  duximus  annolanda.  Vidclicct  Wcrnc.  Nclthe.  Abteden.  Heile.  Ciq>peilberit.  Men^ 
ppthc  (!horptho  Sorbeko  Wisolc.  Wisheim.  Spelthorp.  IIa.sela.  Lanclar.  ctim  tiniuorsis  usibus  carnm,  scilicct 
pratis  ci  pascuis,  uiis  ct  iniiiis,  roolcndinis,  ncmorosis  el  campestnbus.  Quaccumque  proterea  io  futurum 
concessiQne  pimtificum,  liberalitale  regnm  nel  prmcipnm,  uel  alib  iualis  niodn  canonioe  potenliB  adipisei 
firma  uobis  ucslriMjue  succcssoribus  in  sanctc  rcligionis  proposito  pcrmansuris  ct  illibata  seraentur.  Decer» 
nimus  ergo  ut  nulli  omnino  homihum  liceat  casdcm  ccclcsias  tcmcre  pcrturbare,  aut  eanim  posscssiones 
aufcrre,  uel  ablalas  retinere.  minuere,  uel  tcmcrariis  uexationibus  fatigarc.  Sed  omnia  integra  conscrucn- 
tnr  regularium  frairam  et  pauperum  usibus  pndutura.  Salua  diocesanomm  epbeoporan  caooniea  iuslilia. 
Si  qua  igitiir  in  futunim  cccIosia.';tira  scru!ari«iiie  persona  hanc  nostrac  ronstitutionis  pagioam  scien.s  conlra 
eam  temerc  ucnire  tcmptaucrit,  sccundo  tcrcioue  commonita  n  oon  satisfactione  congrua  cnioniluuerit,  po- 
lestalis  honortsque  sui  digntlale  careat,  reamque  se  diuino  indicio  exislere  de  porpctruta  iniquitale  oo- 
gnoBcat,  ct  a  sacialfesimo  corpore  ac  sanguine  Oei  et  domini  redemploris  nostri  Jhcsu  Chrisli  aliena  fiat, 
alque  in  extremo  eiamioo  districtae  idtiooi  subiaiceai,  Cnndis  autem  eisdem  ecclesiis  iuata  seruastibus^ 

1» 


Digitlzed  by  Google 


4  iiii. 

sit  pax  domini  no^lri  J!iesn  rhristi   Qnnfcnus  et  hic  rnictnni  bodM  aflliOIM  pMdpiUi,  61  afNld  diHriclDia 

iudiceni  prcmia  aeteruae  pacis  touebiaat.  Amen.  Amen.  Ameo. 

(Sprucbkrcii  mit  dcr  Inncebrill: 

Oenii  OMiiirf  Mpw  iMioi.)        Ego  Bomriu»  eaMiea$  aeeektiae  «piteofm  SS. 

(Bene  valete.J 

Datum  Latcrani  per  maniim  Aiinpriei,  SanctP  Romanac  ccclcsiae  diaconi  Cardinnlis  ct  Canccllarii. 
III.  Kal  Marlii,  ladiclioQC  IUL  anno  dominio^  iucarnatioois  M°C°XXVL  Pontiiicatus  domni  iionorii  SccuDdi 
Ff.  aaiio  n. 

lOt  itm  inmMichtt  BM-StcH. 

cxcvnL 

C  In  noniine  sanctfi  et  indiaidtif  TrinHaitk  Erkembertns  Dei  gnUa  Corbeiensis  abbas.  Premntibtts  at«|uc 
futuris  II  Notum  sit  omiiibas  eoclesif  Chri<ti(|ui>  ridclibus,  qualiter  cgo  ERKEMBERTLS  adquisiui  cccteflf  CBHCti  . 
VITl  in  r.orlifia  a  (|uadam  matrona  noliili  Riiliii<li'  ct  cius  sororc  Friderun,  Ca!«lrum  ITERR  cum  mcrcalu, 
thelonco  ct  allodiis  adiaccntibus,  io  liis  uiiiis,  uideiicel  Ilerc.  Ensc.  Luttcrbach.  Dalowig.  In  pago  Itcrgowc, 
in  eonHatu  Sigefiridi  eomitis,  cuni  edificus,  agris,  pascun,  lihiis,  exiiibns  et  reditibas,  aqois  aquanirone 
dccursil)us,  cullis  «.'l  incultis,  cum  mlnistfrialiluuj  uiris  el<,eonmi  henoficiis  ct  nliodiis  corum  pro|irictnlis  cl 
mancipiis  ulriusquc  sexus,  hac  uidclicct  condilione,  ut  ip«^  b^  a  mc  in  bencticio  recipcrcnl,  ct  lenipore 
uit^  su^  singulis  annis  in  fcsto  sancti  VITl  persohnnl  umwi  mimam  gibthure.  Pro  his  cgo  ms  spopondi 
4)nod  et  soluam,  sctlicet  beneficium  soluens  annuatim  decom  talenta ,  ct  ex  Camera  nostra  dno  talenta  in 
festo  sancti  VITI,  qiiando  pprsohicnl  huro.  Tria  nulcm  in  foslo  sancti  Andrce.  .^rtn  stml  autcm  h^c  primo 
in  uiUa  Eisse,  postca  uero  conhrmata  traditionc  lcgilima  CORBEI^  sup^  altare  saoctorum  martirum  STE- 
PUANI  et  VITI,  suscipiente  aduocrio  Comite  Sigcfrido,  et  uioe  aduocato  Widekiado,  Coram  oronl  congre- 
galtonc  ct  laieis  tam  nobilibus  quam  libcris  ct  rainisterialibus.  Et  ut  nobis  mclius  undique  prospiccrcnius, 
Il^c  cadcm  in  placilo  Popponi.s  ad  uiccm  Sigefiidi  comitis  rcgali  banno  firmnta  stmt  coram  nmltis  testibus 
nobilibus,  Uberis  et  ministerialibus,  quorum  nomioa  subtor  annotabimus.  ^ji  (|uis  aulcin  successorura  mco- 
rum  hanc  eonditionem  predictis  malronis  inrregcrit,  nis!  digna  salisfoclione  emendauerit,  ipse  liberaro  reram 
luarum  disponendarum  halicanl  nicult.itcm.  Ipsc  aulcm  boc  nnll!  in  licncficiiiin  prcstont,  ot  si  fecerinl. 
irrilnm  sit  post  uitaiu  illarum.  kt  ut  hec  illis  et  nobis  inconuulsa  pcrmancanl,  sigillo  patroni  nostri  sancti 
Vill  roborauimus,  ut  sicut  nos  pro  his  ctemum  mercedem  spcramtis,  ita  infractorcs  pcrpuluam  daiiuiati<H 
nem  aedpiant.  (Nam  ue  alu|ua  coiuiitiouc  idmn  castnun  pcr  sticce^sorcs  no.stros  cum  appendiciis  suis 
Alturis  lemporibu';  a  Corbcicnsi  ccclcsia  alicnetur,  nos  in  ipsa  tradilioni;  (jua  in  allari  sanctorum  martirum 
Stepbaui  ct  Viti  coUata  suot,  sub  banni  intcrminatione  iotcnliximus,  nc  alicui  in  beoellcium  prestcntur, 
atque  a  ueoembili  Bemhardo  Patberfa.  cpLscopo  impotranimus  quod  bannom  nostrum  suo  banno  oonfirma- 
uit,  ita  ut  et  qui  prestaret  qui  aociperct,  anathcmatis  uinculo  csscnt  innodati.)  ')  Hi  sunt  tcslcs  qui 
intcrfuenint  cuni  mundil»ursj;(>  matnmnnim  Gumberlo.  Remboldus  ')  conios.  Conradus  comes  (Euerslcin)  *). 
Poppo  comcs.  Mcinfrid.  Gcuchart.  Ihideric.  Cooo.  Gcrlag.  Gcrhardus.  Fridcric.  Rcimboldus  *].  Godofridus. 
Elyas^).  Thielnnr.  Bemhard.  Walihere.  Eaolf^.  Bemhart  R&dcer  (IKIsteD}.  Conrad.  Ihiderie.  Roprefat.  Ko- 


>)  Die  ciDgrkUmaicrte  St«ne  fiDdct  licli  flur  in  «iAcm  EMi«ipt«re  4cr  Vrkonde,  dcren  twei,  ubrijsent  glei<d>lauirnd,  tor* 
liandcn  tintl.  ba  Uitchof  Bcrnhard  *on  Paderborn  crat  1128  zur  Resieruog  kam,  su  leuclitct  c%  ein,  daii  dicie  Stelle  eia 
ipjilcrer  ZumIs,  «md  daber  <!••  dicaclbe  enlbalicadc  Etcmplar  ein«  apiilere  ABsrcrligung  iit,  obgleich  mit  beibebaltcacoi 
t>ei«m  4cr  enlw.  Dm  Sllere  Esemplir  bet  dl«  M§atdtm  abncidiesden  ■«••neii.  ^  ileginoldii*.  ^  Dle  «tD|eUefliacr- 
U«  W«rt«  elod  IB  Uidc*  Es«i«pl»n  iilcr  dia  Ul«  cenhijeiMik  ^  tiftifahvUm.  *»  liciiM.  ^  E^iioU'. 


Dlgltized  by  Google 


«tai. 


lier.  Folnand  Hcriman.  Erncst.  Fridoric  Suicker.  Tiomo  Ilartroan  prolocnlor  noslcr.  Walach.  Lothowich. 
Bczclin.  Godescalc.  Folcmar.  Cono.  Gcrlach.  Gi  roli  AdelhrahL  Godcscalc.  Rothotic,  Oililo.  Dodo.  Ad(  lf)raht. 
Berenger.  Otto  (Vesperethe).  Bcrnhardus.  Rcinbardus  ^  (Canstcn).  Frideric.  Ordo.  UcUnwig  (Canstcn).  bri^e- 
ric  Bvda§.  Brnn.  Slcphan.  Vdo.  FHinko.  Ansehn.  Rmnric  (Horelf).  Adelmd.  Gerproht  Folcpreht  Wemolf. 
jkdelfaMOlit.  Wolfnofl.  Carl.  AUIolf.  Godcscalc.  Carl.  Frideric.  Thideric.  Eilhard.  Chriiitin.  Ilorie.  Liudolf.  Hein- 
ric.  Bcrenger.  Harderad.  Wornhard.  Walh.  Thiclmar.  Rodcgor.  Gcrla'^  Godcfrid.  Lcnzeco.  Waldcric  (pin- 
cemaj.  Wcmbard.  Waldcric  (caraerarius).  Thitieric.  Elueric  (fratrcs).  Uihclric.  Ilclmwig.  Et  aUi  multi  audie- 
runt  ubi  hfc  facta  samt  Becandum  legom  Angarioram,  ubJ  et  prcdiolam  in  Eidij^husen  ^pded^  reeojgpio- 
ucnint.  Hi  noro  stinf  ministcri.ilrs  (|tios  dcdcmnt  ccclcsic  ct  prcdia  oonim.  t\'onihaidiis  ct  Thictinar  cnm. 
niiis  suis  el  rum  liliis  sororis  su^r,  bahcot  in  DodoDbu.son  et  in  Alrcpo  ct  in  Isinbcrgc  ct  in  Curbikc  XXX. 
mansos  et  XXX.  mancipia  et  aingulares  nhias  lOI.  Friderun  ei  fitins  eins  Edelger  et  soror  dus  Berthnid 
habent  XVIIII.  mansos,  in  Curbiki  11.,  In  Dialew%  l.,  in  Waroldoron  I.,  in  Rekeriflighusen  XI.,  in  Ruclon  III. 
H  mfvnpipia  XII.  Ordwin  habet  IIII.  mansos,  in  Sarmandigchuscn  I.,  in  Euermaric-hn-rri  II..  iti  Dingcrin- 
dinghuscn  I.  Godefrid  ot  fralrcs  eius  UII.  mansos,  in  Alrcpu  III.,  in  Curbike  L  Oniuuiu  alius  V.  uuiiisos 
in  AdelhefBeshnsen  et  sngubrem  sQuuam,  et  soror  ehis  nnum  mansDm  et  terciam  partem  raolendini  nnioB. 
Giselbretfc  com  uxorc  ct  filiis  III.  roaiMOS  in  Ense  et  tria  mancipia.  Chri.stin  et  iralres  aus  lU.  mansos  ia 
Knsc.  Adalosr  cum  uxorc  el  filiis  U.  mansos  in  Enelchc.  Jtidilhn  cnm  iiliis  mansum  in  Curbiki.  Friilcric 
ct  fratres  cius  Xiill.  mansos  io  Ilolthusen,  in  Ucrge,  in  Boclun,  el  Xliil.  mancipia.  Gi.silhreLl  H.  maiisos, 
in  Itcre  I.  in  Bodon  alinm.  Bakhrin  e(  Ernost  IIL  mansos  in  Dalewig,  IL  in  Ease,  et  duo  manc^>ia.  Ger- 
tmd  II.  mansos  in  Dalculi;.  Mplilhihl  cutn  filii*  stiis  in  Bcttlictihusen  VIIII.  m.in.';os.  Rothulf  III.  mansos  in 
Grimoldesscn  et  lU.  maacipia.  Hildcgcr  L  mansum  in  Eiihardighuscn  l)ata  ITEKE  VI.  Idos  May,  aooo 
Domini  M*  C>.XX*  VI».  Anno  primo  domni  LOTHARII  Rcgis,  ct  anno  XX*.  domni  ERKEHBEKn  abbaliB. 

CXCIX. 

Au  imm  Arcbita  m  X«ppinbar|. 

In  nomine  sanct^  ot  indtnidun  Triniiaiis.  ||  Ego  Otto  oomes  quondam  in  castro  Capcniicrg,  ct  postca 
nuitiilione  dcxtcrc  cxr*»Ui  in  oodi-m  loco  Iiiimilis  frater,  notimi  facio  onuiibus  succcssoribus  nostri.s,  cun- 
clisque  tam  postcris  quam  modcrnis,  quod  cura  fralcr  meus  pi^  recordalioois  ul  sanclf  opioioais  duminus 
Godcfridus  et  ego,  inspiratione  diuina  preoenli,  castrum  Cap^iberg  in  domum  leligiomsmofarBmos,  prcler 
alias  donalioncs  gloriosas,  ccntum  ct  quinque  ministcrialcs  copiosc  iiiboneliciatos,  cum  u:(oribus  ct  pariiu- 
lis  omnicjue  poslcrilatis  spe,  sancto  Paulo  future  rclribulionis  intuitu  donauimus,  simulquc  idco,  tit  oiiinos 
(uin  futuri  quam  prcscntis  cui  Monaslcricnscs  cpiscupi,  frulribus  Clirislo  iu  Capcnbcrg  militanlibus  propilii 
semper  ae  fauorabiles  ousterenL  Porro  de  adnocatia  datistri  eiusque  poesessionibus  nonc  habitb  oel  posl- 
inodum  contrahcndis  ila  ordinauiinus,  ut  fralres  noslri  qurm  nolucriiit  coniniodum  ct  mansuetura  sibi  cli- 
jpint  aduocatum,  libcram  habcotes  facullatem,  ipsum  dcponcndi  et  alium  assumcndi,  si  onerosus  elirapor- 
tunus  0»  iiierit,  atcpic  inter  deoedenles  el  sooeedenles  aduocatos  nulla  pcnitus  habeatur  mentio  feoihliB  hiris 
ucl  hcrcditaric  succcssionis.  Que  constitutio  a  primo  tcmporc  fundutiunis  clauslri  ustiuc  in  ^lemom,  Deo 
nrliiuiantc,  immota  ct  inconuulsa  pcrmfinpbiL  Ilanc  ilaijuc  lcstimonii  nosfri  pnsjin.im,  sii;illi  nostri  impros- 
stone  roborauimus,  cui  si  quis  ausu  temcrario  obuiare,  et  huic  couslitutioni  pcrtinacitcr  contrairc  presum- 
pseril,  ENm  omoipotentis  hnm,  et  sancte  Dci  genitrids  Uarip  «anclique  Johani^  aposlolt  tolinsqoe  cclcatis 


*)  VolMnd.       lUginbard.       Votprrht.        EithardinfhuMa.  —  WMigcr  bcdcuUnide  Abwrtcbangcn ,  wo  t.  B.  d  nir  I  od«r 
di,  •  «d«r  f  fiir  s  •taebt     d|l.  mA  «iclil  UmmklL 


Digltized  by  Google 


^  1136  —  1131. 

curie  uiniiii  tam  iDcamt,  sitqiie  aaetorilate  sanciorniii  apocloloniiii  Peiri  et  PauK  ib  ftemuni  •neAema 

maranatlh) 

■\  D««  unten  lor  Seile  au%eilrurktc,  ptwa$  liioclicbmnde  Sifjtel  zrtgt  sia  miiiialiclirt  nrii«iLillci,  uut  aurj;ehobeneB  Hindco 
und  dvn  KOft  altt  einrm  Hrlligeotchein  unigeben,  «elcbrin  grgcniibcr  aot  drni  UjnJc  di->  Sir(;rl<  cine  nlTcnc  Hand, 
in  mtkker  etwa*  wie  eine  Miinie  lo  lic(«n  tdtciott  h«r»orr«jU  fiit  Daichrift  (aa*  den  Sic|tel  der  folfwikn  Vf 
kl»mi»  «r(iinil}  heiut:  f.  lubannc*  Aplti  MsB*.  E*.  Oltom. 


Am  dm  Afcbt*»  a«  KappenfeMf. 

In  nonine  sancte  et  indtiridiie  Trinitatls.  Efio  Otlo  comes  (|uondam  in  caslro  Capenbefg,  et  poslea 

mutatione  dc\terc  oxcclsi  in  i-nilfni  loco  huinilis  fratfi  Notum  faciD  omnihus  successoribus  nostris,  cun- 
clisqiic  (am  postoriH  quam  modcrnis,  quod  cum  fratcr  meus  pic  recordalionis  ct  satictc  opinionis  dominus 
Godefridus  c(  cgo  inspiraUone  dloina  prRaeuti.  ea^rom  Capenhcrg  in  domam  rclli^ionis  motaremus,  preter 
aliaa  dooationcs  gloriosas,  oentum  n  >|iiiiiqao  mini^^^crialcs  cnpiose  inhcneiicialos,  ciirn  uxoribus  et  pamalis» 
onmi(|ur'  posterilalis  spc,  Sanrto  Paulo  future  rctributionis  ininitit  ilonatiinms.  simulquc  idco,  ul  omncs  tam 
futuri  qaam  presentis  cui  Monastcricnscs  episcopi  fratribus  Christu  in  Capcnbcrg  militanlibus  propicii  sem- 
per  ac  fauorabUes  existerenL  Porro  de  adaocatia  claastri  eiosquo  poasessionibiis  nunc  faalMlis  ud  postr 
modum  contrahcndis,  ita  ordinauimus,  ut  fra(res  nostri  quoni  uolucrint  coniniodum  cl  mansuolum  sibi  cli- 
ganl  aduocalum,  liboram  habonfcs  faoullatrm  ipsum  doponoiHli  ot  aliiim  nssumcndi,  si  onerostis  ct  impnrtti- 
nus  eifi  fucril,  atquo  intcr  dccodcnles  cl  succcdcntcs  aduooaius  uulla  piniitus  hai>calur  meotio  feodaiis  iuris 
uel  heredilarie  suecessionis.  Que  conslitutio  a  prinio  teropore  rimdationis  daustri  nsque  m  eiemnm»  Deo 
adiuuante,  immola  ct  inconuuLsa  pcrnianebit,  Prcloroa  qnasrtinquo  poss'  i  i^ps,  quccunque  bona,  In  tcrris, 
uineis,  mancipits.  ccnsibiis,  dccimis.  molcudinis,  aquis  aquarumuc  Uecursibus,  pralis,  pascuis,  DCnioribus, 
campcstribus,  collibus,  vallibus,  aut  quibuslibet  aliis  rebns,  frstres  nostri  in  presentiaram  iosle  etcanoidoe 
possident,  firma  eis  corumquo  Successoribus  cl  illiliata  [icrmaneant.  In  quibus  hcc  propriis  duximus  uoca- 
bulis  cvprinicnda.  CapcnbrTf.'  Ctiretho.  Wiselo.  Weshom.  Wemo.  Hcilc.  Alstodc  Moniietho  Netti»  Hiltbpkp 
Sorbcko.  iangere.  Wolmcro.  Su>kclwic  In  quibus  nulliui  aduocalus  occai>ionc  uduoctitic,  siue  tirannus. 
diues  aot  nobiiis  qui^quam  aliquid  sni  iuris  esse  dicat,  ant  firatrcs  noslros  in  hiis  mokstare  presmnat  lOud 
qiKiquc  prodietis  adnectere  et  ad  posicrum  noticiam  transmittcrc  placait,  qood  supradicte  quatuor  curtes, 
vidclicot  Wcrnc,  Hoilo.  Wottncrc,  Alste<lo,  fi-alribus  ct  .soroiibits  nostris  pro  sua  possibilit.ito.  simul  et 
hospitibus  supcruenicntibus  in  piscibus  dcscruicnl,  nuilo  per  decursum  fluuii  qui  Lippiu  nuncu]m(ur  piscante, 
a  curti  qne  Stodiem  dicilur,  osque  ad  curtim  Bate,  absque  eorom  fiiaore  el  coasensu.  Quod  etiam  cum 
suis  vicinis  jibi  stagnis  de  curli  in  Sorbekc  (lieinius,  cuius  pisratura  a  pago  in  Creven  usquc  in  pauum 
Kcnc  protcnditur,  in  fluiiio  qui  Eraesa  nuncupatur.  Hanc  ilaquo  testimonii  ooslri  paginam  si^i  nostri  im- 
pre^oiic  roborauimus.  Citi  si  quis  ansu  tenwrario  obuiare  nt  huic  oonstilntioni  pertinBGiier  contralre  pre> 
svmpseril,  Dei  omnipolenlis  iram,  et  sancto  Dei  genilricis  Marie  sanctiquc  Johannis  Apostoli  ei  E\s  »ngeliste, 
totiiisqiio  ci  trstiH  curic  uiadiciam  ineiirrai,  silqtte  audorilate  sanctomm  Peiri  et  Pauli  apoeiolonun  in  eier- 
num  anattieina  inaranatha. 

Dm  Sicgdi  «ie  liei  der  «origcu  (Jrkundc  beschriebcn,  iit  mit  rolher  ua«l  griioer  Seide  aogcbiii>|;t ,  kber  «ehr  bcicbadigt. 

CCI. 

In  nonine  sanel^  et  indhndo^  Trinilalis.  Heinricas  Doi  gratia  Padieiliranneniis  ecdesif  cpiscopus.  |[ 
Notum  sit  omiiibus  Christi  fidelibus  tam  futuris  quam  prcsentiboa,  Quajiler  IX@rBunnko  venerabilb  Pather^ 
bnumensis  o^bii  abbas,  cum  coasilio  el  adjulorio  ftatrum  suomm,  curton  qof  est  in  AtloB  juxia  ecch)» 


Digitized  by  Google 


1 


7 


«ani,  cam  onaaitnM  aibi  Bttmeolibits,  ecotesie  cui  profuit,  ia  honore  sancto  Doi  genitrieis  MABI^  sanetonim- 
4|ae  Apostolorum  PETRI  cl  PAVLI  omniumque  sanctoriira  a  dotiim>  Meinworco  vetiorabili  episcopo  coa^ 
struct^,  conquisiuii  Quitl.ini  canonicus  |iriru.'i[)nlis  nostrft  ecclcsio  Bcrnh;ircln«  nnminr>  pos<;('f!if  hnnc  rtirfun 
ex  heredilate  patcrna.  A  quo  prcdiclus  abbas  tcrciam  partem  oiuHlem  curtis  comparauit,  ci  eiiim  lcrcium 
diinidiuai  nuHnm  cum  totidem  agr»  et  aren  ona  tn  Tvtflto,  qoos  doranus  IMADUS  hoius  sodis  episcopua 
ecdesif  prefotf  pro  sna  suoromquc  mcmoria  propinquorum  dedorat,  tradidit.  Postea  idem  abbas  uidcns 
cssc  prolicuum  curlim  io  uiium  cougregare,  commulalionetu  perfcfit,  daus  ei  trcs  mansos  el  areas  V.  in 
Thiuthorp,  quas  acquisicrat  ab  Adulbcronc  ct  suis  hercdibus  pcr  duus  maiisos  in  Nordburguon.  pro  tota 
reliqna  porte  curtis  et  pro  cunctis  «tbi  attinentibus.  Hec  ooannotaiio  io  Balbomon  ui  plaeito  Widikindi  ad- 
uocati  rcclcsif  facta,  rcj^in  banno  pst  slahilifn ,  Brmhardo  cum  palruo  suo  Conone  cotrrijfjur  lcptimis  he- 
redibus  buoa  sua  iu  Allon  abbali  et  fratribus  suis  tradeute  et  ab  cis  bon^  ecclesie  in  Tvistc  cl  Thiuthorp 
cum  duobns  mansis  in  Borgnou  accipiente.  Hano  oomnHilatiooem  noslra  Keentia  et  uoluntate  factam,  pro- 
latc  ccclcsie  fratribus  eo  jurc  et  tonore ,  quo  ca  prcdiotos  canonious  oam  suis  antcccssoribus  '}  posscderat, 
in  dccimis,  pasctiis,  pratis,  tcrris  cultis  et  incultis,  cum  omnibus  qug  ullo  niodo  inde  prouenire  possunl, 
banni  oostri  auctoritato  hrmauimus  et  hanc  cartam  horum  seriem  coutinenlciu  predicti  c^nobii  fralribus 
in  lestimoniom  sigtUo  noetro  signanimng.  Rutus  rei  testes  suni  Wino  prcpositus.  Bemhardos  decanns. 
Rcinbcrtus  canonicus.  Widikindus  aduocatus.  Thicdcricus  comes  de  Vordoi.  Thietmarus  et  Ilylias  Nobilcs  uirl 
Vflb.  Ileinricus.  Hiicro.  Conradus.  Liudolfus.  Sihortu^  Warmundus.  Rcinzn  Rilbcrlus  r.orlapis.  Arlolbero. 
Folcbralh.  Altman.  Frithcmar.  Waltgod.  Adclrad.  Erph.  Cono.  Vdo.  Allmar  de  Ihiuthurp.  Acla  sunt  hfc 
Balbomon  XVL  Kal.  JnniL  Anno  Inenfnalionis  dominicf  1I.C1CXV1I.  bidieiiono  T.  Regnanto  Lothario  .  .  . 

Sia  Clurt*  itt  lehr  beschiidigt  uod  dis  Schrin  an  wernctuedcaea  SttUen  gaai  ser«tijrt.    Dw  icitwiirt*  aurgr<irurk(e,  jclit 
oit  liniM  Tbcila  4cr  Chirts  loiceriMMie,  m  Mdi  shcr  aocb  *olUtaiiidi{  crhcltenc,  gnun  krciifiirmisa  Si«(cl  icift 
dco  INfchor,  in  ctMT  dwM  toh  gawMMa*  F%iir,  im  Onialv,  ibII  alncr  ■lmlri|aB  MalsCt  la  4cr  rcditcn  Rand 
r,  1 1  ^  t.i  .     der  Hnkaa  da  Anah  baMwul,  aHTalMM  StaMa  ritaaml,  aH  dcr  Omhrilt:  HcinricM  Gn.  IN. 

• 

CGII. 

Df  NOIONB  SANCTf  ET  INDIVIDUl^  TRINITATIS.  Notom  esse  uolnmos  fidelibns  Chrfali  tam  presen» 
tibw  tjnun  futuris,  quod  ego  Hcinricu.s  Dci  gratia  Patberbninnensis  scdis  episcupus,  pro  remcdio  anim^ 
me^.  conrf<;';i  fratri  nostro  HAMVKOM  il  hati  Mona^terii  sanctorura  apostolorum  Potri  et  PauU  in  suburbio 
noetr^  sedis  constructi,  ut  nouaie  quod  iu.vla  nos  in  Sundera  su^  proprietatis  claborarc  potucrit,  ucl  quic- 
i|iiid  a  oieinis  poesessoriiMiB  Ugnomm  ad  nooale  fiKneodimi  aeipiisierit,  hoc  totom  indetnmatiim  tam  ipse 
quam  omnes  successorfi.s  9,ni  ad  utilitatom  sue  ^closiV  pcrpctuo  sinc  ulla  contradictione  pos.sideant.  Qiia 
proptcr  hanc  c^rtam  do  hac  largitionc  fiori  iussi  et  sigilli  nostri  impressiono  roboratam  predicto  abbati 
tradidi,  ut  sit  Uli  et  ^clesi^  su^  per  cuncta  succodcntium  tcmporum  curricula  slabihmenlum  el  munimeu' 
tmi  hniiis  ooatrf  oonoeasioois,  noslni  poatificali  auctoritate  et  baooo  illud  confirmnntes  et  sancienlea,  ut  si 
quis  contra  hanc  no.strc  clcmentie  conccssionem  ct  traditionem  prcfato  abbati  scu  succe.ssoribu!<  citts  quod- 
libcl  dispendium  siuc  iniuriam  irrog^e  temptauerit.  omnipotentii»  Dci  sancturumque  eius  irtun  atque  offtsn- 
aam  incnrrat,  el  in  die  judieii,  A  non  eineiidanoril»  diniiio  maledielo  sobiaoeaL  ile  Maledicti  iii  ignem  ^er- 
nom  qui  preparatoB  est  diabdo  et  angelis  eiiH. 

Huius  rci  teste*i  sunt.  canonici.  Wino  propo8itu.<!.  'Rcnihartliis  dccanus.  Codescalcus.  Reimbortus.  Con- 
radus  preposiUJS.  Esicus.  Ranlwigus.  Monachi  uero.  Bemharduj».  Rcioindus.  Becclinus.  Frithoricus.  Adeigcrus. 

*)  IKc  Stetlen:  Bac  .  .  ,  fatrv»,  dann:  ct  ab  eU  .  .  .  Borgnoa,  nnd:  quo  ca  .  .  .  anlcccuoribaa,  dia  in  dcm  «chr  hcichi 
d(||cn  Ori|iaalc  laaa,  «dar  Ma  mT  iraiiiia  llail*t  ccflana  ftfaafn,  riod  «n»  dnar  altaa  Ahachrill  «i|^>b 


Digrtized  by  Google 


8 


fiSt. 


Vleniihert».  GorlaKus.  et  ceteri  fratres  tam  HonQelii  qaam  caDonM»  HiniBleriBlee  anleiii.  Hewrioitt.  UlTo. 

Hugo.  Kilbrcih.  Tl)i<  ....  Klucr.  Rrnihaid  .Adclltcr».  .\ltinnn.  Fokbiath.  WeJciko.  Godcflcalc.  Albem.  WaU' 

^Ql.  Hcnihnnl  Rcinzo.  tilhnilh.  (jcclag.  iiecelin   r>t  ;t1ii  mulli, 

Data  Vlll.  Idu^  Julii  in  sede  noslra  Pathcrbruunon.  Annn  ah  incaroaUonc  Doniioi  M.CXXVIL  Indi- 
cUone  V.  Rcgnantc  gloriaso  ngfi  Lotbario  Amo  II.  regni  ehis.  Episropatui  anteai  mei  amio  XUU*. 

Om  Sifgrf,  iMki«t  aiir  «iRafli.gimNa  fcmB  lanw  Mriidbn       2MgM  amA  iam  DaliiM  militiinek»  mr,  hI  pn 
Mnliift. 

CCIIL 

In  nomino  sanct^  et  indiuiduC  Trinilatis.  ||  Notum  sil  lam  proi>cntIbas  quam  futuris  dn  quodnm  prcflin 
in  HcQgeldere,  quaJiter  ueoerit  in  proprictateni  PailierbrunDonsis  Cfoobii  constructi  in  bonoro  Sanctorum 
apoalolonBii  PBTRI  et  PAVU.  Bral  iln  habitans  quidam  uir  nomtne  WcnaMl,  faabens  «uwem  nomne 
BeclliMl,  lialientes  unicara  filiam  nomine  Garmod,  ncc  alios  libcros  habenCesL  bte  Wicnand  in  supradicia 

uilla  qiiriliior  possederat  man.so$,  qui  ucnorant  ci  cx  hcrcdilalc  parcntum.  Scd  rum  nnn  pofwct  pro  imrni- 
nente  pcnuria  illos  excolere,  tunc  temporis  faiuc  ualida  multos  cciaro  diuitum  afHiguntc,  ucnit  ad  abbatem 
predioli  cenobii  nomine  Biraulconem  et  ad  fratres  eius,  optulilque  illiB  bona  soa,  si  oomparara  uelleitt. 
Tonc  prefatus  abbas  ct  fratres  eius  conuentionem  cunf  illu  feccrunt  pro  qualuor  mansis  sais  cum  quatuor- 
docim  miircis  ar2;rnti,  et  sic  idcm  Wicnandus  ucnicns  cum  u\orc  sua  ct  fllia  ac  .sororr'  in  prcsentiam  ad- 
uocati  Widikindi  de  Sualenbcrgh,  Iradidil  prefalo  cciiobio  eadcm  bonu  sub  rcgali  bauno,  uxore,  filia  atque 
eoK»re  bnidanlibiis,  abbale  ct  fratribus  eius  cum  aduocato  snscipientfbw,  et  ipei  peraolnenmt  eis  in  pre- 
seali  mpmoratnm  pnnthis  ar^jrnti  Ejjn  nutcm  Ileinricus  Dci  jjratla  Pathcrbrunncnsis  scdis  cpiscopus,  cuius 
consiliu  ci  Ucentia  h^c  acia  &unt,  rogatu  predicti  abbatis  ct  fralrum  «uorum  istam  cartam  banc  coemtiunem 
continentcm  rigjOo  noeiro  annotari  feci.  ot  sit  prefaft  cenobii  fratribos  per  eunctas  suceeariones  lemporum 
in  lestimonnim,  ncstra  ponlificali  ouctorilatc  anathcmatis  uinculo  fcricntcs  omnem  ptsrsonam  paruam  siiie 
magnam,  qu\'  ulla  ari*»  ncl  inLji  nio  fratribus  in  poiloiii  rcnohio  dcgcnlibus  de  <'i.s<li'm  bonis  ullam  iniuriam 
inferre  prcMimseril.  Uuius  rci  tcslcs  sunl.  Wino  preposiuis.  iiernbardus  decanus.  Reinbertus  caoonicus.  ipsc 
Widilundos  adnocalas.  Thiedericus  oomes  de  Vordel  Thielmarus  et  Hylias  nobiles  inn.  yfSnt  Hemncoa. 
Hti^o.  Conmdus.  Liudolfus.  Sibcrlus.  Warmundus.  Reinzo.  Eilberltis.  Gcrlagus.  Adclbero.  Folcbralh.  .lUtman. 
rrithf^mnr.  Wall};oil.  Adelrad.  Erp  CSno.  Vdo.  Altmar  dc  Thialhorp.  ct  a!ii  rnulfi.  .\cta  sunt  Ik-c  Balhor- 
non.  Wii.  KaL  AugusU.  Aiinu  ab  Incaroaliono  Domioi  M.CXXV1L  Indictionc  V.  Regnaute  Liuugcro  qui  et 
Lolhario  Rege. 

Da»  •eitvirti  aiil|;t(ira^  Sicccl  tit  da»  «c^b  ^^adaUtme. 

CCIV. 

Ih  Bomme  sanclf  et  indhiidue  trinitatig.  NoUim  lieri  nolnmus  tam  presenfiS  qaara  futuri  ^i  fldeBbne 

concambium  quod||cgo  Meingotus  gratia  Dei  Uersoburgensis  ^cclesi^  cpiscopu.s,  ot  ucnPiabiUs  abbaa  CoT' 
bciensis  cenobii  Erkcnlicrtiis  iuxta  ronsiliiim  ot  commoditatom  utriusquf  loci  fccihius.  In  nicino  qnippp 
Ircs  mansus  prefuUis  abbas  nubis  trailidll,  uinitu  in  Porkcstborph,  duos  iii  Uidcrstidi,  pro  quibus  prciiium 
quoddam*  mcuhum  et  penitns  desertum,  looo  lamco  soo  oontignum,  uidcUcet  Sidashusan  aoeepiL  Qnod 
idcirco  ....  quia  seruitium  nci  illic  iniiinro  disposiiit  cf  ah"(piiil  rnaioris  nlilitalis  ccrlcsic  siir  in  loco  ficri 
possc  .  .  .  IIcc  autem  tradiUo  ail  confirmaliooem  concambii  coram  aduocaUs  uUiusquc  ecclesio,  Reiooldo 
uidclicei  cl  Adalberone.  Mersburg  facta  et  in  prescntia  domni  Lolharii  logis  aliorumquc  principam,  Otlone 
Qtdelicot  episcopo  Halberstadffinse,  Bcrtoldo  BOdeiiesbcmiense,  Adalberto  marchione,  alhNiiinqoe  unltorQm, 


Digitized  by  GoQgle 


liaT  —  1128. 


9 


Godlrif  firmata  cst  Quam  noi  qnoque  corroborantes  UtteriB  mandari  ct  sigillis  nostris  signnri  iussimBs. 
pt  no  quls  post  hac  infringcro  prostjntnt,  hanni  nostri  inlcrnjiiiationf»  suh  andthi-matc  riiii-.ll  ct  fcclftsie 
intcrdicimus.  Acta  mut  hcc  aiino  incaniationis  dominicc  M^^.C^XXYII".  Indii-tionc  V.  anno  rnj^ni  (lomoi  Lo- 
tharii  ragb  II*.  ordinatioras  domni  episeopi  Meingpli  I*.  donmi  Ericenbertt  abbalte  XX.  eoram  bis  testibiM* 
Kx  partp  Episcopi  sunl  hi  tcstcs.  Rcinhardus  abbas  Ecclcuns  [>n  posiins.  Walthcrus  magistcr.  Liudigcnis. 
Ilcrcmannus  ct  Otto  Hlii  Milonis.  Fridcricus  de  Horcburg.  Amulungus.  Hoinricus  de  Rotov.  Wcrn.  Bccolinus- 
Uereugcrus.  Rcgcnhcrus.  Ex  parlc  ucro  domui  abbatis.  Widikind  de  Sualcnbcrg.  Conrad  de  £uen>lcin.  Volc- 
nandus.  Saji^rns.  Widoldns.  Gedbertna.  Anno.  Wago.  tenzeco.  Karohia. 
Dia  biidM  8li|il,  «■lch*  M%idrMkt  wmm,  tud  migfft*  BVMgM. 

ccv. 

Am  ciMn  K«|iirifcMW  dw  Klocun  IbrfMBSMMf'. 

In  nonine  sancte  et  indiddne  Tkiaitatis.  Bernhardus  diuina  fluiente  dementia  Paderiionieiisis  cpisco- 
pu5.   Quoniam  cx  diniim  inisericordia  tcmporalibus  bools,  Ikle  recta  ct  pia  spe  et  sancta  caritate  Doo 

ohlatis,,  ofcma  bona  comparantnr.  Noucrit  tam  fufnronini  r]u;\m  prcscntium  tidclium  CIiri>ti  unitiersitas, 
quaiiler  Comcs  W^ideLindus  vir  nobilis  cl  cbatolicus  nobis  propinqua  coosanguinitate  coniimctus,  ct  uxor 
eiua  Latlrodis  nobiliB  femina  Deo  deuota,  tam  nostra  exhortalione  ipaonim  aalatem  desiderante,  qnaro  spon- 
tanca  ipsorum  voluntatc  ad  cclcstcm  patriam  suspirantcs,  cum  conscnsu  hcredum  suorum  cepcrunt  in  pro- 
pria  sua  hcrcditato  fundaro  Ecclcsiam  in  honorcm  Dci  ac  sanctc  genitricis  ipsius  Maric  virginis,  Instipcr 
ct  Claustrum,  ofGcinas  quoque,  et  omuia  claustralia  spiritualibus  viris  et  monastice  vite  ac  conucrsationi 
aptisstma,  Et  quia  piis  semper  adiutor  est  Deus,  honeste  inccpta  perfecta  constrnctione  eonsmmnanenmt, 
Colioctlsiiuo  in  ea  cousilio  pcHpsip  nostrc  Christi  paiipcrilnis  nionasfirc  vitc  personis,  quos  nnn  solum 
suromc  pcrfectionis  fama  Dco  ct  humiiiibus,  scd  cl  ipsa  rcligionis  res  el  opera  commcndaal.  Abbatiam 
in  eodem  cenobio  Uberam  et  ab  omni  secularis  obsequii  inre  abflofaitam  aouliante  Deo  institnenint»  Tmpo- 
nenles  ei  voeabulum  Sancto  Maric  Moiiastcriiitn.  Igitur  pnibondam  fratrum  cx  propria  heredilate  dispo- 
nentes,  dc  liliera  ct  Dco  digna  Abbatis  rlpctione  hoc  dccrctum  auctorilnte  rcclesiasfica  firmaiienint,  Vt  si 
iater  rosas  huius  nouclle  plautalionis  oiiua  (ructifcra  cvcrcucrit,  intcr  humiles  paupcriaiis  inartirio  florcntes 
pcrsona  idonea  reperta  foerit,  smmna  com  liberiaie  assumatnr,  sua  obedientia  oetetv  pater  prefidendns 
Et  omnino  carcat  ministorialibus,  careat  bcncficiatis  hominibus,  Nulla  propinquonim  dilcctionc  ductus  res 
ecclesic  dilapidct,  Nichil  nisi  hospilalitalis  ut  caritatis  causa  dispertial.  Quod  si  inutihtcr  ros  dissipatient, 
analhema  siL  Si  autcm  Abbas  ahas  qucri  conuoneril,  ciusdom  ordinis  pater  eligatur,  Qui  vcniro  contra- 
dixerit,  conaiNis  et  ainiliis  nostre  obtineatnr  ecdesie.  Seoandom  qoem  religionis  lenorem  dominna  Ger- 
hardus  primiis  Iniiiss  Ecclesic  Abbas  clcctus  ct  rnnsprrnfns  rst.  Nos  igitur  pium  hoc  circa  culfnni  Del 
sludium  nostris  quoquc  consiliifi  el  auxilits  promoucrc  cupicutos.  partcmque  aliquam  in  eterna  rcmuncra- 
tione  babere  desiderantos,  qnia  exhoriatio  nostra  nsqne  adeo  proeesaerM,  hanc  eandem  paupcrum  Cbristi 
congregalionom  dccrouimu.s  hoc  ordine  adianari,  Vt  si  quis  6dclium  nostromm,  siuc  libcrorum  hominum 
.siue  ministorialium  Ecclesie  nnsfre,  tactiis  spiritus  sancli  visifationo  intrinseeus,  sna  sitie  beneficia  siuo  herc- 
dilatcin  pro  cterua  remmicrationc  minuorc  sibi,  cl  sanctc  Marie  in  prcdicta  Kccicsia  confcrre  voluonl, 
liberam  ex  concesdone  et  aadorilate  hoc  per&ieRdi  habeat  potestatmn.  Qaod  al  niiUioB  emuK  nralimme 
rotraclotur,  qiiin  omnibus  dihgontibus  Dcum,  quibus  omnia  cooperantur  in  honnm,  magis  gratum  cfficia- 
tur.  cxcmplo<pio  iiostri  eroolin)Cnlt  succcssorcs  nostri  ad  similia  prouocentur,  prcscrtim  quod  pliirimum  de- 
Goris  ecclesic  nostro  iiido  proucnirc  preuidointis,  quodain  bencRcia  nobis  libera  fiicta  in  pago  fircdinburno 
sita  cmn  dedmn  ci  adhcrcnle,  prediciu  ccclcsio  coiitulimus  cum  omnibus  pcrtinentiis  sine  adherontiis,  vide-' 
licct  soruis  ef  ant  illis,  areis,  edifict»,  torris  cultis  el  incultis,  viis  et  inniis,  exitibos,  redilibas,  qoesitis  et 

Cod.  dipl.  but.  We*ll«l.  U.  2 


Digitized  by  Goc 


10 


inquirctidu;,  stlins,  pnttis,  pascuis.  aquis,  piscationibus,  molondinis  ct  omnibas  rciiiiR  molMlibos  ct  iomobi- 
libus  cl  ccleiis  que  ct  qtioquo  modo  numiniiri  possunt  utilitatibus,  ct  hac  nostra  aoctoritatis  opiscopalis 
pagina,  conimuni  con&ilio  ct  uuauimi  totius  Ecclcaio  noslrc  couscusu,  pro  salutc  nostra  cl  omniutu  fiatiuDi 
iKMtrannn  Canoniooruni  el  «ntecessonmi  snOGCiworunMpie  not^onim  eterna  beaiitndine  proprieiauimua.  In- 
supcr  carratain  vini  ad  '^acrilicinm  I>r)mtni  sinpnli-;  nnnis  hr^\U  sumus ,  ita  ut  quicunquf  in  oailcm  ecclpqa 
fucrit  Abba»  canonico  clcctus,  libcram  liubcal  potestutcm  tcncndi,  possideudi  el  ad  bonorcm  Dei  ct  sanclo 
Ecdcsie  sicnt  placuerit  disponendi.  Pro  cuiiu  bemnolcntie  gratia  et  simili  per  soccessores  nostros  episco- 
pas  adiuuantc  Doo  eidcm  ccclcsie  in  postcrum  exhibenda,  nostre  pctitionis  intcrucntu,  a  predicto  Comite 
Widdiindo,  quod  iniilti  oli.im  F.|iis(  opi  rt  Abbrttfs  pctrlirnit.  olitinuiiniis,  ut  vidciicct  cadcm  AblKitin.  sicut 
dictum  cst,  iibera  ct  ai)  omni  secuJaris  obscquii  iurc  alicna,  £cijl<^sit;  itostre  fralcrailate  dcuincla,  in  spiri- 
toalibus  ncgociis  sit  snbiecta,  Abbas  (dtedienliam  Paderbomensi  Episcopo  Ikciat,  ConBeemtionem  snam  et 
fratrum  suoruin  ad  sacros  ordinos  promouendorum  ab  Ecclosia  nostra  expclat,  ad  synodum  et  ad  alios 
sptrittialcs  roniifntiis  inuilante  Epix^opo  familiarilor  vnniil,  ot  per  imprnsam  Rpi>copi  oi  familiaritcr  oxhi- 
bilam,  cum  decore  proccdcns  cuuuentui  dcscruiat,  Juiiicia  approbauda  una  cuui  ecclcsia  nostra  admittat, 
nprobanda  oonlempnat,  Denique  cooaolationee  ct  ooosilia  in  aols  causls  inneniat,  Postrenm  onmia  spiritoa' 
lia  tam  ipsc  quam  frafros  ipsius  tam<iuani  (ilii  pic  matris  ubcra  sut^cntos  pctant  et  accipinut,  Vt  ol  nos 
orationum  elemosinarumque  illorum  et  ipsi  uostrarum  io  Cbri&to  iugitcr  sial  participes.  Ad  huac  fratomi- 
tatls  io  Cbristo  amorem  statoimns,  nt  ai  quando  vintationn  sea  exbortationls  gratia  ad  Iocwq  aduenerit 
Episcopus,  porcio  prebendc  qoe  QHi  ex  liratribllS  in  dic  prouenirc  potcril,  ei  proponatur,  ut  ex  bac  deno- 
tiono  in  Domino  gaudcns  episcopus,  do  sua  abundantiu,  iasiiirantc  Dco,  fralnira  si  quando  possit  supplcre 
cogitct  inopiam.  De  elcctione  autem  aduocali,  qui  io  robus  ecclesie  quesiiis  vel  quereodis  siuo  dcfcnden- 
dis  secolari  lege  BoUicituB  sit,  hee  statuimos,  Vt  ai  in  congregatione  Widektndt  Comitls  idoneam  et  sibi 
plncontem  peraonam  inaenerint,  ipsam  eligant  in  aduocatum,  donantes  ei  bcnelicium,  honorcm  videticet 
qiio  maior  esso  non  potcst.  frittemitatcm  suam  in  Christo  et  oraiiones,  ct  si  dignc  adrainisfrauorit  oilicium 
suum,  elcrnam  remuncrationem.  Si  vcro  rapax  ct  ncgligcns  extiterit,  sinc  dilationc  amotus,  carcat  cl 
oflicio  et  faenore  eonoesso,  aKumqae  sibi  eedeaa,  ubi  volaeril  et  qnem  vohiorit,  prouideat,  qoi  pelitieno 
Ct  patrocinio  Paderbornonsis  Episcopi  rei^nli  Inmno  muesliatur,  ot  spounclinn  iuslioio  tenorcra  utiiitafi  fra- 
trum  defensionis  vires  non  subtrahat,  cl  ctcroam  remuneratioacin,  qua  oicbil  cst  fclicius,  acctpint.  Kt  ut 
hec  traditio  et  Widekindi  Comitis  ct  heredum  saoram  rala  et  inoonuulso  permancat  in  porp^  iuun^,  hanc 
anctoritalis  nostrn  paginam  indo  couscribi,  manu(|ue  propria  conlirmantes,  sigilli  noslri  impressione  iossi- 
mas  iii>i^niri  Huius  autem  roi  faoto  interfuit  Siwardus  Mindensis  Episcopus.  Tilhardus  Ossonhtireensis 
Episcopus.  ct  dominus  Erckenbcrtus  Corbeiensis  abbas.  Uamuco  Paderboruensis  abbas.  Gerhardus  primus 
aUMtt  fauuiB  tod.  Wino  prepositm.  Bsic  prcpodluSi  Widekmdns  oomiea.  BernbatduB.  Herimamms.  el  alii  qnam 
plnNs.  Actnm  mmo  mcaniationiB  dominioe  HQIeaiiio  coiiteaiino  XJLVUL  XTIIL  KaL  SvgbauiinM. 

CCVI. 

In  nomine  Sanct^  et  indiuidu^  Trinitatis.  Kouerint  et  pie  animaduertant  omnes  tam  futuri  quam  pre- 
sentes,  bec  ita  acta  esse,  que  b  prcsenli  pagina  subscripta  conlinentur  KeinweronB  episcopus  opcre  et 
nomino  nia^niilii  u9  el  iimorem  Dei  habcns,  omnia  que  ecdasif  baatonut  apostokiriim  Petri  et  Pauli  *)  in 
Pathorbumtju  silo,  qu^  uocatur  Ilierosolima  orientalis,  in  congregationo  construcnda  conlulit,  ila  coostliis 
amicorum,  potestate  regali,  auctorilate  C[>iscoporum  ct  archicpiscoponun,  ct  banuo  ptoprio  ia  uirtate  Spi- 


0  8»  tlekt  iMhitellch  IBr  AndfMt, 


Digitized  by  Google 


1138  —  1139. 


44 


riloi  sancti  prolato  stabiliuit,  ul  in  cterne  dampnalionis  inccndio  sinc  fino  ardeat,  qiiiciinr|iic  uol  unum  ex 
omnibus  Dco  patri  el  filio  et  Spiritui  sanclo  pic  oblatis  auferre  prcsnmpserit.  UiUt  (juc*  Ueo  ol)la(a  pars 
Sunder^  qu^'  ab  urientc  est  sccus  uiam  quc  ducil  ab  urbe  usquc  Esbchllncliuson,  cuin  ossot  roullo  tempore 
ablata,  prepositiis  Esicus  apud  dominnin  Dcrnhardam  episcopum  multo  obsequio  uel  pctitiooe  priortim  ot 
s<;niorum  ccclef-rf'  ac  ministprialinm  opliiniit,  ut  Ip^f  oam  ccclcsic  rcstitucrct,  rcstilul.im  hittmn  ctinm  suo 
oonfirmarek  Quod  fidclitcr  pcrliciens  cpiscopus  conuocatis  fidelibu«  sua,  m  ia  palam  a  sententia  cxcom- 
raimicationtt  ntpranotatf  fibcnim  et  absidatum  osteodeDS,  predictam  partom  Sandci^  rcmisit  ccclcsic  beali 
PBTRI  ad  naam  fratram  Dvn  ibidem  ramulantium,  proprioque  bai>oo  con&rmautL  Iluius  doni  secumlo  dati 
leslcs  alTuerunt  omncs  fere  Path^rburncnsis  ccclcsiff  caDODici  ac  mioiBtcrialeB,  cam  aliis  quam  pluribofl^ 
appOdito  signo  f  |ii>(  (ipali  in  testitnonium  lirmitatis. 

Von  <itm  Mitwiirti  aut  einem,  lon  der  Schriit  leer  gctaM«neo  Rjmiiii«|  •iil(|cdrucktcfl  S^cgel  iit  our  ein  BrttctMtack)  mit 
«bmm  TlMite  tfe»  BUdalMM  dct  «ilandcB  BiMh«6, 


CCVII. 

In  nomino  Saoctf  ct  iodiuidu^  Trioitatts.  Bemhardus  Dci  gratia  Patbcrbrunocnsis  ^cclcsie  hnmUis 
ministcr.  1|  Quia  habmidante  iniqmtate  mDltorum  Itaritas  rorr^escit.  et  ecclesianira  iura  dtslorbantium  ct  booa 
diripiCDtium  mnlicia  et  insolcntia  ubiqoe  inoalescit,  ^iscopalis  aucloritalis  et  fb^fensiimis  subleclis  ooaferre 
subsidium,  crcditc  dispoii^ationi-^  nos  nmmnnct  orficinm.  rinlc  nmnium  fldcliiim  Cliri'-ii  tnra  prescntium 
quam  futurorum  noucrit  uniucrsitas,  qiialiter  nos  dmini  aiuons  instiuctu,  uenorab>liM|ue  ubbatis  Hamulco- 
nii,  fodesif  beatorum  aposloloruro  PETRI  «t  PAULI,  qoe  in  prosenti  cioitate  sita  est,  et  fratrom  suorom 
aliorumqiiB  fidoUom  BOStromm  interuentu,  talia  bona,  qualia  cidcm  fcdesi^  liberalilalc  rcgum,  largitioae 
principum,  concessione  pontificiim,  oblatinne  fiilclimn  ^(^li  uatii  snnt.  in  ecclesiis,  bannis.  docimis,  curtis, 
mansis,  arcis,  ediiiciis,  mancipiis,  iiuuahbu:.,  aliLsque  rebus  tiiuiuiibus  et  minoribus,  niohilibos  ct  immobi- 
IOmis,  el  que  diuecsi  abbalea  ipsias  fcclesif ,  dioersis  temporibas,  saa  suoraaiqae  firatram  insiaotia  et  m^ 
dusliia,  prccariando,  comparando,  commiitando,  legitimc  acquisierunt,  ncJtm  p(intifica!i  aurlorit.tfc  ot  Ijanno 
stabilimu;;  ct  coiiiirmamus,  ca  uidclicct  ratione,  ut  prenominatus  abbas  cum  suis  fralribus  eorumque  suc- 
cussorcs  ca  cnm  omnibos  snis  appcndiciis,  acqaistis  sea  aoqulrendis,  libere  et  quiete  possideant,  et  qu^ 
communi  consilio  dc  cis  rationabilitcr  di$posuerint,  ad  utilitatem  et  dignitiitem  fodesif  cura  consilio  el 
teslimonio  episcopi  lcijalitcr  faciaiit.  Fratribus  autcm  liccntiam  clii^einli  nhbalcm  uila  et  morihiis;  idoneum 
concessam,  animarumque  ctu-am  ct  scpUliuram  tam  dc  ^cclesi^  ipsius  mdigcnis.  quam  curo  cis  babilanlibas 
aiiDflnis,  saloa  ^ cdesi^  nosti^  auctoritate  et  parTOchMim  presbiteri  canooica  iastida,  finnam  et  ratam  nidulo» 
minus  permaBere  decemimus,  ct  ab  omni  hoininum  iniia^ioiic,  dircplionc,  e\aclione,  ipsis  eoramque  rebua 
posscssLs  seu  pos^idcndis,  ccclcsinHtirf»  p.icis  irnnquiliitatein  ct  nostrf  ponlilicalis  tuicionis  securitatem  im- 
pendimus.  Qiiicunque  ergo  liec  iraudiilcntcr  uiolarc  ucl  uiolcnter  aimullurc  prcsumpscrit,  analhemate  fori- 
ator.  et  si  non  uolodler  resipuerit,  curo  dtabolo  el  airoctssirois  pompis  dus  gehenn^  %nibas  dampnandos, 
a  sancl»;  ccclesic  grcmio  omniiimquc  fidclium  consortio  cxpellntur  Cnnctis  nutcm  in  co<lem  monastcrio 
pcr  iler  discipUn^  rcj^ularLs  gradienlibus,  gralia  Cflcstis  perscucraiidi  uutautiam  ct  pcrfcctionis  usque  ad 
finom  uictoriam  conferat,  que  ipsorum  intereessioaibus  qoieiis  et  utflitatis  »09  auctores  ct  proalsores  fructu 
laborum  suorum  in  fteraa  gloria  participari  concedat. 

Tc>tcs  liuius  rei  stint.  Wino  iircpusitus.  Bernhardus  decanus.  Conradns  prcpnsitus.  Ucinhcrlus.  Esi- 
cus.  Gcrnandus.  ct  Reliqui  omnes  canouici.  Laici  uero  libcri  homiucii.  WiiJikindus  de  Sualenbcrg.  Bcrnhar- 
dua  de  lippia  et  frator  eios  Herimaitni».  Olbdino.  Tbietmar.  Volcmar.  Bendianl.  Ueioric.  Uinisierialea  an- 
tem.  Hdnric.  liudokl  Hanegoid.  Heinrie.  Irairoa.  Bcbraih.  Yffb.  Conoi.  Eilbrnth.  Adelberoi.  Addbmth.  Hugo, 

2* 


Digitized  by  Goo^^Ic 


12 


if »  —  iitt. 


Folcbrnth.  Altnian.  Atklbrath.  Ansholm.  fioniliard.  SitoillL  Wiaand.  Godescalc.  Sigebodo.  Wd&ko.  Wii». 

RoUier.  Tliaiu  inar  Thipdflric.  el  alii  mulli. 

Dnta  PalbcrbruDnon  III.  Idus  Aprilis,  io  cfna  Domini,  Anno  incaraaUoois  eios  M.  CXXVIUL  Indictionc 
Vn.  Regnanle  IiOlbario  rcgc.  Rcgni  eioa  aimo  V.io  EpiscopaUia  noitri  aecundoi. 

Dw  wMf  Saito  an^adniclcie  fntm  iMldomif*  Sii|d  Milil  dm  JBidwrt  alt  waMaMtm  BliM|a*«  ant  iSum  alnirlgcii 
Stuble  liucad,  tn  iIt  r  rf  trn  H-:nii  ,i>-n  nitcborulab»  {■  dcT  ItekcD  «Ib  |MllMlm  Bnch  baUcsdt  nil  te  ViBMbrlA: 
B«falMrd(M  Uet  Gr«.  Fjiiticrtiuraciuu  f. 

GGVIIL 

Am  d«B  KopialbudM  dw  altaa  D«bw  n  MBBitflP. 

In  nominc  sanctu  ct  indiuiduc  TrinitJilis.  Quia  sicut  scriptum  cst  bicues  sunl  dies  hominis  el  humana 
tempora  vohit  umbra  deflaunl,  quidqnid  in  humanis  aclibua  est  vdot  dierum  cursna  ctto  toUit  a  memorta, 
quam  tamnn  ?;rripfuraTura  auctorilas  maximr  solcl  prnloni^nro,  Idcirrn  pnnia  j;nnr(i  Panli  congrf 2;atin  que- 
dam  suo  fralcrnitatis  consilia  scripture  curauit  commcndaro,  no  oa  aul  vciox  obliuio  pror^us  dclerc,  aul 
hoslilts  lingua  posset  m  dniersa  nmtare.  Couaeoit  itaqoe  eadem  con^cgatio,  conm  venerabifi  Mooaale- 
rienais  ecclesie  pontifice  Ecbcrto,  oom  preposito  suo  Hngilberto  aliiaqae  quamidaribus  tam  dc  clero  quam 
de  populu  ntriusfjuc  ordinis  libprnnim  scilicct  ac  ministerialiimi  tpiormn  nomina  snhscripta  habcnttir.  vt 
darel  aduocalo  suo  Burghardo  dc  prebcnda  sua  singulis  annis  libram  dccimarum  in  villa  que  vocatur  Vcl- 
torpe»  viddieet  pro  labore,  pro  derensione  prebende  eue,  vt  qaamdin  ipse  vinet»  vd  qaicaniqae  cios 
fberit  adnocatus  habcat,  hac  tamcn  condiciane,  vl  ipse  de  preposilura  nullum  cxigcret  seraidum,  nullDm- 
qiif»  alium  consura,  nisi  forle  ab  aliquo  villicorum  suorura  vocarctur  pro  aliqiia  raiisa  necpssarin ,  et  (nnc 
soruicium  cum  scx  cquis  illi  darctur.  Si  autcm  facienda  cril  comroutatio  aiiqua  aut  prudiorum  aut  ntanci- 
imram,  solidns  demKwrnm  detur  el  Buhis  rei  testes  sunt  Gantramnas  dieGaans.  Ecbertns  vieedoAiaioa 
Engilbcrlus  riistns  Hcnricns  dincnnns  DcLselinus  presbyter.  Nobiles  autem  hii  siint.  Wgboldus.  Ruothulfus 
de  Steiouorde  ct  fratcr  cius  Liudolfus.  Ucriraannas  de  lippia  et  frater  suus  fiernbardus.  Ministerialcs  saut 
iitl  Bernbardtis  et  Thieinaras  de  Ikdmannia.  Wuldirdus  villicus.  Herimaanns  camerarias  et  atii  quamplures. 
Pacla  sunt  hcc  nilllc->imo  centcsirao  vioesimo  noiio  anno  incamationis  Domini,  Sccundo  aulein  anno  episoo- 
pn(tis  doiuoi  nostri  Ecberti,  io  cuins  prefleotia  hco  iiwia  et  coofinnala  suol,  £t  cuios  «igilto  hec  carta  aig- 
nata  esU 

CGIX. 

im  tim  iSlcMm  Gor«ejr'ich«i  K<piift«dNw 

In  noBi^  saaetp  «l  ladiBida^  Trloitatfa.  Foleraaras  Dci  gratia  Corbekosis  abbas.  Si  ^cclcsio  wAk 
commias^  io  rebos  neoeflsartis  propossc  ct  nosse  consulimus  et  in  prasenti  et  ia  Aitaro  per  Dei  ausericor- 

diam  nnbis  prnfutnnim  confidimus.  Ynde  nouerint  uniucrsi  fidelcs  tam  presentes  quam  fuluri.  quod  qui- 
dam  dc  familia  nostra  Conradus  nominc,  qui  Ofliciale  oostrum  in  Groninge  et  Croppcnstido  scu  Ammcn- 
thofp  lemere  qnodammodo  sibi  osnrpare  iMldwt,  eodem  offietaH  se  penitus  abdicanerit,  scitieet  ut  miUa 
latens  occasio  rcposcendi  ucl  spes  iuffe  ulterina  roeipiendi  tam  ipsi  qoam  heredibus  suis  remansci  it .  iubente 

hoc  lieri  domnn  Lothario  glorioso  imppralnre,  quem  pro  eadnm  causa  sopins  intcrpcllanimns .  .Nolii:^  qiio- 
que  ad  ipsum  iiisticia  faucnlc  studiosius  annitentihiis..  Quod  ul  in  pusleruiu  raluiii  u(  slabilc  permaneat. 
piresentes  Ktteras  sipno  nostro  signari  iussirous.  Huios  rei  testes  sunt  Arooldus  prapositas.  Hugo  roonachns. 
Rcinoldus  camcrarius.  Bardo.  ThitliM  it  us.  n<  iciiKiiinus  I.ibcri  iKHuiiics.  Lenzico.  Conradus.  Wago.  Stiaiiiis. 
Ihegenbardus.  Ueremaanus.  Wloiaiuius.  FriUcricus.  Lundcricus.  fiosico.  Rciobcrus.  Tozelinus.  Conradus.  Uelm- 


Digrtized  by  Google 


43 


wigus.  Eppo.  Aduirtis.  HcretlMgiit.  Bertilarim,  kctm.  Graninge  «wo  nearaatioiiis  Jkmai  1I*C*XXX*.  Id- 
dictHHie  VUL  X.  Kal.  Maij. 


In  Nomino  sancto  ct  imliiiiiluc  TriiiiiiiiiK  Ego  Adolbcrtus  Dci  gralia  Mo^nmtinensis  Archiepiscopus  el 
apostolicc  scilii»  lega(u!>,  Notuni  rut-io  omnibus  lam  futuri  quam  prcscatis  tcinporis  Ciiru>li  (idclibus,  quali- 
ter  annaente  «t  concedeate  veDerabili  fratre  noslro  PBderbomensi  epboopo  Bernbacdo,  Widdiindos  Comes 
funduuit  Eccl(!siam  in  sua  hcrcdit,ito,  in  honorcin  Dci  ot  .sanctc  Marlc  i:ciiifiicls  Ipsius,  llcmqnc  prnpria 
hcreditate  dotauit  oam,  ooUectis  ia  ca  fratribus  monasticc  profcssioiiis  ad  scruicndum  Dco  ot  sancto  Marie 
pro  salate  amme  nie  et  anteoessornin  saorum  ct  pro  uniucrsa  ccclesia  catholica.  Itcm  libcram  fecit  ean- 
dem  Ecclcsiam  suain,  ita  ut  sit  ab  omni  subicctiono  absolula,  nisi  quod  in  spirilualibus  tantum  querendis 
ct  ncclpicndis  ct  di?,])nnciidls  Padcrborneii>i  E|)iscoj)o  cl  Ecclcsic  sue  sil  subiecta,  Ilem  liberam  habeat 
clcctioncm  in  cligendo  spirituali  patrc,  m  ciigcndo  aduocato  qui  cis  «it  necessarius  et  non  grauis.  Hanc 
eiMitt  conoeasionem  babet  ab  episcopo  Paderbomensi,  com  consensu  totius  Bedem  sne,  vt  si  qnis  vel 
Uberomm  hommuin  vd  ininisteriaJium  Padorbomens»  eedesie,  do  rchus  suis,  siue  de  bencricio  suo,  cicrne 
remuncraiionis  amore  sibi  minucrc  et  illi  quippiam  confcrrc  volucril  atl  ;tin[,li;ini!am  rem  fralrum ,  hoc 
licitum  sit  et  ratum,  et  pcrpetuo  mancal  iucouuulsum.  Et  nos  igilur  prcfati  Iratris  nostri  piam  conccssio- 
nem  testamenli  ancloritate  ab  ipso  slabilitam  et  sigHlo  eins  oonunanitam  approbantes.  boneqoe  vdnntatis 
ac  mcriti  ip>In?  participcs  forc  dcsidcrantc.s,  prcscntis  paginc  scricni  conscribi  ct  sigilli  nostri  imprcssiunp, 
prcccpimus  consigniri,  sub  pcrpctuo  analhcmate  omnipotcntis  Dci  patri.s  el  filii  ct  spirilus  sancli,  ct  bca- 
lorum  apostolorum  Petri  et  Pauli,  et  domni  pape  Honorii  et  nostro  inlcrdiccntcs,  ne  quis  cam  dolo  aut 
dlo  ingenio  impetcre  aat  infrin^ci  c  audcat,  Scd  dum  tcmpus  vitc  huius  voluilur,  rata  et  inoonuulaa  per- 
mancant.  Testes  fucre.  Pieposilus  dc  Frislaria  Godclxildns  Prcpo>iius  dc  Jcchcburg  Hcnncas.  Prcpnsittis 
de  Ileligenstadt  Godesciuilcus.  Comos  Eroo&tus  et  fratcr  cius  Lambertus.  ct  alii  quam  plures  qui  vidcrunt 
et  audieFuiL  Acla  aimt  hco  anno  doamiee  inowna^is  MiUeaimo  Genlcsimo  trioesimo,  bidietione  octava, 
Regnante  Lotbnrio  seeundo,  auM  regai  cios  seplima  Datnm  Frislarie,  XIL  KaJ.  Jolil  Feiidter  Amen. 


In  iiomnie  sanet^  et  mdinidu^  Trintiatis.  Bemhardus  Dd  gratiB  PMherbmnnensiB  ccclcsic  Episco- 
pus.  II  Notum  sit  omnibus  Chrisli  iidclibus,  qood  temporilnis  Domni  Ilainiikonis  Pathcrbraimcnsis  conobii 
abbatis,  mulicr  qucdarn  nominc  Aclliclinil.  rum  conscnsu  hcrcdis  sui  nomiue  Siiiicnni-;  ct  nnmdiburdi  sui 
nomine  Wicbralh,  iradidil  ccclesic  bcaioruin  aposlolorum  1'clri  et  Pauli  qualuor  mansos  cum  areis  ia  Nal- 
tosnngOD,  ea  eondicione  et  promismne,  nt  quoad  vineret  dimidinm  talentum  lenioris  monete  el  VI.  mal- 
dros  frumcnti  iu.xla  niodium  brasii  dc  cadem  ecclcsia  accipcret.  Quc  Irnditio  in  |)laci(o  Conradi  comitis 
dc  Euerscutlc  stabilita  ct  rcgali  banno  lirmaia,  ct  a  domno  lleinrico  cpiscopo  anlcccssoro  nostro  banno 
cpLscopali  cst  roborata.  Prcnominatns  aulcm  nbbas  tcmporibus  prcdicti  aiitcccssoris  nostri,  ^cclcsia  iii 
Atlon  et  curte  aeqnisita,  utile  considcrans  in  nnnm  congrog^  bona  simol  posita,  nostro  fratramquc  mo- 
pim  con.silio  ct  unanimi  conscn^n,  dcdit  ipsos  IIII.  mansos  cum  arcis  Liulgardc  uiduc  Volcolfli  tlc  Mnl^Iiurg, 
pro  tribus  aumsis  in  Atlon,  iilio  oiu.s  Berloldo  adolesccnte  prescnlc,  et  hanc  traditiooem  primo  corain  allart 
Sanctorom  apostolorum  Petri  el  Panli,  sectrado  Balhomon  in  pladto  Widdundi  aduocati  ccclesi^.  hec  suh 
regali  banno  susci|)icntis  ct  cnnlirmaatis,  una  rum  malrc  laiidantc.  Qu^  ut  rata  cl  inconniilsa  omni  tem- 
pore  pemMUieanl,  i^aoiu  nostri  munimine  ea  coniirmauimua  el  hanc  cartam  hutus  rei  iadtcem  sigilto  oostro 


ccx. 


CCXI. 


u 


111«  —  tiss. 


insigniii  ius-irtius.  Tcstc:  nntom,  qiiornm  prespnfia  Iiec  ncta  siinf,  hi  simt,  lleinricus  comes  lilius  Elferi, 
qai  illos  uiaDiios  io  Atlon  in  benelicium  liabuit,  et  eos  rogatu  domine  suc  ^clesi^  diiniUeD&,  iUos  iii  ^'allu- 
saDgpn  r«a'pii.  VfTo.  Hugo.  Uudoldvu.  Adelbero.  Adelbratb.  Wdako.  S^bodo.  Adelbodo.  Thiederic  Ro- 
diolf.  BeiiiEo.  Gerhg.  Sibnilb,  Wamund.  Eilbfalh.  Addbrath.  Olhebic  de  Aldenberise.  ilBqM  quam  phire». 

Acta  .suni  hrc  NonLs  Aiigusti,  anno  hicanuilionis  domiDic^  H.C.XXX,  IndictiODe  Vm.  Rt^nanle  Liad- 

gCltl  qui  rt  Lotiiario  Kcgc. 

Dm  xur  Sctte  ■ur{e<ifuckte  Si«(el  i«t  iu  Mboo  bescbriebene. 

ccxu. 

^  In  Nomino  sancte  et  iudiuidu^  Trinitatift.  |1  Ego  Egebertos  Dei  gratia  Mimigarderordcasis  gccleia^  licet 
pcccator  Epi^icopus.  quod  ad  nndtoniiD  aoticiam  peraenire  conf^m  dnn,  UtteiiruDi  nioniinientis  nandaire 
prauida  dehberatioDe  curaui.  Nooerit  etffi  prescns  cias,  oinnninM|iie  solMecatuta  poateritaa,  cpod  m  epi* 

scopalu  nostrrt,  Spiiilu  sanctn  coopcrante,  ab  initio  stalum  nasccntis  ccclcsie  per  qwo<!  noriit  ct  tioltiit, 
partim  condcndo  nouas,  partiin  rcinsUiurando  destrucias,  ia  meiius  promouit,  locum  qut  dicitur  LisbarN, 
nnctimonialium  aaiis  bdisciplinalaitin,  ancloritale  apostolica  dai  papf  H<Miorii  oooimuiBiti,  b  aialam  nelio- 
rem  commntauiaiUS.  Oero  enim  cum  omni  deuolione  assensum  prcbentc,  uolentibus  omnibus  bonis  tam 
nobilibiis  quam  ministerialibii<!,  consentienlibiis  etiam  ipsis  prcfati  loci  sanctimonialibus,  et  pro  tcmpondi 
slipcndio  stipcndium  utilius  rccipicntibus,  Iociuq  mcmoralum  cum  omnibus  appendiciis,  quesitis  ct  acqui- 
reodis,  moiiachiB  seeuadum  r«gitlam  Sancd  Benedicti  uiuentibus  eomauahnna.  Nee  mmiis  ad  onDohnii  lUMi- 
ciam  pcrucniro  uolumus,  quod  monachis  ibldcm  T>co  srniiHntibus ,  coniirmni  cnnsensti  frntnim  beali  Pauli, 
liboram  clectioncm  ioter  se  io  eligendo  abbate  sccundum  limorem  Dei  ct  rcgulam  sancti  Bcnedit^  coa- 
oessimus  et  de  o^tero  confimiamus,  ita  tameo  ut  electum  cum  oduu  bttmilitate  domuio  episcopo  ordinain- 
dum  ct  consecrandum  reprcsenlent.  Si  quis  ucro  huic  fiMxliiioni  tam  canonice  fhct^  obniaro,  uel  eam  aa- 
ntiliaro  prcsuinpseril,  pcrpotiin  anritli<'iii;ili,  nisi  resipucrit,  subirirofit ,  omncstpio  sua»  sanctione?  cassari 
p^itus  experiatur.  Quod  ne  fortc  attemptare  quis  audcat,  ot  ut  mcmorialc  in  geaerationo  generationum 
permanoat.  iopressiooe  si^i  sanett  Paoli  ac  noslri,  sobler  oonsignatis  idooeis  testibus  sigDauimos.  qoorom 
Nomina  sunt  hcc.  Bnino  maioris  ecclesie  prepositus.  Guntramnus  eiusdem  ecclcsic  dccanus.  Egebcrtus 
uicedominus.  Engelbfrtn?  prcpnsittis.  Hfiiirinis  dccanus.  Gerarardus  mtiL^istor  .scdl.^rnm.  Wibcrtiis.  rindcsfnl- 
cus.  Ilcrimannus.  Liberi.  licruliardus.  Wicboldus.  Rodulfus  cl  (irater  eius  Liudullus.  1  lioodericus  el  fralvr 
eius  Wereoboldna.  Bnrcbardos.  Hmistertales.  BemhardusL  TbMmarus.  Werenno.  UTlfluinjh»  Raodienis.  Lhil- 
gerus.  Liuibcrtns  Wolthnrdus.  Gcltmarus.  Bertnumma.  Weltherus.  IJatbertus.  Bruao.  Godefiidua  et  frater 
eius  ncrim.iniiiis.  cl  alii  quam  pliircs. 

Actum  anno  incarnationis  Domini  millcsimo  centesimo  XXX<no  primo,  iodictione  oooa,  Regoanle  uicto- 
riusissimo  regc  Lotbario,  anoo  regni  eius  septimo. 

Vmi  den  baiilen  mr  4le  Chtrla  BvliaiUlM  SlaaclR  itl  dM  cIm,  dct  BlMhoih,  iitgdUlwi,  dtt  ■■dcn,  dtp  KirA»  aim 
dci  DoiDkapitcti,  mit  deai  Bfnallrflda  dct  btit.  PaaliH  uai  d«r  VMchrifti       PiTlfc  cffa.|  «ocb  «MIcbi  «Itiralil 

aiB  Rande  bcfchitdigt. 

ccxin. 

In  nomioe  sanctf  et  indiuida^  Trioitatis.  ][  iNoticrinl  oinnes  taui  futuri  quam  prescntes,  quod  ego 
WERENHERVS  Bei  gratia  Honasteriensis  efnsoopua,  anteoeasorb  mei  uenerabilis  presulis  el  feficis  meamrif 
EGEBCRTI  fiictum  sub  anathomate  probauerim.  Namque  idem  antecrssor  mcii.s  V.  librns  ccii.^us  do  leui 
rooueia  qo^  cst  in  t^risia,  Sacro  sororum  coouentui  in  ^dcdia  bcatf  MAHI^  Dco  famulauti,  qu^  esl  io 


Digitlzed  by  Google 


f 


1113  —  1133. 


45 


subiirbio  nostro,  ad  usum  ucstitus  earum  tradidcrat,  quod  cgo  banno  mco,  ul  inconuulsum  permanerct, 
stabiliui.  Quas  ctiam  cis,  sicut  nntoa  factum  fucral  ab  codcm  supradicto  predcccssorc  mco ,  cx  uillicatione 
siuc  cuslodia  uel  tutcla  WQbraudi  siti(julis  annis  pcrsolucndas  dcsignaui.  ct  nc  ucl  ncgare  quis  aut  uiolare 
preflamiit,  quod  a  nobis  daobus  l^ctum  ert,  prhiile^i  huios  donaliooe  et  rigplii  moi  hnprosBioDe  oonfinDaiiL 
Vt  hec  igittir  qunntulacuraque  nostrn  deuotionis  oblntio  ridotn  rcclr  siV  ct  sanctimonialibus  Deo  et  sanctr 
genilrici  cius  dcuoto  in  ca  famulantibus  sempor  rata  mancat  atquc  inconuuisa,  auctoritate  qup  nobis  a  Dco 
collata  est  firmiler  glaliiimiu,  stataendo  firmamns»  el  statuti  huius  iniiniosos  ao  sacrilegos  u&olatores,  usque 
ad  satisljftctionein  cond^pMm,  anathematis  utneulo  constringpmus.  Cooseruantibns  uero  et  angenl3nis  gratiain 
a  doroino  Deo  et  paoem  promiltimns. 

A<  lun)  anno  iticamatitMis  Domioi  M.C.XXXIl°.  indictiono  X.  Regnante  uictoriosiasimo  rege  Lothario, 

anno  regni  eius  Viii. 

Dw  tkgA  IN  4cr  Ckm»  mltt  trtwnilan  Par|UMBlilf«iba  auigebefUt,  «ber  nbt  besduuiist.  Oie  Bitcbreibnng  dcMdbaa 
1.  b»      IMnda  4«idbB  WmAab  Tom  J.  IIM. 

CCXIV. 

In  nomine  sanot^  et  iQdiaida;  Trinitatis.  |I  Quoniam  sollicitudo  pretatorum  inuigilare  deb«C  iriililali  ei 

profcctui  subditorum,  idcirco  cgo  Hamuko  Dci  gratia  Palherbrunnensls  ccnobii  abbas,  tempore  oportnno 
coram  Dcu  mi»cricortiiam,  ct  apud  poslcros  oostros  salutarcm  fratcm^  commcmorationis  mcmoriam  ioue- 
nire  cupicnB,  oommnniealo  nnaninu  fralrum,  minisferiaKnm,  afiorumque  fidelkim  noslronim  oonsifio  et  ad- 
jtilus  ;iu\iIio,  niarisum  unum  in  Ililasan  a  quodam  tiiro  Rcinlioro  iionilnc  octo  m;ircls  conipaniui,' (]iu>m 
coininoni  utililati  profuturum  ecclcsie  nostrc  sollcmpnitcr  tradidi  dclcgaui.  Poslca  quibusdam  bonis  in  Atlon 
lcgitimu  concambio  acquisitis,  fructuoswn  coiLsiderantes  in  unum  coliigero  bona  simul  posita,  prcdiclum 
mansom  cuidam  ministeriali  prcpositi,  Folcbcrto  nomine,  dcdimus,  et  ab  eo  fiKisqtte  sois  mansum  unom 
cum  arra.  qncm  ibidem  in  All(Jti  a  quodam  uiro  Ricwardo  nnminc  comparauerat,  reccpimus  niioJ  ne  in 
posterum  aliqua  pcrsona  pariia  ucl  magna  ullo  modo  ualcat  iuiirmare,  lioc  presenli  scripto  ct  sigillo,  illu- 
slriumqiie  uirorum  qui  affiierunt  lestimonio  d^um  dnxnntu  confimnre.  De  quibus  sunt  hi.  HVino  prepo^ 
silus.  Gcrnandus.  Othclricus.  Rcinboldus.  Rantwigus.  canonici.  Ministcriales.  Vifo.  Adclbero.  Ilugo.  AltmaHi 
Athcllurtth  Altmar  dc  Thiuthorpc.  Vdo.  Waltgot.  Welziko.  Adelbratb.  Warmnnd.  Eilbratb.  LiudoUl  Frilbemar. 
Gcrlai;.  Godescalc  Conrad.  Rcinzo.  Ecbratli.  ct  alii  multi. 

Actum  incnrn.  Dom.  MCXXXIT.  Indictiono  X.  Rcgn;inlc  Ludgcro  qui  et  Lothario  rege. 

Voa  dcra  sur  Seit«,  auf  cinem  Ton  dcr  SctiriA.  leer  gcljucnco  Ejame,  mit  tchiniilcu  Pergimentrieineii  •ngehefteteo, 
kreUfonni^ea  Sieget ,  m  nut  ein  Bnichjtuck  ilbrig ,  auf  welcbem  der  griiitere  Tbeil  voo  dem  linkj  Mbendea  Bni<rt- 
UM«  dM  Abtat,  Bit  uabedocLiMi  Hmpte  aad  «iD«n  Biich«(utiib  halteiidt  aocb  la  ukMoum  iit,  Vm  dtr 

ccxv. 

Innocenlius  cpiscopus  SCrutis  seroorum  Dci,  ucncrabili  frutri  fiemardo  Padelburgcnsi  epi^copo  eiusque 
sueeeasoribos  canonice  pnwiotte«fis  in  perpetuom.  ||  Sent  onme  dalom  optnmm  e>  onuie  donum  perfoeiom 
do^ursiim  cst  et  rt  patrc  Iiiminum  dpscendere  scripture  sacr^  auclorilas  protcstatur,  ita  procul  dubio  no- 
stram  gloriam  atque  Ictitiam  fore  credimus,  si  fratres  aoslri  digni  honore  inueoiuntttr,  et  pro  sua  probi- 
lale  atquc  sdenlia  de  magpns  honoribw  eotdesiaslieis  ae  d^pitatibttB  «1  allion  prODebi  promerentnr.  Boe 
prafeeto  mtnittt,  quonnm  mnlla  de  dettotionis  erffk  beatam  Pelnim  stodio,  ueoefabilis  frater  Bemarde 
episcope,  aostris  sunt  auribus  luurinta,  et  hoe  ipsom  cerlis  indidis  oomprobanimus»  eqvnm  esi  ul  pn» 


Digitized  by  Goo^^Ic 


46 


imppnso  obscquio  a  srdf»  apostolica  amplitis  honorcris,  cf  ut  de  cetcro  fratcmitatcm  tuam  nobis  magi< 
obnoxiam  !>tatuainus,  taiii  teiiiiioruiiior  quuin  spirilualitor,  gratum  einolumeolum  doroino  coopcrantc  rcci- 
pios.  £t  quoaiain  lamqiuiin  Aaran  ad  ponlifiediB  dignitatis  Euti^am  diuina  pnKudcntia  te  credinms  eno- 
oatum,  ct  lofo  Moysi  ad  rcgimcn  es,  ot  .  .  .  atuin  (luisliani  populi  coi;>(itiitus ,  corum  quoquc  dipiitatis 
tc  principcm  coQsUluinias,  et  usum  raliooalis  tibi  tuisque  siicccssoribus  cx  apostolice  sedis  bcnignilate  con- 
cedimtis.  Hoc  uidelicet  sancientes,  ut  eodem  his  diebus  per  parroduam  taam  infra  eccledam  duraiaxat 
ntamiiii,  qiii  in  prcsentis  scripti  [Kjgina  prescribaotur.  Id  cst,  Gfina  Bomini.  Pascba  Asccnsionc.  Peutecosle. 
Natolc  beali  Johannis  lli[iliste.  Fosliuitalibus  beatorum  aposlolorum  Petri  el  Pauli.  Solcmnitatihn':  lif  Hf 
Mari^,  el  Onmium  sanclorunu  >'alalu  Uomini  et  Epypbaaia.  la  consccratioiubus  quoque  ecclcsiarum  infra 
Inam  parrocbiam,  iiee  non  etiam  ordinalionibos  dericorum,  in  anniuenarto  dedicationis  Padelburgensis 
eoctesie,  et  m  feiliuilate  Sencti  I.il>orii.  Tua  ilaquc,  fratcr  dilecUarime,  inlerest,  ut  qnod  in  facio  geris 
ecdesie,  operum  tuormn  commciidet  effcctus,  et  tua  dilcclio  hac  semper  gratia  dignior  unlcat  inucniri. 

j;  Ego  rnnocenlius  catbolice  ecdesie  episcopus  SS.  Sigpiom  maiuts  mef  Adiooa  dos  Deus  salotaris 

noslcr. 

Datnm  Laterani  per  manus  AIMERICl  sanctf  Roman^  ecclcsio  diaconi  Caidioalis  ct  Canceliarii,  Nonas 
Junii,  Indictione  XI"»  Incamationis  donuoiof  anno  H*.  C*.XXX*.HP.  PootificaliiB  iiero  Domni  INNooentii  FP. 
JL  «ono  lilT 

Dw  Si«gel  ut  Tcrlorcn  gegia^ca. 

CCXVl. 

Aa4  einem  CopUrimn  dee  SUIb  8l.  PatroUai  ta  Seeit,  im  Beiits  de*  Crimiaal-Directort  Dr.  Gebrken  u  Paderboni. 

lo  nominc  sancto  et  indiuidue  Xrinitatis.  BruQO  Dei  gralia  sancte  Colonicnsis  ecclesie  Archiepiscopus. 
Qooniam  ncgligcntia  et  remisaione  villioorum  Cnria  mwtra  qne  est  in  Gclmenc  prioribos  temporiban  pene 

attemiata  cst,  eo  quod  homincs  famiiie  vtriusqiic  sc\us  dc  diuersis  condicionibus  ipsi  Ouie  accedentCS 
iiidiclioiic  censu.s  sui  quadam  bciicficii  gratia  inngna  ex  parte  cxonernliaut,  scilirct  \niciiiqiip  siue  masculo 
siuc  fcniinc  mcdictatcm  dcbiti  sui  ucl  multo  amplius  rcmittcntes,  non  »uinu:i  pa.ssi  no.Htris  dicbus  indi^rcta 
seniicii  nostri  dispendia,  Sod  eidem  cnrie  no^e  anliquum  sumn  ius  et  pleaariam  censns  reddiU<mem  cum 
laborc  quidcm  ct  iudirinli  rlecrelo  resignauimus ,  cxcepti>  (Innlaxat  ci-;  rjni  leniora  sibl  inipOi.ita  ("oram  cvamine 
nostro  coraprobare  polucrint,  uol  a  nobis  et  successoribus  nustns  propter  scruicia  sua  allcuiari  promcnicrinU 
haquo  daobus  gprmaois  fratribus  Werabero  et  Iboni,  liberis  progcuitoribns  ecBlis  et  postea  sancto  Petro  gratie 
ooBtradiUa,  Bembardo  quoqoe  ei  Bemhardo  fratribus,  Gbem  etbra  matre  sed  sponlaiiee  trudita  genitis,  quo- 
rum  pator  dsitus  csl  ccclesie  pro  quodam  ex  nostris  pcrempto,  Itcm  Alfwino  ct  vxori  cius  Coillinnli,  qiie 
el  q)sa  libcris  orta  natalibus  simili  modo  se  vltro  ecclesio  contradidit,  cum  consilio  phorum,  bberorum  ct 
niinisterialiom  Bostromm,  tale  priuOegiom  ooocessioois  nostre  donaltone  indabimos,  vt  ipei  etseeotara  pro- 
Jes  eoriiin  non  ampliiis  quain  diios  dcnarios  nnnuntim  persoluant,  sinc  mundiburdio  nubant,  maiur  nalii  in 
eis  solus  tribularius  fiat,  et  libcri  nb  onini  exactionis  incammodilale  de  roliquo  uiuant.  Si  qna  ncro  mtilirr 
c.\  cis  viro  iotcgi-um  ccnsum  dcbcntc  nupscril.  nati  cx  ca  lilii  putris  lcgc  tcncantur.  Vl  autcni  Iiec  no.stra 
conslitttlb  stabili  tenore  firma  et  illibata  seraetnr,  et  testamenU  conscripiione  et  multorum  lesthim  astipu- 
l.ririii  '  cl  li.iiiiii  iin-,trl  au-  toritatc  roboraiiiniii-.  i't  >i;.n!li  nosfri  imprf's--ioni'  siibtcrbnllari  iussimu?.  Pala 
XYll".  Kal.  Julii,  anuo  iucaruatioiiis  dominice  M<'.C".XX\''.11IF.  IndicUonc  Xlla.  liupcraxilc  domiuo  Lotbario, 
anno  regni  dus  VHI*.  Ardiicpiscopatus  auiem  noslri  anno  11".  Testes  faerani  PreposiU.  Bera.  do  sancto 
(^unib(<rlo.  Henricus  de  apostolis.  Arnoldus  de  gradibus  I.ilieri.  .4rnoldus.  HcrmaDQUS.  Thictmarus.  Dcrnhar- 
dus.  Vdo.  Ministcrialcs.  Alinarus  nciiiricus.  Ticino.  Philippus.  Atlclricus.  AddberlOS.  Sifridus.  Weaelinus. 
Hbsil.  isralid.  Gudufridus.  lIurlvNicus.  Conradus.  Macburius  ol  aiii  niulti. 


Dlgitized  by  Google 


11S4. 


17 


CCXVII.  *) 

In  nominc  stanrtPi  rt  inr!im"«lue  Trinitatis.  ||  Ego  ')  Wciiulioi  u-;  Doi  gratia  Miini^anlrfnriJensis  ccclesic 
cpisGopus,  quod  ad  muitonim  nnliciam  pcrucnirc  cougruum  duxi,  liltcrarum  monimentis  niandare  prouida 
deltberetione  cuniui  Nonerit  ergu  prc»cns  etas  omnnimqiie  salisecature  posleritas,  quod  in  episcopata 
nostro,  Spii-itu  sancto  coopcranlo,  qui  ab  initio  statum  nascentis  ^cclcsie  per  quos  nouit  el  uoluit.  partim 
condcndo  nouas,  parlim  reslauiando  dcslruclas,  in  mclius  promouit,  locum  qui  dicitur  I.isliarnS)  sanclimo- 
niuUum  salis  indisciplinatarum ,  auctoritatc  apostoUca  doniini  pap^  IlonorU  communitus,  anlecessor  meus 
pi^  memorip  Egbcrtos  io  slatmn  meliorem  comroulauit.  Goro  emm  com  omiii  denotione  aMcnsom  pre- 
bcntc,  uolontibus  omnibus  bonis  tara  nobiUbns  <]'ir  n)  n.inistorialibtis,  cnnsontientibus  ctinm  ip>is  pi  cfuti 
loci  sanclimouialibus  et  pro  tomporaU  stipendio  melius  rccipicntibus,  locom  mcinoratum  cum  omnibus  ap- 
pendidis  qaesiUs  et  acqoirendis.  moaachis  secondum  regoiam  Sandi  BeNeDicCi  uiaenlibus  commlsiL  Nec 
minus  ad  omniuui  noticiam  pcrucnirc  uolumus,  qiiod  rounacbis  ibidcm  Deo  seraiendbus,  communi  consensu 
fratrum  hcati  PaVU,  Uberam  okclionem  in  clii^r  rulo  abliate  sectmdum  timorem  Doi  et  n';;iilrim  sancti  Bn- 
ncdicli  conccssit  et  dc  c^tero  conUrmauil,  ut  ciucium  lamen  cum  orani  humiiilalo  domino  episcopo  ordi- 
nandnm  el  consecrandum  representarent.  Quod  flictnm  per  omnia  laadabile  cmn  omid  deuotione  am- 
plcxus,  non  tantum  laudaui,  ucrum  ctiam  ^  capeUam  quc  dicilur  Watdenhart  cum  omnibus  appemdiciis 
quesilLs  et  acquirendis,  mobilibus  et  immobilibus,  cultis  et  incultis,  aquis  aquarumque  decursibus,  cura 
coDsUio  prelatorum  nostre  scdis  ^J,  pro  salute  anim^  mc^,  ad  utililatcm  rratrum  Dco  ibidcm  scruicatium 
tradidL  Si  qms  ei^  his  traditionibas  obuiare,  iiet  eas  aonallare  presumpserit,  perpetuo  anatlieoiati,  nisi 
resipuerit,  subiaccat,  omnesque  sua^  :iTi!ionf»s  cassari  pcnitus  experiatur.  Quod  nc  forto  attemptare 
quis  audeat,  et  ut  momoriale  io  gcnerutiuim  gcneraUooum  pcrwaneat,  lianc  cartam  inde  conscriptam,  im- 
presrione  sigiili  sancli  Pauli  ac  noBlri  consignaulrous  subter,  ncc  non*)  idcae»  testiln»  conBraiaaimus,  quo- 
ruffi  nomina  sunt  I19C.  Ilcinricus  preposilu»  maioris  ecclcsio.  Guntramnus  <leoanus  oiusdem  ccclesi^  Bb^» 
bertiis  prppositu<!.  Gcrhardus  magislcr  scolarum.  Wicberlus.  Hcrimannus.  Anshelmus.  Libpronim  nomina. 
Wicboldus  ct  iilius  oius  Bcmluu-dus.  Rodolfus  el  frater  cius  Liuldolfus.  Tbvodericus  et  fnilcr  cius  Weren- 
boldus.  Barchardus.  Minislerialiam  oombia.  Benihardos.  Ditmaras.  Weranxo  ^  iCem  Berahardus.  UvoUhar- 
dus  ";.  Rutgerus '^).  Liutgerus.  Liuibcrtus.  Walihaidus.  Geliiuanis.  Bertramaua.  UvaUhenia.  LiutberkM. Bninoi. 
liodcfridus  ct  fratcr  «'ius  Ileriinaniuis,  i  t  alii  quaiu  jiliirt-s. 

Acla  sunt  autcm  h^c  anno  ab  incaroationc  Domini  Millesimo  ccntcsimo  XXX°I1H^  Indiclionc  Xn«.  ") 
Impcraole  uicloriosissimo  Lothario  Aagusto,  anno  quidem  regni  eius  decimo  iropcrii  ucro  sccundo  ^% 
Ofdinationis  autem  domni  Werinbcri  episcopi  aono  terdo 

L'nlcn  auf  dcn  litrnllrli  gn>».ien  leerfn  tljiiin  ilcji  Pcrgjmcntrt  ttnd  ilie  beldtn  Sirgrl  <ic<  [!i>chofj  uod  det  Domkapitdl 
auigedriiclu  nnd  nodi  TollLommen  gut  crlulten,  Jeoet  Ut  krei«rofmi| ,  und  aeift  dea  BiMlior,  mlt  MbedccklM 
HwirU,  ttif  fliimii  «M  Nmd««lK3^ii  m/VaiMa  fvMMelm  <htbte  ailHflA,  iM  <icr  ndrtm  Brad  in  VnOtolMA 

ia  Kbriigcr  SicktUlS  didit  m  «rinMn  Lcifaa,  in  der  linkea  Bin  g««r1ilnsieni!«  Qucli  ebenralli  dicht  3n  ticli  liilirnd; 
mit  der  Umcdififl:  WcrMriM  Oci  gratia  lloMalericn«i»  Eft,  f.  —  Du  andere  i«t  du  l>ereiu  bctcbriebene  rait  deu 
BfwibOd*  dcc  bdl.  P«alm  "J^ 


Um  Sbiigm  gmm  i^riiUateode,  nur  anttatl  der  Kapelle  tu  Wadenbart,  der  Zehralm  m  Dcllen  aiid  BeMlfldumm 

grdeokende  Urkunde  «om  Jabre  1136,  acigt  dic  in  dm  MotBO  aogrgebcaen  Abweichungen. 
>)  Ego  rchlt.       curaui  prou.  dcl.    *)  Liibern.        iptit  (eblt.    *)  lumma.    *)  Aottatt:  capclljm  —  dccurtibui,  Tulgt  hler: 
oiginti  tulidorum  decitnain  nii>na>tcriL-n<i(  monrl^  infra  parrocliijin  Dlitedca  in  locit  Dullen  et  Beldiochuten  nominatit, 
blcr  ielgt  Mch:  et  auento  roioittcrialtam,  preljito  mooatterio.       n.  o.  ct.    *)  RadAiru*.  *■}  Urcrenai*.    '*)  Wwirardec 
n)B«iflcrm.   »)  WKcaiflN  cmlcilm»  XXX«.VP.  Indicl.  ZUc       Aiedec»m.  •«)  ^flHM.   ^V,       Aa  der  nikende 
Toa  1136  find  dic  Siegel  dicccltc^t  ■bcr  ik  imsckdMar  Ofdflmfi  «■d.cdMT  tccdadiil.. 
Ced.  dipl.  hut.  Wcttfal.  U.  3 


Dlgitized  by  Google 


48  — 1136. 

CCXVIII. 

IX  XOMINE  DOMiM.  BERNHARDYS  DEI  GHAUA  PATHERBRVNXENSIS  SEDIS  EPISCOPVS.  Palher- 
brannomis  oenobii  abba«  Domine  Hamuko  cartim  quo  esl  in  Atlon  iiula  eoclcsisni  cum  omoibos  sibt  alii- 

nenlihiis  ccclcsi^  cui  prcfuil  acquisiuit  a  quodatn  Dcrnbardo  canonico  Pathcrburncnsis  occlcsio,  ct  patrao 
cius  Cununc,  datis  illis  aliis  bonis  dc  sua  ccclciiia,  in  Tuistc,  Thiuthorp,  ct  duobus  mansis  in  Burgnon,  pro 
cadcn)  curti.  Qup  curlis  iodccimata  fuit  quaiudiu  cam  prcdiclus  D.  canonicus  habuit,  ncc  ullus  tunc  tcni- 
poris  viocnliom  rerainiaGi  polDil,  quod  aKquando  uufe  decima  soluereliir.  Post  mortcm  vero  domni  Hdn- 
rici  huius  scdis  episcopi,  cuius  trmpuribus  hcc  coinmntalio  f;ic(a  fst.  decima  de  cadem  curti  pr>r  \im  e.\i- 
gebatiir  a  quodam  Frilberico  dc  Glindfclde,  quasi  ox  partc  aduocali  tunc  temporiis  Widukindi  dc  Sualcn- 
bcrgc,  qitla  idem  Frilherions  reiiquam  decimam  de  eadem  vQla  ab  tpso  adoo<»lo  in  bencfietnm  bd)ebaL 
Hanc  iniustidf  violeotiam  fratres  nostros  perpeti  condolcns,  Egu  Bemliardas  Dd  ^Htia  PatberbnracnBa 
scdis  e|iUropiis,  predicti  H  c|iisco|ii  Mircnssor,  prcfatinn  Widukindlim  nepotem  mcuni  superne  remiinora- 
tioois  uiiuiiu  conucni,  ct  meo  rogatu  lam  ipsum  quam  aiios  omncfi  ex  eias  parlc  supcr  hac  esactiooe  ct 

Infestationo  Sicque  nostra  pontifiMli  anctoritate  el  baimo  sanciro  euraui,  nl  ouliia  demoeps  ad' 

uocatus,  uel  aliquis  de  parte  eius,  uol  ulla  alia  (|uelibcl  pcrsona  parua  seu  magna,  dccimam  cx  prcdicta 
cum  rccipiat,  aucloritate  Dci  omnipotentis  el  Siinctorum  cius  ct  banno  nostro  sibi  interdictam.  Quod  si 
prc&umpseril,  irum  dislricti  iudici^»  Dci  iacurral,  ct  in  die  iudicii,  si  non  cmendaucril,  illi  ^tcm^  maleUi- 
ciioni  flubiaccaL  ile  maledieti  in  ignem  fteniiim  qui  preparatus  esl  diabolo  et  an|;eli8  etusw  Hane  ettara 
csirtnm  liniiis  ronsiiiutinnis  nostrc  tcnorcin  contiticutem  sigillo  nostro  insifiniri  fnci.  uf  sit  prcdictis  fr.itribu» 
apud  postcros  ixi  tcslimouium.  Uuius  rci  tesles  suoi  onuies  laai  cunnnici  quam  mooacbi  buius  ooslr^  scdis. 
liberi  bomues.  Brp.  Fritheric.  Tbiatmar.  Meingoz.  MiniBleriales  «luoquo.  Vfib.  G&io.  Foksbralfa.  Uild&old. 
Wal^.  Eilbratb.  Warmnnd.  Gerlag. 

Aimo  ab  incarnaitioaft  Donim  MCXXXV.  IndidioBe  XHL  Begnaiite  imperatore  lindgero. 

V«a  diu  mm  aaUiM  Thaite  te  VAand*  iHit(p4f«cai«l  8N||fl  i«t  mir  «lia  BnehiUick  fibrif, 

CCXIX. 
Am  itm  KiipialbMlia  4m  K1«iI^  Galirdcii. 

In  iiornine  sanctc  et  infliiiidue  Trinilalis.  Bcrnardus  Dei  gracia  PathiThoincnils  rpiscopus.  Qiioniam 
teropui'»  quc  sanctus  apostolus  %'entui-a  predixit,  iam  veni^isc  timemus,  cuw  dixit,  cranl  honiincs  se  ipsus 
aoHmtcs.  vndo  aepias  aeeidit,  quod  hi  qui  in  qtriete  mentto  Deo  swvhmt,  ab  importtmis  hominibas  injusic  tnr- 
bantur,  ollicit  noetri  cnra  nos  admonet,  cunctis  Dcum  diligcnlibus,  sollicitudioem  pastoris  impcndere,  his 
tamcn  prccrinic  qni  nostro  rcjjimini  s|u><  i;ill(cr  commissi  siint,  non  solum  de  presentilnis  scd  ct  tlc  fuluris 
quc  pruvcjiuc  possunl  iiicommoditatibus  auctorc  Deo  rcmovendis  diUgcolia  circumspccliori  invigilaro.  Ea 
propier  nolam  ease  vohunus.  tam  prescntts  quam  faturi  temporis  Cbristi  fidelibus.  qualiter  pnsillus  adhoe 
andllarum  Oei  Rrr\,  qui  primitus  in  montc  Iburg  congrcgatus  fucrat,  et  ab  ccclcsia  in  Henxo  bcum  et 
bona  occlcsie  in  montc,  C.hristo  ibi  famulantibus  profutura  percepcrat.  Postca  aiitcm  saniori  consilio  in 
locum  Gerdincnsvm  trausmigravil,  ct  iustc  privilegium  pusscssiunis  luci  i>riori!>  ubtinuit,  quamvis  habilalio- 
oem  dictante  necesdtaiis  ratione  mntaverit  Nos  itaqne  securitati  iam  dicti  andHarom  Dd  ooHegii  providentes. 
pro  renicdio  aiiimc  noslrc  et  pnicntiim  nnslronim.  ct  pro  cnvcndo  qiioi!  sncccilcrc  possct  injusto  gravaniine, 
curaiii  ecclcsie  ia  prediclo  moiite  ab  omiii  putct>tale  cuiuslibci  archidiacoiii,  consiliu  ot  conniventia  t6tiu8 
ecclcsiti  paiherbomensU  absolvimiia.  Et  at  Deo  in  Gerdiaonsi  BMmaslwio  acrvientibiis  nolestio  occasio 
lolierctur,  prelato  ccnobii  illiiis  c\clnsa  doriconim  vcl  laicorum  polcstate  eam  ass^navmma.  Ui  igitur  heo 
noslra  ordioatio  in  omnia  post  fuun*  lempon  nrta  el  iacoovuIiA  pernraoeat,  aacioniaie  patris  ei  fiUi  el 


Digitlzed  by  Google 


lllt. 


19 


spiritos  sancti,  cl  sanctorum  apostolorum  Pctri  ct  Pniili  onm  coufirmamas  et  pfsrrtrm  pn^innm  hanni 
nostri  et  si^fiilli  Dostri  iroprcssionc  munitam,  eorum  eliain  i{ui  infra  nolali  suut  tcslimonio  i-onsri-iLii  kH-imus. 
TcMles.  Weno  preporilos  majorb  Ecdeflfe,  Renborfns  preposKu  mncti  Andree,  Ahnarus  decanos.  QtbertaH^ 
Lentfridas ,  Hernhartius,  Kv^Tffisns,  Meiiuicus,  ("anotilci  tniijnrl^  rli  <ii*,  irirnrkr)  AMkis  sancti  T*,inll.  I.ain- 
bertus  monacbu;^.  IJtici,  Widekindus  do  Swalcnbcrgh,  Hcnuaanus  Uc  Lippia,  Thctmarus  do  Buiren,  Wcr- 
nerus  de  Brak,  Heinricus  Coroes,  Addbcrtos  de  Rikeswigh,  Ijaidoldiis  dc  Osdagesbeim,  Cooradus  Siapcl, 
Uffo,  Aiiabclinas,  Eilbenus,  Koeo  BnrgeDscs,  Cono  dives. 

Acla  SUOl  bcc  anno  domini  Millcsimo  C(  iitp>>iino  trirrsimo  se\lo,  Rcgiuintc  I.ol!i;irico  Romanonint  Im- 
peratore,  aiuio  regni  ipsius  Xtl.  lapcrii  autcm  UU.  Dalum  Palberbonus  duodccimo  Kalend.  Aprilis. 

ccxx, 

Am  «iMai  XopiiftMlie      XlMlen  MiricttMaiMtar, 

In  nominc  snncto  cl  indiuiduc  Trinitatis.  Lotharius  diuina  faucnlc  clcmcnlia  tcrcins  Romaiiorum  Im- 
porator  auguslus.  Cum  omnium  studia  pro  institutionc  reli^ioiiis  ct  seruicii  Dei  incboata  amplccti  et  pro- 
moucri  debcarous,  ct  ipsorum  dcuola  studia  iuuarc  et  imperiali  asscnsu  corroborare.  Froindc  tam  fuluro- 
nun  qoam  prcsentium  nouerit  induslria.  qualiier  fidclia  noster  Widektndus  abbatiam  in  looo  qui  Tocator 
Monn-itrritim  S;inrfn  Maric  in  sua  ftiii(lnult  |»rnpri<^1;ito ,  instittioti';  il)i  M"tnm  raonnchornm  «^frtintltiTn  rciiulam 
sancli  Bcncdicti,  Ipsam  ccclcsiam  cum  onuiihus  olilcitis  scu  adhuc  oirercndis  Uco  ct  matri  ipsius  dclcgando. 
Cuins  slttdium  Bembardus  Faderbomons^  opiscopus  venenibilis  pari  ampleclMM  allieetQ,  huios  institntionis, 
offercndo  non  minus  sun,  studiosus  cooperator  ettitit.  VlriuMquc  itaquc  dcuotioncm  Iroperiali  auctoritate 
noslra  contiriiiando  approhantcs,  prcripipndo  iubemus,  ut  nullus  Archiepiscopus,  Episoopus,  Diix,  Marchio, 
Comes,  Yicccomcs,  nulla  dcniquc  magna  panuuiuo  persona  in  his  conctsssis  prelalam  ccclosiam  deuastaro, 
ioqnieiare  anl  molestare  presomai  Si  qob  oonti*  hec,  qood  noo  credimos,  prewmpserit,  centom  Kbras 
auri,  mcdietalcm  camcn'  iioslrc  ct  mcdietalcm  eidem  componat  ccclesic.  Qiiod  nt  vcrlus  credatiir  et  ab 
OOUiihus  diligentius  custuilialur,  jirrscntis  ilccrfti  paginnm  ri^illi  nostii  iinprcsstooe  iOMgairi  iussimas. 

Sigmtm  domai  Loliium  lercti  liomamrum  imperaloris  (L  M.)  iimcliisim, 
Bgo  BwfMits  mos  Ad^erti  ardueanee&trH  meog^mi. 

Datom  amio  Incaniatbais  donwuoe  Nilleaimo  Ceulesimo  XXXVI*.  Indiciione  Xmb.  Pridie  Nbn.  Aa- 
goati,  anno  voro  r^ni  re^  Lolliarii  ondeeimo,  Imperii  quarto.  Actum  Corbeie.  ln  ChriBli  nomine  feliciler. 
Amen. 

CCXXL 

Innocentius  episcopus  scruus  senionim  Pcii  Dilecto  filio  BAldoino  LiesbomcnM  abbDti-  eiiwqae  buo- 
ccssorihus  rcgularitor  promoucndis  IN  PPM.  ||  Locorum  uenerahilimn  cui-a  nos  ammnnrf.  de  corum  quiete 
atquc  salutc  soUicilc  cogilarc.  Quatcaus  qui  ccclcsiasticis  fainulantur  obsequiis,  ccclcsiastic^  quoquo  lui- 
liooit,  opiato  patrooinio  foueeotar.  Cfteram  sieat  e«  qnf  a  nobis  statnnntor  finm  aolamua  ei  Olibata  per- 
sistcrc,  ita  nichlloniinus  qiic  n  frntrihus  rnlionabilitcr  fiiirit,  auctoritatc  apostolicn  nos  conuenit  roljoraro. 
Idcoque,  dilccle  in  Domino  tili  balduinc  abbas,  tuis  dcsideriis  aanucotes,  quod  a  fratro  no.stro  Kgeberlo 
bonf  roemori^  Honasteriensi  cpiscopo,  supcr  ^cctesia  siia  m  Jooo  qoi  IJesbem  oiciior,  proptcr  malam 
uitaiu  quarundam  sanctimonblium  olim  ihidcro  turpiter  connersantlian ,  consitio  ct  aucioriiale  predoeeMoris 
nostri  Pl'.  MONORII  s;mete  rectmlalionis  faclum  esl,  et  a  fralw*  nosfro  Wcrliiifro  ipsius  successore  firma- 
tum,  prescntis  scripti  pagina  roboramus.  Slatuentes  ut  ibi  pcr  mooacbos  honcst^  uitf  secundum  beati  fic- 

3* 


Digitized  by  Goo^^Ic 


itit  —  iitT. 


nedtcti  regulam  de  cetero  seniiatur,  et  tam  ea  qu^  dc  libera  sea  eaoooioa  elet^one  abbalig  etusdein  loci 
ncDiidaiD  Dci  Hinoreni  et  moiiastieiim  «nfiMm  celebrftiida,  qaam  eliam  de  decimig  QHpati  soilicet  lolido- 
nun  Honastcnensis  raonet^  inrra  paiTodiiaiQ  Dfeteten,  in  locis  DaUen  et  Beldiochusun  cidem  BOBWterio 
annualiter  pcrsoluendis .  »b  codcm  fratrc  nnsiro  sancita  subI,  iirma  in  pcrpctuum  et  illibata  pcrmancanl. 
NulU  crgo  hominum  fas  sil,  prefatum  monastorium  super  hoc  temere  pcrturbaro  aut  aliquam  ei  e\indc 
molealatkMMra  tnrerre.  Sed  omiua  qaenBdinodum  mperius  dicla  snnt,  liln  iniBque  snoceMoribvs  intemerala 

seriicnltir.  Si  cjiia  igitiir  ccclosia^lica  ^cculariNUC  pcrsona  hiiiiis  nrjslre  conslitiifionls  paj:inam  solcns,  cnntra 
eam  tcmero  ucnirc  tcmptauerit,  secundo  tcrciouc  comtnonila,  si  non  rcalum  suum  cougrua  salisfactione 
Oomxerit,  potesiatis  bonorisquo  sui  periculum  patiatur  ci  excommunicationi  sobiaocai  Coaseniaoles  mtem 
eidem  ioco  qof  ana  sant,  oainipolentis  Dei  et  beatomm  Pelri  et  Paoli  gratiam  coaaeqoantur.  imoa. 

f.  Ego  Innoccntius  calholico  eoclesif  episcopus  SS. 

f .  Ego  Grcgorius  diac.  card.  Sanctorwn  Serg^  et  Bachi  ss. 

Dala  Pisis  VIII.  Kal.  Oclobr. 

Dm  fllci»e|d,  fM  fliwiibnlkb«r  BwfhiltMhrit,  ki  aiit  fothga  r«d«a  Mgtbiiagl. 

Gcxxn. 

Aiu  dam  KopMfctidw  im  Kloilni  llaiiiaBliuiir. 

lonocentins  Episcopos  aenms  semoram  Dei.  Ditectn  filiis  monacbM  Monaslerii  SwalenbergMiM  lam 

prcscntibus  quam  fuluris  in  pcrprtntim.    Sacrosancta  Romana  Ecclcsia  quc  pcr  boatnm  Pctrum  aposlnlo- 
rum  priucipem  ecclesiarum  ODuiium  primatum  obtinuit,  omiiibus  cius  sufTragio  indigcntibus  subueoire  miso' 
rieorditer  consaeait.  Dignam  est  emm,  ol  qai  ad  afliaiBnim  rcgimcn  assompti  sumns ,  eas  et  a  pianonmi 
hominum  ncquitia  tneamar  et  bcati  Petri  patrociino  moniamaa.   Qao  circa,  dilccti  in  Domino  filii,  vcsuis 
desidcriis  impertimur  asscnsum,  ct  Swalcnborconso  mona.>;terium  n  nobili  viro  Wiilikindo  in  honorc  bcatc 
Dei  genitricis  Marie  fundatum,  alquo  cousilio  ct  assensu  gloriosi  Glii  nostri  Lotharti  Romanorum  impera- 
loris  aagosti,  neo  non  bone  meroorie  rratris  noslri  Adelbeiii  Maganlini  Archiepisoopt.  Wftimini  Paderbor- 
ncnsis  ccclcsic  ab  oo  pro  sua  dcnolionc  oMatinn,   prcscnlis  >:cri|>ti  p^ipliui  (■ornnuniiinus     Stalucntcs  rit 
quascunque  possessioncs,  quocunquo  bona  cx  dono  fratris  nostri  Bcmhnrdi  Padcrborncnsis  episcopi  vcl 
eiosdcm  Widokindi  idem  locus  in  prcseutiarum  canonicc  possidet,  quecunqne  etiaro  concessionc  pontifioini, 
largitioiic  Inipcratorum  vol  principum,  seu  qaoramiibet  oblatiome  fiddium,  oidcm  vonerabili  loco  raliooa> 
bililcr  oflorri  conligcrit,  firma  vobis  In  porpplnnm  ot  illibata  pcrmancant.    Obiuntc  voro  eiusil«-m  loci  ab- 
bate,  oullus  ibi  qualibet  surreplionis  astulia  vcl  violentia  preponatur,  nisi  quem  fratrcs  ipsius  monasterii 
coaMnatii  amensa,  seu  rralrum  pars  coadlii  aanioris,  secundom  Dd  timorem  et  beati  Benedieti  regnlam 
prouiderint  digeadum.   Aduocatumquo  nbi  per  electioncm  atquc  prouidcntiam  Abbatis  ct  fratrum  ibidem 
consiitiii  omnimoflis  prohibomiis    r>ocornimus  crgo  ut  nulli  oninino  hominiim  liccat  vestrum  monasterium 
temere  periurbarc;,  aut  cius  posi>es.sioncs  aufcrrc,  vel  ablatas  rcUnere,  iniminucre  seu  quibuslibet  mole- 
sliis  feligare,  Sed  onmia  inteigra  comserveatnr  veslris  luibas  prolhtarau  Si  vero,  quod  absit,  aduocalos 
qui  in  \cstro  moniistcrio  pro  tcmporc  rucrit,  iniitilis  apparuerit,  liccat  vobis  loco  cius  alium  idoneiim  .sub- 
8tituorc  ad  honorem  ct  utiliuitem  loci  vcstri.   Quod  si  Episcopus,  in  cuius  diocc«i  vestrum  mooasterium 
siiura  cst,  temcrc  vos  in  aliquo  granare  voluerit,  .fecdtalem  Kberam  Iiabeatis  ad  avxiliam  matrfa  veairs 
Eoclosie  Romane  confu^crc,  uipoie  qui  sub  dus  speddi  protcciione  eonsistilu.  Si  quis  igiiur  in  poalcnm 
huius  nostrc  constilniionis  |iiiL;iiiiun  scicns  contra  c;im  tomere  venire  tcnlauerit,  .sccundo  tcrtiouc  commoni- 
tos,  si  nou  presumptioncm  suam  congrua  .salisfactionc  correxerit,  potestatis  honorisque  sui  pcricuium  pa* 
liaiar,  et  a  sacratiMtmo  coipore  et  sangmne  Dei  e(  Domuu  redcmplotis  noatri  Jesu  Gbrisli  alieous 


Digitized  by  Gopgle 


IfJT.  2« 

aique  in  extremo  examine  dtstricle  ultioni  subiaceat.  Consemantes  auiem  eidcm  ioco  que  sua  suat,  omni- 
polentis  Dei  el  beatonim  apostolonmi  Petri  ct  Pauli  gratiam  conscquantur.  Amen.  Amcn.  Ameo. 

BmoMDtias  caihoKce  Eoctesie  cpiscopus  w. 

Dragt»  Oatictisis  cpiscopus. 
Eizo  Anshf»lmii5  presbytcr  Cirdinalis. 
Ego  Gcriiardus  prbr.  Card.  lit.  sancte  cructs  in  Jhcrusalem. 
E§o  Locas  prbr.  Card.  tii.  Sanctor.  Johannis  et  Fbnli 
EgO  Martinus  prbr.  Card.  sancti  StcphanL 
Ego  Guido  diaconus  Cardinalis  sancti  Adriani. 
Ego  Crisogonus  diac.  Card.  sanctc  Maric  in  portica. 

DabuD  in  territorio  Romano  pcr  mauum  Innoccnlii  Sancte  Romane  Ecclesie  diaconi  Cardinalis  ot  Can- 
eollnii»  VL  Non.  Octobris.  Incarnalioou  DoiQini  amio  Uilleaiaio  GentesiiDO  Trioeaimo  ««iitimo,  IndiclioBe  h 
FOolificatns  vero  donuit  Innocenlii  pape  aeenndi  aano  Octava 

GGXXUL 

C.  In  nomine  sancte  et  indiuiduc  Trinitatis.  W.  diuina  faucnte  clementia  Monasterionsis  ppi«;opns.  Om- 
nium  fidclium  Cbristi  Dostrique  diucrsitatem  scire  uoluaius,  qualiter  dcfuncto  archicpiscopo  Colonicnsi,  fide- 
lis  nostra  ct  dilecia  ^dSfaiklia  nce  adierit,  hnmfliter  ebaeeitDi,  ut  peticioni  eius  acquiesceremus.  Noe  igptnr 
defficis  intcndcnlcs  soasiOBilnis.  peticioni  eius  ratioDabili  ac  Mtile  asscnsutn  prebcntcs,  capollam  in  looo 
patnrnf'  br  rf 'i  tntis  suc,  quc  est  Prumcrcn,  ^diOcatam  et  ob  ipsji  domina  ViiilliiMa  duobus  solidis  ct  qua- 
tuor  manciplti.  dotatam,  consecrauimus,  ct  iegitimc  matri  eius,  scilicot  ^cdcsic  qu^  sita  esl  ui  uilla  Wur- 
ntia,  conaeiilienlibuB  arebidiacono  Amoldo  tnaioro  fcdesif  prcposito,  et  Teodorico  de  Saactis  apostolis 
prcposito,  prefaic  uidelicet  fcdesi^  qu^  est  Wnrma  decano,  eam  attitulauituus.  Scd  qtiia  tempori- 
bus  nostris  fitif-  solinit  in^un^cre  in  rinfn's  snas,  prccipiendo  propipiiniis,  nr  aHrpiis  ibi  diuinum  officium 
audcal  cciebrate  al^squv  licenlia  pasluris  supradictf  malris  Wuniie.  Si  quis  uero  iiuius  attilulatioitis  nustr^ 
temerarios  quod  abeit  exliterit  uiolator,  aoathemalis  oincuilo  niii  reeqiiwai  imiodetar.  Et  at  hfc  aililnla- 
tionis  nostro  auclorilas  slabilis  el  inconunlsa  prmancat,  hanc  papinnm  indc  conscriptam  manu  nostra  corro- 
borantes,  si|pUi  noslri  imprcssione  in^uiri  iussimus.  Data  ost  II.  Moo.  Dccembris,  aoao  oero  doniinicf 
incaiaiatiaBia  IP.G*.XXX*.VII«.  hdiMiooe  dedma  V*.  Au»  aalem  dooini  Loibari  impeiaioriB  dedBO  tereio. 

GGXXIV. 

Tn  nemme  sanct^  et  indiuiduf  Trinilalis.  ||  Qui  seminat  in  benedietionibi»,  de  benedictionibaa  ettDelet. 
Qaooiam  igiturrcrum  secularium  staUim  scimus  esse  monu  ntancuin,  iuis4|itc  fragiles  cum  seculo  labento  citius 
osvo  rnsiiros,  npfrnntc  in  nobts  misorationc  diuina,  ad  caquenon  sunt  momcntanea,  non  transitoria,  omniqite 
tine  carentia,  iuxla  iipostoU  ammoniuoocm,  ad  ea  que  anlc  simt  mo  cxtcodo,  ca  uero  r|u^  retro  me  stmt  obli- 
ti»,  ad  Bupernf  uocalionis  atatum  peruenire  conctipisco.  Vt  ei^  ad  iDa  qu^  aunt  aemper  maneBlia  ualeo-' 
mus  attingcrc,  fratrum  nostrorum  alionimque  Chrisli  fidelium  nos  committimus  deuotloni.  Vt  autera  apad 
fratres  nostros,  iiidelicet  maioris  domus  canonicos,  memoria  nostra  pcrscucret,  in  augmentum  sabalaoli^' 
damns  eis  XXV.  aolidos,  ea  ratioiie,  quatiDas  una  prebeuda  «ngulis  aemper  didius,  eo  modo  qno  oonsti- 
tuta  cst  prcbcnda  cuiusdam  sororis  que  noinen  Adelheidis  habuit,  a  preposito  siue  eius  cellerario  \wr 
OTunia  fideHter  cis  inde  (lispcnsctiir.  Damus  ad  alfare  sanrli  Slephani  protliomarlyris,  quod  est  in  aquilo- 
nari  parto  noslri  monasterii,  Vtit.  soUdos,  et  in  manu  subcustodis,  boc  cst  qui  ^cdesiae  sub  priocipali 


Digitized  by  Google 


n 


tllT. 


coslode  saltsmiit,  sic  eos  ponimus,  ut  do  tribus  solidts  lumen  ad  ipsum  altarc  prouideat,  cl  (luinqne  soii- 
dos  ad  suum  propriam  aBum  habest  Yolaaius  aatem  at  custos  tste,  «  prcsbitcr  cst,  in  doroiiuds  diebus, 
sinc  tn  aliiK  fostiuitalilius  m\  preratum  altarc  missam  cclcbret,  et  in  priuatis  diebu.s,  uiilelicct  Feria  II.  IIII. 
et  M.  niiii^ini  (Irfuix  lnnim  rantcf  Si  ncro  prp*hif«'r  non  cst,  ciim  omni  diligcntia,  ut  alius  h(c  faciat, 
tpse  procurcu  Ad  altaiu  iuttpic  ^iuictc  cruci«i  damus  duas  prcbcnda!;,  uuam  utdcliccl  dc  Lucn,  ct  aliam 
de  DulmaDniti,  ut  presbiter  omnibas  diebus  sooante  prima,  missam  ibi  odebret  bi  mann  uen»  prepositi 
ft  ;uii  aliorumquc  priorum  pnnrinn^,  qnatinus  m\  hnc  niinisterium  digoum  ct  idonfaiii  Nacerdotcm  solli- 
dtc  prouideant.  Ad  aliare  ciiam  bcatf  Marif  Magdaleo^,  quod  est  in  nostni  capella,  III.  solidos  damus, 
ut  de  his  isdem  custoe  ftngulis  noctib«»  himen  ibi  proirideat.  Quatuor  quoque  sdidos  pommus  in  mana 
presiiinnti  cu^lodis,  ut  dc  liis  a  capila  lemnn  ii>-<|U('  ad  sanclum  dieni  pasch^,  VIII.  pauperil)u.->  iiiinnniitani 
jvtnis  >Hiau!i>  diclms  (Itstribuat,  cl  iit  Iiii  cum  aliis  pniipfrihus,  qni  in  illis  dicbus  in  alrio  ccclcsic  laudan- 
do  Dcuiii  procc&!»ioncin  iioicnl  faccrc,  iuogantur,  cl  ipsc  procurcU  Duobu^  uefO  nummis,  qui  de  hi:>  IIU. 
solidis  supersnnt,  ceram  comparet,  et  onam  inde  CBndetam  ficri  iobeat,  quf  m  loco  abi  memoria  sepid* 
cbri  nostri  siiluatoris  in  parascciic  rccolitur,  ncccnsji  ardcal,  ncc  quis(|uam,  donec  tota  oonsumatur,  inde 
cam  iuifcrrc  prcsumat.  Hec  crj;o  duo  talonla,  undc  hcc  omnia  iui  lieri  or(linanimn.s,  m.iioris  (Tclf^sip  pr«*- 
posilo  ccrtii»  in  iocis  dcmotk>lraaimn$,  unum  uidulicct  in  parrochia  quc  Amuluncburen  noniinalur,  ei  XV. 
sdido»  in  parrochia  qo^  Slctnuorde  nuncnpatur,  V.  oero  solidos  in  uOla  qu^  nomen  Greuen  habet  Da- 
inus  qiioipic  ununi  talcntum  (iuobiis  mon<istcri!$,  dimidium  uiddicct  ad  xis\im  frnTrum  sancti  Pnuii  apud 
antiipiiiin  monastcrium,  cl  dimidiura  ccdat  in  usum  fratrum  sancti  Mauricii.  £l  hoc  talcntum  ad  uillam  qu^ 
Uagcn  nonuoatur  prcsignamns.  Ad  nsum  eliBra  fratrom  mabris  domus  damus  camttam  oini  singulis  dcm- 
cepS  annis,  ila  ut  corum  dispcnsnlor  de  ccitnrio  nostro  quod  ci  dc  toto  uino  nostro  mclius  placucrit  cli- 
c;nt,  r1  in  ccllarinm  fralrttm  dcferaf,  iit  in  rcNtitiilalibus  sanelonini  Nicolni,  ricitri^ii.  Scniatii.  Man(.' Maijda- 
len^,  iii  inuenlionc  sancli  Slcphani  protiiomartyris,  Egidii  confessoris!,  mcnsura  uini  eis  iode  tribualur.  Men- 
Mira  antem  h^  ortt,  •cora  qua  toto  anno  uinum  fratribus  distribuitur,  e(  in  predidis  sanctorum  festi«ritali> 
Iius  fratrcs  nostri  tam  abscntcs  quam  prcscntos  cqiia  partilionc,  cxccptis  scolaribus,  hoc  uinum  accipiant 
Ilis  ita  pcr  miscriconli.im  Dci  iani  ordinatis,  damus  ecclcsic  nosti-c  ad  honorcm  Dci  cl  uencrationem  gen- 
tium  ductoris  cgrcgii,  uidclicct  pnlroni  uostri  sanoii  Pauli,  oniiicm  ornatuni  pontiOcaiis  apparatiis,  uideiicct 
anolum  ep»oopalen,  et  bacultim,  mltram  et  cyrothccas,  caligas  ot  «indalia,  tunieam  do  pallto,  Albam 
cum  hunicrali,  cl  stolam,  cruccmquc  qnc  in  collo  pnntificis  (lcpcnflcat,  Halmaticam  unam,  ct  ca.sulaiii, 
caiiccm,  et  duas  ainpuUas  ad  soruaiidum  uinum  ct  aquam,  Colam  unam,  et  pi;(idem  ar§cntcam  ad  scr- 
DBndas  oblatas,  nasculum  ad  thns  reoondendom,  ot  annra  ihuribnluro,  Pelunn  de  argento,  ot  arceohim  in 
moiliiin  capitis  humani  fomiatum,  Duo  mimutergia  ad  ministcrium  e|iiscopi,  missaiein  iibrum  ct  bencdi- 
clionaic,  cL  (jKruicrii  cpiscopaicm.  Sedem  unam,  el  Tapclnm  Diio  caiidclabra ,  c1  dc  .serico  duo  uc\iila, 
pectiucm  dc  (>iiorc,  licmque  de  eboro  bacuiiiro  cpiscopi  manuaiem.  liuius  tradiiionis  tcstes  sunt  bil  Ileio- 
ricus  maiorb  fodi^if  preposiius.  Guntramus  decanus.  Bngelbertus  prepositus.  Gerardus  ma^ster.  Adelber^ 
tos.  Rothcricus.  De  Listliarnc  iloTninns  Balelewinis  abbas.  Otto  prepositus  dc  Cappenbcrg,  ct  Otto  ciusdcm 
loci  c;monicus.  Adelbcrlus  prcpositus  de  Varlara.  El  liberi  homiQes.  Rodulfus.  Thcodcricus,  cl  i(l(.*m  Tlicodc- 
ricus.  El  roinisteriales.  WoUhardus  uillicus.  Bernhardus  de  Dulmene.  BcrtFamus.  Liutbcrtus.  Gcitmarus.  Sue- 
Iherus.  Lutgeros.  LiutberUis.  Sucihcrus,  Arnoldns.  Igitur  ego  Werenherns  Dei  gpntia  luiius  scdis  opi.scopu8^cartBlf 
i-tius  liatnr  ct  auctor,  in  noinim-  Dci  (minipotcntis  tnni  prcscntes  qnani  futuros  Chrisli  tidcles  obtcstor,  ut 
quicquid  iii  ca  iniicneriiit  utililalis  cc  ch^^ic  csse  iioUilum,  quod  pro  reoiedio  anim^  mey  meorumquo  predocos«o- 
Tum.  hohis  prcdictesedis  uideHcct  cjiix Mporom,  ego  pcccalor  ci  uideor  contttliase,  non  mulilent,  nou  alupiaiu 
inde  partcm  aofcrant,  nec  de  huius  eccicsi^  loco  longios  deferant,  nec  maliucilum  iili(|u(  m  h^liMWro  penBiltanli 
.scd  sicut  honi  dispcnsatores  Dci,  ad  hnnorom  ipsius  omnia  conscruarr  studcant.  Ilcc  rognmus,  hec  rogando 
monenius,  el  aucturitatc  sancli  i\'tri  aposlulorum  principis  sub  anathcmatc  inlerdicimus,  ct  oo  oiiquis  cx 
liis  (|u<>  ccdesi^  nostre  a  nobis  donata  sunt,  msi  commotatiooe  nieliorum,  et  caasilio  canonioonun  simulque 


Digitized  by  Google 


itsi. 


23 


ininistorialiuin  boc  fodat,  ex  olGcii  nottn  avoloiritate  poniuis  inlerdieimns.  Si  qtm  ucro  alitcr  quam  hie 
sit  dctcrminatum  focerit,  nisi  se  cititi'?  corrrxrrif,  ciim  impiis  cl  etornalitcr  dampnatis  a  Chrislo  in  aeter- 
num  malcdiclus  sit  c(  aoatbema.  Acta  suiit  b^c  anno  iacamaiiouis  doaiioice  M.C.XXXV1I.  ludictionu  XV. 
Presidente  Roraanf  acoeledae  domino  Innooeiitio  pp.  secundo.  Ri^Danfe  unpontare  LfitbaHo  IL 

Ou  aiagcl,  MilwSftit  hw«flitlb  tliwi  fctHietlHBMai  dcr  tArik  Imt  tdawwMa  BiaaiM,  arit  PaiwMatciraifaa 
angelienet,  i»t  grtiuteDthcili  terttiirt;  4w  ■odl  VOlfcMdHOi  VdlM  Mieb)  kttWlltt  w  ail  dMf  W  dCT  fel|CDdlD 

Urkuade  bctciiricbeoen,  iUwrcio. 

ccxxv. 

In  nooiine  saocl^  ct  indiuidu^  Trinilatis.  ||  Notum  essc  cupimus  omnibus  Cbristi  fiUclibus  tam  futoris 
quam  presentibua,  qood  ego  Warhenia  Dci  gratia  sancic  Mimigardevordensis  ^lesic  opiscopus,  pro  retne- 
liio  anime  me^  do  ^cclcsio  Dci  gcnitricis  Ct  perpotu^  uirginis  Maric  nnoni  talentum  ad  usum  sanctimonta-' 
lium  ihiiloni  Boo  sf;ruicniiuni  ct  nfjiientum  sui  sponsi  cum  dcuotiotio  expoctantiura.  Qma.  ucro  ipsum  talcn- 
tum  pro  uoto  noslro  prcrato  ^cclcsie  in  uno  loco  &imul  assignarc  non  quiuimus,  in  duobus  boc  locis  sub 
diiiiaione  eis  demoastraainiaa,  dimidiom  oidelicel  prope  cioitatem  noatram  scOicet  Honaslerinm,  et  dimi- 
dtum  in  purrochia  cuiusdam  nostrc  ^cclesic  que  HauechLshcclie  nominator.  Damus  etiam  ad  usum  ipsa- 
rum  sanctimonialium,  coflcessiouc  ct  rogntu  Wlfhanii  uillici  nostri,  partcm  molendini  nostri  quod  cst  in 
loco  nustro,  cuius  hacteniH  tcrciam  partcm  possederant,  ila  uidclicet,  ul  augmento  nostri  muncris  dcin- 
cepa  dimidinm  habcant,  ct  nobis  alia  pars  subseruiai,  de  qno  sient  predietom  est  terdam  partam  osque 
ad  U^mpura  nostra  tantum  habebant.  Addimus  his  quoque  duos  solidos  dociine  de  uillicatione  Dcriilinnli 
ilc  Dulmaooia,  et  octo  denarios  etiam  decioie  de  ollicio  prcnominati  utllici  oostri  W.  de  quadam  domo 
qunm  [^rediote  sanctinioiualoB  habenl  in  oilla  Sindenin,  et  hoc  ipsomm  assensa  sepe  dictis  sanclimonuilibus 
contradimm.  Cengnm  etiam  do  curte  quadam  que  foerat  cuiusdam  prcsbiu>ri  Cunradi  in  uilla  nostra,  qm 
cat  ad  nouom  nummo<;,  ct  hos  uillici  noslri  W.  conccssionc  illis  donaitnis.  IIoc  igitur  oniiiia  fHicmadmo- 
dum  in  prcscnti  «imt  prcnotata,  et  primum  quidcm  dc  prcfatis  duobus  uillici»,  quoniam  cx  his  qucdam 
quasi  uiHicationis  hire  ad  eos  spedabaat,  ne  amplios  afiqoa  retnietatioDis  quistio  ab  ds  aine  eomm  soe- 
ocssoribus  hino  oriri  ualcat ,  iiisoriim  rciiiissionc  spontanea  ponimus  in  manunostra,  sicquc  priorum  nostro- 
rutu  annucntc  pia  concessionc,  damus  ca  ad  u$um  .sanctiinonialium  perpctii^  iiirginis  pi^  MARIAE.  Testiiim 
ucro  noniina  qui  in  prcscntia  huius  Iraditionis  fucrunt  bcc  sunL  Hciuriciis  maioris  ecclesic  proposiUis. 
Gantinmnus  decanua  Engelbertus  prcpositus.  Gcrhardus  magLstcr  scolaruro.  Adclbertus.  Rodcricu».  .\deIbor- 
tiis  propnsitiis  do  Varlarr.  Otto  r;i(ijici)()f»rn;cnsis  prcposilus.  Otto  (.Miisdctn  Inci  canonicus.  BaMi'\vinus  ab- 
bas  dc  Lisbcmin.  el  libcri  bomincs.  ttodulfus.  Tbeodericus.  et  itcm  Tbcodcricus.  et  iuiui^tcriales.  Wlfhardus. 
IJud^^ems.  Remhardus.  Rerlrainmns.  Linlberbis.  et  cfteri  oomplares. 

Acta  sunt  hec  anno  dominicf  incaroationis  milloaiino  C.  XXXVII.  Indictionc  XV.  Bcc  autem  oartula  nt 
firmius  rohorcttir,  sigilli  no.stri  improssiono  .siij;nari  prooojiittius  Wlfhardus  itillioiis  nosler,  do  quo  etiam 
supia  fati  sumus,  coromutauit  propc  uillam  quq  Tclgit  nunicn  habct,  iu.vU)  ilumcn  Emcsam  locum  unuin 
cum  qnadam  pane  sui  allodii  b  qao  molendinam  exstnii  polest,  et  in  quo  ez  anliquo  Itait,  deditqne  prc- 
signato  Dci  gcnitricis  oct^losir  pro  animo  siio  rotnrilin  sinnil  et  matris  Mf  COnaensn  Oliam  et  nolnnlate 
hcreduin  suorum,  ct  hoc  sub  prescriptorum  tcstium  prcscntia. 

Dm  mil  Pergjmealtlreifca  die  Charte  gehefkete  .Siegel  teigt  den  Biachof,  mit  unbeHccktein  Hiupte,  aur  einen  giut 
•inraclten ,  oiedK^cn  SCMCl  •iiicod ;  io  dcr  recbten  lUod  hiilt  er  den  BiMrltnfttlab  frei  und  aufrccbt  *od  •icii  Jib« 
«iirUt  md  in  dcr  HHftclrgdLlMi  t«k«  Baad  ein  «Himci  JBMb}  die  CoMdirift  bciwt:  VtaDcra»  Di  Cicatia  llom^ 
clcriciMia  Bf$.  f . 


Dlgltized  by  Goc 


tt 


CCXXVI. 

In  noinme  sanctc  ct  indliuitiu^  Trinitatis.  ATUELBERTVS  secundtts  huius  nominis,  ipsa  propiciante 
Mogontin^  sedtfi  archiepiscopof.  Notnm  ease  noliinnis  onmibii^  tam  fbliiris  quam  presemibw  ecdene  Cbri- 
stiqac  lidelibiis,  qnaliter  amore  Dei  «hiac  timorc,  qucrimoniam  et  disccptationem  dia  babilam  inlcr  Mc-I- 
ginstadcnsem  el  Hplmuuardlccnsem  ccclesiam,  de  quodain  |)redio  utriusquo  ccclcsie  possessioni  conli-un  in 
Frideuuardcroth  compcscuimus.  Uqc  clenim  sepe  in  pre.scnliara  beatf  memori^  Albolberli  predcccssoris 
noslri  perkita  per  abbatem  predicti  raaaasterii  et  SIFIUTHVM  oomttem,  ddem  ooncearil  el  ininoxit.  nlpolo 
otriusque  ecciesi^  aduocato,  ut  facla  examinatione  secundum  diuini  iudicii  manirestationem  huius  disccpta- 
tionis  r.-iii^^nm  terminarct.  Qua  permissa  licentia,  ct  i^ili  fcrri  iudicio  cxaminata  causa,  supra  dictum  pre- 
dium  lltiliiiuuardiceusis  oplinuit  ccclcsia.  Cui  rci  cx  preccpto  mcmorati  presulis  inlereranL  Dudo.  Conra- 
dus.  et  alii  |riures  ad  hoc  desiinati.  Cumque  nec  islo  modo  finita  esset  disoeptatio,  qida  quidam  Uagft 
minister  ecclesie  nostrc  hoc  habcbat  in  bencficio,  ad  nostram  nnrlirnTinm  nirsum  delala  est  querimonia. 
Quam  DOS  nictuloRiiDas  ^quilatit»  censura  tenninare  uolentes,  recti  iudicii  facla  ioquisilione,  liVGOM  supra- 
diebim  predinm  secundnm  indidum'  senlenti^  cocqualiom  soomm  biteidixiiniis.  Qood  et  proprietati  pre- 
diotf  restilnimus  ^desi^,  statuentcs  nc  deinccps  aliquam  de  prcnolala  mom  motestiam  ab  altera  superius 
memorala  patiatnr  crHfsia.  Ut  igitur  liec  slatuta  no.slra  jiorpetuo  lirma  pprmnnoant,  hec  dcscribi  iussimus 
et  si^lli  nostri  impresstono  signauimus,  nostraquc  quam  acccpimus  a  Uco  ligandi  soluendique  auctoritato 
finnaoimos  et  firmanns.  Cut  rei  tesles  aderanL  Preposiins  de  Hd^nslad  Godesealeos.  Sifrfthoa  comcs. 
Herimanuus  comcs.  luiico  conic.'<.  Arrnost  comes.  I.amlHTtus.  Duilo.  Ciluclundus.  Ilcriinannas.  Sigibodo»  &0- 
pertus.  Lampertus  uiccdoiiiiiius.  Cuuradus.  Alhelbertus.  liauuardus.  et  uiti  quam  plurimL 

Dat.i  II.  Non.  SITT  Anno  dominice  incamatioois  H.CXXXV1U.  Indiclioae  I.  Anoo  uero  damni  Conradi 

regis  i.  Aclum  Rcsliiicrg.  AMEN. 

Du  am  SdtMiMCB  Ibiicie  4ttr  VtkwmAt  aa%edradita  smm  kreitRirmtge  Siefd  Hlgl  itn  Biidior  mit  onlieifeektca  Hwpl«, 

in  dcr  rectitcn  lljnJ  dcn  DiicliofMUb,  in  der  linken  ein  oflencf  Buch  mit  der  Inmrlirirt:  l'A\  VCUUS,  bdlfBdt 
aaif  etaem  oiedrigea  Slulile  tiiMndi  mit  der  VoMdixiil:  AddttcrUi*  Oi.  Cra.  li.  Muguotinu*  Arctiiepc.  f. 

CGXXVIL 

A«f  dnm  K«)pidbadw  im  KliMlett  lltrie«ma«il«r. 

In  nomine  sancte  cl  intiiuiduc  Iniiitatis.  Bcmhardus  Dei  graiia  Padcrborncnsis  Episcopus.  Notum 
ease  vohunus  oniuersilati  omitiom  fideKum  Chrisli  lam  fiilurorum  qnam  preseolium,  quia  nos  ob  eleroe 

remuncralioiiis  spcin  et  saliilcm  animc  nostrc  qucdam  boiia  tam  in  dccimis  qiiani  in  iiliis  retlilitihus  ct  mnn- 
cipiis  iustc  ac  iegulitcr  acquiMta  obtulimus  Deo  eiusque  gcoilrici  beate  Maric  peri^ctuc  \  irgini  in  loco  con- 
sirucio  a  Widekyo^  Comite,  qui  vocator  Bande  Harie  Hflnasieriam,  quatcnus  pmipi-res  Christi  ibidom 
Deo  Ibiniilaiiles»  amplialv  per  lujatrc  humilitatis  denotionem  ipsorum  siipendiis,  siudcant  pro  nostra  et  anle- 
ccssorum  nnstroriim  epispnponini  salute  iugiter  orare  et  diuinnm  implomio  mivci  icdidiara.  Ilec  autem 
bona  ut  iirmioris  teslimonii  veritale  in  posterum  lencantur,  in  presciili  pagina  io  unuui  collecta  cooscribi 
prccepimns.  Dedmam  in  SeQ)Ote.  Decimam  in  Mevhtesteslorpe.  Decimam  adiaceniem  monasterio  et  soper 
locum  qui  voeatnr  vulgari  vocabulo  Rothc.  siuc  sint  culta  noualia  siuc  colenda.  El  in  TidebMMliorpek  ilem 
Hredenbonie  cum  omiiihus  appendiciis.  Quoddam  boniim  in  Vrdorp.  Ihins'  mnnsos  in  Pwcrgen  nim  omni- 
bus  appcndiciis  siuc  adheieiiciis,  vidcUcct  scruis  ct  ancillis,  arcis,  cdiliciis,  lerri»  cullis  et  inculiis,  viis  et 
inviis,  oxilibus  et  reditibus,  quesllis  et  mquirendia,  situis,  pralis,  pascuis,  aqnis,  pisealionibus,  molendmis 
et  omnibus  rchus  niohilibus,  ceteri.«Kjue  (pioqiiu  modo  nominiiri  possnnt  ntilitntibus.  Insupcr  septem  nian- 
sos  el  duodccim  ugros,  tres  suudcras,  trcs  piscinas,  et  nuui:>ipia  quorum  nomina  sunl.  Wyndelmulh.  Uerc- 


Digitized  by  Google 


ilSS. 


25 


imiL  Wycihbredit  Amoldt.  Wennoken.  Gerdntilii.  OduiBrth.  Odalfofl.  Eseke.  Praterea  eommttBi  oonatio  et 

unanimi  conscnsii  friilnitn  noslroruin  ranoniconim  rt  hfnniinim  cl  oiiiiiiiim  fidolium  lUislionim  :ul  sacrifi- 
ciuni  Domiui  unaai  siogulis  annis  carraUun  vini  prcdictc  ccclcsic  larjjiti  suoius.  .\ucloritalis  iiostre  scntencia 
et  cpiscoiiati  baiuio  omnia  hec  confirmantcs.  ita  ut  (juicuuqne  hanc  nostram  traditiouem  nliquo  moliraino 
infrin^ore  prosompscril ,  a  rcgno  Dei  climinalus.  pcrpcliic  sul>iacM(  maledicliont,  Clemo  ignc  crcroandos. 
OiiinjiKnic  m*.om  pia  fide  Jic  fidcli  dcuotioiic  ct  sinccra  charit.ilc  a^i^scnmim  adliibiicrit.  tnm  pro  ipsis  qnnm 
pro  nolns  facta  sil  lico  nuslre  deuolionis  oblalio,  el  in  cclis  rcinun(<ratioi)cm  accipianl  cHcrnalitcr  cum 
Chniito  regnantes.  Amen.  Pidelinro  autem  noetroraro,  qaonim  approbatione  hec  facta  snnt,  nomina  as* 
scripta  Icgunliir,  nostro  cpiscopali  sij^illo  in  (cslimoniuin  vcriljilis  itnprosso.  Do  clero.  Abbas  Hainuco.  Vno 
prepooitus.  Esic  propositus.  rii-rnaiul.  Odclrich.  Reyabuldt.  Rantwych.  Rodolf.  Tillimar.  Lcntfrit.  cetoriqnc 
Paderborncnsis  ccclcsic  caiiouici.  Libcri  homincs.  VotcwyD  aduocalus.  Hcriman.  BernbarL  Ludolf.  Ticthmar. 
Rucrhart.  Ministeriale^  Coniio.  VlFo.  llildcbolt.  LiudolL  Conrad.  BerlolL  EylbraliL  VolbnihL  Altnian.  Adel- 
l)r;ihl.  Hinric  fntnfs.  Aflclliialit.  llcreilach.  cl  ."ilii  qiiam  piiircs.  Dntnni  l';i.lriiinrnc  n  \pnrr.Thili  tlomno 
IScmhardo  cpiscopo.  \.  Idus  Octobris,  Indictione  L  Aiuio  incornalionis  doiniiucc  .M.illcsi(uo  CcQtcsimo 
Trieeaino  odauo,  aono  vero  donioi  Conradi  rcgis  l\ 

CCXXVIII. 

Aus  dcm  Kopijtbuchc  dei  Kloilcri  GclirUea. 

In  noininc  sancte  cl  indiuidim  Trinitatis.   Borubardus  Dei  gracia  Pathcrbumensis  ecclcsic  Episcopus. 
Notum  esae  ydumus  tam  rutoris  quain  iin^scntibos  Chrisli  fidelibus,  quia  Hemrim  patbeiburnensinm  dvium 

prcfecluv  quoddam  beneficium  suuin  in  Krpinchtoip  sitinn  nuln-,  liberum  dimisit  hac  ioterposita  oondrtiooe 
ut  ip«tim  oum  «mnibus  appondiciis  stiis  pcclosic  Dci  ni  Ibiiruli  DlTcramu.s.  Nos  itaquc  .scicnlcs  ct  confitcnlcs 
apud  muititudinom  miscricorciic  Dci  l>onc  actionis  nicrituro  icmporo  oportuno  rcmunorari,  prcdiclum  bonum 
.  Brpinchtorp  cum  dccimB  et  omnihus  adherentris  suis,  viddicet  ser\is  et  andllis,  areis,  ediOdis,  terris  col- 
tis  01  iuoukis,  viis  (  t  inviis,  exilibus,  rcditibiis,  qucsilis  ol  inquirondis ,  silvis,  pratis,  pascuis,  aqiiis,  pisca- 
tionibus,  molcndiiiis  cl  omnibus  rcbus  mobilibus  ct  inmobilibus  ac  ccteris  quc  quoquo  modo  nominari 
pussunt,  ulilitalibus.  Itcm  dccimas  in  Hermeresson  in  Raraagotessun  in  Nutnn  in  Frilincturp,  Dco  sanctcque 
i^us  genitrici  Harie  pcrpetuo  virgini  Ct  bcatorum  a[iostoloriim  principi  Pclro  cum  assensu  omnium  lldeliam 
ecclesic  nostrc  <)l>tulimus,  quatitnis  paupcrcs  Christi  r|iii  di^iiiis  iliiilem  laudibus  invigilant,  pro  nobis  ct  anlc- 
ccssoribus  ct  succcssoribu!»  nostris  cplscopis  et  fralribus  canonicis  orarc  sludcant  ct  diviuam  iugiter  impio- 
rare  miserioordiain.  Quod  nt  nuUius  omuli  molimiDe  retraeielar,  aed  6rmissnno  veritatis  testiflMMiio  ratom 
et  inconvulsum  permancat  in  pcrpetuuui,  prcscntis  privilo^ii  scripto  sii^illi  noslri  imprcssione  signato  robo- 
ramu«!  ol  opisco|^ali  banno  confirmaniiis.  tf.i  nt  per|>eluo  ciim  Juda  tradiinro  daninelur  anathemate,  qui 
id  aii<{uo  pcrversiuitis  ausu  presuiupserit  retraclarc.  Nuroina  vcro  coruin,  quoruiu  lesliinonio  hec  pacta 
sunt  asseripla  legantnr.  De  dero  abbas  llamaco,  Wino  prepositus,  Gemandiis,  Odelricus,  Esic  preposiins, 
Rcmlinldiis,  Cono,  Radwi^us,  Rodolfus,  Thictmartis,  Ix'iilfridiis  crfnriqnr  pathcrburnoDsis  ccclcsic  Canonici 
Do  libcris  honiinibus,  Luidulf  fratcr  episcopi,  Hcrcmannus  et.frater  ejus  Bernhardus,  Thiclmar  advocatu» 
ot  Dominus  Votqoinus  principalis  advocatits.  De  minislerialihiis,  Heinric,  Uflb,  Cimo,  Uildcbold,  Cunrad, 
Eilbrahl,  Thielmar,  Hcrcdach,  Cunrad,  Altman,  Volbraclit.  Adclbraht,  e(  alii  quam  plurt-s  Datn  tpiinta 
Vdus  Octobris,  Indiclione  prima,  .\niio  Doniinicc  Incanialioiiis  M  C. XXXVIII.  Anno  vero  domini  Conradi 
regis  primo,  Aooo  autom  donuni  Jicrnhardi  1'albcrburncusis  episcopi  XI.  Actum  Palbcrburoo  felicitor  amcn. 


Cod.  dipl.  bitt.  WmUU.  II. 


4 


Digrtized  by  Google 


CCXXIX. 

An  4am  Ktpialbodic  im  Kloitni  Liwliow. 

In  nomine  Sancto  ct  indiuiduc  Trinitatis.  Bgo  Weittheras  Dei  graeia  SBDCto  Monastcricnsis  ccclesb 

Episcnpus.  Qtiod  ad  raultoruni  noticiani  pci  nonirn  conjjniiim  dtni  littcri?  Tnandaro  curaui.  Noucrit  ergo 
prcscus  etas  omniumque  futurorum  postcritas,  quod  Aibcrtus  quidam  de  Wormeu  nostre  ecclesie  inini»te- 
riaUs  seeuluni  reKnqoens  ei  moiiastice  vice  habitvm  siiscipiciu,  patrinioniimi  saam  eum  Mniis  et  anctllis  et 
foodum  suura  dc  mc  cum  omnibus  (|uc  possiderc  vidcbattur  mulUs  prescntibus  clcricis  et  laicis  mihi  resig- 
nauit,  et  cgo  omnia  rogatu  cius  pro  salulc  animc  meo  et  ipsius  ccclesie  Lyscbomcnsi.contrailidi ,  Et  (pio- 
niam  vcncrabilium  locoruoi  cura  sollicitc  nos  ammonet,  ut  qui  ccclcsiasticis  mancipati  sunt  oilieijs,  eccic- 
aastiee  qooqiia  tuicioms  protefantur  anxilio,  De  cetero  predpimns  ne  qois  in  prebios  redditos  manom 
raittcro  nol  aliquid  initirip  irfiMrr'  prrr;nn>nl,  iii  fundo,  in  .siluis,  iii  dccinils  ucl  in  oninlhiis  ;ul  eosdcm  red- 
ditus  pcrtiaoatibas,  Et  ut  hcc  lirma  el  iuconuulsa  perinaiieant,  impressione  sigiUi  nostri  prcscutem  pagtoam 
roboramus.  St  quis  vero  hnic  tradiciont  intuste  obuiaro  attemptauerit,  etemo  anathemati  nisi  resipaeril 
subiaceat,  omni^sque  Snas  saMtione^  cavsari  cxperiatur.  lluius  tradicionis  tcstos  siint  Hcnricus  niai<ms 
ecclolc  propositus,  Gontramnus  eiusdcm  t  cclosio  decanus,  Engclbcrtus  pn  poslius,  Corhardus  magbiter  sco- 
laruHi,  WiberUis,  Wcbcclo.  Liberi,  Kodolfus,  Ludolfus,  Theodericus,  Wcrenboldus.  Ministcrialcs,  Dtiruhar- 
dns,  Ihiemams,  ttttgenis,  LaitbertuB,  Waitbardus,  et  alii  quam  plurea. 

Acfum  anno  hicaniattonb  Dominl  ll*C>XXX*VilI'  Indictiono  prima,  Regpiante  viclorioeisehno 
Coorado  anno  regpi  eias  firano. 

CCXX3L 

tm  i«m  Kophlbnch*  dw  «Itoa  Vamta  w  V&Mltr. 

In  Christi  fiomlno.  Nofum  esse  cupimus  nmnlhus  tam  futuris  quam  presrntlhiis  6delibus,  (piod  cgo 
Engilbcrtus  apud  antiquum  monaslcrium  sanoti  Pnuli  vidclicct  |)r(?positus ,  cum  eiusdcm  ccctcsie  fratribus, 
io  prcscnlia  doaini  Wemberi  episcopi  nostri,  pono  in  vadiu  domum  vnam  quc  singiilis  annis  quin(]ue  nobis 
oolhlos  pwsoluit,  Thiclmaro  et  sorori  eios  (iorburga  pro  sex  marois  ai^cnii,  ea  videlicet  paciione,  vt  de 
censti  prcdictc  domiis  Thicfmnriis  dtios  solidos  sibi  rclincnt,  ct  (res  fratribus  nostris  pcrsnlttfil,  Si  vcro 
fratrcs  nostri  prenoniioaio  Xhietmaro  sex  marcas  reddideriut,  ipsc  quaiudiu  vixerit  dc  predicla  domo  fra> 
tribus  noatris  quinque  solidoa  persoluere  carabiL  Quod  si  Tbiemuunis  vita  deoesserit,  et  soror  eras  Gher- 
burffn  supervixcrit ,  ipsa  cum  eadcm  pactione  fratribus  nostris  respondcat,  ct  matcr  Thietmari  et  Gerbur- 
gls  si  fortc  illis  dcfuDctis  supervixeril,  cl  ipsa  cadcm  ralionc  prefatam  domum  oblinpaf.  Hiis  ergo  tribus 
defunctis,  si  prolcs  ic^ilima  do  Thietmaro  el  sororc  cius  Gcrburga  ahqua  succosscril,  Iratres  nostri,  si  vo- 
laerint,  sex  marcas  argenti  ilfi  restituaat,  et  domum  de  qua  loquimur  ad  commonem  ntiliialem  Hbere  reci- 
pianL  Hcc  aulcm  que  hic  scripta  contincnlur,  \t  magis  rata  slnt  ct  Grma,  llccnlia  et  aucloritalc  domni 
Wcmhcri  episcopi  noslri  sigillo  ccclesic  noslre  volumus  obligari.  Huins  paclionis  testes  sunt  hii.  Kngilbcr- 
tus  preposilus.  Dodo  decanus  ciusdcm  ccclcsie.  Ludgerus  dyaconus.  Ilarduigus  dyaconus.  Bcrnhardus  pros- 
biter.  Siftidns  prasbiter.  RicberUis  presbiter.  Hcrimannus  dyaoaina&  Uaimo  dyacoiins  Adalbero  dyaconos. 
Mcinriciis  dvaconu.s.  Arnoldtis  aubdyaconus.  Thicdcriciis  suhtlyacontis  Enmlhnrdus  sulidyaconus.  Bcrtoldus 
de  monasterio  sancle  Maric  presbiter.  I*iobiles.  Hcimberlus  dc  Scopiogon.  Bruo  do  Thriuorde.  MiiiLstcrialee. 
Eaerhardos.  WaUhardus.  Thiedoirua,  Lambertns.  Ecberlus  et  filius  suus  Landiertus.  Waldbertns.  Wyghardos, 
.Thietbohlas.  Tioo.  Adalbertus.  Witie&MHw  Acta  suut  hec  anno  hicarnaiionis  dominioe  M*.C*.XXXV1IP.  ln- 
dictione  L  Eefipianle  Chaonrado  rege.  preaidenie  Monasteriensi  eeclesio  Wemhero  episoopo. 


Digitlzed  by  Google 


lltt. 


«7 


CCXXXI. 

im       AMilnt  m  KapfpokMf. 

b  Minuie  sancle  et  iDtliaidae  Trinitatj&  ||  Wernhenis  Bei  gratia  HoiMiBteriensis  episcopiiA.  QniA  epi" 

scopalis  etst  onicii,  religiosos  (|uosi|uc  fouerc,  el  coruiu  Lona  nianutcncro,  Jorcndcre,  uel  ctiani  pro  possd  saO 
anipliare,  quatinus  iiU  tauto  Ueuutius,  quanto  libcrius,  ininusquc  indigentes,  diuinis  ualcant  laudtho^  inni- 
sturc,  notuui  facimus  tam  futuris  quam  prcscntibus,  quod  fclicis  rccordalioois  ct  sanclc  opiiiiuuLs  Comitcs 
de  Ciipenberg,  Codefridus  ol  Olto,  cum  scculo  renuuciarcnt,  ct  castrum  in  claiMtrao)  ooBuertenMit,  miiii- 
rtcrialrs  conlum  t't  ain|ilius,  ciini  prediis  quibus  glorio<$C  inbericficiati  crant,  cum  uxoribus  (>t  pnrutilis  omni- 
quo  postcritati^  spc,  saocto  Paulu  ct  oodosie  UoaasterieB&i  cootulcrunt,  domiuioalia  taDtum  quedam  sua, 
que  sds  osibas  spec^ter  depataaemal,  fiwtribvt  CJirirto  seraituris  osslgnuntcs.  Poatea  desideianle  me, 
et  cum  prioribiis  iiostris  instantc  atquc  sntageote,  Ibigister  Otto  prepositus  ct  donunos  Otto  fundaior  bic^ 
cctcrii|itc  fratros,  ips;im  ccclcsinm  Capcnbergcnscra,  catenus  ab  omni  subirftionc  lihcram,  iitpoJc  dc  libero 
patrimoino  fundatam,  ilonaslerienii  ecclcsie  iu  iiliam  conccs«>crunt.  Quo  tJindcm  inipetrato,  priorcs  nostri 
onmesque  midoris  eoelesie  canoiiici»  eodesiam  Capenbergenscm  amore  et  bcneficiis  dignam  iudicaaertntt, 
Mcquc  corum  consilio  ct  unanimi  assciisu,  ccclcsias  Alcn  ct  Wprnon,  orrlosie  Capcnbergensi  donantes, 
stipcndiis  fratrnm  illorum  superaddidiotuit,  ut  tn  en  uiccsi  noslras  iidcliter  agnnl,  cl  uniuersum  fructum 
eorum  pcrcipiant,  liberam  habentcs  fiicaliatcm  predicandi,  penitcntlas  iniuugcudi,  roissas  cclcbraodi,  hapti- 
xandi,  infinnos  oisiiandi,  mortuos  s(;poKeiidi,  ci  oninia  (|uc  ad  curam  pasioralera  spcctant  exeqaendl  Ban- 
niitn  *nioquc  Wcmcnsis  jiarrntliic  df  nostra  Hhcralitato  habcaiit.  Fccimus  hcc  pro  animc  nostro  snlatr.  ct 
pro  animabus  prcdcccssorum  noslrorum  ct  Iratrum  uostrorum  maioriii  eccleiiie  canoiiicorum,  oinculo  aoa- 
thematis  innodantes,  sea  ecclesiasticas  seu  secalares  personas,  qaeeanqne  amodo  sen  repetendo  sen  atiqoa 
OOcasione  inquiclando  prefatos  fratrcs  ue\arc  prcsuropserinl.  Tcsles  sunt.  Heinricus  maioris  ecclesie  pre~ 
positti.s  Alhtnius  dccaiius  maior.  Engclbertus  prcpositus.  Baldcwinus  LLsberncn.'!!»  fibbas.  Godr>caIi  ii>^.  Jo- 
iiannti.s,  Anslielmus  decanus  de  Warendorpe.  Ilartwicus  cantor.  Ernost  cellcrarius.  Raiiodo  custos.  Ouo.  Udo, 
Willieliinis.  canonici.  Laici  uero  nobiles.  Lifhardos  de  Ahus.  Theodericus  de  Gemene.  el  frater  dns  Weren- 
boldus.  Gozwinus.  RoJoIphas.  Miiji-torialos  urro.  RrniliardaH  de  Diilmaniii  Wolfardus  nillicus.  Fridericus 
dapifer.  tierwinus  piuccrna.  Uodolphus  de  Mcnbuudo.  Ludolphus  fratcr  eius.  Lubcrtus  dc  Beucme.  Sucdc- 
rns  de  Alen.  flermannns  de  Dale.  Brtraanis  de  Lnnen.  Baldemams  de  Wischelo.  Herimannus  de  Scndco- 
liorst.  ct  alii  qoamplures.  Acta  sunt  hec  anno  doininice  Incamationis  Mo.C.XXX.^VllII.  Frcterea  donram 
in  l.;m;4oren  quc  fiiit  ilcrimaniii,  (picm  ian»  diKhirn  Otto  Capcnbcr^'onsis  cumes  cum  ipsa  domo  MonastO' 
ricnsi  ccclosic  tradidil,  ad  peticioncm  ipsius  Uttonis  prcdictis  fratnbus  donauimus  et  presentium  auctoritate 
confinnarauB,  statoentes  ct  sub  analhemaie  precipiaites,  ut  huins  domos  oocaaione  nemo  CapcnbcrgcDsi 
ccclcsie  litcm  ucl  calumpniam  sii.st  itaro  [n  osnmat  Intcr  cctpra  etiam  hoc  ndicicndum  putauimus,  ut  fiMK 
Ires  de  Capenbcrg  quem  uoluerinl  cummodum  el  mansueluin  sihi  eligant  aduocatum,  lihcram  hahentes 
facultutcni,  ipsum  dcponcadi  et  alium  assumendi,  si  onerosus  el  inporluuus  fueril  cis,  sicut  Hcinricus  quar- 
Uis  Booianorum  imperalor  oonstltuit  el  confii  mauil.  Ct  erigo  omnia  hee  nta  et  inoonanlsa  petmaneanl» 
pag^m  bauc  sigilH  nostri  imprcssiunc  roboi^auiiuus. 

Dm  8ii|«tt  wflldiM  otil  roia*  wmA  lalk^Nidiaa»  Fiiilw  iBf  cliaiD(l  «w,  iM  wianm  ttgt^m, 

CCXXXII. 

In  nomino  sancto  et  indiuiduc  Trinitatis.  Gerthrudis  Dei  gratia  HoreuordensLs  orclosi^  abbatissa.  \Tit- 
ucrsitatem  hdclium  Christi,  tam  futurorum  quam  prcseiitiuin  scirc  dcsidcranius,  ({uod  Hppo  quidam  nostcr 
ministerialift,  tres  domos,  nidelicel  Gegeme,  Roljie  et  Bartbike,  qaas  a  nobis  acoeplas  in  beiieficb  poasi- 

4^ 


Digitized  by  Google 


18 


ut>. 


(lebat,  lali  inUirpo»iia  comiiciunt*,  qua(enu5  in  usum  congregalionis  nostrc,  id  csi  sancUmonialium  ct  liil"' 
pradiiteroruiD  et        diacanomin  ordinarMniu,  nobis  rerignauii  Cohis  pelieioDi  aoqaieseenles,  eafldem 

predictas  Ircs  donms,  cum  onmi  utilitate  que  ullt)  modo  in  illis,  iiel  ngris  cullis  url  iiK  ullis.  tiol  .<=i!ni>  uel 
pascais,  uol  aqais  aquarumqne  dccursibuii,  ucl  in  mancipiis  utnusque  sexus,  ud  io  quibuscumquc  rcbos 
ad  eas  pertinenlibiii,  ezquin  potucrint,  in  nsuin  prcdicle  congrcgationiB  inlegraliler  assignainas  et  pcipe- 
litaliter  poasidendas  concedinuia.  Iioo  lamen  excepto  priuilegio  abbatiase  ^ipiecumquc  pro  temporc  foeril 
cannnicc  pn<;t  nos  clccta  el  onJinata.  ut  in  cisdem  predictis  (?omibu;5,  cum  coiuilio  fratrum  c1  pnroruni, 
bat>eat  orduiare  cl  coUocare  colonos  cisdetu  domibus  necossarios  ct  uliles.  His  tali  mudo  pcractis,  propter 
fidem  et  deaolionem,  qaam  congregatb  nostra  in  prodicto  B.  et  vxore  eina  Gertmde  m  plaribns  sepe  cx- 
perla  est,  menierunt  et  optinuerual  ut  olScio  aillicatiotits  casdem  reciperent  et  possiderenL  Qnibus  inam 
uniucnip  camis  ingredicntibu.'!,  iii  n«^)m  consrcgnfionis  Tiniticrsa  rodihiint  llniiis  rei  iicritas  ut  a  fnliiri» 
gcneratiunibus  agnoscatur,  ncuu  ab  uliquo  inriingalur,  licuic  intie  pujjiuuui  ^ribi,  M;riptam  sigilli  nostri  in- 
preaaione  aic^ari,  aignaiam  in  leslimonium  fieri  uolamus. 

Amw  dominico  mcamationis  l[.Clricesi«o  VIUL  iDdictione  secnnda. 

Dm  Mrsc<lruciL(e  krei»rortiiigc  Sicgtt  ir'<gf.  dic  AvbtiaiMi  «Kndi  4w  Hahu  Haod  •fhobca»  im  itr  liakM  ds  «flinM 
Bock  twllcnd.  Die  Ucuclifid  itt  ualcsorlidi. 

CCXXXIII. 

Am  im  Areliive  iv  Kappcnberg. 

*i*  bi  nomine  sanct^  et  iodiuidu^  Trinilalis.  ||  l^jo  Wernberus  sanct^  Monastcricnsis  ecclesi^  Dci  gratia  cpi- 
scopuB,  sciens  episcopalis  esse  olBcii,  non  solinn  sibi  eomnusaos,  raaxime  dinino  sertdtio  mancipatoa,  coniai- 
que  bona  manutciicro  et  derendere,  ucnim  eiiain  cadem  bona  pro  posse  suo  ampliarc,  qualinas  illi  tanlo 
deuolius,  quanto  liberius  minusquc  indiyeiiies  (liiiinis  ualcanl  insistcrc  laiidihns,  notura  facio  lam  prosenti- 
lius  quani  futuris  Giristi  fidelibus,  quutl  quulam  niinislcriaiumi  nostrorum,  Johunncs  nominc  dc  Lcnclcrc, 
pariem  nalbiia  de  feado  suo  rosignaait,  eo  lenore  nt  eam  Capenbergensi  ^^cdcsi^  ad  asus  fratmm  ooncede- 
rcmus,  uidcUcct  lioc  que  slni^illatini  dciioniiiinuiniiw  In  littorc  Lippie  casaiu  cum  sua  curluln .  i[ue  Iloneslal 
dicilur,  ct  XIII.  agros  in  prato  quod  dicitur  Mcrscb.  item  in  canipo  qui  dicilur  Gest  dcccm  cl  noucm 
agros.  Item  quaiuor  insulas  drca  Lippiam.  Siluara  qiioque  quc  cKeitttr  Mortcre.  Hec  omnia  supradieta 
prefiltas  Johannes  nobis  multis  prescntibus  rcsignauit.  Quidam  etiam  Sigebertus  ininistcrial»  nosler  man- 
sum  npiU  Wcmen  nobis  rcsiLMiauil,  tniem  eiileni  eeclesii'  donatiimns.  Pieierea  in  iiilla  Langeren  quedam 
domuii  cum  agris  el  stiuis  el  omnibus  ad  eam  pcrtincntibus,  Wlfhurdo  uiain  uniucrs^  camis  ingredieiUe, 
qd  ea  imbeo^ciali»  erat,  in  manns  nortras  deuenit,  qaam  prefatc  ecclesic  donauunus.  SmOiter  banno 
iMWlro  conrirmamos  lerram  qnandam  cidem  ^cdesie,  quam  ipsi  fratrcs  cmcrunt  a  quodam  Ricbardo  de 
Rapcn  et  fratre  ipsiiis  Qnandam  quoquc  insulam,  iuxta  molcndinum  fratrum  aput  Wemen,  a  domino 
Heiorico  maiorc  prcpohiiu  Monaslcriensis  ^cclesi^.  ciusquu  villico  Wilbrando,  consilio  ct  couscnsu  litonnm 
eambtalam,  prebl^  eodesif  banno  nostro  confinnamus.  Hulos  rd  lestcs  sont  Heinricos  prepodlos.  Engd- 
bortus  preposilus.  .■Xlberlus  (Ircaiius,  Raboflo  snbciistos.  Eroost  ccllerarius.  Godescalcus  subciiaconus.  Ilart- 
-wigus  cantor.  Anshclmus  prcsbiter.  Joiianucs  subdiaconus.  Laici.  Bembardus  de  Dulmenc.  ct  duo  iilii  cius. 
Ilcinricus  de  Dulmene.  Uermannas  de  Dale.  Bermaomis  de  SindenhoKt  Brtlimaitia  de  Lnnen.  fialdenamc. 
Anno.  Lndbertos  de  Wcmen.  et  filin*  eins  Udolfoa.  Latfridw. 

Da*  nft  Fwvmmtitfvifai  ••T  dio  Clmlt  hntteMM*  Sicscl  iit  Mkr  bmhjUiiiU 


Digitized  by  Google 


Il«0u 


89 


CCXXXIV. 

Aut  ciucm  Kopialbuciic  lics  KloUcri  Marienmiiniter. 

In  nomioe  nnclf  et  indiutdug  Trinilatis.  Ego  Bcrnardus  Dci  gralia  PathcrburncDsiam  Epbcopus,  quod 
ad  imilliiiiiai  notictain  penMiiira  congruom  duxi,  litteraruin  monimeulfs  mandara  cwrani.  Noaarit  crgo 
preseos  ftn  omniutn(|iie  subsccutura  posteritas,  qnod  anunciilns  mcns  WidockindBA  ooinea  S«ralenbei^;enaB 
Ciirlom  qiic  uocalur  Catslicni  cnm  omnibiis  ad  cnm  prrtinr  iKilnis  I)l  ;i!p  spniperquc  uirginN  MnnV  monastc- 
rio,  quod  ipsc  cunslruxit,  tradidit.  M«»nachi  otiam  ciiisduin  muniKstcrii  proprio  sensu,  meo  ncputis^iuc  mci 
Folquini  amilio.  enrtem  AaserindiiMen  emerant  et  profato  roonasterio  eontalerant  Ego  autero  otnnes  de> 
cimas  tain  niinoiif  r|irniJi  pocorum  supradictaruin  curtiiim  fidcin  ('C(if'sl<;'  pro  sjilutf  nninif'  mcr  coiitii!i.  Et 
quoniam  ccclciiiasiica  loca  ecclesianunqae  bona  eccleiiiaslica  luicionc  nos  Uiori  conucnit,  apostolica  aucto- 
ritate  et  noatra  probibemus,  ne  qab  in  cuiles  aapradiclaa  uel  cmlium  decimas  temerario  aisu  Diannm 
mittere  presniuat.  Et  ut  hcc  rata  inoonuutsaque  permaneant.  preeentem  paginam  impressionc  sigilli  nostri 
roborare  curani,  subtor  consi<,'natis  idoncis  lcsiibn»!,  qnorum  nomina  mnl  Hamuco  abbas.  Wino  prcposi- 
tos  maioris  ccclcsi^.  iu>iko  prcpositus.  \  h-icus  dccanus.  Bcridiardus.  Erjnco  magisler  scolanun.  Liberi.  Fol- 
qoinus.  Lodwicus.  Heremaanus.  Ludolphas.  MiiMteriBles.  HcarieuB.  Laddphua.  OUo.  Bordmrdns.  Hdobo.  Ada 
aunl  antem  hec  anno  dominlcf  ioicaraatioais  M*G*XL*.  lodiclione  Hl.  fiegnante  uidorioaissimo  reg/»  Gonrado^ 
anno  regpi  eius  tercio.  '  * 

* 

CCXXXV. 

Adi  cincm  Kopi.ilbucI)C  (tcs  Marlini  -  Siiri«,  im  lli-iiilz  dct  ]Jil>liulli>'k.ir3  Moojer  tu  ftlindeo, 

In  nominc  sauclc  ct  indiuidu^  Trinilalis.  Uciuricus  Sci  gralia  Mindcasis  opiscopus.  OIGcii  nt^lri  esW. 
ab  ecdesta  nobis  crediia  prout  poasnmus  Dd  adiulorio  niolatontm  exdudero  potentiam,  et  si  qua.aaccre- 
iiil  apud  noa,  prodenti  consilio  pcnitii.s  cxstirparc  negligettliam,  et  no  ab  bino  uUatenus  exociatur,  omni 

circuiusportionc,  oinni  foii^ifiiTnliotn!  lirmani  ot  imniubilem  opponoro  dili^onttjim  Vnde  notum  cssC  uolu- 
mus  tam  prcsciilibiis  «luam  hitun.s  omnibus,  qualitcr  screnissimus  Impcralor  CliQnrodus  secuodus  anlcccssori 
Dustro  Sigeberto  oenerabili  opiscopo,  desiderio  et  petitioni  satisfociens  Gisln  impcratricls  dilectf  sdlicet 
ooniu^  so^,  ncc  non  obsoipiio  et  deuotioni  prpfati  ponlificis,  impcriali  munificcntia ,  sino  omni  conditionc, 
absquo  aliciiius  .seruicii  rcinuncrationc ,  curtom  quandam  in  Riponarlh  hereditario  iuro  possidondam  con- 
traditiit,  quia  sicut  magniiiccnliam  principis  dccuil,  magis  darc  quam  accipcro  bcnciiciu  uoluiL.  Furro  iticiu 
episGopas  Christura  cnpiens  esse  snum  heredem,  Deo  et  ccclesie  sandi  Martini,  cuhis  fondator  exstitit, 
prcdiclam  curlcm  pin  intcntiono  ohliilit,  ct  ut  indo  fratribus  Drn  in  radcm  ccclcsia  seruientihus  .sin^znli.^^ 
nnnis  XII.  porei  plene  ct  pcrfcctc  pasli  adminislrarentur,  patcma  dcuolionc  conslituit.  luteriabcutibus  ucro 
aliquot,  quidam  prcposiloram  predicl^  ecdesie,  quadam  uiexcosabifi  potentla,  immo  tyraonica  «ioleniai, 
tam  laudabitcm  inslitutionem,  tantam  pauperam  consolationcm  illonim  prcsumpsit  subtrahero,  et  alnnde 
u^fpio  niinf"  conuontits  ille  Intm  so  miinnnr(in<5  pro  tnnti  rornniorll  diNiicndio ,  nciiloxlt  tnmon  f|iiod  sunm 
cnit  repetcre.  Wino  autem  iam  *j  sepe  dicti  monasterii  prcposilus,  phis  liniens  intenninabile  inccndiuui, 
quam  amans  oommodom  reram  temporalhim,  nostro  iastmctu,  nostro  horiata,  comraissum,  Deo  grallas, 
dcflcndo  peniluit,  ct  ([uod  ipsc  cum  quibusdani  suis  anteccssoribus  presumptuosc  posscderat,  nostra  aulo- 
ritate  et  teatimonio  Gralxibus  suis  restituit.  Prateraa  pro  desidorio  inte^  com  Deo  raoonciliaiionis,  pro 


•)  Die<r.i  \in\  itt  iuT  mepcd'ici\  mona*t. ,  nirht  «0^  im  PrOftt  WiM  M  lnJlfcMt  iet  dwill  idt—  lo4t  |«NMn  ttim  mmU, 

da  dcr  l'rup»t  untcr  dea  i^cugca  A«ao  beiut. 


Digitized  by  Google 


30 


ll«fl  —  114S» 


«|w  etiam  otorn^  retribtfiioiii».  ^  eeclesi^  stipewib  mo  Iumm  ttnit  ipMiialiter  depabUo,  prediolan  qood- 
dam  m  Welueo,  noslro  coMonM  et  collaodaiione,  fratriboa  aois  «d  augnaentum  purgaii  stliginis  contuiit, 

ei  modutn  et  mcnsuram  disponcndi,  tliscrptioni  ct  arbitrin  corum  nrnnimodis  credidil.  Vt  aufom  tam  pi^ 
institutionis  raclum  omoi  euo  potitcritatis  ratum  ct  incuuuulsum  pcrtuaiicat,  tcstibus  idoneis  corroboraaimus, 
diafte  inscriptione  fimiaaiiDas,  «igilll  noatri  impreanoae  aignattinHia.  aonl  noaaina  lesliuin.  Conradoa 
prcpositus  maiorii»  ccclcsi^.  Anno  prrpfjxitus  ccclcsi^  sancti  MartioL  Sicco  diaconus  et  (lcciinus  nmioris  ec- 
clesie.  Goderridus  diaconus.  Waldcrus  diac.  Rolbcrtiis  diac.  CoDradus  diac.  Conradus  subdiaconus.  Rcioma- 
rus  »ubdiac.  Wemhcrus  suhdiac.  Ilcrimunnus  prcsbytcr  ct  dccanus  ecclcsi^  sancli  Martini.  Lanfridus  prbr. 
AdoUtardus  prbr.  Coastantinus  diac.  Gcrhardus  diac.  Bcriihardus  diac.  Thicdericus  subdiac.  Milites  ccclcsic. 
Wdjltinnas.  Adolfos.  Basilius.  Godefridus.  Ministn  ecdesif .  YaBtmanu.  finino.  LudoUus.  Alfwardus.  Berabardns. 

CCXXXVI. 

Aai  dein  Kopialbuchc  it$  Kloateri  Oehrdeii. 

lo  DOOiine  ssDCtc  ct  individuo  Trinilalis.   fieriihardos  Dci  gracia  sancte  Patherbomeoss  ecclesie  epi- 
mopos-   Qnod  ad  roturomm  noliciBm  pervenire  volomus  BlterBrnm  monimcnlis  «cribeotea  commendare 

onravimus.  Noverinl  ilaque  tam  fmsente^  c|iiam  foturi  fideles  Christt,  qood  dominus  Heinricas  paiherbur- 
nrnsiuMi  civiuiu  prcfcclns  quoddam  sutim  Ix  iicficium  in  Frilinchtorp  situm,  similitor  ot  dominus  Luidolfus 
nostre  ccci(isio  miiiistcriali.s  dc  henelicio  su»  se.v  tnansos  m  ScUuchusen  cl  quatuur  inansos  in  Thcdiochu- 
sen  eom  maneipiis  ibidem  pcrtiaanlibus  hao  eondlcione  nobis  reddideruol  nt  eeclesie  Det  fundate  in  Ibuifjh 
in  n^iiv  paupeniin  ilil  Dim)  scr  vicnliiini  ta  ti;>ti<S(  i iliorcmus.  Nos  autcm  fidrlium  nostroniin  pia  vola  attcn- 
denlcs,  ct  pro  nieritorum  (}ualilatc  spcm  clcrnc  rctributionis  apud  divinam  miscriconliam  cxspcctantos, 
pretaxata  illa  prcdia  cnm  mBndpiB  sois  in  polosiatem  nostrani  redaettL  Preterea  dedmas  de  Vrilincthorp, 
de  Hermcrshom,  de  Rama^otcshom  ct  dc  Niitun  ccclcsic  Doi  et  bcatLssimc  z^onitrici  cjus  Maric  ct  boato 
Pclro  in  Iburgli  coinninni  a-1i|)u!atioiic  lam  clcri  nn<tri  (|ii;nn  popnH  o!>Iu!tmu«.  Hanc  eidcm  eccle.sie  gracio 
prerognlivam  superaddcotes  ut  quisquc  liber  homo  vcl  mmistcrinlis  bcnclicium  a  nobis  et  ab  ecclesia  nostra 
haberet,  in  beoepladto  Dei  et  nostri  iibentm  habcret  potestalem,  illnd  iUi  eodesie  eoorerBmli  d  veUet. 
prelatus  Ludolphos  autcm  dc  prcdio  suo  in  Vulkci-j-hoin  qualuor  munsus  ct  diniidium  ct  in  Odhcm  onum 
niiiii'^""!.  dtitninns  quoquo  Wcroorus  de  Brache  quatuor  mansos  in  Ludwardcshom,  itein  Ircs  mansus  hi 
Wenioshoiii,  itmii  iii  Ilcistcn  unuin  mimsum,  Similitcr  dominus  llciniicus  dc  Gcrdcn  trcs  maiisos  in  Ilcmcn- 
hnscD.  et  doratmis  Andrcas  oaum  mansnm  in  Heso.  Hi  ioqaam  prenommad,  prenoounata  predta  illa  soa, 
saluli  aniinarum  suaruin  pr(j>piri(H)t(>s  in  libcram  possossionom  prodicte  ccclcsic,  volnnlato  rt  con^^rn-Ju 
hcrcdum  siioruro  contuleruut,  fcccrunt  pretorca  fratrcs  de  Iburch  cum  domino  Uameconc  ahbatc  palhcr- 
burucnsi  ct  fratribus  ejus  commnnt  coodlio  et  provtda  dispcnsationc  tpiandam  conmMriatioiiem,  aoeipienies 
ab  illis  terram  qnandam  iu\ia  se  povitam,  quc  iam  longo  tcmporc  inculia  et  infracluesa,  pene  illis  erat 
iiiulilis.  pro  qua  ois  rostituoiiint  unum  mansnni  in  tcrritorio  susacionsi  rcddcntcm  qiiinqtip  solidos  gravis 
inonoto,  ct  prcterea  dccimani  uoam  in  Uldonthorp  solventem  viginli  inoldra  aononc.  IVcdictam  igitur 
eccle^am  tali  modo  ut  dictnm  est  dolatam,  et  omnem  cjos  posscssionem  viddicct  in  servis  et  ancilli». 
areis,  edificiis,  tcrtis  Collis  ct  incultls,  viis  et  inviis,  silvis,  pratLs,  pnscuis,  aquis,  piscalionibus,  molradi- 
nis.  oinnibiw  doniqiic  rcbiis  mubilibus  ct  immobilibus  ct  in  reliquis  quociinquo  modo  provcniro  possunt 
utililalibiis,  pro  dcbilo  odicii  nustri  ccclusiastica  dofensione  defcudiuius,  tucinur  ol  conscrvunius  aucloritatc 
Dd  ei  beati  Petri  et  baimo  epiaeopali,  socoriuitem  ct  paoem  ddem  occlcsic  ct  omnibns  prediis  cjus  con- 
firmamus,  intcrdicentes  ex  partc  Doi  oranipotpnti';,  nr  qtiis  prcsumat  dona  fidcllum  rodomptionrs  animaruni 
pcr  aUquam  lcmcritatis  aodactam  sibi  usurpare,  vcl  iiiicstare  vel  alio  quocunquc  modo  ab  ecclesia  alie- 
uarc.  Quod  si  quis  feceril  perpetno  enm  Jada  damneinr  anathemate  nid  redpaeriL  Ad  ceirfinnandBm 
htyus  actionis  vcriiatcm,  preaentis  png^ne  durogiaplinm  S^Ii  nostri  ImpresHOoe  dgnavimos.  Bt  teslea  qm 


Dlgitized  by  Google 


31 


alliieroiit  el  eolland«v«niDt  annolaTinm.   Aftnnnit  enim  de  elero,  Wino  prepoaifus,  Bsieos  preposRoa, 

Uthclricus  decanus,  ncrn.iniJiis,  Cnno,  Romholiliis,  Rantwlcus ,  Tliclinani'; ;  fle  lilicris  hominilnis,  dnininn^ 
Volquioo»  principalis  advocatus,  Hcrmanmis  ct  fratcr  ejus  Bcrnnrdus,  Thtctmnrus  advocatus;  dc  ministcria- 
SImis  aotem  iotorrucruDl  hi,  HeiDricus,  UfTo,  Cono,  Hildcboklus,  Conradus,  Eilhertus,  Thctmaruii,  AllOMU»* 
mis  et  alil  qoaiD  plurcs.  Acla  sunt  hcc  publicc  in  Pnthcrburnc  in  domo  sancti  Liborii  scxto  dccimo 
lendas  maij,  anno  dominire  incarnalionis  Miltcsimo  Centcsimo  qundragcsimo  sccundo,  Indicflom-  quinta, 
re^Mnte  domino  Conrado  glonoso  Homanoruni  rcge,  anno  rc^ni  cjus  <|uinlo,  presidento  in  catbcdra  pre- 
<lirte  oiviMis  venerabili  doinino  Bemardo  cpiscopo,  anno  cpiscopatus  cjus  quinto  decimoi. 

CGXXXVIL 

NmIi  dcm  OrS^ui  Idi  BmKb  in  Cirwituil-DlfMliin  Dr.  GafaflMk  an  PwkrliMs. 

la  nominc  saticto  el  tiidtuiduc  Irttiitatis.  Notum  sit  umnibus  tam  futuris  quam  prescntibui»,  <{uia  ll&U' 
'  ricns  Patherbnraeasinm  einiom  pr^eetus  beneficmm  sunm  sitom  in  FRitinclborp  domino  episeopo  Bem-- 
hardo  liboniin  iliniisii  cum  omnibiis  adhnrcntibus  utilitatibus,  ut  i[i>>um  lH»num,  ad  cottidiaiiain  [irobcndam 
paaperom  Cbrij>ti  ia  IBVRC,  pcr  manum  domioi  epiiKK>pi,  Deo  saacl^que  gonitrici  cius  Alari^;  pci  pctu^  uir- 
gmi  et  bcatorom  apOBUdorom  principi  Pctro  offerretur,  secondum  teoorem  prioflegii  iossu  cpiscopi  in  id 
tpsum  consct  ipt!  Pl  sagpaH  et  episoopaK  bauno  conljrtnati.  Nos  autcm  paupcrcs  ('.hrLsti  in  IBVRC  commo- 
rantfs  ct  laudibus  bcatc  Maric  pro  posse  ct  iiossn  Inuijillrintes,  pro  huius  bcniuolcntic  gratia  pr^dicto  llein- 
rtco  prefccto  et  uxori  eius  domioc  A&celf ,  de  oblatiombus  uirgioum,  qu^  et  so  et  sua  Cbri»to  sponso  or- 
Bamenla  dederimt.  eontulimns  inaores  predoais  gemnis  et  roargaritis  fuIgentibQS  et  auro  purissimo  com- 
posltas,  i'  [11  monilia  cx  auro  probato  ct  gcramis  similibus  ct  aurcis  catcnuiis  niira  operis  uarictato 
conncxa,  ilciii  X.  armillas  cx  atiro  mundussimo,  quc  omnia  iu  prccio  ad  XX.  lalenla  ititlicio  artifictim  osti- 
mata  sunt.  Prclcr  h^c  libraiii  argcnti  ct  quadrantcm  dcdimus,  et  ut  orationum  noslriirum,  Dco  cuticcdenle, 
panjcipes  sim,  iKdumus  et  optamuft  Quod  ut  nuOi  sit  dnbium,  huios  paginf  inscriptiooem  e(  episoopedis 
aigilli  unprettionem  habemos  et  proferimus  in  tesUmonium. 

Dii  mnver  4cr  Schrift,  »her  •eitwirta  M%«4nicfcle  gWMie  krc»ISinBi|B  Siceet  adsl  deo  Bitdior,  io  ctww  roher  Fi^ur, 
■dt  HBbeJccHcw  Haupte,  aur  eiiMa  sicdrigaB  SiHhle  ailaaad,  l>  d«r  rcchtan  Hand  dea  Biidiofntalt,  in  derliaken 
•B  BHck  hailBDd,  aiik  dcr  Haichrift:  Bcfahafdiic  Oci  Gca,  Pathcfbaniaoili  EfCi 

CCXXXVIU. 

In  nomine  sanctf  et  indiuidn^  Trinitatis.  ||  Ego  Wwnben»  Dei  gratia  sanoie  Mboasteriensis  fcclesif 

EpisropTis.  Noliiiii  csso  ciiplmiis  omnibus  fidclibus  tam  fufuris  qtiam  prescntibus,  qualilcf  quidam  noslm 
^cclcsi^  ministcr,  nominc  Liudbcrtus,  diuina  pielalc  cuniutoiiilus,  studium  »ui  laboris  ad  iincu  pcrduccrc 
cnrauit  bonf  acdonb,,et  spe  ennn  promerondf  reimuiorationts  cicmi;,  de  bonis  suts  tuste  aoquisitn  redcm- 
ptori  noslro  Jhesu  Chrlslo  sacriiictnm  facL-rc.  E.xtruxit  namquc  collulam  m  predio  suo,  in  loco -uidclicct 
qui  Hoiiholte  nominatur,  in  hnnorr  <:anrl(>  ncl  crcnitricis  ct  pcrpcttic  uiri^inis  Maric,  et  Curiam  in  prcfalr) 
loco  cum  tcrra  arabili,  quauluiu  duubus  sutticil  aralris,  cura  silua  circumstaotc,  usque  ad  prcsignalam 
motam,  «i  peconun  pascua  ex  otraqnc  parte  amnis  preterfloentis  oommunia,  et  domom  quom  hnbuit  in 
noleriLcke,  (pic  solull  annls  sliiitulis  sohdos  XIIII.  cl  altcrlus  domiis  huic  prtjximp  dcclmani  IIII  soliiios 
ualcntcm,  ct  tcrraiii  Albuctcn  duoa  «olidos  persoiucDtcm,  conscnsu  ct  uolunlatc  domini  licinrici  maioris 
ecdesif  prepositi,  dc  quo  in  bcneficio  tenoit.  et  aKam  domnm  in  Aschebcrgc,  qu^  X.  soUdos  soluit,  nec 
non  mansam  uiiiim  Wcstcnucldc,  de  quo  IIII  solidi  dantur,  ct  unum  mansum  qui  ia  Cumpe  siliis  est  etlll 
aoUdoi  persoluit,  et  aliam  domum  in  Waleganle  Ul  solidoa  et  11  nomoMM  perMlaenlein»  item  mnnsum  m 


Digitized  by  Google 


32 


1143. 


Honhorst  lltl  «olidos  recldeiilcni.  ct  X\I  solidos  decimarura  ia  K^fDb«rg9  et  Honsele  et  de  tcrra  Benio- 

nis,  qiins  ti  no\m  in  bpriolirio  Umtiit,  eidcin  cellulc  cuni  noslro  consensu  et  no.slrij  testimonio  ^Tclcsio ,  prc- 
scntibus  el  corum  nobis  iiiuu  uoce  collauduutilius  suis  tunc  lcmporis  iuslis  hcrcdibus,  quorum  i^yla  !>uiit 
noniiiMi.  Adelheidis  fiOa  ipsius  cum  suo  roiirilo  Goxwinow  Walthardus  de  Beuemon  firater  eiiis  cum  ilio 
suo  Liudbertix  Godefiidus  maioris  ('(U^lesi^  cnnrmicus  cum  fratrc  suo  nfitniio  dc  Scuiicnbokc,  Hlii  sororis 
^.iudberii.  Odiburc  quoquc  soror  oius  cum  (iliis  suis  l<Iggcbcrlo  ct  ^Valthardo.  Sinc  omm  in  posteniin 
bcretlum  rcclamuUunc,  in  frolraaa  MSlenlationcm  vonlrudidit.  Ro^atu  nulem  ipnus  a  reuerendo  abbale 
Nicholno  Sancli  Nichasii,  qui  est  ia  ciuitatc  Remensi,  UDpetrauinms,  quatenus  firalrem  Theodnricnm  el  huius 
LiudljLTti  j;eTOianum  utcrinutn  ad  iios  tiaii.smiUcrel,  el  in  prrfaio  loi  f)  jniorcm  mnnachorum  constitueret, 
tla  ui  miiii  mcis(|uc  successuribus  .Moi)iistci'icm>is  sciliucl  ^'cclcsi^  c|)i.^copis,  debitara  cxhibeant  rcucrentiam, 
et  ccelmiBliGa  quecunquo  aacramcnta  a  nobb  cum  dcbita  humilitatc  snscipiant,  et  Ahbati  soo  seGundom 
b«ali  B'>nedicti  rOgulam  ac  prorensionis  SUC  tcnorem  promissain  conscruent  obedicntiam.  Quia  uero  hec 
prefat  t  rcllula  cum  omtii  sua  possessionc  uel  pronri''litle,  ipso  Liiidberto  (rtidentc.  ,ij  nos  >-|iC('nt.  illius 
|ietici(>nc  et  uoluntatc  cam  mouaijtcrio  bcati  Nicliasu  Uemcnsi^  u  monuchis  suis  perpeiuo  inliabiliiiuluni  con- 
cedbnuit,  ea  tamen  ralione,  ut  dngnlis  annis  ipse  prior  pro  fnndi  recognitione  ad  decorem  et  nsum  nostri 
monasti  rii  /iiininnim  nurcum  uel  VIII  argcnteos  inonasd  i  ii  ri.sis  monete  el  poiideris  super  allarft  jiatroni 
no»tri  sancli  Pauli  affcruL  Prcterca  dccimam  quandain  in  uilla  Uellea  et  Alsledcn  \.  solidos  porsoluentcm, 
qiiam  Walthardns  de  Beneren  et  filius  eins  Liodberius,  qunrom  beneficium  fuit,  pro  remcdio  animarum 
suarum  uobii  reddiderunt,  prediclc  ecclesie  quiete  perpetuu  tenendam  coiitulimua»  ipSO  die,  sdlieet  VIHl. 
Kal.  Mai.,  qiio  eam  Sancti  S|iirlfii'>  yratia  inuucata  dedicaniniiK.  In  incdicta  qnoquc  die  matrona  (|ued»n\ 
Liodmodis  Domine,  nostr^  soror  ccclcsi^s  el  fllii  eius  Herebordus  cl  tridcricus,  niansum  unum  in  Vlflon  111. 
solidos  reddentem,  «t  Bertramnus  de  AMeuberge  ci  Rolftndas  eius  fnktor  et  Richenze  utronimque  mater, 
aepc  nominatc  ccdcsi^  tcrram  in  uilla  cui  nomeo  cst  Bonhorst,  dc  qua  XU.  denarii  pcrsoluuntur,  intuita 
diuiiM>  inisericordi*;  coiisetpiendc  contulcruut.  lluiiis  initeni  nouell^  fundationis  inchontio  iit  firmior  toneatur 
cl  certiur,  sigilU  nostri  inpressiuDO  hauc  cartulain  M^uari  precipimus,  ct  uc  quis  teiuerario  ausu  haiic  tra- 
ditionem  uiolare  seu  mfringere  prcsumat,  auclontate  apostolorum  principis  et  noslra  sob  anatheinatis  com- 
niinatione  intcrdiciuuis.  Nonmja  connn  qui  prescntes  ruenint  tcstinm  nl  in  inniori  occlcsia  canonicorum 
hec  suiit.  Ucinricus  prcpositus.  Bcruo  dccauus.  Adelbcrlus.  llothcricus  cantur.  Engilbcrlus  prepottiUis.  Fri- 
dtiricus  cusios.  Wicberlus  subdccanus.  Wecelinos.  Godescalcus.  GisUberlus.  Rabodo.  Hartwigns.  Ono.  Lam- 
bertos.  Meinricus.  Hec  .Miiit  noinina  laiconnn.  Eucrwinus  adoocatiis  de  Frikenhorst.  Wolfhardus  urbis  prc- 
rectns  Hi  I niianlus  i  ainni  ariii'-  Hcrlrainnus  et  ileiu  Bertramnus  e(  fi-ater  eius  Rulandus.  et  alii  plures.  .Acta 
ucro  sunl  hec  uniio  incarnationis  dotninicy  M**. C. XL".!!".  Indiclionu  V.*  prciiidcntc  Ruman^  ycclesi^  papa 
Innocentio  U*.  et  regnantc  GQiirado  Romanorum  Regc  giorioso. 

■)■•  «tt  fwffmvMUdihm  w  4i«  ChMrt*  Bcbdlcla  Stcpel  i*t  du  bei  4ar  ITfk.  *.  MS4  kciebficlieae,  aar  «ti%cr  |M 
•fhclka. 

» 

CCXXXIX. 

Au«  dem  ArcUve  4«i  Kloslcr*  Gerlnidenberg  tti  Osflsfarudc. 

In  nominc  siincie  et  iuiiiuidue  Triuitatis.  Philippus  diuiuu  faueiite  cleinenlia  Osiiabruggcn£i$  ^ccle&io 
episcopus.{|Notum  esse  uolumus  oronibos  fidelibus  lam  presentibus  quara  futuris,  quod  anteoeaaor  noster 
pie  mcinorie  Vdn  rpisf  o|Hjs  (:ci.'lesiani  in  nionlo  beale  Gerllirudis  a  rratrr-  nostro  Ilccclonc  maioris  ecclcsip 
ctinonico,  cuiut»  cnit  bcuclicium,  ipso  conscncieute  absoluil  atque  hbcrtauil.  el  prediclum  locum,  prout 
Spiriius  Sanclus  ei  inspirauemt,  Dei  somiGio  naneqpare  deaUnadt,  alriumquo  ecclesie  ad  scpeUendom  fide- 
lcs  ibidero  primus  disponens,  deuotissuiie  coosecrauii  Quo  lompore  retigiosa  ac  limens  Deum  uidua  Hi- 
mece ,  ditiioo  qul  est  audor  bononim  oporum  et  ^irilaliura  sludiomm  afflaia  spirilu,  domaai  que  ehis  fuit 


Digitized  by  Google 


benefieiiim  in  Lindbergiui  ailani  ueAeraUi  episoopo  ob  «tfatem  Siiinif  sii^  ronitfeM  redilicfic,  et  jut  ei^inn 

ecclcsip  in  ristis  iiiibi  Chrislo  r;)niu!anlitim  tnancipare  atquc  dftlegare  dignarotur  sii|)|)licauit.  Quod  ipsc 
libcnf  ac  sinc  ulla  alicuius  coiilradictiono,  asstantc  fidelium  cctu,  affeoluo»i8$inio  cousummauit ,  I>aDno(|uc 

^dobilam  indicciis  paccm  confirmAuit.  Postqnam  oero  utam  nniuers|  carnis  ingressus  cst,  nos  ipsi  ut  dp- 
mino  placuit  succcdcntcs.  nb  afTcctu  eius  nun  di^^i oril.miiutis,  scd  pocius  quicqnid  ipsc  dispnsuerat  quailf 
liiin  in  nn!)is  L-rat  Dei  adiutorio  condrmaitinius.  Sl.iliiiinus  ilaquc  sccundum  qiioriiiKlain  fnitrnm  pcticionora, 
Sifridi  uidclicct  ct  AUclbcrti»  quibu^i  curam  ciusdem  ioci  couuuisinuui,  rcgulam  hcati  Bcncdicli  prout  po9Si- 
bilitas  soppelcret  ibidem  obseruari,  et  sexnm  debiliorem,  nc  Kbera  dctor  cnagandi  racultas,  ad  sernien- 
dum  Dco  uiucnli  inclndi  et  obscrunri.  Prctcrca  st^Uuimus  prcdictum  locum  lain  pcrfcctc  et  integrc  iibcr- 
tati  nwncipare,  quod  nemo  prcsentium  siuo  futurorum  seruos  Dei  ibidcm  dc^^cntes  aliquo  ijrannminf'  sine 
uc.vatiunc  prcsumat  inrcstai-c.  Addcnlcs  quioquid  scruicii  cpiscopalis  antcccsMjrcs  nostri  rcqiiirobant  pcni- 
los  oondonare.  Qnin  etiam  cunclis  liqueol  prcfatc  donius  dccimatioiirtn  rodactam  easc  in  ciusdem  ccclesi^ 
pri  [ie(untn  posscssioncm .  a  quodinn  Siccone  ministeriali  nostro,  cuius  crnt  l)cncficiuui,  absolntam  et  c.vpe- 
ditain .  9(]uo  cuiusdam  domus  in  llanburen  docimalionis  ^clesi^  pertincntis  concambio  cl  coinmulationc, 

<  pcr  piam  fratmm  Sirridi  et  Adelberti  executionem.  Qnod  vt  inoonuulsum  ab  omnibus  obspmctur,  ct  banno 
COnfirmauimus  et  sigilii  nostri  imprcssione  ct  litterarum  supcrscriptionc  certificauimus.  .\<  ta  Osnabrag^  Jq 
raaiori  ecclcsia,  anno  dorainicc  incamationis  .Millo^mo  centesimo  XL.II.  Iiulirlion*'  \.  \V  K;il  Jan  snb  fiis 
tcslibus,  quorum  nomina  It^c  suaL  Adcricus  niaioris  ccclesi^  prepositus.  Albericus  decanus.  Brunigos  ma- 
giiiler.  Si^bodo  cnstoa.  Thiedericos.  Walo.  Sif;dbodo.  Thieroo.  Thithardus.  Thomas.  Thiodericos  ad  laiiatiim 
Johanncm  prcpositus.  Albericus  decanus.  Hodticrliis  luai^istcr.  Odbcrtus.  Bcrtolfus.  Gcrhardus.  Awiiilftngm 
aduocattis.  Hoinrictts  kain"i-,!rins.  Riclien/.o.  Wuiuarnus.  Kucrhordus.  Bczeliuus.  Thiedericiis. 

Om,  aof  der  niick*eii«  <ler  Clitrte,  nlt  PerpaeflUUei£eii  Mf*lM(t*le  Sicsel,  itl  in  «iBtii  kiaaaea  Saofc  •iagMahtt  ud 
Mhaiot  acftriiMMrk  n  «mi. 

CGXL. 

Am  d«m  iwAm  Bodi*  dn  StiAa  ft.  Ifa>ril>. 

In  nomine  sanclf  ct  indioidof  Trinitatis.  Sicut  qwdam  sapiens  dlcit,  quecumquc  scripta  snnt  tn  lni> 
manis  opcrantur  prorcctibus.  Quocirca  qtifdaitt  noalris  acta  tcmporil^  dnximus  scriptur^  commcndare 
loslimoniis.  Scial  igitur  tam  futuronim  quam  i>ro«:cntium  concio  fidelium,  quod  ego  Weruherus  Dei  sapicn- 
tia  vocalus  Episcopu$  MooastcricusiuDi,  quantluiit  aicam  in  vUb  qu^  dicilur  Bokholle  sitam,  lum  pro  pre- 
deoessorom  meorara  episcoporum  meiBOite,  tum  rogain  cari  nostri  prepositi  Eogdberti  et  fidelis  seruicii 
siii  i;rntia,  ad  Mnnasirrinm  .«jancti  Mntiricii,  (|uiiil  in  sulnirbio  maioi  is  (■(  rlcsic  situm  cst,  contradidi,  Et  no 
ulla  apud  postcros  a  pcrucrsis  de  hac  Iradiltooc  oriri  posset  disccptalio,  villicus  de  Locn  nominc  Mazo 
prcfalam  aream,  cuius  viilicalioni  anbseruiebat,  tn  inauus  nostras  prhis  rcsignabat.  Vl  autem  bfc  rata  et 
indiuulsii  pcnnoneant.  bano  carttdam  super  ea  tradiiionc  conscriptam  sigilli  mci  imprcssione  proprja  manii 
iiisimiiui.  Acl.T  sTint  hcc  nnno  (lmnini(T  infarnnliunis  Millesimo  Cciilcsiiuo  .\L  scjcutido,  Indictione  quinta, 
rcgnantc  gloriosissimo  Romanorum  rcgo  Conrado  secundo.  Uec  autcra  sunt  corum  nooiina  testuim,  qni 
buic  intcrfueront  traditioui.  Henricus  maioris  eodcsie  prcpotiuis.  Engelbertos  saiicti  Maurieii  prepoailni^ 
eoiiis  pctitione  hcc  facta  sunt.  Ruotholphus  prosbytcr  in  Burckcn.  Nobilcs  hii  sunU  Werelboldus  et  Borwi* 
mis  de  Gomrnr  .Mholhardiis  do  Bcnthcm.  Ministeriales  autom  occlosic  hii  snni.  Iloriili.ii  Jus  c.iracrarius. 
Bcrnhardus  de  Duimnnia.  Frcttiericus.  Anno.  Dallicwcrcus.  ct  c^lcri  quara  plures.  Si  ({uts  tgitur  de  liiis  quip^ 
piain  uel  dempserit  oel  immalaoeril,  maledictiaoibns  inferorum  subiaoeaL 

(Anti^um  e(  graode  sigillnm.) 
God.  difL  Uit.  WcnM.  n.      .  .  5 


Digitized  by  Goc 


1113. 


CCXLI. 

IN  NOMINE  DOMINI.  BF,RNU.\RDVS  DH  GRATIA  PATTirRRRVN.NTOIS  SEDIS  EPISCOPVS.  Vir 
quidam  norainc  Eiliko,  liberc  conditionis,  ct  uxor  ctus  uoiniue  Bi\a  eque  iihcra,  tradidcrunt  cijid  consonsu 
h«Kdgiii  flaonim  PalherbnnienBt  cem^o,  cui  taoo  preAitt  «bba»  Ifaaiako,  prediora  quod  habebenl  bi 
Bellptlio  ot  s«'  i|)sns  ( nini  oodcm  predio  in  proprietatem  ad  principale  altare  sanctorum  ;i[t<)stoIoiiini  Polri 
ct  Paoli,  subministralis  illis  deiocep»  de  ipsa  ecclcsia  uictaalibus,  sciiicet  daabus  ootidio  prcbcndis  quam- 
diu  atzerioL  Quod  predtimi  idbeeqiiCDU  tempore ,  sub  Gonrado  abbale  snoiWHore  prefali  H.  qaidan  nr 
nonnie  Hildiaiannus  de  eadem  eccleaa  qaoa  hercdiiario  iore  aaferre  aolait,  sed  adoooatas  eorum,  Domine 
Volcqninus  de  Sualcrihprg.  cum  iuramenl<»  «!ipra  rcli^juias  sancfonim  facto,  ipsum  predium  prcfato  ccnobio 
rclinuit.  Quo  faclo  idcm  Ilildimanaiis  ab  omni  cxccutionc  supcr  prefatum  predium  sesc  in  reliquum  absi- 
itere  oonun  omnibus  landaait,  et  ab  oniniam  interpellalione  ip«am  m  prewmianim  ^cclesic  cooGrmare  cn- 
rauit,  et  posl  liec  pro  hac  rc  unum  lalentum  lcuions  monctc  prcdictus  abbas  C.  contradidit  ifK,  Bgp  auleai 
Bcmhanlti«  Dci  pratia  Pathcrbuniensis  sedis  episcopus,  rouatu  itrcilicti  nbbatls  cl  fratrum  ciu*:,  prcfatum 
prcdium  nostra  pontiticaii  auctorilatc  ct  banno  ipsurum  ccnubio  cutiliriiiare  curaui,  et  istam  c^rlain  de  hac 
re  eoneriptam  sigiHi  noetri  impresHone  ad  teslimoainm  sapervenientiam  insigniri  feci,  ftema  feriens  niale- 
dictionr  nmncs,  qiii  hanc  constilnlinnoni  tlfinceps  ullo  modo  infnngcrc  prcsiinipscrint.  Ilutus  roi  tostos 
fiunt  omncs  tam  canonici  quam  monachi  buius  nostr^  aedis.  Laici  uero.  Yolcquiaos  aduocatus.  Xliicdericus. 
Ulbertas.  noinricns.  Ctno.  Bilbertu!i.  EmesL  Gumbrath.  Wim.  Geriagos. 

Anno  ab  iiicaraatiooe  Domini  MCXLil.  IndicUone  V.  RegDaote  Conrado  rege. 

CC^X.tXX* 

Origioal  im  Desitie  dt»  Crimioil-Dircclon  Dr.  Gebrkco  ta  Paderbom. 

In  nomine  sancte  ei  indiuiduc  Trinitatis»  ||  BeRNhaRdus  Dci  gratia  sanct^  Palhcrbr^nnensis  ^cclesi^ 
episcopos.  Qnanti  apnd  Denra  meriti  sint,  qnilNisqne  boof  iril^  docnmenlis  ael  operibos  daraerint,  quos 

duminus  popiili  sui  pa->torcs  e-.so  iiolnit,  corum  institiita  snncta  doclarant,  ol  ipsoniiii  aurtorilatc  rohorata 
in  sua  stabilitate  Christi  monstrat  ecclesia.  Quorum  dum  cgo  succcssor  liccl  roinus  idoncus,  gralia  lamcn 
Dci  prcuentus,  pontificalis  culminis  arcem  asccndissem,  omni  studio  uesligiis  eorum  inberendo,  pro  uoto 
aefflper  habai,  fcdeaias  Dei  amplinre,  eoaquc  oportnnis  locis  fundatas  nosira  sollicitudine  firmare,  alqoe 
incauciuH  posilas  saninri  ron«ilio  transponcre,  pia  jiroiiisiono  rl  »!  raui.  Iliis  animo  pro  pastoralis  curo 
debito  intootus,  ancillarum  Dci  quas  in  montc  Iborch  ad  Dco  seruicndum  conseosu  Beatricis  abbaUssf  do 
Berscii  cdBei^mna,  laborem  cogitare  cepi,  r|uem  ob  loet  dilGcaltaiem  e(  adiacenlis  tenrf  «leriBtatem  silna- 
rumquc  vel  «01110^8  aasdtatem  paciebantur.  In  hao  ^itar  me  proxhDoniqi  campassione  occupato .  pius 
dominiis  pauporum  suorura  misoratus  angustias,  ignc  amoris  sui  acccnsum  nob!lcm  uirum  qocndam  HciN- 
Ricuin  do  Gcrden;!!  ad  huius  calamitatis  terminum  consolalorcm  nobis  donauii.  Nam  ipso  conditori  suo 
gmtias  agens,  pro  spe  oit^  ftemf,  eum  et  beeiam  ipshio  geottricem  BbRinll  et  bealum  PeTRoM  omniom 
bonorum  suorum  hercdeni  nlo;:il,  alfino  in  fnndo  domatis  sui  uiilolicel  Cerdenen  ccnohitim  conslruxit,  quia 
ipse  locus  aplus  sanclc  conuersationi  uidcbntur,  cuius  etiam  loci  defensioncm  sub  mco  ct  successorum 
meorum  patrocinio  .sancte  Pathorbronnonsi  fcclosi^  pro  pcrpotua  ipsius  libertatc  douotus  commi.sil,  hcrcdi- 
bus  suis,  Mer^^rde  aorore  sua,  ct  filiis  oius  Wcrnonc,  Gudcfrido  et  Basilio,  hoc  postniodum  bona  uolau' 
talc  coilaudaiilibus,  el  ut  omni  slalillitatc  diuine  et  humano  loi;i>  siib  rcgali  et  episcopah  banno  cnnfirmfi- 
reUir  asKOOcieoUbus.   Ego  i^iitur  ut  ipsorum  deuoUoois  apud  Dcum  parUccps  existerem,  pro  maioro  qmcto 


Dlgitized  by  Google 


1143  —  1144.  35 

et  par^p  Doo  ibi  seruienctain ,  f^rrlf-ei-im  ipsitn  hjII^,  a  Samuclc  saccrdntc,  cni  cnmmissa  crat,  michi  resi- 
gnatam,  cum  omni  dole  sua,  el  «iuiiu(ue  ntansis  in  Gerdenen  el  qualuur  in  Dallei^iioim,  communicato  ecole- 
sic  mce  comilio,  ab  onmi  iuTiadietioae  el  flobieclione  eoelcsHMlicf  woaiensuo  person^  exccptam,  snb  matra 
cpisKiopi  uol  nbltatis  et  Priori.s  regctidam  ipsi  ccnobio  conccssimus,  et  libora  cis  pos.scssioiio  firmam  csso 
strituiiiiu-;.  Illis  itn  pro  uoto  noslro  cum  muUft  fidclluin  Chrisli  gauflio  (lispftMlis.  prcdlcfas  Dci  ramulas  de 
loco  calamitatis  ct  miscrin  iu  Gcrdeocn  transduximus,  ibique  eas,  uli  ucre  Chrisli  sponsas  pro  omni  ccclc- 
sia  ae  toties  Cliratianisnti  coateraattoBe  aemper  oraBtee,  ioclawmaa.  Ut  i|^tnr  life  finna  et  inconaaba 
omni  iti  poslrnim  nio  pcrmiiac.ml,  .iuctorlt.Uc  Patris  ct  F.  ct  S.  S.  ct  ncalornm  apn.vidloriini  V  ct  P.  ct 
Domiiii  Pajic  ac  nostrc  humiiilalis  banno  iiitiiantcs  saucimus,  ne  qua  ecclesriaslica  secularisue  pcr»ona  con- 
Ira  hcc  agcrc  prcsumat,  quod  si  prcsunipscrit,  flat  ei  ftcat  Dathan  et  Abiron.  et  cum  Jada  proditorc, 
ntsi  rettpoerit,  perpetuo  analhemate  feriatur.  caquc  prcscntis  paginc  scripto  ei  sigilli  nostri  inpressione  ro^ 
boramus.  .\cta  sunl  hcc  me  mcdianlc,  mu!ti.s  ctiam  ChrLsti  iidclibus  lam  ccclcsifisticis  tjuam  seculnribns, 
quorum  nonina  subscripta  suot,  aslanlibus  ct  gratias  Deo  agentibus.  AiNNo  Domini  M^.C.XL*'.!]^  Regni 
oero  Domini  Conrftdi  lUf*.  Pontificataa  nero  mei  anno  XV*.  bidiclione  V.* 

Testes.  Wono  Uaioris  ^ccl&^i^  prepositus.  6ddricus  decanns.  Conradus  abbas  de  saneio  Panlow  Coti- 
rados  abba»  dc  Hclmwardcshuscn.  Baldcwinus  abbas  de  Lcsijcinr?.  Daniet  abbas  do  Ilcrscthehuscn.  Roin' 
bertus  prcpositus.  Almarus.  Thicthmarus.  Lcntfridus.  Ekbcrlus.  Ilcribcrlus.  Sirri^lifs.  Gntlcsralcus.  Hugo. 
Laici.  Nuhilcs.  Volquinus  dc  Svalcnberg.  Oltu  comcs  do  Rauenesbcrg.  Thctmarus  dc  Biuren.  Liudoirus 
de  Osotbo.  Bertbolidas  de  Eoorseot  Hiaisterides.  Heinricus.  Adelbcrtus  de  Sidiflfsvie.  Cooradns.  lindol- 
fi».  Berlholdns.  Andreas.  Eilbertus.  Nanzo.  Ileredagus. 

Om  «wtca  idlirtiftt  ait  ttismuMniSm  mtt  4ia  Cbirte  cdnllele  fnm  Sbttd  iat  «•Mtiiit. 

CCXLUI. 
Am  4«b  Kiyilhwch»  dw  Kloiian  GAtdtm, 

Ib  nominis  sancfe  et  individae  Trinilatis.  Ipsins  JkTcnte  dementia  Beraardns  Padierboraensis  eodesie 

cpiscopiis.  Notum  sit  tain  presetiti.-^  r|nam  fuluri  cvi  cunctis  Chrisli  iidclibus,  quod  miles  qulilam  Wilhadu!? 
■  booum  quoddam  quod  babuit  ia  villa  YrodeDbusen  cum  conseosu  omniam  coheredum  suorum  ex  conni- 
venUa  eciam  pia  domini  Friderici  palatini  comilis  de  Sumeroschenbardi  nec  non  et  fifii  cjus,  cujus  ipso 
minislcrialis  fin  ral,  qui  sicul  lillcris  suis  inlclligere  nos  fecit,  pro  remcdio  aiiitue  sue  quictpiid  juris  in 
eodcra  buuo  habuit,  omnimodis  rcliqtiit  cenobio  sancte  Dci  gcnitricis  Marie  ot  bcalt  Petri  apostoh  in  Gor- 
dioe.  ibitiuc  Uco  dic  oocl^que  iamulaniibus,  perpetuo  libcra  ct  iegilima  donalione  U-adklil,  Uode  no  boc 
rationabile  (actum  processu  teraporis  a  memoria  fidelium  pcr  eioriam  oblivionis  callginflai  evaAeacat,  et  a 
qooquc  in  pnslcrum  qucat  iiinnnari ,  sed  ut  rntum  cl  inconvuUum  onmi  cvo  mancat  et  purseverat,  UUera- 
rum  prcscntium  fecimus  iudicils  clcmari  sigilliquc  nostri  imprcssione  llrmiler  muniri.  Si  quis  ipfitiir  contra 
licc  vcnire  attcniavcrit,  el  ea  iu  prcjudiciuin  ccnobii  iani  predicti  infriogere  presumpserit,  p^petuo  aucto- 
riiate  Dei  el  aposlolonun  Petri  et  Pauli  nee  non  et  domini  pape  et  noetra,  cnm  JucUi  pradilore  anathe- 
matis  viiicula  sit  innodutus.  Acta  suiit  hcc  tcstimonio  multnrum  Christi  fidclium,  anno  dominice  incarnatia- 
nis  MUIesimo  ccotesimo  quadragcsimo  secundo,  ladicliuQe  quiuta,  Aaao  vero  episoopatus  venerabilis  do- 
inhii  Bernhardi  PMherbonienflis  Episcopi  quinto  deoinuk 

CCXLIV. 

Hach  CIBW  TO*  dcin  Domkapitcl  aod  dem  OrEcMl  au  Miiaiur  aal|pD4MMMMa  TfWUiamte  VMK  t,  iSflS. 

In  Nominc  sancte  ct  indiuidue  Trinilatis.  Ego  Amoidus  Dei  gratia  sanctc  Colonicnsis-  pcclcsic  hiimilis 
nunisler  la  pcrpetuuin.   Officii  nuslri  cst  et  di^iderii,  pro  posso  noslru  ccclcsie  nobis  coounisse  paccm 

S* 


Digitized  by  Google 


36 


ad  presens  dare  e(  in  fatarum  Dei  ooo)K!raute  admtorio  prooidere.  Notam  igitiir  hiaris  el  presentibus, 
qoi  «ciua  ei  spiriia  aaiicto  Minti  niit,  Cflse  aohnuis,  quud  chriitianwMiMiS  liomo  WaniMVB  Hoaasieneinis 
«odeeie  veuerabilis  epiacopus.  earteni  quaDdam  Wormaui,  ob  remedium  aaiiaB  m,  wdmie  sanctc  Marie 
in  MnnasU;rio,  el  ccclesie  beatonim  martinim  Cosm«!  «  t  Damiani  in  I.vsh«'men,  coromunem  habendam  in 
pcrpctuum,  Ucita  ct  lcgitima  tradiiione,  cum  omnibus  quc  ad  candcm  curtcm  spcctaiit  siluis,  pratts,  Riuii», 
pasGoi»,  agris  eoltis  et  ineoltis.  Moleodiais  dedit  Verum  oee  sileatio  volumas  Imo  (»reterire,  qood  quidam 
sccularis  vir,  Harpcrniis  di^  BiiokcstL-IIa  din  eandom  ciirlciii  iiiua-i  rat,  ct  tam  supranotaturn  Mnnastericnjieitt 
cpiscopum,  quam  venerabileni  fratrcm  noslrum  Baldcuinum  Lysbcrgensis  monasterii  abbaiem,  iniusta  sua 
pcruasionc  mullum  ol  diu  fatigaucraL  Vcrum  diuina  coopcrantu  iusticia  oundcm  malcfactorem  ab  iniiuti> 
cia  sua  cooipesoiuimitt.  et  ad  rccognoscendiim  ijmatum  suam  dictantc  ucritale  ct  Juslicia  eam  ooegimaB. 
Fai  Ui  i^itur  jiarn  de  supradicto  Harpcmo  trailitiniHMii  lt'i;itimam  vencrabilis  episcopi  W.  banno  ct  auctori- 
late  oliicii  nosiri  conlirmauima^,  et  tam  m  mcmoriam  quam  in  perpetuuiu  pr^etilem  paginam  acribi  et 
ymafi^De  nostra  si^ari  preccpinuis.  Seraaotibas  ^jlnr  pacem  buic  suprasbripte  donaiiooi  sit  pex  m  tem, 
et  in  cclis  vita  perpetua,  violaloribus  autcm,  qooaifaisque  rcsipiscant,  malcdictio  ct  anathoma.  Huius  rci 
sunt  tcstcs  Arnoldus  Canccllarius.  Wallhcrus  maioris  ccclesie  decanus.  Bruno  Xauctciisis  prppositns  Thco- 
baldus  sanctt  Seiicrini  preposiUis.  Comcs  Amuldus  dc  Montc.  Gozwinus  dc  Hcymosbcrg.  Wultherus  aduo- 
catus  de  Suesaz.  Hinricus  oomes'  de  Colonia.  el  aKi  iiiiilli  boni  et  honeati  testimonii  uirL  Adnm  est  antem 
anno  ab  Incarnatlonc  Domini  C^.XL^.IIII*'.  rcgiiantc  glorioso  rci^-o  Roinaiiorum  Cnnrndo  Innoccnlio  pp. 
rcgnantc  iu  Dco.  Domino  Jbcsu  Cbristo  suauiter  onmia  dispoucntc.  Cui  laus  ct  gloria  io  sccuia  soculoruiu. 
Ameo. 


CCXLV. 

In  nomine  sanctf  et.indiuidue  Trioitato.  |]  Quoniam  mundus  io  maligno  positus,  oroncs  fcro  quos  no- 
Irit  honiincs,  de  die  in  dlem  proGcerft  iMtt  in  pcius,  ila  ut  fidsftaiem  oenlati  supraducentes.  coolniaef» 
siBm  uel  disceptacionem  omnihiis  nogociis  «oserere  nitantnr,  admodiim  neceasarium  duximiis.  prcsenlMlen- 
poris  quedam  facta  fidclinm  ad  notictam  quoqiic  fulnrorncn  pcr  scriptiirp  (ransmiltere  tcstimonium  Nolum 
igiuir  esse  uolumns  tam  futuri  quam  prcscutis  temporis  fidclibus,  quod  dominus  W.  beal^  mcinori^  Mona- 
aterienais  cpiscopus  a  quodam  uillieo  ehisdem  loci,  Wlfbardo  nomine.  precibos  suis  inpetraoit,  al  ms  Sit- 
liestre  cuiasdam  corie  que  dicitur  Frankonvvrth ,  in  villa  Tdgol  site,  in  silua  que  uocalur  Bcrlare,  in  nia- 
nus  ipsiii>*  reddidiL  Domimis  ucro  Wcrfnherus  episcopus,  pruptcr  animc  suf)  rcmcdiuin,  idem  ius  ccclesic 
sanctf  Dei  gcnitricis  Mano,  ubi  sanctimonialcs  fcmin^  inclusc  Dco  dcseruiunt,  cqpscnticntlbus  omnibus  cius- 
dem  dae  ft>restariiB  sioe  marcmamus,  sub  tali  conditiono  contndidit,  quatlous  ipsi  abbatinf  ciosqae  aorO' 
rlhiis  liuic  ligna  usquc  in  chiitalem  subueherentur.  Acta  siint  autcm  hcc  anno  dominicc  incamationis 
M  r.  XL.IIII.  Indictionc  XV.  prcsideole  Roman^  sedi  Luciu  pp.  IL  Rognantc  foliciter  Cuonrado  IL  Ipsc  uero 
doininus  Wcreohera*  eiwoopos  hnie  earlnlam  soper  hoe  negocb  conscriptam  proprio  insigniuit  si^llo,  <t 
matedictionibas  iuferonim  subiaceat,  qui  dc  his  apioem  nel  iola  demere  sine  immutarc  prcsumpscrit.  Huius 
autcm  rei  t^stcs  sunl  hi.  Ilcinricti?  mnioris  domus  prcpositus.  Engclbcrtus  prf»iiosilu.s.  Wczclinus.  Godefri- 
dus.  EreosL  Miokteriales.  Wlfhardus  uillinis.  Bcrtrauunus  de  Dorueldc.  Bcrnoifus  cognomcnto  magnus.  Liud- 
bertaa  de  Holmbjke.  HcinrieaB  de  SeoonbQce.  BemhnKlaB  de  HampeahQrBl.  Walleras  de  Mttlhibace.  Wew- 
limis  de  Cahiesirinkele.  Beinrtcas  de  eadem  aiUa.  el  aUt  qoaoqilares  fidelkjm. 

Daa  MifsQdrackto  ttcgd  iil  Awidb*  tri*  «d  dcr  OHMndt  foa  IIIT. 


Dlgitized  by  Google 


1144. 


37 


CCXLVI. 

In  nominf!  sancte  ct  indiuidu^  Trinitalis.  ||  Wernenis  Dei  miscricordia  Mimigardcuordonsis  cpi.scopus. 
Jiisluiu  ac  Dco  placiturn  nostrcquc  saluli  profuturum  credimu^,  si  rcligiosoruni  ct  paupcrum  Cliristi  prcci- 
bus  adesae  et  eorum  neoeflsitatibus  communicare  slndueriiiiiis.  Hac  igiUir  coiuiderationc  et  respectn  di- 
uinc  misrricordift  dilecto  filio  nostro  Balduino  lisbcmonsis  ccnohii  ablmti .  banntim  Lisbcrncnsis  ecclesic  a 
prcposito  Ucinrioo  libere  in  manu  nostra  rc.signatuiii,  et  redilus  qui  ad  episcopalcm  iuitliciam  exinde  pru- 
neneniiii,  rogala  eiofflein  pre|)osiii,.  tam  ipsi  quaro  niccessoribiis  eius  in  preseotia  fmtruin  noslromra  in 
perpetaom  conecssiinus,  ne  de  cctero  abbas  vtA  fralrcs  sui  ab  aliona  polcstate  inquictarentur,  vel  in  ali- 
qno  molrstarontur.  Duo,s  ctiain  soliilns  drnmnnim  iuxta  Warntorf  prcfalo  ^cclcsie  tradidinins.  Tlnnc  autcm 
nostram  traditioncm  ne  quis  infringcrc  vei  iiitirmarc  presompscril,  banno  opiscopali  lirmauimus,  ct  in  testi- 
iDoniiim  ueritalis  hanc  pagpnan  ootueribi  et  sigini  nostri  impresrioDe  ai|piari,  et  lestes  qoi  affuerunt  assig- 
nari  fecimus.  Teslium  nomina  hcc  snnt.  Iloinrirus  propositus  Mnioris  ecclesio.  Ingelbcrtus  prcpositus.  Otto 
prcpositiLS  Cappcal)crgcnsis.  Lambcrtus  Magister  scolaniin.  Adclbcro.  I\al)0<lc.  Hartwicus.  Hcrnesl.  Acta 
publico  MoAastcrii  sunt  hcc,  aono  Bominico  incai-nationis  M.C<'.XL**.IIIL  IndicUonc  VU.  Rcgnaalc  Conrado 
^orioBiasinw  Romanorum  rege,  Anno  ngai  VIL 

Dsi  ontcn  ««itwairU  •urgedrtickic  Siejel  tci(t  Jen  mizrrKlrn  Uiiclior  mit  onbcdeckteui  llaaple,  io  der  rechlen  lUnd  den 
Buchofulib  Mbris  iibcr  daa  Ldb,  «oa  d*r  ncfatcn  Scbulter  nacb  dmi  linkw  FiMtB  m,  in  dcr  linlwi  «ia  gaMblo». 
iMM  Bttch  haltoikli  tnt  diinn  Slrihlt,  d«Nii  tontrtiiwi  vm  OuiidckSfrm  fdiildet  ««fdta»  wmi.  imm  «tic  abita- 
kendfl  Vmm  TbittJSMM  SkMt  ilsd;  mlt  dar  UsMclitift:  WvawM  IW  Gfnlin  HnnMtafitMi*  B|t.  t' 

b 

CCXLVII. 

Aiu  dan  Libcr  qoorundm  |wi»ilii|ihinnn  dtt  lUaitar»  Lieiboni. 

In  Nomino  sancle  ct  indiuiduc  Trinitatis.  Ego  Wcrnherus  Dei  mi-f  licordia  Mnnn^fcrionsls  opiicoptm 
aU  postcritatis  noticiam  peraeoiro  uoiui,  quod  quandam  dccimam  supcr  domum  unani  >n  uiiia  .Muiebcche, 
qnam  qwidam  ministerral^  meus  Regwardos  in  bcneficio  tenm't,  pro  rcmedio  anime  sue  ct  pro  mea  poti- 
done  Usbornensi  ccclosi^  in  moa  prescntia  tali  iure  diinisit,  ut  dc  domo  prodicta  annis  singulis  doo  tan> 
lum  .solidi  Monastcriorisis  monctc  pro  oinni  dccimalionc  solticrcntur.  Iluiu^  n  i  ucrilali  tn  liltcris  comTncn- 
tlari  cl  sigillo  mco  signari  et  tesies  annoiari  prccepi.  Teslcs  hi  sunt.  Ueinricus  prcposilus,  Custos  Frederi- 
cos.  Propositus  logelbertus.  Euerwinus  adoocatus.  Borahardna  de  Dulmia*  Weltodus  «iiUeu*  el  fraier  oins 
Frodericoa.  et  alii  nulll 

CGXLYIU. 

IN  NOMLNE  SANCTE  ET  INDIMDVl^  TRINITATIS.  BERNHARDVS  DEI  GRATIA  PATHERIHIVNRENSIS 

.SEDIS  KPISCOPVS.  Si  utilitatibus  scruonim  Dei  prospiccrc  ct  insoniiro  stiiduorimiH ,  morcedis  oorum 
apud  Ueum  nos  consortiim)  acccpluros  spcraro  potcrimus.  Qua  prupter,  rogantibtis  Pathcrbrunnor  lis  ce- 
nobii  fitttribus.  bona  eorura  in  Osseothorp,  in  BoninchiMon,  in  AUon,  in  Hengoidore,  in  Andcpon,  in  Er- 
minik.eringhuson ,  in  DcIIcilie,  in  noualibus  qu^  diucrsi  abbatcs  ipsius  ccnobii  diuorsis  tcniporibns  sua  et 
suorum  DtiUum  indusU^  et  instontia  su^  ^cclesic  comparando,  commutaodo,  procurando  acquiiocruat,  uostra 
pontificali  auctorilate  et  banno  predict^  ccclcsi^>  supem^  remoneralionis  intoiln  con&mare  et  stal>9ire  cn- 
tnam,  mh  auatbcmatis  interdidione  statucntes,  ut  nuila  persona,  ponia  uel  ma^aa,  quenUbet  abbatcm 
ipsius  c^nohii  ct  fralrcs  cius  stipcr  cisdem  bonis  inquictare,  molcslaro  aui  distustarc  presumat,  sed  abbas 
et  fralre^  prcdicti  ccnubii  eadem  booa  cum  omoibus  suis  appeodiciij  acquisiiis  seu  acuuireodis  liboro  ad 


Digitized  by  Google 


38 


1t44. 


siiam  prebcndam  poraideant  Si  quii»  autcm  contra  iiuius  nosUf  coDStilulioois  seriem  ucnirc,  agere  atteti- 
ptaucrit,  bunc  aoalbeinatis  iiiiiculo  ianodaiiii»  ct  (.>tcrnr  malcdbtioni  ciud  diabolo  et  angclis  eius  traidiniiit. 
El  ut  hcc  nosire  conrinuaiiooia  auctoritas  stabllis  per  succedcniia  tempora  niancat,  hanc  carlam  inde  ea»> 

scriplani  sijiitli  riosfri  iniprcssionc  recimiis  annolari.  Htiius  noslr^  confirmalionis  tcstes  sunt  omnes  tam  cft- 
nonici  quani  monachi  noslr^^  scdis.  Laici  quoquc.  Ucinricb.  Liudold.  Adelbrath.  Euerfaard.  Cuorad.  luzo  c( 
ftnter  eius  neinridi.  Folcbrath.  Herimao.  Harloao.  Eilbraih.  Wanmind. 

Anno  doouniof  ineanHilionis  S.C.XUin.  Indictioiie  VD.  Re^MOil»  Gonrado  n.  rege,  aimo  TIL  regni  cios. 
Dm  «mot  vOlitdtoMkta  8ic|ci  'm  mkr  bM^idlgl. 

CCXLIX. 

Am  tum  KnfUXbuAm  4n  KlMitn  Gfbrd«D. 

1n  nonHQe  sancte  el  individue  TrinilatM.  Bembardus  divtna  fiivoole  elemeotia  Patherbomeoais  epi- 

scopas.  Qunlicnsi-iin<|iu'  in  occlpsir»  Doi  nb  rnnirflitim  nnime  noslro  aliiiua  iiii'ni()nil>i!ia  gcriiiius,  vn 
scriptis  coniincndare  nccessariuin  duf  iuais,  quia  pcr  boc  el  ouslrc  fclicilali  oimiruin  conj>ulimus  ct  uliliuili 
iiucccssurun}  nostrorum  laodalMliter  prabpidmna.  Indo  esl  qood  iid  notidom  lam  singuiorom  qnam  univer- 
sorum  prcsenli  seripto  deducimiis.  qualiter  Heinricus  fiindalor  el  advocaiua  cenobii  sancti  Pcti  i  m  Gerdinc 
pros<>ntiara  nostrain  adiil  ot  ut  cuidam  rnnc,trn{>i()  (jiind  infcr  ipsuiii  ct  domiiiuni  Otlonem  dc  Vespfrtho 
futuruin  enil  iuieres6eiuus  rogavil,  cl  sinc  dilhcultatc  oblinuit.  Ad  dicbi  crgo  coostilutum  cum  mullis  lam 
ecHcsiaisticis  quam  secularibus  personis  Coiniti  Rclhero  de  Werthere  filio  domioi  Wtdoldi  oocurrimus,  qui 
oitjin-^  iilieros  comitatus  sui  utpote  ad  dicni  legilimam  libcri  ooosilii  adunavcrat,  Ut  cum  cis  ct  per  cos 
i\\iiid  iacturum  erat  firiiiissime  faccrcl.  Poslquain  advocatura  et  x:onsiliuin  ct  ex  scnlcnlia  habcre  copil 
iniciuiii,  prefulus  Qtto  du  Ycspcrtbc  ct  Ueinricus  dc  Gcrdinc,  acceptis  ulrinque  prolocutoribus,  communcin 
conscnsum  soum  de  coocambio  tam  oobis  quam  toli  constlio  maoire^laverant,  et  hoc  ordioe  ad  leg&iraum 
finem  accesserunt.  Dominus  Otto  sex  mansos  quos  in  villa  Gerdine  hcr«,>dilnrin  jiirp  pnssirtphat .  conscn.<;u 
uvoris  me  Gertnidis,  cl  fiiii  sui  qui  duodecim  annos  implcverat,  iegilima  largitionc  iurc  proprictali»  pre- 
racmorato  neinripo  de  Gerdine  contradidit,  eum  tamen  idcm  Ucmricus  prcfaios  oiansos  a  domino  Oittme 
prius  beneGdali  iure  possidcrct.  Ilcinricus  vcro  pro  aex  mansis  illb  novem  maosus  pairimonii  sui  qui  sibi 
lunc  libcro  v:icnl>nnt .  ronM-nsu  Ipgitimorum  hi  rfflum  suorum  pfr  manns  Thincgravii,  Olfoni  redona\it  io 
viila  que  dicilur  Tillikcsscn  trcs,  iii  Meingote.sscn  ires,  iu  Heuimonhu.sen  tres.  Ut  aulom  de  cerlo  ccrlior 
ficrel  sex  alios  manaos  qoos  io  Fkscteo  ab  eodem  Ottone  in  bendido  toocbat  ei  resigoavit  Et  nt  paudi 
nmlla  coodudanos  pro  scv  mansis  novcm  niansus,  pro  bonis  inbeneficiatis  bona  vacantia  dominus  Ollo 
rccepil.  Nos  voro  hnniims  pii  iusl^i  dcsidcria  sinccro  amore  atnplectcntcs,  el  prcfatum  conobitirii  utpoto 
cujui»  invcstituru  ad  iiu»  pcrtinere  dinoe^citur,  modis  oinibus  pFomoveri  cupientes,  pro  dcbito  oilicii  noslri 
sopremam  manum  imposuimus.  cl  tam  hitidabilo  factum  auctoritate  banui  nosiri  confirmavhnoa,  perpetoo 
analhcinalo  innodantcs,  qui  ccnnliinm  snncti  Pctri  in  pn  ralis  scv  rnansibus  et  aliis  iustc  at-ipiisitis  vcl  con- 
(juirendis  inquietarc  vel  moleslarc  presumpscrint.  auctonlate  cciam  Dei  cl  beati  Petri  ct  nostra  iocludimu» 
qiiatuur  dedmas  videlioel  mCphoaeo.  Waldenngdorp,  Bikeohoseo.  Borehnseo»  qoas  filii  Werahefi  de  Biach 
nobi^  in  cxpedilione  leraadamitana  resignarunt ,  ct  nos  eas  ccclcsio  in  Gerdioc  afasqtte  omni  conlradiciione 
pro  reinedio  aiiimc  no.stre  libero  contulimos  Tt  autpm  hcc  actio  rata  el  inconvulsa  pernianeat  omni  t'»" 
purc  cartara  iode  oooscribi,  el  «igillu  uoslro  insi^iiiri  et  testcs  suptcr  annolari  preccpimus,  Quorum  nouitna 
hec  sunt.  Bernhardos  prepositns  roajoris  ecdesie  palerburnenBiB.  BaUuinos  abhos  Lisboniensis,  CbaradBs 
anbas  Patherburncnsis,  Liberi  vero.  ('ninos  conciiii  Rethcnis.  Ilcrimaniins  el  Bcrnhardus  deLippia.  Conra 
dus  df  Kvi  rsclimlt ,  Hi-inriciis  de  Duerche,  Ministeriales  vero,  Loidoldus,  Conradus  Stapcl,  Andrcns.  Hcri- 
luauuus,  ilai-tmannus  aliique  plures.  Acta  sunl  bcc  anw»  doHNBioe  iocanialioDM  M.CXUUI.  Imbctionc  septi* 


Dlgltized  by  Google 


1144  —  114&. 


ma,  rognantfi  Domino  Conrado  glorioM  Roannorum  rcge,  anoo         quB  aeptimo,  presidente  in  callieditt 
patherlMumDm  civiiaiw  Venerabili  dooiino  Beraluurdo  episoopo,  aooo  epvoopetoe  eja»  dedmo  Mpliioa 

CCL. 

Aus  (lcm  iille*tea  Cofirj^Klicn  Kopialliuctie.  ^ 

lo  nomioo  sanci^  ct  indiuiduf  Trioitatis.  C&aradtu  diniiia  fauente  clemcntia  RomaiKMiim  Rex  socai»> 
dos.  Eqnilw  iiMtkif  ct  r^pi  MCtoritas  iioe  adnonei  ^lemnmi  pad  elanealer  prooidere  et  rcUgiosoruQi 
nola  inodiB  oinaibaa  promouere.  Ea  propter  omnibus  Cbrisii  nostriaqao  fidefibua  tam  futuris  quam  preeen- 

til>ns  noUim  psse  uolumus,  qualilor  F^vlirha  mnrrhioiiissa  iiiscationem  qiinnflnm  apud  Hugucr  al)  antpcrs- 
sorc  nostro  impcralore  Lude^ico  c^nubio  Corbcicnsi  coliauim,  sed  per  insolenliam  tempons  ab  eadem 
eode^  dlenataiD,  aBsensa  filii  aai  Addberti  marehionis.  uiaeirfe  predeceasore  noslro  nnperaiore  Lothario, 
prediclc  Corbciensi  ecclesio  rcmisit  et  resignauit.  Quam  rcmissionem  siue  resignationem  nobis  apud  Cor- 
beiam  sollcmpnem  curiam  cclcbrantibus,  prefatus  Adelbcrtus  marchio,  iulcrucntu  ct  pctitionc  Hciiirici  uc- 
ncrabilis  Corbcicnsis  abbatis,  nec  non  Ueinrici  preposili  Corbcicnsis  ^cclcsif,  conlirmauit,  et  candcm  pisca- 
lionem,  aBsentienie  filio  suo  Ottone  marchione,  coram  twHaas  oamino  offeslncaait.  No*  itaqoe,  ob  regni 
nostri  firmam  stnbilitatem  et  anime  uoslr^  nostrorumquo  pntonlum  pcrpetuam  salulem,  prefatam  piscatio- 
ncm  et  nrnn(<s  pdssftssiones  Corbcicnsi  ecclesi^  pertinentcs  sub  nostra  regali  dcfcnsiooe  susoipiiou».  aucto- 
riiate  tep<i  i>ieci{>!enies,  ne  aliquis  archicpiscopus ,  cpiscopus,  dox,  marcbio,  conwe  vd  oicecomes  ant 
alia  qu^libct  pcrsona  magna  siue  paraa  pirediciam  Corbeienscm  ecclesiam  nd  raa  ad  ipsam  pertinentea 
aiiquo  mndo  infcstare  presumat,  scd  ea  qiie  sui  iiiri<;  sunt  Inm  in  familia  quam  posscssionibus  omni  dein- 
ccps  tempore  libere  et  pacifice  possideat.   Si  quis  autem,  ijuod  ab»il,  buius  precepli  nostri  statutum  in- 

'  fringcre  lemptauerit,  centom  Vhn»  auri  oomponat,  quararo  partom  dimidiam  eamere  nostrf ,  reli<|aam  oeio 
prcdicle  ecclesie  pcn=oluat.  Et  ut  hoc  ab  omnibus  credantur  et  inuiolala  conserucntur,  hanc  inde  cartnm 
scribi  et  sigilli  nostri  impressionc  iivMgntri  iussimus,  manuque  propria  corroborantes,  qni  presentes  aderaut, 
tcstcs  subter  nolari  fccimus.  Quoram  nomina  hcc  sunt.  Theodcwinus  sanct^  Rufin^  episcopus,  apostolicf 
aedis  iegatns.  Thomas  sanci^  Romane  ea^lesie  cardinalis.  Bcrnardus  Pathelburnensis  episoopos.  RodnUbs 

-  Halberstadensis.  Bernhardns  Hiltlcnohemensis.  Philipptts  Osonburgen.sis.  Ili  iiiriciis  Mindensis.  ct  prrripiK^  ^ 
Frilhericus  Magdeliurgcnsis.  Thiedencus  Ferdeosis.  Anselmus  Uauelbergcnsis.  Ucinricus  Olomucensis.  Wibal- 
dns  abbas.  Henmcus  dux  Saxoni^.  Addbertns  mardno  el  fiKua  eins  Ollou  Flriderieus  comee  paiaiinnii  He- 
rimaimns  oomea  de  Wncenbnrg  et  ftater  eius  Hetnricus. 

Signum  domni  Canradi  Romanorum  Reffis  secumli.  (L.  M.) 

Ego  Arnoldu!!  rancellarius  uice  /fpinrtn  Moguntini  archicantfUarii  recngnnui, 

Anno  domiaic^  iacarDationis  M^CcXLVo.  ludicUono  YUL  Rcgpaate  Cuorado  fiomanorum  rege  U.  anno 
ucro  regni  dus  VIIL  Data  apud  Corbeiam  fdiciter  Amen 

CCLI. 

In  nomlne  sanctc  et  tndtaidue  Trinitatis.  ||  Ego  Conradus  Dd  gratia  Patherbrtmnensis  ccnobii  abbas. 
omoibus  bominibns  notum  csse  cupio ,  qualiler  post  dintinBm  conlroucrsiam  habiiam  inler  me  et  Adalia* 
dum  supcr  domo  illa  in  Northiir^non,  ipso  asscrentc  quod  suum  esset  Itcncficium,  me  autcm  aflirniautn 
quod  pertincrel  ad  sUpendia  fratrum  meorum,  taodem  uterque  iusUciam  nostram  dimisimos  in  coosilio  iido- 
iinm  nostrarnm.  Consono  ^tur  ntriusque  partis  oonsQio,  ijjMe  mihi  predietam  domum  oum  omnibus  snk 
perUncntiis  restgnauit,  abnegato  prorsus  omni  quod  in  ea  aidobatar  haliero  iure  bcncficii,  et  ego  rursns 
eandem  domum  sibi  commisi»  aa  ooodicioae,  ut  sin^is  anniB  in  eena  Domini  penduat  ad  ratioaen  mcam 


Digrtized  by  Google 


40 


I14C 


nnl  sHCCCssnnim  moorum  ac  fratrum  nnstrnrnm  spx  solidos  nummorum  Pathnrlirnnnensis  monct^.  Quod  si 
dcscripiaiB  pcusioncm  memorata  dic  non  persolucrit,  ucl  domum  ipsam  ^cclesiy  liberam  dimiUal,  uel  certe 
dnodecim  sdidos  ilidcm  Patherbrunnenaum  naminonnn  mihi  sioe  coiKbet  suocessori  meo  oomponaL  Sta- 
tutum  eciam  ost  et  ne^ure  non  possuraus,  ut  quam  ipsc  tam  et  filii  ipsius  pcr  succes.siones  ipsam  domum 
liiito  possidcant,  dummodo  ot  ipsi  prcdictum  ccnsum  iuxla  omnem  infra  J^-scr  iptani  li  ^om  persolnanl. 
Quud  ul  notum  alquc  utritiquc  intcmcratum  pcrmancat,  duas  curtas  td  ipsum  coutuiuules  inde  conscripsi- 
nuB,  casqvc  laoi  domni  mei  effiicopi  Bcmliardi,  qnam  et  noetro  «agiOo  «^nauimiis,  nnam  dedimns  ipsi, 
alteratn  p<;iin>  nos  feoinnip  oonseruari.  Huius  rci  tcstrs  sunt.  ipso  domnus  mcus  Bcrnhardus  opi.^ropus. 
Wiuo  prupositus.  Bcraliardus  dccauus.  Reinboldus.  jUmarus.  Lenfridus.  Hcrimaanu&i  canouicL  Liudoldus. 
Heinrtcus.  Addbertna.  Folcwiuus.  Eilbortos.  Concadus.  ministennles  epi»copi.  Wanunndus.  Eilbeiliis.  Siberfni 
Godcscalcus.  iDinisteriales  nosii-i.  et  alii  multL 

Obwoiil  in  iler  Vrkundo  iwct  Siifil  ■ngafligl  itaif  n  iit  docfa  aor  aiai  («alHMlMialiflh  4m  Afato)  ««rkudfl*  liinia, 

»ber  Tcrloiw  gcgMgen. 

CCUI. 

Aw  4m  im  J.  ItlS  iiiiitnliiLflflfld  K«p*Miife«cli«  in  Hoitflti  GcrtmdflBbfl^ 

1n  nominc  sanctc  et  indiuiduc  Trinilntls.  Piiilippus  Dei  gratia  Osnabrugcnsis  ccclesi^  cpiscopus.  Ju- 
stum  est  et  cpiscopali  omnimodis  competit  (jolUciludini,  susceptarum  ccclcsiarum  ncc(ts.saric  prouisioni  dili- 
genlcr  inuigilarc.  Notum  igilur  essc  voluroos  cunctis  fidclibus  tam  futuris  quam  prcscntibus,  qualitcr  illu- 
stris  vir  seilicet  Eoerbardu»  dc  Iluleuelde  ct  uxor  cius  lleiKvicbis,  snpem^  remunaralaomis  intuitu,  palri- 
monii  sni  nliqnrtnta  portione  (lliiiiic  soruilutis  cnlium  aniplificando  promouere  cupientes,  pro  nnimarum  sna- 
rom  remcdio  unaninii  hcrcdum  suorum  dcuotionc  ohlulcruut  saiict^  nouell^  plantationis  Ecclcsi^  ia  moDte 
iridelicol  sauclf  GertradM  mansum  unum  in  Lanoen  Campe  cum  omnibus  ad  ipsum  periiaentibus»  iideGlcr 
expelentes  buno  per  noelram  sollicitudincm  ad  prediclc  profectum  ecciesio  uiuniri  et  stabiliter  usquc  qua- 
qne  corroborari.  Nos  iftitnr  eoruni  dcuolioni  cordetcnu.s  congrutuliintes,  iuxta  pciitioncm  ipsorum  lumc 
sine  euiusquam  coniruiiicliune  prcdict^  ccclcsiy  in  pcrpctua  propricluto  cpiscopuli  bunno  conlirmauiinus, 
(juiu  vero  sollioitudinis  debito  compdtimur,  n^wasarie  sustentalionis  amminicalum  Deo  ibi  sermturis  prom- 
derc,  consilio  iilcirro  Lommunicato  cum  raaioribus  no.strr  rcclcsie,  cunctis  qui  ademiit  Uirn  clcri(  Is  ((uam 
laicls  unnnimiter  conseiiticnlibus,  in  augmeiituia  prebondg  fidclium  coutulimus  Dectmam  prcdicii  iiumsus  c( 
agroruui  in  eum  pcrtinentium,  oee  non  in  llarst  duorum  mansaam  cidem  ocdesif,  adiedmus  itatiuc  deci- 
mas  de  tuguriis  qu^  sunt  in  Hibeniniren,  in  Bolctilici  l;,  in  Varula,  in  Kcseaorde.  Addidimus  preteroa  De- 
cimas  tjuas  MancgoliliLS  nionetaiiiis ,  qui  cas  bencliciario  iurc  possciI(M-nt ,  pro  rccnmpcn<:ntiorie  pecnnic 
Dobi»  rcsigoauit,  unius  videlicct  domus  in  Vorenholte,  unius  mansus  in  Hascampe,  duorum  in  llolthuscn- 
Contulimus  etiam  prefaie  ceclesio  domum  unam  in  Buinchusen  onm  omnibas  ad  eam  perlinentibos»  scllioet 
ediliciis,  tcrris  cultis  ct  incullis.  siluis,  pralLs,  pnscuis,  aqnis  aquarnmuc  dccursibus.  molcndino  et  molco- 
diin'  loco,  cxilibus  ct  rcdilibus,  quam  videlicel  domum  adole.sccntula  qiiedam  Rcimodis  nomine,  qiMj  caro 
boneiiciario  iurc  posscderat,  ad  boc  ut  prcdicle  ccclcsie  confcrrcl.  Wallhero  fratrc  ipsius  conscnticntc, 
nobis  resignauit,  quataius  utilitas  inde  proaenicns  usibus  fidolium  Deo  ibidera  sentieoliam  snSragelur.  Hfe 
aulem  superne  remunc.nitliinls  intnitu  so  ipsnm  mntatn  sccnlari  hahitu  ad  scruicndum  Pco  ibidcm  dcuolis- 
sime  obliilit,  sescqiic  facla  profcssionc  rcguluri  vinculo  subiun.\it.  Rcddidit  insupcr  aobis  Ueinricus  came- 
rarius  nostcr  do  bcneficio  stto  ad  dileclionem  filie  suo  scilicet  Hargarcthe,  quc  se  in  eendem  6deliam  ooa- 
uersalioncm  sinccra  deootnne  transtulit,  Dcciinas  duorum  mansuum,  unius  in  .Sladc,  alterius  in  Ubcape* 
thorpo ,  qnas  iuxta  pctilionem  ipsius  usibus  inibi  dogcntium  addendo  confinnauimns  Addidlmus  insupcr 
ex  onmipolcnti^  aucloritate  banc  preceplioncm,  ut  ncmiui  liceat  post  factam  ibi  rcgulariter  profcssioueni. 


Digitized  by  Google 


1146. 


41 


absque  licentla  prclati  ct  toUus  conucntus  consilio,  vcl  clanstro  discedcro  vcl  alium  habitum  assumcre,  e( 
si  quando  is  qui  loco  prosil,  vcl  mortis  nccossitate  intcruenienlc  vila  discesserit,  vol  cuiu.slibcl  occasioiits 
articulo  appcllationis  oflicio  canonicc  amotus  fuerit,  Ubcram  habcat  conaeniog  idoncam  persunaro  cligendi 
facaltalem,  at  vero  in  c|ueiD  eocloaif  oomors  soci«tas  uiiaiinnem  feoerit  electiooem,  a  nie  vel  flucceaaore 
nco  in  rofjimiiiis  ammiiii<trationc  promoucatur,  si  vero  quotl  alisit  occlfsin  inter  so  in  elnetifjno  (livcorcla- 
aerit,  epii»copali  auclurilatc  aduei^e  partis  pre»umplio  coercealur,  el  qucm  saaior  pars  clcgeril  in  eodcm 
officio  confiraietar.  Adioeianis  insupcr  benettolain  httiiisniodi  paotioiw  sponsioQem,  ut  ijvicanqiie  de  uuIh 
lia  0$iiaburgcn»>is  curic  siue  liber  siuc  aiinislerialis  exiBtciis  quoillibcl  beneficiuai  a  me  vel  succcssoro  meo 
fiiisrppttim  $(>ontanca  dcuotioiie  ad  hoc  i(><!um  rcsigiiarc  volueril,  id  statitn  siue  cuiusdttm  eontr.itlietione  el 
umninioda  rccompcnsattoois  postulaliunc  siuc  aliqua  pactiuue  prcdict^  ecclesic  ia  periioiuam  proprietatem 
episoopali  donattone  oooferat.  Qaod  si  qais  in  posterum  siue  eedesiaslica  siae  secolaris  penwna  bii  nostif 
agctoritatis  sanclionibu»  contraire  cas(|ue  ullo  iiinlo  inLiOnii)  seu  violentia  iiirrinj;ere  vcl  mutaro  voluerit, 
nitM  a  reatu  sno  digna  saiisfaciione  re«ipiscat,  rcam  se  diuino  iudido  esse  cognoscal  et  a  sanclf  ecclesi^ 
eommttnione  gladio  eacommonicalionis  segrcgaia  ctcrnc  uhioni  sobiaceat.  Gnnctu  vero  einsdem  loci  hono- 
rem  et  prorcctum  fideliter  ampleokmlibus  eomqne  pro  posse  suo  et  nosse  in  omni  ordine  ei  rcligione  ao 
ncccssaria  melioratinnr  drcrnlrr  |>rnfiiniirre  ciqiiontibus  sit  pax  ct  bcnediclio  Domini  nostii  JFSV  CFIHISTI, 
qoateaus  el  hic  bonc  aclionis  fructibus  habundaro  et  iu  futuro  fcliciter  mcreanl  cum  Chrislo  regnarc.  Vt 
aotem  noetre  tradiliones  et  inslitutiones  slabiles  et  tnoonnnlse  in  omnn  retro  seeola  perseaerent,  presan> 
lcm  paginam  in  tcstimoniuin  posleris  nostris  conscribi  fccimus,  quam  banni  nostri  auctorilato  ct  sigiHi  no- 
slri  iiupr('!>sione  tesliumrjuo  subscriptiuac  in  pcrpctuum  communitam  esso  volumus.  Actu  Osnabrugs^e  anno 
duniinice  iiicarnationis  ^Jilleiitmo  Ccntesimo  quadragesimo  sexto,  Indictione  nona,  XVIIL  Kal.  Maii,  sub  his 
teslibus  ({uurum  nomina  hec  suiit.  Adericus  prepositos.  Albcricus  decanus.  Ilecelo.  Thiedericos.  Wldo.  Sige- 
bodo.  Thicnio.  Hnrlmaniius.  Thielhardus.  Gcrbcrtus.  Thomas.  (iix  lhcrtus.  Ex  laicis  vrrn  Amolungus  aduo- 
calus.  Bikenzo.  Wichinannus.  Suclhcrus.  Eucrhardu^  Heiaricus  camcrarius.  Luidbcrtus.  Sicco.  Thiedericus. 
Jobannes.  Mani^ldvs.  Waltheras.  Item  Waltheros.  Velcmanis  et  frater  eius  Isen».  Amaiaa.  Piligrimus.  Siche- 
ardns.  Wcedo.  Hoio.  Hardwigos.  Wembems.  Waldericas. 

CCLIII. 

Madi  d<r  BOiUfMU  begtaDbigtan  Abicfarift  bei  Kindlioger  Um.  T.  Vltl. 

Ruj^rnius  rpiscopus  senms  srnionim  T>ri  Dilrctis  filiis  Ermcrparrlo  preposito  ccciesir  lieati  Laurentii 
dc  Ciarholtu  eiusqiic  fratribus  tam  |)rc!>ciitil>iis  quam  futuris  rcgularciu  uitam  profcitsis  in  perpctuum.  Apo- 
skdici  moderaminis  dementie  conuenit  rel^osos  dOigere  et  eoram  loea  pia  proleclione  maoire.  Ugiiiim 
namquc  '  hrncslali  conucniens  c-sn  cniznnscitur,  ut  qui  ad  ccclcsiarum  rcgimca  assumpti  suinus,  cas  ct 
a  prauoruiu  hominum  nequicia  apostolicc  sedis  patrociiiio  foueamus.  Eapropter ,  dtlecti  in  Domino  filu, 
uestris  instis  postnlatioinibufl  denenter  aBnuimus,  ct  prefatam  ecelesiam,  to  qna  dioino  maneipati  cstis  ob- 
sequio,  sub  beati  Petri  et  nostra  proteeiione  sasci|)iinus  et  prcsentis  scripti  priuilegio  conimuiiimas,  sta- 
ttirntrs  iil  qiinsctmquc  possessiones ,  quccumjuc  bona  in  prescntiantm  iiisto  nr  CRnontcr  possidrfi?,  au'  in 
futurum,  concciwione  pontificum,  liberolitutc  rcgum,  largiltonc  priocipum,  oblatione  fi(iehum,  siue  aiii.<^ 
iosiis  modis  prestante  Doromo  poterilis  adipisei,  firma  nobis  uestrisqoe  SDCcessoribos  et  fllibata  permaneant, 
in  quibus  hcc  propriis  duximus  cxprimcnihi  uocaliulis.  C;ipc!I;im  un;im  in  CI;irhollr.  Curtos  duas,  man- 
sos  quinquc,  in  uilla  quc  dicitur  Lcttc.  Capcllam  unam,  mansos  trcs  in  Bfackcnbergc.  Mansos  duos  in  Gun- 
newick.  Hansum  unum  in  Velmcringtorpe.  Mauaam  in  Belere.  Mansos  tres  in  Rupeloh.  Mansum  uoum  in 
Belen.  Hansum  anam  in  Veylorpe.  .Mansum  ui  Essen.  Mansum  unum  in  loco  qui  Ultenboh  dicitar.  XXVIL 
quas  \V;ihrschap  uocnnt,  cum  omnibus  appendiciis,  siluis,  pratis,  pascuis,  compriscuis,  aqiiis  aquaruraquc 
dccursibus,  piscaiionibus,  molcndiois,  uiis  e(  iouiis,  exiiibps  et  rediUbus.  XXVI.  sohdos  cuiusdam  dcdme 
G»a.  aipi.  hiit.  wmfu,  ii.  0 


Digitized  by  Google 


4i 


114t. 


cx  dono  ppiscopi  Monasteriensi*.  rapr>llam  nnam  in  Belilfri  nim  omnibus  pcrtinrntiis  sni?.  1111.  soliilos  de- 
cimo  in  Uilien.  Mansum  unuro  b  Cliirholic.  ii.  solidos  docimu  in  HoUnt^ausen.  SiluuJaiu  quaodani  iuia 
Hombrinke,  de  benefido  eonnlis  Egbcrti,  cum  nunso  nno  inf»  oMidein  liinam  posita  Preterea  manmnt 
in  Behlcnholtc ,  duoa  in  Garfaolte,  unum  in  Mnchcme,  unum  in  Odelingliusen,  unum  in  Motonhem,  qooi  . 
a  quodam  minislcriaU  fiywlbprto,  cuius  fucrant  bcncriciuin ,  scdccim  marcLs  argenti  retli'iiii>ils  Prctcrca 
maosum  unum  qucm  cmistis  in  Dunoingbusen.  Dcccroimus  ergo  ul  nulli  orooino  boininum  liccat  prciactam 
eoelesbm  temere  perUirbare  aat  eim  poaaeaBionea  anferre,  oe]  ablatas  retinere,  miooere,  aeu  qaflniaiibet 
ucxalionibus  fatii^arc.  acd  onniia  int<'i;ro  ronscrucnlur,  connn  pro  quorum  gubernationc  t-t  sustonlaliunp 
conccssa  sunt  usibns  omnimodis  profotuni,  s<ilua  sedis  apostolico  auctoritatc  ct  diocosani  episcopi  canonica 
iusUcia  et  reuercntia.  Si  qua  igitur  m  futurun)  ecclcsia<;tica  sccolarisuo  pcrsona  hunc  nostrc  constilutionts 
pagwMim  scien.s  conlni  eam  temere  nenire  tcmptauerit,  Hccundo  lerciooe  oonunoniia,  nisi  reatum  suuro 
COTifrnia  saiisractiono  corrcxrrit ,  potcslatis  honorisquc  sui  dignilatc  can'»! ,  rrnmquc  sp  dtuino  iudicio  cv- 
sterc  dc  pcrpcirala  iniquitato  cognoscat,  et  a  «acralissioH)  corporc  ct  saoguine  Dci  ct  Domiiti  redemptorts 
MMlri  Jesn  Chrisli  aliena  fiat,  atqoe  in  eitremo  examiiie  dntricle  nlliom  aubiaoeal^  Cunciis  autem  eidMi 
loco  sna  iura  scruantibus  sit  pax  Domini  noslri  Jeau  Chri^ti,  quatcnitt  et  hio  fractnm  booe  •Clionta  pecd- 
piant  6t  apud  districtnm  indicnm  prcmia  pacts  inucninnt.    Amcn  '}. 

Dalum  Vitcrbii  pcr  manum  {iobcrti  saoclc  Romane  ccclesic  prcsbytcri  C^irdinalis  el  Canccllarii,  X.  Kal. 
Juni,  Indiclione  nona,  Incamationb  dominioe  Milleaiara  oentesimo  quadragesuDo  aexlo,  Pontificalna  nefo 
domiit  Bngeoii  tercli  pp.  uim  aecundo.  j 

CCLIV. 

Abi  din  Furall.  Silm  •  HanlawWM*  Architia. 

Eugenios  cpiscopns  semns  seroorom  Del.  ||  Dilectis  filiis  Alberto  prcposito  occlcsic  de  Varfar  eiasqae 

Iralribus  salutero  in  pcrpetuum.    Quoniaro  volumus  ccclcsiarum  omnium  jura  illibata  scruari,  obcnnle  tc  ^ 
ounc  ciusdcm  loci  prcposito,  ucl  tuorum  ((uomodolibct  succcssorum,  nullus  ibi  qualibct  subrcptionis  astu  | 
tia  uel  uiolcntia  prcponalur,  sed  liceal  uubis  coinmuni  consilio  ucl  partis  con.silii  sanioris,  sccundum  Det 
timorem  et  boati  Angustini  regulam,  absqne  nlliu!»  contmdictione  prepoeilnm  eNgcre.  Porro  loci  uesiri  ad- 
uocaliam  nullus  iniindcre  ur!  usnrpnro  prcsiimnt,  nisi  quoni  pre[iositus  cl  fialros  sncnndum  Dcum  ct  ijisia* 
loci  ulilitatera  ^Danimiter  prouidcrint  cligcnduni.   l\l  quoninm  itobis  beoe  comiiilit,  per  fralres  ^cctesio  pre-  I 
mooglralensis  uos  aecundom  beati  Angusdni  re^ulani  in  premonstrateiHi  ordine  primitos  inronnatos,  ipn  | 
otpote  malri  in  omaihna  qiic  ordo  cxposlulauorii  debetis  obaudire,  et  iurc  filiafittilb  ab  ca  na]lalemM  de-  . 
clinarc.    Sane  nc  scqiicns  ctas  aliqiild  in  contrariiim,  quod  absit.  inoiiatnr,  ca  que  staluimus  per  prcscfi-  I 
tts  scripii  paginam  aposUilica  aucloriiato  corroboramus.   Cunclis  igitur  eidcm  loco  sua  iura  scruaolibus  sit  I 
pax  dooiini  voalri  Jesu  CbrislL  Amen.  Ahen.  Amen. 

(SprucbLreii  niit  der  Inriidirifl: 

Fac  nccw»  d4Miiia«  «igmiiB  ia  iNMirai.)      Ego  Eugenius  catholic^  ecclesic  episcopu$  S3» 

f  Ego  Connidoa  SabineMis  eps.  ss. 
f  Rgo  Octavianus  dtac.  card.  S.  Nycol.  in  carcere  tuHtano  ss. 

f  Ego  Guid  j  prcshltcr  card.  Sci.  Crlsogoni  ss. 

Datum  Viierbi  per  manum  Robcrtt  S.  Romaite  ^clest^  prcsbileri  Cardinaiis  ct  Canccllarii,  VIII.  Kal. 
Jun.  lodict.  ViUL  lacamatioois  domiuic^  anno  H^^.C.XL^.VI.  PiMttiiScalus  uero  dompui  £VGENII  IIL  anao  secmdo. 
Dm  |»«iilHilich«  BWiiiift  in  oilt  ttMr  llaiiiidiaitf  UfcUiafL 


I)  ohni-  7'.'..;n'i  rni.u-ie  l>icr      r.:'.  r..  v.m      P:,.,ste«  ond  dcr  bai  IImi  M««m4«i  XaniJBils,  mH  8frmUattl»  aai  9io» 


Digrtized  by  Google 


•  14C 


43 


CCLV. 

In  romiiic  sanctf  ct  indiutdu^  Triaitatis.  |]  Ego  Wamhcrus  Dci  misericoniia  Mimigardcuiirdcnsis  eccle- 
sii!  epiHe<ipu.H,  notum  fado  ttnn  posMriB  ^asan  presonlibus  Christi  fidclibus.  quod  Capponbcrgonsis  foclesia 
dc  curtu  qu<>  Curotho  dicitur  VI.  flolidos  in  decima  nibis  porsolucbat,  quw  in  bencliLio  iKibt  bat  Amoldus 
(]iiiil  >rfi  (lc  HilMirch.  I'i)>ti'a  autcm.  rn^^finlihns  proflicCc  <^colosic  rratribus,  cosdem  VI.  solidos  ab  ipso  Ar- 
noitio  eu  uoluntaric  rcsignanlc  rcccptos,  cidcm  cccU'sin  libere  concessimus,  acccptis  pro  cis  ab  ipsis  fra- 
tribos  aliis  VL  solidu  apod  Scppenrothe,  quos  prefalo  Amoldo  tn  recompensatioaeiD  a?iorum  dedimos. 
Cuhis  ctiam  Woshcim  IIII.  solidus  in  dccima  nobis  pcrsolu<<bat,  quorum  II.  in  bcncficio  habcbat  comes 
Gerhardus  de  Dalc.  Hos  II.  solidus  ab  co  sua  nichiloitiious  uoluntatc  rcccptos,  prcnominatc  itcm  occicsiG 
donauimus,  dalis  quoquc  eideiD  comiii  pro  illis  daobas  aoliilts  aliis  dc  prcdiclorum  fratrum  bonis.  2S'(H|uo 
hoc  latere  uolinnn.<3,  quod  curtis  quo  in  Wcma  cst,  oichil  amplius  nobis  pcr.soluii,  quam  Illt.  aotidoa  e(  UIL 
modios  tritiri.  Similitcr  domus  qucdam  iuxta  Cuiotho  qnc  Ilammcnhciin  ilicitiir,  iiiclii!  nr<npliu.s  quam  11. 
solidos  iiobis  persoluit.  Hos  cum  in  bcncficio  a  nobis  acccpiiisct  Ucinricus  quidam  de  Schoncnbeche,  pre- 
dictam  domuna  plara  tade  exigcndo  grauabat.  Vndo  rogalu  memoralorum  fratnmi  a  nobb  conmuMiibii^ 
gralis  dimisit  quicquid  preter  Qlos  duos  solidos  dc  cadcm  dorao  exigcbat.  Hcc  igitur  omoia  sicut  predtsi- 
muH  inoanuulsa  in  pcrpctuum  mancrc  cpiscopali  auctorit;itc  cnnfii-mamus,  ita  ut  quicunque  Ih  c  inrrinf^crc, 
et  supra  mcmoratum  Cappenbergcnscni  ^cclesiara  dc  bis  ati«}u<i  modo  grauare  presumpserit,  pcrpetuo  ana- 
dicmatis  aineulo  quouaqde  resipbcat  astrictos  teMolw.  Et  a(  h^c  mmua  rata  pem»aean(,  preaentem  car^ 
tnin  siirilli  nostri  impros^^ionc  coinnuiiiiic  curniiimns,  Trstliim  nulcm  in  his  omnihiis  ot  cliTicorum  el  laico- 
rum  lam  ministcrialium  quum  aliorum  nou  parua  fuit  copia.  lleinricus  prepwilus.  EogcIbcrUis  prepositus. 
Berahard»  de  Di^Dena.  Teoderica»  fraler  eius.  Berimaunua  de  Dole.  Confirmaia  «ant  l«c  anno  Domiiiicf 
iMamalionis  JI.C.XL*.V1*.  lodictione  VIIII*.  R^nante  ohrislianissimo  Romanoram  rege  CONRADO. 

Om  ■urgedruckt  erwcirnc  Si      I  1  il  ticli  iwir  ron  dcr  CllarU  iumlWODtj  llt  thtT  Mlk  «fksllsa,  nd  kMUM  ■k  dOB 
bei  <ler  l.'rfcun(ic  vun  1144  l>e*d>nvbcDcn  iihercin. 

CCLVI. 

Am  Atm  Koplilbache  <let  Rlvtten  Gefcrden. 

In  Doroine  sanctc  et  indiuiduo  Trioilatis.  Bernbardus  Dei  gralia  paihcrbarnensis  episcopos.  Salobriter 
et  ulfliter  divine  aspiratioais  inslinetn  ordinatum  aiqae  cooslitnlam  esl,  ut  qaeeaoqae  pie  aelionis  doaa- 

tionis  intuitu,  fidnlium  libcralitat<!  arl  diNini  cuhu^  ministcriuni  doloj,'a(a  fucrint  ct  attribuU^i,  littoris  el  cartis 
vcracios  testimoDia  contiucotibus  mandala,  futurorum  ciarcscant  noticie,  ne  tcmerario  ausu  cuiusque  ea 
locus  sit  inlHngcre,  vel  oblivio  temporis  vakat  ulla  longinqutiate  abrogarft  UniveraitBtis  itaquc  fidclium 
tam  prescntittm  qaam  futurorum  notum  ease  cupimus  pielati,  qaaliler  quidam  Beinricus  divina  in.spiraiioiM 
prevcntti"^  ct  nostro  consilio  anirnatn"?  omno  patrimonitim  siiiim  ct  mansionem  propriam  in  Gcrdeno  cum 
sue  sororis  Mcrgardis  videlicct  ct  cjus  Mundiburdi  Wernhcri  conscnsus  astipulatioue,  Dco  et  beate  Marie 
vii|^  e(  bealo  Petro  aposlokirnra  priocipi,  pro  etema  soi  snonimqne  memoria  devolas  obtolft,  iit 
atroclo  conobio  sorurcs  que  apud  Yburgh  antc  incluse  tenuitcr  vivebant,  eo  translate,  djmis  serviciiB  eo 
hbcrius  et  largtus  insisterent  ct  vacarcnl,  quo  a  sccularibus  rcmotc  longius  dislarcnt  Ipsum  quoqoe  ceno- 
biura  sub  mundiburdium  bcati  Liborii  et  nostri  ct  ccclcsie  patherbumensis  coutradidit  et  coostituiL  Ut  et 
noelre  consolalionia  eciam  aliquibus  augmcntis  crescere(  et  proiectionis  aoslre  el  successorum  aostroram 
in  omnibus  iuvamcn  ct  mnnimcn  haberet.  Ad  hujus  ita(|uc  viri  vencrobilis  propositum  bonum  ct  volum 
iaudabile  animo  benigno  acccdeotcs  tradidimus  oidom  ccnobio  in  Gerdeuc  ccctcsiam  ct  donum  altaris  cum 
dotA  el  nuunsis  doialibos  viddioet  quinque  mansis  in  Genleiie  el  qoalaor  m  OaOesseu,  parrodtnn  eciaiii 


Digrtized  by  Google 


1 


ii  1146  —  114T. 

cum  omni  juris  iiitoinitntf  q^inrl  nostri  erat  ofGcii.  Samiicle  sacordote  cujusquc  bcnr  riciimi  crat  libcrc  cadm 
resigiiante,  el  Vcrtoldo  arcbidiacono  consentieute,  el  ab  omni  quod  suom  in  ca  crat  curo  aUoritate  se  ab- 
dicante.  Et  ii(  hec  rata  et  incoQvuIsa  pennaDdant,  ofBcii  nostri  aaetoiitate  et  sigilK  nostri  imprenione  et 
leslibus  idonets  GorroboravinMU»  quorum  hec  suiit  nomina.  Dalduinus  abbas  Liesbornensis,  Coiiradus  abbas 
palhcrbornensis ,  Bernardus  prepositus,  Almanis  dccj|nus,  Thielmarus,  Remi>ertiis  prrpo^idis ,  Kvf'i;:isus, 
Lcntlridus.  Liberi,  Yolquinus  advocatus,  Adclbertus  comcs,  Bcrnhardus  deUppia,  Ucrtoldus  do  EvcrNcuilc. 
Ifinisterialefl,  Heinrieua,  Addbertus,  Lnidoldus,  BertolduB,  Cooradus,  Coaiados  Stapel.  Acta  «ont  hee  sab 
rege  ConrrKlo,  Anno  doTninico  innrnationis  Millesimo  cenlesimo  qiinLlragcsiino  MXlOp  0000  «piaOOpataS  vene- 
rabilis  domiai  Bcrabardi  patherbomeosis  episcopi  Xil.  felicilcr.  Aiuea. 

CCLVII. 

In  nominc  sanct^  et  indiuidu^  Trinitatis.  Jutiha  Dci  gralia  Ilereaordcnsis  ccclesi^  abbatissa.  \[  Domuni 
anam  tn  Rothe,  qoam  pj^  memori^  Oonnta  Gerthradis  HereuordeniiB  abbatissa  a  quodam  coitu  erat  baae- 
ficium  rctlcmorat  el  in  usum  con^Tcsntinnis  disposueral,  consensu  oiusdoni  cnnirrcgationis .  i<!  rst  fnm  fm- 
trum  quam  sororum  no^ranun  omniura,  cambiuimus,  pro  qua  beneUciuni  quod  quidam  ministcrialium  io 
oilla  qu^  Middelesiea  Vflen  uulgo  dknlor  possederat,  in  usum  eiusdem  congregaiionis  cambitione  slabilini- 
nnis.  Bedilus  de  eisdem  bonis  in  festo  sancte  Pusinne  quod  eet  VIIIL  KaL  May ,  tam  fratiihns  quam  snro- 
ribus  cqualiter  distribueliir,  et  in  hac  distributionc  prebenda  Sancto  Pnsinno  el  bqali  Walderi  non  omitte- 
tur.  Eadem  predicla  donma  Gerlhrudi$  redilus  do  domo  una  in  iiartbiicc,  io  usum  ciu^dcm  congregalionis 
ordinauit,  et  eiadem  HL  Nen.  Nay.  distrtboi  predieto  modo  oonstituit  Bas  predielas  domos,  ne  qois  cnn- 
bionJo  vcl  iii  bcncficium  pctcnilo,  dltioni  suo  uendicare,  vel  aliqtio  niodo  iisurpare  prcsumat,  sciant  om- 
nes  Christi  iidclcs  tam  futuri  quam  preseutes,  anathemate  firmatum,  nichii  incoiisullis  fralribus  cl  sororibus 
in  bis  bom  fieri  rationabOiter  posse.  Hoc  onfino  qne  fiuna  sunl,  huhis  manuscripit  suiucriptione  teslimo- 
mamus  «t  roboniuras.  Aeiom  M.CXLVI.  dominio^  inoaroalionfei  aiuo.  fndictione  VIUI. 

Die  Urlkuiulc  i»t  in  lUc  rrtlli-  gr<rhriL'l>rn  unii  ibi  Siegcl  nel>en  Jrr  Srliriri  iiiil  ri-i^tnrntiitrvifcll  .iiif  ilic  CliJjMr  j^i-firf- 
tet,  Dauelbe  leigt  tlic  liucndi!  AelitiuiiiD,  in  der  recbtea  Uand  eiu  gcsckl<u»eii«a  Dncli  btilenili  and  <iic  Uaie  erlM* 
bM}  dia  ItaMhrilt  iH  aulMtNeh, 

CCLVIIL  *) 

C  In  nomine  sanct^  et  indiuidue  Trinitatis  Cumndus  diuina  f;nicnlc  clcnicnlia  Roinanorum  Rcx  secuii- 
dos  >).  Ad  regie  dignitatis  muniliceotiam  ||  pertuict,  bcnc  de  RepubHca  mcrenUbus  uirtutum  piTmia  lii- 
buere,*vt  ot  ipsi  pro  su^  Cdei  conslantia  laboris  sui  cmoluraeota  pcrcipiant,  ct  cctcri  ad  cxsequcDda  im- 
perii  miniia  bon^  spet  plcni  et  aiacres  fiant.  Quoctrca  nouerit  omnium  fidclium  nostrorum  tam  futurorum 
quam  prcscntis  clatis  industria ,  (juod  nosler  fidclis  et  carissimus  Monasterii  quod  noua  CORBEIA  dicilur 
uenerabilis  abbas  Wiboldus  nostram  clemoutiam  adiit,  peteos  ut  priuiiegia  U£REVQRTUENS1S  mooasterii 
cni  nunc  aeiierabiliB  abbatisBa  Jadilh  preeaso  oognosollar  innouare  et  omifirmare  dignaremnr.  Cnius 
religiosf  peUtioni  ob  insignem  ipsiuB  drca  nos  el  regoum  uobb  a  Deo  coocoMam  llde,  pietatis  aurem  in- 
chnuttes,  per  preMmtis  paginf  seriem»  anb  re^  matesiaiis  tuilionem  hicinn  ipsun  BEREVOBDK^)  cam 


•)  Eine  cPtidMtWipi      ilWdisflii»  Urkaode  ISr  iim  Stia  Camy  aaigt  dls  ta  4ia  Aatoa  aamiiiwsn  thmMma§m. 

>)  Scdi. 

^  mtr  MblicMt  dlh  okMMi,  ia  fcrlii«B*^  fMchriclMaa  ZcOa. 

CORBEIENSIS  fcclc«if ,  cui  nnac  Ucn  ■•■«■Mb  lUnc  ytcMca  M|aMailarf 
^  noaBoi  nidelicet  COBfiEiAM, 


Dlgitlzed  by  Google 


«14f. 


45 


omnibus  sibi  tam  intus  quam  roris  pertincntibus  assumimiTS,  ciiroque  perpetua  libcrtnte  doiuuiles,  nofilra  et 
omnium  prioci{ium  auctoritate,  lcge  iu  pcrpeluum  mansura  firmamus,  ne  prcfatum  monaiteriuni  llEREr 
VORBB^  m  potestatem  vel  ditionem  aiae  mibiectionem  alieoii»  penoof  aea  eederiastice  sen  fleenlaris 
dignitatis,  pcr  nlii{ti3m  donationom  siue  commutalioncm  codat,  sed  scmpcr  sub  ordinationo  et  defensione 
regum  vel  impfraioruni  consislat,  ct  libcrtate  quam  hactenus  optinuit  in  nrdinc  ci  profcssione  canonicarum 
sanctimonialium  '^)  in  perpctuum  potiatur.  Et  quoniam  ab  impcratore  LYTIIEWICO  duo  monasteria  con- 
strocta  sunt  ct  a  nostris  predcoesaoribns  honore  et  diuitiis  aucui,  unum  nidelicet  raonachorBm,  quod  noua 
CORBEIA  (iRitiir.  acl  normam  sciiicct  in  icn--  Corboif'.  HEREVORDHNSE  voro  sanctimnnialium  ad  similitu- 
dinem  Suessionensis  roonastorii,  decrctumque  csl  ab  cis,  nl  Corbeiensis  abbas  quioumque  pro  tempore  fuerit, 
procnralioaem  agat  Hereaordensis  ^desi^,  iia  oidelicet  al  iiata  cooBoeladinem  qaa  anctllaram  Dei  oon* 
gregationibus  procurari  soleni  prcpositi  ex  eedesiMlico  ordine,  tam  m  discqilina  quam  in  caiMStis  negociis, 
quc  famult'  Clirisli  pro  sexu  et  profcssione  sua  excqui  non  possent,  ipsarum  prouisor  ct  pnlrnrnis  oxistc- 
ret,  nos  quoquc  prcdcccssorum  nostrorum  uestigia  scquentes  conlirmamus,  ct  dccreto  iu  olcrnum  man- 
soro  statoimns,  ot  omnes  per  socoesaionem  CorbeieoNs  c^nobii  abbales  preseripta  proearalione  et  patro- 
rinio  nbs(]uo  ulHus  ronlradictionf^  uUintur,  ct  scruala  tli^^nilato  ahbalissc,  in  qtiihns  oportunnm  fuorit,  Ilcro- 
uordcnsi  con^rogationi  assistant.   Scire  preterea  uolumu«  uniuersitatem  fidelium,  quod  prcfatus  imperalor 

.«ro  demosina  gcneris  soi  tiaididil  eellam  qn^  aocatDr  MEPPIA  com  dechnls  et  possessionibus  ad  eam  per- 
||henlibus^,  ct  ccclesiam  ERESDVRC.  ciKumquaque  pcr  duas  saxonicas  rastas  ad  nouam  CORBEIAM,  ad 
HEREVORDENSE  vcrn  monaslcrium ,  in  episcopatu  ASNAnRVGGENSI  «),  ccclesiam  BVIMDI,  cnm  subicctis 
iiibt  ^cclesiis,  in  purrocbia  MIMIGERNEVOHDI ccclcsiam  RENI  cum  Uis  qu^  ad  eam  pertinent  ^cclesiis, 
ita  sane  nt  dedmarom  aKommqae  reditaam  proaentos  omoes  preftrti»  oederent  monasteriB,  et  ab  ipais 
uicissim  procurarcntur  subicctc  plebes,  in  baptismate,  in  cucharistia,  in  scpulliiris,  in  confossiono  peocato- 
rum  audienda,  ct  presbyteri  qui  principales  ^cclcsias  tcncrcnt,  arcIiipres))yterorum  ofiicio  fungerentur,  ad 
agcnda  omnia  que  solent  fieri  ab  archipresbyteris  episcoporum.  Et  cum  ipsi  cpiscopi  circationes  soas  ibi 
agcre  dcbercnt,  ad  eonun  mansionatica  daretnr  nl  ia  caintaiaribas  anteoessoram  noetromra  presGr^plam 
habclur,  uidclicet  quantum  satis  sit  eis  dari.  ct  cpiscopi  non  plus  (|ncran(,  ncc  cum  plurihns  ucniant, 
quam  ul  eiA  sufliccrc  possint   Ne  aulcui  m  summa  debiti  episcoporum  scruilii  plus  exigeretur  quam  opus 

^dt,  slalaarunt  predictanim  ccrlesiamm  episcopi,  com  coneenBa  sinodali,  coram  antecesaore  nostro  OTTONE 
impenlore  ct  arcliiopiscopo  n  \I!AN0  cctcrisque  cum  eo  in  sinodo  agentibus,  Ut  denlor  ad  sin;;u1as  cccle- 

^sias  porci  IIII.  n.ili  nt'  s  -.int;iili  dcnarios  XII.  aut  arioles  Vlil.  tantnndcm  ualcntcs.  porcclli  IIII  aucc  IIII. 
polK  Vlll.  situlc  X\.  du  Mtitiuue,  clo  Mcllita  ccruisia  XX.  do  non  mcllita  LX.  pancs  CXX.  de  aueua  modii 

i€.  maaipnlt  DC.  essetqne  iu  poiesiate  episcoporam,  otram  hfo  per  aiognlas  ecdosias  ad  onam  mansiona- 
ticum,  an  ad  duo  ucHcnt  hahcro  '•).  ConGrmamus  etiam  omncs  posscssioncs  qiias  idcm  rnonaslcrium  hnc- 
lenus  quiete  optinuit,  in  quibus  hqo  nominatim  expreasa  sunt.  Reno.  Weleringc.  Scopingc.  Ibbenburc.  Lig- 
gerOw.  linea.  Baoethe.  BotbingbnMn.  Scapaharda.  Tmla  Burde.  Bektnminden.  Concedimus  preterea  atque 
iwipslilniaias  secandam  predeoessormn  nostromik  decrela      liberuiL  ntciqa0  looo  polesiaiem  «Kg^nd^  de 


I)  noMOOMtU. 

^  In  ordllM  —  Mactimnnialiutn  rrhlt. 

^  AMtatt  te  BtiUe:  Scire  —  perlineotibw,  heiMt  ei  bier:  CoafirroMBM  eUain  qaod  prefatoi  aoteccuor  noMcr  Ladiewiciw 
Mptadialb  niomelcfUe  piw  iIimmi       mI  Unttdll,  «lllM  niMlBH  ^  «oc;  ilKPPIA  «SM  dHk  flt  pMMN.  — JsqiiifM 

•d  Min  perlicienlibw, 
*)  Aanefcrug|^*i 
•)  HIMIEBNEVORDI 

Die  bier  r<ilgcnde  Stelle,  Ton:  CnnBrmamiM  —  Bekinminden,  fehlt. 

Fttr:  Coacediaiua  —  dccrcU,  beiMl  ca:  StatuiiaiM  cliain  atque  concediniiM  iozta  decrcli  predoccM.  ooitroniin 


Dlgltized  by  Google 


46 


tl4T. 


propria  congregaUonc  in  rcgimen  sut  per  fuiura  seroper  tcmpora  ooagruf  persoo^,  ei  ul  nullos  iudcx  pu- 
bKci»  liGfluliaiD  in  homtnes  ad  |irefaUiin  moDasterium  BEREVOBDBNSB  ^  penineDtes  dhm  indidaitsm 

haboiit  exerccrc  potcsiatera.  Scd  omtiis  eorum  res  coram  aduocalo  ipsoram  diffintalur  nec  io  nfaiia 
eidem  occlcsie  perttncnlilius  adiacoiilibu»  aliqua  pcrsona  nuiior  aiil  minor  ncnari  pn^siimnt,  ne  qnies  an- 
oillarum  Dei  perturbetur,  aut  coloni  carum  ad  inopiam  rcdigautur.  Kt  ut  boc  confinuulionis  nostre  aucto- 
ritas  siabilis  et  inomMiuin  <«uii  pemaneat  fw,  hanc  {MglMm  inde  conscriptam  maan  propria  iH  inlka 
uidetur  oorroborantcs,  &igilli  nosUi  impressiooe  iussimus  in.signirL 

Si'in>tm  rhmni  CTnirndl  nomanorum  Hfgis  xertirK^i.  'L  M.) 

hi)0  Arnoidus  canct^iittrniJi  uice  UeinriH  Mogundm  iirrhirijnrrllnrii  rerngnoui.  * 

Anno  dominiof  iocamatiouis  H.C.XLY1I^  ludictionc  X,.  Rognanlc  CV^^RADO  Romanonim  Rege  U*. 
aooo  vero  regoi  «ius  X*.  Data  FRANKENSVORDE      Feliciter.  AUEN. 
Om  6ict«U  «•lchw  Ml|iednid4  wir,  irt  «crlorai  sngMira. 

CCLIX.  *} 

C.  In  nomine  MBClf  «t  indioidu^  Trinitatis.  Caonradus  diuina  UmeKta  demenlia  Romanormn  ftei  Soda.  |f 

Principnlis  (hLrnitafis  miinifircntiam  decel,  bene  de  Rcpublica  roerenllbus  premia  rependere,  et  pcr  con- 
gruos  booorum  gradus  prouectus  c^teris  io  exrniplnm  ct  tamqoam  boof  spei  signum  propooere,  ut  taio 
hi  aoi  bboria  emolmnenia  ttne  fine  maMora  |)(Ti-i|iiaiit,  ({uam  ilfi  a  simili  mercedis  gratia  aese  non  fran- 
daados  inleliigant  Quocirca  nouorit  rinmiuni  tiileiinm  nostrorum  tam  ruturi  quam  preAentis  tsmporis  imla- 
stria,  fjnod  nos  propicia  serenituto,  fidem,  labores  ct  constantiam  fidcli&siini  nastri  nobisque  karissimi  \Vi- 
boldi  CORUElElNSIS  Abbatis  ioluentes,  Iradidimus  in  pcrpetuiun  CORBElt..NSi  monastcrio,  el  eidcm  qui 
imne  diuina  mocatione  et  oomnnai  atqoe  oiMCordi  fraimm  eieelione  preest,  abbati  scilieei  ^l^iddo.  aee 
non  cunctis  siiccossoribus  ipsiiis,  anctoritate  in  clcrmim  tialitum,  nionnstcrium  feroitinruni  quod  uocatur 
KRHINADA  ')•  nostro  alqtie  regni  iure  per  manum  Ilerimaani  palaliDi  comitis  de  Rheno,  qucm  ad 

hoc  ritc  pcragcndum  assum[>spramtts  adoocatum,  transcgimus  et  finoauhnos  supcr  reliqoias  corporis  Saocti 
Viti  Martiris,  por  «vranm  donationis  nostn;  anulum,  in  potcslalcm  et  ius  atque  dominationcm  CORBBIENSiS 
inonastcrii,  in  maniim  predicti  abbatis  Wiboldi,  et  Adelberti  Marchionis  dc  Bran(li'i:fi:irL'  qui  uice  'comitis 
ilerenuuioi  dc  Winzomburg,  CORDUIENSIS  monaslcrii  aduocati,  caodem  donatioiieia  nustram  seu  trans- 
adioncm  audpiebat,  iui  oidelioet  nt  CORBEIBNSE  monasterimn,  preaomhmlimi  monasleriom,  «cilioet  K6- 
HINADA     cum  onwibns  prediis,  sUois  et  aqois,  lam  fmis  quam  intus,  ad  ipaum  locnm  ^  perlmentibus^ 


W)  Aii>t«u  Aer  aao  Ul^mkm  Slalk;  ue  ia  «ikii  —  iaiigiilrlf  fol|t  Utr:  H  al  lniddM  ^  ■ypiihliir  Barabb»>  •••• 

■ibi  uiurpar«  ia  «odem  locn  fvrMflMt,  niii  Mt  plCilM  A  •tMdcin  e^a%ii  ililMta  mwcwm  rurrit,  ct  ot  libcfl  homlnr* 

Deenliam  bahcjot  prrdij  (ua  cidcro  nionailcrin  eMfcrn; ,  ncc  quiuK  '  i  i  t  i  t  r  );>■  pnleitai  «,11110(11  clrlMtiim  aut  publi- 
Mn  ucdipl  eia  dmacrf  cstonjiwat,  aed  Ct  N  ipioa  in  prnprielalen  ipkiu*  rrclnif  •«!  iui  ininialerialiuui  tnulere  liccat, 
ct  d«  liit«o  nMtHw,  tiMcNMt  d«  IMc  mI  do  mmmiHi  Ueen  mMMtMln  abtei  potMMcM  hikMb 

•«)  D.tTA  APVn  FP  >.  >  K  K >  f  VORDE, 

*)  Dm  Oficioel  (i<it't  Kiinigi.  Gebetmeo  SuaU-ArekiTP  lu  Berlin)  iil  auf  rcHh  grfarbtn  Per^ament  oiit  ipildnrn  Uueh- 
«lakM  (achricbefl.  —  Ein  anderea,  in  |>e«fibnliehcr  WtUe  gc><-l)ri«t>eaei  «nd  mit  aurgedrucklem,  it'iti>rh  l>rsehidi^em 
aie|Cl  ««MchMM  Ctcmptar,  komml  mtt  icncMt  iiic  •u(  onbadciitenda  VcnrhiedcnbcilcA  in  ciMolcco  DociMlabM,  «i4l« 
kommM  BbeMin.   Von  «incm  dritten  iit  MT  nuch  «in  aracMiick  mitendM.  —  StM  ileldneit^*,  mF  dio  InMeporaiiM 

der  Kli^lrr  Krminida  und  Viibike  lich  bci!L'Iicnite  Vrkunde,  lial  die  in  d«n  Moten  ani^rgcbt-nrn  At>wi-ir)iunf;rn. 
doo  feminaruro  monaiteria  KCUIMADA  uiileiicet  ktque  ViSBIKE,    *)  doQ  pmamiiuu  gMoakterta  KEMtKAOA  icilicet  el 
VtttlKEt  '^arflpMluM. 


Digitized  by  Google 


tt4T. 


47 


habeat,  potsldMit,  orduet,  ntitar  et  scruct,  sicul  tcnot  sub  suo  rcgiiuinc.  iurc  uidclicct  pcrpcluario  *)  tres 
nbbntinlas,  quas  fundalor  ritisflom  nniic  CORBEIE,  LVTIIEWICVS  pius,  mngni  KAROLI  filius,  ad  candcm 
COBHKIAM  contultl,  sciliccl  KHivSiiS  KG,  nobile  quondaiD  Saxunam  castrum,  nec  ooo  MEPPIAM  atque 
VISBIKB.  Sane  de  prcfinto  loco  ')  neqoe  mBicia  neqne  0^010  scrmciam  nobis  aut  regno  deliebalnr,  0  qoo« 
niam  CORBEIENSI  monasterio,  tam  in  milicia  qoara  in  scruicio  ad  honorem  regni  cl  dcrcnsioncm  sanctcoccle- 
««•  dignitas  collaln  est ex  consfinsu  fratrum  cl  roinisfcrirtliinn  ipsius  rcclcsi<;  staluimus,  ul  pro  augmcnto 
prefati  monastcrii,  quod  ^cclcsic  CORBEIENSI  in  pcrpetuuii)  posscssioncra  tradidirous,  ad  dcbitum  rcgis 
aeniictara  VI.  maroe,  aot  aemidum  VI.  marcaram  regito  do  abbalia  COllBEIENSI  porsoloantur,  atqoe  banc 
nostrc  auCtoritatis  diinalionem  r-;  itidicio  prinfi|iuiii  rfi^n!  nrKlri,  sirut  prpsrriptiim  p«;t,  ninncre  in  pcrpO- 
loum  deceminius.   Primam  iudicii  scntcotiam  dcdit  Burcbardus  Argonlincosis  cpiscopus,  quam  secutus  eat 
Addbero  Trouirensis  arcbicpiscopaa.  Anshelmas  BaoolbergenAis  episcopos.  Hnnnaia  Leodiensia  episoopmu 
Sifridus  Wirzcburgonsis  electus.  Frithericus  DVX  SVEVIE  ct  Alsatio.  Ilorimannus  palatinus  cotncs  de  Rhcno. 
Conradus  Dux  de  Corinsa.  Cvnradiis  Mnrchio  do  Witin   A(l<  llx  rttis  M.irchio  dc  Brdndenhuri  h.  Olto  filins 
ipsius  9que  marchio.  Hcrimanous  filius  ciusdem  Adclbcrti  marchionis.  Liithcuuicus  comes  patric  dc  Thurin- 
gia.  HertmanDos  Harchio  de  BADA.  Wernhentt  Comes  de  Batlien.  ^tbelrfcus  «omes  de  LenKenburGh.  ftbel- 
ricus  comes  dc.  Horninga      lleinricus  comes  do  rnzzoneloiiho^an.  Marqti.irifus.  Sibmln.  Thoofirricus  comcs 
de  Montbclinrt.  ct  alii  plures  qui  lunc  alTuero.   IIoc  quoque  noium  esso  uolumus,  quod  ucocrabilis  pater 
nostcr  Eugcnius,  Sancto  Romanc  ^cclcsie  pontiTex  *),  frecjuenii  nos  admoniiiooe  tam  per  aoos  quam  per 
■nostros  icgntos  hortatus  est,  ut  monasteria  fominarum,  qi»}  nosti^  dilioni  et  ordmaliuni  in  rogno  nofitro 
spccialitcr  prrlim  iit,  in  quibus  diiiina  roIi;:lfi  pcnitus  dilapsa  cst,  roj^ularc  et  roformare  dignnromiir.  El 
quoniam  sopc  nominatam  mouastcriiim  "*)  kivMI.N.VDA       noa  iam  monaiiterium      scd  omnibus  pretercun- 
ttbus  oiam  in  peceatu  commune  t^,  oorrigi  posl  mullos  laborcs  non  poluit      siquidom  multis  rdigiosts, 
ct  precipuc  Mindonsi  episcniM},  in  cuius  parrochia  situm  cst  idom  monastorium,  hanO  opcraro  iiiiiinxom- 
nius,  ut  inibi  diuiiia  rcligio  ct  sacr('  conucrsationis  cultiis  institucrotur  ot  rite  obsoruarotur  "),  ct  quoniam 
CORHEIENSI  monastcrio  uicinum  csl  '"),  tam  ad  corrcctioncm  quam  in  propriclatcm  inibi  cootradtdimtui. 
noHo  rcclarnante.  nisi  sanclo  regttli>  inimicus  oi  pudidli^  hostis  fucril  nraenlos.  AduoiAliam  noro  sepe  Ihli 
lijci,  id  cst  KK^IINADA.  ct  omnium  prcdiorum  ibidom  portinontiiim ,  qnnm  tiir  illustris  noiuricus  DVX  Sa- 
xuni^>  a  nostra  el  prcdecessorum  noslrurum  regum  uidelicct  seu  impcratorum  maou  habuorat,  tradidimiis 
tam  diclo  CORBEIBNSI  monasterio  oeo  non  prenominalo  abbati  Wiboldo  soisque  soccessoribos  canoniee  et 
regularitcr  ordinatis  in  pcrp^ultti  ipSO  ducc  consonliente  et  aniiuontc,  et  eandcm  adiiocatiam  dc  mnnu 
ipsiiis  abbatis,  hominio  prins  oi  ciim  iuramento  lidolilaiis  propter  id  ip.sum  fartn,  sponto  ct  ullro  rcci- 
picnlo        Aucloritaie  uero  nostra  regia  prcfau^?  ccllo  KA.MIiNAD^      damus  ac  dccrcto  in  pcrpctuum  uali- 
Inro  ooofirmamaa  eandem  libertalem,  quara  habet  COBB.  monaslerimn,  aeilicel  prefecWTam  orbis  qu^  onlgo 
dicitur  Burchban,  ea  uidelicct  priuilopii  l  ationo,  ul  nuHiis  DVX ,  niilliis  MARchin,  niillii<;  Comos,  niillus  ail- 
Qocatus,  polestatom  babeat  exercendi  io  atrio  predicl^  ^cclusi^  ''),  sed  quicquid  prctcr  ius  et  «H|uum  a 
&flralii»  fii  tam  abbati  qoan  con^cgaiimii  obnqnio  cottidiaiio  dovnvhmt,  commissum  fuerit,  ab  abbate 


']  prnpriCtario  '^)  ct  *)  *<i  prerata  duo  loca  *)  AbiUU  d«r  rntgrnitrn  Sl<<llrr  px  coniirntQ  —  dccrmioia*,  heiul  e*:  nna 
iutlicio  prinripum,  ad  coroiif  oottrf  augmentum,  ticul  pmcri|ituiti  e»l,  nijintTc  dcccrnimDi,  ')  Urninga.  *)  MmmM 
pontirex  '°)  nominala  roonattrria  ■<)  ct  VISBIKE  ")  mimileria  ■*)  ciimmuiiia  ■*)  potacniat  *'}  Vtm  8Mh  nm  d- 
^aidem  —  obier*af«tvr  fcbU.  '*)  «t  CUBB.  monMl.  «kiiM  Mnt,  ")  Die  gaMc  Stalla  toa:  AdaorariiM  —  Mdpiclllr, 
feUl.  M)  prcliilis  Anh»  «dlii  UH.  «t  VlsaiKB      «mic  Miciui  ia  atr.  pndieluaa  Mdofam 


Dlgitized  by  Google 


48  *t«T. 

I 

ud  ab  eo  CQi  ipM  nuuidaiiMil,  oomgatw.  Et  nt  liee  oiminR  nta  e(  ionMMnilsa  b  perpeianm  liabeaatar, 
prcceplum  Iioe  eanacribi  et  imagida  naelrfi  imprcssione  iiH%iiiri  JVSSIMVSL,. 

(L  M.) 

Signum  Domni  Conradi  Jiomanorum  Begis  Sali.  Inutcdssimi  ^J.^ 

Ego  Amotdui  (kmetSariu*  idee  ffeinriei  Magimtini  Arddepieeefi  et  AfddeemeiOaiU  ree^mmi^ 

Dttta^O  Anno  dominic^  Incamationis  M«.Co.XLYIir  Indictione  X.  AN>'0  DfO.  CVKHADI  SCDl 

tegjs  Inuictissimi  VllII.  Actum     FRANKENEVORT  in  Chmto  fdiciter.  AMEN.^ 

Du  SiC|*t«  ««lcbM  MigcUiii|t,  oIm*  ZtraUiti  atio  «iiM  |oldaa«  B«lie  Wt  ln  «•rtiwva  giffaifim  *^ 

CCLX. 

In  nomine  saoct^  ct  indiuidu^  Triailalis.  ||  bgo  Bcrnbardus  Dci  gratia  Palcrbrunncnsis  cpiscopas,  ea 
quo  infra  scri|>ta  sunt  nola  esm  eupio  uniuersis  lam  fuloris  quam  presentibus.  Vir  quidam  lleiko  nomine 
in  lihiTa  ucniens  conflilionc,  faclus  cst  cfnsnnHs  <■<  cloic  in  Cnrhfke  (liiornin  di  n  irionnn  uel  tanti  prccii 
ccrc.  Vxorcm  duxit  Domiao  Liulgiardciu,  ad  ycclcsiam  apostolorum  Petri  el  Pauli  ia  Paterbnmnon  iore 
nuniatcrialium  pcrtineulem.  Gaiaa  aoDidtndinem  gerens.  bona  soa  que  tam  post  ipsura  fulora  erantecdesie 
coi  et  ipse  pcrtinebat,  ita  domtaxal  si  legiiimuni  hercdem  aliuin  suporsiiicm  nttUom  haberet,  Iradidit  ca 
cum  consensu  hcrcdum  suorum  nec  nou  aduocati  sni  RoInlxiMi,  in  proprictatem  supradictonim  apos1r>Io- 
k)rum  ccclcsie,  quatuor  uidelicct  niansos  ia  Eluereosccnghusen  vt  in  Aucuhuseu,  reccpitquo  ea  rursus  tam 
ipse  quam  vxor  ac  ^ii  eius  in  beneficinm  a  c6nRAD0  eiusdem  fcclesie  abliele.  Quod  ne  coiqnam  ab- 
sunlum  uidcatur  ucl  innrmum,  noucrit  totum  nica  cum  uohml.ito  ct  auctoritatc  patratum,  quippo  qui  tunc 
habui  Curbecensem  ecclcsiam  in  mca  libera  dLspositione ,  potcramquc  ipsam  totaliter,  nedum  eius  parti- 
culam,  prcfatf  abbatie,  si  uoluisscm,  tradidis»e.  Porro  aulem  ut  hec  nota,  rala  ct  inconuulsa  permaneant, 
paginam  banc  inde  conscriptam  si^Oi  nostri  impressione  signauimus,  et  omnem  hominem  quicanque  sopia- 
tlictnrn  npostolorum  ccclcsiaro  prcnoniinalis  bonis  spoliaro  ucl  disueslirc  prc«;umpsn  it ,  ni>i  cito  rcsipiscal, 
pcq)elui  analhematit)  uinculo  innodatum  esse  censuiiuus.  Uuius  rei  te«lcs  sunu  Aluiarus  dccanus.  Rciid>er- 
tus  preposilus  de  orionte.  Lcntfridus.  Sigcfridi».  Bugo.  caaomd.  A<bilbertns  comes  de  Everslein.  Liiidolfus 
frater  cpiscopi.  Boimondns.  litwri.  liudolfaa.  Cbhiadaa.  Vdcwinua.  VlTarmQndna.  Eilbertus.  ministeriales^  et 
alii  nmlti. 

Aclum  est  aano  ab  incamationo  Domini  Millcsimo  C"«XL.Vli.  Indiclione  V.  Regnante  RomanoruiQ 
rege  Coorado  U.  Anno  rcgni  eius  decimo.  Episcopatus  ipsius  donmi  Bendiardi  Fa.l]ierbnmnensi8  aimo  XX*. 
Dm  «(«el  bl  ffwlofw  MM|M. 

CCLXI. 

Aut  dcm  Arcliivc  tlfl  nuttikjpllcl»  lu  Osnjtiriirk. 

Ph.  diuinc  largitatis  muncrc  Osaabruggonsis  ^cclcsif  episcopus,  uniucrsalis  ccclesie  patribos  ct  filits 
preseutibus  ac  futuris  uidere  finem  omnia  oonsnmmationis.  FViit  quond.nm  et  usque  ad  tempora  nostia 
perdurauit  tnter  canonicos  beati  Petri  et  sancti  Johannis  pro  tei-minis  pnrrochif  quedam  granis  peslis  dis- 

cordif,  i|ue  pio  antiquitale  temporis  ct  ncgligentia  ciirr'  inodicIiKilis  eliam  refugero  uidebatur  quoillibct 
geous  mcdicamiais.  Sic  cnim  ioualuerat,  ut  bouuu  fraternitaiij  utrobique  desirueret,  el  rcligioni  diuioe 


«)  Inoict.  fcblt  '<)  A«IMB  ^  Mf»  *^  Oola  **)  Om  nrf|0(lnickt«,  Btomt  Mi<3fnii|«  5i«fd  uigt  d«a  Kiinis,  «iirdcm 
Tlirpne  «ilimd,  tn  4er  ntgcitfccltlca  rechlco  Rtiiid  dm  Zejiltr,  in  dcr  «ingalicgciic»  Ankcn  ibi»  ScickcaplBl  hohaad;  «• 
iit  sb«r  cefar  bcc«liMi|t  «mI  dic  Uauclinik  sr8«it«ii|lirilt  «oitafw  {f|«*«i*. 


Digltized  by  Google 


M«i^  It 

ualde  derosmt,  ct  iastidq  rigorcm  pro  pcricnloso  fine  uix  oel  nvBoqafnjMitajUtHlL  ^toe  k^HKMfii^mtlft 

sioni^  rfftiVin  ratio  rcfugit,  discrotio  deuouil,  piclas  obliorruiL  Quid  ergo  vrgotitibus  pruccHit»  taate  lcmpfiii 
8tatis  de&perabamus  per  nos  posse  consequi  gaudium  tranquilliiatis.   (iua  ffo0er  consuliu^  enl  aog^jiM 
inagiii  eonaaii,  eoiw  UfkaiSoM  «dkHi  «bboralo  aawnsn  trtriasque  partis  temunos  coorusc  parrochi^  secnn- 
dum  gratiam  illuminantem  distinximos,  et  minori  ecclcsie  dcbitum  maiori  cccl«>sic  exhibcndura  amplificani- 
mus,  hoc  scilicet  ut  in  prima  et  secunda  oespcra  dedicationts  ecclcsi^  nostrc  ct  fcstiuitatis  sanclonim  Cri- 
spini  et  Crispioiani,  et  in  uigilia  apofilolorum  Petri  ei  PauU,  ad  ucsperas  et  in  sanclo  dio  puriricationis 
beate  Harie,  minoir  maiori  tanquam  .llia  OMktri  ad  eQnoalielNNUionoBi-  diuin^  laudis  presentebir,  et  sic  ooMri 
litLs  ronitti"  f  npiio  roat^r  filiali  cxhibitionc  miligelur,  et  commtinf^  r.u\p:\  di^^onsiouis  commoni  studio  cari- 
talis  et  dtiuutiunis  expietur.  Uellage.  Vockcstorpe.  MuleDscten.  Dudcstorpe.  Ueck^gcp.  Noao.  £ucncihorpe. 
Bioke.  HareD.  Uakofldliorpe.  VuisoiJiike.  Rothorst  Halebergen.  Uollhoaen.  Talfeteo.  -  Vindiiidinsen.  ikocse^ 
len.  Slaueren.  Botnedie.  Uas  uillas  prenominatas  exira  ciuitaicm  minori  ccclcsic  in  paivpcliiajn  dee|inan|; 
miis,  in  citiitate  usque  ad  doinmn  IlilJradi  el  ad  oppositam  domum  Arnoldi  lcnnino.s  purrochie  cxteudi 
conccssimus,  boc  detennioato  quod  mioisteridlcs  el  liberos  corumque  tilios  cl  biias  io  prcdiis  suis  degen- 
les  fliue  m  aKs  qnibvslibet  manaionibus  agri  ooitorani  exeroenies,  de  prescriptis  uillia  maiori  foetesiR  anj^ 
nnuinms,  roliquos  dc  cisdein  uillls  liberos,  siue  aducnas  siue  iiidigcnas  iion  habentes  mansiones  ceitM» 
mioori  ^cclcsi^  addiximus,  eos  uero  Uberos  qui  predictum  ciuilatis  temunum  iababitaot,  uniuersalit<^r  sine 
detOToinationis  signo  etiam  nuoori  ccclesie  cum  suis  jmoisterialibna  pemilwnas.  Nonerit  ergo  presens  ^ia^. 
ei  discat  secutura  postariias  periculo&o  liiis  caritaiinam  lertnioationan,  quam  ne  tollat  oblinio  litteria  et 
sigillo  nostro  signauimus,  et  ne  quis  irritarc  prcsumat,  f,'ladio  spiritns  prohibuimus.    FarJijTn  fst  autcm 
anno  dominicc  iacaroationis  ILCXLYU.  Indiciiooe  ViUl.  concordi  uoiuntatc  et  desiderio  uinusque  cpqgre- 
gaiioiiis.  Alferiens  ni^risg^cclea; ,  prepasita9>  Ibiederictis  einsdem  fcdeaif  nioe  decaoas.  Bethelo.  Vualo. 
$igebodo.  Thicmmo.  Uartmannus.  Iluetiiardos.  Gcrbcrtus.  Thomas.  Uoico.  cum  suis  ccmfratribus.  Thiederi- 
cus  minoris  ccclcsic  prcpositus.  .\Iffricus  eiusdem  cccicsic  dccanus.  Thiethardus.  Othcrtus.  Geriiardus.  Rol- 
bcrdus.  Cuiistantinus.  cum  suis  coufr<ilribus.   Institutioncm  prefutuni  prcsenUalitcr  et  cdolmter  appro^aoep 
runt,  et  modis  oamibns  fimiatam  anis  posteris  iriiseriijMidain  iradideranL  Ipse  anfen^  ,(:nina  .Dus^ri^Mlfe 
&ct|i.oi  est  benedictus  io  secula.  .  „;  ...  .  ..  f,iii  t:,. 

Du.fiiaial,  mddiw  miahSi^  war,  lit 


CCLXII.' 

*]*  In  nomine  aanctf  el  indinidaf  Trinilatis.  Hemrieos  Dei  gratia  Dnx  Saxonio  ||  Notnm  ease  oolanHia  imi« 

uersis  Christi  nostrisque  fidelibus,  quod  bcnoficium  nostrum  uidclicot  aduocatiam  de  monastcrio  Kaminata, 
ct  de  aliis  bonis  ad  illud  monastcrium  pertincntibus,  in  manu  domini  nn.stri  Conradi  Rom;inorum  Itegis 
secuudi.  spuntaoea  uoluntatc  rcbignauuuus,  ul  eandem  aduocatiam  monusleiio  Corbeiensi  iii  perpotttaai 
poaseasionem  eontraderel,  hao  nidelieet  condilionis  raliono,  ul  prcdictam  aduooatiaoi.de'  nmnn  nenetnbilia 
abbatis  WfHOLDl  in  Icgifimum  hncficium  rccipcrcmus  Onod  cliam  codf  m  ordino  qno  predictum  est,  tam 
a  domino  regc  quam  abbatc  comploUim  est,  et  a  nobis  obseruatum.  Uoc  autcm  de  beneficio  nostro  fa- 
oere  proptcr  honulom  peticioneai  domini  noslri  regis  non  abnuimns,  en  maxime  de  cauaa,  qood  predktua 
nenerabilis  abbas  nobisquc  cariasimus  Wiboidus,  gloriosissimo  auo  nostro  imperafori  Lolliario  din  nnltixn- 
qtic  ac  fidelitcr  seruiuit,  ct  in  administrationo  Romani  impcrii  singulari  constanlia  usque  ad  mortem  ad- 
hesit,  digoumque  cst,  ut,  sicut  possesbiooum  liercdcs  cidcin  impcraturi  succossimus.  ita  retribulioois  ctfca 
gratoB  Bc  iidelea  ipaida  |ion  degeneres  aaceeaaores  exisiamus.  Aetum  BRVNESWich,  anno  doniinio^  Inetr- 
natiunis  M.  C.XLVU".  Indictione  Xa.  anno  voro  Domini  CO.NR.VDI  Romanorum  liviik  sccundi  X*.  Testa» 
uero  qui  affucrunt  hi  sunu  BRuno  prepoeiliis.  jjn^tardn^.  JSetaiutf dty.  Anoo.  Rortoldus.,  Hikece-  Baklevhm 

C»(li  dipl.  bUt.  WeitTaX.  U.  7 


1 


Digitized  by  Google 


114t 


Gerbardos.  Erembertas.  Ft  de  Corbciens?  nionasl(»rio.  Adelhertn*;  prppoMtus.  Conradtis  prcposilus  Kamina- 
imm  H^inricus  capcllanus.  Heinricus  ciericus.  |  Karolog.  BerBbardus.  KeiDliardns.  Red^vs.  Godefridas.  Jo- 
,haiuies.  Adtiihardus.  Elueric.  ministeriales. 


Frnfrcs  Corbcicnses  in  codem  monastorio  in  Domino  congregali,  pusilti  et  maEmi,  aniuersis  ad  qtios 
ista  pcrucncrint  paccm  cl  diicctioaem.  Nolum  essc  uolumus  omnibus  cccicsic  nostrc  fidelibus  tam  prescn- 
iOnm  qoam  {KMleris,  QdcnI  de  ooramaDi  oonailfo  capitoK  ooslri  et  laieomm  noslronmi  mioisteriiBiim  dd»> 
licet  Corbeiensis  ecclcsie,  cx  conscnsu  domini  et  reucrendi  palris  nostri  Wiboldi  Corbciensis  abbatis,  quc- 
dam  do  thczauris  ecclcsie  nostrc  sumpsimus  propter  qua.sdam  puhlicas  et  communcs  utilitates  monasterii 
nostri,  m  quibus  eosdcm  thczauros  expendimus.  Hcc  autcm  sunt  que  abstuiimus.  De  allari  sancti  Stephaot 
JOnsa.  marcas  aori.  De  aliari  «•octi  Viii  s(-x  marcas  awi.  CaKcem  aureum  appendentem  VI.  marcas  aori 
et  dimidiam.  Plenarium  optimnm  qiiod  dnci  Snxonic  positiim  csl  in  piimore  pro  LX.  marcis  argcnti.  Et 
quoaiara  a  maioribus  nostris  piis  ulique  religiosis  uiris  hii  thezauri  in  ecclcsia  oostra  tam  ad  dccorem  do- 
ims  Bei  q»m  ad  siiblGaandiis  necesrilates  eeclesie.  st  qoando  opos  esset,  ia  sanetnano  tepoiili  ftnram  el 
de  iabore  patrom  noetronim  atqne  dn  elemosina  piorum  ecclesiam  nostran  biis  Ihennris  ditMan  alqnn 
omatam  in  nostro  lcmporo  inuenimus,  cupientes  iroilari  pxcmpla  antecejworum  nostrortim,  de  communi 
coosilio  capiluli  oostri  atque  ex  consensu  rcucrcndi  domini  ct  patris  nostri  prcnominati  abbatis  cum  ipso 
domino  noslro  abbate  ordiaaninm  alque  omistilnimns,  nt  nos  de  prebenda  noslra.  sioe  ait  de  mno  sine 
de  pelliciis,  siuc  dc  karitntihns  ncl  iiniiccnntjiic  sumairTT-,  Xll  mrifas  argcnti  pcr  sinjjnlos  annos  ad  resar- 
cienduH  theznuros  quos  sumpsimus  in  ccclcsia  coofcramos.  Dominus  qaoqoe  abbas  ad  idem  opus,  quous- 
qne  totum  reficiator,  totos  redditus  cartis  soe  Hnldessen  et  preterea  tantum  ut  XB.  marco  implcantur  aa- 
imalim  se  datumm  proroisit.  Scd  et  laici  nostri  ministeriales,  qui  consilio  intoreraiit  nt  thesanri  de  eecle> 
sia  sumcrcntur,  ad  rcGciendos  eosdom  thcssioros  bona  sua  singulis  annis  sc  d,'<''nfi';  doncc  opns  consuro- 
maretur,  dcuouerunt,  aliquis  dimidium  taleutum,  aliquis  quinque  solidos,  uouMjuisque  pro  captu  suo.  qoi- 
bos  inspirei  Deus  nl  reddant  qoe  Deo  et  sanetis  eins  nouemnt.  Nca  anlem  cnm  domino  abbate  ad  saera- 
tissimos  patronos  nostros  Stephanum  et  Vitum,  circa  qnorum  sanctas  ac  uenerabites  rdiqniia  aorum  absum- 
nmu)),  ita  nos  hoc  uofo  asstrinximus ,  ul  candom  quantitatcm  ar^enti,  quam  promisimus,  annuatim  deuote 
persoluamus,  et  si  furie  sleriiiias  lerrc  uel  alia  ncccssitas  talis  iogrucrit,  ut  anno  aut  in  duobus  supradicta 
peeunia  n  demino  abbaie  et  a  nobn  persohii  non  posat.  proiime  aeqnenli  anno  onm  persohiere  poleri- 
mo«;  dcfcctns  totus  iHe  tam  n  ^imino  nhbate  quam  a  nohis  tiim  boT-n  u-il^intaie  supplcatur,  et  hoc  usque 
ad  restauratiouem  tbesatarorum  quos  sumpsimus  do  ccdcsia  pio  ot  fldolitcr  per  annos  aogolofi  persoIoatDr. 
Hoe  eiigo  ptnm  et  fidele  siadinm  nnMniiii  ^enl  a  patribns  nostris  aecepimns,  ila  etiam  posteris  nostriB  no- 
tentes  rclinqucre  in  exemplum,  hanc  ^isam  sponsionem  nostram  scripto  commendauimas,  et  ut  habcal  in 
m  inuiolabilcm  firmitatem,  sigillo  beati  Viti  sanctissimi  patroni  nosfri,  ct  prcfcrca  sigllio  domini  nostri  abba- 
lifr  eem  coosignauimus.  Acta  sunt  hec  aimo  ab  iocarnatione  Domini  Mo.  C^.  XLVIl^.  Indictiono  X.  a  consti- 
Mione  tione  Corbeie  anno  GCCXXint.,  anno  nero  d^wmi  'Wibold!  abbalis  bi  Corbeieasi  eodesia  H. 

Hii  autcm  sunt  laici  qui  auxilium  soum  per  singulos  annos,  doncc  opus  consummarctur,  promisemnt. 
Cmiradiis  dc  Fmnkcnlcuc  singulis  annts  dimidium  talentum.  Hcreboldos  de  Ameiungcssen  et  filius  eius  Coi>> 
radus  V.  solidos.  Thidericus  Gros.<?us  ot  filius  ErenCridus  V.  sol.  Thidericus  comes  de  Huxere  V.  soL  Hclm- 
tifiaB'  de  CSedoinmen  III.  eol.  Reinherus  dc  Porta  T.  aoL  Buerinus  de  HorfaoaeD  T.  soL  Tbidericas  fiater 
clus  V,  sol.  Adclhcrui^  <]r  Godclouessen  diniirliinT  talentiim.  Karolus  de  OOua  eocleaa  DL  sol.  Ral^lKU  V, 
sol  Buno  V.  j<oi.  tiozwinus  de  Welan  V.  soL  HetiuQanis  HL  soiidos.  > 


«1 


Jn  noHBe  MbcIq  Ck  iniSiiidn»  liriaila^  Wicboldus  Doi  spoiut  Corbeiensis 

suocessoribos  suis  in  perpotuum.  Notam  sit  omnihn?  rnr!irir;isi<^  r!i  sif  tiil<'lil)us  lam  prfstritibTis  qnam 
faturis,  cpiod  Coaradus  minirtefiBHg  nestcr  de  Nailto^iunj^en  diio  raoleudiita  in  uiila  lioriiuson,  qoo  'benefi- 
«iom  nittiB  enuit,  oonHi  fMlnlm  «I  nioiMerialilNit  GovlMiMM  «odosie  wMb  i«jgnanit,^«ti  condldioMk 
Qt  post  obttum  eius  et  axoris  ipsius  telribai  CoriMionAai  porlinerent,  ipd  aaten  iMOiifn  dc  eisdein  mo> 

Icndinis  usiim  f/  uclum  accipiaTit,  ct  pro  rpco^nitione  solidum  umim  fralribus  afmwatim  pcrsolnant,  cnm  «cro 
4illcruler  eoruoi  dccesscrit,  iinuin  moicnduiuia  fratrco  rodfifiitX*  quod  decco)  soiidos  t>oluil,  rcliqoum  ocro 
molondinan,  eom  otler  obiorit,  qnod  item  docem  ooidoo  reddi^  et  aic  ain.quo  ad  anniaersariam  alronmi> 
quc  fratribus  scruiant.  M;»tiMiiii  qtiorjup  uituiii  in  Natlic^tmt^cn ,  tjtii  .soluil  quin(|uo  .'«olidijs,  ot  XII.  iiigora 
io  uilia  PulUuscn,  (juc  rcdduut  soUduu  uaum,  do  patrimotuo  ct  hcrcditate  aua  idem  Conradus,  quia  horC' 
dom  non  habnil»  pra  remodb  miimo  sae  ita  ordinanit,  ut  tres  solidi  ad  lamfamrii  beido  Mario  oirgiDis  in 
cripta,  et  alii  trea  ad  aoiunomnum  Qlie  sue  post  mortem  Suam  annuatim  pertioeoat  Domum  etiam  quan- 
dam  Kalherbike,  qunm  a  nobis  babuit  in  bencfluio,  rcsi^Miauit  ea  condicione,  ut  cam  fralribus  Corbeicnsi- 
bus  iu  festo  conccptionis  sancie  Mario  semper  uirginis  ad  carilatem  ordinaremus,  quod  el  fccimus,  ita 
acilicet  ut  ipoe  Conrados  et  oxor  das  Atheftieidis  qoaindia  tdoereHl  eam  domam  noa  tanuiuam  bonelicinm, 
scd  quasi  ofTicium  tcocrcnt,  ut  solidum  Dnam  pro  rccognitione  fratribus  annuatim  iado  darcnl,  post  obi- 
tum  uero  corum  tota  domus  penjvio,  que  in  X.  solido.s  constabit,  fmlribus  remancrcl,  el  infirmarius  C»>r- 
beicnsis  hanc  domum  urJiuol,  ul  ft-alitbus  io  supriiscrtplo  fcslo  caritatciu  procurct  Sicul  itaquc  uicium 
eit  constitainnis  ei  do  manu  prioris  candem  donmm  qnm^  uixerit.recipere  foetmns,,-  ^l^tae  mlliflw 
eiusdcm  domus  Gcrhardus  scilicct  et  Glius  ipsiiis  de  amminislralionc  proiiciantiur,  quam  diu  cnnsum  pcr- 
soluere  pOlcrunt,  firmiler.  docreuimus.  Sed  «i  qaedam  mauc^p^  idcm  Conradua  ad  seruiciup^,  predido 
festiaitatis  allari  beati  Vtti  tredidit,  quormn  bee  sunt  Mmin».:  Ualer  Wmfte.  fSi^  oii»  Iforcl^acdi.  FiBB 
i>iiu>  suiit  Mechtbilt.  Judita.  NVicikc.  Mcrcgari  GeremoL  Filtas  Bem.  Itom  Horebort  Hcnric.  Filio  |IeditbiC> 
dia.  AUii  lf^art.  Marcburch.  Itcni  Hildowe.  Aluerat.  Herrat.  Oi^terlinl.  Quecunquc  islanim  fcnunarum  nupserit, 
pro  prccio  pudicicie  dabit  aU  altarc  duos  soUdos.  Quicunquo  puororum  pcrfccle  ctatis  a  scruicio  pauis 
libor  emo  noltterit,  det  eox  donorioa  ad  altare  et  seroiat  cai  nolnerit,  excepto  si  Ydonoas  eit  ot  manmo 
aliquis  ci  commitlatur.  Vi  i  rgo  ht  c  omiila  fratribus  Corbcicnsibus  per  omnia  futura  tcmpora  uullus  succes- 
sorum  nostrorum  ucl  aliqui^  iuiminuni  sinc  uoluntatc  ct  cooniuenlia  corum  infringcrc  ucl  aufcrrc  presumat, 
Sob  innocatione  diuini  uomims  paliis  ct  Glii  et  spiritus  saocti,  ct  sub  iuterminationo  trcmcudi  iudicii  Dci 
boc  ets  coMliimamus,  et  tesiUjus  «anoiniis,  sigillo  nostro  corrobortimus.  Ilii  aiTueroat.  Tota  Cf^nfrogoiio 
fratnim  Corb('i('ii.sii.uu.  Ministcrialcs  auteni  Ktuericus.  TUidoricus.  Liudoifus.  Rabano.  Ildrawigus.  GodeaiS^Cnfc 
Cooradus.  Conradus.  Iteok  Courados.  Hemherua.  J&rcmfridus.  Folcwijuis.  Wcnibcru9.  ,£(  alii  mulli.  ) 

•    •  '  i'  ■ 

CCLXV.  '  •     '   '  ' 

in  noiiuac  sauclo  ct  indiuidii^  Trinitatis.  Wicbaldus  Dci  gratia  Corbcicnsts  ^ccleiiie  abbas,  omuibua 
preseotibas  et  fotoris  in  perpoiaam.  Nolificamos  vnioerBis  ^deaif  Chriati  fiddibns  preaentibos  ei  fiitori^ 
qualitcr  ministcrialis  nostcr  Cunrndu<;  dc  Kainiuata  rcstgnauit  nobi.«  dno  mancipia,  quorum  hi^c  sunt  nomina- 
Fulwen  et  Ibiedwcn.  qu^  Uabucrat  a  nobis  in  benciicio,  pfo  quibus  Uoc  a  oobis  cfllaj^tauit,  ut  ea  apad( 
Kaminatom  ad  eapelbm  sancti  Byonisii  ad  ius  censnatiam  aliaris  darenms.  Coias  pettUoni  libenter 
tes,  eosdem  prcnomiaatOS  feminas  ccu^ualcs  altaris  bcali  Dyoni.sii  in  soprodicla  capeila  fecinias,  ito 
licct  ut  per  singnlos  annos  ad  idcm  altarc  duos  denarios  uel  tantundcm  cer^  pcrsoluant,  ct  tain  ips*^  f|nam 
omnis  postcritas  carum  sub  lege  ceasuaUum  absque  uUius  contradicttone  de  «etero  JABcaotur,  aiquo  cum 

7» 


Digrtized  by  Google 


aliqufe  ox  pL<?  obierit,  quicumquc  eiusdem  altaris  proukor  fiierit,  optimam  ucstem  illius  accipiat,  proximtu 
uero  heres  rcliquaiu  herctiilalem  loUal,  si  autem  hcreiio  caruehl,  lota  heredilas  ipsiuit  ad  altare  pertaneal. 
Tolmiiiis  «niem  vt  tni  ipaf  fun  poslerf  ewam,  et  iniines'ad'  siinuiMiai  noMMMiom  pertiMntM,  acnii 
duos  ppF^  >!iiunt  flenarios,  ita  niibcntns  duos  pei-soluant  solidos,  qucmadmodum  apud  nos  consueludo  cst 
Vt  aui«tti.hf|c  nofilrft  dooatio  lam  ^cdesi^  quam  supiadiclii  oeMnaUbus  rata  et  inuiolabtlis  m  postenim  por- 
iiwmil,  earlan  btne  h  te«timoiuiB.Aol|^  Mi  oooMribi,  et  teiiibas  amurtatis,  sigillo  noiiro  tigntri  fedmifc 
IB  iHMm  tcsl«s  afTuerunl.  Roinhardnl  pfOpositus  Kaminatensis  ct  omnee  fratrcs  ciusdcm  ccclesie.  Hinisle- 
rialcs  ucro.  Hclprailus  ct  ThiederiooB  fimtor  enia^  ftwio  de  Hel'.  Bemhaidiia  de  JDtMpe.  Heinriww  «iMdmi 
prouisor  ^cle&iii.  ct  <dii  muitL 

'  ^viiclicii  dea  Tcxt  ond  dea  SMgel  «tdit  to*  aBdarer  Hsnd  ee«ciiri«bM>) 

Placmt  oero  domno  Conrado  abbali  Cofbeiensi.  quod  supradioloa  Folwen  el  Hiietwen  ewmnateiilt  et 
ad  ti|iiiinaria  MoaeMerii  contalit.  Goladiakas  qitidam  et  Acda  e(  Imma  eidem  benefieb  pertinent. 

9u  ffi«pl  la  mltiw  fli|Mi|n. 


CGLXVI. 

Am  dM  EopiallMidba  4m  Miwii.«iA«  m  OiMlirBdt*), 

In  nominc  sancte  et  indiuidue  Trioftatk.   Philippas  Osnal) .  Docatos  Episcopns  nniuersis  Giristi  fidc- 
libus  tani  prfspnfibufl  qmm  ftitnris  salirtcm.    SitrnifTcatnm  nnbis  csl,  ymo  a  fidclibus  ecclcsie  ucrissinic 
rclatum,  quod  cum  quidam  predcccssomm  uieoruni,  Ihctniarus  uidehcot  episcopus  ucnerabilis,  ccclGsiain  sancti 
lohanni^  Onalmri^.  in  bonorem  Dei  fiindamet,  eandem  ipM  cnm  howMribaa  eedesiasticis  anblinianit,  tnn 
fti      (!n  r  !nis  sertili  nccessitatibus  clfriconim  ibitlem  Deo  niilitantium  patpme  consnluit  ct  sollicitc  pro- 
uidit.   landcm  ctiam  pietale  doctns  idcm  ortbodoxus,  cura  ceteris  pio  conquisitts,  marcliiam  siiaatican, 
quam -flientomci  HoUmarke  appellant,  in  loeis  Bri^etere  et  Tene,  prefate  eedesie  eororoanvcaait,  nc 
scilicet  nt  in  eiadem  loda  Iksitc  et  iuris  rntionc  ad  edificia  daostri  rt  ;ini-anda  annuali  aici.ssitudinc  ligna 
rnsciderrrttur.  buiti«qtie  ntititatis  elaboratani  iiistirirrm  auclirritalc  cpiscopaii  coiifirinauit  et  stabiliuit.  Tcro- 
porum  uero  successionc  ucritatcm  ct  cuidcnciam  eiuHdem  donatioois  diroinucotc,  bumnna  quoqae  nc^- 
genHa  cobperante,  itle  nsns  in  lignis  incidendia  in  parto  dnninatas  ost  et  eoacaalas.  Nam  ineole  iHfM  loci 
qui  Enghctere  uocatur,  dtctam  lignorum  incisioncni  ct  usum  ('r  clcsic  prenotate  primo  maliciosc  subtraxe- 
nmt,  taodomqoo  occasionibus  plurimis  concurrcntibus,  contra  ius  ct  pium  pcnitus  abstulenint,  Iluius  autcni 
oiiuric  querinionias  cum  prcdeccssorcs  nostri  nobis  rcliquisscnt  cxcqucndas,  soUicitudinc  Tbidcrici  prcpo- 
tliti  et  firatris  Gerhardi  inducti,  el  amore  dhiino  remanorationis  aniniali,  mM»  oonalibQS  tandcm  elabora- 
uimus,  ut  incolc  iam  dicti  loci  iusticiain  de  rpi.T  dictum  csl  per  oronia  neglecfnm,  accepto  aduocali  noslri 
Amcluogi  iuramcDto,  ccclcsie  prenotalo  rccogiiosccrcnt  ci  concordi  uoiuutate  plenarie  restitucrent  Nob 
igitur,  quia  diole  aolioma  aeriem  et  recnperati  mris  aerilaiem  fiddes  preoenlia  temporia  et  fatari  hlera 
nohimaa,  Utieris  ei  rigiUo  B08lro*in  obliuionis  remodium  iil  ini  signanimas,  et  ne  qals  maMcioae  irrilare  pre- 
:»imal  quod  super  hac  ro  factum  est,  sub  analticmatc  prohibuimus.   Cooperalorcs  etiam  eiusdem  rei  in 
testiroonium  ueritatis  subscripsimus.  Ammolongus  aduocatus.  Alucricus  maioris  ccclesie  prepositus.  Thidcri- 
oos  sancti  Johannis  eodeffie  preposiloK  Timmo  deeanos.  Seftdiodo  eappeOanns.  S^dtodo  en8to«.'BolberiM 
cnslos  r.crhardns  cellerarius.  Wilbrandiis.  Gorbcrtus.  Wichmnnmis  Hn^o.  Fiicrh<ir<Ius  .\nihrasias.  HeidillML 
Johaxines.  Ecbertus,  qoi  tunc  temporis  marchie  comes  fuit.  Waltorus  et  Ratbertus  vcoatorcs. 


"      Dai  Knpitrium  Ut  lu  Ar.r..v.^r       15.  JihrhunderU  (dts  |Sii|pto  TMcMdfl  iot  «npriin|Vclica  HMdidMft  liliM  dia  Wf 
'  i«bJii403)(  aber  tlwu  nacliliuiig  ((etcbTicbm.        '  ■  ■•  i 


Dlgitlzed  by  Google 


U4B. 


18 


OGLxvn. 

.*!*.  Iq  nomiae  sancl^  et  indiuidu^  Trinitalis.  |]  Notum  stt  omnibus  Christi  fidelibus  tam  prescntibus  quam 
■iMrii,  ^qwd  jMdwus  didoft  fjneBte  rtemwit&i  Lisberoensis  ^oclesif  abbas,  consilio  firainun 
noslroruTn  cl  minislcrialium,  e(  flnmint  Fncrwini  aduocati  nostri,  quILusdam  inancipiis  ^clcsi^  noslr^  multa 
paopertato  afiLctis,  uidolicot  iiiioJulfo  et  sororibos  eius  cum  iiiiis  et  iiliabus  earum,  el  omnibus  qui  per 
latni«e.§aiMi«lioMS  nMoeptBr  «b  Wm  ooooeBri  H  slidHti  iore  ^poaai,  at  ia  lola  eortam  cogiMtioDe  pro 
«wnalie  deliiti  peeeo  deipoipi  angulis  anna  iriri  Qoetuor  imainoe  momisterieiisis  monel^ ,  et  inuiif  dnM 
Dobis  ^>PT-«oluant.  Cum  autem  ex  hac  uita  uiam  uniuers^  camis  in{?ressi  miurnrlnt.  de  rebus  eomm  secun- 
dum  coQsueiudioem  et  iusticjam  aliorum  mancipionipi  aostronun  dobita  porUo  uiilitatibns  fcdesi^  noslr^ 
depnlelBr.  flbniKler  ulri  eon  morae  dneeet,  imlievee  onni  onbent,  debilani  inslioi^  sa^  mm  rocnaeol  ex- 
aotuere.  IIoc  aulcm  misericortlic  ct  dispcnsatlonis  nostrc  bcncficluni,  ul  illi  familK'  atquc  cognationl  stabilc 
et  ratum  semper  perraaneat,  et  posteris  nostris  rei  ueritas  innolescat,  hanc  paginam  indc  conscribi  et 
sigtllo  nostro  signari,  et  tcstes  qui  affuerunt  asscribi  procopi.  Nomina  testium  suiU  b^  Franco*  Bartwico» 
JoliMmei.  ildnoQiAM  BnenrinnB.  Hinisleriilea.  Heinricna.  LambertnB.  Tliioderieni.  Bnerwinna. 

Aola  sonl  bfo  Ii^;lionio  anno  domtnice  incamationie  V.C*.XL*Vni*«  IndlclieBe  X.  Beyiante  gloriorie- 

Mmo  Romanorum  rcgo  Conrado,  anno  regni  eius  X". 

Dlo  Qrknad«  Ul  aa  der  Scitc  dnrdi  ilt  BmchMbtn  AEIOV.  ABIOV.  AE.ia  |«rad«r  Blcbtsng  dwdMdwit- 
lcA,  MMcrdm  war  ihr  nch  Sn  8?egcl-  dct  Ablct  «Meo  •cilwlrla  «d|edndtt,  wtlcltct  rfch  cwar  iMgctrcnnt  Iwt, 

abtr  noch  vollstiadig  eritcltefi  Leitirgt.  Diiiolbc  ni  UingrirJiruBd ,  oben  ctwaa  ui^c(;uizi,  unJ  i;<t  iIlh  <iti.Lr.  lL'n 
Abt  mit  —bcdcctilcat  Uaaptc,  d«n  BitdioCiiUb  in  dcr  rcdtiaBi  uad  dn  jwdiloiwrBc*  liaeU  la  der  linkca  lliod  Unl' 

GCLXYIU. 

In  nomine  sanct^  et  indiuidue  Trinitalis.  |J  Qijod  ad  multonim  noticiam  pemcnirc  congruum  cssc  du- 
ximos.  liucranun  monlmcntis  prouida  deliberatione  commendaro  curauimus.  Nouerit  ergo  prescns  ctas 
utquc  utniuuin  aubsccuiura  posleritas,  quod  ego  Bcatrix  abbatissa  bi  Beresia,  ceiUBtio  domini  Bemhardi 
epiacopi  PaiherlKMiieorie  et  prioram  iprius,  ct  consiho  sorormn  nostrarum  ct  minisicrialium,  ct  (|uorundam 
rcligiosorum  uirorum,  quindccim  mansos,  duodccim  In  silua  qucuocator  6sniric,  ct  Juos  ia  11:  'ii.sci^  >■> 
unum  in  Wi^imissem,  cum.  omoibas  utilitatibus  qug  cx  illis  quocumque  mmio  proucnirc  poasuiti,  ct  <[ui- 
bosdam  manoipiis,  ^clesio  de  Gerdiae  et  aororibas  ibidem  Becuadnm  rofpdam  i>eali  Benedicti  degeolilNie 
Indidiaans,  ut  nostra  uidelicet  lenui  liabondancia  illarum  subplcatur  inopia.  Plarimum  cnim  Dco  gralim 
ewe  credimus,  si  de  tenuitato  nostra  plus  indigcndluis  ali(|uid  impcrtimur.  Tlis  ccinm  adiicctondum  non 
ineoilgrttum  ee8&  duximus,  quod  prcdiclos  mansus  tiuieuuiquc  prefatis  sororitjus  prciatus  fuerit,  de  mana 
B<)ffflc^MicMi  obbeliuie  absque  cuini  esadione  aal  nezaoione  recipiei,  et  ex  ilKs  ^celeriam  beaii  Petri  in 
OkMile  qui  Yburgh  uocalur,  si  ({unndo  dctocta  ucl  dilapsa'  fuerit,  rcstaurabit,  et  ci  sacerdotcm  prouidcbit. 
Si  quis  autcm  hanc  tradicioncm  ut  speramus  i>eo  graiam  iuGrmaro  ausu  temerario  prcsumpeerit,  peq>etua 
se  sciat  uisionc  beati  Dci  priuari  ct  infemi  ^tcrnis  pcnis  roancipari  Yertim  Ql  h^  6rma  et  ineonnalsa  pei^ 
manBaal,  preMnilem  paginam  impressionc  .si^tUi  noslri  signauimus,  cl  tcstcs  qni  afuerunt  annotaoimw» 
nomnus  cpiscopus  Palherboraensis  BERNILVRDVS.  Ahnarus  dccaiius.  Lcnfridus.  Bernhardus.  Euorchisus.  ca- 
oooioi.  Domnus  abbaa  Liabem^ia  Balduious.  Qtto.  Sigilridu&  Murcwious.  sacordotes  do  Ileresia.  Gorthrudis 
deeana.  Siburgis.  Crislina.  Bealrix.  GmidefadiB.  RecheBndis.  et  ceter^  sorores.  MinislerialeBL  Ccao.  Wilheroid. 
Imma.  Manc;?oId.  Warinus,  Guntpcrlus.  Erocst.  ct  multi  alll.  Acla  sunt  li('c  anno  incarnacloni»  Oomini 
ii.CXLVIlI.  bidictione  XI.  Regnante  CQMiUDO  fi}wum  rogo  &omanorum  Auoo  regpi  &m  XI. 
Du  8w|d  iik  fcrlona  fa(ao|ca. 


Dlgitized  by  Google 


54 


144IL 


CCLXIXi 
B  mm.  niiiiniir. 

In  nconM  tmltf  ct  iadiiiidaf  TriniltliB.  Qnooiuii  profitar  Tnrfas  hoainni  disGeplMioMB  In  oodoA 

Dci  jKTcraves  sepe  nascunftir  vexntionfs,  cp;o  Pliilipptis  Dei  gratta  Osenbruiicnsis  epLscopus  oppre  precimn 
du\i .  aclionem  quandaui  in  uostre  paruilatis  et  totias  ccclcsi^  noslre  prescntia  taxatam  per  scriptui^  testir 
Dionium  ad  ftrtaTonnn  quoque  pcruenire«aotieiiun  fidelinn.  Nonerit  igitor  onminni  tnnt  prewntini 
qnam  rt  futuronim,  quod  quidam  maiorifl  Mmiastcriensis  ccclcsi^  canonicus  Einost  nomine.  ecclesia  e(  OOlii 
quadam  in  lakberge  sila  inbpncfifintus-,  et  presbyter  Hcinricus  de  Lengcrike,  supcr  tormino  prefetarmn 
ecclesiarum,  tae  el  clcro  nostro  presenie,  graviter  cootenclere  ceperunt.  Qiia  eootentioue  cum  diutios  e( 
sepius  grauBreotur,  ego  Philippos  precipne  pro  amoro  D«i  et  petieioM  donnii  Wemheri  Moniinwriiiniia 
cpiscopi,  et  coromunicato  tam  nostre  quam  sue  priorum  ecclcsi^  consilio,  torminos  quosdam.  Kolenhorst 
Hol'o  nd  candrm  ecclosiam  Lakberge  pcrtinere  concessimns,  el  omne  dehitum  quod  debebant  ecclesi^ 
Lcngoriice,  consenticnte  ciusdem  ecclcsi^  prcsbytcro  Heinrico,  preter  synodalem  iusticiam  absduimos.  Ad> 
dinnis  etiani  et  nnctoritate  nostro  finnmm»,  nt  qnencnBque  sacerdotem  dominus  curie  idoneiun  paroelnnii 
assontientibus  degorit ,  ad  accipiondam  curaro  altaris  cpiscopo  libere  producat  Vt  antem  h^c  in  postcrmn 
tirma  pcnnaneant,  sigilli  nos>tri  iiupressionc  iirmauimus,  ct  quicquid  eadcm  ecclesia  modo  iusto  possidet 
vol  in  postemn  «cqninerit  banoo  episcopali  taeonir  et  ddem  ecclesif  stal>ilinn».  Aela  sonl  li|c  in  Osao- 
brusi^e  anno  dominic^  incamalionis  1LC>XLYII1I.  Indictiono  XII.  pro^denle  Roman^  ccclesi^  domno  Eoge- 
n!o  H  Rciinante  gloriosissimo  Romanomm  Rege  Cfinrado  II.  Huius  rei  testes  suut  hi.  Eluericus  maioris 
ecclcsi^  prepositus.  Tiemmo  dccanus.  Sigobodo  custos.  Waio  decanus.  MonasterieaBS  ecdesif  canonict.  Ueio- 
rions  maioris  ecclesif  preposttns.  Engdbertns  prepoeitns;  Bartwigas  diaeonns.  'Amehnus  preebiyter.  GddnUK 
rus  dt!  Herebedcn,  AitnHiortus  de  Wikninro.  nartnuinnus.  Ilartgerus.  Arnol  ius  Immo-  Alfard.  Euerwint 
Lieueko.  Uelmer.  Jubao.  OrdolL  Licuerad.  Wcrjcobraht  Uoyo.  Foikiiard.  Eilbrabt.  WezeL  Lauo.  LienelLo. 

CCLXX. 

Aut  dem  Kopialbuche  dcs  Joliannls-Stirts  xu  Oiaabruck. 

Tn  Tinmlne  snnrt^  pt  imliuidue  Trinitatis.  Phillppiis  dignationc  Dei  Osn.  prouisor  hurailis,  omnibns 
Chriati  Itdclibas  in  domino  saiutem.  Ad  exemplandnni  pic  pastoris  oflicium  DraUiun  noslromm  Dco  mib- 
tantiom  Stipendia  defeetu  cottidiano  deerescentia,  quibus  potninna  snpplera  benefidis  aidenii  alndio  tf- 
quenter  operam  dedimus.  Indo  est  quod  qnasdatn  doruos  suis  tantum  in  decimalibiis  ooBunaiiibas  noliis 
a  no-^tri"  Hdolibu''  rosiu'na(n*;.  sancti  Johannis  ecclesio  tVatrum  usibus  seniirc  nos  in  pcrpctuom  conee«si- 
mus,  quarum  nomina  scripta  tcncmus.  Suat  autcm  bec.  Haulharpe  I.  Brocsetben  L  Hahnttorpo  l.  ilcrs- 
nen  IL  Norttorpe  11.  HoRierdinchnsen  L  et  donnmi  nnan  ErmelriHboleti  tam  in  ^toeinniiona  qnan  in  amii 
et  arca,  pratis  et  pascuis,  riuis  ac  riuoruni  docnr.sibus  ol  in  omnibus  attincnliis  eisdem  rtinm  addidimiis. 
Quas  no  quis  in  ruturum  dyabolo  iostiganto  prauis  macbioatiouibus  cooctur  auferre,  sub  auathcmatis  mtro- 
ductionc  scriptis  ct  impressione  nosira  stgnatas  anctoritate  Dei,  beati  PMri  «t  nostra  proUbuimus,  contem- 
pneotes  nee  resiipiBCentcH  cternis  Jchonnc  inccndiis  cum  dyabolo  sempor  af&cieudos  asscrip.simu.s.  Sunl 
autcm  hii  qui  presentcs  adrrnnt.  Tliothardus  decanus.  Segebodo  cnstos.  Gysclhcrns.  Jobanncs.  Thidericus. 
Ghcrardus  prefate  ecclesic  prepositus.  Robertus  decanus.  Ihothardus.  Amoldus.  Atbclhardns.  Con8tantiau&. 
Thcoderieus.  Hetnricns.  Lintbrandns.  Rotgen».  Tbethardofl.  tTieoltes.  Hemrridaa.  HinisM  oerow  Hugo.  Bnsr- 
hardus.  TheodericdS  dto  Molenczetcn.  Airraifinus.  Huno  Cani(  raritis.  Mathelbodo.  Frethericus.  et  alti  quam 
piiirrs  Datnm  a  nobis  Osemh'  ai>i>n  (loiiiiniee  iTicarnatioDW  M^C**.  QMadragwimo  nono.  bMlioiioiia  aeoiinda. 
Subscribcnte  capdlauo  Qostro  LauUriiUo  fgltciter  amco.  ... 


Digltlzed  by  Google 


16 


CCLXXI. 

Wibddos  Dei  gratia  Corbeiensis  abb«,  soc^essoribnf  «nt  in  perpetHn.  Soat  oiBcii  iKMiri  ert» 
flDHt  lolliflitadiB»  M  liiMM  Dei  res  aoWi  cradiias  ordiflare  ac  di8p«HM«.  itt  iMchiloniiDug  ^  «wi- 

dem  caram  pertinot.  fniwmqTiP  r>  nobis  in  tempore  ammiiiibdallonis  noslrf  gerunlur,  ad  postoronim  me- 
BMMnara,  ae  per  obliuiuum  aut  per  ncgligentiitm  error  aiiquis  oboriatitf,  scripto  traQ6miiicrc.  Quocirca 
flmrimi  fidoBana  Chrini  «t  ^ccle^i^  oosir^  prudenti^  noann  eaae  aolflBiaa,  qood  dilediH  fiUus  aoater  Beden- 
ricos  prepeaila»  aMaasterii  nostri  in  GRViNl^GA,  inter  cetcra  grauamina,  qu^  sibi  et  ecclesic  $09  ex  ooni- 
Buni  malicia  mundi  incnmbunl,  hoc  nobis  conquercndo  sngi^cssit,  (juod  quidam  miniutcriaUs  noster  Hczo 
MKoioet  partora  agri  (]ui  luxla  Uuuium  Bodam  siUia  esl,  ei  usque  ad  noslra  fere  tempora  solobal  e^ 
«e«|MMBnfl,  abBqae  aUa  iarfa  lOlioaa  oooopaait,  mafnt  qoa  re  nos  ^BSgaaler  o  MpientilM»  ei  scnioribfis 
nostris  ueritate  inquisita  oompcrimus,  quod  idcm  agcr  ad  prebendam  fratrum  et  dilioncm  propo^iii  al)s<|uc 
allo  dubietaiis  scropalo  pertineat.  Stmiliter  de  laolcadioo,  qood  Wannems  iaxta  uillam  UclmeriliCbdorp 
feedificauit,  qood  etiam  qoidaia  fiber  Boiofai  noanne,  «taa  allo  mom  aaffragm  deliaebat»  asrad  rdation» 
didicimus.  Nicbilominus  de  una  curte,  qaf  fiut  Heinrici  Rofi  de  Gnadnga,  iudubitanlcr  cognonimus.  Qof 
oiuiua,  sicuti  ucraciter  hd  prebendam  congTCgaliunis  f^t  ntl  manum  prepositi  perliiioro  iulolleiiimus,  sic  per 
presentem  paginam  eia  immobililer  oonbrmamus,  obtcsianies  nostros  successores,  ne  aliqoando  sub  nomioe 
iMMfieii  alioai  laioo  «el  oonoodaat  nel  reoopMOcant  Data  CoiM^,  aaoo  Doaudi  IP.Cf.JiL^mP.  lodl' 
ctione  Xltb.  Rognante  domiao  noalro  Olinrailo  ^oriooo  Boinnnoram  rogo  aoflaniio,  iono  HU*.  or^nationi» 

■OStr^  io  CorheiaM. 

Da*  Sies^i  wvlcboa  •■fgvdni^  wwr,  irt  T«riorea  |(f«nt«ii. 

CCLXXII. 

C.  In  noroine  sanct^  et  indinido^  TrioitaUs.  Conradus  diuina  fauente  Qemcntia  Roataaonim  Rex  socun- 
dus.  11  Si  pQci  ct  tranquilliiati  ^cclefltarmn  Dci  pia  et  benigna  soHidtadinc  pruspioimos,  hanc  uieiMitadineni 
nos  a  pio  creatore  nostro  acceptoros  speramos,  ut  et  regni  nobis  a  Dco  commi&si  gubernacnla  in  hoc 
tcmpore  cum  pacc  ct  tranqriillitatc  pos.*;id('re  nal^^nmns,  ac  post  rciinum  huiiis  tcmporis  in  regno  ^tcme 
bealitudinis  requicra  apud  iustum  iudicem  Dcum  inueniamus.  Notutu  igitui*  esse  uolumus  uniucrsis  rcgni 
noolri  fidelibas,  tam  preiealh  qoam  ItalBiif  fMis  iMninftus,  qaaGter  dileelas  e(  fideBB  aoster  WIBOLDYS 
rorheicnsis  mona-^^tcrii  abbas,  ninltimQda  nccca?itatc  ipsius  nionaslorii  compulsas,  exposuit  w  ririltu.*  clo 
mentio  nostr^  incommoditates  et  iniurias,  qnas  a  dapiferis  et  piocemis  suis  quidam  predcccsi>ores  eius 
HMliiMwrBBl.  et  ipse  a  die  preUitionis  su;  Ib  oodem  nMoasterio  passos  Ibit  Siquideni  Aipiferi  ei  ptoeern^ 
el  itliqai  qai  laiaiiierii  loeam  in  domo  Corbeicnsis  abbatis  teoeat,  quam  digniiatom  uulgewi  nomine  officia 
appellant,  quasdam  abusiones  in  cisdem  officiis  sibi  u.-^urpauerunt,  ut  uidclicet  omnia  tiictunlia  et  uniucr- 
sam  substantiam  domus  domini  sai  sub  cnstodia  sua  tcncant,  ct  cui  placucrit  cis  incon.«iulto  domiuo  »uo 
eodem  bona  seiaauda  et  poarim  «fislrfiiaeiida  oonfennt,  lantamque  potcstatem  in  islis  offlcfis  sibi  aMcrere 
Conantur,  ut  doiniiiis  suis  palaiu  et  quasi  do  iurc  suo  prohibcant,  nc  claucs  cl  custodiam  rcrtmi  suainm 
alicui  cominittant  Solcnt  cteoim  dc  rebus  dominorum  suorum  proprias  raiiiilias  alcre  ac  militcs  suoe  pa- 
accre,  in  tantum  ut  in  propriis  domibus  plerumquc  aut  tanta  nut  et  plura  quam  domini  sui,  dc  facultati- 
bns  eonim,  quas  dehaerani  semare,  flspendant,  et  in  diaaipandis  boois  eoram  modam  omnioo  nullum  te- 
neant.  H  i-usmnrfi  nr:in  «iipnrniris  ct  dampnosis  rrnim  surinnn  di.ssipationcs,  cim  t  r  -nominatus  fidclis  et 
dileclus  nustcr  NVlliULDVS  Corbeiensis  abbas  de  eadem  domo  eliminare,  ac  domum  suam  secunduro  bo- 
norem  Bei  et  propriam  otifitatem  ordioare  lemptassel,  qaidain  de  minialerialtbas  eiufe,  Rabano,  qoi  tuae 
olficium  dapiferi  administrabat,  cam  liralre  suo  Liaddfo  et  paucis  consanguineis  suis,  multum  ordioationi 
eiBS  refiagatas  ost,  atqoe  oom  fflnJla  OMBininaliono  nMorebot,  quod  potesialem  officii  «oi  quam  Imcteaas 


Digrtized  by  Google 


I 


M  ^1^0'  ' 

in  domo  illa  exorcucrat,  mTmquam  dum  ninwot  rolictunis  esset,  ita  ut  sub  impcrio  «ao  cssent  uniaersa 
uictualia  domiiu  sui,  ac  potcstatem  de  cis  baltcrct  tribucodi  cui  uoUct,  nec  dati  aut  accepti  oliqoam  ratio- 
Dom  domino  m»  i«dd«ret.  iwe  dav»  refom  tuaram  aBctn  asiiiim  Miewnit,  nisi  quem  ipsa  flffonoet  Hfo 
.  iUuiae  eoiitrtdiclio  intcr  ministorialcs  CorlMieittls  ^clesi^  a  prcfato  abbatc  domino  suo  uentilata  est,  et  per 
ludicium  corum  tam  eidem  Rabanoni  quam  omnibus  qui  huitt^^modi  dominaUonem  sibi  dc  honis  liomini  sui 
nsTirpareot,  omnis  potestas  de  comroittCQdiii  clauibus  et  de  cu^todia  rcram  domioi  sui  abiudicuu  ei>t,  hanc- 
<|iu>  potestatem  abbati  Corbeienn  -.  .  ab  eo  eeiiteittiaBi  indieii  onapiiiiiter  adiadicaaeraot,  ot  daoee  et  o»' 
slodiain  reniiu  suarum  liccret  ei  commillere  absquo  consilio  dapiftfri  et  pincenie,  cuicnmque  uoluiviot. 
Da[iiri'ri)  nLiiom  ct  pinccrnc  talo  indicium  adiouencrunt,  ul  io  uictualibus  domini  nollam  potestatem  dandi 
ab-sque  uoluntatc  ipsin;»  prorsus  habcant,  scd  cum  domino  sno  secundum  debilum  officii  sui  ad  mraiean 
eeniierint,  bane  dijpitatem  de  otBdo  sao  ooofleqoBnUir,  «t  refccto  doatino  ad  mensam  eius  cnm  oeierii^ 
mini-trls  dr  bonis  doraini  sui  reficiantnr,  ct  pretrr  hanc  nullam  aliam  potf>tj;it»>m  de  rcbus  ipsius  cxer- 
oeanU  Huio  compariun  suorum  iudicio  cum  idcm  Rabano  acquiescwe  noluts^et,  predictos  6dclis  noetof 
Corbeiensia  tAlbn  apod  ehoieiitiaitt  neetfam  impetrauit,  quod  in  plena  Cnria  aoetra  qoam  Spire  eelebiaal* 
maa  iudicium  anper  eodem  nerbo  a  ministcriulibna  regiH  sciaciiati  suomis.  Qoi  elimn  in  coii$|)cctu  nostro 
ct  principum  rejmi  idcm  iudicium  qnod  Corbnicnses  inuexeraot,  pari  conscnsu  a^^sf+uerunt.  Aliaro  pretcrea 
molesliain  idem  Rabano  fratribus  qui  Oco  soruiunt  in  Corbciensi  mouattlerio  irrogare  prcsumpsit,  quod 
uidelicet  infin  mares  el  iotra  anbilnn  eimClerii  eioedem  ^edesif  berediteriam  manaieiwm^sibi  oendinnitf' 
Super  qua  mansione  cuni  s;ili>  fuisscl  commonitus,  tum  a  doraino  ?uo,  tiim  a  fratribus  monacliis,  turo  a 
compnribus  suis.  quatinus  ab  ea  dcsisterct,  noluit  eorum  salutaribus  monitis  oblcmpcrare.  Vnde  minwie»' 
lialcs  Corboicnsis  fcclcsig  iudicii  sentenliam  iitterrQgata,^hiudtoaiieruut  tam  ai  qoam  omnibas  aeoularibai 
benefieinm  in  alrio  fcdeaie,  et  quod  aliqais  abbaton  tale  l>enclicium  potoerit  proatare.  Com  uero  adbuo 
rcluclnrflur,  nos  itcm  rogali  a  ficioli  nostro  prcdicto  Corbcicnsi  aMiatc,  cum  inlcrrogasscmus  minislcriales 
noslros  super  eodcm  iudicio,  abiudicaucrunt  ei  in  conspcctu  nostro  ct  principum  infra  atrium  ^cclcsif 
berediiariam  nunaioDem,  el  onuiibaa  abbelibas  el  monadiis  taKs  beoefloit  «enoesaiMwm.  Orla  eat 
lus  ct  alia  temorilas  ab  eodem  Rabanonc,  quod  inlra  muros  Corbeienais  inooastcrii  quandam  sinii- 
litudinem  dignitatis  sibi  hercdifario  inrc  nrndicabat,  quam  prcfccturam  appcllabnt,  et  se  Burkgravium  ap- 
pellari  factebal,  cum  omocs  abbalcs  eiusdeui  luuuasteni  liunc  putcsUilcui  scmpcr  sub  sc  liiibuis^lat,  ut 
quicquid  B  snis  infra  muros  delinqaeretur,  aut  ipee  oorrigeret,  aut  caumrario  vet  dapiteo  sao,  sou  aUem 
dc  familin  sua  corrigcndnm  absquo  uUa  potestatc  rn  pprpctuum  mansura  commilterot.  Hac  autom  poto- 
st.ntc  profatus  Rabaiio  iu  tautum  abu.snxs  fuit,  ut  eam  uulgari  nomiuo  appellaret  fiurijban,  et  secuudon. 
morom  alicuius  magnf  potciiatis  scpo  infta  nraros  placiiarct,  el  hinttnedi  plaoila  Butffimk  appdbtbst 
Ad  bee  placiia  bmuli  fratrum  oioaachorum  dc  coquioa  aut  de  piairino  aeu  de  qndiiiet  eorom  seruiUo  cei^. 
gcbaiitur  uenirc,  qui  otiam  si  propler  impcdimonta  seniitii  fratnim  occurrore  non  potcraot,  uiolenter  el 
contumeliose  a  famulis  illius  protrahebaotur,  et  paoom  aul  cscam  fratrum  iopcrfcciam  rclioquere  oompoUe* 
bantur.  Huiusmodi  crgo  temeriiatem  de  hao  prefoetura  drca  Cmbeiense  ipoaaalerinm  :ex  iqdido  priad^ 
pum  rcgni  prorsu^  iulefdicimus ,  ct  hnnc  potcstalem  in  manu  abbatis  essc  sicut  antiipiitus  fuit  deceruimos. 
Nam  in  ui-tiniluis  regum  et  impcratoruin  preceptis  continelur,  ut  nullus  du.K,  nulluscomcs,  nulla  aiia  sccuy 
laris  poteslas,  aliquam  polestalcm  mft-a  muros  cius«lcm  i,'cclusif  cxcrccndi  iudicium  habcat,  scd  per  abbgij' 
tem  et  personas  temporalitor  a  se  ordinatas,  qnioqoid  a  fomulis  monastcrit  oontra  iuris  et  fqui  rationem- 
adinissum  fucril,  imliiari  onortenl  V.t  si  princijiihus  contra  priuilcgiiim  iniporlale  non  licet,  multo  minus 
raini.stcrialibus  liccre  constaL  Uanc  ijjitur  prcfccluram,  et  suprudiclam  iufra  muros  laicoruin  babitatiooeot, 
atquc  dapifcri  ct  pincernf  do  «oaamittendis  dauibns  polestatem  ab.  aiiqoo  nsurf  ori  et  horedilario  ioreaei^ 
dicari  ia  «ipradielo  mooastorio,  anllatenus  permittimus,  Sod  bas  tres  predictas  usuipationes,  sccunduiB 
iudicia  ministcrinlium  no.stronim  fltque  scntentimn  priucipum  rcjjni,  omiiibiis  laicis  decreto  in  perpetuum 
ujalituro  iiU^-dicimus,  ct  horuin  omnium  potost^tciu  abbati  a^iMVibitimtis.  Judiuuu|i      dauibus  uuwoil  CQ^tf 


Digitized  by  Google 


« 


57 


RADVS  niiiisterMb  ncMtor  de  Hagi.  De  kaMlMiaiie  liilre  miHM  et  de  PreliBetDn  indktiim  dedil  itein  nA- 

nistprialls  nosler  r(3NRADVS  de  Walehusen,  caiiiorariiis  nnstcr  a  tlio.^^auris.  Princlpes  autem  cum  ministe- 
rialibus  suis  hi  interfucrunU  Orlleaus  Basihonsis  cpist-opns  ct  sui  miDisleriales.  Ilcrcmaouus  Constimtiensis 
episcopus  et  $tu  tninisteriales.  GunlhenB  Spireosts  opiscopus  et  sui  mmiaierieles.  EOBifns  Morbaccnsis  abbas 
ei  sui  ministerialcs.  Waltlicrus  Selsensis  ablMe  et  sui  ministcriales  ...,')  Campidoaei»is  nbbas  ct  soi  mi" 
nistorliilo^i  Wizzoinbiiri^oiisis  fihbas  ot  .sni  ministcrialo!*.    Qerus  el  populus  Wnriariensis  ccclesie 

qu^  tunc  uacabaL  Clcrus  cl  popuius  Fuldonsis  Mooasterii  quod  tunc  uacabat.  Qerus  el  populas  Lauresha- 
mensis  Monaaterii  qnod  tuno  nacabat  Fritherions  dox  Suenif  «I  Abati^  el  sni  ninisteriales.  Olto  (Mlalimig 
CbTOCS  de  Withclispacb  ct  sui  ministcrialcs.  Herimannus  Marcliio  do  Dathcn  ct  sui  rainistcrialcs.  WemhernR 
comcs  (le  Havekhesporch.  Otheiricus  comos  de  Lcnzenburg.  Willehclmus  comes  de  Gllzprrch.  Comos  Willel- 
mus  dc  Juliaco.  Couics  Inukho  de  Liniugcn.  Comcs  Wuirrammus  dq  Wcrthcim.  Manjuaiilus  dc  Groobach. 
Aiuoldtis  dapifer  de  HoteiilMirch.  Beioricns  Maraiealcns.  Bemgema  pmeema.  Tliiepenns  caniereriQt  d0 
Whispereh. 

Sigwiv%  domini  (7iniadt  Bfmanonm  ftpgix  secimdi  imiicti.sf.imi.  7-  M) 

Ego  Arnoldu.s  cfiitcellarius  uiee  Heinrici  Mogunlini  archifpisruiii  ct  archicawfHayii  rrmgmui. 

Dala  Anno  Dominic^  locarnationis  M^^.C.L".  Indictionc  ^lli.  Anno  vcro  domini  Cunradi  Sccuodi  Rc^ 
ionietissimi  XIl^  Anoo  autem  dommi  Wiboldi  Coiiieiensis  aUwlis  m<.  Actam  ^'IR^  m  Christo  lelieiler, 
AMEN. 

Dt»  Slggtl,  «r«kim  Mi%dfwlt  war,  iil  fefktw  mnpa. 

rcLxxni. 

Au9  (lem  iiUcstca  Q}rvc^'sclicn  Kopialbudie. 

f 

Conradus  Dei  gratia  Romaaonim  Rex  secundos,  Wicboldo  Corbeierou  abbati  suisque  succcssoribus 
reitnlariter  ordinatis  in  pcrpctuttm.  Veoas  melidli,  nideiioek  auri,  argenti,  cupri.  plnmlH  et  stanni,  et  om- 
ncm  pecuniam  niuc  rudcm  siue  formatam,  que  intra  montem  Bresbnreh,  qui  Corbeieiiai  fcdcsi^  iure  pro> 
prietnrio  pcrtinoro  ncjscitur,  lalct,  tibi  ot  por  te  Corbcicnsi  occlesip  concedimits,  (Jamiis  ct  presenti  scripto 
conflrmamus,  ut  liccat  tibi  ct  succcssoribus  tuis  absquc  uilins  pcrson^  contradicliono  in  codcm  moutc  fodcro, 
eonne  inetallum  qnod  buentom  ftieril  emere  et  eonflare,  tuisqae  et  fralram  tnorom  oaboB  licenter  aptare, 
nt  tanlo  molius  possit  Corbcicusis  ecclcsia  tam  diiiinis  quam  rognl  rrhus  subsemire.  Data  esl  mooi^ 
mcnti  cariula  apud  Wyrizeborch,  auno  dominic^  lucamatioflis  M*'.C*'.L<*.  indictiooe  XID.  propter  semichiiii 
fidclc  prcdicti  obbatis. 

€CLXXIV. 

IN  Noniinc  sanclc  ct  indiuidu^  Trinitatis.  Pbilippus  Dci  gratia  Osuabruggonsis  ecclesi^  episcopus. 
Notom  esso  odnmos  wuaenis  cedesi^  Bddibos  presentibtis  sciltcet  et  fotaris,  qoaliter  Hemricos  Comes  de 
Tekcncburc  ot  ri;uii  s  sui  cohcredos  cius,  Ollo,  Thidericus  et  Gcrhardus,  asscnsu  malris  corum  Alholhei- 
dis,  cl  conlanUalionc  mundiburdi  eius  Liefliardi  de  Depenhem,  qoaodam  patrimooii  sui  parlom.  Osnabrug- 
gcnsi  ccclcsi^  sialuli  ao  libera  dooatione  coBtidemot,  Coitom  oiddieet  qaandam  Werscn,  cum  ciipclla  et 
omnibas  ddem  corti  pertineaitbos  m&nm  et  moncipiis  et  cunciis  utiliiatibos.  Qementiam  ctun  liberu,  et 
snis  mnncipiis,  curiis  etmansis.  Yareothorpe,  Weslerla,  AldeBlin§en,  Mond^bareD,  Basbeiige,  Basbe,  Srol- 


>)  «)  Fiir  die  Nkroca  dieicr  bcid«n  Astta  liad      Sldln  hl  Ol%bMb  «fbs  iihiimi 
God.        Iiitl.  WMlCil.  U.  8- 


Dlgitlzed  by  Google 


68 


tert)ike,  cuius  pars  qncdam  Mt  pfttoiaMMliiilli,  pars  autem  bcneficium,  cum  XVI.  mansis  ad  predictas 
pcrtinenlibus.  Tliif"(!hari!ijm  ctim  ntorc  mti  et  liberis  et  mancipiis  ac  doniiljiis  suis.  Wfst<-i^,  Lilbeke, 
Sitinchuseo,  Sclon,  cum  VUi.  mansis.  Haldum  cam  mancipiis  ol  domibus.  Keluere,  Uauichurst,  Liudol- 
flactiiorpe,  cnni  I11L  inaiiai.  Frinlotdam  el  mntraD  main  et  aororeB  eiini  domibm  et  manci|ras.  GdeiH 
biko,  Halfw^art,  cnu  V.  nHUHM.  Tbidericuiii  oom  more  et  liberb  el  mancipiis  at  domuro  eius  Lacgcnbike. 
Contulerunt  inquam  curo  ani«crsi«t  prcdirtnrnm  curiarum  siue  mansonim  uicn>ilihn«:,  in  asris  cultis  atquc 
incuUis,  siluis,  pascuis,  pratii»,  moieDifliiiii  ei  piscinis.  Pro  huiusmodi  autem  spunianea  ac  libera  tradicione, 
predicto  oomiti  H.  et  frairilNis  sois  duoeniM  et  XXX.  Ihrcas  ooncea^na  et  XX.  libras  dedmationis  in  l>e- 
noficium  adauximus.  Brncficium  quoqnp  Oltnnis  dc  Rineckc  palatini  comitis  Ipsis  prcstitimus,  hac  utique 
uterposita  pactiooc,  ul  quisqois  eorundcm  fralrum  altero  moriente  super»(t's  rcmaneret,  ipse  bCDcficiom 
deruncti  dratris  optiueret,  et  liberi  eins  ipei  «icoedeotes,  filias  eot  filia,  piyfaia  pactionc  patris  beneieian 
possiderent  Hacnit  qnoqne  de  duobns  finiribas  Tiiiderico  et  Gerhardo  ad  clericatum  destinatLs,  «piQd  ai 
in  clcro  non  remnneront,  srtl  milicio  .sacramenli?;  fortc  sose  implicarent,  rrlicto  cli  ric;ili  hcncficio,  ipsi 
qooqae  fralribus  sui^  succcdcntcs,  prefatum  bcnciicium  optioerent.  Uanc  autcm  liberam  donatioiicm  quam 
prediximM,  in  pledto  Aroelungi  aduocali  nostri,  inre  et  le§e  West&lenci,  cum  ipeo  adtiocalo  sosoepimus. 
el  auilloa  tam  ex  clero  quam  ex  populo  presentc,  nobilcs  ac  libcros,  indiccs  ct  scabioncs,  ministcrialcs 
ac  ciuos  adhibuimus,  quorum  prcscntia  ct  tcstimonio  prcfatam  pactionom  iure  tegali  confirmare  curauirous, 
et  ut  hoc  lcgalitcr  conirmaia  ab  omnibus  succcssoribus  nostris  inconuulsa  obscruciilur,  litterarum  epi- 
framaHiie  et  nostri  inprcssione  sigilli  sub  banno  oorroboranimos.  Aeia  Osnab^.  Anno  iocamalionis  donti- 
niocM.C.  quinquagosimo,  indictione  Xlin  Nomina  anfcm  tostiura  presentium  subscribi  proccpimtis  Albori- 
cus  prepositus^  lymmo  decanos.  Sigcbodo  custos.  Hczclo.  Walo.  ^gelxxlo.  Johan.  Uienricus.  Luppo.  Gisel- 
beras.  Gerbertns.  Tbimo.  Hoyko.  Wifbrandos.  crtionici.  Nobiiee  ac  iiberi.  Amdungos  aduocalns.  Bienricna 
comcs  de  Ricthcrc  I  i  fl  i  !  !<  Pcpcnhcni  Rucrwinus  aduocatus  de  Vrekenhorst,  ea  die  prolocnior.  Ro- 
tholfus  albus.  Eucrhanius  dc  Hulcucklc.  Hotholf  dc  Tluiitc.  EIiicri<  us  <1c  Matbcrpcn.  Amolt  dc  Tckoucliurc. 
Eilbert  de  Barlage.  Scabionos.  Abbiko.  Tydico.  Conrad.  Halbert.  Werenmar.  Ministeriales.  Wlfan.  Wigman. 
Snedwr.  Manegolt  Rofiis.  Hereman  de  Lftlhe.  Hetnricos  camerarins.  Geriag  de  Herslieiii.  Wemolf  de  lie* 
uordo.  Josehp.  E/cIin.  Ilarman.  Ambrosius.  Voemar.  Thiclcricus  do  Vlenberg.  Vdo  dc  Grovcrcn.  Alfjirim. 
Huj;o.  Euerhart  de  Ucregerinchusen.  Laocbral  d«  NimedQn.  Waldoric  Johan.  Iscr.  Ministeriales  dc  Tekcne- 
burc.  Liefhart  de  Mefthen.  Milo  de  Herringen.  Sifrit  de  Garthosen.  Rott>ert  lleinric.  Alhcltiero.  Conrad  de 
Eflsene.  Athelbert.  Athelhart.  Hildelin.  Wo/A  Rufus.  BurcharU  Ertmar.  Israhel.  Sedente  domiiio  Boganio  apo- 
Conrado  Rege.  Data  Osnabr.  ICal.  Dcc  fn  nominc  Domini  fe!icit<T  AMEN. 

Om  orit  wt«t  |rol>«n  Utartckaur  •ngalwiigte  Sitftl  iit  lebr  *erdorb«g,  docli  iit  die  Fignr  doi  litModea  Biictiof*  nit 


CGLXXV. 

Amt  im  Ardir*«  ■ 


^  In  nonuna  aaiieif  ei  indiaiduf  Trinitatis.  ||  Cum  hii  qoi  c^teris  dignitate  pootificiali  preminent, 
sihi  suhi<'Ctorum  paci  el  utilitati  consulcro  dobeanl.  maximc  lamen  pro  his,  qui  a  tumultu  scculari  seque- 
strati,  monasteriis  reiigiosis  se  oumcipauenmt ,  cura  gerenda  est,  ui  absque  calumpniatorum  uexationc  rcs 
soas  qoiele  poasideDtes,  in  alenlio  qnod  cnltns  est  iostioif  dimnia  laudibus  oaeare  ualeanL  ^jitv  ega  Uwf- 
nerus  Dci  gratia  Monasteriensis  episcopus,  notum  facio  tam  ftituri  quam  proscnlis  eui  homioibus,  qualitor 
fratros  Capcnbei^ensis  ^cclcsi^  com  quodam  Rotbardo  minislcriali  nostro  do  dectma  cuiusdam  maosi  in  villa 
Lencicrc  siti  conueuerint.  Hic  mansaa  inre  pOBBMaioius  ad  prnhlam  foclesiam  peilinet,  dedmam  oero  pre- 
«lietM  miniaterialis  noster  in  benefido  tenet  Oe  qna  decima  talis  ooauenlio  inter  fratrcs  ei  ipsum  laudata 
eai»  nt  pro  omoi  eo  qood  anlea  aolebat  •cdpttre,  dnodecun  namnioi  moBelf  gFam  annii  ciiig^ia  a  cell««> 


Digitized  by  Google 


«1»«. 


80 


rio  recipiat.  Nec  qaicqaam  amplios  ipse  uel  successor  eius  exigat,  exccpta  minuta  dccima  qne  de  anima- 
lium  oolriniQDlis  proiraiiit,  quc  ab  hoc  pacto  separ&ta  est.  C^ra  onmta  qiiecun(|ue  prorcri  humus,  siue 
aiinona,  side  limUB,  sub  hi»  duodedm  nummis  compreheosa  snnt  ipse  Roihurdus  in  prcscnlia  nostra 
confcsstis  cst,  atqiic  ;nl  niaius  munimentum  iterum  lainlaiiit,  ot  a<sonsu  nostro  coniirmauit.  Ut  igitur  h^c 
omni  tempore  inconuuisa  pcrmaueaut,  carte  no&tr^  inscriptione ,  Sigilliquo  nostri  impr^une  hoc  pactum 
corroborare  enrauifnus.  Subnotatis  idoneis  testibas.  qaonim  Domina  stmt  hfc.  De  MonasterteB»  fceleflia. 
Ilcinrieus  prcpositus  et  Albcrtus  dccanus  maioris  eccle<ir  lugelborlus  prcposilas.  Ouo.  Vdo.  Wfllelmus.  ca- 
noiiiei.  Do  Capenbergonsi  uero  ecclesia.  Otto  propositu.s.  Oiio  fundator  eiusdem  lot  i.  Hainnp^iis  prior.  Ilcin- 
ricus.  Alsteinus.  Widccho.  Lambcrtus.  Miiiisteriulfs  autem.  Uuriiaidus  dc  Dulmcna.  Hcinricus.  iubertus. 
AmnlriciM.  Ertbman».  BaUemarus.  Heribordtis  de  Svaneabole.  Lalhewigw.  Bertramus.  lohanaes.  AmoldtMi 
M  alii  qoamidarea. 

Facfa  snnt  antrm  hrr   Anno  Dominicf  Inc^irnationi'..  L'.  Indictione  XIIIL  Presiilcn'?    ^  !; 

Stoiic^  EuL;L'iiio.  RegiianHi  gionu.->i.ssiino  Re^c  CvNRADO,  Itnpcraato  Saluatore  oustro  Jbesu  XI^IC&Q. 

Von  dem  wifgedriiGlUsn  Siegel  u;  aat  uach  cia  Brucbiuck  ubrig. 

CCLXXVI. 

*|*  In  Domine  sanct^  ct  indiuidu^  Irioitatis.  Juttha  Dei  gratia  Hcrcuordensis  abbatJssa.  |]  Cunclis  Christi 
fideGbuB  ad  notioiam  aeiure  cupimtts,  qualiler  doo  fratres  ministeriales  fcclesif  nosir^.  Adelbertns  scilieel 

ct  Ilcinricns,  bona  ^clesic  qn^  possidebant  in  Liudcncstliorp  nxoribus  suis  ab  ecclcsia  nostra  alicnis,  Athe- 
log  et  Maclithih  nunciipntis,  uelud  propria  tradidcrant.  Nos  aulem  ibidem  uenientcs  et  hanc  tradicioncm 
a  fidelibus  cognosccntcs,  irrilani  fccimus  hoc  scilicct  modo,  quud  ipsi  prcfati  fratrcs  cum  uxoribus  sois  io 
presenlie  noslra  nostrommqae  miniBterialiam  ceteronnnqae  uirorom  honestoram  Ondem  commaneotiuni, 
ipsa  bona  ecclesic  fnrc  reco^nosccntcs,  in  bnnrficinm  ca  sccundum  ius  ministcrialiuin  a  nobis  susceperunt, 
insupcr  et  fidcm  in  roanus  iiostras  sacramcnto  lirmantcs  dcdcrunt,  quod  lihi  ucl  Uli^  eorum  ecclcsi^  nostr^ 
filiis  coDHbio  iongerentur,  ne  posBeasiones  ipsorum  ab  fcetesia  alienarontur.  Bl  ut  hoc  ia  postcnim  a  pro* 
^nue  ia  proQenies  ratum  pennaneat,  littens  sigQlo  neslro  signatis  confirmamua. 

Itt  nomine  sandf  et  hidiuiduf  Trinitatis.  lutta  Dci  gratia  Hcreaordensis  jj  abbaiissa.  Ad  insinnandnm 

postcris  quud  raclum  est  nobis  presentibns,  cnnrtis  liquido  patefacimus,  quod  Conradus  quidam  dn  Ove^ 
renberg  cum  malre  sua  Ualhewige,  qu^  uxor  fuit  Gcuehardi  ministerialis  nostri,  pro  obtinenda  patrishere- 
diiate,  fldem  inramento  conGrmans,  m  manns  noslras  spopondit,  azorem  se  de  filiabus  ecclesie  ducMraint 
qnatenra  possessio  patcrna  iugiter  sob  dicione  permancat  ecclcsie  nostre.    Quod  si  forto  propter  alignfin 

occasionetn  sicut  nouit  adinplerc  contpmpncret ,  hona  predicta  libcre  ct  al)<:rpie  contradiclioDO  TOMMfflm 
ecclcsit'.   Sui.ccpcruul  ctiain  lam  niatcr  ijuam  Uliiis  ipsa  bona  iurc  bcaeliciali  de.  manu  nostra. 

In  nomine  sanclc  ct  indiuidu^  Trinitatis.  Jutta  Dci  gratia  Horeuordcnsis  ||  abbalissa.  Sigilli  nostri  in- 
|»ressione  et  hohis  scriptur^  testtmonio  manifestf  cunctis  innotescimus,  quod  VolkoMiis  quandam  Genhmd^ 
in  Liudene.sthorpc  accepit  in  matrimonio,  uxorem  i>ciliccl  Herobuldi  ministcriulis  nostri  dcfuncti,  cum  omni- 
bus  quo  prcfjitus  Ilereboldus  tam  iu  hcreditatc  quam  in  beneCcio  posscdit  Sed  ne  bnna  ipsn  tamquam 
ab  extraneis  ab  ^cclcsia  distraherentur,  idcm  Volcoldus  fidem  iuramcnlo  conlirmaas  in  mauus  noslrus  dedil, 
quod  filias  ipsios  Gerthrod»,  uel  si  moreretor  ipsfais  sahcro  VolkoMi  films  alicai  de  nostris  in  coniagjo 
80(  larotur.  Quod  ;>!  Tnrtn  non  fierot,  pTfldiolf  poBSsasioneB  sd  heredem  qoi  prinjnuM  inter  fifios  fcdesi} 
forcl  sine  contradictionc  rciliront. 

In  noffiine  sanct^  ct  indiuidi^  Trinitalis.  Jalta  Dei  gratia  Hcrcaordonais  {{ abbatisfia.  Indicamus  omoi- 
buB  ei  faturis  et  pceseolibas,  quod  quiduu  GSdo  in  lindenasioipe  uereQ  aoeepit  BGsabeth  fiUam  ISer- 

6*  . 


Digitized  by  Google 


hardi  ministerialis  no«(ri,  cum  his  quc  Gerhartlus  idcm  tam  in  bcncficio  quam  in  hereditatn  possidebat, 
ootam  qnoqiie  in  ibuiiiir  nortns  iide  el  tacnnieiito  fimMinin  fdtk,  qnod  Wm  nel  lilia  ip«iw  inter  boniines 
^clesic  nostr^  coniugium  raceret  £t  »  forle  coDtem{nereal,  berediiMw  qni  Bub  {odeM  WMtn  proimii 
OHent,  bona  prcfata  rcmancrcnt. 

In  boc  facto  prcscntcs  ct  tcstcs  eraot  plurimi  ex  nostris.  Esic.  Hereman.  Amott.  Rotholf.  Amolt.  Thict- 
Ml  Svedier*  Johui.  Wesdnu  Bdnnmh.  Sx  lialAttorlMif  loci  Qfiuk  DeiDrie  o^er.  Thiederic.  Wganhe. 
Aniidu«.  Eotlieger.  Godefiritb.  et  alii  moItL  ' 

In  Liudcnestorpe  posita  sunt  hqc  fcclesi^  Herevordensi.  Domus  RutholG  pro  llll.or  marcis  probati 
arj^CTiti  Oclo  vinec  ac  ipso  RSlholfo  pro  viginli  roarcis  gOblaricn.sis  argcnti.  Duo  in  Lcrrigc.  11«  in  Wnckcn. 
Vna  Gcra  inlcr  duas  uias.  Vna  circumscpta  pluntacio.  Duc  in  subprcma  parto  uillg.  Thidcric  posuii  vnam 
nineam  pro  1111.«'  marcls  probati  argonli  in  Wackeu.  Wizieo  dnaa  m  VIoii^  d  in  Sea^,  pro  lUL  marcis 
probati  argcnli,  lcrciam  in  Kcreuclde  pro  1II>'"  mnrcis  go.slarieni>is  ar?;orili,  ('\(  f'p;o  fertonc.  Ernost  vnam 
Ouerbikc  pro  tribas  marcts  goslariensis  argcnli.  Ueinric  vnam  ia  Wackan  pro  IllLor  marcis  dimidia 
goalarieosis  argenli.  Fretheric  vaam  pn»  IHi.  auvcis  probati  argenlL 

AllM  iit  Mf  ■!>  P«f|ainciit  In  «wttl  KalaiM«a  feichriabM,  lO        Ai  Uda  «tilea  Siln      dMt  41*  ahrisM  41« 

andcrc  Kolumni;  cinnclrmi  □.  l'atcr  <ler  ertteo.  kiirttreo  KoluaaOf  ill  dat  Sil^  W  lUo  Chaitt  flMUt)  «iNnr  Mf^ 
brocben.  AUca  itl  i«>n  cincr  glcicbfurmigeii  UandMbrift. 

CCLXXVIL 

Am  dm  libw  qMMndaa  ^viictittNM  dtt  Kloitan  UmIwib, 

In  nomine  sanclc  et  indluiilin'  Trlnllalis.  r.onradtis  (tliilua  raiionlf  <  It'iiiontia  nfimannriim  Rcx  aiisu- 
stns.  Quoticns  religiosoram  virorum  tn  suis  oporlunilalibus  prcces  exnudimus,  non  taulum  iliis  scd  et  riostr^ 
sahtti  fc&dter  coniwlimus.  Respecto  igitnr  diotne  miaericordic,  et  qualitcr  nostra  Interest  tranqnillitnti  ccclc- 
dannn  semper  sl<i<I(Te.  Tt  c!c!<ie  Sanctonim  Cosm^  et  Damiani  in  Lisbom  ol  monnchi.s  inibi  Dco  scruienti- 
bus,  ct  <5oi'oribns  v.\  Kcclcsl;!  S.tnctc  Maiie  in  Monnstcrio  ptjh  rrpulrirl  divti Ictione  dogenlilius,  in  prediis 
sois  qu^>  in  tcrritorio  noistro  lioumacensi,  vidcliccl  in  Lorstorp  cl  GiD)crshcini  ct  in  Gricn  modo  conquisie- 
rant  et  posthae  ioste  conquirere  potenint,  in  domibuB,  agris,  vineis  et  atiis  utOilatibtM,  securitatem  el  pa- 
OMD  perpctuam  tlcdimus  ct  nostra  auctoritate  sub  banno  rcgnli  pcr  prcscnlcs  ct  futuras  generaliones  san- 
ximus,  ut  uhi  nominatnr  ct  cst  spcriiilltcr  rctiia  potcslas,  ibi  paupcrcs  Christi,  de  quibus  prcdiclnm  cst, 
ipcciaUlcr  noslruin  e.xpcriantur  clcmontiam,  ct  nullam  patiantar  opprcssionem  vcl  iniuriaro.  Vt  aulcm  huius 
notfx^  tuieionja  preaidium  atabile  et  ratum  omu  tempore  permanoat,  liaiic  paginara  dgiili  noalri  impres- 
«ono  signari  prcccplmiis.  Huius  ronfimiatlonis  priuilegii  testes  sunt  Walterus  maioris  crclcsic  in  r.olonia 
decanus.  tierardus  Dunncosis  archidiaconus  el  prepositus.  ThieboldttS  Sanctcnsis  archidiaconus  et  prepo- 
«ilu.  Vlricna  Sasadanais  prepoailns.  Nicdana  abbas  Sigebcrgcnsia.  liberi.  Poppo  de  BoBende.  Burchardne 
de  Wede.  AmoMnc  de  Blaochcnhcim  et  frater  cius  Gcrardus.  Gcrardus  dc  llachenc  et  frntcr  cius  Thiode» 
ricus.  Hercmannus  comc«;  do  IlarLlcnbcich  cl  fratcr  eius  Ncnelonch.  Encrbardiis  dc  Hci'it;L'hach.  W.illerus 
Susacicnsis  aduocatus.  Ministoriaics.  licreroannus  Colonicnsis  aduocatus.  iioinricus  de  Voimunistemc.  Ucinri- 
cuB  de  Alpenhein.  Addfiis  de  Gonenidi.  Amabicne  de  Wonnenloip.  Phiiippua  de  Kma.  Thiemo  de  Sn- 
sacia.  HaraiUns. 

Signum  domini  Conradi  seninJi  Pomanonim  Hrfjis  augusti  (]..  M.) 

i^o  Aruolduif  domini  Cunradi  secundi  Jiomanonm  JHegis  augusti  Canceltarius  vice  M^^foatiai  arekiepis- 
copi  Ueiiirici  archicanc^orii  recognouL 

Acla  smit  hec  anoo  domuio^  inounilioiili  H.CLL  iadidioae  HDL  Begittile  dmBhio  dBCwle  isflndo 
gjeridso  Eomoomni  Regp  «igMatOt  aiiiio  ra^ii  ehu  XUIP. 


Digitlzed  by  Google 


61 


CCLXXVIIL 

Aua  dem  iltuten  Cor*c;'frhea  Kopialbuchc. 

C*  IN  Nomioo  sancte  et  indiuidue  Trinitatis.  Wicboldiu  Dei  gratia  Corbciensis  abbas,  Successoribus  suis 
ngdlariter  ordioatis  in  pcrpetuum.  Qab  menoriatn  iHMlrem  in  beoedictiooe  apad  fratn»  iiootros  iugiter 

pennBnere  sommo  desiderio  0[)iamu?,  idcirco  bona  ipsis  prouidere  non  tantum  to  animabus  sed  ct  in  cor- 
poribn<»  pia  sollicitudinc  intcndimiis.  Proindc  nottim  rsso  noldnms  nnincrsis  ccclp.sio  nn^lro  fidclibns  lara 
pr^cntibu»  qu.im  fuluris,  qualiter  Montcm  qui  uoeatur  saucti  Miciiaclis,  scilicel  ecciesiam  cum  omnibus 
ad  eun  pertinentibuft,  ad  fSestam  SaiM^  Remadi  ad  amrinersarimn  noatram  ordinanimns.  Bundem  namqne 
monlcm,  quia  probiMHla  rratnim  rucrat,  pio  memorie  predcccssor  nostcr  abbas  Erkinberlns  qiiontlam 
iturus  Jherosolimam  multis  precibus  cviioUis  fratribus  resigoauerat,  verum  po$tquam  exieral  circumuentus 
a  quodam  mintsteriali  imo  Geriberlo  de  Liothmaressen,  ddero  ipsmn  monfem  in  boneGdo  ooncessit.  Qoem 
post  mortcm  palrLs  cum  llcinricus  filius  eius  occupassct ,  pcr  douinum  Folkmarum  abbalem  ab  illo  rccop- 
tiis  cst,  data  ci  ac  proinissione,  nt  cnm  primum  inlcr  ministeriales  vacaret  tidenftim  nnnm,  in  bpncficinm 
ab  abbate  acciperet  lllis  uero  procedcnti  tcmpore  seruicium  unius  abbatis  apud  Uulhmaressen,  cuins 
iMHli»  i[Me  niOieoa  esl,  delinere  cepii  seque  ittnd  tamdm  detenturmn  dieebat,  domee  prombsum  benefioiom 
emMqneretnr.  Vnde  nos  in  diebus  nostre  prelaliunis  tanlum  dcfcctum  rocnse  abbatis  per  inioriaro  Bcri 
pcr  sin!rn1o<?  annos  equanimiler  non  fercntes,  euocalo  eodem  Ileinrico,  licet  multo  labore,  tamcn  pousque 
pcr  iudieia  et  scntcncias  comparium  suomm  iustis  rationibus  conuictum  cum  distrinximus,  quod  ipsum  ser- 
niciom  nobw  et  menaa  abfaaiis  Corbeicnsis  rcsignaait  sob  tali  condidone,  ut  cum  primum  nobts  im)  auc- 
ccssorihns  nostris  uacaret,  tal.  I.  in  bcncficio  acciji-Tf  f  Nos  criro  riini  prcdictDm  montcm  libcnim  in 
manu  nostra  haberemus,  iicet  oum  diu  fratres  repcii<iseni,  nequaquam  cundem  a  predeccssoribus  nostris 
rcceperant  nel  fraclum  ex  eo  habueranl,  draid  conaideranlea  qnod  idem  mons  emuTacioni  et  peticiMii  iai- 
cornm  semper  subiaceret»  pro  memoria  et  neneratioM  Beali  lemacli  domini  ac  patroni  nostri,  neo 
nnn  prn  romi»r!io  nnime  noslro,  enndrm  monlcm  cum  omiiibus  perlinonciis  suis,  idem  ccrlrsinm  cum  do- 
lali  mnnso  ct  uiliicaliono  cum  mansis  et  agris  ad  eara  pcrtmentibus  ct  nouulibus  que  a  fralro  nostro  Go- 
dammioo  in  ipso  monle  extirpaia  et  eulta  sunt,  ad  rereeiionem  fratram  Corbcicnsitmi  in  festo  prenominati 
palroni  noslri  et  in  anniucrsnrio  noslre  ordinatinnis,  id  cst  iii  uiL;iIi;i  XI.  Millium  virp;inom  designauimus,  ca 
scilicel  rationc,  ut  a  clcrico  nostro  Ilildcwardo,  qui  nunc  montcm  habel,  uel  si  quis  post  eum  habucril, 
in  decollatione  sancti  Johannis  Bapliste  ccllerario  fratrum  quindecira  solidos,  qui  ad  festuro  pcrlinent,  ia  fcsto 
anlem  sanoti  Dioiiysii  itcm  XV.  solidos,  ad  anninersarium  diem  elcclionis  nostra.  quamdiu  uinimus,  per* 
soluantiir,  postquani  uero  Dciis  al)  hac  uila  nos  euocauerit,  in  anniucrsario  dcposilioiiis  noslrc  irlcm  XV. 
solidos  pro  memoria  nuslra  a  fratribus  in  perpetuum  habeaatar.  Porro  hoo  omnibus  nolum  cssc  uolamus, 
qnod  hnne  montem  clerioo  noslro  Hildewardo  com  eodesto  et  nilKeatione  «t  omnibns  perlmentiis  snis.  sicat 
supra  scriptum  cst,  sab  eo  pacto  coaurittmaSy  VA  qnamdiu  XXX.  sotidos  lcmporihiis  snpcrius  dcnolalis 
fratrilius  pcrsoluorit,  eodcm  bcncficio  non  priuclur,  mox  ucro  ut  lianc -suinmam  adrnir.islran'  nnlucril,  ipse 
a  benoiicio  t;im  ccclcsie  quam  curlis  ccssabit,  ncc  ullo  lcraporc  ccclcsia  et  quo  ad  ipsam  perlincnt  a  curte 
«t  ams  pertincndis  separari  pcteril,  sed  atraque  dmnl  hineta  XXX.  soKdcs  amtnathn  porspluent,  firBlres 
autera  fcstum  beati  Rciuacll  sponlanca  ct  coinnuinl  cltoncs  in  ca[)pis  cl  qinnijiic  caixlali^  sollrmpnitor  cclc- 
brandom  insUtaerunt,  in  cuius  die  fcsto  priorcm  Missam  in  maiori  ccclcsia  de  sanclo  Remaclo.  Maiorcm 
uero  Missam  in  Capclla  quo  domui  noslre  adhmcta  est,  eC  sub  eius  litnlo  consecrata  de  dcdicaiionc  ccUt- 
bmbnnt.  No  quis  igiiur  ^uccessoram  nostrorum  hanc  karitatem  fratribus  •  oobis  conslitutam  ullo  alicjuando 
tcmporc  anrcrrc  nel  imminuerc  scu  aliqwo  modo  alicnarc  prcsumnt  sinc  conscnsu  rorbcicn.sis  cnpilull,  .snh 
attcstatione  diuini  nominis,  predictum  montem  Sancli  Michaeiis  fmtribus  Corbcicnsibus  ad  fcstiira  Beati 
Remacli  et  ad  noalrniii  aaninerMrinm,  aecundnm  prescriptam  rafteocmde  ceten»  b  eleraan  penBanaarnm 


Digitized  by  Google 


tt 


ordinamus  atque  constituimus.  Et  ut  raluro  atqnc  incoDaulsum  hoc  constitutum  per  omnia  tempora  per- 
mttDeat,  banc  Dostre  ooiistitutionis  pagiiiBDi  c^iMli  noslri  impreMioiie  roboraimm  ttqoe  oonfinDaiiias.  Hec 

uero  sunt  nomina  fratrum,  quibus  prescntibns  et  testibus  hec  constitutio  facta  est.  Heinricus  prior.  Engcl- 
^cnis.  Thidericus.  Wahherus.  Adelbcrtus  preposilus.  IhidericuB.  Adulfus.  Conradus  ccllerarius.  Eiumigus. 
Mechtfridus.  Ysiko.  Heremannus.  Thegenhardus.  Brano.  Conrados.  Idnbardus  prepositus  Ercsbergensis.  Hei- 
tbenrictia  prepositus  Grooingensis.  Rcinhardns  prcpositus  Kuminateotil*  Conradus  portarius.  Adelbertus  c»> 
merarius.  Bruningus.  Abraham.  Fiko  Lambcrlus.  Otlielriciis.  Ileremanna^^.  TIiidencu.s  Cono.  Berenwii^us. 
Liudoifua.  Amoldus.  Reiomaros.  Giselberlus  mus.  Frilhcricus.  pueri.  Rotiiolfus.  Vnargus.  Wcmherus.  Bober- 
tus.  HartmaimiM.  Reiiibenn.  Sadso.  BuidiaTdnai.  Harcwandus.  Kfizielim».  Antbonins.  Heithoiros.  HeremaiUMM. 

Actum  Corbeie  b  Capitulo  Anno  Doiuim  M^CL"  primo,  Indictiono  .\V«.  In  dic  fcsto  saiicii  coalieseo- 
m  Christi  alque  puntifioia  Reinacli,  anno  antem  prelaliooia  domni  Wiboldi  abbatis  Corbeieosis  W. 


CCLXXIX. 

In  nomine  saoctc  el  indiuidug  Trinitatis.  ||  Vucrnherus  Dei  gralia  Monai>tericni>is  episcopus.  JuMom  eei 
ei  saluti  congnrani  Deo  aemientes  pro  posse  noatro  aemper  oooMlari,  et  tam  ipsos  quam  bona  eoroia 
oontra  praoonmi  hominum  machinamcnta  tueri.  Ea  propter  omnium  fidelium  lam  presentium  quam  faHk- 
ronim  .uluprtat  induslria,  quod  ILVTHEWIGIS  abhatissa  peclesie  beat^  MARI^,  semper  uir^nis,  in  Honaste- 
rio,  pr^-dia  qu^  suo  in  tempore  ad  usus  oiusdom  ecclcsi^'  iusto  conquisita  sunt,  noslra  auctoritale  coufir- 
mari  flagitanerit,  nidelioet  cnrtem  Wnne  cnm  dedma.  llem  curlem  Vnkencthorpe  cnm  quiodeeim  maasia. 
Item  Gimnich  tres  mansos  cum  plaustrata  uini.  F.uiicne  deceni  ot  noucm  .solidos.  In  parrochia  Ilauckc^bcke 
docetn  solidos  decimc.  Halstenbckc  unum  mansum.  Wiseldcre  unum  mansum.  Duos  ioruales  in  agro  Mona- 
&tcricnsi.  Quartam  partem  molcndini  io  ciuitate  MonasterieosL  Telgelb  tUteriorcm  aque  ripam  iu.\ta  molcn- 
duium.  Nntbraken  ^nam  quaodam.  In  parrochia  Scopingen  deoem  et  aeptem  solidos  decimaram.  Sindeiie 
duos  .solidos  et  octo  denarios  dccimc.  Doruelde  curtem  cum  omnibus  appendiciis  suis.  Cuius  honcsl^  peti- 
cioni  assentieiBS  presenlem  indc  paginam  conscrip.si  ct  sigilli  nostri  impressione  insigniri  feci.  Violatores  au- 
tem  huins  oottfirniadonis,  aut  presumptuose  ali(|uid  super  hec  agcntcs,  perpelao  anathemati  nbligaui.  Sub- 
BOriptis  idooeis  (eslibuSt  tam  clericis  quam  laicis,  tam  nobilibus  (|uam  ministcrialibus.  Clericis.  Ueinrico  pre- 
posilo.  Albcrto  decano  F.n'j;elherto  prcposito.  .Ma^istro  Latulu  ito.  Kaltodonc.  Hartvipo.  Erneslo.  Vdoue.  Go- 
defrido.  LOdberlo.  Hemrico.  Nobilibus.  Huinrieo  cuuii(u  de  Iilkkcneburg.  Euerwinu  uduucato.  Theodcricu  de 
Gemene.  Theoderico  de  HagBen.  Hdnrieo  fratre  Weroonis  de  Tbulberge.  Tbeoderioo  qui  agnominatus  do- 
minus.  Ministcrialibus.  Wlfliardo  et  fratic  oius  Pridcrico.  Ilciiniaiino  do  RoNoriic.  Bcrnhardo  do  Dulmone 
ot  fiho  cius  Gorhardo.  Ladbcrto  dc  Ihtcrloo.  Bcruliardo  dc  Gore  el  etus  fratre  ileritoaouo.  Bcrtramo  de 
Doraclde.  Thidboldo  du  Thmigestorp.  Macbarco  de  Horoeo.  Amoldo  daiNreK».  Genrino  pmoenuL  AmiQiie 
Marecaloo.  Anno  ab  iacaniaiioae  Domini  M^.C^LM**.  Indictione  XUU. 

Dw  luit  PerpmMUtnifea  auf  dle  Chitta  |elMflatc  SM|el  diMcr  Urfcaml*  tonMil  to  AsMbMf  iat  Figtt  4m  iUandm 
HUchof*,  der  •cbrSgen  tljltang  leinet  MMliohitebM  Iti  itr  rMbtM,  uad  d«m  KMcUniieMn  Borli*  in  der  den 
Leib  angrxngcnen  linkLn  iljjnl,  intl  dL-ra  bci  ciacr  UrkunLle  von  1t44  bc*clirlebenen  ubcnin,  «Inch  hl  <lt:r  .Sclinili 
viel  licfticbcr,  uod  dcr  Ki>pr  dei  Oiicbori  uoccwubnlich  (rou^  auucrdeni  iilal  der  Biidiof  auf  cinem  einiacbcn,  mii 
ctuM  KiMen  McdUa  SetNt,  «iMie  lwr»fifrae(«de  AiaiMmM  «nd  PBim;  wtd  dte  VHMhrift  iil:  W«MtM  (dfe 
Sadeilb»  *•  ia  «i»**  2«g  •MSMMenfnoiea}  Dei  Gn^  HMWiMleMle  Ege, 

* 

A«  4cM  F&Nll.  SaiH<BardMarVI«n  Ardiif*. 

*^  In  nomine  sanct^  ct  indiuidue  Triuitatia.  ||  Vvembenw  Oei  gralia  Monasleriennw  episcopos.  Jastnm  eat 
et  aabiti  eongruun,  Deo  seniieoles  pro  poase  nostro  aomper  conaolari,  et  tam  ipaoa  quam  bona  eorau 


Dlgitized  by  Gobgle 


IISI. 


68 


contra  pFanonini  hominam  maoUaanMnls  tmrl  Ea  propter  omniain  Bdefiam  taan  fireaeiilimii  qvam  hita' 
romm  «duertai  induslria,  quod  flralrM  et  «orores  Ecclesip  beat^  Margareic  in  Asbeke,  booa  eiusdom  ecde- 
«9  nostra  sibi  -iiit  tf.ritatc  confirmnri  flQ^tauerunt,  uidolicet  domiini  dotis  in  Asbekc.  Dnmnni  in  uilla  Wcre. 
Molendiaum  ibideni.  Mansum  in  uilla  Lccde.  Ibidcm  mansum  alium.  Uege,  duo  mallia  ordoi.  Midclwicb, 
mmm  malliam  siligiaia  el  decem  et  oelo  modioa  onleL  Sloehebi.  tria  roaHia  ordei,  et  VL  bolos  linL  We- 
taringon,  unuro  maltium  silipinis  et  duo  mallia  ordei,  et  tre.s  denarios.  Varlarc.  III.  solidos  BLchfira.  lll. 
maltia  siliginis.  Aldenrene,  V  solidos  et  obulum.  Ostcnivic.  Illf  «»•  maltia  auen^  et  llil."»'  modios  iritici. 
Wecbelbe,  XII.  dcnarios.  Non,  llll.or  modios  siliginLs.  Wclleihc,  VIII.  modios  siliginis.  Bcicrincthorpe,  uoum 
maliinm  aOigMa.  Ailen,  XIL  maliia  ordel  BnreD,  Vill.  aolidoa  et  VUL  denarioa.  Leoden,  XllL  solidos  deci- 
m^.  Bcclo,  VI  solifio';  decimi'  Wcrc,  XII.  dcnarios.  Lihtostborpc,  VII.  solidos  dccim^.  Rcne,  V.  solidos 
decim^  el  IlILo'-  dcnorios.  llonburst  IL  soUdos  deoimf  et  VL  deoorioe.  Northwalde,  XIL  deoanos  decim^. 
GerdenbrnVe,  1111.  sotidoe  d«cimi>.  Alstede,  TL  «olidoe  dedm^.  Aabeke  doos  solidos  decunf  SteDUvide,  lill. 
solidos  dccinic.  Wid.scnrc,  III.  ^rjjidos  decifflo.  Vinkenbrinke ,  IIII.  solidos  dccim^.  Thasbeke,  IIL  aolidosdc- 
cim^.  Midclwic,  11.  solido.s  dcciiiu;.  Uctherbrugge ,  111.  solidus  dccimc.  Linthus,  III.  solidos  dccimc.  Eeacn- 
rolhe  domum  quc  dicitur  Spcrwerincbus  soluealem  II.  solidos  decim^.  Lare,  XVL  Uenarios.  Busensmilhe, 
V.  aolidofl  decim^.  Dubnene,  IIL  sotidos.  WeDeberge  lalentnm  decim^.  Quarum  honest^  pctidoni  assentiem» 
prcscntem  inde  paginam  conscripsi,  et  sigilli  nostri  iroprcssiono  insigniui.  Violatores  autem  huius  oonflrma- 
tioni.<;  atit  presumptuose  aliquid  super  hcc  agentes,  perpctuo  anathcmati  ohligauL  Subscriptis  idoneis  teati- 
bus,  tam  clerici:>  quam  laicLs,  tam  nobilibus  quam  minii>tcrialibu:i.  Clerici».  Heinrico  preposilo.  Alberto  de-  ' 
cano.  Eogelberto  preposito.  Ereowardo  preposito.  Magistro  Lunberta  Harlwi^  Rabodone.  Goderrido.  Brnu- 
sto.  Vdone.  Nobilibus.  Ueinrico  coraile  de  Tikkeneburg.  Enerwino  aduocato  de  FrccLcnhorsL  Tlicodcrico 
de  Gemeoe.  Tbeoderico  de  Hagneo.  Godescalco  de  ibbeobureQ.  Amoldo  de  Iburg.  Mmisterialibus.  Wltbardo 
oinioo.  Bemhardo  de  Dnhnene  et  filio  eins  Geriiardo.  Bermanw)  de  Bevenie.  Ludberto  de  Ihterion.  Ber- 
tramo  dc  Di  rut  ldf  Arnoldo  dapirero.  Gerwiao  pinoBiiia.  Attnoae  Ifaracaloo.  Hermaooo  ie  Gore  cum  Ihitre 
soo  Bemhardo.  Thidboldo  do  Thunkesthorpc. 

Anno  ab  Incarnatione  domini  M".  C".  L°.  I".  Indictione  XIIIK 

Dm  Sktel,  wddM*  ait  PupBMlitNifaa  «uf  die  Cbart*  ISNl|*iMA«t  w«r,  iit  *«rtomi  fe|M|n. 


CCLXXXI. 

Am  dim  WSaOt  SalB.llMiiidni^ichw  ArcU**, 

la  BODmia  saDOl^  el  hMfioidn^  Trmilatis.  |I  Ego  Warnhenis  1>ei  patientia  MonasterieQsiom  hmnilisinimtler, 
enpiena  per  temporaha  ad  ^tema  promoueri,  et  cum  dcdorit  dilcctis  suis  domhraa  somnom,  cnm  ipsis 

Dcom  deorum  in  Syon  conlcmplari,  consilio  Honastcricnsis  ccclc^ic.  tam  laicorum  qiinm  clericorum,  de- 
creui  Ircs  elomosinarias  prcbendas  de  tribus  cam»,  scilicct  Byllerbekc,  liurcn,  Alnon,  ecclesi^  Asbyke 
eomferre,  et  pemperibas  Christi  niibi  seraieotibas  sastentationem  proaidere.  Statni  eliam  hae  oblalione  la> 
lcrn  cmditioncni ,  ut  si  uel  milii  ud  alicui  succcssorum  moorum  ha.s  prcbondas  redimere  placeret,  quwl 
prefatc  ccclesic  Asbyke  reditus  XXti-  soiidonim  Monastcricnsls  monotf  conrerrct,  ct  prcbendas  suas  quibufi- 
cuoque  uellet  distribueret  Sed  quia  tempordlia  transcunt.  et  leniter  obliuioni  traduntur,  boc  cyrographum 
impressime  mci  sigilli  signaui,  ct  sub  banno  mco  coram  idoncis  tcsUbus,  qnoram  nomiaa  anbter  aeripta 
habentor,  confirmaui.  Ileinricus  maioris  ccclcsic  prcpositus.  Adalbcrttis  dccanus.  Engelbertus  prepo.situs.  Fro- 
dericus  custos.  Lambertus.  Liudbertus.  HardvNicus.  Ucrucst.  Uctnricus  comes.  Iterabardus.  Xhoodoricus. 
BodfflAM.  Berahardus.  WoUlttrdus  et  Ftadericus  Ihiter  eius.  Godescalcus.  Theodecicus  camerarNW.  Soethe- 
ma,  CoDtaKnus  prafttff  fodesif  sub  eodem  banno  et  ooram  iadem  lesiibns  b  L^en  octo  aolidos  d«  de- 


Digitized  by  Google 


114  iisi  —  iiix. 

cima  Tbcodcrici  canieraru,  qoam  Qoloniarie  nobis  ro^giMtiit,  ttnm  «linB  aolidain  dft  dvddit  Wnlfliinli  i* 

Nortbwalden ,  ct  mansMm  iinnm  rum  mnndpiis  suis  in  Bcckchcm. 

Om  Sieg«l  Kbciot  —  ol>(Ieidt  untcfl  ein  Rmiiii  sum  AafdrackcA  detMlbcB,  toa  «Ur  Scbrift  ker  girfgtriia  ~  ■mnitiaiil 

GGLXZXII. 

Am  4m  FSnrtL  falM.lkwlMirtdbwi  AtMn, 

1d  noiDiiie  saneif  «t  indwidve  Trioilatis.  ()  Ego  Vucmhcrus  Dci  faoeBte  gratia  MonasterienaiB  codeaif 

prcsiil  humillimus,  sciens  qiToninm  nmnis  homo  sicut  funnis  (I  ficii  ns  ci(o  tiancscil  el  transit,  el  etiam  sicut 
quidain  sapiens  dicit.  rnra  iidcs  idco  cst  in  ilominibus,  quia  multi  diucrsa  loquuntur,  proplcrca  dignam 
(bximus,  Ktteris  desi^arc,  quomodo  Dei  adiiitorio  et  nostro  iuteraeniciite  labore,  ecdesia  Dei  in  Asbclcn 
10  quibusdnm  rcditibus  promota  fuerit  et  ditata,  Sciant  i^itur  concti  tam  preseotcs  quam  oriundi,  ({iiod 
(]ntfi!itTi  uir  i!r-  cnntlitionc  ministcrialium  progonilns.  Ameloni,Mis  nominc,  hnbfns  m!in«ioncm  in  Schi!ihroke, 
usquc  ad  soiicctam  cuni  uxore  sua  lcgilima  uixcrat  sine  liboris,  qui  tum  pro  animo  suc  rcmcdio,  luin  pro 
nostra  aicnt  dictnm  est  dOeclione,  mlontnm  dedmafionis  quo  imbenefle&iloa  orat,  in  parochia  WiHebei^ 
sitnm,  in  manus  nosti  a>  l  ii  intcrpositn  cnndilinrH"  ri  sii,'u;iuil,  ni  (■(•(. It  sio  Dci  in  Asbcke  el  sororibus  inibi 
Dco  fiimuluDlibus  illud  confcrrcmus,  ipsc  ucro  ct  uxor  saa,  quoad  uiucrcnt,  sinc  iillo  grauaminc ,  co  libcro 
putircntur.  Vt  igitnr  ht-c  in  pcrpctuuin  firma  et  indioalsa  permaneanl,  hanc  cedulam  supcr  hac  pactione 
conscriptam  propria  manu  insigniuimns.  Huius  aulcm  lirmc  ct  muitomm  illustrium  uirorum  scntentia  ap- 
pmlnlc  iraditionis  idonei  lcslcs  sunl.  Hcfnricus  Mdnastcricnsis  (^'cclcsic  prcpnsitus.  Albcrtus  ciusdcm  ccclesie 
decanus.  Eingclbcrtus  prepositufl.  Lambcrtujj  ma^ter.  Nobiies.  Thcodcricus  dc  Ucmcnc.  Gozwious  de  Ge- 
meno.  il6tbolAis  d«  Bnrda  HimstoriBlca.  Gcrktgus  camenriua.  Siiigelberlus  fraler  eiufldeiii  Amek^BL  Beri^ 
ntannus  de  Larc.  HaR.  de  Alnen.  Eingdbertns  de  Dffimene. 

Dw  wOtiiiiukM»  Sit§a  iM  WkdMk  tet  <w  lalelU  bncbtiikrac  Foim. 

CCjLXXlLIlI. 

Cl.  In  nominc  sanctc  ct  indiuiduo  TrinitatiB.  FritheriBua  diuina  fanente  gratia  Romanonim  Rcx.  ||  Ad  Regi^ 

(liiiiiii  itis  inuuificcntinm  pcrtinct,  hcne  dc  RE  publica  mcrcntihns  uirtutum  prcmia  tribuere,  vt  ct  ipsi  pro 
suc  lidci  consinniia  laboris  sui  cmolumcnta  pcrcipiaut,  ct  cctcri  ad  cxcqucnda  imperii  munia  bony  spei 
pleni  et  alaeres  Gant  Nooerit  igitur  omnium  fideiium  noetromm  tam  futurormn  qoam  presentium  imbistria. 
Qliod  noster  Gdclis  ct  kari.ssimiis,  Monasierii  (]iintl  noua  CORBEIA  (licitnr  iicncrabilis  ahba.s  WIBOLDYS 
noslram  clonientiaiu  intcrpcllauit,  ut  priuilcgia  Corbcicnsis  ccclesic,  cui  nunc  tdein  uenerabilis  abbas  preesse 
cognosciiur,  intiouarc  el  cofliirmarc  dignaremur.  Coius  religios^  pcticioni,  ob  insigncm  ipsius  fidem  ctrca 
dominum  et  palruum  noslrum,  lieaif  acilicet  moordationb  anteceflsorem  nostrum ,  mdilom  regam  CONltA<« 
I)VM.  ncc  iion  ct  cirra  promotionem  nostram  in  rcgnum,  cuius  rnihcmarula  Deo  auctore  posl  mortcm  rius 
su.sccpimus,  aurcm  pictatis  ioclinaates,  per  prcsentis  paginc  scricin,  sub  re|^^  maiestatis  iQitioocm  locum 
ipsum,  nouam  uideKcet  COiUttSIAlt,  cum  omnibos  sibi  tam  intus  quam  foris  pcrtinentibus  aaaDmnnns,  enmqiie 
perpetua  lilwriate  donaatcs,  qoeoiadmodttm  pi^  mcnjorio  predeeeasorem  nostrum  ciusquc  progeniiores  r^ea 
et  imporntorcs  antc  cum  fccissc  cognoscimus.  no-lra  cl  omnium  principum  niu-foritaK; .  Ic>i;c  in  pcrpetuum 
ualilura  lirmamus,  ne  picfaluiii  tuunastcTium  noua  C0RBE1.V  in  polcstatcm  uel  diiioncm  siue  subiectionem 
alicuius  peraonf,  aeu  ecclesiastic^  sen  fleeularis  digniiatis,  por  aliquam  donationem  een  commutationem  oe- 
dat,  sed  scmpcr  siib  ordinalionc  ct  dcfcnsionc  rc',;um  iicl  iin|)orator(ini  cunsislat,  ot  libcrlato  quam  hacte- 
ntis  ubiiouil  io  perpciuum  potiatur.  Et  quooiam  ab  imperaiore  Luthcwico  duo  mouasteria  coaslnicia  suut 


Digitlzed  by  Google 


iisi. 


et  a  DMtris  prodeoMSoribos  honore  et  diuiiiis  aucta.  luanm  iridelieet  non»e1ionim  qood  noae  CORBBIA 

dicitur,  ad  norranm  scilicft  vctpri?  Corbcl?,  Hcrevordcrisr'  ucro  s;\nrtimnninlinm  ad  similiftiHini^m  SiK-v-io- 
mum  atonastcni,  dccrctum  cst  ab  cis,  vl  Corbeiensis  abbas  quicunquc  pro  tcmpurc  fucrit,  procurationcm 
agat  Herivordmsis  ^esie,  ila  aideUoei  at  imta  eeiisnettidioem  qna  ancillannn  Dei  congrcgationibus  pro- 
cnmi  solcnt  prepositi  ex  ordine  eodeBtasljoo»  tam  in  diseiidina  quam  in  cunotis  negociis,  que  fanial^  Cbrisli 
pro  sexu  ct  profession»*  sua  cxequi  non  possont,  ipsamm  prouisor  pI  patronus  existerel:  Nos  quoquc  prc- 
decossorum  iiostrortim  ucstigia  sequeiUes,  contirmamus  et  decrcto  in  r-icrnum  ualituru  statuimus,  ut  omnes 
per  enocessioaem  Gorbeiensis  oniobtt  abbates  preeoripta  proouratione  et  patroeinio  aiisqae  nlRus  oontiad^- 
ettone  ulaulur,  ct  serunta  dijjnitnto  ahbati-sf.  in  quibus  oporttitium  rufril,  Herevordensi  coiigregalioni  am^ 
stanL  CooGrmamus  etiam  etdem  ^fii  nuac  diuioa  uocatione  ct  communi  atqae  concordi  fratrum  clectione 
Corbeienei  nonaslerio  preest  abbati  sdlicet  WIBOLDO,  nee  non  canctn  •aeocssoribus  ipsios,  auctoritaie 
in  etemom  valitnra,  monastcrium  quoddam  qaod  uocatur  KEMINADA,  quod  piiSNmffs  prodcc(»sor  et  pa> 
trans  noster  bpat»*  momoric  r.ONRADVS  Rcx,  pro  fiilflitatc  ct  pctictonn  prrnnminati  fiilclis  ct  karissimi 
noeiri  WIBOLUi  abbalis,  tradidit  supcr  rcliquias  corporis  sancti  YlTl  Martyns,  per  aurcum  dunationis  sog 
amilam,  in  potcsiatem  et  ios  atqae  dominationem  Coriieiensis  moaaslerii,  jia  uidelleet  ot  Corbdense  Moiyt 
nasterium  prenominatum  monaslerium  scilicct  KEMINAI).\,  qiicmadmodum  ct  a  rcucrcndo  patrc  nostm  papa 
Eugenio  per  auctorilatis  suo  priuilcgium  cidcm  Corbcicnsi  ^cclcsio  connrmalum  esse  dinoscitui .  cnm  omni- 
bus  prcdiis  suis.  siluis  et  a«pii.s,  tam  furis  quam  intus  ad  ipsum  locum  pcrtincntibus  habcat,  po.%sidcal. 
ordinet,  tttator  et  seruct,  sicut  tenet  sub  soo  re^mine.  iwn  aidclicct  proprtelario,  tres  abbotiolas  quas 
fundrjtor  cins.Irm  nntic  Corbric  I.fithf^icus  pius,  mns:ni  KAROL!  filius,  nd  pnndcm  Cor^Ii^^inm  coiUulit,  sci- 
licct  ERESBYRCil,  nobilo  quoudam  Saxonum  caslrum,  cuiu  dccimis  circumquaque  per  duas  saxonicas  rastas 
adiaoentibas,  nee  non  Meppiaro  alqae  VISBIKB,  com  decimis  et  possessionibas  nndtqve  ad  eas  pcriincnti 
bus.  Ad  IIERIVORDENSK  iicro  monastcriiini  in  episcopatu  Asncbi-uggensi  occlesiam  Boinidi  cum  subicctts 
fiilii  ccclesiis.  In  pnrrocliiii  MIMIPRNIVORDI  ccrlcsinm  REM  cum  bis  qnc  nil  onm  pprtincnf  rrc|c>![.s  Prc- 
terca  quod  ab  exordio  eorundem  monastcriorum ,  Corbci^  scilicet  et  Herivord,  a  nostris  antcccssoribos 
conslitulom  est,  nos  quoqne  firmiler  seroari  aohmos,  videHeet  nk  abtoumqoe  ael  ipsa  mooasiertB  «el  oeilf 
eorum  ca-;is  ;uit  ciii  lcs  hnbuci  int ,  c\  rchu.s  quns  ibitlrm  Inbnribus  suis  adquirunt,  decimas  dcnt  ad  portaK 
raonasterii,  nec  alibi  cns  darc  coganlur.  qualious  inde  io  nostram  ac  totius  gcncris  nostri  porhcnncm  mor- 
cedcm  supcrucnicntibus  perogrinig  et  bospitibos  aenualar,  sicut  in  rcgia  capiluiari  ct  in  decreto  sinodali 
permissum  est,  sccnodochia  ct  reliqua  fidelinm  paupenimque  oonstmi  hospitalia,  ct  rooe  fiiit  semper  ilt 
sacri-s  ronrrdi  conobiis.  Statuimus  quoqnc,  nc  opiscopi  aut  conim  arcbiprcsh\trri  in  ipsonim  r  cdcMis  a 
suis  prcsbytcris  missanim  cclcbrationes  lieri  interdicaiit,  scd  si  quid  sui  iuris  sibi  iode  negari  putant,  ad 
metram  presentiam  ct  .synodaib  eiammw  indtcittm  deferant.  Sed  et  hoe  deoemimus,  vt  deoimas  oel  deci- 
«ales  eoolesias,  immo  uuiuersas  posscssionos  suas  in  quibuslibet  episeopiis,  predpue  in  Brementi,  Osne* 
burgcnsi  ct  Patherburncnsi,  ubi  plurimas  habcnt  et  res  ct  decimas,  \ln  inlcfjrrnmo  Ipnofint  atqnr  po^<;\- 
deant,  sicut  ab  antccessoribus  nostris,  rcj^ibus  uidclicct  cl  ioipcratoribus,  liacleuas  (cnucrunt  aiipio  posse- 
deront  Couoedimus  eliam  iuxla  deerela  predeeesBMvm  nostroram  liberam  atriqae  loco  poleslatem  eli- 
gendc  <!c  proinia  con^rc^ntinne  in  rcLMrTc n  sui  congruc  per.sonr*.  ct  statuimus  ut  nullus  iudex  publicns 
licentiam  in  homines  ad  monastcrium  Corbcieuso  ael  ad  preoomioatas  oellas  ipisius  perlioentes  oilain  iodi- 
ciariam  babeat  exeroere  polestalem,  aed  omnes  eorum  res  coram  adnooato  ipeomm  difStMintur,  et  at 
insliciam  quc  appeilatar  BVRCHBAN  ncmo  sibi  usorpare  ibidcm  prcsumat,  niai  eoi  polcslas  ab  eiusdem  ' 
ccnobii  ahbalo  ronrof^sa  fucrit,  cl  ul  sihi  hnmincs  licenliam  habeant,  tam  ip«ns  qnnm  prrdin  sti.n  ridom 
mooastcrio  confcrrc,  ncc  quiuis  iudcx  aut  rcgia  pott^tas  suUtum  debitum  aut  publicum  uti<;(igul  ab  cis 
deinoeps  ealorqaeat.  Sane  qnod  pitsaimam  predeoessorem  noslrom  incUlnm  e«  (^oiiosnra  principem  fdids 
mcmorie  dominum  ac  palruum  noslriim  rcfrcin  CONRADVM  ox  iudicio  principum  nostrurom  et  nobilium 
regni  in  plrna  curia  statuisse  cogaoscimus,  oo«  quoquo  eius  itesli^  seqoentes  decreto  io  flenium  ualituro 

Cod.  dlpl.  bUt.  Wcttlal.  U.  9 


Digitized  by  Go 


iisa. 


nrmnmu'^  ;i((|uo  stattiimus,  ut  nullus  laicorum  habitationem  infra  rouros  prcdicti  Corbcicusis  monasterii  sibi 
aliquo  modo  usurpare  audcal  hcrcditario  iurc,  scd  cyroit«rium  qucroadniodum  con|^ruum  est  religiosorum 
babitalionibus  libcruro  ct  cxpeditum  omni  temporc  pateau  IIoc  quoquc  simili  lirmitatc  prccepto  nostro 
rabortnnis,  vt  dapiferi  atque  piDCernc  Corbcicnsis  abbatis  nullam  omniiio  potestatem  de  commiUendts  cla> 
uibus  rprnm  (lomiiii  sui  liabrant,  setl  iii  dandis  ciauibus  ct  ordinandis  rcbus  domus  snf^  liboram  pntrstafpm 
quoroadmodum  a  pfedocessore  nosiro  pcr  tudicii  senlentiam  detcrmioaium  esse  oouimus,  abbas  ia  pcrpc- 
tuiim  obtineak  Vt  attten  li^  oauin  rata  et  inooatralm  in  pcrpetuom  htbeantiir,  carlam  hano  conscribt  el 
■gpU  ttoalri  iaipmMiDA  ^iari  precepimus.  Te>tcs  noro  bi  affiieraDt,  Sveno  Rok  Danorum,  qui  ibidem 
regnum  suscepit  de  manu  domini  resris  KNVT  aller  Banus,  qui  ibidfm  rei^tim  in  manu  domini  rc'/i>  rcfu- 
lauit  llartwigus  Brcmensis  arcbicpiscopus.  Olhclricus  Ilaibcrstadcnsis  episcopus.  hurcliardus  Argentinensis 
episcopiw.  WikmannnB  Qcensis  epiaoopns.  Daniel  Pragensis  episoopos.  Bernhardus  PMberiMnnensia  episco- 
pus  fli^Iiiricus  Miridorf^is  ('|iisco()us.  Ileremannus  Ferdcn.sis.  Anshelmos  Hauclrlirr^i  tHis.  Emehardus  .Miche- 
leoiburgeaiiis.  Wtkkorus  fintadcneburgensis.  Marqoardwi  Fuldensis  abbas.  Ueinricu&  Heresfeldensis  abbas. 
AinoMin  HiambqrgeaM  abhna.  IMnrMma  doK  Sfti.onif  Doaahns  Wclpho  auooculus  eius.  Conradus  Marcbio 
de  Miana  ei  lilit  eioa.  Iforcbio  Adelbejtna  et  filii  etna. 

Signum  domini  Fritherici  Bomanorum  regis  inuiclissimi.  (L  M.) 

Ego  Arnoldus  cancellarius  uice  Beinriei  Maguntini  Archicnurrllnrii  rccognoui. 

Data  IN  C^TII.^  Mwburcli,  Anno  incamationis  Domini  .M".  C.LIl".  Imiictione  XV*.  Anno  Domini  Fri: 
therici  Romanorum  Regis  1'.  .\cium  in  Clu-islo  feliciieU.  AHBJH.  XV°.  Kal.  JViMl. 

fiiii  Ma§d  M  MftMm  ges»agtu. 

GCLXZZIV. 

lo  ooBrine  aaocte  el  indmidne  Trinitaii:».  ||  Quoniam  multiplioibaa  hominum  laboribns  ac<*rescere  solenl 
mnif  ipMafioaeB  prioribas,  uisum  e«i  nostre  paruitatis  ingenio,  qo^dam  c]ii^>  traetata  annt  nostri  lemporis 
articulo,  scriplure  commondarp  mrmorio.  «t  Utm  sinl  nota  future  postci  iiaii ,  qnnm  presentium  Christo  crc- 
dentium  saactilalt.  Igitur  ad  Monastericusis  eccJesio  tutamen  munitio  constructa  fuit  in  uilla  (|ue  dicitur  Lon, 
qua  post  olMtum  uenerabiKs  episcopi  Vuemberi  (|uidam  nobilis  homo,  Godesoalcos  nomine,  se  inbenefieia- 
tum  esse  asserait.  Domnus  aotem  FRithcricus  Sccundus,  factus  cpiscopus,  his  Godcscalci  iuste  renileaa 
asserlionihu*!,  ipsam  munitionem  eum  iniustc  sibi  sc  mancipaase  publice  profiteri  compulit,  hnc  inlorposila 
coadilione,  ut  Godescalcus,  port^  clauibus  sibi  crcditis,  quamdiu  uiueret,  Castollanus  sinc  uila  olTensione 
pennaneret,  nisi  forle  pro  nliqnibuA  eKcesoi  omni  soo  beoefido  histe  priuaretin*.  Domnna  etiam  episcopos 
edificia  sua  munitioni  superponeret,  et  omni  tempore  sibi  paterel,  ut  si  fortc  ipsum  uel  qunmqnam  soorum 
alicuius  uueni*  ucxaret  molestia,  huius  muoitioois  tuUimealo  miinirctur.  Est  et  alia  intorposita  condilio,  ut 
uiuarium,  quod  ipsam  momtiooem  drcumfluit,  in  aoKns  epfecopi  potcsutc  permaneret  Habet  eliam  Mono- 
slcriensis  ecdesia  foreslum  in  ncmore  quod  dicitur  Lisiiera,  qoo  W  prefatus  God&<>caIcas  nichilominus  im- 
beneficiatum  affirmanit.  quod  .simiiiter  so  sibi  iniu«:te  asurpassc  recojjnouil,  itafamen,  ut  sin^nlis  anni^  duos 
ceruos  et  dua»  cenias,  aprum  ct  sacm,  non  amplius  bcnefictario  iure  possideret.  Oomcs  quoque  qucrclas 
per  fureatoiioa  ad  ipaum  delataa  corrigerel,  el  oompoailiones.  LX.  oideKcel  aolidos,  io  fwdprios  obus  soaci- 
pereii  fH  Si  4ina  i^unt  alia  iura  forestariorum.  Quod  sl  fortc  in  his  alicuius  grauedine  molestatus  coram 
episcopo  querelas  ilciulerit,  domnus  episcopus  ad  su^  maicstalis  bcncplacilum  ct  prolicuum  omnes  compo- 
sitioaus  recipereu  Idem  ctiam  Godcscalcus.  post  cxcessum  beati  Vuemheri  episcopi,  unius  dici  episcopale 
«eraicimn  de  eorte  Lon  m  proprioe  oaas  «ipiitraxerat,  quod  sicut  ct  cetera  sc  iniustc  distraxisse  recognouit. 
Regimen  etiam  poptilare  supcr  YI.  parrochias,  I.on  sciliret,  Winethereswilc,  Aladnon,  Versneuelde,  Sele 
bem,  Heogelo,  quod  se  ex  oomitatus  sui  iusticia  possidcre  iactabat,  sicut  alii  uulgares  Comites  ab  episoopo 


Digrtized  by  Google 


«9 


senianrtnm  snsf^ppit.  Acta  sunl  hco  anno  dominico  incacDalionts  M.C.L.n.  indicUonc  XV.  prosidento  Romanf 
^closi^  Eugcnio  bccundo,  rcgaaole  j^loriosissimo  RotDanoruin  Rege  Frilherico  L  El  ut  h^c  io  perpetuum 
inconaiilsa  penimoeBnt.  domnaa  Fridierieas  «piBcopas  hane  eedtilam  praprii  ai^ii  irapreasaone  insigniait 
Huitts  rci  leslc«  sunl.  Ilcinricus  inaior  pn^pDsilu.s.  Eneelbcrtus  propositus.  Engclbcrtus  Frisic  prepoaila8k 
Libcri.  Godcscalcus  de  VerjMteuelde.  YuinetQarus  oi  Adaibardus  fratres  eios.  Uinistri.  fiemhardaa  de  Bul- 
mene.  Slcplianus  de  Frelhcne. 


CCLXXXV  *). 

In  nomine  sancto  ct  indiuidue  Trinitalis.  ][  E<;o  Fridcricus  ')  utinam  Dci  gratia  sancl^  Honastcricnsis 
occlcsie  cpiscopus,  (oin  futuris  quam  prcscnlibus  in  Christo  fidelibus,  notum  fiori  cupimus,  quo  )  ntiMam 
nostr^  ^cclcsi^»  minislcr,  Ludbertus  ^  nomioc,  iostinclu  diuin^  pictatia,  lemporibus  nostri  predeccssons  VVeroT 
heri  feliGis  memori^,  pro  ape  remonenilMniB  flemf ,  oettnlam  in  predio  ano  iaste  aeqi^siio,  in  loeo  uido- 
licct  qui  Honholle  nuncupalur,  constru.xil,  ct  ipsam  sanclc  Dci  gcnitrici  Mari^,  rum  curlc  r|iic>  in  prcfato 
loco  sila  est  dicaoil,  prcsentibus  el  collaudantibus  suis  luoc  lemports  iustis  beredibos,  quorum  ista  sunt 
nominB.  Addheidis  filia  ip^^iius,  snb  mnndibnrdio  sui  mariti  Goxwini.  Watthardos  de  Deaemon,  utcrinus  frater 
eius,  preaenie  el  conscnlicntc  6lio  ciusdom  Lndbcrto  *).  AfTuit  prclcroa  Godeftldua  canonicas  maioris 
domus,  cnm  frntre  suo  Ilcinrico  de  Sconcbrche  fitii  sororis  Luflhfrti  nna  r]noqiir>  soror  oins  Ot- 
burcb  nominc,  cum  duobus  iiliis  suis  Egkeborto  cl  Walthardo,  affuit  ct  collaudauit.  ilanc  ccUuIam<|ui- 
dam  preterflnit  annis.  Omnem  terram  prefhte-  eortts  caltam  shie  incaltam  ad  occidentem  flammb  aiiam 
duabus  in  partibus  prefale  ccllulc  contradidit,  in  tcrcia  parte  filio  sue  hcrcditario  iure  dereliquit.  Ncmus 
autcm  ex  parlo  australi  fossato  sigiiatum,  a  leua  ucro  usquc  ad  uiam  quo  anliqua  (liiitiir,  oidcm  ri  ||i)[<> 
conlulit,  pa&cua  ucro  ex  utraquc  parte  flumiois  oommunia  conccssil  ^).  Preterca  domum  quandant  ui  iloleo- 
beche  sitam,  quam  iore  herediiario  poaaedefat,  cnm  omnibus  suis  appendiciis,  et  decimam  allerias  do- 
mus  huic  proxinw,  IIII»''.  solidos  ualentom,  ol  torram  Albuthcn  duos  solidos  porsoliipntcm,  cum  conscnsa 
et  uolunlate  domini  Heiorici  prepositi,  a  quo  inbeoeiiciatus  erat,  et  aliam  doroum  io  Ascheberge,  ([uc  X. 
aolidos  soluit,  nec  non  mansum  anam  h  Westenoelde,  de  quo  IIDar.  sondi  dantar,  et  unum  mansum  qui 
in  Cumpe  situs  est  el  IH.  aolidos  persoluit,  ot  atiain  I  i  nm  in  Walcgardcn,  III.  solidos  cl  duos  nummos 
pcrsolucnlcm,  item  mansum  in  Honhor.st  IIII'""  soliiios  rciidcnfrm,  ct  X\T  solidos  dccinrarum,  in  .\i-cnl)or™e 
X.,  io  Uon&ele  V.,  de  terra  Benzonis  I.  "}  soHdum,  quibus  ab  episcopo  inbcncflciatus  eral,  eidem  ccUul^ 
ooatulit,  ieonsenso  epiaeopi  ei  testimooio  ipeins  ^odesi^.  Treterea  donmras  Wemherus  episoopns  decimam 
ipianflam  in  uilla  Ilelnen  ct  .\Istcdcn,  X.  solidos  persoluciitcin,  quani  Wallliardiis  de  Deuernen  cl  filius 
eius  Ludbcrtus  quonim  beneficium  fuit,  pro  remedio  aoimarum  suarum  in  manus  ipsius  re<ldidcntnt, 
predicto  occlesie  quictc  pcrpetaO  lenendam  COIrtafil,  ^WO  die,  sdKcet  VIIII.  Kal.  Mai.,  quo  oam  sancti  spi- 
ritus  gratia  inuocala  dedicaojk  In  predicta  quoquo  die  matrona  i|iiodam  Ludmodia*^}  nomino  ct  filii  eins 
Ilerebordtis  ct  I  ndcricus,  mansum  unum  in  Vlflon  III.  solidos  rcdilci  trtn  cl  Bcrtramnti.s  do  Aldenbcrge  et 
Rolaodut»  eius  frater,  et  RilLenze  utrorumque  mater,  scpc  nomins^ic  ccclcbi^  terram  io  uiUa  cui  nomen  eat 


•}  Eine  «ndcre,  im  Kiti^  Gah.  8lnli>AreUts  «■          bdfldilclM  Amtuaguff  k«t  4i«  ia  4w  Jloln  — gmjHM 
weicfauafsii. 

>>  DarfilMr  aeichricbeBt  U*.  ^  UodbcflM  ^  diM  <)  ItBdlmlii   ■)  SaoniBbdte  ^  LMbMd   *)  OHUmdk   ^  ^ebiM» 
>)  fticr  i«i  i:!ngciclTaltet:  «I  cum  rralrc*  ungaioes  aiDMniBtt  !■  plninB  fiMnadi      lilHnHiM  libcn  IfHNik  HcJcB> 

bek«        naan        Liudb«itu«    ")  LiudmodU 

9* 


Digrtized  by  Google 


If  St  —  IflSt. 


Qonhorst,  de  qua  XIL  denarii  persoluuiitar,  intuitu  diuinc  misericordiR  consequendc  contulerant.  Vt  aatcm 
haiiw  aooene  AuidaliODiB  iocboatio  firmior  tcneatur  ct  Cortior,  sigilli  noslri  imprcssione  banc  nostram  car- 
tdam,  sicot  et  prodecewor  ooster  suam  supcr  cadem  re  ooDwriptam,  insigoirt  predpimos,  et  oo  qiiis 
lemprario  atisu  hanr  traditionrm  uiolare  sou  inrrin^erc  prpsnmat;  nuctorilate  npostnlonim  principis  el  nostra 
sah  aDalhetnatis  comminaliono  iaterdiciiniis.  Uuius  autem  nostn:!  auctoritatis  coniirmatio  siue  corroboratin 
oola  est  0000  domiaice  iocamolioois  H*.C*.L*.Ii*.  iodictiooe  XV.  praideote  Romanr  occlesin  papa  Eugcnio 
BOCOndo,  regnantc  Fridcrico  l<*.  '*)  RomanoniiD  rego  glorioso,  ordinatioDis  ocro  noslr^  primo.  Nomina  co- 
nim  qui  prcscntcs  finTunt  testium  el  in  mninri  rcclesia  canoniconim  hcc  sunt.  Ueiiiricus  preposita<i.  .\del- 
bcrtus  decauus.  Engiibertus  '*)  prcpositus.  Vdo  cusios.  Vezclinus  '*).  Godcscalcus.  Rabodo.  Gtsilbcrtus.  Hart- 
mgoB  cootor.  Ooo.  Lambertns  mogister  seoltram.  Mdoriciu.  Hee  nnt  nomina  hioorom.  Bnenrioas  aduocar 
tos  dc  Frokr-iiliuist.  Wotrnrdus  '^'  urhh  prerectiis.  BemhiirdnB  comenunis.  fiertnmavs,  et  ilem  Bertnun- 

nns"'),  et  fralfr  fius  Rulaiidu»,  cl  aln  plurfs 

Uoc  eliaio  huic  sccdul^  di^um  duximus  inscrcre,  quod  presbiter  de  Uauesbecfao  Diomarus  ^*)  no- 
mioe.  omoem  susm  intieiam,  qvam  in  sepeliondis  mortois")  in  prdlilf  ceiiule  dotali  domo  pomedecoU 
mlMB  preaeDiibaB»  et  prefoiis  tesliboe,  cidem  ceUul;  peipetoo  pomideDdam  remisit  *^ 

Dtt  mit  Pcrgamenlitrcir' n  .^iiT  liic  Ch^^rte  (cheftctc  ~i  ''k>cre  Sirgol  greift  iibcr  die  beiJon  lelxlrn  Zriloa  urtprung- 
ii4;hcn  rrilrit  wi'i;,  uiul  ti.1  sfltr  be«cbailigt.  l)j«telbe  leigt  den  tilieoden  Bitchof,  isil  onbcdeciilcrn  Ilauple,  in  dar 
reLiilrn  ll<nd  drn  ilitchor«»ljlt,  in  dcr  linlicn  ein  Bucli  haltcnd,  aur  einem  Sluhl«  dMRS  Annlehnea  aut  ThierkiiplSM 
S«bildct  Miiil;  ilie  Fipir  dca  Bitcbof*  i«t  ttkr  «nfermlick,  nit  knrMS  Kiirpcrt  pamtm  K«pfB  uad  eUrrM  AngMi; 
wua  4*r  Umwiiria  iit  imkIi  dia  klita  HilA»!  HiNMiilaticMlB  Ep.  Seili.  f.  «i  Imcb.  —  Dar  ZiMato  ift  mn  ciii«r 
daia  H«Dd  «b  dai  Vorlwifclinido»  bic  is  dat  Wtthnchcialidt  ccboB  fOfhar  HB^cdciicfcH  Sinii,  gCMkricbto  ^ 

CCLXXXVI. 

Am  itm  Ardlfte  »u  Kapprnbvrg. 

Eugcnuis  episcopus  scruus  scruorum  Doi,  dilccUs  liliis  Oltooi  prcposilo  Gcclosie  sanctc  .Vlaric  de  Ca 
pemberg.  eiosqtie  fratribus  lam  preseottlHis  qimm  fvluris  canimicam  uilam  professis  IN  PPM.  ||  Religiosam 
ui('ini  <'irupri(ibiis  .■ipostolicimi  conviciiit  ndrssf  prosidium,  ct  |irr)tL'C(ioi)is  nnstn'  siifrrrvL;iuiii  iiiipcrliri.  Nc 
forte  cuiuslibct  totnentaliH  iacursus  aut  cos  a  pn>|)nMtu  reuocct,  aut  robur  quod  absit  sacr^  rcligioais  io- 
fringat.  Ea  propier,  dilecU  in  domino  (ilii,  Ouo  prepositB  celoriqno  fralres  ia  ecclcsm  beatf  Uario  de 
r.iipi  iiberg  ad  Det  seruitium  congrcgati,  ucsiris  iustis  pelitionlbos  clemcnter  annuimos,  et  fdids  memorif 
Pf.  UONORII  predecessoris  nostri  uf'.sli[:iis  inherentes,  prefnlam  ccclcsiam,  in  qun  diuino  mancipati  estis 
obsequio,  sub  beati  Potri  ct  noslra  prolcctione  suscipimus,  et  prcscntis  schpti  priuiicgio  communimu».  lo- 
primls  siqoidem  statnentes,  nt  ordo  cnooaicos,  qui  secundtrai  Dei  timorem  et  boali  Angaatnii  r^jolam  ibi 
aolttore  Domfau  ioililQttlB  ene  dinoecitar,  perpetuis  tbidem  temporibus  inuiolabilitcr  obseructur.  Preterea 
queecttnqae  posseseiones,  qofounqno  booa  io  terris,  uineis,  mancipiis,  ccnsibus,  dedmis,  moleadinis,  aqui% 


*<)  prtmo  **)  Ehfdfcaitac  *^  Wcedlnac  ")  WoMiwdao  *^  «1  iU  Bortr.  fehlt  >*)  HauMliebclce.  *^  Tiemcnu  *<}  ia 
■rp.  mort.  rchlt.  ^  Der'8*1i;  Hoe  ellaai  ctc  lit  Im  ZocnMBCohoofo  ait  dcm  «orlMf|chcodcn  rurtgeidiriclic»,  oad  cc 
r»lst  hierauf  mirh:  Quidam  etiem  beali  1'auli  miniaterfalit  Grllmam»  Oomin*,  dcofcni  aolidb  derimff  io  preratc  dAmnffoO» 

fcoMl  inbencBciaiUC,  in  manut  nnslrat  miii«it,  i]tu,%  nnv  >|iiijr|vi[;  eidero  ccllul;  prrptfluo  ojitincnilni,  pro  nuklre  uuiiii^  re» 
niedio  OOaccnioiM.  Diraer  telaie  Suta  i»l  mit  aodcrer  Tiaie  ali  d«a  Vorigc  geicbrieben.  ^^)  Dai  Siejel  dcs  Berltnci*  Etem» 
pbrc  hct  awcr  im  Gcmo»  dieaeilio  EloitehlaDf,  wic  dcc  ehen  hcidhrlchtoe»  i*t  abcr  «id  acnbcrcr  fccchnillca^  hccoodrrt 
int  die  Fi^ur  dri  Bitchor*  edler  und  rirhligrr  eehallen,  und  dicccT  ailit  «nf  ciocoi  Stohio  ohoo  Amlchnco;  dio  Uccichcill 

keml:  Fritlicricu*  Dei  lira.  Muauierieiuia  Ecclc.  Epc.  f. 


Digitized  by  GoQgle 


tut. 


<0 


Arpiarumue  decursibus,  pratii^.  pascuh,  nemoribus,  campcslribus,  colliluis.  ualltbns,  aat  quibuslibet  aliis 
rcbus  eadcm  ecclesia  inprcscntiaruro  iustc  et  canonice  possidei,  aut  in  fulurum  concesstonc  pontiiicuia, 
ku^lioiie  regum  ael  prmcipmii,  oblatioae  fiddinm,  aea  aliu  ioslas  raodis,  Deo  propitio  poteril  adipiBei, 
firma  uobts  ueslrisque  successoribu-s  et  illibata  permaneant.  In  quibus  hcc  propriis  c!ii\Imus  iincabalLs  ex- 
primenda.  Cappcnbcrg.  Curedo.  Wisclc.  Wcsheim.  Wcme.  Hcle.  Alsstede.  Mengcde.  Nette.  liiibeke.  Sorbeke. 
Langcre.  Wctmare.  Stikelcwic.  Curtcm  que  nuncupatur  Vclmcde.  Et  qoicquid  uobb  Wincmaraa  de  iore 
soo  rationabili  dispoMtione  ooneeasft.  Ex  coooesnone  qaoqoe  veoerabtlis  fratris  nostri  Prederici  ^lotiaste- 
ricnsis  pptscopi  ecclcsiam  quo  uocatur  Werna,  et  ecclesiam  quc  nominnftir  Alnon.  Nec  non  dccaiiiam  in 
predicia  ccclesia  de  W^ema.  Ad  liec  paci  et  quicii  ue.stre  prouidcre  optantes,  auctoriiato  apostolic»  iabi- 
bemas,  at  nuDa  ecdesiastica  secnlarisae  persona  Cappcnberg  et  eios  anibiumi  m  nel  Aande  oeenpare, 
incastellarc  presumnt,  aut  religioso  cijMiiorbationis  niros  c\inde  rcmoucre.  Sed  aec  alicui  fiwtmm  uestro- 
runi  pof^l  rat  !  wti  il  i  profoftsinnom  liccat  a  loco  ipso  di.scedere,  disccdentetn  uero  sitie  communium  cau- 
tioae  liitcrurum  niiilus  audcat  rctiocre.  Dcccrnimus  crgo  ul  nullt  omnino  honiinum  liccal  candcm  ecclc- 
siam  lemere  pertnrbare,  aut  oias  possessioaes  anrerre.  uel  ablatas  retinere,  minuefe,  seu  aliqtnbas  uexa> 
lionibus  faligarc.  Sod  illibata  omnia  et  intcgra  consrnicnlnr,  eorutn  pro  quorum  gubomntionc  ac  sitstcn- 
talionc  cooccssa  sunt  usibus  omnimodis  profutura.  Salua  dyoce^ni  cpiscopi  caoonica  iustitia.  Si  qtia  igi- 
tur  in  futurum  ecclcsiasilca  sccularisuc  pcntona  banc  nostr^  constitutionis  paginam  sdens  oontra  eam  te- 
nere  neniro  tcmptauerit,  Sccundo  tcrciooe  COinnionha»  nin  prosnmptioncm  suam  cungrua  satisfiictiono  cor- 
rexerit,  potostalis  honoiistjiio  sui  ciicjiiitale  careat,  rcamquc  sc  (liuiiio  cxistere  dc  perpctntta  ini(jui- 

late  cognoscat,  et  a  sacraiissimo  corpore  ao  sanguine  Dei  et  DumiiH  redempioris  nostri  Jliesu  Cbristi  alie- 
na  fiat,  atque  in  extrenio  examme  dininf  ullioni  subiaceaL  Canctn  autcm  eidem  loco  saa  iinra 
bos  lit  pax  Domini  nostri  Jhesu  Christi.  Quaionus  et  hic  fructum  actioius  bonf  perdpiant,  et  apud  i 
mum  iudiccTn  prr>mia  ctcrnc  pncis  inueniaot.  AM£N.  ameiu  AUEN. 

f  Ego  Conradus  Sabinends  eps.  SS. 

■{■  Ego  YsnKiriis  Tiisctilanti<;  cps.  SS. 
-|-  Ego  Hui,'o  Iloslicusis  eps.  SS. 

Ego  Uregorius  prcsbiter  cardinalis  de  sancla  Maria  f  iSgo  Otto  dyaoonus  Cardioalis  sancti  Geoigu  SS. 
iriBtiberia  SS. 

^  Efjo  Humbaldus  sande  Praxcdis  pbr.  cardinal  SS.  f  Ego  Gregorius  de  sancto  angclo  dyaconus  card 

f  ^  Jebaiinef;  de  aancto  Johanne  et  Paulo  pbr.  f  £go  Jacincius  dyaconus  Cardinalis  de  dcola  greca 

cardinal.  S.S.  Sce,  ilaric.  SS. 

Datutn  Lateruni  pcr  manum  Bosonis,  sancl^  Roman^  ecclesi^  scriptoris,  IIll.  Nou.  Januarii,  lodict.  XV. 
loeanatioais  aemioiof  aano  M*. C^.L^.IP.  Pootificatus  nero  domoi  EUGENU  PP.  111.  anno  VIIK 
Jtn  sB«riihandit  ■Wafeiri  ^      nllMcMeoM  FiidieD  aBBdiiiiSt. 


CCLXXXVII. 

Mm  4wi  Arc1ii*«  n  Kap|iciib«iv> 

Bogeoios  epi.scopus  senms  seruonnn  Dei.  Biiectu  filiis  Otlool  PieposHo  Celerisqoe  fratribus  Cappeo- 
bei^fosis  ecclesio,  ct  eiusdcm  congregationis  Sanctimonialibus  in  Wisela  Dco  famulantibus,  Salutem  et  apo- 
stolicam  bcnnficiionfun  nocinias  f»  populo  Sacerdotibus  alquc  Lcuilis  cssc  solucndas,  diuine  legis  sanxit 
auctoritas.   Ccicruiu  a  Caiionicia  siue  clericis  commuui  uita  utucolibus  uuiia  ratio  sixut,  ut  Episcopi  uet 


Digltized  by  Google 


lllt. 


pcrsonp  qnnlibct  ecclcsiasticc  scn  mundanc  (icciinas  <!«■  ipsorum  laboribus  propriis  uol  nulrimentis  aocipiant, 
beato  sciiicet  Grcgorio  magno  et  cgregio  doclorc  allcslantc  atque  dicenle,  Cuoiiouiu  uita  uiuentibus  de 
lhci«ndia  lieleaiosiaH  et  exbibeoda  bospttaBiale,  aobis  quid  erit  dieeodino,  cum  omoe  quod  superest  Id 
pos  causis  debcant  erogare.  Quam  ob  rcm  prcscntis  scripti  pagina  sanctimw  el  auctorilate  apostolica 
constituinius,  ut  nulli  opiscopo,  nulli  ecclcsiaslicc  scculariitp  porsonr-  ullo  umqnam  in  trmpore  licentia  pa- 
leat,  dc  laUoribus  quus  propriis  manibus  sumptibu&uc  cuiligtlis,  uel  cliura  ile  uutriuioulis  ucstris  deciiaas 
a  vobis  eugeret  oec  qoielem  uestram  occasiooe  aliqua  pertnrbare,  sed  polios  ab  biMuaoodi  neialaon&iu 
cl  exaclionihus  oxpcditi,  rliiiinn  scruitio  dicbu.s  ac  noctibus  libcra  mcntc  nacetis.  Si  qiiis  aiitem  ausu  teme- 
rarin  /;ontra  hec  ueuiru  temptaucrit,  nisi  presomptiooeai  suam  satisfactione  congrua  cmendaueril,  iodigDa- 
tionem  omnipotenlis  Dd  ei  bealoram  Petn  e(  Pauli  apostoloniai  eins  ioeunal.  Datum  Vilerbi,  oniio  Do- 
nwH  Uk&.VM",  X.  KaL  Juaii. 

Dm  tfmkaXAt  bMwM  8i(|d  tat  ait  mbwMwiw  nidM  Mgdii*gl. 

GGIJLXXVIII. 

Atn  itm  ArcUfa  4n  Jolimto<^tlU  m  OiatMck. 

Cum  omnis  deciniadcniis  asus  secondum  instituta  patrum  ecclcsiis  iuslc  dcbereUir,  intcr  laicos  qoi 
eas  bcneficio  obtinent  magna  froqucnter  disceptalio  do  cis  babctur.  Ilnbila  i;;itnr  discordia  intor  dominum 
WiUebelmum  de  Ilolle  et  Sifridum  dc  Uufe,  de  colligcnda  domus  suy  decima  llure,  utriusque  aaucorum 
OQosiliis  bae  tandem  oowlicione  aedala  quieuit.  SeiUcet  ot  aingnlis  anuis  idem  Sifiidus  domino  Wiliehdnno 
fto  prcfate  domus  decima  duodecim  nummos  in  fcsto  saiu  ti  Malhci  soluat,  ct  in  festo  sancti  Andrec  XII. 
iDodios  siliginis  suo  laboro  usquc  Uullo  deducai.  Uoc  eliam  intcrposito,  ut  si  quos  agros  domui  cidem 
oon  pcrtincntcs  et  eidcm  Willebeimo  dccimam  solucntcs  ipse  S.  suo  aralro  excolat,  dc  bis  prcler  supra 
dictam  oonnentionem  sicut  iuslam  facnl  decimnm  ««doat,  et  si  qui  agnMmm  S.  a  decinntoribns  donmi  Wil- 
lehclmi  somlnnntur,  S.  dccima  pcrmanfat.  Vt  ergo  hfc  conuenlio  rata  ct  inconuulsn  porniancal,  notum 
ait  omnibus  taui  prt'.H<*ntibus  quam  futuris,  quod  cgo  Philippus  Dci  gratia  Osoabui^osis  ^cclcsi^  cpiscopus 
oltvnunipc  rogatu  sigilli  oiei  impresiaooe  signaai,  et  ne  qui»  mfringore  audeal  le^bus  snbseriptis  coailr- 
mauL  Kluericus  maioris  ecclesie  propu»tus.  Tbeodericus  beati  Johannis  occlesi^  pi^eposilns.  Ticmo  dccaoos 
maioris  ^cclesic.  Albcrtus  beati  Johannis  rcclcsic  canonicus.  Laici  Atholfus  de  Bcmigtorpe.  Haol  do  Kiluere. 
Hartuilic  do  Angara.  Gerbracd  de  Askan.  Liubran  du  Angara.  Hudulf.  ilciaric  de  Holtc.  Ruolt  ipsius  Wir. 
niaisleiialis.  el  ceteri  buHunerabiles. 

Aclnffl  in  commnni  synado  in  Osnabni^g.  VI.  KaL  Innii  amio  doouoiof  nicamaMMiis  1I.G.LIIL  Indi- 
ctkme  I. 

Dw  aaijp^nMkle  kniilScniit  8i«fcl  M%t  d»»  mirwirti  ••licnila  BrwUiild  ciDC»  Gclillichm  Blt  nnbedecktcai  HMplCi 
Is  dlcr  rcchlM  Bmi  ctMi  Miclwftrtibi  h  dtw  ItakM  cta  Bacfc  b«llM4}  ■!!  4cr  llBctlttjik:  PliilifpM  OcBabms- 
ICMlcBfc  t- 

crLxxxix. 

In  nomino  sancte  el  indiuiiluc  Trinltatis.  ]]  F.^o  llcrnhariiu.s  Doi  miscnrordia  Palherbornonsis  ccclc«ie 
episGopus,  DOtum  £acio  uniuersiiati  tidchum  lam  futuroruro  quam  presrenlium,  quod  cum  essem  soUicilus, 
Cbiisli  panperibns  ni  HersvitbehMen  pro  regno  Dei  laboraotibos  preaentis  nil^  necessarta  iusie  cl  rationa- 
bilfter  proiiidere,  inucni  propc  siluam  quc  dicitur  Osninc  prcdium  quoddam  Kyueninchuscn  nominatnm, 

quo<!  n  ]>rcposito  Uukcro  fratrilius  niaioris  coclcsir'  in  Pathrrhornon  olim  traditnm  fuerat  sub  eo  pado,  ul 
eu  deluucio  singulis  annis  in  uuuiucr&ariu  ipaius  unicuique  fralri  albus  punis  ct  caseus  atque  emina  ceruisi^- 


Digitized  by  Google 


IISS. 


ioifo  diireltir.  Sed  id  ipsnm  preditim  plus  quaoi  XXX.  annis'dea«rtmtt  et  aHniali»  in  eo  oborliB  borridom 
Cttltorc  caruerat,  nec  ullus  usus  inde  fralribus  prouenicbat.  IIoc  ilaquc  cpo  cum  consensu  et  collaudatione 
onffninm  fratrum  conrnTrihio  iuslo  et  ipsis  plaeito  oblinui,  qaod  uidclicet  in  Synetbe  omtiem  decimam,  4e 
duabus  domibus  in  Lindbikc,  dc  una  in  Brehtine,  et  de  una  in  Gokesterteshueea,  item  de  ona  in  Godeflloi 
el  de  mia  bi  B>bekenhasen  prooenientem,  pro  ipso  eis  conccssi,  ita  tamen  nl  frngum  dccima  Illlor- solidis 
rcdimatur,  aUilitim  iuto  iiol  porum  animnlinm  rpic  domi  aluntur  iustc  requiratur  el  fideliler  soloalur.  El 
com  optiauisscm,  prcdiclis  Cbrisli  pauperibus  ad  prescntts  uilc  subsidium  tradidi  perpetualiter  possidendom. 
Bane  antero  eonmntationem  et  iradilioiiedi  ecripto  prcscntts  paginc  et  sigilli  mei  impreeaione  aique  episoo-. 
palis  banni  aneton  i  n  '  <  unGrmaui,  ita  «t  ei  qoig  Dialiuoius  unquam  infringere  uolaeril,  gratia  Dei  priuelur 
pt  pf«rpe>tuo  cum  Jiida  furo  cl  proditore  analhomat<>  feriatur.  Testes  aulem  qoi  afiucrant  hi  sunt.  Bernhar- 
dus  preposiUis.  Alcm^rus  ducanus.  Liinfridus.  ficbertus.  Reinbcrtus.  Euergisus.  Ilcremaanus.  ViTu.  Conradus. 
Herebertos.  Sifridas.  Godeecalcus.  Bembardns.  Ibnegoldns.  Altmannas.  Bogo.  Volbertns.  Heiaricns.  Bnrcbar- 
dus.  Bezolinus.  Lothcwicus.  Conradiis.  Libcri.  VoUiuinus  aduocatus.  Wirh  kiiius  fratcr  citis.  Thielmarus  de 
Buren.  Liudolfiis  dc  Osthe.  Giuebardus  ct  frater  eius  Dudo.  Minisieriales.  Liudoldus.  Heinricus.  Maoegoldus. 
Rizo.  Ucrcmanniis  de  Halmere.  Conradns  do  Cultte  et  frater  eius  Bertoldos.  Conrados  SiapeL  Bngo  de 
Hegkeldere  ct  frator  cius  Richardiis.  Conradus  camorarius.  el  alii  quara  plures.  Acta  suiit  hcc  aotctn  anno 
ab  incarnatione  Domioi  ILC»  qnioqaagesimo  IIL  Jjidiolioo.e  Fretherioi  regjs  anno  primo,  episcopatas 
oostri  XXV. 

Dnii  in  «Itrr  Mitte  dei  lccre»  Raumn  anlerhatb  der  Schrifl  aargedruckle  krci»lurnii|ie  Siefd  icigt  dea  Bktkot',  ertMBi*» 
llauplci,  in  drr  rechten  Haiiil  ilc-n  nUi  li<jriAi.ib ,  in  lii  r  Imken  ein  offenc*  Boeh  hlllMdy  asf  WMB  RMfj|n  Stlihfo 
•ilscnd,  nut  dtr  UoMchnA:  t-  Berafa«rdiM.  Dei.  Grs.  PatherboraeMit.  £f*. 

ccxc. 

Am  9m  RopiallHidM  dw  Klmter*  Cehrden. 

in  noininc  sancte  et  iodividue  Trinitalis.   Bernhardus  diuiiia  faveotc  clemeolia  Patberbamonsis  epi- 
scopns.  Ordo  ex^t  nostri  manisterii  predta  eedesianim  palrimonia  videKeet  paaperam  eedesiaslJca  noa 

debere  defensionc  tucri.  Proptcrca  iinIvor>ilati  fidolium  rio(uin  facimus,  quuil  <|uidam  Hinricus  do  Gerdeno 
monasteritmi  femioamm  secundum  reguiam  beaii  lieoedicti  in  proprio  fundo  fundavil.  eique  omne  suum 
allodium  io  Gerdtue  et  in  Sedeshem  cum  omni  usufruciuario  lcgitimis  hercdibus  suis  coosentientibns  fn 
nostra  prosentia  ei  in  commuoi  oonventn  popnli  sub  banno  regali  libera  tradilione  donavft,  ViUam  qnoqae 
Hnmponhusen,  quam  jure  bcncficiario  lenuit,  ul  a  Comite  Herimanno  eidem  mnnastrrio  conferretur  elabo- 
ravit.  Postea  vero  idem  Heinricos  prcdiotum  mooasleriuffl  cum  omoi  possessiuno  sua  mafri  nostro  ecdesie 
et  beato  liborio  mancipavit,  ila  nt  absqne  omm  eiaclione  sob  potestate  epi.scopi  liberum  portnaneat  Nos 
anlem  bonis  principiis  novelle  plantatiooM  pltirimtmi  congaurlcnips,  consilio  fratrum  nostrorum  et  virorum 
religiosorum ,  sororos  in  Yl>urgli  pommanonlos  proptor  pan]iorlatcm  ct  loci  iiicommodiliUom  illuc  (ranstuli- 
mus,  ila  tamen  ut  omnia  quo  priviiegiis  ei  baniiu  nostro  hnnaia  antc  pi)sscderant,  iibere  in  suos  usus  leli- 
nerent.  Qoibus  eliam  adieeinMis  decimas  omnes  do  Gerdine  el  de  Sedesbem  et  de  Hampeabnsen,  in  Wl- 
thcn  quoquo  dnos  mansos  cuin  dccima,  item  ibidcm  maiisiim  iiinim,  docimam  do  Waldcrinctorp ,  quinquo 
mansus  in  Uoestem  cum  decima,  io  Vrodenhuscn  quatuur  mansos.  Prctcrca  coUala  suol  ab  aliis  prcdicle 
eedeAe  wm  domns  in  Trodeobnsen  ona  domos  in  Dalseo  ona  hi  Hederen  rnia  in  Hadesen  mm  m  Tbides- 
hem  una  in  Liudcrwardcshem.  Bec  bona  prcdiclo  modo  conquisita  vel  alia  adhuc  cooquirenda  cum  omni- 
hus  appendiciis  suis,  videlicet  mancipiis,  domibus,  areLs,  agris,  sihls,  pascuis,  aquls,  niolondinis,  piscatio- 
nibus,  cum  omni  denique  utihtate  que  inde  quocunque  modo  pervcoire  polest  prefate  ccdesie  in  usus 
panperam  bibi  Deo  servientiam  stabiltmna  et  aoctorilate  Dd  et  beati  Pelri  el  banno  nostro  snb  divini  ex* 
aetionts  commntalionie  m  perpetmim  oonfiimavimas.  Ordinaniu  edam  ot  predid»  somres  cnm  fratribaa 


Digitlzed  by  Google 


itst. 


auift  snb  abiMliB  regimiBe  flecandain  regulam  beati  Beoedicti  Tiverent.  et  abbalem  mi  iirdinis  eKgendi  13m« 

itm  habeani  potcstatcm,  Advocatum  quoque  de  noslra  manu  iiiNfsticncliim  ut  similitor  cligercnt  vel  »i 
gn)vi.s  rt  iiipoi  iunus  cis  esset  rcmoverent,  concessimus.,  Ilujus  rci  vcritas  ul  ad  noliciam  posteronun  ilti- 
bata  punDaueat,  hanc  cartam  conscribi  e(  «igilli  nostri  impresMone  signari ,  et  tesles  qni  effiierant  annoitari 
feeinraa.  Nomina  testium  hcc  sunt  Bcrilhardus  majoris  noslrc  ccclesic  prcpositus,  Almarus  decanus,  Rcm- 
berlu.^  prnpositus  orienlalis  ecclcsio,  Tietmanis,  Lautfridus,  Lffo,  S'lit  i  ts.  Godci«calcus,  et  alii  qtnm  plurcs 
cicrici,  Cunradus  abl>as  Palberburneiwis,  Cunradus  abbaa  Helmweriloshuseiisis,  Boldewinus  alibas  Lisbur- 
oensls,  qui  prioKis  curam  predieli  lod  tenutt,  Liberi  bomines,  Volqaiaaa  e(  Widekindas  fratres  de  Sanden- 
t)crgh,  Ucreitiannus  dc  Lippia,  Adcll>eitas  de  Buerstcne,  Wcmo  dc  Drach,  ministcriaics  Laidoldas,  Bcrtol- 
dtis,  Cunradus,  Adelbertus.  Ilcinricus,  Ilartmannus,  Audrcas  ot  alii  inulli.  Acla  simt  hec  Anno  dorotuice 
iiioamationis  llillcsimo  ccalcsimo  quinquagcsimo  tcrcio,  Indiclionc  prima,  rcgoaalo  4on>ino  Frcdcrico  Ro- 
manonim  rege,  anno  regni  qus  «eenndo,  presidenle  in  Cathedm  Pntberbumenfli  venerabiii  domino  Ber- 
natdo  «nno  otdinolioinis  ^oa  vieeflimo  «exto^ 

CCXCI. 

Aui  dcm  Kopialbucbe  dcf  Klvilrr*  Gelirden. 

In  nomine  sancto  et  irnlividuo  Trinitatis.  Hrnripos  Dei  Gracia  dux  Bavarie  atquc  Saxonie.  Notum  sil 
Ctinctis  Qdelibus  preseotibus  et  fulnns  quod  Uennannus  comcs  qui  horcditatem  Sigifridi  coroitis  a  lcgittimis 
beredibus  emptam  possedit,  villam  ({uandam  Hampenbuscn  de  eadem  hereditate  que  fiiit  beneGcium  cujas- 
^||m*  Heinrici  dc  Gcrdinc.  cccle!>ie  beati  Pctri  quam  isdcm  Ileinricus  in  proprio  allodio  fundavit  ad  usus 
pauperum  Christi  tradidit.  Quod  tamcn  ut  obtinerct  ip^r  Hptnricus  aliud  bencficium  Tbinkelborch  comiti 
roddidit,  insupcr  ct  alia  muncra  dcdiL  Nos  autcm  tam  piu  uperi  congaudenles,  ad  nos  enim  occiso  Hcr- 
manno  Comito  endera  bereditas  Deo  dispoocntc  pervenit,  Predictam  traditioncm  conscripiam  nostra  «acu>- 
rilate  flrrnavimn'  rt  imprcssiono  signavimus,  fe«te,'^(nic  idoncos  nnnotari  fccimus.    nomintis  Bcmardus 

patherburnensis  cpiscopus,  Bemardus  majoris  ecclcsie  prcpositus,  Rcmbertus  prepositus,  Ubcri,  Volquiitus 
advocaius  patberbumensis,  Adoilba  de  Nienlierchen,  Lnidolfas  de  Dassote.  mialBUHriales,  Heinricns  de  Wida. 
Lattliardua,  Anno.  Luippoldus,  aBique  aMihL  Acta  sunt  hec  anno  dominice  incamationis  H.C.LIU.  Indietione 
prima  reignante  gloriosissimo  RoDMBorvn  reg^  Frederieo  eemper  Angusto,  anao  regpi  «gne  aecundo. 

CCXCIf. 

Origtnat  in  iler  VcrcinioSanailitng  za  Padcrbarn. 

In  nomino  sanct^  et  iudiui<iui;  Tiiiiitiuis.  Hobcrtus  ecclcsi^  Wifbodc.^scns.is  prfor  lotu.<u]ue  conucnlu> 
Monaslerii,  omnibus  fidelibus  Qirisli.  Noucrint  uniiicrsi  prcscntcm  sccdulam  inspccluri,  quod  Wolbcrli^ 
et  wor  dus  Hargareta,  et  sorores  eiosdem  Harg-arctc,  Walburgis  et  Tetia,  cum  esaent  liber^  condicionis. 
Beo  el  aancl^^  Mari^  saaCtoquc  Vito  aliisquc  patronis  ciusdcm  ccclcsie  iurc  ccroccnsuali  sc  contulcrunt  lali. 
ul  posl  mortcm  illurum  quicqnit^  mr  liiis  habcrciit  in  equo  uel  aliis  mobilibus,  uel  ucstc,  ciilcm  ccclc.sic 
ccdurol,  non  uliquc  pcrdita  libertate,  scd  in  mclius  mutata,  quia  Domino  Dco  ct  Sanctis  ciusscrutre,  re^- 
nare  esL  Quos  oos  soscipicntes  el  aiiciorilate  Dci  et  beati  Petri  banno  iora  tali  eidem  «cdesi^  conGrman- 
tes,  hanc  .scripturnm  roufocinius  cl  sisilli  noslre  ecclcsic  imprcssionc  feciiuus  robor.in  ct  tcslium  nnriot;itione. 
Acta  sunl  hcc  anno  gi-atic  Millesimo  ccntcsimu  quiiiquagcstmo  torcio.  Teslcs  buius  factL  Hotbcrlus  prior. 
Rothcngcrus  presbiter.  Fralres.  GodelHdus.  Cooradus.  Tbcitmarafl.  HerimanniH.  Heincioiia.  Litfherufl.  LaicL 
Hartmanmis.  Tburingns.  Gcroklus  miles.  et  alii  qoam  plures. 

Ow  aPBcliaagto  SkB^  iit  Mriivtdicn. 


Dlgitized  by  Google 


11S3. 


73 


CGXGm. 

In  nomiii»  sanete  et  indiaidae  Trinitatis.  Va«rnenu  Bei  giratia  MindemiB  epiaoopas.  ||  Salabriter  ei 
UtiKter  diuiiu;  tnspirationU  rstiune  onlitiatum  al(|iic  constitutum  cst,  ut  qn«  in  augmcntum  diuini  cultus, 
ustim,  cnnHfilnlionem  ot  subsidium  Christo  famuliinlium,  a  fidclibus  contradita  fuorunt  ct  attributa,  cnrtis  ot 
litluris  ucracium  tcslimonia  cuntinentibus ,  futurorum  noticic  pandcrontur,  quo  uidclicet  cumulandt;  uirtuus 
aliM  tnoitamenUim  lleret,  et  opiu  pietaiis  nuila  posicritatis  obliuio  abrogaret.  Noium  igitur  ease  copiiiHiB 
uniurrsitati  tam  futurorum  quam  prescntium  Christi  fidclium,  qtKilitcr  linnio  quidam  nobilis.  nomtnc  Mlra- 
bili»,  horedum  suorum,  videliccl  iiliorum  ac  fratrum  ccterorumque  sui  sanguiuis  proximonim  ainissioao  or> 
batut,  «eenli  baius  enimpnai  et  adoersiUites  «ninw  folesceme  perlbeaae,  bona  aua,  quo  ampla  satis  e(  ho- 
nesta  patrimonii  iore  sibi  suocessra«ait,  jiro  anim^  sd^  snoramqpie  remedio,  Deo  qao  et  larigicnte  ea  poa. 
>('iI<Tal,  olTerrc  cnrnuif  llJiquf  c»m  dtianiti»  sorornm  suaruni  conscnsus  astipulaiiono,  coram  mtiltis  terre 
uobilibus  et  hune.siis  uiris,  in  niallo  ikTiiluirdi  comiiis,  m  pago  Laginge,  in  loco  Niubike,  beato  Pctro  cius-  . 
que  mintsCro  llindeiisi  epiecopo,  niL  curias  -cnm  earam  incolis  eantradidiL  Bona  etiam  miikam  aaamm 
quadam  intcrposita  paclionc  dedit,  ut  .si  episco|nis  de  hi*;  uollct  habere  seruioium.  dimiilluui  quod  inde 
proucnire  posset  rodiluum,  prefato  Mirabili  quamdiu  uiuerct  persoioeret,  sin  autem,  uhi  ea  Mirabilis  de- 
lcgari  uellct,  cpiscopns  absque  retractioae  conoederet.  Soam  aero  nmMionem  qu^>  uulgo  firok  dicitor, 
beato  MAVRICIO  et  beato  Kpdio  ct  fratribns  in  insnla  delogauit,  cum  prediis  ct  dedmb  adiaoealibns^ 
viflHirpt  Flmet  cum  decima,  in  llonburst  II,  nrrns  rtim  docima  et  rnnim  agris,  Arcfi?  qtinsrlnm  iuxta 
locum  qui  uocaUu*  Risvcld,  cum  agris  ipsarum  cl  dccima,  Dcciinam  in  Osterhouo  cum  agris  adia- 
cenlibos,  Ilem  decimam  in  Geten«burg.  Has  enim  decimas  de  mana  nostra  ipse  tenebat,  qnas  looo 
illi  ipso  rcsignantc  conces.simus,  dccimam  quoque  in  Eddcsscn,  ut  monasteriura  ibi  conderetor  et  diuino 
ctiltni  mnnriparotur.  Protorea  dc  silua  circumstaiitc  (|uocumrjne  cruderari  uel  innouari  posscnt,  horum  de- 
cimam  ibidcm  nostra  domitionc  promisimus.  Ipsum  cliam  locum  ccclcsiaslica  libcrtate  cl  immunitate  con- 
firroantes,  cimiterium  in  oodem  conseerauimns,  et  minMterialibus  ibidem  eommoranlibns,  ipsiqoe  de  coriji 
faniilir,  scpiiltiirnm ,  iiisilaiionpm,  unctioncm  el  alia  noccs^Jinn  cxindc  prcberi  auctoritate  nostra  slataimni^ 
Meinhardo  saccrdolc  do  Sulbike,  cuius  parrochio  idem  locus  anlea  attioebal,  coUaudaulc  et  omne  ius  snum 
etindc  nobis  resignnnte.  Et  ut  B^c  rata  in  porpclunm  et  inconontso  permaneant.  faanc  pa.^inam  conscribi 
fccimtw,  testibus  orrolioranimus,  banno  noslro  ct  sigilli  nostri  imprcssione  firmauimus.  Sunl  antom  li|0 
prcdia  a  prefnto  Miiabili  huic  ecclcsi^  coUata.  Nicnslide.  Rothcbusen.  Wackrrut  lili»  F.illcnuclfh'.  Fkwardinc- 
hosen.  Osterhoue.  HisuelUo.  Ehnet.  Winethorpo.  Ilonhursl.  Ecclcsia  in  Grctcncbarch  cum  omoibus  attinen- 
libns,  videlicet  curtibns,  arois  et  mancipiis.  Eoelesia  in  Stenburdi,  cum  omnibns  inibi  pertineniibtts,  carti- 
bus,  iMoIciidinis  et  mancipiis.  I.  mansiim  in  Laclliorpf,  II.  in  Bernesscn,  I.  in  Mundere,  unara  curtim  m 
Mcrliikc.  unam  curlim  in  Sulbike,  unam  curtim  m  Uursten,  uuam  domum  in  Stidere,  unam  in  Rinctclon 
unam  in  Basso.  Ecclesiam  in  Svarmenslide.  Preterea  ministcriales  suos  ulriusquc  scxus  cum  ipsorum  asseosu 
et  petitiooe  eodesi^  beati  HAVRICII  tradidit.  Horum  bii  suiit  testes.  Thietfridus  abbas  de  iosnla  eiiisque 
confrntrcs  Dnuirl  ■inccrHo*'  Sniiltis.  Tiili-iicus.  Volcliniflus  «icordos.  Symon  saccrdos.  Hildcboldus  subdiaco- 
nus.  Ucimicus  sacerdus.  LaicL  Mirabitis.  fierohardus  comcs  do  Wilepe.  Jobanni^  dc  Uursteo.  Johanoes  de 
Nirasltde.  Brnest  Fritberie.  e(  alti  multi. 

Dm  ttcgat,  «ddm  vit  FwgaMiititicibB  mffSiSDfji.imt  bt  «trlwcM  ftf^ageii. 

CCXCIV. 

Am  ciMM  GafU*  Braulcfa  TbmmaMnOu      4ke  BHdtalliA  n  Gaml  rfuchtilUich  i^ctlidll  «wab  4MMUiollki«llM9ir 

ra  Minclcn. 

Werncrus  per  misericordiam  Dei  Episcopus  Jrindensis,  dilcctis  frahibtif;  ct  tiniticrso  conuentui  in  ITa- 
mm«leoen  cum  inlimis  orationibus  iu  Christo  ealutcm  et  paleruam  dilcctioncm.   Venerabilis  irater  noster 
God.  tffl.  htit,  W«thL  U.  10 

Digitized  by  Google 


74 


A.  propo<!itiis  ad  nostram  ecclesiam  uenicns  et  oonaentmn  frainim  nostroram  prospiciens,  nostram  amici- 
ciam  ct  fralrum  Dostrorum  dilecliouem  qu^rere  sua  iateresse  iudicauit.  Quibus  babitis,  (juod  arcttori  sem- 
perque  nmiuaro  carilatb  nexa  nobis  adrtringi  cup>(»is,  lun  dbi  tanluni  el  fratribiiR  qui  secum  aeneiant, 
sed  ct  ucstr^  congrcgationis  nniocrsitati  cum  roagn^  deootioois  studio  rratemitntis  nMtef  consortium  postu- 
lauit,  et  nos  nichilominus  cum  magna  omnium  fralnim  nostrornm  bencuolentia ,  lom  pro  nostrr'  rclip^iorii^ 
et  disciplinf  quam  io  ipso  cognouimus  reucrcatia,  lum  pro  ipsius  conucntus  intimo  intuitu  conccssimu;.,  uc 
aadem  de  ipflins  oMnn,  nidnl  de  neefif  nolnntatia  identftale  dilBdeBtee,  redpiouM.  Certam  ftaqne  fidncieni 
de  orationum  el  elemosynaram ,  si  qua  Deo.  donanto  facerc  pojvsumiis,  cl  aJiorum  que  fratrum  snnt  parti- 
ci|»atioQe  preeentibas  scriptis  per  manus  latoris  prepoeiti  Adelbcrti  uobts  porrtgimus  et  damus,  ct  oadem 
de  mnnn  ein»  reeipinnia.  Si  quie  auten  er  ooUegio  nestro  dititatein  aostrani  tniranerit,  prebewlani  aicolt 
nMoa  fralris  ooslri  babebitt  oUtom  fratram  in  minis  m  psahnis  npnd  Demn  «cnt  frairom  noaironnn  me- 


CCXCV. 

Au.»  deni  Archi.e  xu  Kappcnbcrg. 

In  noroinc  sancie  et  individu^  Trinitatis.  ||  Frithcricus  Dei  gralia  Monastcriensis  episcopus.  Noturo  esso 
nolmnas  tam  prescntibas  quam  futuris  Christi  fidelibus,  qualiter  quidam  homo  Adelwardus  nominc,  qui  ad 
oameram  ncMtratn  pertiuct,  (juoddam  allodiom  in  Smithincthorp  situm,  qnod  hereditario  iure  possidobat, 
nobis,  quia  lcgitimum  hcredcni  non  habcbat,  rcddidit,  ct  in  dominiiim  noslrum  uuluntarie  eroancipauit 
Nos  uero  ipstun  allodium  capell^  nostr^  qu^  ia  Weroe  est,  quam  ct  tuoc  tcmpuris  quia  rcs  cxigebat  dcouo 
eonsecranimus,  pro  amore  Dd  et  salnte  anim^  oostr^,  b  dotcm  perpetuam  donanbmis,  ip»amque  dooatio* 
nem  presentis  carte  oonseriplione  firmaaimus.  Quicunque  igitur  preaentinm  aut  faturoram  baae  nostram 
Ipgitimnm  donatiimcm  cassarc  seu  infirmnro  ansu  tomerario  prcsumpserit ,  sciat  se  pcrpetuc  excommunica- 
tionis  uinculo  quousque  rcsipiscat  alligatum.  Fiat  tiat.  Aclum  csl  anno  domioicc  incarnationis  U^.C.LMllI''. 
Indietiooe  II.  sub  Anastasio  pp.  regnante  imperatore  Romanoram  Fritherioo.  Testes  fuero.  Olto  Capenber- 
gcnsis  prepositus  Scds.  qui  et  quondatn  coini^.s  *  .  Enf^flbcitu.s  viccdoniiiius.  Ansolinus  cnin-llnniis  Tlciilcn- 
ricus  prcsbiter.  Minislcrialcs.  LudolTus.  Boldcmarus.  Ludcwicus  villicus.  Uadcwcrc  ct  Fridcricus  CapcUariL 
el  alii  quam  plurcs.  Ameo. 


CCXCVI. 

Aw  im  FSnti.  lalH>Haiai«*(M«B  iktdim. 
.*f*.  In  nomhra  aamjlp  et  imdkiidof  Irinitalis.  ||  Qohi  freqnenter  pax  eonm,  qni  in  moonsleriis  dinhio  serai- 

cio  mancipati  sunt,  graiii  moleslia  concutitur,  dum  po.s.se<.sionibus  ipsorum  a  praui.s  hominibus  calumpuie 
parantnr,  pium  ct  itistura  e.s.sc  cognoscitur,  ut  hii  quos  diuina  gralia  ad  arcem  pontificatus  eucxit,  rcligio- 
sos  ilili^ant,  ct  luca  corum  cum  omoibus  pertineiitibus  ad  ipsos  pia  semper  protectione  muniant,  ctcalum- 


*)  la  di«ier  Angafa«  liect  offeabar  eia  Feblcr.  Der  geweiene  Gr»r  Otlo  war  <ier  driue  Prop«t  too  Kappenberg,  •lcwalil 
dcp  «vcit^  icMie*  Nanen*,  d^Aein  Vorgiiager  aach  Otlo  hieu;  allein  diei  letitc  VertiiiltniM  pml  hier  Mch  oichl^  d«an 
da  Otto  I.  wk  iiii  eiae  UiTnndc  «nMlailte,  nncli  nadk  aadan  Hachricbten  er*t  IIM  fMla«b«a  itt»  «o  kano  Ott»  II. 
nicht  1154  icbno  «1«  Propit  (eBHnl  wcvim.  Di«  w«km1i«iiili«iiito  B(l.ttt«Bg  i»t,  daa»  4i«  VifcMda  «nt  laaitfv  Z«lt  •acb 
dcr  Vcrii.in>liunB  ilnifaiil  wwtiBf  ■•4  4««  Brtwibcf  dic  fcddaB  Onaocni  dcoan  d«r  «taa  iMMmcfaca  yit««bM  «ai^ 
verwacbselte. 


Dlgltized  by.Google 


ilS«. 


75 


piiiatoribos,  non  .soliim  in  prcscnti,  scd  in  futnro  omoes  adiuu  nttiaDdi  innoceDtes  perni^ili  proutdentia 
obstmant  (^uikI  cpo  Fridcricus  diuino  nuto  Honastericnsis  cpiscopus  non  np;.,'lii;<»ntor  nnittin  liirr^pns,  circa 
co»  quorurn  cura  ad  nos  pertinel,  in  his  qu^  ad  pacem  et  quictcm  ipsonini  .spcctunt,  i;enignum  ct  deuo- 
tam  me  aemper  exitibere  itadioflas  fol  Notaiia  igXar  fitcimoa  tam  preeendboa  qnam  fataris,  qaod  qnidam 
n  iliilis  homo  Eppo  nominc.  in  f|iiodnm  ccnnbio  bcati  Patili  ct  nostrn  qtiod  Asbcke  dicitur,  niiam  suam  ad 
scruicndum  Cbritito  iugiler  cuui  aliis  relij{iosis  fenuais,  quc  canonicam  uilam  iii  codcm  loco  professe  sunt, 
nobis  presentibos  obtulit,  et  cum  iDa  cortem  qnandam  qn^  allodiam  saam  erat,  (|ur  coniigua  congrcpntioni 
iHi  «at,  Vorstlior  nuncupata,  Deo  ad  opas  sororum  fldclitor  oontradidiL  Quam  donationcni  nosst^Uim  banno 
noslro  cnnlirmatiirTiiis,  ot  nduocatus  monastcrii  iliius  Folcmanis  nnminc  cum  filio  suo  Cuonratlo  in  ius  ad- 
nocatic  exccpit.  H^c  omnia  conscosu  ct  fauoro  hercdum  suorum,  uidclicot  lilii  sui  et  fralris  Eucrhardi  de 
Ylettell,  et  axoris  proprlc  et  tolias  cognatioiua  soe  predictoy  Eppo  peregit.  Dcinde  ipse  secandnm  legea 
tcrrc  nostrc,  coram  comitc  Cuonrado  cau.sas  sui  comilalus  agcnlc,  hanc  donalioncTn  iioIms  prcscntibus  et 
fcr*-  lotius  terrc  maioribus  itcrauit,  hcrcdibus  suis  prcJictis  astantibus,  conscnticntibus  et  pcr  omnia  factum 
biidimiibus.  Uis  sic  pcractis,  comes  iilc  curtcm  ilbm  cum  omnibus  nppcndiciis  suis,  ad  usus  prcdiclarum 
sororum,  baono  regali  stabiliuit  Ipse  oero  Eppo,  lioeotia  oxoris  stjc  continentiam  com  inramento  Deo  et 
nobis  uoucnlc,  «rculo  abrcnuncinuit  ct  so  in  prcfato  monrtstcrio  rcddidit.  Fratcr  quoque  cius  Kvcrhardas 
cum  filia  soa  cidcm  con^ej^ationi  duos  maosos  in  parrochia  Rcnc  in  uilla  qu^*  Elctbe  dicitar,  assensa  he* 
rednm  snomm,  firma  donntione  obtuKt,  qaod  a  nobb  et  a  preliifo  oomite,  ordme  quo  alia,  confirmatom 
esi  Et  ne  monasterio  prcdicio.  quod  sub  beati  PaaU  et  noslra  SOCCessorumquc  nostrorum  prolcctionc  dc- 
bct  cssc,  scrupulus  uel  molcslia  in  fulurum  nasci  possit,  prcsrnlis  scripti  nostri  priuilcgio,  sigilliquc  nostri 
inpressione,  b^c  communiri  curauimus.  Statuenlcs  ctiam,  ut  quascunque  posscssiones,  quccuoque  bona  in 
preeeotianrai  Mwte  et  eanonice  eoclesia  Qla  poasidet,  aot  in  fatnram,  coneessiooe  pontificam,  largitiooe 
maiornm,  oblalionc  fidrliiim,  sine  aliis  instis  morlis  prcslantc  domino  poterit  adipisci,  Orma  sororibus  ibi 
Deo  famulantibus  cl  illibata  pcrmancant.  Si  quis  autcm  huius  paginc  nostrc  instructioncm  ausu  temcrnrio 
mutarc  ucl  cassarc  tcmptauerit,  a  sacrali^imo  corpore  et  eaagaine  domini  alioous  iiat,  el  quoadusquo  re* 
«ptscat,  pcrpctuo  anathcmati  subiacoaL  Nomnia  oero  testiam,  qni  hr  c  uidcrunt  et  andierttnt,  in  fine  ad- 
rtccfpiida  utilc  csse  du\imus.  Hcinricus  prcpositus  maioris  ccclesi<  Krmelbertris  prcpositus.  Engelbcrtus 
vicedomiaus.  Volcmarus  comes  et  tilius  eius  Cuoaradus.  Meini-tcus  iiiius  Epponis.  Gerlacus  ct  Gcrardus  fira' 
tres.  Godeseatcos  de  Loa  Lefhardas  de  Ahos.  Amoldus  de  Melden  ot  filins  eitts  Amultingus.  Lambertus  de 
Wcre.  Ministcriales.  Suelheros  de  Asbcke  et  duo  filii  cius,  Ludbcrtus  el  Rodulfus.  Bcrnhardus  dc  l)ulmeoe> 
Stcphanus  do  Wsgc.  Arnolilus  de  Billerbeke.  Ludbcrtus  de  Tuschusen.  Wcrnolfus  de  Bcucrncn  Jiiliannc<i 
de  Graz.  bucrhardus  de  Gesl.  Chrislianus  de  Hcppcn.  Ilcm  noraina  testium  dc  Maa»s  (]uos  Evcrhardus 
dedit  aororibas  in  Asbeke.  Predicti  IL  prepociti.  &ige]ben»s  vieedomlnas.  Eloericaa  coraes.  Vohnaras  ad- 
uocatus  et  Ulius  oius  Cuonriitlns.  Gndcscalcus  do  Ihljcnhnrcn  et  filii  ip.sius  Cnonradus  ct  Wcrnhcrus.  We- 
zelinus  dc  Honc.  Gcrardus.  Abbaco  ot  Ahbaco.  Ministcrialcs.  Gcrardus  dc  Bcncthlage.  Fredericus  lU;  Wa- 
renUiorpc.  Hartmot  de  Telget  Lntberlns  de  Adwke.  fYaJico  4fi  Tooe  fifias  eioB  Heioricas.  Mazclinus. 
Walthardus. 

Acia  sunt  hee  moo  dominicc  incarnationis  M.CLIllL  Indictionc  II'-  Rcgnante  gloriosissimo  Roouwjnnft 
Rcgc  I-rcdcrico,  anno  rcgni  cius  tercio.  Venerabiii  domiao  Frederioo  calhedram  Monasteriensis  epiBOopalQi 

regentc.  Aooo  pootihcatus  oius  tercto. 

Dai  (roue,  mii  dasr  kfcileBf  «liflhdt  gclodrtnca  VnMHMW  «ogciiiiiogic  Siei^el  iat  ««hr  bMduidict. 


10« 


7« 


CCXCVIL 

HtA  «iiw  AkNbrlft  an  tai  tt.  liMuntet.*) 

Miles  quidam  strcnuus  Uugo  nominG  dc  Durcn,  villa  quae  sita  est  in  ficiliaa,  divina  sibi  in<;pirantc' 
graiia,  de  eoelesiis  regoi  perennitate  nedttari  coepit  Bgrediens  Igilwr  de  terra  sua  M  de  eo^aiioae  mia. 

venit  a(!  Coniitissam  dc  nenlhcm.  niattonam  nobilem,  nominc  GoniruJani,  (lexis  sciuibus  cam  deprecans, 
ut  palutiem  quandam  inler  viiia.s  Backlo  et  Loen  sitam^  Withmerss  dictam,  hominibus  ct  Christi  paupcri- 
bus  rcgnum  Dei  quaerentibus  in  babitaculam  tradere  dignaretar.  Qoae  sdlicet  Gcrtrudis  de  mariti  !>ui 
Otfoois  morte  bristustma,  pro  ejns  anunac  rcmcdio,  omnom  vdantatein  fratris  petentis  adimplevitt  ac  sine 
mora  Hugo  cum  suis,  quos  ad  sacrac  rcligtoiiis  nhsorvanliam  collegerat,  palndcm  ingrc^si,  colorc  viriliter 
incboarunt.  Sed  ')  plus  est  anima  quam  csca.  Idcirco  sub  regimine  Abbatis  dcgcrc  cupientes,  Uonacbum 
queodam,  ffitdebrant  dictum,  de  Honasterio  Soacti  Pauli  trajcden^,  in  Abbatem  degeraat  Qucm  pcr 
annum  rcnitcutcm,  sed  adjutorio  ^  Episcopi  tandcm  consenticntcm ,  in  exattatioott  aanclac  Crucis,  pastorali 
dignitato  ipsuni  sublim;n  rrunt.  nnno  nh  infarnnlionr'  dnminica  MC.IJI. ,  nnno  primo  regni  Frodcrin  ijloriosi 
Romanorum  lmperaluru>  laviuli^iuii.  Abbas  igilur  Hildcbrandus,  per  Hugonem  pracdiclum  ad  locum  Wiib- 
mersa  appeltatnm  perdnelos.  com  gaodio  magno  a  pwiperibas  CliciBti  inibi  Deo  servientibas  snsceptus  esl. 
qui  deinde,  a.»isumpto  oudeni  fnlic  Ilngonn,  adiit  Comitissam  dc  Bcnfhcm,  nohilcm  matronam  pmenomi- 
natam,  ante  nimium  laborem  culturao,  bujus  ccrtitudinem  dooatioois,  ratibabitionis  et  iibcrtatis  habcre  cu- 
piens,  dc  coltatione  pmedictae  pahidis.  Congregatis  per  ^  mdnlem  matronam  Gertndem  praedlctam  mini- 
sterialibus  cjus  in  unum,  Reniboldo  scilicct  ac  SifridOr  Basone  et  Ilemesto.  el  oaaoibus  qui  aliquid  benc- 
ficii  ac  Juris  in  paUido  halH-bant.  paii  afTrcfn  et  consen.su  nmncs  slinui  in  mamis  vencrabilis  Dominac  Gcr- 
Irudis,  quod  in  bcnelicio  habueruui,  dcvutissinio  roddidcrunt,  ipsaque  uobilis  Comitissa  paludcm  Wittnnerss 
poat  in  roanos  Frederiei  Episcopi  Honasterien^  tradidH, '  homQiter  dcprecans,  quatenus  Abbati  ejusque 
grcgi  roanu  sua  conferre  dignarctur.  Adolphus  ctiam  do  Blanckcnna,  vir  nobilis,  ejusqno  germana  in  Bor- 
r]\nr-,i  abhatissii  satis  reliifiosa,  ncrihcrtus  de  Bunolt  cum  iiliis  suis,  Odo  ct  Hcrmannus  dc  Vrcrstor 
el  uutvcrsi  qui  aiiquid  Juris  in  paludc  babucrunt,  similitcr  fcccrunt,  Episcopus  vcru  de  ipsonmi  devotiooo 
maltnm  gavisaa.  ei  ad  pettUonem  venerabiUs  Dominae  Condtissae  Abbati  ^nsqoo  grc^  «flbctuoaissime 
ciim  dccinia  majnn  atquc  minori  Iradidit,  curaniquc  spirilualem  Abbati  prcfato  commisiU  Ilis  omniljus 
(am  discrcte  peractis.  ut  liacc  magis  rata  ct  inconvuisa  permaneaol,  Venerabilis  antistes  Frcdcricus  Epi- 
scopos  Honoaleiiensis  praeaomnM»  sob  dnmnatione  el  anatheroate  confimavil,  nanwpie  sua  Abbati  pri» 
vilegium  m  huiic  modum  ooaacriptnm  pocredL 

Sequitur  Gonfirmatio  fimdatiomsL 

Notom  ril  omoibaa  QiriBli  fidelibus  tam  fuiuris  quam  praescntibus,  Quod  ego  n«derieiis  Dei  gralia 
Monastoricnsis  Episcopus,  et  Vcncrnhifis  Conjifisva  Cicitrtulis  dc  ncnthcm,  ad  honorcm  Dci  cl  pcrpeluae 
virginis  Mariae,  dedimus  pauporibus  Cliristi  nuh  rcguiu  sancli  Benedicti  viverc  cupicntibus,  qnundam  in* 
oultam  terram  et  soKtariam,  WitlMnerM  appellatam,  omnibus  bactenns  inutiiero,  eum  oonseosa  et  astipola- 
tionc  lam  Ilbcrorum  tjuam  niinlslcnalium,  qni  aliqnid  in  ca  Juris  ac  proprictatis  aul  bcncfirii  habucmnt, 
Sic  tamcn,  ut  fundus  et  invcstitura  Ecclesiao  illius,  sieut  el  cura  spiriluaiis  ad  Episcopum  Honasterienscm 
pertincai.  Praetcrca  ego  Fredericos  Dei  gratia  Episcopua  omnem  dedmam  filios  tenoe,  nnnc  cultac  vci 
odhmdaa,  fiatribus  ibidem  Dao  aarvianiibaa  pro  remedio  aniroae  neae  Kbere  ol  abaolaie  coatali  ei  in 


«)  In  4«r  wnsccMblflB  ItlttatMica  Diitaltmg  glto  ctot  «fat  {il«|m  «04  MhlMhlCN  MuMtt  MHtntgtw  Baicfcrilwigw. 
■)  qt.ia   ')     mioAito   ^  TcnmiUiHi  «t  *)  VnUlacff     fiwifliiciaM»i  pcladcn  io  pNfflctrtCM  «I  mcIcbMIcmm,  cmb 

iB«aa  «li>ininac  CBinitiuaef 


Digitized  by  Google 


77 


•^enttm  proprictateai  delegavi  Phcoft  etiam  nobis,  et  conimimi  coosilio  constituimus,  ut  quicunquo  poit 
mortem  Vonorahilis  Gcrtrudis  Schntlorpe  hcredifario  Jure  pnssidprit,  praedicti  looi  sii  mlvocatus.  Sicque 
po«terita9  obtiocat,  ut  quicunquc  pos&casor  fuorit  curlis  Sciiutiorpc,  iliius  loct  sil  advocatus.  Qui  si  forte 
in  Teinotiori  kioo  manoiio,  fratribas  tempore  oporiano  adesm  aon  potoerit,  omnn  de  liberis,  non  qnem 
ipso,  .sc<l  ([ueiii  fratrcs  clcpcrint,  in  loco  siio  suhsliliiat,  r|iii  rratrilm--  fiilrlilcr  as>islaf,  ct  Iiic  alinm  snb  se 
non  habcal.  bcd  ne  paupercs  Christi  vel  eorom  familia  nul  mancipta  advocalorum  graventur  exactio- 
mbu!>,  Constituimus  ut  nullus  advocatorum  aliquod  bcncficium  vd  commodum  dc  ipsa  advocatia  con- 
aeqnalnr,  nisi  quod  ei  semcl  in  anno,  cnm  qninque  militibmi,  ab  abbalo  unius  noGlia  beneficium  et 
unum  molt  havenae  ad  pabulum  equorum  Iribuatur,  de  cetero  mrrrcdcni  a  Deo  expecteL  Si  quid 
vcro  super  liaec  exegerit,  aut  in  aliqao  ecclcsiam  laeserit,  Episcopu  insinuclor,  et  oisi  resipiscat,  si 
major  fecarit  advocatos,  exoommunioelar,  »  vero  minor,  non  solum  exoommnnteetnr,  aed  et  advocalin 
privelnr,  ei  nunquam  amplius,  nisi  fralres  peticrint,  rcstituatur.  Notum  etiaiD  fieri  volumus,  quan- 
tum  prnememoratac  tcrrae  fratribus  contulerimus,  In  lori.'itudine  a  saxis  quae  duarum  villarum  I.oen 
et  Bokeioe  '}  marciiias  dividuot,  usque  ad  ulteriorcm  ripam  aquac,  quac  marc  appcllatur,  In  latitudine 
vero  ab  aame  aeptentrionali  eontra  aoslralem  partem,  naqne  ad  terram  quae  Venne  tentonica  lingpa  nnn- 
cupaliir,  libcrc  ct  absolutc  eis  tradidimus.  l't  iiiilur  hacc  omuia  rala  ct  iuconvulsa  iu  aevum  permaneanl, 
Chariam  hanc  conscribi  et  sigilli  roei  appcnsiono  iwiigQiri  fcci,  el*  no  quisquam  baec  violare  praesimiat, 
8ub  anathc^matc  conGrroavL  Acliira  est  hoe  aono  ab  tneamatione  Donitni  IPCIJIII.  lodiclione  secunda, 
apoaloiicac  scdi  praesidente  Aiiasiasio  apostolatos  ejns  anno  priroo,  Ilogiii  vcro  gloriosi  rogis  Frederid 
anno  tortio.  Sub  Domino  Frederico  Vcnerabili  Mona.slrricnsiura  Episcopo.  Sub  -)  idoncis  tcslibns,  qiionim 
nomina  sunt  liaec  Ollo  Cappeobcrgcnsis,  Uinricus,  Engelbertus,  praepositi.  Engelbcrtu$  vicedoiuinus.  AH)er- 
tus  decanus.  Odo  custoe,  ctim  aliis  plttribi»')  caaonicis.  Bemardus  deHorstmar  et  filius  qos  Wiehbaidas 
AdoUkn,  Ilaolt,  Evcrhardus,  Harbcrlus^},  libcri.  Hermunnus,  Elvcriuus'';,  Ilarlbertus,  Raso,  Nelardas^ 
Renwinas^,  Goswinos,  Uartewardus,  nunisteriales,  et  alii  quam  plures  lam  clerici  quam  kud. 

CCXCIII. 

In  noniine  sancte  et  indiuiduQ  Trioitatis.  Berabardiis  Dei  Gralia  |1  Palberbruonensis  fcclcsif  bumilis 
mniisler.  Oiristi  fideliam  memori^  modo  et  semper  commeadatam  esse  nolo,  qood  domaus  Hamuko  abbas 
Hooaslern  bnatomm  apostolurum  Petri  ct  Pauli  in  suburbio  BQOtaf  aedis  constrm^»  dedit  cum  nostro  iVa- 
truniquo  suorum  consilio  ciiidam  Bertoldo  de  Nitha  quatuor  maiisos  in  Nattesangen  pro  tribus  io  Allon. 
Quam  commutationcm  predicius  Bertoldus,  licel  cognouerit  legitiinis  teslibus  et  regali  banno  aduocati  Wi- 
dikiadi  in  pleno  pladco  eommunitam  et  stabilitam,  infifmare  lamen  tempore  donmi  Gonradi  venerai^  ab- 
batis,  succcssoris  Hamukonis,  scpe  ct  multum  laborauit.  Proccssit  er^o  (lucrcla  sua  co  usque,  quod  in 
iacie  totius  fuciesie  nostr^  coram  ducc  Saxoni^  deposita  est.  Et  cum  cam  multi  potentes  et  sapicntes  qui 
ifai  coouenerant  dili^tina  diseamiaseat.  iadicaaerunt  esse  inanem  et  (rinolam.  His  ita  actis,  Volcquinus 
Spalenbargensi.s ,  ^upradicti  Widikindi  lilius,  uolens  omnom  quc  undccunquo  suboriri  posset  in  predifiUM 
maiisos  qucrcluin  in  pcr[icinum  esso  sopitam,  iurauit  et  iuraun  nlo  laudubili  conKrmauit,  eosdcin  minMis 
proprie  proprios  esse  mooa^terii  de  quo  ante  diximus,  cuius  et  ipse  fuit  aduocatus.  Uuius  rei  testcs  sunt 
predictus  dnx  Saxonif  iank>r  nidelieet  Heinriens.  Cemes  Otlo  de  Ranenesberch.  Adnoeatns  ToloqomBS  nt 
fnier  eius  Widikindus.  Gomes  Uvillcbrandus.  Herimannus  de  Lippia.  Liudolfus  de  Osetbe.  Giuebardus  de 
Iminenbasoo.  et  ex  ciero  nostro  prepoaitos  Bemhanias.  Decamia  Alemams.  Egbertna.  Boeiigpsas.  Sifridos. 


^  EiBe  «odcfe  Abictirifl  li*t  Backelo.    *)  Eine  andere  AbtdwUI:  Comm       qoani  plarimii   *)  WlchkoMot  *)  IhllfccftiMi 
•)  Zm^Oim  imtm  wtA  4»  lb%M4«  Mch:  Obbwlw,  BciiAiMw,  di|t|iM  Miil  HacibcilM.  «>  Ubrtm  ■)  ■ciMriMC. 


Dlgrtlzed  by  Google 


« 


78  »45*- 

do  ininistcriainins  orelfslc  no.-;li'^.  T.iudoMtis  Conraflus  Stapol.  .Vflolbfirtas  de  Rikersuie.  Ct  alu  plnrei  laiB 
HoInIcs  quam  mintstcriales,  quorum  nomuia  poncrc  causa  breuitatis  protcrmi^imus. 

Noocrit  et  hoc  ct  gaudcAt  inde  oimiv  chriBthiu  noinnis  proressor,  quod  prefiUos  domans  Hamuko 
taa  indiwtria  hanc  obtiooit  graliani  apud  qucndara  comitem  Benihardum  et  suuro  unicain  et  heredem  et 
filium  nomine  Amuluugum,  quod  ipsi  cnm  dotc  ecclosiam  qu^  cst  in  prcdicto  Atlon  tranjflulfnint  dc  ^a 
hcredilaria  po^ssiooe  per  manum  Widikindi  aduocali,  ceicbri  et  lcgitima  dooatiunc  in  proprietatcm  per- 
petnam  Moniuteru  eaitM  ipse  evtitit  abbofl.  Deinde  elapsis  aliqaot  amus,  Amnlungus  opus  tam  pi(;  deno- 
lioraa  TOfa  post  obitum  patris  sui  adnichilarc  multis  modis  tomplauit.  NeO  tb  buius  impiissirao  temcritntii 
ausu  so  prins  cnntinuit,  donec  querclam  suam,  quam  in  prodictnm  rorlosiam  fiabiiit,  in  placito  comitis 
Thiulbardi  de  (jie^okc,  aduocalu:ii  Vulcquinus  iudicio  collccte  ibt  niultiludinis  umiiimodi:9  La.si>auil,  iurans  ct 
iorando  eoaflrmans,  eendem  ^estam  am  dote  inste  et  legHime  ia  proptietateffl  tranfliase  el  propriim 
esse  ciusdem  raonasterii,  pro  ciiius  trihn<;  prrrlictis  mnn«;ts  C"irc;i  idrm  Irmpiis  coram  ducr  iuraurrat.  Htiic 
rei  lcgitiinuro  lcstiaioiuum  pcrhibeni.  Conradus  uencrabilis  abbai>  succcsM>r  Hamukoui&  Volcquious  predictua 
aduocatus.  Fridierietn  de  Poppcnburg.  Comes  Tblethardas  de  Gteaeike.  Rolhollas.  filanlcmd.  BirimQadaa. 
Biibertus.  Waniiundus  Adelmaras.  Wigani.  W>rinzo.  Hamuko.  et  alii  qaamplarea»  llts  omnibus  ritc  peradia 
cjto,  sicut  mei  iuris  fuit,  ulrumque  fuctum  prcsenlis  scripti  pri^Mlrnio  et  banno  principis  apostolorum  et 
meo  pleniii^me  corroborauL  Si  quis  igilur  licet  teouitcr  inLiruiauerit,  uisi  plcna  aaliafactioue  re«ipaeril» 
aciat  so  cam  diabolo  etema  maledJoiione  danpnatam. 

Ada  aant  bi|«  anno  ab  incamatiaiie  Donuni  EC.Lil]L  Indiotione  11«.  fiepante  Fritlterioo  wgt,  Anao 
ragm  ipaitia.ll*. 

Dw  Si«|el  iM  TCriNW  fcgto|Mi. 

CCXCIX. 

Aot  dein  Arctiite  la  Kappeiiberg. 

In  nnminr  «anrlo  el  indivi^ivr  Trinilalis  ||  Kuo  Tiirobaldus  diuinn  fnurnto  ilrnionlia  Xanctrn<;if!  prrpo- 
silus  et  Sanclc  Culooicnsi»  ecclosio  archydyaconus,  ex  iaiunclo  mibi  oflicio  dcbitorem  mo  esse  cognosco. 
ot  onmiuni  in  archydyaconatu  meo  Deo  aemientram  cnram  deaote  geram,  et  at  qnielem  et  pacem  oon 
aolum  in  presenti  !>ed  el  in  futuro  meo  pro  possc  eis  prouideam.  Et  cum  hoc  sicut  prefatus  sum  o\  loco 
in  qoo  sum  ooii-'i'utiis  pfTn::rndnm  inihi  incumbat,  maximc  tamen  pro  his  qni  rrlij;in?c  conuorsaiioni  sese 
mancipamnt,  soliiciiudu  us!>uuieiKla  esl,  ut  obslruclo  omni  adilu  quo  cis  catuuipnie  el  inquicludines  de 
possesaionibus  Ipsoram  acnirc  solebant,  in  ailentio  et  in  pace  Chrisli  laadibua  aaeare  ualeanL  Nolnm  sit 
igitur  tain  fiiturij)  quam  prcsrnti!)ns,  qnnlitrr  mai:istrr  Ollo  proposilus  et  fratros  rlr  Cnppcnberg  una  inrcum 
et  cuiu  Ludolfo  Xancieo^i  cauonico  de  dccima  quadam  qu^  HaiowiDkelo  pcrtinebat  conueneranl.  Uii  fra- 
trcii  io  arcbydyaconata  meo  curteni  quo  Stikelencwle  didtar  habent,  canis  decima  qaondam  ad  ^lesiam 
iUam  sieot  prefati  sumus  pcriinebat.  llii  autem  fratres  una  mecum  et  cum  Lildolfo  tatem  oomienlionem 
iiiirninl,  ut  firo  tocins  (lociinr  ponfionc  sinj:iills  annis  VII.  maltlri  liasiori  occlesie  illius  .solnnnlur,  ot  do  omni 
etiam  exaclioue  minuic  decim^  <]ue  de  nuirimentis  animaiiuin  solui  soiet,  iuxta  decrctum  EVGILMl  papf 
libera  fratmm  pessesMO  permaneat.  Qnoram  maldrorum  medieias  debet  esse  siNgo,  ahera  medielas  aoene. 
De  terra  ad  ipsam  domum  penincnte  III.  maldri.  De  terra  qur  ruii  rratrnin  Varlarensinm  VI.  modii.  De 
lerra  domini  Hezolonii^  .  .  .  De  terra  Gorbrandi  V.  modii.  Huins  summa  sunt  VII.  maldri.  Ilac  iuiiur  tali 
convcnliooc  facta  nos  adieruiit  postulaotes  ul  quid  pcr  nos  et  a  nobis  statutum  erat,  litterarum  uosti-arum 
caattone  6mairetar.  Nos  nero  dinmo  btaita  qaieti  fralram  in  fbtorum  prouidcre  uolentes,  et  pro  pelidone 
magi$tri  Olionis  Cappcnljergen-sis  prepositi  huic  facto  assensimus.  el  quicquid  pclcbatur  dcuotc  adimpleui- 
IPtis,  omiiibiis  hoc  ootum  facieoUNi,  quod  quicquiU  de  predicta  decima  L&dolfo  oiueote  fratribus  coocesse- 


Digitlzed  by  Google 


liU  —  iiii. 


19 


ramas,  hoc  quoque  eo  defuncto  postqaam  ecclesia  ad  manus  nostras  rediit  pi^dcm  fratribus  concessimus. 
Vt  ergo  oonuentio  Uta  firma  et  inconuulsa  otnni  tempore  pennaneat,  cart^  huius  conscriptionc,  sigjUiqoo 
oo£tri  imprcssione  eam  manire  earauimus,  prohibontes  sub  anathemate,  ut  milta  dmnceiis  |)cr80Da  bttne 
iMMtram  inscriptionoiQ  inlHligere  uei  niutare  audeat,  subnotalis  etiara  idoncis  tcslibus  quoram  nomina  bec 
awnt.  Fnprhnr  i  K  il  ranns  prernu;  ecclesie.  Gcrhardus  de  Ilcppenthorpe.  GerhartJus  de  Selehcm.  Euerhardus 
Scuklie.  Arnoltlus  de  Ressc.  liasUius  de  AJphem.  Ucrimannus  preposilus  Sefliccnsis.  Decanus  Seflicensis 
Cauradas.  RodolA»  SeflioeDMt  eanonieiu.  Labertns  oanooioas.'  Theoderici»  preabiler  de  Mderike.  HerOter' 
tai  prcsbiter  de  Wetteoe.  llini.steria]es.  Sigestap  ot  Albero  Traier  eius.  Albertos  de  Bilele.  lordaii  de  He' 
genceile.  Datum  ann%  Incarnationts  Domini  M**.  C*  Quinquagcsimo  Quarto. 

D»  Stcgdi  walchet  abcr  Khoa  Miir  bctchid^t,  ut  auf      Widucit»  4cr  Urkwidc  mit  PcrsaiiiciittUeir«a  lcstgchcftct. 

ccc. 

Au»  deto  illesleo  KopuUiuche  do  Siidci  Corftj. 

In  uomine  sancte  et  iadiuidue  Trinitatis.  Wicboldus  Doi  graiia  Corbciensis  ecclesie  abbaSr  Omnibos 
iacoeesoritNis  suis  b  perpetuum.  Si  indigentias  paupenim  de  nostra  habondaiMiia  supplcre  cnrainnSr 
fiduciam  magDam  nobis  coram  summo  Deo  per  elemosinam  constituimus,  et  exemplum  misericordte  poste- 
ris  noslris  rHinqnimus.  Proindc  nouerit  ontnitim  fiiletium  Corhdensis  ccclcsic  prcscntium  ct  futuronim  in- 
dustria,  Quod  nos  intuilu  diuine  reLributiuui:!  parlem  quandam  silue  quam  iuxta  Grouiujjam  iiabuimus,  cum 
a  qnibasdaai  laie»  ol  eam  ia  beoefido  a  nobis  aoeipereBt  multaai  rogiaromar,  pro  remedi»  annne  ooslre 
et  pro  salute  omnium  successorum  nostrorum,  abbatum  uidelicet  Corbeiensis  monasterii,  idcm  nomiis  quod 
babaimos  in  silua  que  uocatur  llaliel,  ad  obedientiara  bospitalis  in  Gronioga,  ex  pctitione  fratrum  nostro- 
rnm  Gorbcicnsiam,  trmlidimos,  mazime  insistente  eo  qni  hane  obedientiam  fanc  tempori»  seruabat,  fratre 
Bnthardo.  at  lianc  elemosiBam  peificercmus.  Eiusiiem  ergo  terre  traditionc  facla  ad  boapitale  in  Groaiaga, 
omnes  succcssores  nostros  per  tremcndam  iudicii  Dci  futuram  discnsslonem  ol>ie!>tnmur,  no  candem  ele- 
DiUiiinum  do  codom  hospitali  uUo  imquam  tempore  auferaot  ucl  imminuani,  Scd  eam  pro  cterne  uite  retri- 
boliono  ibidem  iufpter  cooseroare  stndeant,  Vt  antem  hee  nostra  tradiito  por  omnia  fotara  tempora  hoepi- 
tali  dc  Gruninga  raia  et  inconuulsa  pcrmaneat,  faclam  a  nobis  traditionem  per  has  literas  posteris  nostris 
8i<^i(icauimus,  in  testimonium  donationis  nostre  tirmamentum  sigillo  nostro  signari  prcccpimtis.  liii  lum 
tcstcs  de  minislcrialibus  aiTuerunt.  Conradus  do  Amclungessen.  Rcinherus  dc  Porld.  GodcbchaJcus.  Hcinricus. 
Beinricus  de  Latbraarsem.  Eaerhardas.  Godeachalcas  puicema.  Ueithenricas.  Lutberas.  Alwimv  filias  eios. 
Folcwinus.  Wernherus  frater  cius.  Robertus.  Rcgcnbodo.  Widelo.  et  alii  plurcs.  Acta  Corbcio  anno  domi- 
oice  iacamatioflis  MCLV.  Prelatioois  autem  domoi  Wicbokii  in  Gorbeieisii  ecclesia  XL  V.  Idus  Februarii, 
inter  Campanam  et  horam  Sexiam.  In  Chfiata  felieiler  Amen. 

CCCL 

Adrianus  episcopos  seruus  seruorum  Dei  dilectis  filiis  Guiciiaido  Corhcicnsi  abbati  eiusque  fratribus 
lam  preeenlibas  qaam  Ibtnris  rsgaiarem  nitam  professis  IN  PPM.  ||  OfBcH  nostri  nos  ammonet  et  inaitai^  80610- 

rilas,  pro  ecclesiarum  statu  satagere,  et  earuni  quieli  ac  tranqnillitati  salubritor  auxiliante  donrinO'  proai- 
dere.  Dignum  namque  et  honestati  conuenicns  esse  dinoscitur,  ut  qui  ad  ^cclesiarum  rctHmcn  domino 
disponente  assumpti  sumus,  eas  et  a  prauomm  hominum  nequitia  tueamur,  et  bcati  Petri  atque  sodis  apu- 
sloiic^  patrocinio  muniamus,  et  sua  eis  hira  et  collatas  dignitates  benignilale  debita  onnsememas.  Baprop- 
ter,  dilecle  in  r.hristo  flll  Ouicliolde  Corbciensis  ahbas,  dcuotionem  quam  erga  sedera  apnstnlirnm  i,'«^ris 
diligenlius  attendcntes.  pr«decessoris  nostri  sanctf  memori^  pp.  £UGCNU  uestigiis  ioberoodo,  digoitaicm 


Digitized  by  Google 


80 


if  ss. 


preflfcessoribos  tnis  per  nostrorum  predecessonim  Romanonim  pontificum  prianpgia  traditam,  nos  qiK<qii<^ 
procurantc  Deo  inconoulsam  uolumus  coDseruari.  Qaocirca  presentis  decreti  auctoritate  coiioedii&ut>,  i«  m 
precipuis  MOemnHatibw  sandaliiB  et  dalmBtica  «li,  initti  allare  leden,  popalain  infm  eooniiBgan  Heidi- 
ateriam  uol  ccllas  que  atUoent  ad  anime  tue  salutem  docere,  siout  predecessoribos  tois  a  nostris  piede- 

cessoiibus  Rom«nis  ponlificibns  est  conccssum.  Ipsum  interca  Corbcfcnsc  Monastcrium,  cui  T)co  auclore 
{weesse  dioosccriB,  sub  beali  Pulri  el  iioslra  protectione  suscipimus  el  pre&eulis  scnpti  priuiiegio  couiuiu- 
ninus,  StatneolM  ut  qutaeamqae  posseMones,  qa^eBnqae  bona  idera  NoBesleriiwi  in  presentiaraB  iosie 
et  canonice  possiilct,  aut  iti  futunini  conccssinno  pontificiim,  Inrplionc  rcgum  uel  principiim.  oblalioue 
fidelium,  scu  aliijj  iustij>  wudis  ])rocurante  domiao  poleril  adipisci,  lirma  uobis  aeatri|||iie  suocessoribus  et 
illibaia  pcnnaneant  In  qvibas  bcc  propriis  daximus  exprimende  vocaboKs.  Decimam  oidelteet  de  oaria 
Ijattbardessen.  Dccimam  de  curia  Beaeringen.  Defcimam  dc  cnria  Dasiiurg.  Dccimam  de  curia  Mulcnhuscn. 
Decimam  dc  curia  Btitliclcstborp.  Decimnm  dc  ciina  Mondcn  Dcfimam  dc  curia  Bodiikc.  Dcciinani  de 
curia  MuiiicbuseQ.  Dcciinam  dc  curia  Beidcrinchuson.  Dccimam  dc  curia  V  vluclage.  Uocimam  dc  cuna  Hom- 
bnrstelde.  Deoimam  de  ouria  IQepistede.  Decjnaro  de  caria  .yoDimiireflseB.  Decimam  de  coria  Loilhmaras- 
aen.  Dcciraam  de  curia  Luithcrcsscn.  Dccimam  de  curia  Erclen.  Dccimatn  (Ic  cin  ia  Brumelinktorji.  Dcci- 
mam  dc  curia  Ixjziaci.  Dccimam  dc  coria  Castinaci.  Dccimam  do  curia  Hottcpe.  Decimam  dc  Nuthlon.  De- 
cimam  de  Kcflikc.  Dccimam  dc  Ncn.  Decimam  de  curia  Croppcostidc.  Decimam  de  curia  Hemmcnlhorp. 
Dedntam  de  cnria  Holtnsen.  Dectmam  de  cnrib  Grunini^c.  In  Presia  quandam  ponesstonem  qne  uocatnr 
Mfriltfn,  ct  in  codcm  loco  ccrli-isinm  do  Lingucrd.  Insulam  Ruianam,  ct  piscationcm  Hocwar.  Sanccimus 
quoquc  ut  ipsum  monastcrium  nulli  omniiio  personf  in  bencficiuin  ({uibuslibet  occasiooibus  aliquando  coo- 
oedatar,  sed  ^emper  sob  protcctione  Ronucnorum  ponlificam  at(|uc  imperatorom  ad  regom  defeosioDe  per- 
naneat.  Aciicicnics  quod  Mona.«iicrium  de  Herosbnr^  cum  dccimis  circa  montem  per  duas  Saxonieas  Bi- 
'jtai^.  <;icut  a  beulc  mcmoric  domino  Leone  pp.  c\  potitioni"  Kriroli  magni  impcra('M  !<  ijui  ipsum  montem 
e.xpugnaucrat,  collal^  noscuutur,  Mouaslcrium  quoquc  in  Gruninga,  Monastcrium  m  Kaininata,  nuroquam 
ab  eodcm  Corbeicnsi  alicneniur  Cenobio.  sed  per  ipstos  loci  abbeles  semper  regantor  et  salBbrilnr  aab 

mOnOStic^  disciplinc  rcgula  onliri  nfiir,  iicc  alit  ni  r.tcnllas  sit,  quicqiiam  flc  hnnis  cnnrnflcm  trium  Mona- 
.stcriorum  ad  usiis  ct  iirebendaiu  Dco  iubibi  famulanlium  portincnlibiis  commutaro,  in  beacficium  concedere 
uct  aiicnarc,  t^ino  asscnsa  fratrom  h  ebdem  Cenobiia  mancntinm  fanore  Coriieiensis  capilnlL  TfllnmiiB 
etiam  at  prepositnra  clericornm  ^den^  sancti  Piaali,  quo  uocatur  noua  ccclcsia,  sub  cin.sdcm  Gorbeieosis 
abli.ili-^  in  dinntinnc  MCttt  hactenus  scmpcr  consi.staf ,  ncc  abbati  ucl  preposilo  liccal  Canonicornm  prchcn- 
da&  ubsquc  clcricorum  coniuentia  in  bcncGcium  confcrrc  scu  commutare  atque  distrabere.  Prcterca  cou- 
aliuiimas,  Bt  infra  «mbitimi  mnri  memorati  Corbdensis  roonaslerii,  i^mo  clericoram  nel  laicoram  inre  prtf- 
prielalia  ael  beneficii  roansionem  aliquam  ullo  tcmporc  habent,  scd  totus  ipsius  loci  ambitus  abbalis,  mona- 
chontm  ct  aliaruni  religtosarum  usibus  ct  habitatiijnihit';  pnfcaf  Prnhamns  autcm ,  ut  in  potlcni  Monastcrio 
uulli  cpiscopoinim,  prcler  Rouuuium  pontiliccm^  iiccat  quuiiilibct  iurisdictioncni  habcre,  ila  ut,  nisi  ab  ab- 
batc  ipsius  monasterii  faerit  inuilatus.  nec  roissamm  sollenpnia  ibidem  cdebnire  preaamat  Vi  ^lur  hec 
omnia  quc  supradixiniu^  plrnuni  in  postcnim  robur  obtincant,  sicut  in  autenticis  prcdecessorum  nostrorum 
prtuilcgiis  contincntur,  lam  tibi  quain  successoribus  tuis  ca  fauoris  nostri  auctoritate  contirmamus.  Decer- 
nimus  ergo,  ui  nuili  omnino  honnnam  licett  prdhtan  Konaslerinn  temtire  perlnriNU«,  mA  eins  possessio- 
nes  auferre,  uel  ablatas  reiinere.  minnere,  scu  quibusUbet  uexaiionibiw  flitigarei  aed  illibata  omnia  ci  io- 
tegra  conserucnlur,  corum,  pro  quorum  gubernaiionc  el  «ustentalione  conccssa  snnl.  usibtis  omnimodis 
proCutura.  Salua  sedis  apujstoiioe  auctorilatc.  Si  qua  igitur  ia  fulurum  ^lesiastica  scculartsuc  pcrsona 
banc  nostre  oonslitnlionis  paginam  scieas  conlra  eam  temere  aeflire  tenqitaaerit,  seoando  terlioiie  omnnM»- 
nila,  nisi  presamptioiiem  suam  digna  satisfactionc  conrcverit,  poteslatis  honorisquc  sui  di^nitalc  careal. 
reumqiK'  so  diuino  iudicio  cxistcre  dc  pcrpclrata  iniquitalc  cognoscat,  et  a  sacratissimo  corpore  ac  san- 
guinc  Dei  el  domini  redeuipiuris  ooslri  Jcsu  Christi  aheua  iiat,  atque  in  exlremo  examioe  district^  ultioiii 


Dlgltized  by  Google 


sabiaceat.   rnnf^tis  aatem  eidem  loco  sua  iura  <;^nianlibus  sit  pax  domini  no^siri  Jr^su  Christi,  Ouatiniis-  el 

bio  iipaotum  bonf  aclioaiB  percipiaat,  et  apud  distnaiam  indicem  premia  ^tcrof  pacis  ioueniaot.  AMEKP. 
Amco.  AMEN. 

(SprucbkreU,  obae  VBadirift.)  (SeHB  ttdetaj 

Ego  Adriunis  catholic^  Ecclosic  Episcopus  SS. 
f  Efo  YiqiwB  luacuL  Epc  SS. ' 

E{(0  Guido  pbr.  card.  tt.  sancti  Gt!^op;oni  SS.  f  Eii;o  Guido  diac.  card.  SaDCt|  Ibn^  m  porticu  SS. 

Ego  llubaldus  pbr.  card.  tt  Sancic  Fraxcdis  SS.      .f.  Ego  Geranlti$  Diac  Card.  sancc^ Hari^  io  via  lata  SS. 

Ego  Manfrcdus  pbr.  card.  tt  sancl^  Siiuio^;  5S. 

Ego  Vbaldus  pbr.  card.  It.  MHlietf  cmcis  SS.  •     .  •  • 

Ego  Astaldos  pbr.  eifd.  tt.  sandf  Pnsof  SS. 

Pat  Bomp  apud  Snnctiim  Pctrum,  per  mantim  Rolandi,  &ancle  Rom.  ccclesie  pbri.  Cardinalis  et  Can- 
cellarii.  V.  KuL  MarL  InUictioue  .  .  lucaruatiouis  dominicf  auno  M^.C**.!.'.!!!!  PoaliGcatus  uero  doauu  ADRl- 
AHl  Vf,  mi  Aimo  primo. 

Dm  gnriltaMcbe  BkUe|d  irt  ait  |dbM  Kte  aagASagL 

CCCIL 

Id  nomin»  nneie  et  indiaidne  TrinHatis.  WioboUos  Dei  ^nilia  CkMbeieMiB  eedeaie  abbas.  otmnlNm 

successoribus  suis  in  pcrpeluum.  Noturo  sit  omnibiis  Corbeiensis  occlof^io  fulelihus  tam  presentibus  quatt 
Aituris,  quod  Bodo  dc  Ilumburch  illustris  existeo»  juuentulis  sue  tcmporo,  ob  sue  suorumque  animarum 
remedimn,  niram  quendam  nombe  Hunoldnm  tradidit  altari  beati  Viii,  ea  conditionc  ut  ipsc  ei  omnis  eius 
auccessio  singuiis  annis  duos  nummos  ucl  tantundcui  cere  in  festo  Sancti  Viti  ad  altarc  ferant  Si  «jafe 
uero  obierit,  optinium  onpiit,  si  animal  non  babuerit,  optima  ucstis  altari  beali  Vili  deferetnr.  Ro£;aiut 
oliam  idcm  BoUo,  ut  prcdicius  Hunoldus  de  anuDioistratioue  redituum,  quos  comes  Albertus  do  Euerstcia 
ad  ImninBro  beati  Viti  tradidit,  non  proiceretar,  ^radin  caMom  persolaere  pomet,  TH.  mdelieet  sefido* 
albc  monetc,  quod  cl  firmiler  decrcuimus.  No  autem  hec  in  obliuionem  ucniant,  prosentcm  paginam  con- 
scribi,  et  tcstibus  annotatis,  sigillo  bcati  Vili  corroborari  fecimus.  Tcstos  hi  :ifTuoruiit.  Ueinricos  prior.  AI- 
bcrtus  prepositus.  Conradus  camcrarius  nostcr.  El  tota  congrogatiu  fraU-uin  Corbeieasium.  Ministerialcb  autem. 
Elaericns.  Tliidericus.  Loidolflis.  RabanOi.  Hehnwigus.  Godescalcus^  HeinricnSi  ConradosL  Item  Cjnradus.  Rein- 
herus.  Ercmfridus.  Fduwinas  .  .  .  heroB.  et  alii  m^ki  Aimo  doniialoe  iDGWBalionis  ]f*iC^.LV*.  <»<^ic<ifliie  IHI, 
Prolationis  nostre  XI. 

Dm  Sicfel,  weldie*  Mfeluiogt  w»r,  ut  vcrlorca  gegepgea. 

CCCIIL 

Adriauus  cpiscopus  seruus  seruorum  Dei,  dilcctis  in  Qirii>lo  lUiabus,  Judith  abbatissc  Hcriuordensis 
.monasterii,  eiDS(|ve  aororibas  tam  |x«Bealibu8  qoam  Ibtaris  canonieam  ultam  profesaiB  IN  PPM.  ||Pic  posta> 
lacio  uoluntalis  offocUi  doLol  proscijuonte  compleri,  (]u;ilinus  cl  deuotionls  sinccri(;is  lautlalnliler  enitcscat, 
et  tttilitas  postnlula  uircs  indubitaolcr  assumau  Eaproplcr,  dilecla  in  tJinsto  liiia  Judith  abbatiVsa,  deuo- 
tiooem  qoam  erga  sedem  apoalolicam  geris,  diligentias  atlendentes,  diguiuitcm  aotecessoribus  tots  per  oo- 
atrorum  predeeeaaorum  Renianoram  ponAifieam  priuilegia  traditam,  nos  quoque  procurante  Deo  inconnid- 
sam  uolumus  conseniari,  ct  prcfatum  monastcrium ,  in  qtio  diuino  mancipate  esfis  obscquio.  sub  bcali  Petri 
ct  nostra.  prolecttone  suscipimus,  ct  presentis  scripti  priuilegio  oommunimas.  Statuentes  ut  quascunqae 
Ca4.  dipL  Wrt.  W«MlU.  tt.  It 


Digitized  by  Google 


89 


possowiooes,  qufco]K|ue  booa  idem  moaasteriQm  in  prefleotiarum  iust«  et  canooice  pottukt,  aol  io  Xulu- 
rem  coDceMioM  poolifiiiam,  largilioBe  regpm  uel  priDcipum,  obiatioDe  fideUnm,  seu  aHis  loiliB  modis.  Deo 
propilio,  poterk  adipiwj»  finna  tloiNe  Ct  lus  qn^  post  uos  successcrint,  et  illibata  permaneant.  Sundttne 
quoque,  ii(  ipsum  monasterium  nulli  omnino  pcrsonc  in  benefictum  quibuslibet  occasionthus  nliqiiando  con- 
oeUatur,  seii  scmpcr  sub  protoctioue  Romauorum  pontiflcum,  atque  imperatorum  uel  rcgum  dercnsiouc  per- 
maDeaL  Prelerea  ooDsiataintM,  ot  Mn  aoibilDm  mDri  memorati  HemordeDsis  monasierii  Demo  clerioonini 
uel  laicorum  iurc  proprictatis  ucl  beucfirii  ninnsioiicni  ;iliiinam  ullo  (empore  habeal,  sfnl  totus  ipsius  loci 
ambitos  abbalisso,  sororum  et  aUarum  religio^ai  um  perisotiai-um  uaibus  ot  habitationibus  patcat.  Prohibe- 
mm  amtem  vt  io  eodem  owDasterio  nolH  episcoporum,  proier  Romaoom  pootificem,  Uceat  quamlibot  iuris- 
dicliODem  habero,  ila  nt,  oisi  ab  abbatis^sa  ipsias  mooastcrii  Tuerit  inuitatus,  nec  Diinarum  soUempnia  ibi* 
dem  colebraro  presuinat.  Vl  igilur  hec  otunui  ([tic  suprniliximus  pleouura  iu  posteitim  robur  ohilncant, 
sicut  in  aulcnticis  predccessonim  noslrunim  priuiicgiis  coutinenlur,  tam  uobis  quam  his  qu^  post  uos  sac- 
cesseriDl,  ea  fauoris  oostri  aucloriiate  firmamtts.  Decomimos  igitor,  ot  nnlli  omaiiao  homianm  liceat,  pre- 
falum  nioiiasterium  tomcrc  pcrturbare,  aut  eius  possessioocs  aorerro  uel  ablalas  retincre,  roinuere  aut  aU- 
qtiibiis  u(;\ationil)iis  fatigare,  scd  omnia  inloj^ra  conscruonlnr  (»anim  pro  quanim  guhernationp  ct  sii>lon- 
tatiunc  couccssa  sunt  usibus  umnimodis  profutura,  Solua  sedis  apustolicy  auctorilutu  el  diucesaui  epis>copi 
canomca  ioslicia.  Si  qua  igitor  io  fattinim  ecdesiaslica  secidarisDe  persoDa  baoe  aosir^  ooaslitatioDis  pagi- 
nam  scicns  contia  eam  tcmcre  ucnirf?  tf^mptaucrit,  seciindo  tcrcioue  commonita,  si  non  satisfactioiio  con- 
gnia  emendauerit,  polestati:»  bouorisque  sui  diguitate  oareat,  reamquo  so  diuioo  iudicio  existero  dc  pcrpe- 
trata  iniqtutate  cognoscat ,  et  a  sacralissimo  corpore  ac  sangalne  Dei  et  DemiDi  redcmptoris  nostri  Jesa 
Christi  alicna  fiat,  atquc  in  cxtrcmo  cxamino  dislrictc  ultioni  sobiBOeat.  CaoCtis  anlem  cidcra  hiCO  iosta 
scnmiiulius  sii  pax  Doiiiini  nostri  Jesu  riiristi,  quatinus  et  tiic  frnctDm  bone  actionis  percipiaot,  et  apiid 
districlum  iudicein  prcinia  ctern^  pacis  iiiueniant  AiUI^. 


t  Ego  Rabaldns  pbr.  Card.  ti  Sco.  Praxedis  SS.  ■■•  Ego  Gmdo  diac.  Card.  Sco.  llarie  in  porlica  SSw 
f  Ego  Haalredus  pbr.  Card.  tt.  sci\  Sauine  SS.  f  Egu  Johannes  diac.  Card  scor.  Scrgii  et  Bachi  SS. 

f  Ego  Julius  pbr  r,ard  tt  sci.  Marcelli  SS.  f  H<rn  GtTanliis  diac.  caitl.  sc"C.  Marie  in  uia  lata  SS. 

f  Ego  Ociauianus  pbr.  Card.  tt  Sce.  Cecilie  SS.        -]-  EguUdudiuc.Card.scL>ticiiulaiin(^arcerol'uUiaQoSS. 
t  Ego  Jobanaea  pbr.  Card.  tt.  «cor.  Skiestri  et 
NarliDi  SS. 

Dalimi  Sutrii  pcr  Tnantim  Rolandi  Sanclfi  Ronianc  (^•cclcsic  prcsbitcri  cardinalis  cl  Canccllarli,  XVI.  Kal. 
Junii,  IikIk  iiont.'  111.,  lucaniationis  dominico  anno  .M". C". L  V.  punliiicatus  uero  domoi  Adriani  pp.  IIU.  Aonol^ 
Die  nil  gelben  ftden  ugeliMgU  Blctbulle  li«t  die  gcwubolijcbe  Fofin. 

CCCIV. 

Anrianus  cpiscopus  seniue  HiraiOmm  Dn  Tlilecto  filio  Wibaldo  Corbcicnsi  abbati.  Salutcm  pt  apo- 
stoiicam  bcuedictioncm.  Quoniam  flororcs  Hci  luordcnsis  ccoobii  minus  poterant  prupriis  peccssilatibus  pro 
$ui  stixus  inbccilliiate  consnlere,  ab  antiquis  tcmporibos  acceirimns  iostilatam  et  priuilcg^  cedis  apoelolice 
Pftnfirmauim,  ut  CorboieDsis  abbas  qoi  pro  tempore  essct,  iuxta  conanrtudtDem  aliorum  anciilarum  Ciiristi, 
quaruin  ncgocia  prepositi  amminiMrant.  oarum  curani  liaLcrct,  et  causas  quas  ilie  agere  pro  fragihtate  sna 
non  po»iiCnt,  Curbeiunsis  abbas  ad  carum  utiUtatcm  Dco  adiuuante  trdclaret.  No  farte  itaque  ad  aotique 
Imiaa  iosliiutioois  et  apoetolice  (MNifimBlioob  molaticiica  qniBfcam  aspyretf  noc  id  ad  eaemplaii  predeoes> 


Digitized  by  Google 


Hii. 


«3 


sorum  nostrorum  aaclori'rT(r  apostolica  confirmaTntis,  et  incoocnssuin  ac  stabi!e  pcrpctuis  tcmporibus  sla- 
tatmus  penaanere.  Nulli  ergo  omoino  homioum  liceal  hanc  paginam  nostre  conGrmationis  iofringere,  oel 
•i  aoitt  tamerano  oontMire.  Si  qds  autfliii  id  «Memptare  prcsumpserit,  iodignaciiNMm  omnipoleDtH  Dei 
«i  bokioram  Pelri  et  FmK  apoetdonmi  emo  iGpiin«L  JDoldm  in  terrilorio  Twoitam»  V.  Id.  JidiL 

Dut  inrSlittlidM  lW.ai^  iit  nit  MiacDm  HMm  aafiiliiasl. 

cccv. 

ADRIANVS  cpiscopiis  scruus  scruorum  Dol  Dilecto  filio  "Wibaldo  Corbciensi  abbati,  Salutem  Otapo* 
stolicam  bKncdiclionem.  Sacrosancla  Rom;ina  occlcsia  si  quando  aliquam  ccclcsiarum  ad  iiis  sunm  spccia- 
hlcr  pcrtincnlium  ila  in  tcmporalibus  ct  spirituaiibus  pcrspexit  attritam,  ut  mai  maior  ci  allcrius  pcrsoo^ 
sollicimdo  adesset,  in  Ktotum  suum  relcuari  non  possct,  illis  personie  ad  earum  curam  babcndam  uicea 
suas  commitlcTC  consueui),  qun  ot  sinceritate  deuotionis  sibi  uidcrentur  astrictc,  cl  ad  relctmndum  sl.itum 
iliarum  hou«;state  ac  scicotia  iilonec  apparcrcnt  Inde  e$l  quod  probilalem  Uiaro,  dilecle  iu  doroino  GU 
Vibolde  abbas,  dcaotionem  quum  crga  malrem  tuam  Sacrosanctam  Romanam  eoelesbm  babere  dinosceris 
attcndcntcs,  monasterium  dc  Wcrhc,  quod  ad  ina  beati  Pctri  spccialitcr  pcrtinet,  et  in  lcmporalibiia  ao 
s[)iritualibus  noii  modicum  dinoscitur  imminutum,  cum  ftduu'  ('^  »  ct  omnibus  perlinentiis  suis  tibi  ct  per  to 
cummisso  tibi  monastcrio  Corbcicnsi  coromittimus,  ct  sub  luu  ci  tuorum  successorum  regimioe  perpetuia 
leroporibus  siaiuimus  pennanere,  ita  quidom  nt  daos  aureoa  inde  aingulis  tama  nobis  nostrisqae  sooeesso* 
riljus  porsoliicrc  debealis.  Nulli  rri;o  Iinniinuiii  Iif  i>;it  huhis  nos-trf>  confirmatioiiLs  ot  contos^ionls  pa:,'inam 
tcmerario  ausu  inrriogero  aut  aliquibus  mpipsliis  pon^raire.  Si  <|uis  aulcm  id  aUomptai*c  prcsumpscrit,  in- 
digoaiionem  omoipotcntis  Dei  el  beatonmi  Pelri  et  PtiaK  aposlolorum  mus  ae  nonerit  iocursurmn.  Datum 
in  tenitorio  TaBeoiano,  Id.  Jnlli 

Dm  flewaaliclM  BM-Siiirf  IM  ttil  Midcm  tfUtm  «aKUbik 

CCCVL 

M»  im  Arckiva  n  EtppanbMg. 

In  nomioe  sancte  et  indiuidue  Trioitalis  Patris  ct  filii  et  spiritus  snnctl  ||  Notum  sit  omnibus  t.am  futo- 
ris  quam  preseotibos  huius  !^nncte  Capenhorgensis  ccclesic  fralribus  canoiiicara  uilam  protitontilMw, 
Quod  cgo  OUo  Dei  gratia  ipsius  ^cclcbi^  prcpo^ius,  eoi  eollatione  art^iepiscoporum  ct  cpiscoponiiu ,  qm- 
bus  tam  in  ilBlieB  pnifectiooe.  quara  in  aliis  laboribus  mullnm  seraiui,  triginta  Mareaa  asaminaii  nfjemi 
Domino  annuente  paulalim  coaceruaui  Ex  his  oommuni  consensu  el  consllio  frafrtjm  meorum  in  rinadam 
ttilla  iiuta  Renum  quo  dicitur  Rieioago,  duas  vioeaa,  uiuim  in  Planario.  uliani  in  moole  qui  uocatur  Cel- 
dedoh,  comparani,  et  placoit  tam  mibi  qoam  ceteris,  ut  annoatim  qiricquid  dnibd  mnneria  largiliite  fti 
crenerit  vini,  tolum  ad  domum  Capenborgonsoin  transfcratur.  Slatuimus  I^itur,  ut  ex  ipso  vino  trcs  modnL 
qnod  CHt  dimidia  carrata,  ccdant  in  sacriticium  altaris,  pru  redomptione  aniax^  mef,  ia  dic  ucro  anniuer- 
saria  parcnlum  el  liratrum  mepnun  toli  congregationi  clericorum,  laicorum  ct  soronun  ox  eodem  uiao  s^ 
uialnr,  ila  nl  etiam  Quidqoid  ad  coemptionem  piscium  necessarium  fuerit,  kde  samatur.  Ipsa  avtem  amii- 
ucrsaria  commcmoratio  post  dccessum  mcum  in  diem  obitus  moi  transferctur,  et  tunc  fratrcs  ipsius  donms 
ex  hac  elemostoa  studio  et  laborc  nostro  coatracla,  habundaoter  refecti  aique  iocaodati,  memoriam  mci 
el  anioorum  meoram  com  aoUempnibas  vigllns  novem  leeiionom,  Wa».  el  oenamendatbne  proliuori  perfi- 
eienL  De  reliquo  antem  vino,  Qnioquid  ad  culturam  vineanun  necessariom  foerit  primitus  separato,  Quod 
remanserit,  siue  parum  siue  inultum  fuerit,  in  Jus  Thcsanrarie  cedat  in  perpetuum,  et  Quod  inde  nef  in 
vasis  argeoteis  ad  nunistenum  uitans  necessariis,  seu  iu  palieis,  cappis  aut  casdis,  seu  quoltbet  aUo  ^ccle- 

11  ♦ 


Digitized  by  Google 


84 


llSf. 


sie  ipsius  ornamento  contractirm  fuerit,  hoc  mihi  pro  animft  mpf-  rcdcmptione  et  pcrpotua  >n  bla  domo 
commemoratione  ^tenialiler  asscribatur.  Quamobrein  ad  Thesaurarium  ^cctesif  pertincbit  cara  ipsios  aoDoi 
•enik»,  at  b  iempon  vindefdf  solUciUMlo  coUeeiioiiB  et  adaeoiknk,  ita  ot  oiBiiia  quf  ex  hoe  Tioo  8||[eDda 
sunt,  ipse  conf-Ilii»  Stniorum  ct  adiutorio  ccllcrarionim  snpiciitcr  prudcnlfrque  disponal.  Acta  sunt  he« 
anno  dominicc  iiicamationis  M**.  C.  L".  V.  Indiclione  111.  Uuius  aulcm  tam  benign^  institutionis  lcstcs  fue- 
nint.  dominus  Ollo  fundator  huius  loci.  priores  et  seniores  donns,  Quorum  h^c  sunt  nomina.  Hcidenricus. 
Macelinus.  Arnoldus.  lionolfus.  Petros.  Sifridus.  NorbertQs.  Frowinus.  presbiteri.  Hattnciw.  Haberttift.  Sifridas. 
Werpnholdus.  diaconi.  deinric  lota  i>liiw  ecclesie  congregalio.  Si  quis  igiUir  posteromm,  inuidia  scu  Tn;ili- 
uolentia  deprauatus,  contra  hec  ucnire,  et  quod  unaoimi  asscujiu  decrctum  est  infringere  aul  inmulare 
templAuerit,  Qoelibet  illa  pcrsoDa  fnerit,  Secundo  terciove  coininoDita,  ni»  prc«umptiooem  suam  ooagraa 
mlttfoclione  correxcrit,  reum  se  iudicio  «fiiiiiio  exiatere  oognoacat,  ct  (piia  memoriani  nostram  ne  in  bone- 
dictionc  sit  drlcin  toni|itauit,  ip«;ius  mcmoria  cum  soiiilu  [)oreut.  ct  HcmP  excommunicalioni  »iiihiaccat. 
Cunctis  autcm  hnc  cum  dilcetiune  scruanlibus,  Sil  pux  Doiuitii  noKlri  Jlicsu  Clirisii,  quatinus  ct  hic  tructum 
deuotioiiis  «89  perci|yaiit,  et  apud  Sopreinuni  iudicom  preniia  f lonig  pada  &ifleoiant  AHES.  «f|Mfv.  AHEN. 
Vt  antem  bfc  omiua  Rata  et  inconuuUa  pcrmaneant,  pagpiiam  haiic  sigiUi  nostri  inpresftione  oonmuniriiiios. 

Du  nit  PargHneilUlrairra  atif  dii  Charte  liMliebenete,  tebr  dick  lurgelragoae,  runde  uod  tcbuuvinirraige  Siegcl  leigl 
«iB  vorwirto  wbeadcs  BnMtbitd  oui  nalwfacklem  tUapU  uod  aolgebobcBea  U«ndcaj  mit  der  Uuuchrin.:  UUo  Dci 
Gn.  id  i|uod  «il. 

cccvu. 

MmIi  Omm  Tr$mmmfk  an       14.  IdMwitel,  wigllAiQ  nlt  itm  Ki^iiiliiMli»  4w  dln  Vomt. 

Tn  nomino  snnctc  ct  indiiiidne  Trinitalis.  Frcthericus  Monastcricnsis  Episoopus    Pasloris  olTicium  esse 
non  dubitamus,  Gre^cm  i>ibi  commissum  cum  onooi  vigiiai^lia  custodire,  verbo  ei  cxemplo  iiislmere,  ab 
ouilt  Dominl  omnein  fomitem  duBentlontt  exchidere. '  Pteiis  eieiiii»  amalores  ia  adoplioiieiii  flioriim  Dci 
promoiicri.  ipsa  vcritas  afHrmat,  ubi  ait,  bcati  padfici,  qooiiiara  filii  Oei  vocabwallMr.  Tam  predare  i^tnr 
promissionis  co1kic(1i's  fieri  ciiiiicntcs,  Ofiiciinn(]»ic  nostrmn  spe  tanlo  glorit*  studiosius  cxcqucnles,  conlro- 
ocrsiam  que  iuter  fralrcs  nostros  de  maiori  Ecclcsia  bcati  Vixuli,  ct  illos  de  veteri  MoDa«terio,  pro  obc- 
dicntia  de  Mesehem  diu  agilata  fnerat,  in  banc  fomam  pacis  redegimus.  Quod  ilfi  de  aoUqua  domo  beali 
Pauli  oiiincni  itisticiam,  quara  in  Curia  dc  Mcschem  sc  habcre  dicch:int,  Capitnlo  maioris  Ecclesic  rcsig- 
naui  ToiU,  Ita  tnrnoii  vt  r|iiicnnqTje  prcfatam  obcdicntiam  habnerit,  custodi  de  vetori  monastcrio  sintjnlis 
axiuis  U-es  solidos  Monaslerieiisis  monctc,  ad  luminaria  comparanda  in  fcsto  3ancti  Martini  sine  dilatione 
^fMfaolnat  Ueiii  vero  cuatos,  vt  oelelmtoniii  diuina  in  Capella  beali  Qemcnt»  promplimi  iiitroitnm  et 
*'\ifnT7i  ff^mporo  conuenienti  habeai,  sollicite  prouideat.   Vl  autetn  luiiu';  compomtionis  inscriptio  rata  per- 
nmneat,  eam  impreasiime  sigiilli  nofitri  firmauimus.  Asstdentibus  nobis  mcdiutonbus  pacis  Reinnaldo  Mona* 
'sferiensi  prcpoeiio  et  Baldewino  libemenai  Abbate.  Et  preterea  celMa  teatibus.  Alberlo  Decaiio.'  Vdone 
preposito.  Willehelmo  magislro.  Ouone.  Wescelino.  Godcscalco.  Godefrido.  Conrado.  Hartwico.  Heremanno. 
Wesceliiio.  Liutbcrto.  ncremanno.  Hcinrico.  Conrado.  Adclbcrto.  Gcrarilo.  GodcGrido»  Fraakone*  Snclhero. 
Uwimanno.  Bembardo.  Ueriniaaao.  Sifrido.  Hecelioo.  Liutberto  et  aiiis  multis. 

••  '  •'  ...... 

'  I  •  : 

,  .  .  :  CCCVIII. 

,  ^  I  * 

Aoi  dero  Fiirttl.  Salin- lloriiniar'(eben  ArcliiTe. 

"f*  In  nominc  sanctc  ot  indiuiiluc  Trinitatis.  Palris.  fUii.  ct  spiritus  snncti.  [)  Ejio  FRETHERTCVS  Dei  gratia 
M|Uiiasterici^  i^,^oopus>  noUim  facio  cuoctis  fidplibus  tam  futuris  qtiom  presenlibus,  qualiler  Asbecemis 


Digrtized  by  Google 


IISS  —  IISS. 


83 


erclr-sia  cum  nostre  pietatis  aveiisii  stabilem  obtinot  pactiaoeni,  re^finendQ  annualiter  caiosdam  declmo  in 
Cusfcidcnsi  parrtioliia,  cnrlr  5tin  Stnkhcm  iiiccnlis,  nc  trcs  solifJns  pl  octn  (lciiiirins  Tnonnstcriensis  moncle 
persoluenlis.  Hailc  Dccimam  comcs  Eucrhardus  a  nobis  habet  in  bcneQcio,  et  ab  ipso  Rabodo  dc  Marke, 
a  qoo  nidiihnnmiis  GodefHdos  de  Bnnene  ae  fflins  ehn  Rfttgen»  idem  obiineiit  beneficiuiii,  scd  el  ab  ipsia 
Heinricus  de  Vlflon  simili  modo  cadcm  inbcncliciatus  cst  decima.  Quibus  omnibus  conscntiontibus,  simul 
et  nobis  asscnsum  prcbentibus,  prcfata  ecclcsia  lalem  iurc  porpeluo  obtinuit  pactioncm,  ut  pro  redimeuda 
amacrsa  qu^  e.i  eadom  curtc  dcbctur  decimatione,  hoc  cst  tam  frugum  quam  ctiam  animaliam.  mcmcH-atO 
Heiorioo  do  VUkra,  uel  ei  qaicanqae  posl  ipsom  idem  obtiiioerjt  benefcirai,  tres  solidos  et  octo  denarios 
anni.s  singulis  in  festo  Sanctt  B;)rtholomci  porsolu.it.  Vt  I^ilur  hcc  rile  dclcrminata  conces«io  cinsrlem  ccclc- 
si^  fiddibtts  iinaa  in  fuum  slabilisque  pcrmancat,  cam  pnuilcgii  oostri  auctorilate  ac  si^li  nostri  imprcs- 
ftom  ooniDiiDiulnMis,  eos  uero  qui  contra  hec  nenire,  tea  qnaKbot  finmde  eassore  lemptaaerint,  osqae  sd 
Oondignam  satisfactionem  anathomatis  nostri  districla  ultionc  ferimos,  Huins  roi  tcstcs  sunt.  .Uliorius  deoRr 
nus  maioris  ecclesie.  Engelbcrtus  prepositus  sancti  Manritii.  Vdo  prcpositns  sancti  PauH.  Wcrcnboldiw  pro- 
posilus  Varlarcnsis.  Godescalcus  do  Vredcnc,  Cuoradus  de  £Jco.  Franico  de  Wcthcringe.  CanouicL  C^nra- 
dns  de  /WelberfBge  eiusdem  AsbeeensM  f oclesif  adnoeatus.  R9dolfiis  de  Stenvord.  'Wid»oldus  4e  Neteleii. 
Liodlicrtus  de  .\sbekc.  Heinncus  dc  IHiltncnc.  Ilcinricus  dc  Willwffea.  Bruno  de  Slodidin»  Anuddus  do 
fiillerbeke.  Liudbcrtus  do  Thuskhuseu,  et  ahi  quam  plures. 

Dm  grStMN  SMfsi,  nit  BMfiidiuit  aogchiiogki  Iit  Mfar  liMciuidi||, ' 

CCGIX. 

.*f*.  fai  nomino  ssnelf  et  indiuiduc  Trinitatis.  Rdnnaldos  Monasteriensis  ^lesif  Prepaeitns.  \]  Ssoctam  ac 

Deo  placitum  cssc  non  dubitamus,  fiiiclibus  ^cclcsie  in  extcrioiibus  cliam  prouidcre.  Unde  sludio  caritalu? 
Xratribus  oostris  Monastcriensibus  magnum  beoigpiiatis  in  tcmporalibus  uicinius  exteudero.  proposuimus,  ot 
qoanto  boni  operis  expeditior  fiierit  intentio,  lanto  Kberins  cnm'  Domino  spirituBli  fmantiv  oolloquio.  Ut 
^ptor  in  cadcm  ccclcsia  in  pcrpctuum  moiuoria  nominis  nostri  habestor,  Sl^iendMl  nscantium  prcbcndarum, 
annincrsario  dcfunctorum  fratrum  traasacto,  (ircdiffis  fratribus  conccvssimiis ,  nl  nsquc  dum  alii  fratros  sub- 
stituantur,  ad  aliquud  prcdium  fcclcsi^  comparandum  diligcntcr  cadcm  colligant,  ct  nuUa  molestia  grauati, 
loco  defunctorum  ftalnim  laborem  deuotius  suslineant.  Ut  antem  imias  traditionis  inseriptio  amplios  iocoiH 
uuL«-a  pcnnaneat,  cani  imprcssione  sigilli  nostri  coniirmaumius,  testibus  prcsciitibus.  Albcrto  dccano  ct  prcs- 
bytcro.  Diaconis.  Udouc  prcposito.  Ouonc.  Wcscclino.  Godescalco.  liarlwico.  Item  WcsceUoo.  lierimanno. 
Subdiaconis.  Hcrifflanno.  Liudberto.  Conrado.  Alborto.  et  cctcris  multis. 

Dm  mit  rcrgamenUkreiren  •ngebingte  Sirgel  i«l  JireUIunnie  uod  am  Bjoda  beichadigl;  Tolittandig  mag  et  eegen  3  Zall 
im  DurchniMNr  fldwkt  halnR.  Ei  aolUiil  ciaco  Gnirf  ail  dcr  VaiMbrtlk:  f  ■•iiialSM  lloHnor,  Ivft*. 
CuMel*.  — 

ccc\. 

Aus  dera  ArctiiTO  lu  Kappcnlierg. 

To  nomine  sancto  ct  indiaidnc  Trinitatis  Patris  ct  filii  et  spiritus  sancti.  |1  cpo  OTTO  Dci  gratia  Cn- 
penbergeosis  fcciesi^  cum  pif  ntcmoric  fraire  meo  GODEFRIOO  dcuo(ii<i  fundator,  postca  autemeadein 
-gralia  terans  eiosden  looi  Pr^iOBilus,  onmibns  aaoceasoribas  meis  in  pcr[ictinim.  Quoniam  inxta  eonsne- 
todioem  et  deuolioiiem  qmrundam  noa  insipienter  cogitantium.  qui  sibi  ^pcciales  ratronos  do  nnmeroSan- 
otorum  eiigqnt,  ego  qooqae  simctissimum  ot  Qiristo  privilogio  amoris  dilecUun  Jobaonem  aposlolnm  puhi 


Digrtized  by  Google 


80 


Siimma  cnm  douodVinc  ralroniim  olfpi.  nnn  stim  pn^ssns,  hnnc  deuotioncm  oprri*!  attpstatione  cairrn,  iiixta 
illud  qtiod  dictum  est,  Probalio  dilcctionis  cxbibilio  est  opcris.  Itaque  sludui  pro  uiribos  aliqna  rolliger(^ 
de  qnibos  in  alroqiie  festo  ipsins  beati  Johanms,  Deo  dilectu  (ratribiH  nosbris  refectio  aonetn^inior  proctt- 
rari  possct,  Que  ct  notninalim  subscripsi,  nc  vei  ignorantia  neglectui  dari,  uel  dolo  po«$ent  ullatcnus  sub- 
cclari  Iii  Wctmrrc  XVI,  .solidns  ad  pcrpctua  luminaria  ccclcsic  ipsiiis.  Apud  In^clcnhrim  de  plantario 
carralam  vini,  quam  pcrsolucnt  Wisclenses.  In  Reomago  mcdietatcm  vini  dc  quadam  vinea  que  vocalw 
Chandenieii.  liem  in  Reonago  maroam  quan  dabit  Cellerarias  Capeobei^naia.  Id  Weaheim  IIH.  oolidoa 
Monastoricn.scs  dc  Man«:o  fpirm  fnhrr  Innnit.  In  Hiii;fn  IIII,  solidos  Monnstericnscs.  In  Ripcnliorsl  II.  solidos 
ciusdem  Monetc.  In  Erthburg  IX.  solidos  Tremonienses.  Domus  nostra  in  Ililbcke  IIIL  Modios  nucum,  ad 
lampadcs  succcndendas,  in  utroquc  festo  S.  Johannis.  Do  Biidcnroihc  V.  sdidos  Wiseleoses,  ct  trcs  Mal- 
droa  siliginia,  Sororiboa  in  Wisola,  ia  Ootana  S.  Johannis  post  Naiiuitatcm  Domini.  Scd  et  hoc  non  solam 
snirccssorum  menrnm,  vorum  ctiam  totius  consreiialioniB  oolicic  impressum  cssc  ciipio,  qnf>fl  sicnt  hcc  qiic 
prcscripla  sunt,  ad  mcmoralam  iralrum  ac  sororum  rofecliooem  deputavi,  ita  ctiam  Cruccm  auream  quam 
Sancti  iobattoia  appoDare  solebam,  cam  geramts  et  catenuiis  aoreis,  qum  et  lampadem  argenteom,  ad 
Imperalorm  formilam  effigicm,  cum  sua  |>clvi  nichilominus  argcntea.  ncc  non  ci  caliccm  quero  mihi  Tre- 
kaccnsis  mfcit  episcopus,  quod  hec  inquam  ad  pcrpctunm  ornntnm  memoratc  ccclcsic  lota  devolione  in^io- 
labililcr  dcdicuvi.  I^tur  hcc  omnia  ita  ut  bic  annotatu  sunt,  non  soluiu  succe!t!M)ribu8  rocis,  scd  ctiam  toti 
congregiBtiotti  conservanda  aiqae  adimplenda,  ia  ea  fide  conmtitto,  qoa  Christas  Hatrem  suam  sanciisainam 
et  pcrpetuani  virp^inom  caro  snn  Jolinnni  in  crucc  pcndcns  conmicnilavit.  l'i  quoniam  hec  cnmmcn(I.itio 
licot  pio  cordi  amabilis  sit,  tamcu  durum  ct  lcmcrarium  cor  non  satis  lcrret  aul  coostriogit,  huius  pagiuc 
violalorem  etemo  ligamos  anaihentate,  ({uoustiuc  rcsipiscens,  qu^cunque  imniinait  ant  aubtraxit.  ad  inte- 
grum  rcsiauK-t  atquc  rcformcl.  Conservutori  sit  pax  ct  graliu  a  pofre  Ot  filio  et  Spirilu  aanclo,  contem- 
ptorem  eiusdem  Irinitatis  et  individof  unitaiia  ira  et  viodicia  perseqnatur.  Fiat  Fiat 

Dki  untfn  auf  der  Cliarte  tnil  P«rg*inenUtreir<D  re*tge!i<ri<'le ,  nncti  »i'!ir  wnhl  er!ult<;nc,  li.rii»f;Jrmige  Sicgcl,  jeigl  dj» 
TOrwarli  lebende  BruilUld  einci  Gciftlichon,  mit  unbedi^ktcni  Haupte,  in  der  redtten  Haod  cio  Kreu>|  in  dcr  lis- 
IWB  «ia  Back  htllMd$  ■!!  dcr  iTaMhrift:  On».  J«haaaii  Ap>  Scitm. 


CCCXI. 
Aat  dm  ArcMtc  n  Kafpnbcif . 

• 

In  nominc  sancle  et  indiuidue  Trinitatia.  ||  Ollo  Dei  gralia  Capenbergensis  prepositus.  Notnm  sU  omni- 

bus  tam  ftituris  qnam  pn*s('nti!)us,  qnml  tam  ego,  fjuam  pic  mcmfirie  fratcr  mcus  Godefridiis  coines,  qncn- 
dam  mansum  in  Wctmere,  qui  dicilur  Voimari,  conccssimus  iratribiis  laicis  ad  luminaria  donnitorii  sui. 
Qoia  nert»  idem  manans  «icams  est  Curie  nostrf ,  ntile  uisnm  eat  ceierariis  aostris.  et  apud  prebloa  fratm 
Optinucrunt,  ut  curia  eundcm  mansum  cxcolcrct,  ct  trcs  solidos  Tremoniensis  nionete  eis  annuatim  indc 
pcrsolucrcnt.  Pretcrea  frater  G.  Walo,  studio  pi^  intentioDis,  labore  manoum  suarum  conquisilam  cellera- 
riu  H.  marcam  tradidit ,  assensu  bon^  memori^  abbalis  H.  tldi  oomwtttione  mcdiante ,  quatinns  a  Magistro 
onrtb  Cnrethe,  de  ipsis  rediiibus  curtis.  animatim  XVIL  denarn  m  feato  Sancii  Martini  infirmilorio  fratroni 
i.iicorum  solnant,  unrlo  (lcMIIhiis  et  iniirmis  pcrpcfno  solntium  prcbcntnr  Iuminis.  Ilis  ctiam  nsibns  fratcr 
Uoreobertus,  adiuoctis  sibi  fratnun  suoruni  naaiiibus,  a^rum  (jncndara  quatuor  denarios  pcrsduentem  pro 
•nimalHia  porentum  aoormn  contnlerunt,  Ha  nt  ipai  inrc  propinquitatis  eondem  agran  cohul»  et  denarios 
ad  usus  luminis  fratribus  porsoluant.  Vcrum  quia  generatio  pretent  «t  geocratio  adnonil,  preaenlia  facta 
iriuacitaie  scripturp  pecpeluare,  et         nostria  monire  curauimns,  ne  quia  anccoaaomm  inmalel  nel  in 


Digitized  by  Google 


1IS6  — 1158. 


»7 


irntum  deducat.  Acui  mt  bec  «noo  doamkf  inearaatioius  M'.C£<*.UU<>.  Indictioiie  VIU*.  ConcuiTeole  mii. 

Epacta  XX..Vm».*) 

Die  bciden  Sirgel,  wcleiie  aogchaiogt  waren,  lind  Tcrlnren  gcgangcn,  —  Dic  rathulhafte  Erteheioong,  <!••*  wir  «iiia  Uf» 
kundc,  ali  dcrcn  Autiteller  Propat  Ottu  II.  rurralich  aonritt,  ront  Jahre  12(HI  odcr  1205  dalirt  Undrn  (ohnc  dau 
di»  r«riMll«  BMcbatfeobcit  <lcr  UrkMda  «imii  Irriham  im  D»iam  oder  «iae  VciiiiiirlHU^  anDcbnien  laMl),  kUrt 
•iefa  iadunh  nt,  ittt  wip  la  dcr  vorlicseBdt»  dnrte  ctn*  cncocrl*  Avd^nigmif  dcr  «rapriiaeKchcB  SltflMif 
Otlii'<  II.  erkrnoen,  wnrinn  dicte  wiirllich  wicdcrliittf ,  itnd  durch  die  s|>atcren  Zoiiilxe  crwcitcrt  wurde,  lo  dau  die 
Cbartc  awar  in  ilurer  <orl>egcnden  Gc*Utt  dem  Jalirc  1305»  ibr  InnliaU  abcr  tum  Theil  wirkiicb  der  Zcit  OUo''*  U. 
Mfcbafl.  Dct  lcMins  UmMmdec  w«|«a  «tfdc  dciMlbni  ndk  Hir  Flcla  biM  M|««i«i«B. 

CCCXIL 

OriglMl  b»  dcf  Vcrciw^SimmbDB  m  P«dcrWm. 

B.  Dei  gmtia  PaiherbnmDeiiM  episcopus.  Quia  digoiiiB  eM  nos  oniiilnM  qoe  iusta  annt  «t  qo?  uti- 

Htatibui;  seruoruai  Dei  proQoerO  poasont  asscnsum  prcbcre,  «t  nostn^  taitionis  opcm  pro  modulo  nostro 
imprtidcrc,  nnttitn  esso  Tiolomtis  omnibus  ccclesie  tiliis  tam  prcsentibus  quam  fiituris,  dc  <  (loucntione  qu^ 
facta  e»t  intcr  CU.\UAi)VM  abbatem  Helmuuardcnsis  ccoobii  et  Conradum  abbatem  Patiicrbtuuueu&is  fccle- 
sie.  Nmb  BelioaiiardenaiB  fOcle«a  poindebat  predinm  qnoddam  UIIw  niaBaomra  et  agrorom  in  nilla 
ILinhusun  '  iVwUi,  qund  i\u\a  contii;tium  erat  moiiastrrio  tn  Wilbodessen  posito,  uisiifn  esl  iiiibl  Deo  ser- 
uicutibiis  admodum  utilc  aibi  fore,  si  poaseot  aliqua  ralione  id  in  ias  su^  dicionis  iransducere.  Unde 
Pailicrb'.  abl)atem  adenotes,  edas  cur^  prefaturo  nionasterinm  commiaimns,  coasiliam  eiua  aoper  boc  qne- 
rebant  et  aaxiliaio.  laqoe  uoluntati  curum  arr(  ilcoa,  abbatem  llclmnuard'.  me  nolente  conneait,  tandem- 
qiie  nd  rnn>!cn«;tim  pptttiotiis  iHclinauit.  iGiliir  sppc  dictus  abbas  nim  con«!ilio  et  iiohinlatc  omnium 
fratrum  suoruni,  aniiucnlo  Bertoido  aduocalo.  prescriplum  predium  iradidit  memorato  monastcrio  in  Wil- 
bodesaen  canstracto  perpelao  iore  poaaideDdom  cnm  oiniulMig  adiaeentibus  oliKtatibas,  oideKcet  eQois,  pra- 
tis,  pascuis,  ooltis  ct  iacullis,  aquarumquc  decursibus,  rcccptis  inde  XX.  marcis  probali  argcnti.  Suscepil 
autein  idcm  prediutn  abbas  eiusdcm  ecclesie  et  Liudoldus  aduocatus  t^itis  Iltiius  trndilionis  testes  sunl 
oiiiiies  ulriusquc  monastcrii  fratres.  et  laici  non  nulli.  Vidclicct  prcdictus  J3ertuldus.  Liudoldus.  Hclmbcrtus. 
ltothulfu&  et  alii  pluree.  Q09  nt  ing^ter  ntta  pemMineat,  nee  eam  quisqnam  deinoeps  lememre  preeamat. 
piiuiiiaiii  Ikiiic  conscriln  iussimtis,  quam  sigillo  ahlialis  qtii  tradidit  signatnm ,  nosln  quoque  inpressione 
^gilli  cum  auctorilato  beati  i^ElHi  apostolorum  priocipis  roborauimus,  ut  si  quis  forlc,  quod  absit,  Itaoo 
rvscindcrro  tcmptanerii ,  in  pcrpetuom  a  Chrislo  anathema  sit.  Acta  mnt  h^  aooo  donancf  mcamniioDis 
IfiHesimo  centcsimo  LMll*'  imiictioiiA  VK  reg^Mnte  nUTherioo  in^enrtore,  anoo  regDi  eins  VK  imperii 
uero  lU'-  Data  V*.  Idus  Jaooarii. 

Die  beidcn  kreislurniigcn  Sicgcl  dei  Biichofa  und  dei  A^tri:  tinil  Jrr  Vrlunde  aiir|;c<Iriickt ,  abir  !irlu>n  telir  bcacbiid^. 
lenei  t«i|;t  dcn  lilzenden  n!«ch>if  oiit  eolbliiotem  H^uptc,  in  Jrr  reciiiia  ii.in<i  <Jen  bi«cbiiJ'i>»lab ,  in  «ier  linkrn  ein 
Bucli  lulitnd;  mit  der  Uioichrin:  Bcrnharduf  Dei  Gra.  Palhcrburnrn«iit  K^».  f.  Dai  ao<lcre,  etwai  klcincre,  xcigt 
deo  Abi  io  iiclber  fisor,  cbeBbllc  mit  cotbivMlcm  Haople,  in  dcr  rccbuo  liand  cincii  Biadiohilab,  ia  dcr  liakra 
«in  «bncc  Bacb  ballMd;  «mi  dar  Umccbrilt  i*  nm  utdt  mi  Iccm:  •  .  .  .  DI.  6n,  BELVVAAT.  Abk  . . . 


•)  Indictioo  nod  Epaktc  pCMCB  ncch  oafeiw  Kellrechminc  cnr  dcc  Ychr  130S;  dlc  AanlcllnB|«Mlt  wSrdc  oIm  ■wictlicB  dea 

1.  Januar  und  2S.  Miin  120S  rallen,  wo  mao,  nacb  tilterer  Rcchnungsart,  noch  dic  Jahraahl  1204  ichrieb. 
>)  Dcr  Ort  IkenlMBten  lcg  nacb  dicicr  tJrkundc  nabc  bci  drnn  iUoitcr  WillelNideaien.   Scbon  nccb  dem  iltccteBt  om  dac 
lcbr  11M  «erlVriteten  SchMknngartcltter  dce  Khwlcn  HelmemhaniM  wcr  diccem  cin  ll«r  mll  4mcBiic  ia  IkMhcHeM  ediMi 

fruhrr  g<;>r1i('rikt  w.inlen.  Von  Utitcrrn  wgrdcn  8  Mallcr  AVaiicn,  1  Maltcr  Gcnlc  nnd  llafer,  2  Srliwciaet  ^  Rfibiwr 
ttod  100  Eicr       uaciae  owrun)  catnctitet.    VgU  Wencki  Ucaa.  L.  G.  3.  B.  Urk.  B.  S.  68  a.  1i.  (Uejer), 


Digrtized  by  Google 


88 


crcxiii. 

Origioal  in  acT  Vcrcms-Sammlung  lu  PadcrboTO, 

la  oomme  sanct^  ei  indiaidu^  Trinitatis.  ||  Notum  sit  omnibus  tam  fuluris  quaro  preseolibus,  qoaliter 
cgo  BeridiardiiB  gratia  Dei  PateilniTnenBis  ecclcsig  cpiscopus  prinnim  locani  tn  ecdesiok  WabodeweMi 
sanctiiDonialea  regnlam  beati  Bcncdicti  profitcntcs,  dcdiquc  cis  ipsum  ad  habitaadum  Iocdi»,  el  dolena  fo- 

rlp>If  cnm  omnibus  pcrtincnliis  suis  ad  possidendum.  Feci  atjlctn  lioc  cum  consilio  ci  conscnsu  canoniro- 
rum  niiuisterialium  quoquc  noi^lrorum,  intuilu  quum  maximo  diuin^  rctribulionis,  tum  ctiam  prccatu  Liu- 
toUi  fideli«  nostri  ministerialie,  qiu  et  ipee  sex  inibi  babene  fHias,  contulit  eidem  ^edesi^  ipsum  Yorwere 
qood  illic  babetur,  et  quod  prccio  et  itisio  concambio  ,  [tartiin  crga  Manc^oldum,  partim  crsa 

licinfridum.  Muncgoldus  (>iquidcm  habuit  ibi  domuuculam  unam  cum  sundra  ct  aliquod  manads,  quinque 
solidos  sulucniibus  uix,  habens  antem  eos  a  firatre  meo  Liutolfo  et  ille  a  me,  resignauit  eos  sibi  et  Ipse 
nriehi,  ego  uero  tradidi  eos  fccleri^  'Wilbodeflsensi,  Liudoldus  e  contra  reddidit  niiriii  dc  bcncficiis  a  me 
habitis  ualens  annuatim  scdccim  solidos,  quc  proliuus  r^o  prcstiti  fratri  mro,  cf  ipse  .••uluiuio  prestitit  Ma- 
nc^oldo,  ipfio  ita  uolento  et  nuUo  contradicenle.  Porro  Ueinfridus  ibidcm  nictulominus  habuit  quiddam 
pio|>iu.  qiiiildam  beneficu,  qnod  oom  baberet  a  Foiguuiiio  adoooalo,  id  quod  babebat  ibi  proprium  sibi 
dclcgauit,  benchcium  reddidit,  lUe  uerii  cum  aliis  bonis  suis  ad  intcgrum  sibi  recompctisauit,  tradidiupif! 
Wilbodessin  eadetn  bona  qn^  iam  rcceperat  a  Hcinfrido,  landnntibns  id  ipsuin  rt  simul  a^cnlibus  matre 
sua  Liutrudu  ot  fratre  suu  Widukindo.  Pro  quo  (aclo  prediclus  Lululdus  pcrsoluil  i'ulg»iuo  viginti  uiarcas 
argODti,  insuper  naichi  reMgnaoit  de  Jieiieficiis  suis  decimam  in  Abusb,  quam  ego  iiidem  prestili  Fo%inno 
pro  restitulione  suorum  bonorum  eiusdcm  rogntu  I.titnldi  .\rtnm  csi  ;u]ni\  Svalocnbcrg  in  moiia!.ttrIo 
Sancle  Manc  multis  prcscntibus.  Pretorea  idcm  Luloldus  dclc^auit  adhuc  prcfate  Wilbodessensi  ^clesi^  de 
proprlis  suin  domnm  unam  tn  Ossendorp,  et  nnam  in  Rinidehttsm,  nnamqoe  in  Ddckeim,  et  unam  m  Vol- 
kcrsin,  mansum  io  Sidcgodcsin,  domum  in  Wellcdc,  ct  i|uatuor  mansos  in  Rikersin.  Quedam  etiam  de 
bcncficii»  yui*  qnc  a  nobis  hatiuit  no!)is  rcildidit.  .srilicet  deciinam  iu  Suthcim,  ct  mnn^nm  nniim  ibidem. 
quem  erga  llugnucm  ct  frutres  cius  ad({uisiuit,  domum  unam  in  Dcdi^lui^in,  (iomum  uiiam  in  Sclighusin, 
et  decimem  in  Hadeburghnsin,  et  noe  eadem  mox  Wilbodcssensi  donauimus  ccclcsic.  Quicqoid  aulem  ho- 
rum  fecit  idem  Lutoldus,  siuc  pcr  sc  ipsum,  siuc  pcr  nianum  nostram,  fccit  hoc  cum  conscns^u  ct  collau- 
datioiic  snorum  licrcdum,  coniugis  uidelicct  suc  Irom^,  ac  filionim  suorum,  Conradi,  Kgbcrti  et  Hcrmamii. 
Uermannus  (|uo«}uc  dc  Uclmcro  habcos  in  cadcm  ccclcsia  duas  filias,  tradidit  eidem  domum  unam  cum 
alliaentiis  suis  in  Adelbecblesin,  sed  et  Foiswid  socrus  eius,  tnm  pro  Deo,  tam  pro  earondem  filiamm 
amore,  delcgauit  iam  dict^  ccclesif^  prcdinliiin  in  Alihgrimmisun,  eoltatidautibus  hoc  maritn  suo  Wezelino 
et  liliis  8uis  Hudoue  alque  Gcruldo.  Fralrcs  illi  ciiam  dc  Watcrucide,  Adclberlus,  Rudolfus  ct  Jobauiieak 
de  beneficiis  sois  qof  a  nobis  habueruni  nobis  reddiderunl,  et  noe  ea  ipsorum  logatu  aepe  iam  dicif  tia- 
didimns  ^cclcsic.  Curtem  unam  in  Drcucra,  et  mansum  unum  ibidcm,  pwiem  dccimf  in  Uinnethe,  mnn- 
sum  unum  in  Locliusin,  partcm  decime  in  Ethes.sin  et  in  Limcgo  super  iluas  donnK  ci  duos  mansos  in 
Bscbcrcshuiiin.  Quidam  eliam  Erncstus  niinLslcrialis  noslcr  habcns  a  nobis  duub  imuisua  in  Nordiu  nobis 
resifnauit  Hee  etiam  eidcm  Undidimus  ecdesif .  BerthoMus  quoqne  de  Cnlele  mansom  onnm  in  Weltede. 
el  attcrom  in  Wetlcrc  nobis  rcsij^nnuil.  ni)>  im  liilDiuinus  niciiiDratf;  (lclc^aniniu<  »;cclcsie.  Duos  mansos  et 
diinidinm  in  Esclicrinchusin  ct  .\II.  talcnta  dcdit  cougrcgatio  in  Wiibodcssin  ccclcsif  monachorum  in  Swa- 
Icnbcrch  pro  duobus  mansis,  quormn  unos  CSt  in  Westnorthc,  altor  io  Osl^orthe.  Tredium  unum  Uauo- 
kesbnren  tradidit  cidem  'eccles^  Regelindis  cum  consensu  iusiissiini  hcrcdis  sni  sciUcct  Quonradi  fllii  sol 
Hcc  omnia  ita  lositime  et  iustc  con^tat  essc  fnela,  rit  rnill.i-  imlc  cuni[ticri  rlebcal  hcrcdum,  ncc  ulli  ca 
conucllcrc  liccat  ludicum.  Proplcr  quod  et  iios  pic-i-us  puuilcgium  conscribi  ct  nostro  sigillo  fccimus  ro- 
borari,  commonentea  et  conlcstanles  omncm  homincm  pubiliom  ei  magpium,  nt  nullus  onquam  id  quod  a 


Dlgitized  by  Google 


11  »8. 


80 


•  oobis  seo  per  nfw  ad  honorcm  et  gloriam  Dei  nliODabiRter  helmn'  est  eneutre,       bona  iam  nnno 

eidom  rrclo';i>  collafa.  uol  pn-.t  modum  iusto  dumtaxat  corifpronda ,  aurcrrf'  rpiolibet  modo  prcsijmnt ,  nlin- 
quin  si  fcccrit  ct  iastc  comaionitus  si  DOn  cmcndauerit,  ^tcrni  igois  iucendio  qoi  paratus  est  diabolo  et 
anijelia  doa  sese  nnndpandnm,  seqoe  a  nobis  iam  insalabili  aoathemnti»  niocnlo  eertissime  nonerit  iono- 
datum,  Qui  uoro  ipsum  locum  ciu»que  habitalores  dilip;cre  ac  protegere  «lllducrint,  sit  iliis  pccf^Monmi 
reraissio,  ccleste  paudijiTn  <»t  elerne  uito  n*mTineratio.  Aduocatus  oonim,  qnrm.-idniodum  a  nobis,  ila  qno- 
quo  a  successoribus  nostris  huius  Pathcrburncnsis  ^cclesi^'  cpiscopis  inucslialur,  qui  ot  nichil  oxigat  inde 
•ertticii.  sed  «olam  «xpectet  relribalkniem  Dei.  Abbatem  qoi  eis  prerit  ae  proait,  romolariter  iofra  ephco- 
palimi  fliiiant  tantum ,  cvli  a  non ,  nisi  nmi  nplscopi  <^t  ccclosir  ipsius  uolimtntn  id  faciant.  ipsique  opiscopo 
dignam  cum  dcuoliune  obedicntiam,  iuxla  ritum  ac  debitum  aliorum  que  in  eius  diocesi  sunt  monastorio- 
mm  exhlheant.  AcH  sunt  hoc  anno  domioicc  iocaroalionis  MiUesimo  centcsioM)  LVUI*.  Indictione  VI.  Re- 
gnantc  Fridorico  imptMaiorc.  anno  re^ii  eiiua  YI*.  imperii  oero  111*.  Episoopatus  antem  Mpe  memoraDdt 
Bembardi  XX.VIII  Data  Idns  Aprilis. 

Om  attfsedrttckUt  krcuTormiB*»  *btt  b«MlHiili|!l«  Sitid  i*t  bci  d«r  *«fb«ri«licad«ii  UrluuHic  bacckricfcaa. 

CCCXJV. 

A«c  dcat  Sppfilbadt»  4ic  Udclan  Gchrdha. 

In  nomine  sancte  et  indiuidne  Trinilatis.  Bemhardits  Dei  gracia  Patherbnmenss  eedesie  episcopos. 

Divlna  institulio  et  prccopla  saltitaria  chrisliauos  omncs  admoncnt,  ut  ct  dccorem  domus  Dci  diligant  et 
Dco  iu  oa  rainulantiiun  cuiam  agorc,  ol  iu  oinnibus  corum  prorcclui  studere  non  dcsistant.  Indc  est  quod 
cccle&iaa)  Dci  in  Gcrdencn  alTcctu  intimo  tanquam  GUam  chnnssimam  amplcctcntes,  raodis  quibus  poluimus 
eam  studuimus  promovcrc,  el  in  oratiooibus  Christo  ibi  scrviontium  plurimnm  (iduciam  habeates,  qoaDtiim 
oportunilas  sc  oblulil  dignum  duximus  onnmi  nooossitalc  provi  lin'  \o\<Til  igitur  Christi  (idcliiim  univer- 
sitas,  quod  fundalor  ejusdem  loci  Hcinricus  homo  nobilis  uiilaaii  loci  iilins  modis  omnibus  prospiciens  deci- 
mas  in  Gerdinen  et  Siddessen  el  Ibmpcnhosen  eidem  loco  poriiotuD  possidendas  boc  modo  accquisi^it, 
Kibail  siquidem  fralttr  meas  LuidoUi»  eestfem  decimas  in  boneficio  do  roami  epfacopi,  sod  predictos  Hein- 
rlcus  pro  ois  prodiiim  nnura  in  Ilcmodisson,  prctcr  mansum  imum  ot  imuiu  Forworok  in  Winothon  ct  dc- 
cimas  sc\,  videlicei  Lpiiiiscu,  Hutievossuu,  Urackwidc,  Wiincsscn,  Valoiioson,  Tavcnhuson  rosignavii.  Ig 
horum  i^lur  recompensationo  Irater  meos  decimas  easdem  in  Gerdinon,  Siddessen,  HampenhiKen  nobia 
rfsiiinavlf ,  cl  iios  cas  in  usu';  novcllo  illins  planfalloiiis  Tlci  ut  sporamus  dovtra  plantalc,  pcrpctuo  iure 
possidcndas  cum  coqscusu  ct  consiliu  tolius  ccclesic  nostrc  conccssiraus,  et  ad  indicium  rei  goste  dc  nianso 
uno  qnem  de  predio  3k»  in  Hemmediaseii  excoptom  predixmius  ecdesiam  do  Gerdine'  dotavimus.  Hec 
igitur  rationabiliter  acla  episcopalis  banni  aucloritale  roboravtmDs  ct  sigilli  nostn  impressione  ailcslammv 
ut  si  quis  oonlra  hoo  n^rcrr  prosumpserit  ctim  Dalhnn  ot  Abiron  nisi  rosipucril  porpotua  nialediclionc  con- 
dcnuiclur.  Testcs  voro  hujus  hi  siuil:  Balduinns  al)l)a.s  Lisborncnsi.s,  Conradus  abbas  palherbomeusis,  Bem- 
hardus  prepositns  majoris  ecclcsie,  Almarns  decanus,  Thietmaras,  Rembertus  prepositns,  BTerehiaas,  Liberi 
autcm  hi:  Volquiiius  advocatiis,  AdcIIiortns  dc  I'\ ci-steii ,  Bernhardus  do  Lippia,  Bortoldus  de  Kvcrschutlc, 
minislorialcs  vcro  hi:  Luidoldus,  Cunradus  SUipcl,  llcrimannus,  Ilartniannus  et  alii  mnl^j.  Act.»  stint  hcc 
anno  dominicc  Incaniatiunis  M.C.LYIU.  anno  cpiscopatus  vcncrabilis  domini  Bcrnhardi  patbcrburncnsis  cpi- 
aoopi  XXX. 

cccxv.  : 

Aac  Atm  KdpiclfeMk*  dw  Kloilcn  GcMea. 

Ih  nomine  sancte  ot  individne  Trinitatis.  Qoia  peoeatb  bominnm  oxigenlibas,  mnndus  heu  in  mahgno 
positus  et  ccclesia  Dei  multioiodie  maidunaiionSMia  maligni  hoalis  impugpmtar,  ei  pax  aervorom  Dei  mullis 

C«<L  difl.  bicl.  WccUal.  IL  12 

«k  ■ 

Digitized  by  Google 


90 


liSS. 


adversilatfbns  pcrturbatar,  onde  nec^sariom  est  Qt  a  prclatls  ccclcsiarum  quantam  fieri  patest  ecclcais 
providcatur.  Promilteiitc  itaquc  domino  quod  ipse  in  medio  eorum  sit,  qiii  in  nomtne  suo  rucrint  congrc- 
gftli,  in  orationibus  corum  qui  in  hoc  nomiuo  congrcfjuniur  plurimum  liiiucio  ct  consolationis  babemus. 
e(  piropter  hoe  qnanlnm  poammvs  poci  ei  qtiieli  eoram  in  posienim  providemtM.  Nolum  ifpim  votimn» 
esse  cunctis  Christi  fidelibus,  quod  predium  quotldam  ccclcsic  In  Rsnf  bri-fih  qnnfl  sr<\  iiiarisos  el  agnim 
onum  oonlinet,  bomioes  quidam  a  nobis  iu  b«ueticio  habucrunt,  scd  oon  sine  dilljcuitaic  elaboratum  est, 
qnod  idem  predioro  nobis  libere  resignaverioL  Nos  i^itur  pro  recumpeosatione  celesiis  patrie  idem  pre- 
diniD  in  usu^  fratrum  et  sororam  in  ccnobio  cpiscopatus  nostri  quod  Gcrdcncn  dicitur  perpclualiter  Iradi* 
dimos.  Et  hoc  facltim  noslnim  rationabilo.  J'j)i«jrn]inli<  hnimi  auctorilate  ct  sigilii  nostri  imprcssionc  Corro- 
boravimus.  Actu  sunl  hco  tcslimonio  muiloruin  Christi  tidolium  anno  domtnicc  incarnatioois  ALCLYliL  aaao 
episoopatas  venerabilis  domini  Bernlmrdi  Paiherboraensis  episcopi  XXX. 

CCCXVI. 

Am  dcm  KopMbddl*  dei  KImIcm  Gchfdaa. 

In  nomine  snndo  et  individoe  TVinitatis.  Bernbardos  Dei  gracia  pBtherbmneafls  ecdeate  episcopoa. 

Racionabilitcr  a  sanctis  p  ilnlins  statutum  esl,  ul  qtiirquid  privilcgioruni  anrloi ilntc  rnlrirctur  nulla  deinccps 
violcnlia  vcl  mali  doli  prcsumplionc  in  irrilum  rcvocarelur.  Scicntcs  igitur  quod  mullum  valet  apud  Deum 
deprccalio  iusti  assiduu,  utUilati  Deo  scrvientium  in  Gcrdinen  stoduimus  prospiccrc,  ut  pcr  labori::  corum 
contmaniooem,  majorem  apnd  Deum  graciam  possimus  inveuira.  Novennt  igiiar  omnes  Chrisii  fiddes,  qood 
Goswinus  quidam  ccclcsie  nostrc  ministorialis  <Ii%in()  imitinctu,  cum  uxorc  cl  filio  suo,  sccnliim  rcIinqiiLTC 
et  divino  cullui  se  tnancipare  dccrnvit,  cl  boua  quc  a  nobis  habuit,  quioque  mansus  ia  Uoslhetm.  tres  ct 
dimidiom  in  Frodenbuson,  onttm  in  DaOessen,  nnum  in  Baddenhcsen  nobis  resignavit  com  consensn  legK 
limi  heredis  sui  sctlicet  Heremanni  fratri.^  sui,  quc  nos  pro  Dco  ct  ipsius  rogalu  Deo  in  Gerdincn  famu- 
tantibus  perpctuo  possideuda  conccssimu.'^  llcm  prcdium  in  K^^npbercr,  doniinus  Volquinus  dc  Swalcnbcrgh 
a  oobis  habuit,  Bcrtoldus  dc  IJomburgh  cl  fundator  ceuobii  in  Gerdiiicn  Hcinricus  a  Volquiiio,  a  Bcrtoldo 
el  Heinrioo,  Riooktas  de  Rerslelle.  Agente  igiior  predido  Heinrioo  iMneniemorie  BicoMus  Berloldo  eiHew- 
rico  et  illl  diiiiMiio  Vi^Iquino,  Vol<|uinus  iioMs  iilerii  prediiini  rosif^nnvil ,  Qnnd  nos  item  ccclesie  in  Cerdi- 
ncn  conlulimus,  ct  quicunquo  conlra  hec  ali({uid  fueril  machiiiatus.  pcrpelui  aoathcmalis  eiim  sentcntia 
cum  Juda  proditore  condcmnamna.  HiihiB  roi  tesles  hi  snnt:  Baldainos  abbas  Lisboraensis,  Cimradus  ab- 
has  Poiherbnroensis.  Bcmhardus  preponlus  najoris  ecclcsic,  Almarus  decaot».  Thietnuinis.  Ecborius,  Rcm- 
bertus  prcpositus,  Evcrgisus,  UITo;  Libcri  aiilcni  hi.  Volquinus  advoraln«i,  Hercmannus  de  Lippia,  Thict- 
marus  de  Buiren,  Wero.  de  Bragh,  ministerialcs  vcro  hi,  Luidoldus,  Aibertus,  Cunradus  Slapcl,  Bertoldus 
et  aGi  phireSi  Ada  sont  hec  anno  dominico  incaraatioois,  Miltoaimo  centosimo  quinquagesimo  oclavo,  aimo 
episoopalns  venerabil»  donuai  Berahaidi  Patborburaensis  episcopi  TriceeimoL 

4 

CCCXVII. 

Am  dcin  lapbUmcte  4ca  Kleclcn  GchHbs. 

1d  nomuiie  sanctc  et  individue  Trmiiatis.  Rcrnardus  Dei  gracia  Episcopus.  Jnste  cl  radon8bililm> 
sanctilum  est  ul  piivile-ia  quc  conlra  jus  non  .sunt  olicita  in  tanla  aurtnritaie  dclie.ml  cusidiliri,  ul  coiitra 
ea  prcsumpluusus  quilibcl  cflicacilcr  nihil  possil  machinari.  In  his  euim  sc^rics  rcrum  gestanim  mcmorie 
posleroraro  commendatar  et  malitinanlibos  malignandi  racultas  soleni  providentia  sablrahitur.  Noverint  igi* 
tur  omncs  Christi  iidclcs,  quod  Hruniii^us  (|iii(!.iin  de  llisiinclliorp  duas  filias  siias  ad  convcrs.itioiiem  mo- 
MHlioe  pirolieMioBis  coUi^o  sororum  ia  Gerdcnco  aggrc^vtt:  cum  quibus  ad  usum  eciam  Doo  ib^Jcm  fa- 


4 


Dlgltized  by  Google 


1158  —  ilS9. 


91 


tniit.intium  consensu  et  volnnlalp  Rca(ric!s  ahhalisse  do  Ilorszpn  commnnicalo  sue  ecelesio  ol  n(?vno.iii  dn 
Evcrschnt,  Barloldi.  alque  miniiitcrialiuiii  consiliu,  bercdc  suo  Anllioniu  annucnte,  et  «ib  rogjali  banno  posi- 
nodum  ipsam  obfanibnem  attestante,  octa  ratnaoa  de  liftnMiilato  lua  in  OsferiiuNn  cam  omni  sfabilitote 
dcputa\it.  Prctcrea  fratres  preratJ  oenobii  niansnpi  el  dimidiam  in  Qihuscn  pro  IloUhu»en  cum  Wcrnone 
dapifcro  prefate  abbatisse  cambicrunt,  et  dc  hac  commtitafionc  nmnrm  stalMlitiiicni  (li\!ni  ot  liumani  iuris 
acquisiorunt.  Si  qua  igjtur  occlcsiastica  secularisve  pcrsonu  contra  hoc  manum  prcsumpserit  exteodere^ 
fiat  ei  sicut  Datban  et  Abiron  el  eum  Juda  proditore  nisi  renpitertt  perpetuo  aaathcmate  feriaiar.  Aeui  aonl 
hec  anno  dominice  incarnationis  M.C.LVI1I.  anno  episcopatus  domini  Bcrnardi  pathcrborncnsis  XXX.  io 
prcscntia  tcstium  subscriptorum:  Bciitrix  abbalissa,  Rcgclcnt,  Hogart,  Bcaliix,  Giindcrnth,  Bcrthradt,  Ju-  » 
dilha.  iVcsbitcri:  Otlo,  Sifridus,  Wilhelmus,  Evcrhardus,  Dcrtlioldus  advocatus  dc  Evcrschut,  Cuao,  We-  * 
tberbold,  Gerold,  Udo,  Luidold,  Worao  dapirer,  Deglienbard,  et  alii  quam  plnrca.  Begnaate  FradeiiGO 
Bomuioraiii  Imperalore,  aooo  imperii  «gus  quinla 

CCCXVIIL 

Am  •tocB  BopMbMlw  dat  Mnliat-Stilto,  im  ■•liu      WMkmUkm  lla^ytv  m  Wmitm. 

In  nomine  nnelf  et  individn;  TriniiatiB.  WanheraB  Dei  gratia  Hindonenaia  episcopus.  NotiNn  esaa 
onpimus  tam  fulurorum  quam  prescntium  fidelium  caritati,  quod  cum  apostolici  Victoris  auctorilai  aimol  Ci 

Impcrntnris  Friderici  imperialo  mandatum  nos  ad  consilium  in  llaliam  euocas.^^et,  ob  sumptuum  necessaria 
qu^  nd  lanli  itincrts  consummationcm  non  sufBcerc  nobis  timuerimus,  Dcciroam  in  Oulbuscn  ecclcsi^  sancti 
Hartioi  et  Ihilribmi  ioibi  Doo  Beruientibus,  pro  XXIL  roareia  argenli  cxaminati  iBuadiauerimus.  ea  nideiicet 
intcrpositiono ,  ut  si  idoni  argonttim  a  nobis  siuc  a  succcssoribus  nostris  in  die  sanrti  Mnrci  ctiungolistc 
eidem  ccclcsi^  cl  frulribus  non  reslilualur,  absque  nostra  scu  succcssorum  noslrorum  contradictionc  ct  sioe 
omni  doli  ac  fraiuiia  moleatia,  ipsins  decim^  rodditoa  snprataxatis  fmtribtia  annuatim  solnatur.  Neoerit. 
etiam  noatrorum  suocesaomro  pa  di.scrctio,  quod  iiullatenus  hfc  nostrf  uolnntaiis  arbitrium  sequendo^  anl 
suc(<>s>;firi!m  nostrornm  re<blitus  episcopalcs  niinuendo  fe'cimii<;,  qwiy^  por  Dci  gratiam  colligendo  ab  nnte-  , 
ccswnbus  nostris  minus  cautc  scniatos  scmpcr  aoipliarc  maluinus  ct  parlim  ampliauimus.  Immo  nc  in 
alienns  uel  laicaB  manus,  qood  ex  neoeasilate  Hacbiri  eramos,  nestra  poneremns.  eoclesi;  prcscripte  et  fi«r 
tribus,  ut  prehbatum  cst,  inuadiiirc  poliiis  dot  rciiimns  M(  ii  co  nt  Iw  c  no-irf'  disposilionis  ordinntio  tempo- 
ribus  subsecuturis  tam  nobis  quam  noslris  successoribiis  rata  et  iriconuulsa  permaneat,  banno  ct  charte 
inscriptiono  firmauimus,  sigilli  nostri  impressione  signauimus,  testibus  idoneis  lam  fratribus  quam  militibus 
aique  ministris  eodesi^  oorroborauimus.  Hcc  nomina  sunt  testiunL  Willebclmus  abbas  de  Insaia.  Conradua 
prcsbytcr  dccanus  maioris  ecclcsic.  Anno  diaconus  prrpnsiiu.s  ad  sanctum  .Marlinum.  Waldcrus  diaconus. 
Arooldus  diacoDus.  Conradus  prcsbyter.  Retnuiarus  pbr.  Kotbertus  diac  ilcrcmnnnus  diac.  Hetliinricta  diac 
Beinbardus  diao.  Godefridus  subdiaconus.  Helmerieus  pbr.  Heinricos  diac.  H()po  subdiac.  Tolcmarus  subdiae,  • 
Bruno  pbr.  Ri  iiiwardus  sobdiao.  Thidericus  diaconu.s  et  dccanus  ad  sanctum  Martinum.  Gerhardus  pbr.  ' 
Adalhanlus  pbr.  Beriihardus  pbr.  Thfdoldus  pbr.  Aiiselinus  diac.  Thidpricns  diac.  Rcmboldus  subdiac.  Blue- 
ricos  subdiac.  Wernbcrus  subdiac.  Gurwicus  pbr.  Militcs  ccclcsi^.  Godefridiis  fraler  episcopi.  Adolfus  comes. 
Hereraannos  de  Stromberf^e.  A>o  uice  adnocati  Widikindi.  Constantinns  de'  Radeae.  Bnerhanbis  d  fralar 
eius  Heinricus.  Ministri  rcclosii;'.  I.udolfiis.  .Mwardm  Silwardus.  WidoigO.  TealanniS.  Thietmarua.  ^jphnrdas. 
Nanegoldas.  Alekander.  el  alii  pbircs  tam  clcrid  quam  laid. 


Digitlzed  by  Google 


92 


llfO. 


GCGXIX. 

Ib  nonine  sanei^  «t  iiidiiiidM  Trinitatia,  PttriB  et  fiEi  et  apiribB  saiictt.  (|  Com  poatifiealiB  eebitada 

bcnignit.ilis  six^  stti(liiini  Cunftis  Christi  fid(M!hii>  iure  debeat  impcnderf,  procipuf'  fnmoii  riica  eos 
sectdo  abrcDUDciaatcs  diuinis  per  omaia  seM)  mancifMuenint  obseqaiis,  deuote  prouisionis  niram  soUerter 
debet  exhiberc.  Quapropier  ego  FBIDERICVS  Dei  ftraiia  MonastmenEis  eccle.sic  antistes  Secundus,  dllectan 
nobis  b  Glirislo  CAPE^BERGH^SEM  fcdemm,  ni  qnn  Dco  nnnuenie  canonice  religionis  obseraantat  baeic- 
nos  floruisse  dinosritur,  in  omnihn<!  proTnotirrf ,  et  spniicniilins  !ii  oa  Domino  rratribu.s  in  postcniin  pro- 
uidere  cupiente»,  bannum  parrociiip  Aineni^is  conccssimus  m  perpeluum.  Cuius  rei  testes  sunt  domuus 
Otto  fimdator  et  prepontoa  eiiMdeiD  Capenbergensis  cenobii,  cnnciique  seniores  domns,  aeilieet  Otierlitt 
prior.  Albcro.  Pctrus.  Sifndus.  HciJenricus.  Norbcrtus.  Ilelmwicus.  Macclioas.  Werenbnldus.  Jofaannes.  Sifii' 
dus.  Ilcinricu-S  prrsbileri.  Thcodcricus.  Richardus.  Randoifus.  Winandus.  lcuite.  Heidcnricus  siibdiaconus. 
Volcmarus  subdiaconus.  Nc  quis  autcm  posilerorum  cuiu.scunquc  ordinis  ucl  gradus  hfc  lemeriirio  ausa 
inlKn§nre  ant  innnatare  presnmat,  pagiu^  huius  imcriptioDcm  sigilli  noslri  impressione  commoniaimns.  Actani 
eat  hoc  anoo  domiuiop  Incamationis  Mo.CMJC*.  ladictione  Vm.  Begnaiite  FRIDEBICO  imperatora  GLOBIO- 

assiHO. 

•  Dh  wit  Per^RfteoMrdhii.iar  S»  Chtitt  tMtf/kdk»»  groiM  Si«|il      Biidiolh  wl  Mch  itmMi  gvt  ««faAM. 

cccxx. 

Jm  4mi  n»M.  Silw-H«wlwi>V*w  Aidifii. 

In  nomine  saocff  et  indioiduf  Trimlatis.{|Boni  pastom  aoilicilttdan  eongniit,  comniis^         ^  spin- 

fnalibu.s  rt  tcmporalibus  commodi.s  prouidcrc.  Ea  proptcr  Chrisfi  fidrlibns  (nm  postcris  quam  prescntibus 
notum  ticri  cupimus,  quod  ego  Fridericus  Dci  gratia  Monastericnsis  eccicsic  prcsul,  ob  anim^  mcf  remc- 
diura,  prebendan  sororum  in  Asbeke  domino  Christo  snb  regulari  prorcseione  ramdantinm  angmcntare 
earauL  Domnm  ailinidem  que  dicitur  IlubrCChlincbof,  quam  nostir  niinistcrinlis  ecclesie  Goderriiiu<  in  ina- 
nus  noslras  spontc  rcsi;,n;auil,  ipsis  libero  nini  onmibiis  maiicipiis  ad  cam  pcrtinentibtis  contradidi.  Pretc- 
rca  placuil  addcre,  quod  quidam  Gcrhardus  dc  Varcnthorpo  Cum  fratrc  suo  Tbiodcrico  porlionem  ligao- 
rom  qnam  uocant  Wara  in  sOna  que  dieilar  Wirs,  sab  banno  regali  tn  phcito  Godescbafci  de  Ybenburen 
et  Olii  cius  Cunradi  prefate  conlulii  cccloii;.  su-ripicnte  aduocato  Cfinrado.  Quam  tradilionein  lei;;itimo 
faclam  nos  cpi.scopali  bauno  confirraauimus  et  calumpniiitores  quicumquc  ucncrint  in  postcrum  an.nthi  in.itis 
uinculo  quuud  rcsipiiicant  iimodamus.  Supcr  his  tcstes  sunt.  Albcrtus  dccanus  maloris  ccclesi^.  Vdu  prc- 
pontns.  Engelbertus  prepoMtns.  Baldeirinns  abbas  IJNljcnH  nsLs.  Otto  Capeobei^ensis  preposifus.  BerimaninM 
prepositus  Varl.iricn«is-.  Erenwardus  prepositus  Cliiholtensis.  Cunradus  aduocatus.  Bernhnrdus  et  neinrinis  do 
Dulmiac.  Herimannus  dc  Dale,  el  fraler  eius.  Godcfridus  de  Ermene.  Bruno  de  Stuchcm.  Arnoldus  dc  Bil- 
icrbcke.  tiatberltw  de  Taschasen.  Lintbertos  de  Asbelte. 

Actom  dominicf  moamatbnis  amio  M^^.C^.LX*.  Indictioae  Vin>. 
Dm  •HskSoiit  r«m  Si«|d  ia  Hfa  bMMbUik 

^  ■ 

CCCXXI. 

Aai  dcm  Ardiha  <Im  Jobannis-Stirt*  zu  Oiaabriick, 

Philippus  Osnaburgcnsis  vocalus  Episcopus.   Vniucrsilati  fidclium  salutem.   Pastorali.s  curc  dcbilum 
est,  ecclcsiasticas  digniialos  honoribus  et  atililatibus  sublimatos  in  sue  consununalionis  integritate  cooseraare. 


Digitized  by  Google 


83 


miodisqaG  confnmmatos  eadcm  sollicitudine  inuare  Pt  enram  protipctibns  innif^ilaro.  Huias  igitnr  debiti  con- 
«deratione  prouocau,  prcposituram  Eccicsio  sancti  Johannis  pielate  prcdccciiborum  noslrorum  incltoalam 
diiinie  iwDUDeracionis  intiitta  «I  ob  memoritiii  iMMtri  el  amore  fldeli»  nostri  Gerbardi  tbidem  prepeeiti  pM- 
cis  ampliauimus,  el  dccaniam  iiirc  primn  instilulionis  eidem  prcpositurc  pertincntcm  adicclionn  quariindam 
ecdeaarom  dilataoimus.  Spenge  decaniam  cum  ipsa  ecclosia  et  omnilHU  appcndiciis  eius  prcfate  prepo- 
ailnre  attribnimin.  Decanuim  tantam  de  aTiis  eodcsiis.  SdKeet  Waldenbroc^  Rimc^.  NyenkeriEen.  We- 
lindiolthusci).  Borchlo.  Uollc.  Gcsmcllc.  Bisscndorpc  similiter  cidcm  prcpostture  assijjnauimus,  quatenua  soo- 
cessor  prcfati  Gftrhardi  preposili  in  anniuersario  depositionis  aw  dic  fralrihns  suis  sin^nlis  annis  pro  reme- 
dio  anime  sue  111.  sol.  conferal.  £t  ne  quis  bec  in  poslerum  irritaro  presumat,  Mlcris  et  sigillo  nostre 
«nctoiiiatia  oonfirmanimus.  Tesles  qni  hmc  &cto  aderant  bii  sunL  Tbiemmo  maioris  ecclesie  decaims. 
Sigel>odo.  Tbothardus.  Wilbrandus.  Otlo  Bremensium  prepositiis  et  maioris  ccclcsic  canonicus.  Do  minori 
Ecclcsia.  Gorhardus  prcpositus.  Kotbortus  dccanus.  Thctbardus,  Amoldu?.  Allialhardii^  Constanfinn*.  Lindol- 
fus.  Lenlfrithus.  Bcrloldud.  Xbicthiricus.  Llntbrandus.  Factum  est  auno  dumioico  incaruationis  M^.C.LX". 
Indictiooe  octana. 

GGGXXII. 

Aot  dem  Archive  det  Kloitert  Gertroileoberg  ta  OtoabrCdt. 

IN  nomino  Sancle  et  indiuidu^  Trinitalis.  Philippus  Dci  gratia  Osnabriiggensis  ecclcsic  cpiscrtpus, 
Christi  fidclibus  in  pcrpcluum.  Justum  est  ot  episcoporum  congrtiit  prouidcntif,  eoclesias  ct  cccle&iarum 
iim  tneri  et  oorroboFare  episcopali  avictoritate.  Unde  opporttnmm  et  cgo  sum  arbitratus,  bona  ccclcsie 
mootis  bealB  Gcrirudis  breuiter  annofare,  ct  qucnam  aat  net  ubi  ata,  nel  a  quibus  sint  ipsi  ccclcai;  ool- 
)n(a,  littcranim  wrif  in  unum  colligerc,  et  ad  futurorum  memoriam  dcstinare.  Rcclcgia  cnim  hcc  uacans 
crai  ct  paupcrcula,  et  rarius  diuinis  cultibus  iosigoila,  doncc  antcce&sor  mous  bon^  rccordationis  Ydo  epi- 
seopas,  diuina  iiispiratas  gratia,  proposuit  sibi  corde,  in  ea  bomioes  aliqoM  regolares  statuere,  'et  sic 
locum  ad  Dci  scniilium  piomoiicio ,  iinrlc  cinillcriirni  frrlpsii'  primus  cnnsiN  lauil  fidcliiim  scpulturc.  Quo 
in  breui  tcmporc  assumpto  iam  ex  corporo,  ct  mc  ipsi  ut  Dco  placuit  succcdcnte,  libcram  rcddidi  cgo 
fcclcfliam  et  ab  omni  debito  et  iure  quod  ccclcsio  solcnt  persolucro  expedioi  et  peoitus  alicnam  fcci,  nc 
cuiqunm  Uoeat  ab  ca  aliquid  iuris  uel  ^cclcsiastici  ucl  mnndtaiiB  cxigere,  nec  fideles  Christi  ad  eum  ooii- 
fiigirnfcs  ct  ilii  Dco  scniicnles  inre^tarc  quis  audcat  ucl  pronocare  aliquo  grauamine,  ut  ipsi  libcre  ac 
quictc  Dco  uacarc  possint  ct  seruire.  Et  quia  in  dicbus  mei  cpiscopatus  illustrata  diuinis  culiibus  ccciesia 
ertt  et  donariis  fidclium  ad  Dci  semicium  promola,  a  tpiibus  li^  ea  ipsi  ccclcsic  aint  aasignata.  non  in- 
COogrne  meu  quOf|Ue  Dttcris  annolatum  et  futuronun  memurEe  cst  prr  sii^nialnm.  Aput  Pythc  docimc  domo- 
rum  duarum  libpranim  Aput  Worscnp  dcrimf>  domnnim  (Inarntn.  llr  ■  (lccitui^  fticrunt  antiipiitus  ccclcsio 
beat^  Gcrtriidiij.  Apul  Limbcrch  domus  duorum  aratrorum  cum  deciinis,  liaiic  dcdit  Imcscu  ct  facla  cst 
soror.  Apnt  Fombolle  deeimf  ontns  domns.  Apnt  Hol^useo  decime  duamm  domormn.  Apot  Hascampo  de- 
cim  c  dnmus  uniu.-^.  Ilas  dccimas  cmit  Si;;cfriclii-s  .sacrnlns  ab  Mancanldn  monclario.  Apiif  Slaiilcn  dccimo 
domus  unius.  Aput  Uuppencapendorpe  dccimo  domus  uiiius.  tias  dedil  ilargarcia  filia  Ilciiaici  camcrarii, 
et  &oia  est  soror.  Apnt  Truglk  deenne  domus  nntus.  Aput  bortro  Widen  deetm^  doan»  nnius.  Apnt  Bnr  • 
gom  XII.  dcriarii  di  cimamm.  Bas  tledit  Hclcwidis  iilia  WaldcritH  de  Harst,  ct  facta  est  soror.  Aput  Wcstcr- 
husen  man«us  alloilii  Ilunc  mansum  dedit  RciniuiJis  ct  facla  csl  soror,  Aput  Lanccnrampc  mansus  allodii 
cum  dccimis.  liunc  dcdit  Kucrardus  de  Uulcucit.  Aput  Lachenhurc  decimf  do  roolendino,  Aput  ibbcnburo 
decim^  de  molendino.  Hndem  denarina  de  dtmio.  Aput  Suega  decim^  domus  nnios.  Apnt  Escbdage  dccime 
dc  molendino.  Aput  Puslingenburen  dccim^  de  molendino.  Aput  Scaphus  dccim^  domus  unius.  Aput  IIcl- 
melo  dociiu^  donms  unius  ct  duorum  molcndinorum.  Aput  Kniten  dccimc  domorum  duanim.  Aput  Tnimlo 
dcciro^  molcndini.  U^c  dcdi  cgo  Philippus  ^cclosi^  bcat^  Gertrudis.  Apul  Doringtiu  tiua  »oiidi  et  sex  dcuarii 


Digitized  by  Goo^^Ic 


M 


pro  dcrimis  doraus  uniu.<t.  Aput  Einiblcn  qaioquo  solidi  et  sox  dcnarit  pro  dcciniis  doinas  unius.  Aput  1.ih- 
tingcn  XIII.  solidi  pro  dccimis  quiiiqtsc  domoruin.  Apvt  Wlllnharet  dedrae  domus  unius.  Aput  Uupdorp  dc- 
tiu»  domorani  du*ruin.  Aput  Crungel.igc  XII.  denarii  de  agris-  B^c  dedtt  baac  ei  racins  cst  fraier.  ijmt 
Merscnc  domus  cum  dccimis.  Aput  Burgern  decin>e  septcm  «Inmnrnm.  Aptit  I.ihfn  decltno  (fomus  uoius.  Hec 
dcdit  Mcinwardus  ct  Tactus  est  rmler.  Aput  Pylho  nuuisus  allodii  absquc  dcdmis.  Apul  Burgem  deciiDf 
domus  unius.  Aput  Bei^cdiouede  decime  domus  unius.  Tres  diiimalee  tenf  m  ooddeniali  plaga  ccclesie. 
Hcc  dcdit  Christina  filia  Manegaldl  Hufi,  et  Tacta  cst  soror.  Aput  Hollliuscn  dccimc  trium  domorum.  ipn 
Middendoriic  dccim^  donius  unius.  Has  dctlit  Ambt^siiis  Tfiidelo  filic  suc.  Aput  Stappoluelde  allcKiiuni  mafl- 
suum  fluorum.  Apul  Burgcrn  dccim^  domus  unius.  Hec  dcdcruot  Adclcidis  et  Ludgardis  tilie  Cuoradi  el 
Lucic,  ei  factt;  sunt  aororca.  Aput  Moppene  decim^  ullra  XIII.  aolidos  de  curti  abfaaiis  et  domilNia  iHv  eia^ 
(it>m  liloris.  Ilas  (lidcrtint  Wcrcnbcrtus  et  fralcr  Robbnrtus.  Apiit  Thtmen  decime  curtis  unius.  Aput  Che- 
lcnchuscn  domus  propria  absquc  dccimis.  Aput  Sa($e  dccimy  domus  unias  ct  domancui^.  Ilas  dedit  Wcrcn- 
bortus.  Aput  Bacbeim  dcctmG  domorum  duarum.  Has  dedtt  Anioldas  de  Tydenburch.  Apat  Hnrsten  dedmB 
domus  unius.  Has  dedit  AITgrini  de  Osnabrugge.  Aput  Lilitingcn  tcrra  '}  dcmaritirum  XU.  Hanc  dcdit  Ueiltt^ 
dus  dc  Ilarst  pro  patro  suo  Waldrico.  .\pttt  ntiinhorst  dcrimc  curtis  niiivis.  Has  altcrnaucrunt  fratrcs  cum 
domo  Osnabrugge,  quam  dcdil  Allgcrus  ct  factus  cst  fratcr.  Aput  Daccheaborge  solidi  duo  pro  deciiuib 
llo8  dedit  Bi^zo  de  Sleddense.  Aput  LeingerGho  decim^  domus  wuut.  Apot  Haddenbore  XU.  denarii  pfo 
deokniB.  Haa  dedit  Johanaca  de  Osaabragge. 

BifC  ii;it>ir  (piia  lc^itimc  siint  rcrle.sit'  rnntrndita.  stil)  Iijinno  ot  anadtomatc  stabiliui  uniuorsa  ipsiccclc- 
sie,  ctim  littcris  pnritcr  et  sigitli  mei  auctoritate,  ut  si  quis  temcrarius  indc  aliquid  dcfraudauerit,  banni  et 
aoathcmatis  rcus  sit,  doncc  sc  ipsi  ccclesie  satisfacicns  reconciliaucrit  Diucrsis  autcm  dicbus  ct  annis  col- 
lata  aunt  foclcsi^  huic,  priuilegium  uero  conscriptum  csl  Indictionc  VIII.  Anno  ab  incaroBlioBe  HoniiB 
HiHftMwift  Cenlesimo  LX*.  Impcrii  quoquc  Friderici  regi.s  Rotnaiioruin  Vni''  Episropntn<;  paritor  mcl 

Tcttos  huius  aclionis  ct  priuilegii.  Otto  comes  de  Ra(ihcnsl)crcli.  Hcinricus  dc  Raplictusbcrch,  fr.iiOT 
Ottonis  comitis.  Gudc^cakuii  de  Ibbcoburo  ot  Adeberlus  lilius  cius.  Ludolphus  do  Uosclhc.  Guilleoius  de 
Thydholt. 

Gaoooiei  focteeif  aancti  PetrL  AluericQS  prepoeilQS.  Tyemo  decamis.  Sigebodo  oustoa.  Sigebodo  k» 
gna.  Tyethardns.  Lnpo.  Gbeleros.  Heuuious  seolasticos.  BergienH.  Gdllibraiidas.  Gualo  ot  Adam. 

Ministcrialcs  nostri.  U\i^ri.  Rucrhardus.  Manegiddus.  Folcmarus.  Thcodricus.  Hyserus.  Sicco.  Guicborttis. 
fluno.  Adolphus.  Ambrosiu».  Uuno.  Eilbardus.  Uudelricus.  Baldewtous.  A«suerus.  Bygezo.  Ludolpbus.  Adei- 
berlu&  Ucremannus.  Eaeroklas.  Benihardaa. 

Das  v«ncicfci»lm  4«r  JUnffm  ilclit  nit  dcr  BBckMlie  dcr  Cliirt»,  «bwohl  ct  mT  4cr  V«rlcfwlla  moA  akhl  m  tmm 

felill  Sii-nL-l  itt  mit  PergjmentstrL-ircn  jn^L-li j'n{;t ,  nhrf  \a  cincn  leineHcM  SlCk  (wiv  4iw  bct  dcs  QfkMld 

4et  AouocakJvMcr  uft  «orkomatl)  eiiigcualit,  untl  wiilirtclictalich  terdorL 

'  cccxxni. 

Am  itm  AmUw  dct  KloMcM  Gcrtnadcabcvg  m  OMkMck. 

In  nomiuc  Ss^'  et  indiuiduf  Trinilalis.  ]|  Philippus  Dci  gratia  Osaabniggensis  ^lesif  cpiscopos.  Rto- 
qidffiili;  pontificalis  cont  id  a  nobis  ex^t,  nt  quia  lucrandis  fiddium  animabua  eiosdeim  ollksii  debilo  iudi* 


1}  Dte  fHthcfcn  AMrBek»  Imw  bfar  lltMN,  jedrablb  enrichiic.  Ini  OrigiMle  tind  nur  die  liii«fcelek«i  n  erfaclten;  toribcr 
iit  cin  T I  -h  mi  PerKamente,  dri*rn  Rmm  ■fecr  anr  fiir  2,  badMlcn  S  Ihichttabea  «Hnkht,  venMtar  1  oder  ieMtcie 

lMt%tc  iSuciiiUbe  oicht  geweKo  ttia  IkMR. 


Dlgitized  by  Google 


litf  —  1161. 


96 


gilare  coanpelliiDiir,  etitm  tenporali  seraoram  et  aacinarain  TM  neeeaikali  paricer  et  qnietl  oongraa  noetrf 

auctorilalM  cura  prouideamus.  Supenio  quippc  piclatis  rcspectus  crclcslnni  iiostram  mci  saccrdolii  tempo- 
ribas  spirilnfiliiim  utriu«quo  sexus  hominum  ccnoliiis  ampliarr  fliijriiitus  est,  t{up  ne  infcslalione  filionim 
seculi  iu  posicnim  grduciilur.  ccclesiastica  dtifcosioao  muiiicnda  suiiL  ^iciiil  cnim  prodcst  ioitia  rcrum 
aoliilara»  ftremmtto  oaliierit  onBnata  deslraera.  Ideeqoe  non  nainor  ni  coneeraandb  reboa,  qnam  in  ao> 
quircndis  adhibcnr!:)  rriutfla  ludrtur.  Indn  cst  quod  f'C<'li"^i-ini  in  inonto  sancff'  Cprfnidis  oonslilulam  in 
loco  iaculto,  ootni  pos&ibiiitatis  noslr^  studio  ordiuare  ac  prouioucrc  dccrcuimus,  cl  tam  in  pruUiiti  quam 
in  defonaione  et  aeadaria  oppresaionis  pcr[i(-tua  et  siabill  ereplione  isuara»  Christi  graila  opitulante  atade- 
gnw.  Inter  cetera  %itur  deuotionb  nostr^  br  ncficia  statuimns»  nt  quioqukl  idem  locus  in  posscssionibus  in 
prrscnfianim  iusfo  cl  cariontro  posstdot.  aul  iii  fuluruni  conooss-ionc  pontificum,  largilione  principum  alque 
nobilium,  scu  oblatione  tidclium,  seu  aliis  iustis  modis  adipisci  putucrit,  firma  el  stabili  quielo  obliocat. 
Ambitom  prelerea  cnrie  in  quo  ipsum  mooasteriam  fundatnm  est,  ab  omni  iure  ae  potestate  adnocati  ab- 
soluentcs,  ct  ab  omni  diliono  cuiuscunquc  sacularis  pcrsonc  libonim  forc  ccnscntcs,  sub  prouidentia  ct 
potostatc  prepositi  omni  tcmpore  decrcuimus  pormancre.  Rciiquorum  uero  ccclcsiaslicorum  prcdiorum  ilic 
aduocatus  e\islat,  quem  prepofiittis  ct  de  suis  consilii  maturioris  du,xcriDt  cligcndum  dc  libcra  aolunlatc, 
et  cui  tuiUoncm  eoram  pro  saluic  animc  suc  cumuloqiift  iniunxerint  ralribntioris  fterof.  Conatitntns  nutem 
non  in  boneficium,  sed  iii  niinisiorium  et  dcfensionem  ccclesie,  doncc  bcne  so  }:;c5«;orit,  nouorit  sc  aduoca- 
taim  habeDdum.  Si  ucro  insolcns  fuerit,  et  moflastorio  in  prodiis  et  homiDibus  suis  inutilis  ct  pcriiiliosus 
extiierit,  Uoeat  proposilo  et  suis  aUum  sibi  aduocatam  eligcre,  qui  de  prafedn  lod  maiorem  curam  el 
ndit  ot  possit  habere.  Si  quis  autcm  mei  ordlnis  soccessor  aut  aUa  queiibct  occtcsiastica  secnlnriBae  per~ 
sona  hanc  noslro  constitutionis  paginam  quam  .sinilli  nostri  karaclcrc  muniuimus  scicns  contra  oam  uonire 
tcmplaucrit,  ct  aliquid  borum  in  irritum  duccrc  non  timueril,  anathematis  uinculum  et  pcr  hoc  omnipotoD- 
lis  Dei  iram  ae  nouerit  incuranrum.  Cunctis  autem  baic  loco  saa  inra  seraantibus  sit  pax  domini  noslri 
Jhcsu  Christi.  Amcn.  Acta  sunt  hec  Indictionc  VIII».  Anno  incamationis  Domiiii  M"  C".  LX".  Inipcrii  Fredo 
rici  rcgis  Romanorum  VIII*'.  Testcs  huius  actionis  ct  priuilcgii.  Ilcinricus  comcs  dc  Rauenesbcrg.  Otto 
conirs  frater  eios.  Godescalcus  dc  Ybbenbure.  Albcrtus  filius.  Ludolfbs  dc  Osetho.  Canonici  ecclcsie.  Alne- 
ricus  prcpositus.  Tymmo  dccaniis.  Syghcbodo  custos.  Thiuthardus.  Hcinricus  scolaslicus.  Gisclhcrus.  Walo. 
Wilbrandus.  Herliiiorus  Adam.  Lupo.  Ministerialos  ccclcsie.  Ilugo.  Hjildowinus.  Ambrosius.  Mnncgoldus.  Eucr- 
bardus.  Yscrus.  Sicco.  Rikoozo.  Eilbardus.  Uuno.  HermaDous.  LudoUiis.  £uerholdus.  Assucnis.  Wicbertus. 
AdoUbs.  Benliardua.  Polniarns.  OdebiCus.  Tbeodericos. 

Dta  aM|d  kt  nll  FnfMMOtitMyin  aqgiliaaiii  vnd  n  «lpm  IdMOfH  Sicfc  dBfiHibt. 

CCGXXIV. 

A«i  i§m  Ardiiva  lu  lUppctilieri;. 

In  Nomine  Sanct^  et  Indiuiduo  Trinilatis.  Fridcricus  Dci  ^mtia  Monasteriensis  episcopus.  Qunniam 
Geneniio  preierit  et  Generatio  aduenit,  idctrco  ne  ea  qo^  a  nobis  gosia  sunt,  posteris  nofitris  ineognila 
fiant,  notum  cssc  uolumus  tam  futuris  quam  presonlibus,  qnnlilcr  Otlo  Cji))cid)cri;riisis  proposittis  et  «li 
fratres,  cuidam  luwtro  ministeriali,  qui  similitcr  Ollo  vocatus  cst,  quom  eliam  iain  dictus  prcposiluai  dum 
secdo  rannneians,  ae  aaaqoe  Chr«lo  offbrret.  ^cclcsie  nostr^  cum  mnllis  aUis  sms  rotnisterialibu»  donauit, 
Scxaginla  marcas  pefadnerit,  qnnltnuB  enrtim  in  Herebedde,  qnam  a  nobis  in  beneficio  habcbal,  nobis 
rcsignaret.  Quod  cum  anniienfo  uxore  stia  feoissot,  nos  momores  dominici  uorbi,  quo  nit,  (piod  uni  ex 
minimis  mcis  fccistts,  michi  fccistis,  ipsam  mcmoratam  curtim  cum  omnibus  appendiciis  ot  iusliciis  suis, 
aictit  iOe  eam  eatcnna  poaaederat,  «ipra  nominale  Capenbergensi  ccolesie,  pro  ramcdio  anim^  nostrr,  m 
perpelunm  tradidinius,  eius  uidelicet  ni  gyvlia,  nt  quanto  aiipendia  inibi  0eo  fam^lmtiBm  nostra  laiigHiooe 


Digitlzed  by  Google 


96 


— 1111. 


fimint  adnucUi,  Uinto  inteniius  atque  alacriiM  diuinam  clcmenlHHn  pro  noBtra  exorant  Salate.  Ut  aotes 

hoc  nnsliT  douotionis  donalio  omni  tcmporc  rata  cl  inconuulsa  pcrmaneat,  cam  prwnfi  earta  ftiiiilHque 
noslri  imprcsi>ione  muuirc  curauimus.  Si  qua  igitur  cuiuscuoque  condiUonis  pcrsona  cam  tcmcrario  ausu 
eassare,  mu  aIi<|uo  dolo  nialo  corrainpere  lemptatierit,  eon  •  tacrocanoto  corpere  e(  sanguiie  Doniai 
sancicquc  eccle&ic  communioni>,  itiKioritatc  Doi  oninipoteiitit  a6<iaa8liaiiniSf  ^pwaaqao  omnaai  httie  nalan 
inteuiioncm  pn<t[mnnt,  ct  diiinc  pcnitcat.    Flai.  Fial. 

Testcs  fucruot.  EogclbcrUis  prcpositus  ct  viccdominus.  Goderridos  canomcus.  &emrridtts  saoerdos. 
Bcrnhardos  rfe  Dulmeiia  et  fflnis  sororia  su^  AdhoUitt.  WoMuirdiES  eeolthetitt.  Heinrieoe  d&  SeoiMBbelMi  el 
alii  (pianipturcs,  qui  in  (iLiciKj  iiput  Bachuelt,  in  quo  ct  hcc  ractn  sunt,  tunc  aderanU  Actum  est  Aono 
doiniiiio*;  liicaraalioais  U^.C.LXio.  £pacta  XXIL  iDdictioDe  VUIL  A^naale  GkNrioao  Romanonim  Impefatoro 

FRiur.iiico. 

Du  (ruuerc  Sicset  de«  Bi»ebofi  i«t  aaf  dcr  fiiickMile  dcr  «Btra  inii(e*dilaseaeo  Cbute  mit  PerguneDtitreiren  l>cfettist| 
abtr  ftww  JiaiciMi|t, 

cccxxv. 

Amt  dMH  Afdit**  m  KappmibwflB. 

C.  In  nomioe  canete  et  indiuidue  Trinitatis.  ||  Fridcricos  dtuioa  bncDte  dementia  RomaDomm  imperator  et 

sempcr  rmi,nistus.   Religio^jnm  uilam  oligcntibus  imperiale  comicnit  aifcssc  prn^idium,  et  protectionis  nostrc 
soffragium  iinperttri,  nc  fortc  cuiuslibct  temeriiati«  iucuraus  aiit  eos  a  propo»ito  reuocet,  aul  robur  qnod 
abflit  «acre  religionia  iafringBL  Eaproptcr  dilectiaaimi  oonsnnguinei  ooatri  Ottonii  prepoeiti  eeterorum(|uc 
firatmm  in  eocl^iD  beato  IhriG  saiu  iii|iic  Johannis  apostoli  ct  euvangeliRle  de  CBpeobcife  ad  Dei  scrui- 
tium  conprejr.itonjiH  itisiis  prtitionibus  clemcnter  annuiiiius,  et  diiio  mcmorie  prot^enitoris  nostri  Ueiirid 
impcruloris  lili.  uestigiis  inhcrenl(*s,  prcfutam  ccclosiuin  in  qua  diuino  maucipati  suut  obsoquio  sub  impe- 
riati  proteclione  anscipimus,  et  presentis  scripli  prioitefiio  oomintinnima.  inprimis  siqaidem  siataentes.  ot 
onlo  caiioiiicus,  qui  sirTimiiuin  Dei  limoreni  ct  licati  Aii_nis!iiii  rc^-nl.mi        aiiciorc  Tlomino  instilulus  cssc 
dino^ciliir,  perpctuis  ibidein  tcmporibus  iiiuiulabiiiter  oli.seruciur.    Frcterca  qunscuni{ue  pos&cssioncs,  que- 
cunquc  bona.  in  tcrris,  uinets,  mancipiis,  ccnsibus,  decirois,  molendints,  aquis,  aquarumuc  dccQrsibns. 
pratis,  pascnis,  nemoribus.  canipcsiribus,  oollibus,  naltibas,  aut  quibuslibct  alib  rebus  eadem  ccclcsia  in- 
proscntfrinim  itisic  pnssjflcf,  ant  fn  fntiinim,  ccnfcssinne  ponlifinim,  lar-ilionc  regum  pcl  principum,  obla- 
tionc  lidclium,  scu  aliis  iusli.s  tiiodis  Uco  propilio  putcrit  adipisci,  iirma  cis  corumquc  «ucce&soribus  et 
iHibata  pcrmancant.  In  primis  lo  quibus  hee  propras  diiximus  uocabiilis  expriroenda.  Capenbor^.  Curode. 
Wisclc.  NVc^heiro.  Wernc.  lloile  AlsSedc.  Mcngedc.  Nelte.  Hylibcccc.  Sorbckc.  Lanaierc.  Wctmare.  Lcnclare. 
Stik.e!''\vic  Hcrborltc.  Voimcdc.  Et  quiotpiid  alias  Wincinarus  de  iurc  suo  concessil.  Ecclcsias  Wcrnam.  A!- 
nun,  iicc  iiuii  decaniam  in  prcdictis  Ecclesiis.  Ecclesiam  dc  Sorbckc.   Ad  hcc  paci  ct  quicti  coruin  proui- 
dere  oblanles,  unperiali  aucloritate  inibemus,  at  ttttUa  eoelesiaatica  sccolarisue  persona,  Capenbefg  et  eins 
ambitum,  ui  ucl  fraudc  occuparc,  ucl  in  castellarc  presuinat,  nuf  rclfgiose  conucrsationis  uiros  exindc  rc 
mouere.   Dcceruimus  ergo  ut  aulli  omnino  huminum  liccat  candcm  Ecclcsiam  tcfliore  perlorbare,  aut  eiu» 
posscssioDCS  prcfatas»  nec  non  rainutas  decimas  de  Wisola,  do  Forcela.  do  Casda,  anferre,  nel  abhtas 
relinere.  mtnuere,  aou  aliqvilMis  ucrs^itionibus  foligare.  Sut  iltibala  onnDia  et  iotegra  conseruentur,  eomm 
pro  quornm  Criiliernationo  ac  sustentatione  conccssa  sunl  usibus  omiiiraoilis  profuinra.    Si  qua  igilur  io 
futurum  ecclosiastica  scculariiHie  perboaa  luinc  aostru  coustilutioais  pa^iuam  scicns  contra  eam  ueoire  lem- 
ptauorit,  secundo  tertione  coamioniia,  nisi  presamptioDom  maro  oongrua  satisfiietione  oorreMrit»  indignft> 
tionls  nostrc  pcflam  aeatiat,  C  libras  aoii  composiinra,  MediclatBm  Camere  aostra,  alteram  niedietalem 
prefate  Ecclesic. 


Digitized  by  Google 


11«3. 


Huias  rei  testcs  sant.  HOIinus  arcbiepiscopos  Trcucronsls.  Episcopi.  Fridcricus  Monaslcricnsis.  Ilcnricus 
Leodieosw.  Gotlilridus  Traicctensis.  Guaracrus  Miudcnsis.  Ilevirgisas  Padebnmeosis.  Hcliuiannus  Uerdcnsis. 
iUbeio  VerdiDiMiiRi.  Gi^SiM.rat  Brtiideburgcn.si.s.  Principcs.  Conradn»  Cones  iialttiiiui  de  Reoo.  Otto  Comes 
pabtiniis  do  Guitlubach.  Fridcrieui  diix  SDeide.  Lodoeiriciis  Comcs  proauidalis. 

Signum  domini  Frederici  Romanorvm  imferaloria  vietorioMtimL  (L  U.) 

Ego  Reinaldus  Colomensis  arduepiseopus  et  archicanceUarius  recognoui. 

Actn  Kimt  hrc  annn  dominicc  incarniitionis  M**.  C°  T.XfT.  indiriionc  VIIII.  RegnaDte  domino  Froderioo 
Romanuruni  tiiiptialijie  uictoriosissimo.  Anno  rcgni  cius  X".  Inipcni  ucro  VU". 

Daia  Laudc  in  gcncrali  concilio.  Felicitcr  amcN. 

Du  ■■tcH  icilwMto  «ul^tdvucfcl*  (mw  kaiicrlidM  MajcMStMicict  iit  liciiwlia  m  Uilfto  ■fc|cbMcb>D  ni  fcricNa 
gtgcatn. 

CCCXXVI. 

In  nornine  sancle  et  indiuiduc  Trinitalis.  Eucrgisus  Dci  m  itia  Patlioildirnon^^I^  orrlcsic  humilis  mini- 
stcr.  Si  dciiarium  diurni  laboris  cum  laborantibus  ia  uiiien  Dumini  pcrcipcrc  cupimus,  pondus  dici  et 
estus  poriaoiibus  ||  oigilaiitia  pastoralis  8oIlicitudiQ»  assistcre  haod  segniler  deboonig.  Vodo  omnium  fidc- 
lium  Cliristi  tam  preMOtiai»  qnam  ruluronim  amaersilati  notnm  es.<(>  uolumus,  qnalitcr  qutdam  liomo  nobi- 
iis  ERPO  nominc  cnni  ii\orc  sim  ricrtlu  tnlf»  pf]np  iu>liili  rcKnInris  nitc  proposilinn  ct  consortinni  fralrum 
io  ^cclciiia  bcatorum  aposlolorum  PETHI  ct  PAVLl  <pic  in  sut>urbio  noslrc  scdis  sita  esl  cxpctcns,  conluUt 
nsiii  ot  bonori  iprius  ^cclesif  ministerialcm  nnnm  Foloquinum  uomine  cum  iixoro  sua  Gerdimde  et  qoataor 
pucris.  Ucrcbord.  Adclbcid.  Ucrtrath.  Chrtslina.  nirn  dnnlni.s  iiiansis  ct  uno  molcndino,  ip.sis  postcrisquo 
ooniin  iurc  beneiicii  profuturos,  commuui  utilitali  uoro  fralrum  prcdium  (|uoddain  cnm  iiito  molcndiuo  in 
Ikinghouc  situm  in  comitata  Tbiclhardi  comitis  cam  onlaersis  8ui.s  appendicits  ct  attiiicntiis.  Conlulit  pre- 
terea  pro  spe  suf  salutis  ct  ineolomilatis  u\ur  i()!>ius  prcdium  itniini  iii.vla  rcnum  ccntum  ct  qoinqae  mge- 
nim  ilicliim  .Mc/ininr,  viium  propc  uill.im  AVonifirh,  ct  duos  uiros  IlcrclinilJ  cl  Connnl  iurc  mini>>tcriaIL 
Coiislitutuui  est  autcra  u(  dc  istorum  prcdioium  unnuali  ccnsu,  ccilcrarii  prouidcnliu,  abbaiis  consilio  fra- 
truraquc  testimonio  augm^lum  et  detrimentum  commnniter  pcriraclantis  et  sibi  crcdita  Bdcliler  dispoDsaii- 
(is,  prctcr  iusticiam  Ct  graliam  prius  habitam,  uinum  rralrihiis  siii^iili.s  dominicis  diebus  ammiDistrotur,  et 
hcet  pro  hLs  misericordif:'  opcnlnis  anto  Dcum  el  humincs  contiiiua  c(  otorna  inan»Tit  mcinoria  coriim .  lamcn 
spccialius  ct  dcuutius  in  die  unuiucrsarii  ipsorum  cum  oHicio  luortuorum  cl  coinpuLsationc  signorum  annua- 
lim  babeatar,  fratribQsq«e  in  refeelorio  caritas  pif  recordalionis  alTecttt  e!ihiheMnr.  Fltcla  est  et  firinata 
rcpili  l>;iniio  lu;c  traditiu  in  comitatu  Thicthardi  comitis,  jiiTsrntibiis  hcrr  (lif)U-  lcgilimis,  primo  Bcnninchu- 
sen,  Rclhci-o  iiUo  Oertbnidis  prescQle  et  traditionem  a  mutrc  factain  laudantc,  sccundo  in  loco  ({ui  Slalpa 
didtw.  Hildigaoda  sorore  Hcrponts  astanle,  et  cam  fiiiis  suiB,  Herimanno,  Horpone,  Vdone,  Sigcro,  tradi- 
tioni  a  fratre  lact^  per  omnia  feu^te,  ubi  Foloqoinus  molrts  noslrn  ccclcsic  siiinmas  aduocatos  aduocaliam 
susccpit,  ct  nulli  iin(|uam  pcr  -■'c  nnl  aliijiicm  sncccssoriim  suorum  in  Iionclicium  eam  datiiniiTi  firmi(er 
iMlcUtcrquo  promisit  Traditioncm  ergo  tam  legitimc  faclaiu  diuiui  ainoris  ct  limoris  rcspcctu  ipsiu»quc 
foeleaif  aenerabiKs  abbatis  C0NHAD1  fralrmnqne  soorum  inlerQenlu  nosHr^  pontificaKs  auctoritatis  banno 
confirmuuinnis  c(  corroborauimus,  cl  ctr-rnn  fcricittcs  malcdicdonc  omncin  lioniincin  prcdic(am  cccle- 
siam  supcr  prcmLssis  inijuictaro,  molcslarc  aul  diuestire  prcj>iimpscri(,  Kartam  hanc  huius  rci  iitilicem  nd 
pos(cri(atis  monimcntum  Sigiilo  noiitro  sifrillari  nmdauimns.  Huiiis  rci  tcstcs  sunU  Sifridus  prcpositus.  Al- 
inarus  decanu.s.  RcinbcKus  prcposilu.s.  Ufo  oderarius.  Ilcrili  riiis  ]!crnhardu.s.  Mancgoldus.  Altmanmts.  Rein- 
hcrus.  canonici.  Conradus  Stapal.  Coiumlus  camcranns.  Adcliici  ius  dc  Rickcrswic.  Andrcas.  Adclraihis.  Con- 
radus  de  DaUietm.  Uortman.  Ueriman.  Eilbt-aht.  WarmuuU.  ilcrniiard.  Godcfridus.  Edelricus.  Sd>ur(as.  Goz- 
CtA.  dipl.  iii«k.  WciUU.  U.  13 


Dlgltized  by  Google 


9g  116S— ii«a. 

win.  Wifiikindus.  liuppo.  ministcrialrs.  Arnold.  Wem  dc  Svalcnbei^.  Frilheric  dc  PnVr^n.  Gozwin.  Wemzo. 
Wigand  de  Gesike.  Adalnar  et  Uuppo  frater  eitu.  Eoiuodus.  Conradaa.  fimest  Reinfridas.  Uamuko.  Eo- 
gelbrebt  M6onD.  «t  dn  nahL 

Actfe  winl  hae  «ino  ob  iDeaninlimw  Domini  Hillenino  C*LXIL  Indiclione  X.  Retnante  Frilherico  Ro- 
nMneraiD  ioperolorot  anno  r^m  eine  XL  Inperii'  VUL  Bpiaoopota»  noelri  10*. 

D««  aurj;<-iiruckle  growe  kreitfiirinige  f^ir^rl  irigt  ien  Ktehot,  »ut  eiaein  nie<lrigrn  Sluhlc  ohn«  Lrhne  iilteod,  mit  un- 
bedcrilem  llaupto,  M»  4cr  rccblen  Uand  deo  Bitcfaofwtab,  ia  der  liukea  eia  offeaei  Utidi  Ifltettd;  mit  der  Cm- 
•chcift:  Etci|iMH  OE.  Gwlla  FMlMNncaiia  EedHie  Epc>  f. 

GCCXXVII. 

Aw  itm  KophlbiiciMi  dw  Jiihwaia*Siiftc  w  CwcMdb 

tn  nomine  MOeie  et  indiuiduo  Trinclaiis.   Philtppus  Osnab'.  pronisor  huniilis ,  nmnibos  Cbristi  fidcli- 

bus  in  doniino  salutetn.  Quocicnscunqiic  (iltonim  pia  dcuoliu  boni.<<  nlii|iiilju>  dc  liiborc  proprio  conquisilis 
diuioa  lar^icntc  gralia  sua.s  in  ecclcsia  Dci  cuiiiUiiucrc  dcccrlal  mcmoHiis,  nu!>  qui  pasloris  oniria  icnciuuiH 
qaibuscniiqae  poMomw»  andDlculis  booos  eorum  oonatus  adiooare  debcmus,  scientes  quia  sicat  morobra 
capile,  sic  el  innmltris  cnptit  nilimi.ilur.  Indr;  csl  quod  decimam  qunnthim  tn  iiilla  ijno  uocalur  Mulcn. 
quatuor  scilicot  domoruui  ct  unius  nrcc.  ^iumiitibus  ct  Hipplicntioae  Roiberti  ecclctiic  sancii  Jolianni.«  de- 
cani,  et  oblationc  cuinsdam  Hcxrlonis  de  ncsbo.  itolj«  ab  bomine  quodam  tiostro  Viienioiie  libcre  rcsff^ia- 
lara,  preGMe  sancti  Johannis  cccicsic,  taiis  dc  comlicionc  pnclionc  pcrpctunlitcr  aitincndam  consli^nauimut^ 
quatenus  scmprr  in  aniiiucrsario  dcposiiinnis  c(jruniliin  (fic,  Caiioiiici!»  inibi  Dco  (lcsci-uii-ntihiis  ab  niir- 
dientiariu,  constilutionu  coruoilciu  quit;cuiu|uc  rucni,  in  ilie  duc  miiiisircnlur  obliuioncs,  cl  iltie  can<lcle  a<l 
honoran  Dci.  cl  doo  deoarii  in  sacrificio.  Data  in  OsemtT.  li*.C*.LXIlo.  Indictiooe  secuiida.  Sub  lestimo- 
niu  Thehanli  maioiis  ecclcsic  dcrani.  Sigcltoilonis  custodis.  Joscph.  Leiitrridi.  Gcrhardi  sincli  Johannis  ccclc- 
sio  prcposiii.  Rolbcrti  dccani.  Tbcartli.  Arnoltli.  .\dlhclhnrdi.  Constanlini.  Ludhcrtii.  Ilcinrici.  Rotholfi  Tho- 
bardi.  Rotl^cri.  Nycolai.  lleyfridi.  Minislcrialiuiii  ucro.  Hugnnis.  Eucrhardi.  Hcrinanni  domuncula.  Baldcwini 
Rectoris.  Hunonis  Comerarii  Sicconis.  N(»rthcrii  ei  honiinum  suorum.  Lutliorii.  Hcribodonis.  et  aKorum  quara 
plurimorum.  Ft  in  fiitiiruni  iic  ilvalolo  iostigaate  possii  disrvmpi,  scr^tis  et  impressiooe  aoetra  firma- 
uimus  et  baouo  tioslro  pcrpeluauimus. 

GCCXXVIII. 

AiM  dcr  lieiborsticlira  Vrknoicii-SaimBhrag  itt  Tr.  Plcetdac  Clnir. 

In  Doniinc  Sancte  ot  indiuiduc  Trinitatis.  Egu  Fre(lericu.s  i)ci  roiscricordia  Monastcricnsium  Episco- 
pns  ad  mnltoruro  nolicmm  peroeoire  vtrfoi.  qnod  vir  nobilis  Widechindas  noraine  quandaro  docimam  cnhM- 

dam  domus  Llsbcrnon>is  ccilcsic  in  villa  Miiltrnbccke,  (|uain  dt;  manu  noslrn  in  hcix  ficium  susccporal,  pro 
romcdio  atiimc  siie  ct  rcspcclu  dilcctionis  oostre  atqoe  viri  clari:isimi  £ucrnini  eiusdcm  ecclcsic  aduociiti, 
laU  iiiro  iu  pcrpctuum  rcdimcndam  »epedietc  tisbemeasi  ecdcsle  conoossil,  ut  de  donio  prefata  Ktngulis 
onnis  duo  Umtam  soiidi  HonaBterieDsis  moncti-  pio  oOMii  soiueniur  dcciinatione,  Uuic  nichilominu.s  conee^ 
sioni  Flnrcnlio  qiKMlnm  milito,  fpii  radcm  (icciina  a  snpntdicln  Wtdckiiulo  inlx-ncficiatus  cst,  licniuno  an- 
nucnlc.  lluius  rei  vcritatcin  iilcris  commcndaii  et  sigillo  nostro  signari,  ac  tciilcs  annotari  prccepi.  Si 
quis  igiiur  his  iniosle  obutare.  eaqQO  violoatcr  aironllare  prfsumpserit.  nisi  citius  resipHcat,  pcrpeuio  aaa* 
tbenaati  subiacoaL  Kcc  .1  i  siiiini.  Ingelbertus  prcposilus.  GodcFriiliis.  Hcinricus.  Dcrno.  Ruerwinus  aduo- 
catus.  Sucthfrtis  do  Ainc.  Jiiuno.  Uot};crus.  Thielnianis.  Winaiulu.s.  OlTo.  ct  alii  f|i)aniplurcs.  .\cta  .sunt  hoc 
apiin  duiuinicc  iiicaiiiulionis  MdlAIU.  Indictionc  XI.  rcgiiunlu  vicloiiosissiiuu  Kuinanurum  Rege  Fredcricu. 


4 


Digitized  by  Google 


GCGXXVIIlb« 

Aw  itm  rOritl.  Ma-BMitaMi^Miwii  Ardiiwe. 

PontificaUis  a  Doo  nobis  commisjii  rura  coniilringlniur,  ^cclcsiastico  ordini  intfndrro,  ct  pnfi  atqiic 
(^icU  ccclcsiarum  aoslrc;  dyoccsi  perUiicntiuin  diligCQti,  sUidio  prospiccre.  Igilur  cgo  Fridcricus  Dci  gralia 
aanei^  MonutorieinH  ^cclcsi^  opiscopus ,  In  nomine  Sanct^  et  Indiuidue  Trinitatis  notam  facio  cunctis  Cbristi 
6ileiibus  tnm  posl  fiitarts  quam  prcscntiinis,  (|uod  prcdccesmir  nostiir  fdicis  mcnioric  WcnuTus  Bpiaoopiis 
pcrlrsiam  Siinclij  Marparctc  in  Asbechc  Ri  lli^iosonim  fralrum  nc  sorornm  Deo  ibi  niiliiiuirium  ronucnta 
exornauit,  ct  lar^  maim  Larilatis  uno  imnM  aJiisque  boois  ditauit:  Proccssu  ucro  temporis  eiu.s4itin  ^cclo' 
fii^  sorore*  tiillicttm  meom  Lupertum  ()ro  (|uadam  siloala  nosir^  curti  et  eius  officio  perlinente ,  proposita  in 
cum  qucstionc  pnlsarc  ccpcrunt.  L'l  antcm  prcdict^  sororcs  ac  fralrcs  quicliori  animo  gratum  Deu  pos> 
scnt  famulatum  impcndcrc,  oandcm  controucrsiam  sapicuturn  aslipulantc  soiitoiicia,  in  roiisiliuTu  cnmposi- 
Uonis  pcrduximus.  El  ut  scpios  ucntilalani  queslioncm  pcrpctuo  line  claudercmus ,  Iiabilo  s<iiubrt  consilio, 
atiara  quandam  aUnnlam  pro  iHa  super  qua  fpiorebatur  eisdcm  sanctimonialibus  anniUmtibus  et  oonsencien- 
libus  prc<lirfo  rnonnsforio  tradidimus.  lllud  quoijue  ihitlrm  (lororiuMitcs,  ul  nriiicnt.i  oarum  in  siltiani  cur- 
Us  no»lrn  ad  pasccndum,  a  fcsto  SancU  Micbai^lis  ust^ue  ad  festum  sanct^  Waiburgis  propcllcrcnt.  Dciii- 
ceps  ncro.  quam  din  semitina  durarent  tcmpora,  non  nisi  ea  quibus  ad  arandmn  ntcrontar  aiilraalia  tn 
cadom  introdttOCrcnt  pascua,  rclitpiis  omnibus  us(]ue  ad  fustum  sancU  Michaelis  cxclusis.  Preterca  de 
quodam  msmsn  rnrlis  nostrc  duos  suliilos  sicul  cisdcm  sanctimonialibus  coinplnruit  annuatim  cis  pro  (feci- 
ma  solucndos  ibidem  decrcuiiuus.  lioc  <|uoque  stalucDlcs,  ut  si  agcllu£,  (lucin  iiifra  siluulam  oostram  ois 
tradidimtts,  ncgfigencic  iaclura  frulectis  oi>ductus  ia  uii^tt  «peciem  excrescerct,  oontinno  ius  proprietatis 
in  00  amiltcront.  ct  lul  hostraui  ^iluam.  romolo  r|uoslionis  obstnculo,  dc  cetcro  pcrtineret.  ,\(l  uniuci^so- 
rum  uuUciaui  buc  quoquc  pcrucnirc  cupiinus,  cuin  pi-crr.ti  cctiubii  fralrcs  sororuin  conseiisii  uicinuni  flu- 
mon  a  rccto  tramite  deriuassent,  cl  ui  .conlracUorem  meatum  coerta.vsent.  non  habens  infra  suns  metas 
libenim  cursum,  niargioes  exuperaDS  proximos  agroa  aquarum  molo  dctitruorct,  ct  ob  boc  dampm'  illati 
querelam  villictis  ad  nostmm  frofjuonter  perfcrrot  presenciam,  ab  eo  oblinuimus  ul  fluuius  in  eadcm  qua 
positus  cst  a  fralribus  structura  permancrct,  ita  tanien  ut  a|a-o  liniliiDo  nullam^  lesioncm  infcrrct.  Quod  si 
fratrum  incnria  dampnum  aliquod  lluminis  buiuiancia  prouoniret,  hoc  quoque  statotum  est,  ttt  hii  qui  sais 
obstaculis  dampni  occasionem  dedemnt.  flmiiUB  sine  mura  compescant  et  dampna  illata  rostituaot.  Ul 
autem  hoc  Iraditio  ct  compositin  omni  fempore  inconuuLsii  et  illibala  pormancat,  et  ut  omiiis  «orontm  ac 
fratruni  premissorum  allcrcalio  aduersus  uillicum  nostrum  ct  cius  succcssorcs  ia  perpetuum  conquics<^t, 
banni  nostri  proamlgatiane  ae  sigilli  nostri  iroproesione  mttoire  et  eonfirmaro  coranimus.  Slatula  sunt  hee 
anno  dominii  o  incarnationis  M^.C.LX".  111".  tndictionc  .\l.  Regnantc  Ronianonmi  impcratore  au^^usto  Fi  ido- 
rico,  prcscuUbus  his  ucuerabilibus  persoois.  Werenboldo  dc  Variar  prcposito.  fiernardo  de  Uuimania  et 
Hetnrioo  de  Dulmania.  Godefrido  de  Eroiene  et  Rutgero  eius  fflio.  Htidoiro  do  Mdnhnvdo.  Ludolfu  do 
Wcrnc.  Brunonc  dc  Stocheiro.  Laberlo  di6  Tuscbuscn.  Cunrado  de  Wetirini^on  ciusdem  ba.silice  adu(K'ato. 
Everh.udo  ilo  HunoveMon,  ct  aliis  coniphiribus,  sicut  iitrii|uo  pnrtl  coin|iiacuit  (louotc  annitcnUbus.  Si  ipiis 
autcm  prelaturum  ud  sul>dilorum  tam  prcsenciura  quam  luturoruin  huc  inihngcrc,  acl.aUqua  io  partc  ausus 
fberil  imrouiare,  autoritate  Dei  ao  domim  rademptoris  nostri  Jesn  ChriBtt  et  beaianira  apostolorttm  Petri  et 
Pauli  ct  nostri  banni  pronunciatione ,  a  sacralissimo  corporc  ct  san^uinc  rcdeinptoris  nostri  Jcsu  ClirisU  ct 
tociiis  sacrosanctf  fcdesi|  communiooe  fiat  e&torhs  et  alicoas,  ac  ^tonto  i^ehcDnf  ignis  inoetwlio  dampneUir 
cruciandus. 

Dm  «■gchaogte  Si^  fat  «•rfMcn  g^agBB» 

13' 


Digrtlzed  by  Google 


m 


116S. 


GCCXXIX. 

la  nomiM  MUictf  et  individue  Trimtatia.  ||  Eucr^sus  Det  Greftii  PaAeriMirneittis  ecclesic  Episcopas. 
Proaidc  sanclorum  patruni  prouidenlia  insUtuil,  ut  quo  ratiotiahititer  gesta  et  priuilegii  aoctorilate  faeriel 
inuniln,  slabili  sint  in  prrprtuiim  conGrmationc  roliiwata.  Proindo  postcritati  noslic  nojiim  e<s4?  iiolumos, 
quod  pro  dcbilo  odkii  iiustri  episcopali  domui  sludio^o  prospiacutcs,  et  eam  libonter  in  omnibus  ampliarc 
wdentes,  «anam  qof  circa  domum  nostram  Heristelle  est,  exstirpari  cooceMimiis,  ei  ad  nouanda  nooalia 
agincolns  in  ca  lali  dcbito  et  hac  iti>(icia  collocrminnis-.  Si  qiiis  intrgriim  mansum  hnbueiit,  tres  solidos 
pcrsolucL  Si  qub  dimidium  habuerit,  mcdieiatcm  precii  dabil.  Decimam  iuolam  io  aniiooa  et  altilibus 
dabit,  hoc  tamen  excepto,  ut  pro  qnolil)ct  poiedro  iiummam  vnum,  pro  nitnlo  obolura  det  Si  mansiona- 
rius  sti|u  r  hoiuirii  moriUir,  mclivis  iumeuliim  cur^  dabitur.  5i  oullum  habuerit,  meKor  uestis  detur.  Ro' 
liqua  heredilas  legifimis  hcreiiihim  pcrtint<bil,  et  oo  anno  tlo  bono  illius  nichil  pcrsol!i'*lnr  Onis  mansnm 
ueodcre  uolucrit,  uilUco  cpiscopi  dc  licrislelle  oITcrai,  qui  st  emere  noluerit,  uendat  cui  uuit,  ct  uiliico 
sex  nomnMW  det  A  anmmis  syuodalibus  omnes  Jibcri  sinL 

Acta  sunt  hec  anno  domiuicf  incamatlonis  ]i.C.LX*.in.  anno  uero  episcopaUis  domnl  ^eigisi  episoopi  lOf. 
Dtt  Si<tat  1*1  4m  fc«t  4«r  far.  Ilrfcande  dciielbcii  Blicfcoft  bcMbrkfccoe,  afccr  fccccbidi|l. 

CCCXXX. 

In  Domine  sancte  et  indiiiidtic  Trinitntis.  ||  Ego  Thcodcricus  Dei  muncrc  Comcs  in  Cliuis,  Arnol*!!  co- 
mitis  cl  Ide  comitiss^  lUius,  cuncUs  hcrcdiljus  mcis.  ct  uniucrsis  tam  ruluri  quaiu  prescatis  ^ui  fidelibus, 
tiotum  tacio,  quod  postquam  nobilissimi  Coraites  Capenbergcnses  Godcfridus  et  Otto  sua  omnia  et  semet 
ipsos  Dco  obtuleruiit,  iii  curlim  l'\  isflpnscm  snnctimonialcs  Chrislo  seruiluras  transmi-iciunt  lldcntos  iUiquo 
peruent^  menlis  humiues  posscssiuncs  eiusdcm  curtiit  aU  clawitrales  personas  deuolutas,  conati  sunt  auiplam 
eiusdem  curtis  iuslictam  infinnare  ucl  minuere.  Deniqno  a  silua  Dcmmcrwalt  nomine,  in  qua  ex  dielMB 
anliqais  iam  dicia  curiis,  cum  ceteris  (>i  pre  ceteris  comprouincialibus  scmper  poteos  extitit,  noliti  snnl 
quidam,  fr;i1rcs  illos  quasi  alicnos  rcpMlare.  Pioinde  nos  titnorein  Dei  prc  oculis  habcntc*,  conlra  lianc 
iniusticiam  dercnsitinis  nosti^  clipcuni  leunuimus,  ad  aducrsarios  claustri  uuncios  dircximus,  et  prcsumptam 
audaciam  repressimus.  Uolttmiis  iiaquo  el  presenUs  scripti  auctoritate  sanceimns,  ut  prenoroinata  cnrtb, 
ex  hoc  ct  in  omne  lcmpus,  in  suc  piiri->!atis  plcniltidinc  pcrmancat,  qninn  iis<jLic  nd  noslra  tempora  ex 
dicbus  anliquis  habulsse  dinoscitur,  ei  in  iurisdictionc  Uviselcnsium  siiuarum  in  c  nnuiunione  .supnidictc  siluc 
Dcmmcmalt,  in  communione  quoquc  eanim  quae  trans  Lippiam  sunt  silunriim,  sed  ct  in  a^ris,  ncmoribits, 
pratb,  pasGlus,  piscationibus,  nemo  fratrcs  illos  inquietarc,  ct  ucl  uim  uol  fraudcm  cis  inrerre  presumal, 
qui  sub  nostrc  defensioni';  alas  confir_'cftmt.  In  eittsdom  curtis  allodio,  si  roorlmis  (piis  fncril,  non  liccat 
hercditnteni  requircnti  c\igcrc  ibi  porcos  ucl  annunam.  Sed  ct  minuta  dccimu  quc  dc  nutrimcnlis  anima- 
linm  prouenire  solet,  nec  ex  ipsa  fnitmm  curti,  nec  ex  domo  in  foresta  reqoiri  aiit  dari  nllo  modo  debeL 
Bt  quia  cesdem  Cbristi  pnupercs  cv  animo  dilii^imus,  licc  ci  (|ncetnM]iie  suat  alift  ew  atlinentia,  hanno  no- 
slro  ronfirmamus,  mandantes  hcredibus  nostiis.  ni  ct  ipsi  idcm  clau.stmm,  pro  rcucrentia  s.inrt(>  MaRio 
virginis,  ct  pro,  .satuto  auimarum  suarum  diiigant  uc  defendant.  Ut  ergo  hec  ad  posterorum  noliciam  pcr- 
aeniant,  scriptur^  huius  lestimomnm  sigilK  nostri  ptacnit  imprcssiono  insigniri,  subootatis  leslibus,  quomm 
hcc  sunt  nomina.  Adclardus  de  Wi.senthursl  Hcrimnnnns  pincrrna  Rutgerus  Rix  sfil  (lerlacus  dc  Dinirede. 
Bnlilcuiniis  dc  Calkcrc.  Weccliniis  do  StruDLede.  Deniardus  dc  Duhnenc.  Anlonius  de  Diocclacheu.  Ruigc- 
rus  de  Galcn.  Macharius  dc  Brchte.  Amandus  de  Tliicle,  et  alii  multi.  Anno  ab  inoarnalionc  Domint 
H^C^LX^III.  Rc^nanti  iioinino  Friderico  Romanonini  impeititore.  Amminialnnle  Colooieins  fodcsif  ponti' 
ficatum  domino  Rcnoldo  uiro  ucncrabili  in  nominc  Domini. 

Da»  Sirs«i,  wdcbcc  mil  VttpnonMmtm  ao|cliiiigl  «ar,  i»l  fcrltina  ttpaguu 


Dlgitlzed  by  Google 


iift  — 1119. 


4UI 


CCCX2UI. 

IN  NOMINE  SANCTE  et  tnilitiifluc  Trini(.iti-J.  r^n  Sifridus  Herisiomis  prclcsic  filius  ac  minimns  omnliim 
Christi  saccrtlotum,  prosuint^ns  niuluiudinc  miscrntioniim  Dci,  qui  non  derelinquit  spcrantcs  in  sc,  ad 
imitafioiieni  apostolomm,  r\n\  ia  primitiita  ccclcsia  prupnas  posMsaionefl  mua  fidelibi»  CbrtBfi  studncrant 
erogare,  coosentlcnic  d    u    mea  Begdindi  uenerabili  prefiiii  loci  abbaUssa,  uniucn>isquc  hcrcdibus  meis, 

qnatuor  mansos  in  nilla  i|iit'  I.mjrnnn  dirifnr  sito*;,  qiio^i  in  qniota  posspssirnic  liahui ,  (luds  widi'Iicol  do 
bcncficio,  rcliquos  dc  patriinonio,  ad  conmiiuicm  usum  conucntus  Uco  iliidcm  scruicntis,  pro  rcmedio  animo 
oiee  parentomqae  meorum  libera  mano  opere  precinm  doxi  dicare,  eo  uidolicot  (enore,  qnatenns  poat 
obilum  mciini  l;iin  dDiuinr'  r|iiam  r  ammli  i  ncc  non  ct  ccteri  oblalioncs  rccipicnlcs  anniiatim  in  anniuersario 
mco  habcant  unum  albuin  paneni  ct  unum  siliginouni  eius  quantitatis  ut  dcccm  lanlum  dc  modio  tiant. 
Babeaot  etiara  fercnlum  camium  cum  cyfo  ceruisic.  Ad  altaro  beate  MARIB  oficratur  eadcm  dic  ia  missa 
lideliam  defunctorum  unus  albus  panis  ct  sihgo  cum  carnil)us,  ct  ceruisia.  Due  emantur  nummate  cerf 
qiic  in  nooto  posslnt  ad  hnrilnarf  siiniccrf.  Campannriis  singulis  dctur  panis  unus  ct  cyfus  dimidins  ccr- 
uibic.  Similiicr  paupcribus  crogcnlur  duo  maldra,  et  unum  pise,  cum  una  liiia  cerui«iu.  Dandi  sunt  prc- 
terea  singulis  annis  quaUior  soKdl  ad  enenda  luminaria,  ut  ardeant  ante  altare  saneti  Gcorgii.  Actora  est 
huc  anoo  ab  incamatione  Domini  mitlesimo  ccntcstmo  sexagesimo  tcrcio,  Indictioiic  undccima.  Frcdorioo 
Romrinonim  impcratore  augiislo.  Euprgiso  Pathorbuincnsi  cpiscopo.  Regclindi  Hcrisiensi  abbatissa.  Vl  atitcm 
hcc  donuli»  iirma  ct  indiuulsa  pcrmancat,  hanc  cartara  cunscripsi,  sigilli  impressionc  couflrmari  rogaui, 
tesies  iegitimoe  subnolaui.  Rogardis  preposiUi.  Luilgardis  docana.  Sophia.  Vredemnis.  Gerthrudis.  Bertradis. 
Jota.  Vuendelburgis.  Bcatiix.  Vodelholdis.  et  cetcrn  .'■(wimcs  I.indolfus.  Thicdolfus.  ncncrhardiis.  Thancraa- 
rus.  Vuescelinus.  Dodo.  Ilartman.  Eiluuord.  Thcgenhard.  Rcinhcr.  ot  aiii  frati-os.  Kono.  Gcrold.  Vdo.  Albcro. 
Uancgold.  Heriman.  VuerD.  Emest.  Brainink.  Heiiirik.  SigqharL  Meinber.  Ethelger.  ct  alti  quam  plures. 

Vm  s«d  Mlkedmcktca  Bicgtln  bt  dMciMfiDilidi,  dMwdcM  feu  wifaia  «ibcdeiilcsteBraclMacfc  wlarai  mngcii. 

GCCXXXfl. 

E  Stmackil  bh.  aal.  cril. 

In  nomine  aanclf  et  indhiido^  Trinitatis,  ipsa  propitiante,  Buergisus  Fatherbrumiensis  episcopus.  Quo- 
niam  Dci  ordinatione  buius  ecclcsic  curam  adininislrnndnm  suscepimus,  digtiuin  cst  ut  non  tftm  pr^Case 
quam  et  prodessc  omnibus  studemmis,  nec  solum  matris,  uernm  ct  filiariim,  id  est  ecclesiamm  infra  ter- 
miuo^  nostre  diocesis  posilarum,  palernam  sollicitudincm  gerentes,  bcncficiis  summi  largitoris  ulcumquc 
respondercmus.  Igitor  nouci  ii  uniucrsiias  fidelium  Christi  et  ccclcsie  prpsentium  et  Aiturorum,  quia  beat^ 
mcmoric  decessor  no<=tcr  ft  Miilianlns  cpiscopus  pia  intonlione  lum  in  edificandis  ccclesiis.  tum  in  ab  aliis 
coodilis  sua  largilalc  anipliaiuiis  suilicitus  iouigilauil,  atque  intcr  cetera  bona  sua,  Ueimuuardesbusensi  qao- 
que  ecclesi^  in  bonore  beate  Dei  genitricis  Hari^  sanctiquo  Pctri  principis  aposiotorum  construei^,  patcmf 
hrgltalis  monumcnta  non  ncgauit.  Nam  pr^tcr  alta  predia,  (|uc  prcfalo  loco  conlulit,  dccimas  noualitim, 
quc  pntrc>;  cinsdcm  cocnobii  claborfire  possent  in  possessiniiilius  dunlaxat  dicioni  cius  subiaccnlibus,  pri- 
uilogio  suc  nuctoritatis  niimitas  cunccssit.  Cuius  laudabili  studio  prouocati  et  animali,  oos  quoquo  ob  amo- 
rem  Dci  ac  sancte  Dei  gcnHric»  Hari^  sanetique  Pctri  pnncipis  apostotorum.  oidera  eedesi^  aliqua  hrgita- 
lis  noslr<j  boneficia  impcrtiri  rupinntcs,  ad  eonfirrnandnm  pictatis  clns  Iraditioncm,  dccimationcm  noualis 
supra  uilliim  Muiesscn  dictam  ia  aicino  nomore  nostris  dicbus  c.xculti,  quc  nostri  iuris  crnt,  ad  usus  Deo 
ibidom  famulnntium,  pro  salute  eorpoTb  et  anhn^  nostre,  in  propriclatcm  trndidimus,  lcgauimus  atquc  con- 
cessimus.  Nam  si  pauperibus  Christi  e.x  abundanti  nobis  tcmporalia  subsidia  semioamtN»  credimus  qnia 
eoram  spirttualia  eum  eis  ki  prfsenti  et  foturo  HMteinus.  Ut  ^tnr  h^  Iniditio  perpelno  rala  et  moonnuba 


Digitized  by  Google 


402 


itts. 


pcrmancal,  pagmam  hanc  conscnW  ft^cimu»  ct  imprcssione  sigflli  nostri  slpnaiiimt:<  hnnno  quoqnc  (lomlni 
no«tri  Jcsu  Christi  el  bcatutsinii  Pctri  apostolorani  principis,  nostraque  qaam  a  Dco  acccpimus  ligandi  atque 
solucndi  auctoriUit»  firroauirous  et  firmarous.  Han»  traditionis  testes  nmt  CBnonid  maioris  cccle.sic.  Alm»* 
nv  dcetnos.  ThielniBnn.  Eitbeilitt.  llflTo.  Conradus '}....  Pro  hac  traditionc  reconipefisauimus  Vlf.  mtr^ 
cas  probi  argenti,  qnas  a  preratB  ecclesia  accepimus.  J)ala  XVL  KaL  Seplembria,  amu»  donuaicf  ioean»' 
tioQis  HLCLXV.  IndictioDe  XIU. 

CCCXXXIII. 

In  noroine  sanct^  et  indiuidu^  Trinitatis.  l|  Frcdcricus  Dci  gntia  Mona$tcrien.sis  episcopus.  Pontificis 
eat,  ntililatibos  f  cdeanrum  nbi  oommiasanmk  prouidere,  easque  iuxtamodum  possilMlitaiis  sof  promeuendo^ 
quia  uarii  sunt  eucnlus  rcrum,  inuUipliccsqin'  fniiulcs  cl  Hiiilicio  hotninum,  otiatn  quc  prouidc,  <]uc  rcctc, 
qiio  iu^lc  inslituta  sunt  inucrtenliutn,  opiscopali  luilionc  communirc.  Lnde  ego  Frcdcricus  Dei.grutta  sanctf 
Mona:»tcricnsis  ecclesi^  cpiscoptis,  prcler  ea  tpie  a  prcdoccssoribos  incis  bcalc  racinori^'  Egberto  eC  Wei^ 
nero  in  Lbbemcnsi  fcclcsia  laudnbilitcr  acla,  daU)  uel  conoessa  sunt,  uidolicct  de  mutatiooe  lod,  de  ab- 
bali^  libcra  olcclione,  dr  d< ■niiii-;  iti  Dullni  ol  \Varf*ii(i»rp<\  dr  cur\r,  in  Woiinr',  npprobrtnlrs  ct  collau* 
datitie.s,  ul  etiaiu  uidcm  ^'cclci«i^>  nustra  in  partc  aliqua  prospiccrcUir  bcitiuolontia,  Mluum  quaiidam  cum 
fundo  ipsius  quam  tribus  mansis  rcdemcront  a  ministcriali  oostR»  Fredcrico  de  Gordincsde,  et  dectmam 
agrorum  quos  XXXIIl^  sdidis  a  Sifrido  de  Suncnchust  n  ccpic  niinistoriali  noslro  acquisicnint,  ct  dcci- 
niam  X.  solidorum  cum  onmi  dcbiio  in  loci.^  Suderlaj;n  ct  lloltihorst,  quam  duobus  mansis  ab  Ilcnrico  de 
Dultuoae  cambiucrual,  in  spe  rolribulionis  «^'lcriM^'  libcus  prciiominatc  cuncc^  ccclcsi^.  Noucrit  cltaoi  fide- 
{iom  pastcriias,  m«  de  eodem  ^lesia,  coosensu  abbatis  Fronoonis  et  fratrum  suorom  et  adoocati  eonun 
Kvcrwini,  «IniTiiiTn  i|nnnfl.irii  in  Miili  n!)0(  li(»  acfcpisse.  Tniitita  uicissitudinc  dccimain  X.  soliiloniin  in  Hcl- 
dinchusen  prcfat^  ^cclosic  cuutiilisso.  (Juy  omuia  ucl  a  picdoccssoribus  meis  ucl  a  nobis  scpcdicic  eccle- 
si^>  et  fratribus  ini^  sob  norma  rc^ulari  Christo  farautaniibos  consta,  ot  rata  cl  inconunba  cundts  pcrma- 
neant  temporibus,  cpiscopali  banno  nniniuiniit<:,  ct  lcslilju^  iiniutlatis,  haiic  in  pa^inain  conscriptam,  si};iUi 
noslii  irTi|)r(>.si(ini'  (.■oitoIjim .'iiiimii-.  SI  i|iiis  iL:iiiir  horuiii  iilinui'!  iiiiuste  U('I  uiolenlcr  infriiigcre  uel  itnniu- 
tarc  presumpsoint,  irnm  Dci  oronipotentis  incurrat,  et  msi  rcsipucril  pcrpetuo  aoatliemati  subiaceat.  No- 
mina  tcstiom.  Qerici.  Vdo  prepositns.  IngelberUis  proposHus.  Albertus  dccanus.  GodcsealcuB.  .Magister  sco- 
laruni  Willeltnus.  AlbcrtUs  ccllerarius.  Herctnannus.  Conradus.  Libcri.  Comcs  Otto  dc  RaucDsiirr^c  nvcr^ 
vinus  aduocalus.  nercmannus  dc  .\uenstrol.  Godescalcus  dc  Saperodc  ct  fratcr  cius  Rodulfus.  Ministcriales. 
Beniliardus  dc  Dulmcnc.  Ilcinricus  ct  lugclbcrtus  dc  codcui  castro.  Wulfardus.  Sucthcrus.  Fredcricus.  Der- 
nardus  de  Bedidm.  ot  alii  quam  plures.  Acta  $unt  lioc  anno  dominio^  ittcamatiouisM*.C*.LXo.V*.  Indictiooe 
Xn}.  Hcgnantc  uicloriosissimo  Roinanomm  rrgc  IVeili  iito,  anno  regni  cius  XIIII*.  Impcrii  autcni  MII". 

Dh  auijj^wlrMckle  Sirgel  «ln  liitrliur*  i<l  djs  klrincre,  ieducln  m  «in«  vi;rliiillniMaiai>»tg  *rbr  gruM*  uml  didie  WacbMiiaiw 
«iagMlnicktt  ct  ikt  atwM  l£ii|lichrand«  «nd  M|gt  dca  tiiirndeo  Riichof,  ia  etner  liawlicli  Milim  FlfiWt  flkit  —bw 
decktem  H»upie,  die  Hinde  «n  4«n  |«ib  angcMipa,  in  dcr  rcclilen  4en  Bi*elH>rut(b  tchrig  iibrr  dco  Leib,  in 
dor  linkea  cin  godilMiaMC  Bnrk  kclloMl}  an  doni  Slnkte  dDd*  «i»  «nf  6tm  ghiucren  Sicgd,  Tbicrkupre  m  bo- 
MSfknD;  4i*  Vinidiflft  hciHti  FriUwiim  MvDMlcr.  Bfc  t< 

CCCXXXIV. 

In  nominc  sanclc  et  indiuiduc  Triniiaiis  ]|  Liutgardis  Doi  gratia  Ileruordcnsis  occlfs-o  oIibalis.<)a<  Omni- 
Imis  Chriiiti  liddibus  Lam  futuris  quam  prcacntibus  nustro  priuilegio  cooiinuamus,  (fund  t|ucdam  Volcsuuio- 


>)  AaiUtt  dcr  MMBcn,  «dclw  Ucr  avtk  M|ea  Mlltcn,  MUt  Strunck,  dcr  K&n«  «CfM,  ds. 


Digitized  by  Google 


IICS  —  11C«. 


103 


His  etusdem  occlesif  sanctimonialls,  qnandam  Ijuliiardim  nomine,  in  obscquiiim  slbi  slnnatjim,  pos5C<fit. 
Uanc  Walthardus  quidam  ministcriaiis  noster,  consiiio  comministprialium  snorum  ct  horedum  suonim  as- 
sonsu,  Swethcri  sdlicct  et  Thcodorici  fratnnii  suornm,  prupriam  ancillam  suam  Hcinhildim  nominc,  dominf 
VtdoBniUBdi  in  coneainbium  dcdil,  et  Liutgnrdim  ab  cius  ob«equio  libcrauit.  In  Jus  cclerorum  cerolributo- 
nim  ecclesie  nostrc  subiuganit.  Ego  L  a1il>ati.^  Iianc  paginam  scribi  ct  sigillari  iussi,  quam  in  tcstimonrura 
huius  rei  predicif  L.  dedi.  Uuic  .  .  .  oni  interfueniat  quamplures  Chrisii  ei  ecdesi^  uostr^  fideleft.  .  r . 
holf.  fteiiihari  JolHunM  dapffer.  Joliniiies  jmoeriHU  WoriQgcr.  Aeliiiii  amo  donrioiof  inoanwtMNns  ILCIXV. 
IndieikNie  XDL 

Dw  grosie,  kreUlurmigc ,  init  Prr^amcnlttrrircn  anr  dic  Clurlc  rrtlj;ctirne<e  Siegel,  *eigl  (iat  «ehr  rvh  gearbeltete  Itild- 
niM  der,  Mr  ctacm  mii  Thierkijprca  feraierieo  Stulile  liitenden  AebtiMiaD»  io  d«r  liolum  Uand  eto  •Scnei  Bncb 
hOlmii  m»  4tt  IToMchrift;  U«tp«dii  m.  Gf*.  Jktmdtul»  Abta.  f. 

CGGXXXV. 

Am  XlMiilmer  MSS.  T.  LXX, 

tn  nQaiillO  sailCto  et  indiuiduc  Trinitatis.  Rcinnldiis  Dci  gralin  s^mcle  Coloniciisis  ecclcsic  Archicpi- 
scopiis.  in  pprpetuum.  Pontilicalcm  (>rcci|nic  (iccci  \i^ilaiitiam,  rcligioiii  propnr^^nnde  ct  specici  domus  Dci 
atnpliandc  animum  semper  inlcndure.  Idcoque  si  quid  sub  nobis  digniim  iiiomoria  gerilur,  soripture  mi- 
nittorio  posicroruni  id  nolido  rescruftri  du\iinus  noccasarium.  Nouerint  i^itnr  uniaersi  Gdclcs  tam  futuri 
quam  prescntes,  ({uod  Otto  Comcs  dc  RaucDsberg  ct  Vila  coniitliisa  cum  lilii»  suo  Hsnnanno  ct  Coincs 
llenricus  rfalor  Ottonis,  consenticnlc  sitrorc  ipsoriim  Iladwigc  r<m!ili.s.si  dc  Dalc  ciim  lilio  suo  Henrico, 
Predium  quud  poi>scdQruiil  in  Fbci-shcm  cuin  omnibus  suis  nliinciitiis,  honiinibus  vici<.-licct,  molcndiiii!^ 
agris  coltis  el  inculiis,  siluis,  omaibusqiie  reddidibus»  lieato  Petro  et  eeclesie  Colonicnsi  leg^lima  donatiooe 
conlulurunt,  cn  scilif  ct  ralione,  ut  .Hororcs  Dco  scriilcntes  per  maniim  Hcrinnniii  prcposili  dc  Kncclitstcdcn 
io  Flacrshcm  locale  et  diuino  iuancipatc  seruilio  rcgimiuis  aniinaruni  suarum  ad  ipsmn  ac  succesisorcs  itlius 
scmper  habcrcnt  rcspcctum,  Aduocaiiam  vero  foci  illius  sibi  Sttcccdenlibusquo  sibi  hcredibuaquo  sub  legi' 
timis  rctiiiiii!,  Biipli^lcriuni  ct  aepnllBram  saluo  miitckis  ecclosie  Juro  idcni  locns  ubtinuiL  No  quem  ergO 
huius  rci  vcriliis  laleat,  paginain  prcscntcm  sij;illo  noslro  iiwsimiis  itisi^^niri.  l'l  nc  (juis  tmqmtm  in  postc- 
ruiQ  factum  hoc  impcdiru  vcl  uliquo  roodo  ia  irriluin  rcuocarc  prcsumat,  Auctnnliitc  bcali  l'etri  ac  nosira 
distrtete  intordictmiis.  Tcstes  hniua  danationis  ct  confirmationis  sunt  flennannus  malor  proposiius.  Philip- 
pus  nialor  dccanus,  ccleriijue  omiios  fcic  e.x  ordiiio  (-"1  noniinc  priorcs.  Prctereo  dux  Hcnricus  dc  Lim- 
lnirg.  Hcnrii:uji  coines  do  Gclra.  Thcodcricus  dc  Cliua.  Ilcrnianniis  conics  do  Safrcnburg.  Thcodericus  dc 
llostudoii.  Albcrtus  comes  dc  Molbach.  Euerhardus  coinos  dc  .Mtena.  EngoibiTlus  cunies  ilc  Montc  Kucr- 
wtnos  de  Prcckcnhorst,  et  cetcri  nobihores  tcrrc  pluriini.  Ministerialcs  i|uo(|uc.  Gcrhardus  aduocatos  Colo- 
niensis.  Hcnricns  dc  Folniodostcin.  Hcnriciis  dc  .\lpon,  ct  alii  qnamjiliirc^  viri  hmiorali.  Datiiin  Colonie 
in  fustiuilutc  bcati  1'clri  ud  viucula,  <Vnno  dominico  iucaruationis  lliiicsiiiio  ccnlcsimo  L.WT".  Indiclione  XIUI. 
Imporaute  domino  Frcderico  Romanorum  ImpOFatore  uiuictisisuno»  Anno  regpi  etns  XltlL  Imperii  vero  XL 
Anoo  vero  ponliiicatus  nostri  V.  In  Dci  nomine. 

CCCXXXVI, 

Nuli  4mi  Or^ioil  im  AnUn  dcr  SUdl  Sonl. 

Df  Nomine  sancte  et  indiaidoe  Trinltalis.  Reinaldos  Dei  gratia  sancte  Colonieasis  ecclesie  hnmtlis 

ministcr.  Uniucrsis  siiis  ?:ticcc5^o'jribus  et  ciusdrm  ccclcsic  ri(iclibiis  in  pcrpctnum.  Sino  usu  ea  iaccrc 
ac  uilesccrc  noo  conucoil,  quorum  coogrua  cuiiura  ct  subiccionuu  iaboribus  frucluose  uolot  .  .  .  ,  et  ho- 


Digitized  by  Google 


104 


ilfC. 


nesta  r«lil«om  laiinma  (iscum  doroinicnm  ndaiigorc.  Uninersis  igilnr  nosJris  «sopcessoribus  el  oonun  fideB- 
bu$  pcr  prescnlia  scripia  cupimus  iuaotebcere,  quod  uomus  quoddam  prope  SuSaUaM  situm,  uuIgoAltholl 
dicuim,  a  drcoiniDaiieotibiis  tam  nostriK  Iioimniibi»  qaam  «Ktraoeis  ioatiliter  saceidebainr.  iia  qnod  nuUom 
uel  minimum  inde  nobis  aul  curio  rosiro  pronrriicliai  omolnnionti.m.  ConsulUs  ergo  super  hoc  prioribus,  in- 
beneiiciatis  ct  mioisterialibus  eccle»(9  Colouicnsis,  ex  commuui  eorum  ct  toctus  Sosacieosis  famili^  consilio, 
lotam  aream  predieii  oomoris  taUter  «xcoleBiifom  coooeaMBoa,  iK  de  qsolibel  maoBO  Sex  soliifi  Sosaeiei»- 
sis  Mooeie  nobis  pro  oensu,  ot  ccdeMf  Sanctt  PatroeK  m  SoMtb  XVID.  denarii  pro  decima  persoluantnr, 
lali  quoquo  pacto,  ipsis  «^ni  «o!  do  trann  tioslra  tn»!  dt»  manu  uillici  nostn  nliquam  lerre  nostrp  nredicle 
portiuncm  ccnsualitcr  rccepcrunt,  iiliisque  et  legitimis  corum  heredibus,  po.ssessionem  ciusdcm  porUoois 
pcrpciuBuimus.  biMiper  predictam  decimalium  denariomm .  pcosiooem  de  lota  area  prefati  nemoris  pro 
remctlio  anime  nostn;  el  predecessoruni  ac  successorum  noslrorum  salute,  prefate  ecclcsi^  bcati  Palrocli 
sub  t-di  (letorminaUono  in  dotcm  pcrpctuam  conluUmus,  ut  in  momoriam  tam  eorum  quani  noslri,  eiu:>dom 
ccclesie  Iratres  dc  altera  peusiouis  illius  medietalo,  io  dio  quo  ipsam  ecclesiam  ad  honorcm  Dei  coiise- 
oranirous.  el  de  reliqua  metfietate  in  aonluersario  obitus  nostri  die,  consobUooem  singnlis  annis  babcanl. 
Et  quoiiinm  in  hoc  nnimr  rnsirr  spcnimtis  folioitrr  consullimi,  iri  illn  noro  pensiunom  iio«tfarum  suniinain 
uideiuus  dccenler  adauctam,  factuni  utruiiique  prcscuU  nostrc  aucloritalis  pagina  et  nigiilo  coaUrinamus,  ct 
ne  quis  uni(|uam  in  fulurum  id  inrringcre  presttmat,  awMrilate  Dei  et  beati  Petri  ac  noslra  sub  aoathe' 
nate  intenlicimus.  Tcstes  huius  rc(  siint.  Ilcromannos  Maioris  ccclc^ie  in  Colonia  prepo.silus.  Pliilippas  dc- 
canns  (»f<rlinrdus  Rtinncnsis.  Sifridus  Xaiictensis.  Syuion  sancti  Gereonis.  ruiu.nlus  s.inf  ti  Souerini  prepositi. 
Nicolaus  abbas  Si^cbcrgcnsis.  Ihidcricus  ubbas  .  .  .  ieusis.  Widekiudus  subdocaiuis  niaioris  cccles^e.  (ier- 
hardus  decauos  de  gradibus.  Bcrtoldas  decsnns  BunacoBts.  JohaBOcs  Msgbter  scdanim.  Cimradus  cusios. 
Gcrhardus  decanus  ct  otnnos  cnnontci  Siisncicii.scs.  Hcrcmannus  de  Mulonarhc  maioris  ccclcsie  aduocatus. 
Comcs  Albertus  do  Miilbacb.  Thicdericus  de  Cliuo.  Coioes  Eucrhardos  de  Ailcna.  Ludolfus  de  Daslc  Ri^- 
dolfus  dc  Stetnvordo.  ConstanUnus  do  Moote.  Wallcras  aduocatns  SBsnctcnsis.  Conradus  et  Rabodo.  de  R6- 
thenberch.  nobiles.  Ministerialos  uero»  Heinriciis  dc  Volmudesteiie.  Gorhardiis  adiiocatus  Coloniensis  ct  He- 
roninnniis  fialcr  ciii-;.  Alhcrtus  Tfiicnio.  Rogenbodo  cl  litii  ciiis  Rani-'!  cf  Rc^cnbntlo.  Marsiliu^  ct  filii  eius 
Rc|jcubodo  cl  Marsilius.  lirunsteiius  ct  Winaiulus.  llurmudus.  liccoimtis  .Munctnrius.  Libcri.  lliidcricus  de 
foro  et      «os  Huio  ei  Radolfos.  Radolfus  simplex  et  Lutbcrtas.  el  alii  (piamplurcs  uiri  faonoratl 

*  Acta  sont  hee  Coloiue  in  ecclesia  ||  Sancti  Petri  anno  domioice  incanatioais  f||  M'.C'.LX*.VI».  in 
Kaleodis  Augusli  ||  IndicUone  Xilil'.  Impcrante  doinino  |||  Fredcrico  Rotuanorum  impcrato|{rc  inuictissiiuo. 
AnilO  regni  eius  Xllll".  ''|  impcrii  XI*».  Ponlilicatus  iicro  noslri  ||  .\nno  prirno.  "  In  Dei  nominc  felicitcr  Aiiu  X 

Dia  Schlimroraicl,  to  wcit  *ie  uben  awi>clien  twci  6li.'rnea  cingcschlotscD ,  iit  mit  «iner  «ebr  |roMca,  nil  Uajutirt'. 
Inidlftaben  untcriniiclitrn  Scbrin  grschrieben.  Uie  Zcilrn  tind  grbrocbea  (dufch  Mr«  Stridie  wlfd  d«r  aiinl«M 
BMia,  darcb  <lru  Slriebn  Bbvr  da  Ende  dcr  gjiucn  Xnale  t  eiLitlinet);  i*  dem  miUlcrea  lerrrn  ZwUchrnrauroe 
b«£adrt  lich  dat  ■urgrbrftete  grcioc,  etwii  limjilirhruml*  ^itgcl,  wrleliM  deB  «in«M  niedrigrn  Slufale  Mlxcadea 
Discl)<>r  in  vt  ;n<  iM  (irii.itc,  in  dcr  rcchtcn  lljnii  .lo»  nischoliitab,  ia  der  llok«n  ein  Bndi  biltcnd,  *or«tellt;  nit  dcr 
UiBiGbrift:  Aciauldas  Dci  tira.  C«)«»ieasiaia  Archi  Ept.  « 

CCCXXXVf  L 

Aoa  der  Xietbarattdicn  Urliu«dBn>Sainaititng  det  Fr.  Fladdw  Cbvr. 

In  noraine  sanctc  et  indiuiduc  Trinitatis.  E{ju  Frauco  diuina  fauentc  clcmenlia  Lisburnncnsis  dictus 
Abbeos,  tam  panperibas  qnam  diuitibus  ecclesic  nostre  bominibus  leges  ct  iura  sua  recognoni  cl  oogniia 

sicruari  slabililer  volui,  quia  racionabile  ac  Dco  [tlacitum  r<.l,  ut  sine  contradiclionc  nostra  nobis  ab  illis 
dchcnt  exliibcri,  ita  que  iuris  coriuu  smil,  siac  molcsUa  iustum  iliis  a  nobis  couseroari.  Uac  igitur  con- 
•jidciatioQc  babita,  Epponi,  rrairtbus  ac  sororibQS  eius  ac  reliquis  simiU  nire  ad  cameram  noetram  perti- 


Digitized  by  Google 


ItCf  —  «tCT.  405 

nentibus,  saam  ias<iciam  recognoaimus.  Soilicct  ut  dc  mjptiis  unus  tanlum  nummus  anrmi<!  vcl  poIHs  iiir- 
cina,  do  suppcHccUli  autem  morieDlium  quidquid  molius  lis^ucrinl,  noslris  utilitatibus  provcniat.  Uunc  au- 
tem  tecorem  ac  modum  iusticio  fandia  illis  inddBimiM,  qoamdiu  uxon»  d«  sua  oondilione  vel  do  miQHle- 
rialibus  sibi  copulaucrint.  Sin  vcro  in  inreriori  gradu,  id  csl  in  ancillis  vel  mancipiis  matrimonia  contraxe» 
rint,  pucri  ab  illii»  procreati  ius  parcntum  per  omnia  obtincbunt,  uxcepto  quod  hercditas  morientium  iure 
maocipiorum  tntcgraliter  utililali  nostrc  deputabitur.  Porro  per  succcdcntcs  gencrationes  quotquot  fuerint 
dimidiiiim  censum  et  naptialia  oomnoda»  qnod  diciliir  Betdemund,  ac  hereditaiea  per  «omiB  more  Blo- 
num  pcrsnliipnl,  a  scruitio  vero  lifonnm  immunes  scmpcr  pprmancbunl.  In  curia  autcm  no^^lra  ad  ornnla 
officia,  prcler  «d  lauandas  vestes,  iuro  dcputari  possunt  ilcc  autem  ut  rata  ac  stabilia  pcr  futuras  gcne- 
raiiooee  permaneeflA,  nobie.  et  illis  omnta  m  doabus  paginis  oonecribif  el  msdioa  apioes  secari  proptor  cao* 
lekra  voluimus,  ut  pngina  pnfiriam  paginam,  litcra  litcram  cl  Knea  prafNiam  Jineam  itulubitanter  leco^ 
gnoscaL  Actum  el  lauflntnm  coram  fratribus  et  mintstfrinlihti^  in  camera  nostra.  annn  ilfiniinirf  incaroa- 
tionis  MCLXVI.  iDdiclione  Xllll.  rejjaaatc  Frcdcrico  glurioso  homaaorum  Impcratore,  anno  Hcgni  eius  XV 
Imperii  XIUL 

CCCXXXVIII. 

M»  tXmm  OlnnkiNiUid^  X«fiW      If.  lahfltaDdcfU,  ioi  Betilt  d«  BSUittbtkaf»  MMirtr  Ht  mnin. 

In  noinine  Sancte  et  ituliiiiduc  Triiiitatis.  Wemhenis  per  misericordiam  Dei  Episcopos  in  ccclesia 
Mindcnsi.  Quia  sanctorom  cxcmpla  pairum  sequi  debemus,  et  eomm  ucsiigia  imitantes  diuini  cultus  ho- 
norem  et  numenun  Deo  eeruienlium  multiplicare  dooemwr,  Futttromm  noticie  et  charitati  hoc  nostr^  con- 
stiiutionia  deeretom  oomiDendamiH,  et  omnitim  fidolitiro  beoeuolentto  su[)or  factis  nostris  inoecamaa  «t 
imploramns.  Quapropter  nosso  cupimns  omniuin  Chrisli  et  ecolcsie  noslro  fiflcliiini  imltisti  i;im  tam  futuro- 
mmi  quam  presentiuni,  Qualiter  ccclesta  in  Oucrcnkcrcken  antc  tempora  noslri  .^arerdotii  uno  sacerdole 
oonlenta  Mt,  et  ad  manom  Episcopi  spectauil,  et  eiusdem  ecdosif  sacerdos  Kpiiicopo  Mindensi  debita  ser- 
uicia  pcrsoluit.  Dcindc  crcsccnte  in  prcfato  loco  Gdolium  nuincro  ct  rcligiono  SanotimoniaUum  ex  sola 
eloomosina  et  collectionf*  do^^utium,  ob  honorom  bcato  Mtirir;  uirginis,  gonilricis  domini  nosiri  .)psn  Christi, 
ut  ipsa  inlerucnlrix  pro  aniina  notstra  fieret,  diuina  nobis  inspiranlo  gralia,  cundcm  locum  pielale  rcspexi- 
moa,  aiannm  ad  lalwrem  apposotmas,  quibnadam  bonis  augmentauimus,  unam  uidelicet  domom  in  Habnr- 
gehusen,  ctim  nmnihn.s  ad  oam  pcrtinentibus  pratis.  silnis,  niltis  pt  inctiltis,  glandibus,  duo  arada  iumcn- 
torum,  et  sex  uocias  porconun,  uoam  decimam  iu  Alcmultrc,  ccclesiam  quoque  de  Veldcn  cum  omnibus 
agris  suis  et  mancipiis.  bannnm  etiam  cpiscopalem  ad  synodalea  oanaaa  traetandas,  iodicaale  ecotcsia  nostra, 
^od  nobis  hoc  licilum  cx  cpiscopali  auctoritato  ct  omnibus  gratum  foret,  .•^ii{t<T  has  duas  ccclesias  uide- 
licet  Ouofcnkerckrn  el  Velden,  archidiacnno  fratrc  mt  o  charissinio  nominc  Hoihorto,  rrtontis  alii?;  eccle- 
siis  ad  manum  episcopalcm,  ad  oundcm  iocum  in  solaincn  v.t  rcfrigerium  ibidcm  Dco  iamuinntium  dclega- 
ohnns  et  traditfimuB.  IDnd  qnoqne  setendom  ac  semper  pia  mente  reoolendum  est.  Qnod  profatnm  loemn 
liberlati  donauinius,  tanquam  unain  dc  [)rf  [)<)slliiri.s  in  (H  clf^sia  Mindon.si,  el  ut  nullti.s  prcter  prepositam 
excrccat  dominium,  Prepusitum  etiam  dc  uilu  el  ordinc  buati  Angastini,  qui  tam  moribus  et  nito  honestate 
famulas  Dci  et  nonellam  plantalionem  sciat  regorc,  ibidem  ordinaiiimDS.  Vl  igitur  hoc  nostrc  conslitutioott 
decretum  et  pic  uoluntatb  desideriam  crescat,  de  die  in  diem  profioiat,  Dominum  onm  laohrimis  rogamos, 
sempcrque  apiifl  fnluram  posiorilatcm  ratum  et  incontinknm  pfrmancal,  tcstiliti^  iilonris  fnm  fratribus  quam 
militibus  ot  ecclcsiy  ministris  corroborauimus,  carl§  inscriptione  lirmauimus,  Sigiili  nostii  itnpressionc  s^jna- 
niniaa.  %c  sunt  nomtna  (estinm.  Tbietmams  maioris  ecclcsic  proposltas.  Aiino  beatt  Harlini  preposiii». 
Conrados  decanus.  WaUeras  prcsbyter.  Reimarus  prbr.  cellcraritis  fralrum.  Bruno  prbr,  Reinhardos  diaco- 
nus.  Ilermanniis  fIiaronM<!.  Heithoririis  diaconus.  Eppo  suhiliaconus,  cu.sIds  ccclrsir'.  Roinwnnltis  stilKlia- 
oonus.  Yolcinarus  subdiacuims.  Mililc^  ccclcsic.  Widekindus  aduocalus.  Xiuedericus.  Mirabilis.  Muiistri  eccie- 

ce«i.ai(i.biit.  wmiiu,  il  14 


Digrtized  by  Google 


iict. 


sir.  Eii:;ilwardu^  senior.  Eigilwardus  dapifcr.  Eno  comcs  ciuiUitis.  Alcxander.  Thicthnrd(i«.  Alhrafdps.  Wid^Q. 
Acta  sunt  b^>c  auno  domiaicp  incaroationis  M.CLXVU.  Data  Hindf  lUL  idus  Februarii. 

CCCXXXIX. 

bi  nonMM  mclf  et  udiaido^  TriiHtatis.  Eawgni»  «m»  finente  clen«itia  PiBflioil»anwn«is  cpiscoput. 
Qooiiiam  ad  boc  in  mblini  poeiti  sumus,  ut  non  solom  preefw,  scd  etiara  mnllis  pro  possc  nostro  pro- 
dps.«ic  dchf^fimns,  dignum  cst  ul  quia  miiltorum  palcmus  aspcctibus,  intcntioncm  nostnim  in  id  diri^amiw!, 
ut  non  tam  mrcprehensibile  quam  etiam  laudabilo  sit  quod  uolumus.  Froinde  aotcccssorum  noslrorum 
venerabiliui»  pontificton  piis  studiis  iocitati,  qui  ^cclesiBS  aut  a  fundBmentlB  exstmxerant,  aut  ab  aliis  oon- 
ditas  sua  munificcntia  dilatnueruiit  cl  exornnucrunt,  non  quoquc  aliiui  monimentiim  noslrc>  dcuoliouis  ad 
Mitftontationcm  diuini  seruitii  poslcris  nostris  relinquoro  curarous.  Igitur  notiim  essc  uoliimus  uniuorsitati 
fideliuiQ  Cliristi  tam  prescntium  quam  fulurorum,  quia  prcdium  quoddam  iu  uillula  quadam  Wetersen  dicta 
oom  consenwi  et  fanore  fld^um  nostroram  tam  cnnoniooram  quam  laicorom  pro  remodio  aninoK;!  nostr^ 
tradidimus  ^cclf^sie  hoatr»  Dri  ^^rnitriris  MARIF,  sancti<{ue  PETRl  pr  ln  Ijms  .ipostolrinim  in  Ilclmtinardc.shiisoii, 
rof^to  fratris  Hciiirici  apud  candcm  ccclcsiam  conucnu.  Prcfatuiu  ucro  prcdium  quidam  prc^ibytcr  JO- 
HAI^iIES  nomine  benefidi  mre  possederat,  quod  aniB  eins  Gerhardns  dietus  bcato  LiBoRio  tnufident,  ea 
oideficet  conditionu  ut  poateritiis  cius  in  bcncficio  rctincrct  li<  rctiiiario  iure.  Idcm  Johanncs  habuit  SOrO' 
rcm  quc  Otheliiardls  dicla  crnt.  Cui  uolens  idi<|nid  impcndoro  solatii,  idcm  prcdium  robi?  rcRii?na«it,  et 
sorori  atquo  marito  cius  prcslari  rogauit.  Procedenie  autem  tempore  Liudigerus,  hoc  nomen  uiro  cral, 
nidens  minns  otilitatis  sibi  ex  hoc  prooenire,  aunuente  nxore  soa  decreuit  idem  predinm  dimiilere»  aooejpilo 
pro  eo  conucnicntis  ^slimalionis  precio,  ut  o\indf  proroclum  ^xium  commodiiis  ordinarct.  Quo  comperlo 
prescriptus  frater  H.  cum  benodiclioDe  abbatis  sub  cuius  obedientia  dcgcbal,  anniteotihus  amicis  suls,  idem 
predium  in  ius  Hclmuuardcnsis  j^cclesif  transferre  curauit,  ad  usum  inibi  Deo  famulantium,  datis  cidem  ■ 
liodero  Hlf.  Ibreis  examinati  argenti  et  f.  talenta  Porro  II.  taleota  Johanni  persoluit,  ut  conaensu  eias 
io  id  aspirante  omnis  conlrouersio  aut  roclamalioni??  nccnsio  remouerelnr  Hi.-  ii;iliir  hoc  ordine  pcractis 
quod  supererat  sepcdiclo  uiro  resijpiaute  ditioui  nosiri'  reucudicatum ,  bon^  iulcntioni  ct  iuste  peliiioni  prc- 
dicti  H.  congmtolanles  et  annucntes  Hclmunardensi  ecclcsiy  dooauimns,  et  beati  I%TBI  jirincipis  apoatolo- 
ram  nostroque  anctoritatis  banno  legptimo  iure  perpelno  possidcndum  cdnfinMmimus.  Et  ut  hec  MMtrn 
tradilio  rata  et  inconuulsa  iugilcr  perseueret,  paginafi  hanc  pro  leslinionio  conscribi  fecimus  ct  imprcs- 
siono  sigdli  nostri  roborauimus.  Quod  si  quis  aliquundu.  quod  absit,  hauc  ooslram  doijationcm  sine  ali- 
omns  personf  redamationo  hciam  lemerario  ausu  resdiidere  femplauerit.  n  boalo  PETRO,  cuius  posses- 
Bi<Klcm  inuadit,  ab.squc  (!mI)Io  i;(ornaliler  sc  daniijtiaridum  nonoril.  Hi'C  norn  Iradilio  r.ula  os!  anno  domi- 
nice  incarnationis  M.  C.LXVH.  Indiclionc  XIII.  Huius  uero  traditionis  testes  sunt  canonici  Palhcrbrunnensis 
^ccicsi^.  Almarus  decanus.  Thielmants.  Bernbardos.  Uanegoldus.  ABBAS  Helmuuardensis  ecclesi^  ct  omoes 
Ihltrea  eius.  Laici  autcm  nobilis  uiri.  Thielmaraa  de  Buren.  Gcrlagus  dc  Ittcre,  qui  idem  predium  uioe 
aduocnti  suscopit.  Ministcri.dos  Patherbrunnenses.  Jnhnnncs  do  Muh^liofen.  Hcrimannui?  do  Asdagcssen.  Coo- 
radus.  Bortboldus.  Mini&tri  Uelmuuardease%  Liutbcrus.  Bcrnhardus.  Rulbulfus.  Ibicderus.  ct  alii  multi.  Dala 
V.  Kal.  AVC. 

CCCXL. 

Aag  duni  Kopitr  <Ie*  14.  J.i)ir(i«ndcrt!,  ira  Gvfili  dc<  Crlminjl - r)irrctor«  Dr.  GclirkaA  M  Padcrbarn. 

In  Nominc  sanctc  ct  indiuidue  Trinitatls.  Philippus  diuioa  faucntc  cloraeaeia  snncfe  r.olonionsis  ccclc- 
sie  archiepiscopus,  omnibus  Christi  fidelibus  lam  prcsentibus  quatu  fuluris  in  pcrpctuum.  Cum  ca  quc  pie 


Dlgitized  by  Google 


1168—  1169. 


107 


et  ratioiiiaUliter  fiunt  ad  imlelcbilein  posteroram  memoriam  transmitti  dobemt,  plaoet  oobU  ad  omnlum 
lam  modcrnorum  (]\mn  futurorum  pcrnrnire  noficinm,  qnod  opidtim  Susacif  nsf  ex  consilio  priorum  Colo- 
niensium  el  cx  conM>n.su  pn-puMli  Sat>acieiisis  ct  frutrutn  »iuorum  ct  omoiuin  ciuium,  in  scx  parrocbias  <K- 
viriiDitt,  Ouod  priin  ex  primiUua  sui  iusiitutioae  cttm  vninena  plcbe  sua  sub  vna  sola  parrocbya  oonectnm 
erat.  Id  aulcin  idco  fccinuis,  <jn!a  popnltis  eitisdcm  adco  auclus  cl  imiltl|)!i(  nlim  (t.iI,  (|iiiHl  ab  uno  pa- 
slore  oullalonus  suflicicatcr  rc-^  potcraL  Vndo  quamlibet  parrocliyarum  Ululo  suc  cccic&ic  asscripiiinius, 
et  cortts  eam  tcrroints  inclnsimns.  Ad  ecclesiam  ita<|ue  beati  Petri  perlincant  dno  Weslhoiicn.  Prcterea 
omncs  uillc  cxtra  iacciilc!<,  (|uc  priiis  cliam  ad  parrochyam  o|)i(li  pertiiicbant,  cxccptis  biis  quc  secunlur. 
Lii(lr(  ni  liiisMi  Tlu)'!ciM'!iii~('fi.  rii(hpiil)('k.c.  Hcppen.  Gnliiicii.  ^iniicnc.  Kiii^lilcncliii^cn.  fpio  ,T(1  ,ili;)s  cccle- 
sias  ccrtis  distinclionibus  dclcrniinalo  sunt.  Placuil  aiilcm  nobis  ct  omiiibus  qni  huic  parrochyaiiim  diui* 
sioni  intererant,  quod  conoentualb  cccles»  beali  Patrodi  et  ecclesia  sancte  Walbui^  cuilibct  pcienti  oJei 
inunclioncm  ct  scpultiirain  liciti.*  prcslarc  possinl.  llaquc  pastor  ccclesic  bcati  Pctri  sicul  el  pastOTOB  yfa- 
rum  ccclcsiarum  bai>lisiiuilium  rcfragari  non  dcbcat,  ct  qiiod  ipsc  sicut  ct  alii  saccrdolcs  cert.Triim  parro- 
ch^nrum  in  summis  fcsliiiitatibus  apud  ccclcsiam  sancti  Palrocli  matutinis  inleressc  cl  ibi  us(]ue  ad  soxtam 
leciioncm  manere  debeat.  et  quod  in  sancto  sabbato  pascbe  et  Pentecostes  infantem  vnnro  de  su*  parro- 
chya  ad  ccclcsiam  sancli  Patrocli  liaptiz.tndum  transmiltat,  rt  ijtiod  luillntn  doniiniris  diebus  infra  pascha 
et  ociauam  pentccosiei»  in  eccle.^ia  sua  procestiionem  celebrci ,  sed  populum  suum  ad  ccclcsiam  sancti  Pa- 
trocli  ad  faciendum  ibi  sollcmpncm  proeessionom  transmtttat,  et  qood  fbndi  donum  a  prcposiio  Stlsacicn&i, 
irmestituram  uero  oltaris  a  mnioro  prcposito  Coloniensi  ex  iurc  archydiaoomtBS  recipiBt  Quoniam  antem 
hcc  ordinalio  a  noljis  facla  esl  ex  consilio  prtidentum  cl  relijjiosorum  vironim.  presentem  indc  cartain 
conscnbi  ct  sigiili  nostri  inprcssiono  muoiri  fccimus.  Statucntcs  atquc  sub  iiitcrminalionc  horrcndi  anadie- 
mata  dislricle  prohibcntes,  ne  aliquis  hoie  nostre  ordinaiioiii  contraire  siae  eam  infttngero  presainat.  Si 
quis  ucro  lioc  rrirorc  allemplauerit,  illc  omnipolcntis  Dci  ct  bcati  Pbtri  apostoK  iram  o(  indig^liimcill 
iocurral,  ot  perpciui  anaUiematis,  nisi  resipuerit,  rcus  pcnnaneat. 

CCCXLI. 

Id  nomine  sinclc  cl  indiuidue  Trinitatis.   Phylippus.  Dci  gracta  flaMCte  ColoQieiMis  eceleaie  arcliie|ri- 

scopus.  ct  Ylalic  ai  clilcaiicellarius.  II  Juslilia  cxigit  et  ratio  cxposUilat,  ut  ca  quc  tempore  nnslro  rationa- 
bililcr  iiuul.  auclorilaiis  nosU-e  uiunimine  roborcmus.  Quocirca  notum  facirous  omnibus  Cbristi  fidclibus 
prcsenlibua  et  fotoris,  ad  quoscunque  presens  papna  poruenerit,  quod  cnm  Theroo  de  Sosatia  impctcrct 
Wcgolinum  dc  Tiuncn  pro  dccima  allodii  sui  quod  cst  in  Tiuncn,  ct  contcntio  intcr  cos  indc  ucrleretor, 
idcm  NVc;;n!inus  in  prescnlia  nostra,  oinuium  priorum  sancle  Colonieosis  c(  i  lcsie.  cl  tolius  cnpitnli,  ct  mul- 
torum  nobilium  et  prudcutum  uii-orum,  sinoduli  iudicio  cl  dilBnitiua  scnteiiliu  optinuit,  quod  dc  cctero  tam 
decima  allodii  iuxta  coclesiam  in  Hostinen  siti,  qoam  «ttinonlinm  ad  predictnm  allodiom.  in  auUo  lenelor 
ei  rcsponderc,  nisi  qtuKl  pro  sinj;tilts  nnrtis  in  fc^to  Ocnti  Jarnbi  drbct  i;im  (Ii(Mo  Tlilmoni  VI  solidcs 
SOfialiensis  monete,  et  postcris  suis,  iutcgrc  solucrc,  ct  ipsc  Wcgolinus,  ct  horedcs  sui.  Nos  ncro  hanc 
raiionabilem  conuentionem  aoctoritniis  nostre.  munimbie  robomuimns,  et  ne  qnis  aosn  tcroerario  eam  ia- 
flringcre  prcsumat,  sub  anathcmalis  ninculo,  prcsenlem  paginam  indc  scribi,  ct  noslro  si^nllu  insigniri  pre- 
cepimns  Huius  rci  tcslcs  stinl  Bnino  maioris  ecclesic  in  Colonia  prepositus.  Sirrldns  Xatilciisls  prrposittjs. 
Widikindus  subdocanus.  Albcrlus  dccanus  Sosaticnsi».  Pcrcgriuus  canuoicus.  Gerardus  canonicus.  Comes 
Wiilclmns  de  Juliaoo.  Coroes  Albertos  de  Molbacit  Boerardos  comes  de  Altena.  HenriCus  comes  de  Ainea- 
berg.  Godescalcus  dc  Patberg.  Albcrtus  ct  Rcbodo  dc  Sosatia.  ct  alii  plurcs» 

Daluin  Sosatic.  Idus  Noucmbris  anno  Doniini  M^.C.LX".  VIIII".  Iiidiclionc  K 

D«i  mit  griinwiHrnrn  Fiidcii  an|;«l>angle  Sirg«l  iit  «chr  betchiiili^t,  uijd  der  giout  Hjnd  oiit  dcr  UiMchriil  Trrloreo  ge- 
g«ng<!Q,  jcdoch  dia  gantc  Figur  cinc«  littSSdM  Bljclwliy  Bit  «iMia  Slib*  Jd  iat  ndiln,  wti  dBMB  rffta  Biwhe 
ia  d«r  lialca  iiaDdt  Bocfa  mt  crkiOMWB. 

14* 


Digrtized  by  Google 


m 


1169  —  111«. 


In  nomine  sanctc  ct  mdiaiduc  Trinitatu.  ||  E^o  Lodowicus  qucm  ad  rcgimcn  Monastcriensis  cccicsic  di- 
oina  uoluil  uocarc  clcmenlHi,  lam  ulllo  duxi  quam  ncccssarium,  sccundum  di&pcnsotioncm  a  Dco  micbi 
credUanir-oainibiis  CbrisCi  fiddilHH,  et  ma.Kimc  cis  qui  diuiuam  Mruitutem  proBtaDtor.  ia  omnibui  qa^  ad 
pacem  ct  quiptcm  corum  sprctant  prouidere.  Nouerit  itaquc  tam  futurorum  qunm  prcscntium  Larilas, 
quod  ucuicutes  ad  me  fratres  mci  Monasteriensis  ^cJc&ig  maioris  canonici.  quanta  iocommoda  a  cittibuii 
aais  extra  inanim  iDteriortt  arbls  ctrca  naUum  ooiiinioraAlibus  paiereaHir,  sepius  aiiGfat  ciinqueali  suat.  ei 
00  quandoquc  per  insolentiaai  laiconini  fftmorA  iocarrcrcut,  soUiclta  canttoiie  et  fMnidenler  prouidenles, 
ut  cis  iiallum  cmuuilatLs  iurc  conccdcrcm  rogaucrtmt.  )[cute  iuitur  rv^nim  pclitione  et  causa  petitionis 
rcuoluta,  quia  honuiila  cl  nccc!>i>aria  micbi  uisa  csl,  raliooabibtcr  aurcm  eis  accommodaui,  et  pro  bono 
pacis  utrobiqne  tam  canomooroai  qaam  datum,  oaOom  io  «rcuhn  urbis  ab  ipso  muro  deorsam  usque  ad 
mcdliini  fossati,  salul)ri  con.silio  hoiiiimim  i^rclcsic  cl  ministcrialium ,  prcilictis  c:uionicis  a<l  suos  usus  omni- 
modis  cmunitalis  iurc  donaui,  ca  tamcn  dislribuliooe,  ol  uoaqu(?quc  canonicorum  curia,  quc  infra  rounun 
et  omro  uicioior  sita  est,  partem  sibi  opposiiam  extra  ranrum  per  dccliuum  a^cris  usque  ad  medium  fos- 
sati  sine  onmi  reclamatione  ad  proprios  vsos  ipsam  possidentis  obtincat.  Ct  at  debila  diligenlia  precauc- 
rem,  qnia  non  facile  dcucnirct  in  irritum,  quod  conscriptis  ucrbis  in  pagina  cssel  comprehensum .  predi- 
ctam  donationcm  ut  rata  scmper  el  stabilis  pormancat,  prmilogii  ioet  conscripttooe  firmaui,  et  impresMooo 
sigilli  roboraoi.  Gaaeat  ergo  omaiam  BdeKum  dQecla  dlsoretio,  ne  id  qiiod*com  aiDcera  dispeosaliDOB 
facttim  cst,  ali(|ua  turbct  ucl  inrringoro  laborct  prcsumplioae.  Quicunque  enim  iofregcrit,  nsque  ad  satis- 
factioncm  analhcmalls  uinciilo  tpnpafiir  aslrictus,  et  nisi  satisfeceril  ah  ccclcsia  Dci  pcnilus  pcrmaneat  alie- 
nus.  Esl  autciu  hec  dunatio  facta  in  ipsa  ciuitatc  .Monastcrii ,  aono  M.C.LXVI111.  prusidi-iilo  sedi  apu!>lolic^ 
Calizto  popa  01.  regDanle  FtiderkiO  Bonianorum  imperalore  inmcdssimo  et  semper  aagusto.  Boiaa  rei 
testcs  sunt  hl.  BprnardiLs  maioris  (lomtis  prcpositus.  Alhcrttis  dccanus.  Franco  ccllcrarius.  Godefridus  sccuii- 
dus  ccllerarius.  Eogelbcrtus  prcpositus  suocti  Mauricil  Udo  cusios  et  preposiuis  .saqcti  Pauii.  iieriniaonu&. 
et  Wesoetinos  sobcoslodea.  Hartwigus  cautor.  et  omnes  canonici.  Ifobifes.  Herioianoos  de  Aaenatmd.  Wnd*- 
kinus  aduocalus  dc  Vreckenhorsl.  Burchardii.s  de  .\schcberge.  Philippus  de  Eilen.  Minislcrialcs.  WulCMdaa 
viUicus.  Fridcricus  dc  Warcnlhorpo.  Gcrlagus  dc  Dingothc.  licnricus  do  Mcrcuelde.  ct  alii  quam  plures. 

Dm  a«r  4*01  Mbr  laofca  P«r|maate  uotca  «titwarit  in  oiomi  *on  4«r  Scfarift  le*r  gelaM«ii«*  Raoola  ni%iiiaftclo  Si^ 


CGGXLIIL 

Aoc  itm  Af chiff«  aii  XafpcnboFf. 

In  oonriae  sanete  el  imBmdae  Triaitalis.  ||  Phylt|^as  Dei  f^lla  sancte  Coloniemls  ecdesie  Arcbicpi» 
seopas.  Quamquam  cx  ofHcio  a  Deo  nobis  iniuncto  omnibus  debitorcs  simus,  iuxta  apostohiQi  dioeiitenii» 

omnibtis  omnia  factus  sum,  ut  omncs  Iik  t  ifaoorpni ,  tamcn  his  qni  diuiiio  faniulalui  obnixiiis  sc  mancipa- 
nint,  ampUorem  curam  oos  conuenit  mpcndcrc,  ut  quaulo  inuioiein  c-is  quietcm  in  pio  prouiderimus  pro-. 
posito,  taOlo  apnd  Deom  pro  nobis  ei  ooinibiis  eorum  purior  et  acoeptior  possit  esse  oratiOk  Fratribos 
igitur  Capcnbergcnsis  ccnobii,  quorum  bona  cx  ma^^na  parte  in  nostra  sita  simt  tIvoci'si,  cliisilciti  (|iiiolis 
el  pacis  bonum  prospiccro  cupicntcs,  sicut  eis  rcfcrootibus  agpouimus,  ootum  facimus  tam  foturis  quam 
prescntibus,  qualiler  Magtster  OTTO  prcposilos  in  Capenberg,  et  Iralres  soi,  com  ucocrabili  quondam  pre-' 
poato  Xauclcnsi  ct  arcliidiacono  domtno  Theobaldo,  et  cum  IjidoIpboXancicii>i  canooioo  et  pastore  eccie- 
ae  in  Hamwiukelc,  dc  decima  domas  (]uc  Stili  lwic  diclliir  conucncninl.  Tiilis  itaqne  conucntio  facla  cst, 
tu  pro  lolius  dcciuie  pensiune  singuiis  annis  scptcm  maldri  pastori  iliius  ccclosic  de  iara  dicta'  dpmo  sol^ 

,    Digitized  by  Google 


1170. 


409 


auttar»  «t  de  anaota  dedma  qne  de  imtriiimii»  aDimalium  solui  solct,  iuxia  dccrctum  Engenfi  FP.  fibera 

fratrum  posscssio  pfrmancat.  Quorum  moldronim  mcdiptas  riebel  esso  siligo.  allcra  mediclas  auena.  Hanc 
conuenlioaem  idcm  Xanctensis  preposilus  Tbeobaldus  littcranun  suarum  caulionc  conGrmauil  consilio  et 
ewenna  oamHiicorum  fluorom,  emnilnn  hoe  iietum  &eieiis>  qnod  quicquit  dc  prcdicta  deotma  Ijidfllpbo 
WMDte  concesienit,  hee  quo<[ui>  eo  dofuncto,  postquam  ecdeaia  ad  munus  eius  K-diif.  eisdem  fratrilMis 
concessit.  Vl  ergo  conuontio  ista  firma  semper  et  incontinlsa  pcrraancat,  placuit  confirmatiotii  prcfati  pre- 
positi  Theobaidi  nostiam  quoque  pontiiicalcm  confirmatiunem  supecaddcrc,  camquc  »>igiili  no^tri  impres- 
Bieae  roberare,  proliibeDtes  sub  «natenHito,  ul  nemo  deince|»  oonsfitulionem  hane  infrii^ere  et  ceafttDBr 
tioni  nostrc  contrairo  prosumat.  Tcstes.  Sifridus  Xanc(on.sis  prcpositus.  Olto  qnotulani  comes  in  Caponbcrg 
et  postea  prepositus  eiusdem  loci.  Ucrmaoaus  Koethstedeosis  prepositus.  Adam  Uauenbumeasi»  preposiUis. 
Herimannua  Schedensis  prcposiliu.  Bertoldoi  Xaiiirteasis  eeclesio  eanodeaB.  Godefridne  sancti  Gereorin  ea- 
nonicuB  ia  Colonia.  Hcrmannus  Asnidcnsis  preposttus.  Beidcnricu.s  prior  sanctc  Wa1ljur;^is  i[i  Susalia.  Euer- 
hardus  comcs.  Eiii^clbrrtus  frater  eius.  Arnoldus  comcs.  Nobiles.  Eucrwinus  dc  Hnltp.  Gerliar^ius  riohilis  in 
Colooia.  Acta  suut  bcc  anno  dominice  locarnationis  M^.C.LXX^.  Indictiooe  UI.  Epacta  I.  Concurrcote  111. 
Hegpaute  PiUerico  HoimBiioiram  hnperalore  aetaper  Aogtislo. 

Du  TMIiftitflHt  8ii|il  dM  l&*Mti!htft  tat  te  Chut*  M%inlniTtt 

GCGXLIV. 

In  nomine  sanctc  ct  indiuiduc  Trinitalis.  Ludewicus  Dci  gratia  Monastcriensis  episcopus.  Quod  ma- 
iorum  nostronnn  sonxit  aucloritas,  dignum  est  ut  hoc  pia  scruet  posteritas,  idquo  immobilitcr  tcneatur, 
quod  pro  gloria  Hci  constitutum  csse  dinoscitur.  Yndo  notpm  focimus  tam  futuris  quam  prcscntibus,  quod 
nee  ^cdesjas  Alen  el  •Werne,  earumque  deoaniias,  t  predceesaoribna  noetria  CapeobergeiM  fedeaif  ooUata» 
es.se  scicntcs,  ct  pro  canonice  religionis  fauorc  npprobantcs,  concessiorcm  candcm  nostri  quoquc  auctort- 
tatc  firmamus  onicii,  excommonicaatt^  omncm  honipem,  qui  iaui  diclas  ^cclcsias  rcpetendo,  fratres  Ca- 
penbergeoses  graaare,  et  cpist  opati  aaciorifati  coalraire  presumpserit.  Im  qoo  focto  noe  anteeesaonim 
Bostrorum  uestigiis  inhcrcrc,  ot  Capcnbergensium  Comitiim  nos  benigne  meinorcs  essc  intimamus,  qui  glo- 
riosis  donationibus  niulti.sque  honoribus  MDnnstcriensem  ecclcsiam  sublimassc  noscuntur.  Vt  igitur  bec  rata 
semper  et  inconuulsa  permaDeant,  paginam  hanc  sigilto  nostro  coaunuDiuimus,  subnotatis  tcstibus,  qaorum 
ista  ioiit  noaima.  Vdo  preposilu&  EoBidbertas  preposilaa.  Fraaoo  uicedoaiiaus..  Sifridas  majpster  aoolamB. 
Bartwicus  cantor.  IleH  cliuus  suIjcusios.  Alberina  dapifar.  Rate^ros  narBcaleus.  Brnestas  de  llooaalerioi.  Ln- 

bertus  de  Beuera.  ct  aiii  quanipiunrni, 

Datum  amio  dominico  incarnationis  M^CLXX.  imlictiono  III. 

Daa  groiie,  oocli  wubl  crbalteoc  Siegel  dei  DiichoGi  ut  nit  Pergaiaenljlreiren  aof  ■iaea  foa  dcr  Schrift  rr«igdMieaca| 
mT  bMea,  Scilca  tha  tob  SdkiUk  mfcbsMa  Bawn  dw  mtciNB  n«lc»  4cr  ClMit*  Adscbcllct. 

CCCXLV. 

la  aemiue  sviclf  el  indtuiAif  nuiitatig.  PoatiGds  ofRdo  nenao  est  qd  ocscutt  ease  tam  dignam  qoam 

lau(iaI)ilo,  res  ccclesiarum  sibi  comniissanim  iu  quantum  racultas  suppetit  promouerc,  et  carum  iura  more 
roaiorum  soorum  «ua  auctorilatc  conlirmaro.  Quorum  excmplo  commonitos  et  auctoritatc  cooununitus.  ego 
Loduvicua  saocte'  HbnnBlMieasis  fcdesif  humilis  proaisor,  domum  quandam  in  Gronhorst  idlla  silam,  XXX** 
nnmraoe  soluentem,  quam  quidam  ministerialis  Onargus  aomuie  in  bcncficio  tenuerat,  michi  resignataoi, 
|iro  salule  mmq  me^  L^entcnsi  f  cdesig  deuotns  coaluli,  iiionadioram  inibi  Deo  bmulantium  satis  com- 


Digrtized  by  Google 


140 


modam  uiilitati.  Sciendoni  cane  qood  eandom  domum  mimsteriaUs  quidam  eancti  Pauli  Wern  nominc  prius 
habucral  in  bctii  licio,  arofplafiiip  pro  ca  poninia,  prodocospori  nostro  pio  itifmorie  domino  FrcthiMlco 
episcopo,  Jongc  aiilu  «^uuiu  uxoriini  duvissct  ot  fiiiuin  uiium  geciuiiisct,  rcsignauorat,  quam  itidem  ucncra* 
bilM  iidom  episcopiis,  bleraeatu  Balduiiu  abbatis,  profaio  Onargo  ro  beodteiom  eontiilenil.  Heo  idcireo 
dixiniii!»,  ul  si  drtnccps  fiiiisipinm  forlo  snpf-r  htxr  re  iiiii  rlmoiii.Hii  Irmptancrit  raouerc,  lioc  indiculo  po- 
storis  innotcsual  ({uomodo  rct»  hec  acta  sit,  qualitcr^uc  Uomus  illa  iu  posscs&iooem  Lisbcrncti^s  cccle«i<; 
uo6ira  scilicel  donatione  deucnent  Ut  i^tur  bec  dooatio  ct  ad  preseodum  oonsohtionem  proCciat,  ct  ad 
fiiturorum  noliciain  pcrucuiat,  utquc  rala  et  inconuuisa  in  pcrpctuum  pennaneat,  paginam  haac  iode  COO' 
scril)i  ^iuilli  no.stri  iiuprcssiiinc  itissinius  coininuniri,  tc>tihus  guptor  annotatis.  Clorici.  Vdo  prcpo.sTtus. 
Eogelbcrlu.s  prcpositus.  Franco  viccdoininus.  Ucculinus.  Rici)crlus.  UcniO.  Alwinus.  Laici.  Comcs  Syroon  do 
TechenolHnrg.  Widecliinas  de  Bcdcn.  Werao  dc  Bolnhurst  et  filius  eius  GodeDidafc  Bcgenbaidus.  Godefri- 
dus  oDpcUarius.  ct  alii  Midti.  Si  quis  orgo  hee  iiUjringere  vei  anaullare  lenptauCrit,  oisi  cicios  resipiBcat» 
perpcluo  anathcmafi  suliiaccat. 

Acta  sunt  autcm  hcc  anno  dominicc  incamationis  U^.C^^.LXX^  Indictiooe  lli.  He^ante  Fntherico  Bo- 
manorum  imporatorc  augusto ,  anno  regni  ctus  XYIUl*.  Amen. 

V«D  dcai  wileii  •riliriirti  «•feadnKktm  Ci«|«t  tat  4w  ■kere  TIkB  w<H>li«milnii;  ki  dnn  «iftKilwm  bt  dto,  n  «faitr 
MHicni  Orluuid*  di«M$  Bitchofk  iMchridiM*  Beiclnfaabcit  act  Sicg^  dMitlidi. 

CCCXLVI. 

Atu  deni  Fiirttl.  5alin  -  Horsimur'ichea  ArcluTe. 

In  nomine  sanclc  et  indiuiduo  Trinilutis.  )|  Notum  sit  tam  proscntibus  quam  futuris,  Quod  qiiidam  mi- 
nistcrialis  Mooastcricu^  occlcsic  llcnricus  de  Widerden  obluUt  Dco  ct  beaie  MARGAEETE,  saucti>>4|ue  ({uo- 
rum  reliqtii^  nel  nomina  in  ccnobio  Asbccho  coatinentnr  uel  bonorantur,  dommn  quandam  in  oiUa  WdliB- 
the  cura  agris  ol  omnibus  ad  caiKlcm  tlnnium  pcrtincntibus,  pro  salute  animo  suc  suonimfinn  paiciittina^ 
ct  ad  subsidium  fratrum  ac  sororum  l)co  in  ciawstro  eodem  seruientium.  Uoc  auteai  promihit  ei  coauea» 
tus  sororom  Deo  inibi  miliiantiam,  quod  annis  singnlis  anaiaeraarios^dics  patris  ac  niatris  su^  ei  duanna 
Uioram  eius  Constantio  ct  (icrlrudis.  cum  uigiliis  ac  missa  dcfunclorum  deuote  peragant  Scd  ct  hoc  sta- 
fiittim  c<t,  tit  dc  cadi  ni  doiiK»  iii  fcsto  Sancti  Johannis  l!aptist\?,  quamdiu  idcm  milcs  uiuit,  conuentui  ser- 
uiatur,  ruiu  uero  mortuus  fucrii,  in  anoiuersurio  cius  hoc  scruilium  anuiutilrolur.  Ut  nutcm  hoc  momorif 
oommeadKttir,  et  nuHa  oblioione  deleatnr,  efo  L&dewicas  sanci^  Honasterieasis  ecclesie  episcopus,  hinis 
priuilcgii  inscriptiono  el  sigilli  mci  imprrssionc  conrirtno.  Scd  cl  hoc  sub  analhcraatc  prohibeo,  ut  nuUos 
hcrcdum  cius  nec  quiM|uain  ulius  candcm  domum  uel  uliquiU  ad  cam  portinens  dc  clauslro  illo  auferre 
pretiumat,  et  qui  fecerint,  pcrpctua  cos  cxcominunioatione  doncc  rcsipiscant  condcmpno.  Testcs  huius 
donalionis  sunt.  Vdo  prcfiositns.  Franco  uicedoiuiiiu:,.  llcnmannus,  Godcfriduii,  Dcrnhardus,  canonici  ouio- 
ri-.  crc  Icsic.  Cunradus  aduocatus  ciusdcm  orclesic.  Godcscalcus  comcs  ilc  I.oii.  Lcftiartliis  dc  Ilolcn.  Liiber- 
lus  ct  Rodulfus  dc  Asbccbe.  Lutbcrius  de  luschui^eu.  Acta  sunt  h^c  auno  dominic^  iucaruationis  U^^.C^XXX**. 
Indictione  IIU.  Rcgnante  Friderioo  Romanoram  imperaiore. 

Vos  dm  init  griiimi  SdiBiirM  anfeliiagtca  Siegel  tit  ner  «in  BrMhitBek  ahfii. 

CGGXLVIf. 

A«  4eai  FiinU.  Sclfli-liacitmaAclies  Arcliite. 

Philippus  Osnabrn£,'onsis  ccclosic  tmcatus  cpiscopus,  suifi  surrc-^soiibus  noc  non  uniuersts  Christi  fide- 
libus  ubique  tcrrarum  Dco  piu  liimulunlibus,  gres»ibus  geminc  dilcctionis  anbclare  ad  etcrna  gaudia  diuioe 


Digitized  by  Google 


1170  »1171. 


Ul 


uisionis.  Nouorif  prcscns  clas  ot  <liscat  SPCtitnra  posUM-ila»; ,  qiirid  GcrluiriTiis  dc  Varcnrlohrpc  nnctnr  mi- 
nistcr,  ^cclcsi^  nostr^  de  prcdio  suo  t\uu)i  mnosos  in  proprictatcm  contradidil,  quorum  altcr  io  p«irrochia 
Wcrletc  in  uUla  WesscteD  silus  cst,  pro  quibus  mansum  uuum  ecclisto  nostrr  |)roprium  tn  parrochia  Sco- 
peage  in  uiHa  Bauerbcko  situm  iu  concambium  a  nobis  reccpit,  quem  prcfatus  Gerliardus  iore  proprida- 
tis  rcccptnm,  tkiIhs  pcr  onmia  cooperantihus,  ad  iisutn  Doo  in  rcnobio  Asbokc  niilllantium,  pro  salulc  sua 
et  suorum  in  propriotatem  dunauil,  quum  duoationctn  in  domiiiu  consumnuttam ,  quam  ratio  iuris  et  pioias 
deootioiiis  fKW  immerito  comroendatara  approbauit,  eandem  et  nostr^  aocloritatts  approbattono  d%naai  nera 
raUo  iudicaolL  ntOdil  diaoi  noijis,  ci  profeaaoribos  pi*  t.i(i>  uiile  uLsum  est,  ^esle  rei  scriom  litteris  et 
stsnll"  nOhtro  sianare.  Uim  nt  posii  riias  momorialr  ucrilali>  oplincaf.  tum  ul  callidus  liuor  lilis  occasioncs 
in  poslcrum  non  injjerat,  iuiiuu  pulius  piclitlis  c|ui«;leiu  (jiiantuni  possibile  CSl  iiostra  diligculia  iirmci  et 
wuiat.  Nos  igitur  aecundum  deeideria  pauperum  ia  Aabcke  mflitantram  ijesl^  rei  nerilalem,  litteris  et 
sigillo  noslro  si^natam,  hanno  episcopali  Grmatam  rcliquinius,  (luod  nubis  ot  oninibii^;  rlouoHis  nostris  eoo- 
pcratoribus  ad  dorninum  oaioro  ountidimus  et  petimus.  Dat^  sont  autcia  liuius  aciionis  litlerf  aouo  domi- 
taa^  iucaroationis  M.C.LXX.  Indieiiono  ITI*.  Testcs  M  sont  Thethankis  Matoi^  gcclcsi^  deovn»  .GerlMEdns 
nlBoris  ^cdesig  prcpo.siius.  Luitbranilus  c>iiim1oiii  or'i'li'~io  ('anniiirus.  jo.cp  episcopi  capcUauis.  EMerhardns 
puMSema.  Ilcrotnannus  dc  Muskelcn.  Malbode.  Frideric.  Ihedcricus  dc  Lacgcnbcke. 

Dm  ia  dtr  FaMe  der  mim  t»th  tUclmStU  umgeMliligeMii  Vrkundo  Mgcliin(l«  Sicf  cl  iai|t  iu  *orwam  MiicMle  Bnitt* 
Mld  dc«  BitgliAlli,  mh  wtbailccktaiii  lldupie,  in  dar  ndilMi  iland  il«*  BbdMiftitab,  m  iwr  IMm,  m  dca  lcib  ■a* 
(;rtn{;enrn,  ein  geiclilnMirnri  Uuch  iiaUBod.  A»  Sh^  lct  bcccbidi|lt  «ad  dtbcT  «VA  dtt  VmiAMt  WMr  Mah  n 

)e*en:  Pltilip  .....  «oua  E^.  f. 

CCCXLYIII. 

Anc  der  Ccptm^cdmi  aangrinag  m  Biickebnft  inil|«tbirilt  dnrdi  d«n  Biblintlicknr  Haoyer  su  Miadeii. 

bi  noraino  sanct^  et  indinidu^  Trinitatbu  Heinrieus  dinraa  Imente  deraenya  dnx  Bawari^  et  Sa.ToniB. 
Qaoniam  ex-  ammonitiooe  aposteli  operari  bonum  debemi»  ad  omnes,  mnxime  aatem  ad  domesticos  fidci. 

nostra  in1rT0<;t  ct  omninni  enrum  qui  .spiritu  Doi  ropmtiir,  maxiine  ecolosiis  ct  ccclesiastiois  porsiinis,  i|iii 
doniestici  Udci  dicuntur,  laiserationibus  ct  eiemosiuis  prouidcre,  ut  racrccdoiQ  recipiamus  in  tcmporc  opor- 
tono  nitam  ^>leniam.  Ea  propier  nolnm  Ibcimns  oninersitati  fidetiom  lam  prescntium  quam  fnturorom,  qua» 
liter  nos  pro  remcdio  animc  nostr^  ct  parcntura  nostronim  allodium  noslrum  quod  licreditario  iun$  ad  aos 
douolutum  cst.  curiam  scilicct  in  Veldcn  cum  omnibu.<$  atlinenliis  snis.  cullis  ct  incultis,  pa«puis,  pratis,  mo- 
icndinis,  aquis  aquaruinquc  dccursibus,  siluis,  uiis  ct  inuiis,  mancipiis  et  omtii  utilitale  eoniiti^eiiti,  Ecclcsif 
sancte  llari^  Dei  geniiricla  in  Oucrenkiorken,  oonsenso  beredis  noetri  legitimi,  karissim^  sdiioet  fiK^  nestr^ 
Gorllirudis,  libora  donationc  contradidiiuus  qucmadmodum  Iianc  earlrm  ooiji  sii,  adiulorio  (I  iniini  Wern- 
hcri  boDf  mcmuric  Miodcosis  episcopi,  C  marcis  ab  lloinrico  ministcriali  noslro  cam  ooroparauit  ex  coni- 
oenlia  yolqnini  oomitis  de  Soalenbcrg,  cuins  oomine  enm  bencficii  inre  poaeediL  Ifanc  ^tor  l^timam 
donationem  contotnplatiooe  ^terne  rclributionis  ek  pelitione  diiecli  domini  nostri  Annonis  cpiscopi  itt  pro- 
sentin  miiltorum  lioncslorum  ct  le^alium  uirorum  prefat<i  ecclo-io  liono  fidci  ari,umenlo  rccop;nouimas  ot 
ratam  babcri  fcciuius,  Statueulcs  ut  nulli  omiiino  buminuiu  liceat  hoc  factum  nostrum  imiuutare,  uiolare 
uel  ci  aliquatenus  eontraire,  et  iddrco  ad  perpelpiuD  monimontum  instrumenturo  boc  cooseribi  ei  sigpllo  nostro 
insigniri  fecimus.  Tesles  qui  intcrfucrunt  hii  sunL  Anno  Mindensis  cpiscopus.  Conradiis  dccaniis.  Godcfridus 
dincnnus  Fridericus  diaconus.  Ilermannus  subdiacunus.  Liudolfus  sacenlos  dc  sanclo  Martirm  Gerhanlii.s 
preposilus  dc  Ouerenkorken.  Uenricus  cooies  de  Raoonesbcrg.  Guncclin  comes.  Conradus  dc  Hotiic.  Aruol- 
duB  dc  Dovslad.  Reinhardas  dc  Richlind.  Mcinricus  dc  Groue.  Hermannu.<!  dc  Bukkeborg.  BSao  de  Slon. 
Bcrnhardus  do  Vurobomcn.  Eucrhardus  ct  rralor  oius  Hoinricus  dc  I.andcsberz  Ministcriales  cr^-losjj.  Eil- 
wardu^  de  Iioltbut>eu.  iunuinolU  de  Uandcslc.  Uartbcrtus.  Ihicthardus.  Uelmbcrtus.  cum  iunumerabilibus  no- 


Digrtized  by  Google 


lltl. " 


bilibttS  ot  niiais(emlibi«  diuorsaram  prouinciarum.  Acta  sunt  hfc  anno  dominic^  incainatiotus  M".C".LXXR 
bdietiom  tUI.  Data  Ferd^  per  vsqiioi  Bartwiei  Udeden»»  Braineom  caBoaid,  in.  Noil  An^ll 

■ 

CCGXLIX* 

Atti  d«B  AnktM  dcr  Suit  OiMfetick. 

fndtxiem  Dai  gratia  RonMnortun  Imperator  Augustus.  ||  Ad  hoc  dioiin  ecdinaiite  demeotia  nmui 

impcrii  gubomacula  susccpimn?.  ut  omnibus  uim  el  iniuriain  paticnlibus  sculum  noslrc  protuGtionis  offeren- 
tcs  in  nocessitaiibus  suis  subucnire  debeamus.  Videates  igitur  afflictiouos  et  presswras  ciutara  Osoabrugen- 
sium ,  quas  ab  extiuMcb  iodicibus  matiaaeruDt,  qui  eoe  extra  ciuilatem  ad  aKena  et  inaidita  int«  eoMbanl 
euocare,  ex  conmieta  benigBitatia  norim  dsBeiilia  statainuM,  ne  quis  iodex  exlrioiecna  niBiiens  qucmqaam 
ciuibus  pro  aliqua  causa  prosumat  euocarc,  nisi  prius  qu^Tiinoniam  snam  m  ciuilale  coram  ciaiUili-^  rci  io- 
ribus  vel  ooram  nubis  eucquatur,  ct  sccumlum  ciuilatis  lus  coii«>uctuduiai'iuu)  dcbilam  consequalur  lu&u- 
dam.  Qa^cnoqite  aatem  aocationes  ante  terapora  htHi^  sniit  ab  extrinaecis  iodicibas,  eflbctum  noD 
habcant,  sed  in  irritutn  miorontiir.  Vt  i^ilur  liuii:!;  tradirionis  crlictnm  scmpcr  innolcseal  uniuci-sis  impcrn 
fidclilms,  hanc  indo  cartulam  conscripuim  sigillo  nobir^  inaieslatis  iussimus  ia8i(sairl  Sta^ontes  ut  quicun- 
que  hoc  infringcrc  atlemptauorit,  a  gratia  nostra  sH  kjiOiaa  M  bnoo  BOitro  «dHaceat,  donec  digoam  no- 
bia  el  einibus  saiisfactioncm  e.\hibcat.  Duium  CkMlarif  anno  dcarinicf  fiicaniatiOBis  1I*.C*.LKX*.1*.  IndidioBe 
nna.  Xnil*  KiJ.  Decembris.  Fclicitcr.  AJiFJV. 

Dn  |fMM  lnifiir"t*'T  Sicscl  ict  oiil  icMctn  Fadco  aa|chiag|)  cb«r  dcrai  bciGUidi|L 

CCCL. 

In  nomino  sanct^  et  indiuidug  Trinitalis.  Ludewicus  ||  Dei  gratia  Monaslericjisis  ccclcsi^  humilis  mini- 
stor.  Apoitolica  cdocti  ammoliitione»  qtKHiiam  dicil,  dom  lempns  est  operemini  lioaam  ad  oames,  maxirae. 
autcm  ad  domcsUcos  lidei,  lunc  ma\imc  supcrni  patris  mibcricordiam  nobis  conciliaro  crcdirans,  .si  .scrno- 
rum  eius  commodis  prout  fiicullaa  iMippetit  prouidcmwi.  Quocirca  oolum  facimus  lam  foluris  qoam  pre- 
seutibos  Christi  fiddibiis,  qualiler  decimam  domas  tn  Carethe  qof  Dfchus  didtur.  qae  videBeet  decHBa 
nostri  inris  erat,  fralrflius  CAPEMBERGENSIBVS,  diutai  mnoris  iotoita,  pcrpetuo  conccssiinos,  qneinadiiio- 
dum  ct  predcc»'s.«*ores  nostri,  po  pacto,  ut  nichil  ampliiis  annuatim  inde  ail  dominicaluram  iiostram  per- 
aoluant,  ni«i  taiitum  Ui.  soiulos  Monastoricnsis  monctc,  inclusa  cltam  minula  decima.  Igitur  auctorilate  Dei 
et  bealoram  apostolorain  PETRI  et  PAVU  ac  nostra,  cranem  homioem  anathenati  snbidroas.  qaiGunqoe 
banc  nostram  graluitam  doiiationem  aliquo  modo  I  dn  faularc  presumpscril.  Vtquc  nichil  ci  lirmitalis  dcsil, 
cam  prcscnli  cat-ta  sigilliquu  noslri  impressionc  commumuimus.  Testcs  sunt  fauius  rci.  Vdo  prcpositus.  En- 
gelbcrtus  prupoHitus.  Franco  uiccdominus.  Sifridus  ma^tor  Scolariim.  Ilarlwicus  cantor.  Godcfridos  dc  Pa- 
derbnnien.  Hezclinus  subcustos.  Laici  vero  Alhertus.  R3tgeros  marscalcus.  Rmestas  de  Monaslerio.  Lntber- 
tus  de  Dcvcra.  Wol<Icricii>  dc  .MI)rinlc>lo.  W(<rf>n^i«;  caniomrius.  (i»defridus  camcrariiis.  Actum  est  anho 
doramic^  Incamalioniti  M^.C.LXXI**.  IndicUonc  lUI.  Rcgnante  Glorioso  Aomaoorum  Imperatore  Friderico 
Scmper  AugusK». 

Hac  orfl  V^fgMHCBlilMHaa  anf  dto  ChwlVf  iii  «ino  twlichcn  der  Sohrift  ker  g^lasfcDa  Mill*,  aaibcMtito  Slcfil  l«t 
diiiiilin,  wio  M  «iocr  oodwa  Uckaodo  dkcc»  BiiCboli  bcichricboo,  «b«r  bccdiiidifL 

Cf^CLT. 

In  nomiac  sanctc  ct  indiutdu^  Trinitalis,  ipsa  faucnte,  Euci^isus  i*athcrbi<rncnsis  cpiscoptts.  Coorado 
abbati  Itarisrirao  ei  pef  oum  dileote  silii  HclniuuBrdeiisi  fodesiy.    Quouiam  apo^tuto  monente  inbcnar, 


Digitized  by  Google 


llt«.  413 

dinQ  lempiis  habemas,  operari  bonam  nd  oanes,  nos  considerantes  plarima  largitatis  monimcnta  qap.  ab 
anteoessoribns  nostris  epl>ci)|)is  i-klcm  collata  sunl  occlfc!?te,  sinnilqitp  rotractautes  humanc  coinlitionis  nnci- 
pitem  statura,  aiiqun  noslr/  libcraiitatis  iDdicia  ob  amorcm  cl  rcuorontiam  beut^  Dei  gcnilriciii  MARIi^  san- 
etique  PBTRI  priucipb  apostolairam,  qaorura  honori  dicafa  esl,  studaimas  saperaddere,  quo  nobte  in  lem- 
pore  nccossitatis  eorum  intoruonlu  apud  Dcum  ualcanl  proGcorc.  Igilur  quo  subiccla  sunt  nola  esso  nola- 
mus  tam  presenttbus  quam  fuluris  Chrisli  fidelibus.  Conradus  ucncrabilis  abbas  prefati  loci,  cupicns  uti- 
litatibus  ccclesie  «bi  commisse  pro  uiribos  suis  ia  omnibus  prospiccre,  intcr  nlia  multa  suc  indusiric  moni- 
menta,  noualo  quoddam  in  loco  qui  diciUir  longa  uallis,  aonitontibus  fidclibus  suis,  multo  labors  et  ptnii* 
mis  inpensis  excoli  fccit.  Et  quia  nostro  poto-^talis  eral,  incolas  ciusdcm  lo*  i  (lcli^garo  cui  uclicmus  ccdo- 
sif ,  primo  quidcm  stalueramus  eos  ^cclcsiam  in  UerstolU  debere  rrequenlarc  Scd  abbas  sepo  dictus  et 
•ni  merito  sepius  memdrandas,  qula  Idem  uouale  inbii  tcrminos  Thealensis  parrochio,  qu^  su^inris  eat» 
continetar,  aittori  consilio  preoideas,  cos  graui  luboro  longioris  uie  ab  hoo  incolaiB  possc  deterrcri.  ao 
proinHe  grauom  laborcm  snum  in  irriliim  dcduci,  hnrnill  prrcn  ar  flfuoto  soniifiitis  e\hibiliono  nim  inter- 
uenlu  lidelium  nostrorum  oblinuit,  ul  stalutum  boc  noti  inuitt  nuitaivmus.  Iiaquo  dilcctiunis  cius  concessi- 
mos  arlntrio,  ot  quod  sibi  aideretnr  oonunodius  ordinarct  de  popula  Hoo  autem  sioe  relraetatione  ooln- 
mus,  ul  forum  nostnim.  qund  institutnni  rst  a  nobis  in  prosoripta  nilln  noslra,  solito  raore  freqiionlent. 
Vl  autem  hec  nostra  concossio  inconuuUa  perseuerct  iu  sccula,  kartam  banc  cooscribi  recimus  atquc  im- 
pressione  si^illi  nostri  signatam,  beati  PBTHI  apostoU  nostrfque  anctoritatis  baono  roboranimus  et  munini- 
mus,  nt  nuUd  (lciiiccp^  iiuiior  siuo  mlnor  peiaooa,  quod  pia  nostra  dccrclum  cst  intcnliono,  tcmcrarc  pre- 
sumat  uol  rescinderc.  %orro  hec  acta  siint  nnno  dominifo  iiKvirnationis  M.C.LXXI.  Indicliono  Uil.  Huius 
nostr^  coucossioais  lcsles  sunt.  BEillMURDVS  canonicus  l^aiiiorbornonsis  ccclui>ic.  KRAUT  Iralruelis  oosler. 
StunsteriaJes  uero  ausdera  foclcsif  nostrf  Aodreas.  Ricoldus.  HugMb  Liudems.  Vdo  de  WcleD.  et  alii  laalti. 
V«n  itm  ur  «•  Ufkiud»  |iifacfkatea  Slmd  iit  B«r  smIi  «ii  BnidMMk  raihasdaa. 

CGCLII. 

Auf  ier  GipMB'iclicii  SmiRilmic  w  BadMkiri,  nitialhdJt  iwnh  de«  Bibnailfa«|jr  VMjtt  am  Nlitdcii. 

In  noinine  sanclc  cl  iodiuiduo  Trinilalis.  Ego  Thcodoricus  Adelboiii  marchionis  Glius.  Noucrit  omai- 
um  in  Cluisto  fidcliuni  tam  pi-f>cn!iura  quam  futurorum  induslria,  qualilor  Doo  cl  dilectr  i;cnitrici  sue 
Mari^'  iii  Uucreiikiikon  ob  reiiiudium  animy  mc^  duos  mansos  in  uUla  qu^  dicilur  Vclden  cuin  omnibus 
attinenctis,  coliaudantibus  inqoam  coheredibos  nostris,  patre  meo  nldelioet  et  filio  meo  Theoderioo,  et 
duas  arpns  claiistro  in  Oucrcnkirkcn  ailiacontos,  ad  lidolitim  Dnn  inihi  niililantinm  snstrnfntioncin  In  pcr- 
petuum  coDlulimus.  Vl  autem  hec  nostrc  traditionis  uuctoritas  rata  et  inconiiulsa  omni  ^uo  pcrmaneret, 
rigilli  nostri  impressione  ct  testibos  idonels  snbtcr  notatis  cartnle  noslro  inscriptiunem  eorroborari  dignum 
duximus.  Suiil  autcm  hii.  MeinoruB  Burgraiiius  in  Worbono.  Ericns  dc  Pofoldo.  Machariiis  de  Doreburg. 
AlucricuH  (lc  Hachelcn.  Cristinntis  Sltimpe  (liNflcrus  dc  Morcdorpc.  Lciitrridtis  dc  Slon.  Hcinricus  dc  Co- 
tcue.  iinno  dc  CocsUdc.  liclwigus  dc  Wirbcne  Anno  dorainic^  incarnationis  M.C.LXXL<>">  Indicliono  UIL 
Data  per  nanom  Beinbardl  aotario,  Gerbardo  prqtosito  de  Oaerenkirlten,  in  Wrbene. 

CCGLIIL 

Aw  mmwm  loflalbwifas  to  Ihrlist-Sllfli,  Im  BciitB  dcc  Blbifothdian  Monjcr  aa  Mfaidcs. 

b  nonMne  sanct^  et  indiuiduc  Trinitatis.  Anno  Dci  nusericordia  Hiodensis  eecleai^  epiioopw.  Qoo- 

niam  locis  diiiinn  cultui  raancipalis  frequentius  \ii^ilanti  cnra  mc  pcrpcndi  dobitorem,  non  soltim  ut  cis  a 
fidelibus  contradila  conseruarem,  uenun  etiam  ui  inibi  Deo  scruieatium  tcnuitatem  renun  augmento  pco- 
Cod.  dl»1.  htit  WMtiU.  VU  15 


Digrtized  by  Google 


114 


1 1  i  1. 


prie  lar^itioiiis  snMonarcin,  nobis  profntnnim  non  ambigimu?.  O^Jipropler  notum  sil  uniucrsis  sanct^  cccle- 
sie  patribus  cl  Oliis  lam  presentibus  quam  futuris,  quia  cgu  prcdiclus  Anno  ecclesif  bealt  Mariiui  ad  au- 
gendam  fratrum  prebendam,  ob  salatem  patris  mei  Ottonis  et  matriB  me^  Gaadenidb  fratrumque  mcorum 
oidelicel  Wahlieri,  Eucrhardi,  Heiiirici,  el  aororis  mcc,  ct  mci  ipsios,  omne  predlom  meum  in  Dhugentwp 

et  mansum  unnm  in  Dornhcm,  cum  arois,  nirris  rnUis  ct  incullis,  uiis  ct  intiiis,  prnlis,  pascuis,  siluis,  uc- 
nationibus,  piscalioiiibus,  aquis  aquarumuo  dccursibuii,  molcndiuis,  ncc  nun  cuni  otnnibus  appcndioiis  quc 
ooniiiari  poanint,  le^timornm  herednm  meonmi  ooHandatione  contradidi.  Bs  hia  qooqne  boois  ordinaui- 
mus,  ut  post  orlauain  hcati  M.irlini  in  priino  (Wo  inis^a  pi-o  ptcriitis  totiu-;  nosln-  (■oL;iialioriis  dccanlctur, 
et  in  subscquenti  pro  defunctis  cclcbrelur,  ut  dc  tiim  saiiitai  i  onliiuUtonc  nostrc  cognationis  posteritas  jjaa» 
deat,  pro  his  transitoriis  clcrnc  bcatitodinis  gaudia  pcrcipiat.  Itisupcr  ex  predictis  boms  pluia  statnimuSt 
ut  quicunque  fratnini  ca  in  obedientia  tcnucril,  in  aiuiiuorsariu  nostri  obitus  Wlicuiqne  fratrum  duos  dcna> 
rios  dispensct,  et  canddani  altcuius  quantitatis  Pt  olililioiKMn  [ilenam  ct  honcstam  sacfithiti  missam  defun- 
ctorum  celcbranli  faciat  apportari.  Hos  prctcrca,  commuiiicato  quorundam  fidolium  consilio,  Wultboro  de 
Capele  super  eadem  boaa  ooneessimua,  et  eo  deruueto  ad  nostros  eonsaogotneos  in  ordine  quast  inre  hc- 
reditario  transcanl,  ut  sic  prenominata  bona  fnh^li  tuitionc  prcdictc  ecclesie  in  pcrpetiium  conscrucntur. 
Preterca  uniucrsitati  fidclium  innotescat,  quia  toloiiiiim  in  fcsto  Martini  ct  sortcm  qii^  c\  ipso  prouenire 
poterit,  tenuitati  ct  indigcnlic  prodicto  ccclesic  fratrum  pcrpctualitcr  adicci.  Nos  igitur  oranom  ucrsuciam 
ot  iniquitatcm  impiorum  qu^  In  postcrutn  succrcsccre  pOSS^  ampolaalca,  pa^Hnatn  traditionem  hanc  iii^se 
contincnicm  sigilli  nostri  iniprossinno  insiizniniiiius,  banno  atabiliuimua,  ot  leslibus  Jdoneis  oorroboianimaa. 
Nomina  testium  sunl  hfc  TluLlniarus  niaioiis  .  .  .  ^ 

(lUer  bricfal  Uic  Lrkuudu  aSieabiT  unvullstandig  ab ,  obgicich  dni  Kopialbucb  kcinen  Mangel  •odenlct.) 

CCCLIV. 

Nolmn  sit  nninersitali  fidcllum  lam  prcscntium  quam  futarorum  in  exemplnm  bone  actloois,  quia 
qnidam  nobflis  nomino  Mirnbilis,  citni  st*  urlialtttii  onmi  prolc  ct  heredo  ooniorei,  ub  salutoin  untmo  sue 
suorumqiio.  Dcuin  sibi  hcrcdcm  adopliirc  slti(jiiit.  alqtic  in  mansioiio  quc  niilijo  Hrok  (liciliir.  niona- 
^terium  cuudurc  ct  in  co  uiros  mouasiicc  prufcssiunis  poncrc,  diu  ac  diu  co^iiuuti,  ct  omno  puirituonium 
suum  po^iossioneniqae  ttniuersam  bento  %idio  conlradens.  Quum  ei^  acitoncm  uoli  huius  cum  onmi 
discrcttotie  {lorfii  i  i  -  t ,  jaofectn  qtiia  (lilrciio  rnatrr  est  oninium  tiirtiilimi ,  nnn  stir  satis  cotitisus  industrie, 
domiuum  Tidfridutii  abbatcm  in  in&ula  Mindcusij«  ciuilalis  primu  &upcr  hoc  ucgocio  consultus  adiit,  ciusquc 
oonnllo  pariier  dominum  Waroeram  prefate  clultai»  episcopnm  adlerunt,  et  ob  ttutionem  earum  rerum 
tutorem  ct  palronuni  in  li.ic  &Ctiooe  ipsum  clc^orunt  Preterea  ut  ipsius  boniuolcntiam  atquc  lotius  clcri 
sui  |iirraii!s  locus  in  onini  supcruenicntc  oa>n  IiahiTot,  mundiburdio  ipi.i  dato,  illl  simtjl  cunas  uacantium 
scd  libcrorum  bonorum,  in  usus  cpiscopi,  episco|)«)  tradidit,  et  fralribus  maioiis  ccclcsic  bcati  Pctri  duas. 
Pro  hac  pia  donationa  dominus  episcopus  prcbende  nsuro  in  ecclesta  beati  Petrl  stbi  dedit,  shnul  qumiue 
XX.  marcas,  vni  aulcm  sororuni,  qui  uidobatur  hnlHMC  paitoiti  in  herodilutc  profati  nobilLs,  XL.  marcas^ 
altcri  uoro  sororuin  prcbcndam  in  monustcrio  sanctimoniiilium ,  in  dclinilum  pusscssionis  allogationom.  Cc 
lera  ucro  omnia  quc  possidcrc  uidcbatur  io  uillis  Ct  uicnlis  publicisquc  functiunibus,  in  curtibus,  iii  siiuis 
et  foresiibus  forestiumque  iure,  in  mancipiis,  mausis  atque  iu^orihus,  ex  iniegro  tradidit  beati  Egidii  cu- 
stodic.  Bonrfirilia  anlcm  bonn  militnm  siinnim  rnm  usu  cl  ttfllilale  ex  iis  pioucnicnte  in  sua  potoslatc 
delinuit,  vt  si  dominus  cpiscopus  diiiiiiliuin  rccipcret  .  .  .  daret,  ca  ipsi  ex  intcgro  legaret.  Quod  si  id 
cpiscopus  000  faceret,  ul  ca  quocitnqui;  poslea  osteoderet  nobilis  ille,  eo  cpiscopua  daret  nee  itaque 
ralio  de  bonis  mililum  uiqoe  ad  obitum  doniini  Wemm  episoopi,  snb  quo  hcc  acta  aunt  etdefinila,  pcr> 
maiisit,  post  cuius  obilum  succodonte  domino  Annono  opiscopo,  quonindnni  (listrctortitn  i  nnsilio  ot  auxilio 
id  in  ca  ro  diffiuitum  cst,  ut  eadem  boaa  militum  prcfdii  nubilis,  dc  quibus  scpc  huLiu  c&i  questio,  cum 


Dlgltlzed  by  Google 


IITl  — lltl.  41$ 

omnibns  appendiciis  ct  ulilitalibus  succps<.iii[s  bcalo  F!p;idio,  coram  episcopo,  coram  Bcmardo  dc  Welpcnc 
aduocato  monaslcrii  in  iosula,  curam  cpiscopo,  abbulc  doniino  Tidfi-iUo  ciusquc  monaslerii  lidelibu^  qui- 
busdam,  coram  fratribua  qnoqno  cenobii,  ipso  epiMopo  annueDte  ot  aacloritalcin  pivjtanlo,  Grmissima  do- 
nationc  tradidil  in  raamis  cl  in  rcgimcn  pn<;?r>5innomquG  prerali  abbalis  suiqiic  cpnohii  in  pcrpctuum.  Hanc 
trnditioncni  (juioic  c4  iuconcussc  atquo  incondictoric  prefatus  abbas  oobili  isto  uiuoutc  duobiis  annis  ct 
amplius  possedit.  nao  ab  cpiscopo  neo  ab  aliquo  lesoa  aot  polMloa  in  afiquo.  Guni  ^plnr  huiusmodi  ira' 
dilio  tam  lcgitinio  at^pio  discrclo  proccssu  non  rninus  ctiam  caDonioo  alqne  eoclena.stico  in  prcscntla  .  .  . 
in  prcsfntia  qitn(|uc  domiuici  corporis  alUiri  in  qiio  hcc  tradita  sunl  siipcrposito  in  li  Mliiuniium  illius,  facla 
sit,  miramur  qua  tcnicritiilo  ct  tuincritatis  audacia  acciiigenlur,  qui  nec  Dcum  rcspicicntos  *)  proptor  ho- 
mines,  uc]  hominos  propter  Dcnm,  lam  k^limam  et  soHemoem  dooalionem  Doo  ol  bc«to  Egidb  factym 
infiin^re  atiMlenL 

Dsi  Gjnt«  Ut  auT  cin  Llvinct  Slurk  Pcrgament,  ait  eincr  kleincn,  engrn  und  an  AMkiiruingen  rrichrn,  djtirr  nn  sicfa 
tclioD  icliwrr  >u  eiiltifftrnilen  Sclirift  gctcliriubrn ,  dert-n  Vrr«lanilni<t  alirr  n»i'li  inrlir  durcli  di«  grnnie  Betcfaiiili» 
gung  dei  Per;;anirnU-t  ertcliwert  wird,  durcli  welrhe  einige  Wiirle  gann  rrr*ltirl  :iud  au^j^rCillca  sind,  BSm  8iq|tl 
l«t  Rio  vwrteadca  g«*OMii«  «acfa  ton  eioar  tndern  Fora  d«r  «uiMfoa  Bej|l4alii^0|  kdao  Spor. 


CCCLV. 

la  nominc  sanctc  ct  iDdiaiduo  Trinitatis.  ||  Quoniam  pleriqoo  bnius  teraporis  filii,  quos  amor  habcndi 
annat  ad  iniuTuim,  aoaricia  exacuil  ad  lapioam,  pias  parentttm  soorum  infringora  et  in  tisus  auus  jii  pos- 
aunt  retrahere  non  erubescunt  oblationos  d  cleinosinas,  domiuus  Lolhcwicus  Sancif  Honaslericnsis  ccclesi^ 
uonorabilis  cpi«copus,  ciiiiisdacn  coucanonici  siii  Itcmhardi  dc  Ibcnbureu  douulam  ot  ralinn.iltilptn  don.Tlio- 
ncm,  quc  prescntis  paginc  tcsliinonio  ct  uoritutc  mcmorii»  omnium  c&t  coromcndata,  sigilli  sui  iraprcssioue 
et  anolorilate,  ut  in  cuum  raUi  et  indiuuka  permanoat,  di^alns  est  oorroboraro.  Nonerit  iiaque  omnhim 
Christi  (idelium  dilcclio,  quod  prcdictus  Bernliardiis  dc  Ihonljun-n  quosdiim  ;ii,'rris  quos  in  Niihtlon  dc  pre- 
dio  siio  habucrat,  conscnsu  parentuin  et  cobcredum  suorum,  ad  frugeiu  et  saiutcm  animc  siio  conucrlit  et 
hoc  modo  contradidiU  De  dola  Nuhtlensi  qnam  lanc  lemporis  presbiter  Hcinricos  habuer:it,  pro  mcmo- 
ratis  agris  sub  ipsn  poailja  et  coloiujjs,  conuentui  beate  Mario  in  Monaslorio,  VIL  Idus  FebruBrii,  quamdhi 
Bcmhariltis  snporost  [tro  ;»nniiiors!iti.i  fi.ili  Ls  sui  Connidi  mcinoria,  ca  dio  a  contiorilu  in  dccantacionc  uigi- 
liarum  et  missc  dcfunctorum  usquc  ad  obitum  Bcrnhardi  celebraoda,  trcs  solidi  probate  Monaslcricnsis 
monele  ad  commouem  illhiS  dici  rerectionem  anBuatim  exsoluentur,  additis  insoper  Iribus  dcnariis,  quorum 
unus  in  missa  ad  allaro  offerelur.  sccundiis  ecclesiustico  (Inbiltir,  dc  tcrcto  nocliirnajis  ccroa  Candefa  Oom- 
parabitur.  Prcsljitor  quoque  qui  preilictam  dotcm  in  bcnclicio  lonucrit,  ut  sub  prcmisso  canono  ot  paclO 
agros  quictc  pus.sideat,  supcr»tilc  Bcrnburdo,  siugulis  annis  cadcm  diu  pro  aniina  ciusdcm  Conradi,  u^ 
Itea  cnm  miasa  delVinctorum  oclobrabit,  et  cereum  noeiumalcm  in  Nuhtlonsi  eoctesia  prouidebit.  Bemhanfo 
uoro  uniuersc  camis  uiam  ingro!>.so,  deiuocps  supradictiiin  (lobiitjm  dc  agris  in  dio  obilus  siii  inemorato 
coDuentui  in  prcnotatos  usus  annuatim  persKiiluelur,  el  ccbsantc  Couradi  meinuria,  ip$ias  Bernhanli  sin^lis 
«Muuersariia  diebaa  tan  a  conuentu  quam  a  Nuhtlemi  preslMtero  sicut  prescriptum  est  celebrabitur. 

Facta  est  aulem  liec  donatio  m  uilla  qoe  dicitur  GRevcN.  eoram  comiie  Bcnnicone,  Anno  dominioe 
INcamalionis  Millesimo  cenlcsimo  LXXIl*.  tndictionc  Vta.  lo  Kul.  Fcbruarii,  presidontc  Roroane  scdi  Calixto 
111".  Ri  snnnlc  nirirn  iosissimo  iinporatorc  Friderico,  pre.scntibus  ct  atlostiinlibus,  Clericis.  Domino  Vdone 
prcposito  beali  i'uuii  iii  Monustcrio.  NYcscclino  presbitcro^  in  Grcvcn.  Nobilibus.  patro  ipsius  Bcrohardi  Go- 
descateo  de  Ibenburen  el  fratre  ema  Werohero.  Philippo'  de  EIcn.  Snobus  fratribus  de  Sallesberch.  Theo- 


•)  WalinclHiiilicli  la  dio  in  Oij|iaola  grtnodMt  iMMnmt  tttm  «• 


15* 


Digitlzed  by  Google 


146 


ilti. 


donro  ot  Wibaldo.  Liberis.  Sigifrido  do  Iloiighnscn.  Ilcrimatino.  Liuzone.  Godefirido.  Hausterolibiis.  SigeiriM 
de  Hostcnucido.  Mciobardo  de  Sprakcio.  cl  cclcris  qoani  pluribus. 

Dn  Mf  etociii  «m  itr  Chift*  MlbM  gcbndcfra  P«r^in#niaimr«a  nit  KlivnleB  PngtniMitrleaiM  angclMftelc  Slegd  ta 

Iri isriT ml;; ,  umi  ic\-^\  dcn  DUchuf  in  «finrm  Ornjt>-,  niil  ciner  nifdrif;cn  Milra  juf  dcm  Kopfe,  io  der  rcchten 
Htnd  drn  grradc  Tur  licb  aaigrtlrerkirn  BUrboftiljli,  in  acr  liakro  rin  oBTcnr*  Bucfa  niit  der  lantcbnft:  Pai  tobw, 
kaliend,  ««reidMB  aiedfiBca  Senel  tiiicad,  dcuen  Sriirnihrile  au»  HundekupTcfl  ^bildet  vefdHip  umI  dwnii  Piew 
Ib  ikkfknliea  wnpbeai  aiU  dcr  llBicbfift:  iMdlMwiaic  Dci  Gn.  UaanUfkBila  Efc. 

CCCLVI. 

Au  4cai  Arcbive  i»  Ki|ifC«1wf. 

In  nomlne  sanclf  et  indiutduc  Trinitatis.  L6dc>wicus  Dei  gratia  Monasteriaiuis  ecclcsae  episropos.  || 
Notum  sil  tnm  fiitiiris  qnam  prp^if^ntibiis  Chrisli  fidelibus,  qualitcr  pie  memorio  prodcccswr  no<tcr  Kicilcri- 
CUS  cpiscopu!»,  qucadaiu  iuaiii>um  in  MeUcrc  quc  anliqua  dicilur  situm,  queiii  quiclani  uiini!>lcrialis  i>uu$. 
HeriiDBiiiMn  Aoniiiie,  io  feodo  habelMit,  ipso  Heriniiooo  amiaeDte,  Cappenlierseii»  ecdesif  pro  reoaedie 
animc  sue  coiitradidit  Ciiius  piam  voluntalcm  rt  fartum  nos  iinitari  riipirntcs,  oandom  donationcm  pre- 
senti  carla  et  Stgilli  nostri  impreAsioiie  coiitirmamus,  sub  auatbcmatc  iatcrdiccntcs,  oo  cuiusquam  coodi- 
iioob  peraona  eatn  in  perpeiuoiB  cascare  presumat.  Testes  antem  sont,  eiasdem  eGcle»e  preposilas  Heri- 
■nannus ,  ct  lli  liiiwicus  Scicerdos  ct  canonicas  ciusdcm  ^cclesic.  ThictriKinis  (  iKionicus  Monastcriensis  eccie> 
sie  maioris.  lliliji  bolilus,  Tlu-otlcricn?!,  eapclliuii  rpiscopi.  Ministcriules.  Goilefridus.  Rolgcrus  iilius  eius.  Ce- 
sarius.  iiugo.  Bcrnhardus.  Aclum  est  anno  dominicc  lacarDatioQis  Mo.C^L&Xo.IL  IndicUoiie  V.  Bcgaaote 
Roinooonira  Imperatore  ghwioso  Fretherioo. 

Dw  groue  Siegel,  woton  itr  nalere  Theil  al^gebmHiea,  i«1  roit  Pergamenlttreiren  ao  «!lieBI|  lci  ■illlciaa  neilc  dcc 
Uhhtsdc  leer  gclaiicaca  Bmhw  liHlcali«iUt,  nnd  ««a  «llca  SeilBn  aiit  Sciirift  nanchca. 

CCCLVII. 

In  nominc  snnctc  ct  indiuiduc  Trinitays.  |)  Lodewicns  Dei  gratia  sancte  Monasteriensis  ^cclcsic  humilis 
ministcr.  0"'"^  posteritatis  noticiam  peruenirc  uolumus,  Ilttcmrnm  monimenli-*  miindaro  pruiiiila  delibc- 
raliono  curauimus.  Siquidem  oflicii  nostri  csl  ac  dcsidcrii,  rcs  rccicsiarum  paupcrum  Christi  quanlum  la- 
cultas  snppcUt  promoocre,  et  oe  rorle  alicuios  improbiiale  uel  molesUa  pulsentor.  io  liis  que  nosira  beni- 
■uolcntia  percepcrunt,  caula  circijmsprctionc  prouidcrc  0^'''lii'"pt'  i'  notuin  fai  innis  tam  presentibus  quam 
futuris  Christi  fidclibus,  quod  quidain  ministcrialis  nostcr  .\lbcro  noraine  curtem  quandam  que  cst  in  iiill.i 
Waltlurpc,  quam  a  nobis  habnit  in  beneficio,  cnnsensu  et  uolnntatc  hcrcdiim  suorum,  ipsis  multisquc  aliis 
bonestH  uiris  preseotibus,  libcrara  rcsignauit.  Quam  ro^atu  ipsiiis  Albcronis  cum  omoibus  qn^  ad  ipsam 
curtcm  speclant,  siluis,  praii-,  iini>,  piiscuis,  tjiul;  iuHn  i ,  ;i:^iis  cultis  ct  incullis,  decimis  tnm  ngrornm  quam 
que  diuunlur  minutoruw,  cumquc  duobus  munsis  iubcnelicKitis  in  uilla  Ricliclincthorpc,  Lisbcrocnsi  ^'cclesie 
legitima  iraditione  contofimiis,  ounaqne  de  his  in  rnturam  inibt  Deo  seraientes  qucrimonia,  ndh  nolannis 
granari  molestia.  Si  quis  autcm  huic  nostr^  conccssioni,  nobiia"  conlii  tnationis  aiictoritati  temere  obniara 
temptauerit ,  rirmo  analhcmati  snhiaceat,  ni>ii  rp<ipncrit.  li«;c  if^tlur  ut  rala  ct  tnconuulsa  onini  perina- 
neant  tcmporc,  hanc  paginam  inde  conscri{»t:im  sigilii  no.slri  imprcssioac  cl  iianni  coniiriuauimus  auctori- 
tate,  subiecla  lcstiam  annoteiionc.  qooram  h^  sniit  nomina.  Qericorum.  Albertns  decanas.  Tdo  preposilns, 
Theoderieus  dc  Cni/cwic  Sifridus  m.iuistcr.  nnrtuiiicus.  Godcfridus.  Thilninnis.  Ilcnn.innns.  .Mln  rtus  Ge- 
rardus,  Berno.  Libcrorum.  Simun  dc  XicbcncburcU  coines.  Uermanaus  comcs  dc  Raucocsbcrc.  Ilcnricus  comes 
dc  Dalc.  Widckinus  aduocatus.  Rodoirns  dc  Sleinnorthe.  Beniardus  dc  Uoralnar.  Wolbcrtus  dc  Dipcnbam. 


Digitized  by  Google 


1173. 


117 


Bernardos  dc  Lippia.  L'fhardas  et  Godescaldus  dc  Elon.  Ministrriiilinm.  Ernosliis.  Bcrnrirclus.  Ilcnricus.  En- 
gelberUis.  Bemardus.  fiurchardas.  et  alti  multi.  Acla  sunt  hcc  Motinstcrii  anoo  dominicc  incarnaUoois 
H.CIXXIL  Lidiccioiie  T.  Regoaiite  Rnderico  glorioM  RoanDomm  iiapcratora,  eimo  regoi  ehis  «uoesiiiM 
primOr  Imperii  entsm  nioesimo. 

Djs  iir  t  r:  scilwiirt*,  xutn  nifil  fri  cincrn  »00  deo  uoterrten  Zeilen  ih-r  Sclirin  luxgeiparten  Raumo  aurgpdrucJclf  Siegel 
iti  tw«r  «in  RAnde  «elir  bescbaidi^t,  Ubrigeos  •ber  oocb  toUttitndig,  und  bat  dia  IVulier  bcicbriebene  £iiiricl<iiiog. 

CCCLVIII. 

Aoi  dem  Afduie  if  lohaeaifStifto  M  OfatbrSd. 

lo  nomine  sanctc  et  indiuidue  TrinitaUs.  Pbylippus  pcr  miscricordiaoi  Dci  Osnaborgcnsis  ^cclcsif 
hnmilb  pronisor.  eabeniiati  fideliiim  perpetof  selntis  bonnm.  Nooerit  lam  presens  homioam  etas  qoam  ■ 

guhseculura  [lostcritas,  quod  Ccrliardus  licali  Jolinniiis  occli  slr  prcjinsitns  domnm  (|u;indam  in  ni!ln 
biko  (ratribus  suis  posscssioni  eorum  iniuslc  subu-aclam  crcbro  conqucrcnlibus  taodcm  canonica  iuslicia  . 
diclanle  coram  nobis  ct  ia  prcscncia  tocius  nostri  capituli  resignaiiit  et  rcsignatam  cnm  omni  otililBle  soa 
stipcndiis  prebcndc  fratrum  penilag  amignaniL  Hniiis  igilor  actionis  ucritns  ut  omnibus  nota  et  io  prefola 
domo  cisdem  fratiihus  in  pcrpctmim  rata  consi-stat.  ncc  in  oa  aliquis  iniquitalis  filius  iniuriam  in  posicrum 
eis  irrogare  prcsumat,  aucloritatis  nostr^  sigiUatis  littcri:»  ipsam  conGrmauimus,  el  leslcs  qui  prcsentcs  crant 
^lnioUininwis.  Quorum  primua  eA  Anioldus  matoris  ccctesio  preporitus.  Thielhardas  decanna.  Giselberas. 
Sigebodo  cnstos.  Johanufvs  .\dai».  Tlliodericos.  Wulo.  ieimarus.  LeDirrilhas.  Joseph.  Aderant  clinm  minisle- 
riales.  Ilugo.  Everhardus.  Joharmes.  Rinkenzo.  Hfihlcwiniis.  Hiino  camcrarius.  Frcthericu»  el  fratcr  eius  Nort- 
bertus.  Amolongus  dc  Lincn  cl  gcncr  suus  Floreticius.  Rcdierus  de  Nurtliorpe.  Malbodo.  Thiclmarus.  Coo- 
radus  de  Sclachworite.  Actnm  est  dominicQ  incanialionis  anao  ILCLXXIL  Indidione  UIL  R«gpaote  im- 
peraiora  FlretbateOL 

Dh  Slce«l,  v«lGb«  ■a{«faSa{t        iit  ««rieNB  gi^afitn. 

CCCLIX. 

In  nomino  Sancto  cl  indiuidui;  Trinitatis  ^MCFIM.VNNVS  Dci  p-nlia  Sancte  Magdcburgcnsis  ccclcsi»; 
Archicpiscopus.  ||  Quoniam  quidem  l)eo  auctorc  saocte  occlesie  curam  gcrimus,  nccessarium  e\istimarau!ii. 
ul  predcccssorum  noslrornm  exempla  scqucntes,  ca  qiie  ip.si  ulilitatibus  ecclesi^>  prouidcrunt,  nos  quoquc 
ioconaulsa  seraemus  et  posleris  noslris  seraanda.  quanta  possumus  firmilate  rolMrata,  dommo  opildanie 
transmiltamus.  Prointlc  notum  csse  uolumus  nmnibus  tam  futuris  «juam  prcsenlibiis,  <inod  sccundum  tcno- 
rem  antiquurutu  pnuilegiorum,  ad  coDGrmundum  pacis  cl  concordi^  booum,  inter  fratres  Angaroiisi.s  cccle-  . 
sie  et  prepositum  ipsorara  Ottonem,  hviascemodi  dispensalione  nsi  samus,  ut  uideticei  Stipendia  preben- 
daram,  cnm  mansis  ct  arcis,  uillicattonilNis  <|uoqoe*  e(  cnm  omnibus  bon»  ad  prehcndmn  pcrlineiitibas, 
a  reditibtis  pn'posiiurfi  et  a  cunctis  quc  ad  proposituram  spcctant,  prorsus  scparata  sint,  el  nicliil  inde 
preposito  debcatur,  nisi  dimidia  marca  nummorum,  quc  dc  Angarciisi  curia  pcr  manum  ccllerarii  aunuatim 
preporilo  penoloenda  est.  Celeram  prapostns  niehi  ians  sibi  usarpare  debet  in  loeaodis  viUicationibus 
siue  mansis.  Ntdlii  cilam  hn<;pitia  in  bonis  ad  probendam  pertincnlibus  exirnrc  dcbri.  nisi  pro  utilitatc 
ccclesii;  communi  fratruiu  consilio  iauitalus  in  bonis  ipsorum  hospitio  recipiatur.  Hcd  ncquc  cum  villiuis 
aut  rusticis  ad  prebendam  perlmentibus  rationera  punendi  faoiJiaiem  habebit,  ncquc  peiitiones  aut  c\ac- 
tioncs  ab  hominibus  corundcm  bononun  ollateoua  sy>i  nsurparo  iicebit.  Ut  caim  hoo  modo  prcposilus  a 
bonis  rratriim  abstineat,  predecessorum  noslrnrum  discrcta  prouidentia  slatntum  est,  qui  (  [iam  rcdilus  prc- 
posituiT  ita  adauxoruot,  ot  cooscasu  et  uolmitato  prcpositorum  bec  omuia  disposita  et  ordinata  siiit.  Nos 


Digitized  by  Google 


44B 


iiTs  —  iin. 


qnoque  coiuilio  tottus  Magdcbui^eosii  ecclcsie,  auctoritate  Dei  omoipotcutis  ct  beatomm  apo^doram  Petri 
et  PbuIi,  noslra  qaoqne  anctoriiate  statuima»  et  mtb  commiaatione  aiiathematis  et  flerni  iDterilos,  b  per- 
{MlHttni  conscruanda  dcccrniiiius  ct  prcscnli  scripto  confirinamus.  Huius  rci  lcslcs  sunL  Walo  Hanclber- 
gensis  occlesio  cpiscopus.  Sigpfridus  Nucinburgcusis  nbbas.  Rokerus  maioris  ccclcsi^  prcpositus.  Sigefridus 
(Jecanus  el  ^cclcsic  S.  Nicolai  prcposilus.  Wldoldus  prcpositus  de  Hunoldcsburg.  Ilcinricus  prepositus  eccle- 
ai^.  S.  Sebsi^iaiu.  Baldrammtis  preposiUis  fcclesie  S.  Mari^.  Johannes  Scholaslicns.  Albertos  canonicus  fccle- 
.sl<-  S  Maiiricii.  Gero  Viccdominus.  Romnrus.  Ilciiiricn?  Conia-lu':  Pnilnirus  Hcinricus.  Conradus.  Theodtri- 
cus.  maioris  ^cclcsie  canonici.  Fredericus  nolarius.  itcm  quotpic  Ulricus  Dotarius.  et  alii  quamplares.  De 
fcdesia  aatem  AngarcnsL  Thielmanis  decanus.  Rodoiros  Scholasticos.  HoideDncus.  6lrionSb  Hoberius.  Actn 
siini  autcm  hcc  in  ciuilate  Ma^doburg,  antio  (louiinico  incaraattonis  If.C^i.LXX*  1P.  Indiclione  V>b  Concur- 
rontr  VI"  Fprtcta  V'.  Begnttnto  domino  FilED£RiCO  Glorioassimo  Romanonim  imperatore  scmper  Augnslo. 
Fclicilcr.  AMEN. 

Dw  «ufgeilruciie  groiM  kniil8nniga  Siegcl  xcigt  lim  EnlriMilMr  niil  nlbifintMa  Baupte,  in  d«r  recblen  ilaa«i  den  Bi- 
(choKttub,  ia  dcr  ilBkai  da  t/bmu  BiMh  hitlMd,  mF  «iacoi  ■tiedrigeo  SlaU*  •itwnd;  iliBDBMkrift  (i|  oldit  inehr 

ui  leMD. 

CCCLX. 

In  nomine  sanrto  cl  !ii(]Iiiiiliic  Triniiati';.  |]  0'i'<>  racilc  a  momoria  labitur  hominum  renim  aclio  prcl^ 
ritarum,  Ego  Gebcno  ijnncti  Liinil)crti  conobii  (|uninuis  indiginis  abbatis  nomca  sorlitus  opcre  precium  esse 
oensuimus  conclis  Chrbli  fidelibns  tam  presentis  quam  futnri  evi  notificaro.  qoalcm  fecerimos  conventi<K 
nem  cum  legatis  sanclc  AngarouMS  ccclcsic.  Coiumunicato  ita(|uc  consiliu  rratrum  mconira  iura  hereditario 
cxcolcnda  suscepi  prcdia  prcdiclc  ccclcsiy  An^^nrcnsis  <pie  possidcl  in  Oithcnshcini,  ca  conditionc  ut  pcr 
siogulos  unnos  pcrsoiuanius  prcral^  ^cclc^i^  Uco(|uc  ibi  scruieulibus  fralribu»  Yigiuti  umas  vini  commutus 
ciuium  mensui^,  cum  vasb  ad  boo  pertinentibua  ct  IIII.  solidoSi  . .  .  orit  vinum  in  vrbem  Spirram  ad 
uaucui  porducerc  ct  in  nnui  sinc  snniptu  ipsoruni  ct  ihdonco  ....  Nauliiiii  iicro  nuncii  ipsorum  miiii^li-a- 
bunt.  itaque  ut  h^'C  iiicoiicu!»aa  permaneaiit,  preseulis  teslamcnti  aflinuatiunc  atquo  Sigiili  Doslri  impres- 
sione  coraitimBs  fimarc.  Huius  autem  conuonlionn  testes  annotai«  dccrcuimus,  quoram  nomhia  iiec  soni 
Gevalkns  prior  nostrc  congregattonis.  Rndoirus  consors  nostrc  fralcrnitalis.  Ratiicrtuii  canonicus  nosler.  Jo- 
hanrics.  Fhfro  nntjirins  (inmini  nhhalis.  Adclbcrtus  scultcla  iloiiiini  ;iMj;ilis.  Ilinniirus  sacerdos.  Burchardus 
cupellanus  doniiui  cpiscopi.  cl  alii  quam  plures,  quorum  aouiina  scribcrc  mora  non  uacaL  Acla  eliam 
sunt  iiec  anno  dominicf  incarnatbms  If.C.  aeptuagesimo  II*.  Indicliono  .  .  Regnanie  Friderico  Rouanomn 
imperaiora.  Badstente  Rabbotone  Spiransis  ^desie  episoopo. 

Auf  Jiiii  .luf^cdrucklrn ,  klrincn,  krciifurmigen ,  .ttifr  IxtcbiiJiglrn  Sii-Rcl  lidinflrt  «ich  rin  forw.Vrl»  i.r-li(n(lc5  mirnlirfiri 
Bru»tbii<l  mit  uubvdeckUm  IJ»uple,  io  4cr  ll«od  eiorn  Zepler  baliea<i-,  oit  der  Uoiscbrirt:  Gebcno  Abb.  Sci.  Lmi- 
ba  . .  . .  Die  Cbwta  iit  Mhr  bntchfidBit. 

CCCLXI-*). 

C.  In  nomina  sanclf  et  indiuidnf  Trinilatis.  Frodericos  dinina  fanente  demenlia  Romanoram  Imperaior  et 
aemper  Angnsloa.  |i  Qnotienscumque  inter  diuersiis  pcrsonas  e(  precqiue  pra  negotiis  eodestarom,  aopiia 

•)  Dla  Or^aai*XI»fcimdn  hat  eehr  doreh  llodor  ecliiini ;  doeb  ut 

ymiMi,  «ad  dil*  koaate  «n»  dcat  frona»  KppUlbacfae  daa  H&otlencfacn  Itaailupilelt  ToUkaaMMB  oad  cichar  aiciBtt 
«wdta. 


Digitized  by  Google 


1113. 


41» 


lotitis  litb  eontrouersiav  bomim  pacts  ordiDiilDr,  noslr^  beoigmlatts  esse  decerainos,  at  modas  compositio- 

nl-i  scii]i'i  nosiii  niicloiil.ito  confirmclur,  nc  conticn^ifjnfs  liiiic  indc  compclciilc^  n|nj(l  postiTns  in  ol.liiiio- 
ncm  redigantiii  Nouerit  i^tiur  tam  prcsons  cUis  quitm  succc»>ura  posieritu:»,  quali:cr  Frcdcricus  Moita- 
sicrieDsis  ^ccicsi^  cpi.scho(nKs,  etReinricas  comes  de  Teicneburg,  conocncrunt,  pro  conlronersiu  qu^  ucr- 
srtbalur  intcr  cos  dc  aduocalia,  quum  prcdiclus  comcs  tcnuil  in  ciuilaic  Mouaslcriciibi,  cl  in  curia  cpischopi 
ibidcm  sita,  rl  in  oiiiiiilms  ;ul  (miuIciu  curiam  ailinentilms,  vl  in  pn'I)i  ndis  fiLuriita  Moniisloricnsi-.  crt  lcsic, 
ejicepta  curia  Kckcnc,  qu^  iuii  aduocaiic  su^  oullulcnus  aliincbal.  Prckitus  itaquc  cpischopus  iol)cncticiu-' 
mt  Heinricum  comitem  de  Tebencburg  viginti  qoatuor  Ubris,  qu^  primo  nacBrent  sa^  potestati,  quiadocim 
inbcncflciatb  ct  noucm  aacanlilias,  condilioiic  tuli  inlcrposita,  quod  conics  illas  noucm  libras  nulli  cona* 
dcrcl,  sed  in  tcslimotiium  factc  paclionis  suis  tisibns  rcscniarcl.  Prclcrca  fralrcs  Sloiiastcriensis  ecclcsic 
prediclo  comili  quadra^iiita  marcas  dcdcrunl,  ;>ub  lali  tcnore,  quud  ncc  ipso  cumcs,  ncc  altquis  succcsso- 
rum  eitts,  in  eiaitate  Honaslerieasi  et  in  episcbopi  curk,  ael  in  prebendis  fintram,  aliquid  poleslutis  iiire 
aduoc^itic  Imbcrot,  sed  poLius  cx  elcclionc  cpisrlinpi  cl  fratnim,  uni  pfTsf/nc  ipsnm  aflinjrntiaiii  in  bencfi- 
oium  conccdcrel,  qu^  tameo  pro  eadcm  aduuccuia  comili  dcscruirel.  liiodcm  quoquc  pcrsouaui  :u  furle 
ad  necesotates  ecclcsi^  aocari  oonting^rel,  per  e\pensas  aocaniis  oporterei  inuitari.  Verum  ai  bee  persona 
niiuu^  utilis  cssei  f  piscbopo  ct  ecclcsio,  tterum  aliam  pro  uoluoiate  ^pisehopi  et  fratrum  safastitucndmn  e:ise. 
hinc  indo  confirmaliim  ost.  Si  ucro  pro  qiiontilalo  nojjolii  tara  nwpssarin  esscl  coniilis  prfscntia,  ut  ab 
^pi^bopo  ucl  fratribus  uocarclur,  cum  expcnsis  uoc.iuliuni  ncgolio  (ichct  iotortissc.  Promisit  quoque  co- 
mes  Heinricns,  qnod  quicqiiid  tn  ndaocatia  de  boois  fralitim  inbcae&cia»et.  amico  el  sine  conlradictiono 
penitus  absolucrcl.  Si  ({uid  uero  pcr  alios  inbcncfici.ttniu  fuissol,  ipso  nulli  inbencGcialorum  super  hoc 
warandiam  prcsliirc  dcberct.  Prclcrca  lirmi.s.sinic  compromissum  csl,  (juod  ncc  comcs  ncc  aliqnis  succcs- 
:>orum  ciub,  iurc  aduocati^,  hospitaltoocs,  pclilioncs  uol  exactioncs  iti  prciucmotalis  bouis  prcsumcrct  excr- 
cere.  Ad  huius  igitur  pnctionis  consummaiioncm  el  omnium  predicloruro  oonGrmaltoncm,  dileclus  noster 
Lodowicus  cpiscliopus,  prcnomitiati  succcssor  rpi-cliopi,  cl  comes  Symon  filiiis  cornilis  Hcinrici,  in  pre- 
sfuitia  iiQ«try  maic.slaiis  cunuoueruut,  «pi:>cbopo  atlc^slaute,  quod  couiitcm  Symoorm  lilium  comilis  Uciniici 
pru  prefotis  vijjiiiii  qualDor  libris,  bendido  Wigboldi  de  Helel  et  adaocalia  ia  Hetol  inboiieficiassct,  co- 
iiuu-  ucro  Symone  assenticnte  et  spondcnte,  quod  pactionem  potrtt  pro  se  et  pro  puire  in  omoibus  inuio- 
labilitcr  ohsernnrct.  ,Vt  autcm  Utm  cpisclu>pi  ct  frainim,  fpiam  prcdicti  comrlis  comicnliotiem  ttn1!.i  iii  |mi 
sU:rum  pcrsona  sccularis  uel  ^cclcsiaslica,  niagna  scu  parua,  uiuiarc  ucl  in  in  iium  rcuocarc  prcsumal,  prc- 
sentem  paginam  mde  conscriptam  s^;no  nosli^  maiestaliii  iasigniri  preecpimus.  sialHcnles  et  decernentcs, 
llt  huius  cunuenlionis  uiolalor  Quiuquaginla  libras  auri  puri  pcrsoluat,  nKdiclc.lcm  camcr^  nostr^,  ot  rcli- 
quam  paiicm  iniuitam  patientibii.s.  lluius  roi  testcs  »unl.  Wichmannus  .Ma;j;dcf)ui'gciisis  ecclc>i(_;  archicpi- 
$cupu&.  Adclkous  Uildcucshcmcnsis  episcopu&  Vdo  Cicensia  epi^copus.  Marliuus  .Miaiicobis  ^pi^copus.  iiciiiri- 
caa  Briuoonsis  episcopus.  Cunradus  Corbeiensn  abbas.  Ailiolfus  WerllMncnsiis  abbiis.  Hcinricus  dnx  Bawa- 
ri^  el  Sa\onic.  Oiln  inarchio  Misncnsii;  Ollo  marchio  Biaiidf  nhuigcnsis  TlicndiTiciis  marchio  Ln^izzcnsi^;. 
Albertuti  paluUnu»  comcs  do  Sumersctiburg.  Bcrobardus  comcs  dc  Abchcr.^lciue.  Uoioricus  come$  do  fiuue- 
ncd>erg.  Hermannus  oomes  do  Bauenesberg.  Rolhotrus  de  Slcnuorde.  Bemhurdus  de  Hurhtaiare.  Theoderi- 
cus  dc  Saltc:>bcr};.  Gcrliardus  dc  Lon.  Wcrnhcius  de  Burcblo.  Widekindus  adaocalas  de  Bedeo.  Erocstiia 
de  Munatrc.  AlhcrUis  dc  Wlflielin.  ct  alii  cpiam  plnres. 

Siijnum  domni  Fredcriei  Romanorum  Jnijieralorfs  incictissimi.  fL  Ml 

jEV/o  Godcfridus  mncellarins  uice  Christumi  Muijunlini  nrchitjn.scopt  cl  n rducanceUarii  recofjnoui. 

Acta  suul  hec  anuo  dominice  iocarnaiionis  M".  C^.L\X^.lii°.  indiclione  VK  Rcgoanlc  domno  Frcdericu 
Romanorum  imporaiore  f^oriosissiiiio,  aniM»  Begni  etus  XX*.  U*.  Impern  nero  das  X*V1JU*.  Datom  Goslari^, 
HHi  Monas  Haii,  Fdiciter  Amen. 

IIm  Sicfd,  wddiM  Milvirti  Mbw  im  Umuffwmm  ayl^idrackt  mVi  iil  nHmt»  OTingMfc, 


r 


Digitiz^  by  Google 


GCCLXIL 

An  4«B  KoMlbvch»  4at  KlMtef*  Gthrte. 


in  nomino  sancte  e(  mdiaidne  Triniiatis.  Evergisas  peiherbameiisis  ecclesie  cpLscupoa.  Viviais  et 
hinnenB  legibus  sanctilom  est,  al  privil<>giis  <>ccIo^iaruai  que  contra  jus  non  sunt  usurpaia ,  tanta  perpetne 

observnlioni*  (Irbontttr  rpVfTrnlin  ut  nulla  hcc  rTi:ilip;n;iniitiin  rHraclrirf  pro-il  (lllli;cnli;i.  In  liis  (Miim  non 
solum  malignandi  facullas  subliahilur,  veruiu  eciara  scncs  rcrum  gcslarum  ad  momoriam  postcritalis  salu- 
bri  consiiio  reducilar.  Inde  esl  qaod  ea  qee  iaste  et  ralionabilitcr  agimos  lilterarom  moanmeDlis  man- 
eipanda  ussc  ecnsemtis,  nc  proccssu  tnmporis  in  obli\ioiic  vcniant  et  memorio  nostre  nogllgcntie 
crimfn  im|)in^;ut(ir.  Ad  noliclani  i(a(|uo  Uim  ]ircsoiiiium  iiuam  fiiiurorum  prescnli  scriplo  dcducimu*;, 
quod  quidcm  Wcrao  de  Bruch  sicul  houo;»iis  sic  cciam  rcli;^iosis  parcnlibus  orlus  omne  patrimonium 
suom  omnemquo  posses^onem  suam  com  omni  usnFractuario»  omnia  deniqae  qoe  tn  rebns  mobiKbos 
ant  immobilibus  habobal,  vidolicct  in  sorxis  ct  ancillis,  arois,  domibus,  viltis,  torris  cullis  r  t  inculiis, 
viis  cl  iuviis,  silvls,  pratis,  pascois,  aquis,  aquarumque  decursibus,  piscaliouibus,  moleadifiis,  exilibus  - 
ei  rcdiiibus  ct  in  rclitiuis  quocuuiiuo  roodo  possont  pervmiiro  utiliiailbus,  eodcsie  Dei  et  beatisaiaM 
ejiis  grnilricis  Haric  et  beali  Petri  aposloli  in  Cerdine,  consensu  legitimorum  licrcdam  soornm  in  nostra 
prcsonlia  Cl  in  comrauni  rnnvcnlti  populi  «tili  banno  rogio  libora  trndifinno  ntl  fommiino*?  n«ns  T)oo  inibi 
srrvtcnlium  ilonaviU  Mumina  vtllarum  ct  domorum  hec  suot:  Boruic^buscn,  Kinvstinchuson,  Thencshcm, 
Brdch  munitionem  «am  omnibos  porlioentiis  sais,  Kst,  Laiivirartessen,  Walderinchtorppe,  ilestene,  Winn- 
ninctorp.  Werticssom.  Considoraus  autem  non  salis  sibi  inlogrum  forc  si  sua  Uco  olTorret,  se  ipsum  vero 
sublraherot.  itivta  illud.  Si  rcclc  ofToras,  reclc  aulem  non  dividas,  pcccasti.  Paucis  postniodum  diobtis 
interposilis  so  ipsum  una  cum  consortc  sua  Bcatricc  tam  gciicrc  quam  moribus  cgrcgia  in  codcm  ccnobio, 
vivam  holo  causiam  Deo  obtulit,  et  ut  bis  omnibos  supromam  manom  imponcremus  horoilitcr  poslolaviL 
Nos  voro  fidelis  viri  piain  dovotiorfni  !h  niinn  rtvorr  por.so(pionlos,  cl  pro  qiialilalc  morilorum  spom  oternc 
rotributionls  a|>ud  diviiinm  misorlcordiam  cvspcctantc^,  prcUiJiala  iUa  prcdia  cum  mancipiis  euis  omuibusque 
nppciidiiiis  suis  in  tuiiionom  ot  proteciionem  nostram  recepionis,  et  pro  debito  olBcii  nestri  ecdesiasilica 
defensionc  defendimus  tnemur  ci  cousoruamus  aiictoritate  Dei  e(  beaii  Potri  ot  banno  episcopaU  secorilap 
tcm  ol  pacom  profalo  conobio  iii  his  prodiis,  !f  j^c'  iii  porpolntim  vilii.nra  oottfiriiinintis,  porjietno  anafho- 
inatc  iniiodaulcs  eos,  qui  hou  doiia  tidcliura  rodomptioncs  anitnarum  «piovis  inalo  ingcnio  aul  leracrario 
ausu  alicaarc  aut  in  irritum  revocaro  presumpseriot.  Preterca  collata  sunt  qocdam  ab  altis  prediete  eo- 
ehjsiG,  uoa  domus  in  Ncdcro,  una  in  Liuboldcshon ,  una  in  Willonhuscn .  iin;i  in  nurch,  una  in  Pikihssem. 
Qucdam  ponini;i  occlcsic  stmt  comparala,  una  doinus  in  Norlhon  una  iu  Willciihuson  una  in  Ilcckeldcsseo. 
ibidcm  docinia  supcr  uovom  inaiisos,  una  domus  in  Iladolvcshcm.  llcc  itaquc  bona  prcmi;;sa  et  cctera 
omnia  a  priroa  rondaiiune  conqoisila,  vel  in  posterom  ouK^rBuda  cum  omnibus  snis  privilegiis,  boie 
actioni  nostro  includimus,  cl  ot  t  loi'^  in  Gordim'  siili  divini  examinis  comminatiom^  in  porpctmim  con- 
rirmiimii-*  Hitjus  aulom  rei  voriias  iit  rata  et  iucoavulsa  omni  teroporc  poimancat,  lianc  cartaiu  indc  con- 
scrdii  cl  si"illi  nostri  impros.sione  firmari,  et  testes  subter  annotari  prccopimus,  quorum  nomina  sunt  hec: 
Cooradns  Corbcioosis  abbas,  Hoinricus  dux  Bavaric  ct  Savonio,  Cinomi  1  de  domo,  Sifridus  major  prcpo- 
situs  \lmarus  dt^c;inns,  F.klnTlus,  Rolinliciiiis  propi)>itii> ,  I  fTo,  riodcM  ;ili  iis  proposilus,  Bcrnhardus.  H;  ri 
Ix  i  tii^,  AltiiKinnus,  l-olcbcrtus,  Moinrlrub,  Kcinhcnis,  Hcinricus  palhiTborncnsis  abbas,  Fraoko  Lisbcrucasis 
abbas  Libcri:  Folcwious  et  rratcr  cjus  Widckitidus  de  Swalenbergb,  Alhelbertus  comes  de  Everatein. 
Bembardas  dc  Lippia,  Craph  ct  Lsscitli  di*  (Irovon;  ministciialos:  Cuniadus  Stapol  cl  lilii  cjus  Manegoldus, 
Hcrcninn.  Riidolf,  Widcrolt,  Andrcas  ct  Conradus  fralor  ojus,  Ilugo  ct  Hugo  Lombart,  Conrad  et  fraler 
cjus  Bcrlult  ct  aUi  complurcs.  Acla  sunt  hcc  anao  dominicc  incarnalionis  M.C.LXXIII.  Indictione  sexta, 
regnaote  doouoo  Frederico  Romaoorum  Imperatore  et  semper  Aug^o  in  aolerooi  oonventn  principam  ei 
mulloram  nobilium,  decimo  nono  Kalcndas  Septombris,  apud  patheriiame  feliciler  amen. 


I 


Digitlzed  by  Google 


iiTi. 


4SI 


Alli^nm  isti  orant  prescntcs.  Qoando  Otto  comcs  de  Ravensberch  viva  voco  cl  c\  bona  volunlale 
boDis  io  RcosUnchoscn,  Benungbuseo,  Thedesseo  et  io  firak  ecclesic  Gerdeosi  pertiueniibus,  quc  pcr  vio- 
lentiain  et  conlra  iintienitt  habaH  nib  se,  penitns  wiDD^vit.  Vir  nobiib  donuiuis  Adolphos  cotoes  de  Wal- 
thekc,  Harlradus  Wulf,  Johanncs  dc  BusgB»  Lodewicus  Ilako,  BeibordnB  Von,  Everhardus  Ledebur 

Wcrnbcrus  Stapcl,  Clcrici  vcro:  FrfJciicus  plebanus  in  Holihtisen  cl  Conrarhis  no!an'ti<!  pn'posifi  padcr- 
burocnsis,  famuli:  Uormannus  ilcrcvcsl,  licrmaoous,  Yroolf  et  alii  quam  plurcs.  tsti  cranl  prcscntcs  quaa- 
do  oommaiatio  agroran  facla  foit  sole  portam  oiirie  in  Hekeldessen  inler  eedosiam  Bersnedeosem  et  Ger- 
deoscm.  Ex  parte  Hcrsucdcnsi  dominus  Johanncs  abbas  ipsorum,  doniinus  Johanncs  nbbas  dc  DuncmundCi 
Hormannus  Ccllcrarius,  Gurapcrtus,  Conradus  de  Kaslc,  frater  Bertramus,  fratcr  Conradus  do  Scherve, 
iValcr  lirneslus,  fralcr  Ucrtnaonus  de  Bunesseu;  militcs  Goszwinus  dc  Wcthcn,  Thcmmo  dc  Rimbukc,  Al- 
bertns  gogmvius  dc  Medortke;  laici  vero  alii  Roddfiis  dc  Bun,  Alberlns  de  Ykenhnson.  Ex  parte  Gerdemi, 
Adolphiis  pmpnsittis,  (lominiis  Ilonricus  nlih.Ts  Monastcrii,  Gcrhardus  saccrdos  Hcrsin,  llcnricus  Mcs- 
cede,  GcrharUus  cl  Wuifrumus  convcrsi  Gcrdcnscs;  Miiites:  Rcgeobodo,  Frcdcricus  ct  Fredcricus  ct  Her- 
flMUnans  et  Conrados  ipsoram  filii  do  Ystingdorp,  Thidericns  de  Sebeko,  Alexandcr  de  Fiogthen,  Hcnricus 
de  Wartbcrg,  Hcrmannus  dc  Siddosscn  ct  Ilartmasnus  Gogravius;  Laioi  vcro  alii  Bcrnhardus  Kovc,  Johan» 
nps  dc  Pi-v(riuu,  Ilcnnckyn,  Go-,vviniis,  Jolirinnff!  comcs;  villici  vrro:  Fredcricus,  Ilermannus  cl  Horbordos 
de  Hampcnhuscn,  Gcrliardus  cl  Werno  dc  Luthacrdcsseo,  llcm  Hcnnannus  de  Mcngcrszcn  el  Floriko  de 
Wartbur^  et  alii  ptores. 

Aliud:  N(n<'rint  omncs  quod  Olto  hercs  in  Ravensbcrg  in  prcscntia  nobilis  viri  domini  Adolfi 
comitis  dc  Wallcckc  bonis  nostris  Rcnstinghusen ,  fiemioghusen,  Thedcssen,  Brak,  qiic  mh  se  contra 
iusticium  habuit  pcuitus  rcuunciavit.  Hujus  facti  testes  sont:  Harlradus  Wulf,  Juliauucs  de  fiusche, 
Lndewicus  Hake,  Ucrboldns  Yus,  Fvcrhai-dus  Ledcbur,  Wemherus  Stapcl  niiliics;  Coamdas  notnnas  do- 
mini  prcpositi  path(!r)]urncnsi>.  Fridcricus  plcbanus  in  Bolthuson,  dominas  capeUaont  caslri,  Hennonnns 
Ucrcvest,  Uoroiauuus  luull  ct  aiii  quam  plures. 

CCCLXIIl. 

Am  ikm  ArebttM  m  KippeDbccg. 

In  noiniae  snnclf  ct  mdiniduc  Triinlalis.  |[Philippus  Dci  gratia  sancio  Coloajensis  ccdesip  nrdiiepisco> 
pos^  Notum  stt  tam  fulurls  quam  prcseniibus  Chrisii  tidolibus,  qualiter  mfigister  OTTO  Capenbcrgeosis 

Ccnobii  prcpositus  a  dominn  Luitspirde  Nnssicnsc  rihhatissn  petiil,  (|ualinu<?  omncm  dccimum  que  suc  ccclc- 
si^,  de  tlomo  quyCasscla  dicitur,  debebatur,  Capcnbcrgensi  ccclcsic  sub  detci-minalo  pacto  donarcl.  Quod 
illa,  qaia  miqpie  plelalis  eral  molicr,  coosensa  lolins  capituli  pro  nmore  Del  libenier  ooncesnt,  ipsaque 
coiiccssi^  a  pi«^'  mrmorif'  prcdcrcssore  nostro  domino  nrcliicpiscopo  .\R\OI.nO  sncundo,  scriplo  et  sigillo 
contirmala  e&t,  sub  multorum  tcstimonio.  Sed  quoniaiu  dics  mali  suot,  ct  cuncla  sub  salc  ucxacioni  sub- 
iaccnl,  quorundum  oiachinacionc  qucrimonia  de  prcfata  dcciroa,  noiiis  qttibnsdnm  causis  suscitala  cst  sub 
memorati  Ottouis  successorc,  at(pie  ipsa  qucrimonia  usque  nd  lempas  dilccti  lilii  nostri  HERI.MAN.NI  quarti 
sepcdicti  ccnnltii  proposili  durauit.  Qui  ncccssitalC  compul.sus  snllirite  coL^it.niit.  qiialitcr  Ii  iuc  ifiuturnam 
qoerimouiam  prorsus  in  perputuum  sopiret  alque  dccidcrcl,  ct  prudcnli  cousiliu,  conuculionu  cuni  .\us- 
mooA  ^cdcsia  facta,  domnm  qnandam  Reoroago  prope  ripam  Rbeni  sitani,  ocio  marcb  ei  in  perpctuam 
propriolatem  oomparauit,  co  smc  pacto.  ut  prcrat<;  domus  dccima,  tam  in  nutrimcntis  animalittm,  qnam 
in  annona  Irium  lantiim  l)cncficiorum,  qu(>  cidem  domui  collata  esse  dinoscuntur,  0(juc  in  pcrpctunm  ius 
<;l  propnctatcra  Capcnbcigcnsi  ccclesi^  ccdcrcl,  ct  nunquam  ultia  aliqua  cxaclionis  mencio  de  ca  lieret. 
Que  oonucotio,  ot  ratam  cl  ratioiiabilem  haberol  consnmmacioncm,  nobis  COLDNIi^  generalcm  sinodnm 
ccIcLiaiililnis.  picf.ita  al)batLssn  ncnit  in  prcsentiam  noslrum,  cl  eandem  dccimam  sub  tcstimonio  omnium 
qui  aderani  iiobis  rcsignauit,  quam  et  oos  cootiuuo  iam  dicto  prepoaito  UB&IMAMNO  ct  f colesif  Caponbcr- 

CkMl.  dipl.  Iii*t.  WcslTaJ.  IL  16 


Digrtized  by  Google 


422 


ilTt. 


gen^  assii^nauirmis ,  ipsaiuque  doDacionom  prcsenli  pagtna  Pt  sicjilli  no^^tri  imprn<>sionf>  cnnfirniamiis .  aurl»- 
ritate  Dci  ei  bcati  Petri  ac  nostra  ^terao  anatbemati  omocm  subiicicntcs  homincm,  qui  ullam  dcinccps  va- 
liunpiuain  Capeobergensi  fcclesi^  saper  hM  snuitaiieril  wm.  Acta  aotem  sniit  hec  anno  dmSakf  incar- 
nacionis  M".  C^^.LXXIII".  Rcgnantc  FRIDERICO  glorioso  Romanorum  iroperalorc.  Prcsenlibns  idoncis  lesti- 
hm,  scilioet  Brunone  maioris  ecclesic  proposito.  Hugono  eiusdcm  ccclesic  dccano.  Luthario  Bunncnsi  pre- 
posHo.  Sifrido  Xanctcnsi  prepostto.  Sy^mono  sancti  Gcreonis  prcposito.  CQnrado  sancti  Sevcrini  prcpo!>ito. 
Teodcrico  sanctorum  apostoloriun  preposito.  Heinrico  abbate  Saocti  Paataleonu.  Godesealco  abbale  niieli 
Martini.  Rembodono  abbate  Tuicicnsi.  Nicolao  nbbalo  Sibcrpcnsi.  Gcldolfo  abbatc  ilf!  Tlrtmwilre.  Werahero 
Steiuaekleasi  preposilo.  Uerimaooo  preposito  dc  CncUteden.  Thcoderico  comitc  de  Uoostadcn.  Eonrhanlo 
eomile  de  Seine.  Alberto  eoinile  de  HolbaoL  Wflhebno  comite  do  Jaliaca.  Weteluio  «BDcli  Andrcc  prc- 
poaitoi. 

Dm  bt'k:innif  {;rriM«  elliptiichr  f>it;:i>l  dei  rrtViUrhor*  iit  unten  «lituarti  nebefl  der  Srlirift  auf^edruckt,  tn  dau  die 
Jctilen  2cllen  dcratlbaa  anr  olingeniibr  bii  ia  die  MitU  dcr  Qiarte  rcicbco,  uad  m>  ein  fiaum  fiir  da»  St^d  Imt 
tilHica  itt. 

GGCLXIV. 

In  nomine  tanel^  et  indiaida^  Triniiaik.  ||  Ego  Philippas  Dci  graiia  aanclf  Coloniensb  ^desif  archiepi- 

•copus.  Ouociens  .seraorurn  Dci  iustis  pctilionibiis  assensum  prpbemus,  nosfn'  nichilominu^^  utililnti  in  pnr- 
petuum  prouidemos.  Notum  igilor  facimus  lam  prescnti  ^tati  quam  secutur^'  postcritati,  quod  abbas  Frauco 
et  fratres  lisbemensis  cenobti  dedmam  cuiosdam  «nrfis  sne  in  territorto  Susaciensi  in  oilla  Nonliwalde 
iaccntem.  assvnsn  Bcrnhardi  prcpositi,  Alberti  decani,  Oftororamqite  fralnim  Susatiensis  eeeiesif .  assonim 
etiani  ITcromnnni  iiiliici  ct  Godesline  qui  vi\m  dc  manii  pn^postti  reccperunl ,  Gutlcscalci  qnnrjttp  qui  illam 
ab  ipsis  in  bencticio  pusscdit,  ia  bcneplacito  oostro  iure  priorum  possessorum  obtinueruot,  scilicet  ut  duo- 
dedro  lantmnmodo  nammos  Sosaciensis  monete  anuaatim  prefatam  dedmam  babcnti  persolnanl.  Quam 
rem,  quia  nostra  interest  nostriqoe  proporiti  res  ccclcsiaram  promonere  atqao  tuori.  pro  salutc  aninif  nef. 
et  ut  memoria  noslri  illo  in  loco  in  pcrpctuum  hubcatur,  concfssimus,  ulque  rala  cl  iin  unuulsa  scmpcr 
b^  acUo  pcrmaneat,  baoni  munimine  et  si^illi  noslri  imprcs.siutic  lirmauimus,  tcsiibus  itiuncis  stibtcr  aooo- 
tatis.  Nomina  lesiiani.  Clerioonnn.  Bcmhardus  prepositiM.  Conradus  prepositos  sancti  Severinl  Sifridus  pre- 
posilus  Sanc-tonsls.  Johannes  prcposilus.  .Mbertti'?  docnnus  Poro^rinns.  Conradus,  ot  cotori  frntro?;.  labero- 
rum.  Hcinrictis  comcs  de  Arnesbcrg.  Walleras  aduocatus.  Hcinricus  Munczhuo.  Crpo.  .Minisioriiilium.  Ucrc- 
mannos  aillicus.  Jerardns  fraler  eius.  Thiemo.  Bildcgcrus.  l^aaten.  Godescalcns  de  Paihborg.  Fredericus. 
el  alii  quam  plm«8i  Si  quis  i^tor  bfo  iubingere  temptauerit,  aui  qnaiitodas  bis  oo^nilis  resipiscai,  flene 
anaihemali  sobiaoeal, 

Acfa  snnt  hor  nnnn  dcminic^  incaraationis  M^.C.LXXIIP.  Indictione  VI.  Regnante  nictoriosissiaio  Ro- 
manoruni  iuipeiaturc  augusto  Frcderico,  aniio  regni  cius  XXII<*.  felicilcr. 

Du  mil  Pfreamentflreircn  angehangtc,  eroue  elli,itiil«lie  Sitgcl  «-igt  dcD  Ertfcbdiar  •itimHl,  mll  dcf  Milra  auf  dcm 
Koplf,  dtn  HUrliofuiab  in  der  recblnt  «Ib  olKeDM  Badi  1«  dir  iialua  HwmI  IwllMidt  iMit  d«r  UiBichfia:  Phiiippai 
K.  Gtm.  Coloniaant  Ardiicpc.  f. 

CCCLXV. 

Am  cinoB  ■tlco  Copiari»  de«  Ludgeri  -  Slifta. 

In  nominc  Snnctc  ct  intlitiirlue  Trinitatis.    Fgo  I.udewiciis  Dei  gratia  Monastericnsis  eccle-sic  dictus 
ispiseopus,  olilo  duxi,  opus  quoddam  dcuotionis  mee  saDCle  successorum  meorum  dilcctioni  ueritate  pre- 


Digitized  by  GooqIc 


1113. 


scntis  pagine  cum  Sigilli  mei  inprosslone  intimare  et  inlimando  oommendare,  quatinus  pio  eornm  prestante 
patrocinio,  et  coopcranlo  instrumcnti  huius  fidcli  tcslimonio,  ratum  permanoat  ct  indiuulsum.  Nolum  i;^'iinr 
»1  tam  ruturi.s  quam  prescntibus,  quod  in  ueneratione  beati  patrii  nostri  sancti  Ludgcri,  ccclosic  suo,  que 
tempora  meo  in  ausirali  parie  MonaMeriensis  Ciuiiatis  fundala  est.  Mnnsum  in  Waiigebeke  cnm  uninerais 
agris  et  pascuis  ct  arboribus  ad  ipsum  pertincnlibus,  in  dotcm  ct  prchcn<!am  snccrdolis  . .  .  ccclesic  libere 
haJiendum  ct  quicto  possideiKlum,  sub  banno,  ut  si  quis  temerarius  infringere  prcsumpseril  analhema  mt, 
«d  altare  f  renoiaie  ecdesie  deaotns  coatoli.  Faota  atitem  eont  hee  aimo  domimee  boanatbnis  Mi^.C*  LXXm* 
indictione  .  .  rcgnaate  glorioso  Romanorum  imperalorc  Frilherico,  preaentiliua  et  connmuni  consilio  cl  dcsi- 
derio  applniKlcntibtis  uiris  honcslis  tam  clericis  quam  laic».  Quorum  nomina  mni  hpc.  Rernhardus  maioris 
ccclcsie  prcposilus.  Engcibertus  ciusdcm  ccclcsic  Dccauu^.  Franco  viccdominus.  Sifridus  Magistor.  Rcrnhar- 
dns  celleranus.  Hermanniu  de  Lage.  Golbefridas  de  PailierfclMime.  Herimannaa  de  Beraeroen.  Hermannns 
de  Hcrbcdcn.  Franko  niinori^  ccclcsio  Decanus  ronractus  MniiasterieoBB  oillicns.  liaberlOfl  de  .  .  .  Erae- 
stus  Monasterien^is.  Albcrtus  dapifor.  lagolbertus  Buhuoaieusis.  *) 

CCCLXVI. 

Ant  dem  Filrstl.  SalD-Horttinar*schcn  ArcfiWe, 

^  In  nominc  Sanrtt>  et  indiuitluc  Trinitatis.  |1  Ego  Lfidcwicus  Dei  prati.i  MimiGardevoRdensrs  ccclcslc  epi- 
acopus.  Quia  diuina  di.spcnsantc  clcmcnlia,  saocte  Mooaslcricnsis  ccclcsio  sedem  cura  pastoraJi  regcndam 
snaeepimus,  pic  mcmoriy  nostroram  predeceseoram  sequentes  uesligia,  Beae  ab  ipsis  inchoaia,  dcuotione 
noa  impari  stabllira  ac  promouerc  salagimus.  Notan  ilaqae  fiicimus  tam  futuri  quam  prcsenlis  ^vi  fidcii- 
bus,  qtialitcr  ecclesiam  in  Lci^flcn  cotn  dotc  ct  tininorsis  oius  appcndiciis,  adiuncla  nichiloiiiinus  ecclesio 
eiusdcm  dccania,  dileclis  soroi  ibus  noslris  in  Asljcli.e  Dco  seruicitlibus ,  libera  in  porpetuum  tradilioue  coa- 
eessimos,  quntinus  sanctiasimas  earam  oratioues  hae  noeti^  kirgilatis  elemosina  Kcoropensantes,  nobis  no> 
strisquc  succcssoribus  cas  in  euum  proiicuas  reddercmus.  Vt  i^^ilur  hcc  nosln;  hcnijjnitalis  concessio  pre- 
diciis  Christi  pauperculis  iu  omne  tempos  rata  stnbilisquo  permancal,  noslri  cam  priuilcgii  auctoritato  ac 
sigilli  iniprcssiono  commanimos,  oos  nero  qui  qanlibet  suc  matignitatis  fraude  labcfactarc  tcmpiaueriat» 
usque  ad  cundignam  satisfactinncni,  corports  ac  sanguinis  dominici  communionc  priuamus.  Testea  uero 
huius  largitionis  sunt.  ncrnanlns  .Miina>lcricnsis  (>cclc>ic  prcpositns.  InircIIiortiis  decaniis.  Vdo  ciislos  ct  prc- 
posilus  bcati  Pauli.  Franco  uiccdoiuinus.  Dcmardus  ccllcrarius.  Ucrimaiinus  dc  Lago.  Ucrimaiuius  de  Be- 
uerae.  com  ceteris  niaioris  ^lesif  canonicis.  Werenboldus  Yarlarensis  prrpositas.  Laiei  quoqno  nubilcs. 
Corocs  Syraon  de  Tckoncborch,  maioris  ccclcsic  aduocatus.  Minislcrialcs.  Erncslus  .Monastericnsis.  Lilbertus 
de  Rcucrnc  nodcrrifltis  de  Sconcbeke.  Litbertus  dc  Xbuschusen.  Brunstenus  et  Rutcherns  de  Bitrebeke. 
Bcmardus  dc  Dulmania. 

ZiwiMkaa  &tm  End*  de>  Tetln  ood  itm  ayl^adrMktta  Slifd  briadel  Jicb  mtek  ma  iNlriililliite'  leeiw  Raao».  Dm 
Skfal  iil  «ehr  IwecMiHigU 

GCCLX.VI1. 

IN  nomine  snnctc  et  indiuidnc  Trinitalis.  Eucrglsus  Dcl  gralia  Paderbumensis  ^clcsie  huroiltt  episao- 
pus.  Grata  Deo  et  accepta  esl  oblatio  que  in  usus  Dc»  dic  noctuquo  in  occlcsin  scrnionlium  conrcrfur, 
ul  djuinis  tanlo  libcrius  intcndcro  possint,  quanto  pcr  icrum  ncccssariarum  defectum  ad  cxtcriora  cuag»ri 


•)  Oie  Liiekea  itod  tAvm  im  Copiarl»  tbOiMUk  leer  gelMMa. 

16* 


Digltlzed  by  Google 


424 


liti. 


non  compfllnnl^ir.  !Tcc  nrltcndcntcs  occlesin  beatoram  aposlolorum  Petri  et  Andree  in  Paterbamen.  quc 
modica  in  rebus  ad  prebendam  fratrum  perliocalibus  usquo  adbuc  extitit,  pro  eo  quod  einsdcm  ^cdcsi^ 
ftHidator  beat^  ineinor%  episcofnii  MeiinverCDB,  aote  quam  oouiiiitaret  qood  inleBdenit,  morte  preueBtu 
est,  aliquid  a;rati^  impendere  curauimus.  Mansum  itaquc  unum  in  Dornede,  quem  Richdacus  quidam  r>ccle- 
si^  ministerialis  a  predecessore  mco  episcopo  Bcrnhardo  ot  a  nobis  in  bcncficio  tcnuil,  ab  ipso  absolui- 
miM.  ita  Qt  acceptis  tribus  marcis  ipsum  nobis  mansum  rcsignarel,  eo  uidelicet  pacto,  ut  dum  uiucrct 
qwum  mansnm  a  fralribiH  iam  dieif  foclesi^  teneret  eC  tres  soiidoa  anmtatim  eis  tmie  persolaereL  Hia  ita 
comlictis  et  factis,  mansum  ipsum  prcdicte  ccclesie  tradidimus,  ita  ut  Richdaco  dcfunclo  libcram  fratres 
ipsum  locandi  pcr  mantis  decani  sui  babeaot  potestatem,  prout  melios  et  utilius  potcrunt.  Hoc  itaque 
nostrf  traditbDiB  iieliim,  ne  qdB  saecesaontm  meomm  ud  alh»  qailibet  imimitare  net  infringere  presomal; 
Dai  9i  bcaU)rum  apoetoloniin  Petri  ct  Andre^>  et  Melr^  auctoriiatis  banno  confirmaaimas,  preMntibns  et 
conwntinntlljus  maioris  ccclcsic  canonicis  Sifridn  prcpositn.  Almarn  dccano.  Ekbcrto.  Rembcrlo  preposito. 
VITonc.  iierbcrno.  Gudescalco  preposito.  licrnhardn.  Aitmanno.  Folbcrlo.  Mctnrico.  Burchardo.  Bezzclino. 
Lbdewioo.  Conrado.  Rendiero  magislro.  Conrada  Tiimaro  prepoeito.  Godefrido.  AleiandnK  Brpone.  Hemrico. 
I-iml)crto.  Laicis  ucro  liljcris  ot  niiiiistcrialibus.  Ludoiro  dc  Hoscdc  cl  filio  suo  Widikindo.  Tilmaro  de 
Burin.  Geriaco  de  liitteren.  Conrado  Staplone.  Uugone  de  Hengeldcre.  Uugone  Langobardo.  Hildiboldo  nil- 
iioo.  Andrea  de  Eticlcn.  Luidcro.  Conrado  de  Ettolen.  et  aliis  quam  pluribus.  Acta  suot  b^c  aimo  domi- 
nice  mcamadonis  M^.Co.LXXo.IUo.  Indictione  VL  Vt  autem  laia  hfc  ei  inoommlea  pemumeaiit,  presenlem 

pagjnam  sigilli  nostri  imprcssionc  insl^nlri  fccimus. 

Dat  mit  iUafickaMfM  •■(•hiiDgt*  Sicgel  iat  dat  MboB  beicliiichw. 

'  rccLWiii. 

Aoi  eincm  Kppulliuchc  <ics  Klu^ierii  .Marienmiinjtef. 

In  nominc  sanctf  et  indiuidue  Trinilatts.  Ego  Eucrgisus  Dci  gratia  Epiacopus  Pathcrburncnsis  uotilico 
tam  presenlibns  qnam  ftitiiris,  quod  cnriam  Botvelt  cum  omnibus  aais  pertincntiis  etdecima,  consilio  senio- 

nim  nostrorum,  demisimus  iibijaii  et  fratrihiis  eius  de  Monasteno  senclc  .Marit*,  qiiam  ipsi  fratres  rcdenic- 
nml  Viginli  talentis  a  t|uriilani  AVailckono  ministcriali  nostro,  cniiis  bcneficinm  crnt  ah  ccelcsia,  ct  fili  ) 
eius  Ucnrico,  annucntc  aiiuocaio  ciusdcro  ecclcsie  Vulquino.  Et  ul  hcc  irndiiio  ac  rcdemptio  iuconuulsa 
permaneat,  s^tilli  ooslri  impressione  signari,  et  nostro  sob  anatbemale,  ne  qnis  eam  iriolare  presomat,  mu- 
nirc  curauimu-s.  Tcstcs  autcm  huius  rei  sunt.  Coni  adus  abbas  sancli  rauli  Almarus  dccnnus  maioris  ecclo- 
sic.  Siflfridus  prcpositus  maioris  ecclosie.  Rcmbcrtus  prcpositus.  Vifo.  Manegoldus  ct  Oltmannus.  Canonici. 
Libcri.  Volquinus  aduocatus  ct  Widekindus  fratcr  cius.  Thctmarus  dc  Burcn.  Gcrlacus  et  Ucrmannus  de 
Ittcren.  Minbtcrialos.  Albertus  de  Rikerswich.  Conradus  Stapcl.  et  alii  quam  plures,  qai  Inno  synodo  ade- 
rnnl  Acta  sunt  hrc  in  synodo  Pathcrburncn.si,  anno  incarnationis  Donunt  M*.C*.  aeptllBgesimo  lercio,  snb 
cpiscopo  Euorgiso,  rcgponte  Friderico  Romanorum  impcratoro. 

CCCLXIX. 

In  nominc  sancte  et  indiuidue  Trinitatis.  1|  Ego  Gcrtrudis  Pci  gmtia  ccclcsio  bcatc  Mari^  in  Monasierin 
buroills  ubbatissn.  ulilc  duxi,  gcst^*  cuiusdam  rci  scriom,  sanctc  Scqucntium  mcarum  dilectiooi,  ueritate 
prcsentis  paginc  ct  sigilli  mei  impresNone  inlimare.  qoatlnos  pio  earam  prestante  pairodnio,  et  cooperanie 

mco  fidcli  testinionio,  rala  pcrniancal  ct  iniliiiulsa.  Nouci  lt  itaquc  omnium  Christi  fidclium  pia  caiila^ 
quod  quidnm  prrsbitcr  Ilcrihcrtus,  ut  so  oralionibus  snnctarum  uirginum  in  claastro  nostro  dctiofc  Domino 
^tmulantium,  oniciuse  commendaret,  et  dicm  exitus  sui  eis  annuaUm  io  decantaUouu  uigtiiarum  et  miss^ 


Digitized  by  Google 


1113—1174.  423 

animarum,  sicul  do  eis  confi^tLS  cst,  mcmorialcm  faeorot,  qucndam  rundum  sutmi  ciuitali  adiaccnlcm,  com- 
muni  carum  usui  assignauit,  ot  ad  altare  SanciR  Mari<;  hou  modo  oplulil,  ul  uniucrsus  fniotas  C{ui  inde 
annualim  proueucrit,  non  concedat  ad  Mruiciom  coUcrarii,  scd  singulis  annts,  io  die  obttos  sat.  in  ixm- 
nnnieni  «t  tmliMilariana  doauDarom  Ubere  eC  mtegre  redigatur  consolationem,  excoptis  trtbus  doiiariLs,  qui 
annualim  ciistodi  proscntabnntur,  at  unum  eonim  sncertloli  ea  <Iie  inissam  animnrum  cclcbranti  ad  altarc 
offerri  faciat,  de  secuudo  ccreum  in  ecolesia  per  noctem  arsurum  prouidcat,  do  tcrcio  det  campanario 
ebidaBi,  el  allero  obido  coroparot  inoeiHiniD.  liasdein  qnoqae  Herd>erti  pia  petitione  cgo  Geftitidis  Xil. 
dcnarios,  WarthpeMnngA  mAdioeH,  tfoi  antet  inibi  annmliin  de  prcnotato  fundo  cisolucbantur,  conucntui 
remisi,  ot  a  communi  uso  sororum  nunquam  dcinceps  alienandos  stabiliter  conttili.  Facfa  antrm  sunt  hcc 
anno  dominic^'  incaroationis  If.C.LXXIII''.  indictione  VL  prcsentibus  cl  attestuiilihtu  priorc  Alcithc  cum 
nninerM  oomienta,  Gerhardo  eiuedom  eedesif  canonico,  Rdigio^  pKebileris  Gcrberto  et  Fbidioae.  (H- 
lonc  rliacono.  r.ai(  is  rratribus  et  oonoonis  Snelhero,  Jduame»  Minislerialibas  qooqne  ^desi^  Hdpradu  et 

Wiilchclmo,  iSii^cbodonc. 

Du  auf  die  Charte  aurgrhenele  Sirtel  iit  langlicbrund  und  leigt  di«  BnutbiM  eiAcr  Noonc,  ia  <lcr  reclilcQ  lland  rioca 
PalanMft     ^  VUkm  «Im  LOb  hdlnd,  nh  4cr  «rilljMUK  eewhHo  VnwliHlt:  Owtmdi*.  f, 

CCCLXX. 

"f*  In  nomine  sanelf  et  indloida^  Triniiatis.  ||  €go  PhyHppus  Dei  gratiA  sancle  CdL  foctesie  arddepiseopus, 

omnibus  Chrisli  fideiibiis  in  iiorpelinnii.  Pastorali.^  curc  (jrficiiiiii .  et  prescntis  dici  mnlicia,  (jui;' eliam  br<nn 
ncAa  ct  rccte,  plcrumque  el  rodcro  o(  iouertorc  ingoniosa  cst,  cogit  mc,  quo  ago,  magita  cautcla  cl  dili- 
gcnti  cxaminationo  a^e,  ut  et  presentibus  rata,  et  fiitnris  ntilia  comprobeniur.  Nouerit  itaque  tam  mo- 
demoram  qnam  fulnrQnim  discrctio,  Quod  Sosaticnsis  ccclesi^  oonucnttis  uniuerHis,  familic  totias  assensa 
et  consilio,  ncmoris  partem  quod  Bocholt  dicitur,  uidolicet  quantum  ad  duos  mansos  agri  surficprcnt,  soc- 
cidi  fccit,  honcstisqtto  uiris  .su^  ciuitatts  inColis  agros  ea  pensiooe  oontradidit,  ut  quotannis  certum  ccDSum, 
sctltcot  sex  solidos  suc  moncto  de  manso,  et  pro  redemptione  decim^,  ttidcm  de  manso.  sofidum  aoam 
porsolncnmt.  ao  dc  cetero  ciusdem  iuris,  quo  oontribulcs  eorum,  qui  Aldcliolt  et  %M«t  inoohmt,  commu- 
iiioncm  ficcpponmt,  nt  uiilelicet  solitla  annualim  prcscripta  et  censti?!  ct  tlccimc  pensionc,  in  nuliam  singu- 
laris  scruicii  ab  aiiiji  quos  prcmisimus  compcliantur  exactionem.  Porro  cum  iuris  mci  eadcm  cssct  decima, 
pro  romedio  anim^  mcf  suocessoramque  meorum,  eam  iam  dide  eedesif  et  fratribus  ibi  Beo  famubntibua 
liberalilcr  eondailirli.  Et  nc  a  qnoquam  pos;tmo(htm  possit  lioc  donnin  afhinllari,  Sii,'il!i  nostri  iinprcssionc 
ct  banni  principis  apostolorum  Petri  ct  mci  auctoritate  roboraui.  Tcstcs.  Sifridus  Xantonsis  prepositus.  Bcr- 
nardus  Sosaticnsis  prcpositus.  Mwnnes  Seffioensis  prepositas.  Herimaiinns  maioris  gccIcsI^  tn  ColoniB  cano- 
nicus  Nobilcs.  Heinricus  comes  in  Arncsbcif;.  Rabodo  uan  thcr  marka.  Euerhardus  do  Dalc.  Hcinricus  uan 
ge  u5re.  Ilcinricus  uaii  thcr  Rura.  Minislfriale.s  Hcinricus  ilc  Volm&destcine.  Gcrhardus  et  Gozwinus  fratres 
oius.  Uerimannus  schultetus  Sosaticnsis.  Thiemmo.  Brunstcnus.  cl  alii  quampluros.  Acta  sunt  anoo  do- 
minicf  incsmationis  M^C.L^XXfllll*.  Indictioiie  Vil.  ftegusnte  domino  Fritherico  Romaoorom  imperatoro 
gPoriosa  Aiino  rcgsi  eius  XX*  II*.  Imperii  nero  X^VIII*.  anno  quoque  presulalas  noslri  ?U***  Pdictier.  AMEN. 
Dm  8icirt  ln  MfbflwlM. 

CCCLXXI. 

Aa*  dein  ArchiTe  <a  Kappeaberg. 

In  nnminn   snnclc  et  indiuiduc  Trinitalis.  ||  IIERIM.A^TVVS   Dci  gralia  Monaslcrionsis  cpiscopnS. 
Quia  di^um  et  iustum  esse  cog^oscimus.  ut  ^clcsiarum  in  dyocesi  nostra  consistentium  utiJitati  et  paci 


Digitized  by  Google 


426 


lit4  —  «ITS. 


qaflntum  in  iiobis  cst  consulamus,  notuin  facimus  ci  qu^  nnnc  cst  gcnprationi ,  et  omni  qnc  npntnra  est, 
qualiter  J011A^'NES  de  fiVfiC  ministoriaiis  noslcr,  in  spe  saiutis  ^tera^,  se  cl  sua,  videiiccl  possessit^nero 
ia  qua  niaiiebat  e(  maosnin,  CAPBNBERGBfSI  ccclesic  eoplredidH.  Et  (]uia  pro  dccmM  €iiBd6Di  TWfi 
ipsc  saccrdoti  in  BVRC  rcdcinptioncm  daro  consneiienil ,  scillcet  duos  solidos  Tremoniensis  monete,  oos 
eandem  possessiuocm  ci  niatihum  et  rcderaptioncm  dccime,  prcsentis  scriptur^  testimonio  ct  sigilli  nostri 
iinpres^ionc,  Capcnborgonai  «^'cclesi^  confimiaraus,  auctoritatc  Dci  omnipolentis  et  bcatorum  apostolorum 
PBTRi  et  PAVU  Ct  noftra  omnem  anathcmalizantes  hoDioem,  qui  contra  b^c  ncnirc  et  b^c  oooaellcre  ioi- 
quam  prcsumplionem  tcmplauerit.  Tcslcs  liuius  rei  sunt.  Bcrnhardus  maioris  ecclcsic  prcpositus.  Engelber- 
tus  eiu;>dcm  (^cciesi^  dccauus.  Godcti-idus  prcpositus  io  Fraokeoevort  et  caiioniciia  io  Mooasterio.  Wcren- 
boldos  prcpositus  10  Varlare.  Franko  abbas  IJsbernaiMS.  Nobiles  autem.  Syroon  comcs  de  Tikeneburg.  He- 
riinannus  comcs  Jc  Rauenesberg.  Hcnricus  comcs  de  Delo.  Wicl>oldus  de  Horstmcro.  Ministcrialcs  uero. 
Rodullii^  ilc  Mcnlmvclc,  ct  fralcr  Liudolfus  de  Wcrncn.  Conradns  de  Ludt>nkluison.  l.iitlH'rfu.s  dc  Asbckc. 
ct  alii  quamplurcs.  Actum  cst  anno  duminicy  incarnationis  M^.C^^.LXX^^.Hli".  Indictiono  ViL  Rogoaote 
FHderico  Romanorom  Imperatore  Gloriom. 

V«S  dein  mit  Pergameotttreifen  auf  die  Charte  redgehenetea  Shiplf  Wclcfac*  tnit  drn  an  den  nachstrolgeDdca  TTffcimikn 
diaiM  fiiidMti  lidiiidJicliM  «on  |l«idi*r  BMdwiBMbcit  fMrcM»«  in  libcr  die  HHUlm  ittsgebtadnm, 

CCCLXXII. 

Au«  dvm  Fijrstl.  S^lm  -  Hor*li»ar'tcbea  Arcliinc. 

In  nomine  sancto  et  iodiuidue  TriDitatis.  l|  E^o  Hcrimannus  supcrna  dispensante  clemeotia  humilis  Mo* 
natferiemnum  minister,  sumniqne  miniatri  aesti^pa  scqui  cupiens,  oomajasis  nubl  onibus  tam  in  cwaniodis 
rerum  tcmporalium  quam  in  profet^bos  animaruni  pie  considcrc  ac  subucnire  curaui.    Et  quamms  com 

nposloln  lilicntcr  ad  omnes  bonum  opcrarcr,  mnxime  Inmrn  ad  cns  patcmuni  habui  afTcctum,  quos  mundo 
mortuus  soii  i)co  per  snnct^  conuersationis  sludiuin  uiuere,  el  eius  pro  quicle  oomium  ac  saluto  demen- 
tiam  indesioenter  eredidi  exorare.  Vndc  et  ftiit  quod  monasterium  in  Asbcke  ad  Dei  omnipofcatis  eemi» 
ciuin  a  piij'  memorie  anfccessoril^ns  mcis  propii;:atuin .  spcciali  dcuotionc  aniplcclebar,  el  inibi  Cliristo  famu- 
lantibus  ut  quiotara  in  Dci  laudibus  uitoin  pcrajjercnt  ulilia  sempcr  prouidi.  Proindc  curtim  cpiscopio  per- 
lincnum,  ex  cuius  uieinia  mollas  pcrtulere  pressnras,  eam  uninerris  usibus  suis  concessi.  ea  tamcn  ra- 
tione,  nt  duo  seruicia  quc  cxinde  debcnliir  tam  mihi  quam  successoribus  mcis  singulis  annis  pcrsobiereoi 
Vt  etiam  licr  inca  bcniLjoilas  ip^is  firma  slabilisquc  pcrmaneat,  cam  priuilc^ii  auctaritato  roboraui.  Farta 
sunt  Itcc  anoo  duininic^  incarnationis  M".  C".  LXX".  HH".  lodiclione  \IU.  presidentc  Kouiau^  sedi  Kalixto  papa, 
regnantc  gluriosissimo  Romanorum  iuipcratore  Friderico  scmper  Augusto,  presentibns  dcricis.  Hemaido 
oiaioris  rcclosic  prcposito.  VdoiK»  minoris  ccclcsie  prcposito.  Francone  uicedoinino.  Bcrnardo  de  Ibcnburen. 
Albcrto.  Nobililnis  Hodolfo  (h;  Stcinvnrtfe.  Codcscalco  de  Lon.  Cimrado  dc  Wetherenirc  cinsilcra  loci  ad- 
uocato.  Widckindu  in  Vrckeiihotst  uduucalo.  Lcfiiurdu  dc  Licu.  Minislcriulibus.  Erocslo.  Ludoifo.  Ludbcrto. 
Alberone.  Gerlaeo. 

Dm  8t«s«l  kamiM  nh  ta,  M  dcai  9An  lilS  bMdwfabowii  ttmia. 

GCCLXXIir. 

Am  daar  BaDdtdbrift  d«s  IS.  JduWBdfrli,  un  KiiiiiBL  ANbiva  m  HmoMr»  •baduiftlidi  milieihcai  vm  Uoojn'  ia  Hiadm. 

lo  noraine  sanct^  et  indiuiduc  Trinitalis.  A.  Mindcnsis  cpiscopiis,  Ouoniam  per  sanctarum  precum 
sofTragia  calholica  sufTulla  existit  ccclcsia,  dccct  omncs  in  Chrislo  liddcs  inuiccm  se  fralerne  karitatk 
aiuore  preueaii'C  cl  dcbila  oratiunum  subsc(|ui  duuuliunc.    Vnde  et  nus  ecclc&i«;,  cuius  ooa  electiuoo  me- 


y  1^  -0  i.y  Google 


427 


riti,  sed  hea  indigni  pasioris  uiccm  gcssimus,  rratcrnuni  ecdesitntiii  qocrerc  .studiiinuis  sulisidiiMD,  quatinus 
mutuum  in  oiminditMis  cctfii^^que  no<itris  nf»ccssitatibus  sempcr  intor  nos  habcrcmus  refiigium.  Anno  igiliir 
incaroalionis  liuinmi  M.C.  LXX.V.  Indictionc  octaua,  cura  pro  pcccatts  Qoslris  redimondiii  pcregre  bcaii 
Jaoobi  apoBtoK  limina  ninfareintM,  ad  GofxieineiB  eedeBiain,  auoiacum,  ad  sanetum  Efj^iiun,  Turonis  ad 
eccIcsiaiT)  hcali  Marlini,  et  re!iqu;is  infra  pnsitas  tienimus  ccciesias,  ct  fraternitalis  «ocii  tatctii  slinulqiic  orn- 
tionam  mutuam  uiciwilttdinem  nobis  ct  ccclcsi^  nosli^  Miiidonensi  dooari  postulauimus.  Quam  et  cum  omni 
daerilate  et  omninm  conniueotia  aoeeptam,  aeraa  ube  ecdesi^  noetre  fratemitatem  ipsis  conlradidiiiMia. 
Qna  propier  fideleB  lam  nostri  quarn  fratrum  succcssores  studii  nostri  attcndant  dcuotioncm,  ct  anime  $Df 
perpetuam  tcnenics  consolationcm ,  ad  utrinaque  utt^  proaperitatem,  fidelissime  et  inconouisam  salntarcm 
conseruare  sludeant  coofederationem  '). 

Aono  incarnationis  domiQicc  M.C.LXXIIII.  Y".  Idus  Janoarii^),  contigit  domnam  Annoncm  MindoDensis 
Saxoni^  ep»copam,  peregrinalioois  gratta  sancimn  Jacobum  adeuntera,  uenisse  ad  Goniense  cenobium,  et 

ibi  dc  fraternitatis  societate  pridcm  habiic  inlcr  cnsdem  sancta.<;  ccclcsias  ambas  bcati  Gorgonii  ucneratione 
illi]<(trcs  requisissc.  Yoram  quia  longi  tcmporis  inlcruallo  multa  obtiuioncm  accipiunt,  oportunum  uisum 
cst,  quatious  cadcm  fratcmitas  rcdinlegratione  salubi-i  rcnouarclur.  Complacilo  igilur  ciusdcm  domiui  epi- 
soopi  et  nenerabilts  prouisoris  nosiri  Peiri,  consilio  seniorum  nostrorum,  Roiabaldi  prioiis,  Girardi  prepo- 
siti,  Pctri  riislodis,  Fulclionls  capcllrmt,  Simonis  cantoris,  conscnticnfp  capitulo,  societatcra  pristinam  ctim 
omni  carilatc  et  benignitato  reiiouauiraus,  in  poslcrumque  Deo  iuuanto  seruare  curabiraus.  £t  hi^'C  cadcm 
doraino  Thilouiro  prcp<^lo,  Conrado  decanOr  octcrisqno  Mindoncnns  ecclcsie  fratiibus  scribcre  dipnm 
duximus.  ut  nostri  inutuo  mcmoriaro  liabeant,  siout  fratrum  dccct  mcminissi'.  IIi  c  cst  itaquc  socictas  et 
conscrifilio  fratcrnitafis  tiadita  doiiiino  cpiscnjio  ct  sancltssimis  frutribus,  Rciuboldo  prcsliitcro ,  NitlHingn 
subdiacono,  capclianis.  Si  quis  frutrum  saiictc  iliius  ccclcsic  ad  oos  ueneril,  quasi  uniis  ex  nnsiratibus  in 
choro,  in  capitolo,  in  rerectorio  repuiabilor.  Sacram  hosiiam  sinf^lis  annis  priroo  die  post  oclanam  apo> 
stolunim  oircrimus  pio  pcccato,  pro  pace  ct  statu  ccclcsic  Mitidonensis,  et  sccundo  pro  rcquie  defunclo- 
niin.  Prctcrca  si  brcue  cuiuslibcl  dcfuncti  dclaluin  ad  nos  fucrit,  trij^inla  officia  agimus  in  conucntn.  in- 
fcrioiis  ordiiiis  fralrcs  psallerium  soluant,  oonucrsorum  singuli  ccntics  Pater  noslcr.  Cctcnira  in  largilioni- 
Im  eteraesinarum,  in  orationiboa  et  cnndis  bonis  operibus  nostris  tam  viui  qnam  defuncti  sanclf  9Kns 
ecde«ic  nobis  participiaotur. 

Noucriot  omncs  prcscns  scnpltim  uisuri,  quod  ego  fratcr  Oggcrius,  prior  Cluniaceiisis  ccclr*i(^,  com- 
muoi  lolius  capiluli  coiisensu,  conccssi  dorano  A.  Mindonensi  ucnerabili  episcopo,  ct  sociis  cias,  Hcinboldo 
ot  Kithungo,  orooiam  bonomm  porticipium,  qu^.in  capite  Quniacensis  eoclesif  et  in  locia  eius  nbiqae  tcr<- 
mruro  Hunt,  in  missis,  psalmis,  clcmosinis  ct  omnibus  qu^  in  carnis  ct  spiritus  conlritionibus  apud  nos 
gerutitur.  Conccssa  sunt  b^c  prcdicla  non  solum  ipsis,  qoi  preseotcs  hcc  in  capitulo  dcuotc  pcticruot,  scd 
ctiam  omnibus  rocmoraie  Mtndoneosis  ecclesto  canoiiicis  defunctis,  ut  aenicntc  ad  nos  brcui  dc  obitn  eurum, 
preter  comrounc  bcnciicium  absoloaotnr  in  capttulo  et  ofllcia,  et  missa  iu  conuentn  cantabitur.  Sinafliler 
et  ipa  per  omnia  facicnt  nobis  ct  noslris. 

Nolum  sit  omnibus  hominibus,  quod  domnns  Anno  Mindoncnsis  cpiscoptis  in  capitulo  sancti  Egidii 
residcus,  cuui  domno  Raimundo  abbate,  Geraldo  priore,  et  ccteris  firutribus  lianc  ioter  utramque  eccle- 
aiam  firatemiialis  aocietalem  instituit  ipan  el  ab  ifa»  impetraait  perpetuo  semaiMlam»  ol  nlerqne  locns  et 


*)  Walmcheiiilirli  waiM  dleMP  blMbiillkliCB  VerorinttDg  dle  oas  rolgcndea  Vnrtcrait]i|i<BrWb  der  «iBMlnrn  Kliittcr  and 

Stirirr  einterlribt. 

Die  Jahnuiltl  >U  nach  der  Zeiirechoang  ui  milcben,  woldie  am  25.  Uin  dit  Jahrubl  ««ciuwlt;  dM  DahMi  grhwrt  «l*»! 
RMb  uoMfar  ll(«hiiiM|nr«iM»  ia  dtt  Xahr  11»,  «onit  «o  ohl|o  Ai|ohs  4o»  BtiAolt,  htuMOioh  dor  Zdl  Mliicr  lh!i»o. 


Digitized  by  Go 


omnes  utriusque  loci  personc,  uidclicot  Uim  illi  qui  snnt  uiui,  qnati)  qai  dcfniicti  sunt,  omnium  bencficio- 
rum  &uorum  temporaliter  et  spu^itualiler  dc  cctero  coinmunioncm  panier  et  participatioDcro  ia  perpeiuum 
jn^fjatit  inler  w,  et  posl  oeUuias  apoalolonini  Petri  el  PeuK  iwlitalani  eatiitnii«|ue  eodceif  fblnni  niaaio- 
rbm  fiori  lam  niiioiniiii  qoan  morUioraai,  b  ulraque  ddeBcei  eccleaia. 

A.  Dci  gratia  Mindonpnsi  opi<!cnpo,  Pt  T.  prcposito,  Ct  C  dfrnno,  iininrrsnqno  Mtnflnnon?!  rapitiilo. 
B.  dccanus,  Ra^.  preceotor,  HamciiQus  magister  scolorum,  Pb.  subdccanus,  Ang.  ccUcrarius,  tolumque 
Capitulum  bcati  Martiai  Taroneoae,  Salutero  m  Doraino.  Teoieaiea  ad  sepulchroin  beoli  Harluii  Annooeni 
episoopttm  uestrnm,  el  Capellaouro  eius  Retuboldum  prestMterum,'  et  NiUmngum  subdiacomum,  ad  pelicio 

ncm  ip>;nnmi,  In  fi-nlrrnilnlcm  (^t  soriftnlpm  cccJrsio  nostrc  nos  recopi««:c  uobis  signiGcamus,  cl  insupcr  uos 
ct  ccrlcsiura  ucslram  cum  mcmbris  i>ui»  m  eanduin  rralcniitatom  rcccpiinas,  et  omnium  booorum  quf  am- 
0M>do  fieot  in  eocleaia  noatra  partieipeB  eaae  coostilnimus.  Ipee  oero  aoeioritaie  sua  el  DMnioe  ueslro  noa 

in  fratemitatcm  ct  socictatcm  omnium  bonorum  qiio  ammodo  (irid  iii  occlcsia  ucstra  ucl  moinbris  cius  simi'- 
Klcr  recopiU    Fratcrnilntcm  aiitt  m  istam  in  perpetuuin  soruandani  tain  ipso  quam  nos  coiifirninuinnis:. 

Kgo  Wir.  Dci  gratia  boaii  Dyoni.sij  abbas  as.<>cnsa  capituli  noslri  cooccssimus  cpiscopo  Aonoiu  ct 
ecclcsi^  suf  Mindouensi  plenam  socictatem  et  participationcm  bonornm  omnium  qup  ItQnl  in  eoclesia  oostra. 
Bt  ncs  sponsione  cpisco[H  prcdicii  ei  decani  et  prepoaitt  recipimos  simile.  Et  nt  hoc  magis  ralom  habea- 

tar,  siifitli  nostri  imprcssione  muniuimus. 

pi  lnis  Doi  gratia  .4nna!rarium  abJias  cnni  nmni  mnnarhnnnTi  connentn .  proposito,  dccano  et  iiniiiorso 
Mindoucnsis  ccclcsiy  canonicoruiu  cooucutui,  Salulein  iii  Domino.  Giritas  Llirisii  urgct  nos  ut  uiam  man- 
datorum  Dei  cunvnles  ia  odorom  suauitatia  decorem  domus  iilius  fideliter  diligamus.  Indo  est  qnod  frater- 
nilatis  uostro  dilcctioni  duximus  signilicandum .  quod  dnmnum  Annonom  orrtrsii;  uostro  pa.ston  tn,  ( iim  cle- 
ricis  suis  Rcinboldo  prosbitcro  cl  .Niduino  subdiacouo,  iti  oiiinibus  ccclesic  uostr^  bcocficiis  gralanler  susce- 
pimus,  ct  candeiu  bcnclicii  largitatem  uobis  ot  ecclesic  ucsiro  conoanonicis  fldeli  deuotiooe  oonoedimus. 
Non  cnlm  longa  mariB  et  terre  iiiiemalla  poterunt  soparure,  qiios  amoris  Cbristi  ncctil  amor.  Vniucrsita» 
tcin  itaqne  iicstrain  potimn«,  ol  pofondo  rojiamns,  quatinus  Iiiilus  ofuirratcrnitatis  mtHuain  uicissiiudinom 
nobis  ct  ccclesij  noslry  rcddalis,  cl  apud  misoricnnicm  iudiccm  precibus  ucstris  paruitatem  ooslram  com- 
rocndciis,  ct  posleriB  ueslr»,  ut  idem  bciaDt,  scriptnm  Tclinquatfs.  Nos  «ero  huins  premissi  dcbilo  teoe» 
mur  in  orationom  snffirafpa,  uobia  et  posleria  uesiiia  mnis  aioe  ddimciis  eibiben»  procorabimus.  Valeai 
sanotitas  ucstra. 

CCCLXXIV. 

Aui  licm  Archive  lu  Kappenbcrg. 

In  noraino  sancto  ct  indiuidu^  Trinilalis.  \\  IICRIMAKNVS  Dei  gralia  Hooastericnsis  c|)iscopus.  Cum  dig- 
nitas  cpiscopalis  bcnignitatis  sne  stadio  cunctis  Onuli  fidelibus  habeat  proaidere,  pn-cipii^  taincn  circa  eos 
qni  spiritu  reraenles  dominoque  seruicntos  diuinis  sc  pcr  orania  mancipauoranl  obsequiis,  suliicitudiois  snp 
curani  dcbct  oxliihoro.  Vndo  ct  nos  dilcctani  noliis  in  r.fu  i-tu  rnponbor?onsom  occlcsiam  in  omnilni';  pro 
moucrc,  ct  rintrilms  in  ea  Dco  famulantibus  libcralilatis  nostro  gratiam  oitcndcrc  Cupicntes.  ipsis  pro  re- 
luedio  animo  nostrc  ccclestam  m  BVRC  iradidimus  in  perpetoum.  Prateree  notum  esse  vohtmus  gencra- 
lioni  onmi  quo  ucntui^  est,  quod  deciroam  quandam  do  curli  ipsoruin  in  ]iI.()TI.\CDORP,  oidclicct  III. 
solidos  ct  V!  donarios  Monaslorionsis  moiirtc,  minislerialis  nosler  Livdolfus  dc  LETTE  a  nobis  in  boncficio 
liabcbat.   Quam  dccimam  idcm  Livdulfus,  ucccplis  IIIL  murcis,  nobis  uoluntaric  rcsignauit,  quam  et  nos, 


WiliieliB  11.  wHvim  ItTS  Abt  sa  SMBl-Dcnji  bci  Parii,  uad  reMsnirte  am  10.  M«i  1196, 


Digitlzed  by  Google 


111S.  429 

ipm  animente  et  petente.  Capenbe^gemibiM  fratribus  perpeiua  dooatione  conceasinins.  Ut  aotem  h^e  emni 

temporc  rnta  ct  inrnnrM»isa  permanonnl ,  ea  prespnti  scrlpto,  cl  sigilli  nostri  munimento  rohorare  CMraui- 
nius,  aiiclorilale  hci  omuipolentis  et  nostra  a  communione  ^cclesi^  sancte  sequestranlcs  omnem  hommem 
(jui  ali(|uo  diodo  contra  hee  oenire  temptMierit  Priof  donattonis  tesles  snnt  bn.  Sigelo  prepoeilns  Wei^ 
snburgensis.  Thitmarus  canonicus  maioris  ecclesie  Monastcricnsis.  Evcr  cnnoniciis  sfuicli  P.WLI  Amelungos 
saccrdos  de  LUNEN.  Secunde  quoquo  hii  sunt.  Liibcrtus  de  Bcvcrne.  Erneslus  Monasleriensis  ct  Ludolfns 
frater  cius.  Eucrhardus  de  WIUINE.  Hvgo  de  Meiubuvolc.  Godcfridus  camerarius.  Uerimannus  cognomonto 
pongit.  Acla  «inl  hfc  anno  veriii  hcarnaii.  H«.C*.IJ[X«.T*.  Indiolioiie  VDI*.  llegnante  FHIDEUCO  Roaanor 
Tom  Imperalore  glwiosOb 

Aatitm  aalco  •citwiirtt  auf  die  Chirle  eeheftelea,  «laaijir  41i|)tiiciiMi  6i«|d  •Wkk  mm  dm  KmSM^  m  einer  «twa* 
knnen  gedrungem-a  Figur,  im  Orntte,  <lea  Kopf  nilt  «Bcr  DiodfiigMi  Mitra  fcedacfct,  m  d«r  reehttn  Bnd  dea  wnk- 

recht  .-iu«);('«lr<  ckUn  B:sclu<r<iljb ,  iii  dcT  linkLn  cia  gcoffactes  Buch  haltend,  auT  ciaccn  niedrigea  Stuhle,  deMeo 
Seitenlcbaco  ia  Uuadekuprc,  die  icfaraigea  Fiisie  ia  TtticriLraUca  aatlaufcn,  (iliciid,  mit  dcr  Uauclirift:  f  Hdmaiiin* 
R.  Gti,  MwMilerlaad  (aie)  Scdc.  Eft,  8cd*. 

CCdiXXV, 

An  daoi  Arcliita  as  KapBaiiban. 

In  fiomine  sanetpet  indiiiidoe  Trinitatis.  ||  HERDLVNNVS  Dci  gralia  llMiasleriensis  episcopos.  QnBiii> 
quam  inxtn  apostoli  ammonifionom  ct  oflicii  nostri  rationcm,  dum  tempus  est  operari  bonum  ad  omnes 
dubeamus,  lamen  piclaii.s  alTcclum  iUis  nos  habundautius  inpendere  cooucnil,  qui  a  lumultu  scculari  seque- 
elrati,  divino  se  per  omnia  mancipaverant  obseqvio.  Qao  circa  notnm  facimas  tam  fntnris  quam  preseo- 
tibus  Chn'-tl  fiilrlibas,  «jualilcr  j»ie  momorio  FRIDERICVS  huius  ccclcsio  antistes,  duos  Solidos  dodme  fira- 
tribus  C.\PKM;!UUiKN>tn\"S  lil)cra  donationo  coriccssit.  Ex  (jvibiis  solidis  unus  solvitur  de  domo  Heri- 
inauni  in  Lcnciar  iuxia  ViiliESDOM.  sccundus  du  (juailam  domo  prcdictorum  fratrum  in  cadem  viila.  Cuius 
.  piam  voinntalem  et  faetum  approbantes  et  imiiari  cuptcntes,  eandem  donationem  epneopali  anctoritale  oon* 
firiTi.inins.  Illml  qijoi[iio  prnl-r^is  nnnrrtrro  rt  n  I  ppvrfM-orum  noticiam  transmitlere  placuit,  quod  due  do- 
mus  prcdictorum  fratrum,  videlicct  COUVS  cl  UOLTBVRGETUORP,  pro  decima  aouaalim  uiciul  amplins 
ad  dominicatoram  nostram  pcrsolnnnt,  nbi  tantnm  nil«r.  solidos  Monasteriensis  inonelf ,  nna  scaieet  Cobos 
XXtl>  ct  altcra  scilicct  Holtbvrg(Uhuri>  X.\*>  VIUi».  denarios  Hanc  igitur  dedin^  redcmptioncm,  et  SQpra 
memoralarn  doiiationem.  prcsenti  |)a!:ina  cl  si.^iHi  no-tri  inpiossionf!  riibornmuH,  aiictfuilalc  Dci  omnipoten- 
tis  ct  beatorum  apostolorum  PETRl  ct  PAVLl  au  nosii-a,  rtcrno  anathcmali  omncm  subicicntes  horaioem^ 
qvi  idlam  dctnceps  calnmpniam  CAPBNBQIGBNSI  eodeaif  super  his  snscilavmtt  *  Teslee  bnins  rei  fne^ 
rtint  IVanco  dc  Wctcringo  viccdominus.  Evcr  canonicus  sancli  PAVLI.  Capellani.  Hartungus.  Simon  de  An- 
gelmudcn.  Thcodcricus  frater  eius  de  Sudkirken.  Miuistpriales  (iodefriihis  ca.stcllanus  dc  R("cheilc.  Filins 
cius  Rut-^erus.  Albcrlus  dapifcr  dc  Wulflicim.  ficmhardus  dc  Dulmaoia.  KLKiollus  de  Meinhuvelo,  cum  iiliis 
suis,  Livtberto,  Hugono,  Bemhardo,  Wetceloae.  Everhardos  aculthetaa  de  Wemeo.  et  alti  qoaraplures. 
Acta  simt  hrc  nnno  doniinicc  Incamaijonis  II*.CIJU[*.Y*.  hidiclione  VOIa.  fiegnante  FIHDERICO  Ronino- 

rum  Itiijicraloro  GI.OllUJSO. 

l)**  i^iesel  iit  (aat  wie  an  dcr  nii<'faftTorl»efgebead«n  Crkande.  —  Voa  deat  Zeichen  (*}  «n,  itt  du  Fol|eade  mU  liUii- 
acRr  Tbto  ala  ds»  VcthcifahasJa  fccdirialHW. 

CCGLXXVI.  ' 

.*^.  In  Nomine  SBaetf  et  indioidnf  Trinitatis.  ||  Bgo  Bmnrieas  Dd  gntia  oomea  de  Amsberdi*  notam  faeio 
lam  prcscntibus  quam  futuris  fideUbns  ChnAf  qood  4|iMata  minisleridto  iiMa»  fiodelMaB-lMiiiie^  Flar- 

Cod.  dipl.  biat.  WmUU.  U.  17 


L>iyutL,iJ  Ly  GoOgle 


1  lt«  —  tiic. 


reclo,  domum  quandam  ittxta  ulllam  Scndcnhorst  silara,  mhi  cwm  tnorc  ?nn  pro  lihcro  bono  datatn,  meo 
filiorumquc  tneoruin  Hoinrici  el  Godelridi  asscnsu  cl  pcroii^ioue,  Lisberneubi  ceaobio  partioi  pro  lilio  8uo 
ad  seruieiidum  Deo  iiiil>t  inpQnto.  partini  acoepta  peeuiua,  deuoie  eontalerit  Quod  fadum  pro  salale 
animc  rocc  Glicrumqiio  mconim  llbcntpr  annnimns,  ot  ut  ratnm  atquo  inconuulsum  in  pcrpcluum  pcrmaneat, 
liUcris  mandari  ct  sigiUi  oosu-i  iiupressione  iirmah  fcdxmiSi  idoneis  testibos  qui  his  ioterfuerant,  uel  pro 
certo  noueruni,  sobler  ffmofaUs,  qoonm  nottiBA  aunt  CoDMdna  ds  RadeDbairdi.  lioiiiua  de  Halse. 
Bneiliarth  4o  Mflnede.  Gemaaiaa  de  Boderioh.  Elberecbl  de  lleoecbuse.  Albertos.  Flredericus.  et  aiii  quam- 
pbireft 

Acta  sont  hcc  Amsberche  anno  dominiof  incamationis  M".  C.  LXX*.  V*  bidictione  VUb. 

CCCLXXML 

F.  Dei  gralia  Romnnornm  rmpcrntor  ct  srmp^^r  an^ti-ilns,  snnrfr'  Minflcnsis  ecclcsio  honesto  et  uene- 
rabili  dcro  uniaerso,  ct  ciusdcm  ccclcsic  iidclibus  tam  nobilibus  quam  liboris  ct  ministcrialibus  omnibos 
gratiam  suam  ei  omne  bnnum.  Quooiam  iusUim  et  honestum  est,  qnod  onmis  qai  principaium  amnum- 
strat,  principalas  olBcia  non  ne^igat,  ideo  nos,  qaantum  longa  ot  grauis  oocupacio  nostra  et  inporuioa 
bellomm  tcmpcslas  palitur,  et  in  ((uaiilum  ilb  hooiffTiissimn  nuctoris  omnium  piotas  coopcrari  diynabitur. 
paci  on^um  ecclcsiamm  prouidcrc  cupimus  et  intcndimus.  Eas  ucro  quas  nobis  dcuociores  in  iinperio 
ad  semienduD  prompcioies  oognosdraus,  |das  ceteris  honorare  debemos  et  uolomns.  bide  igitor  esC  quod 
HiadeDSCm  ecclcsi.am,  quc  dcuotum  obscquiuin  cum  siiKcni  ct  Jeljila  hnclcnns  fidclilale  cidiibuit,  fauorali 
ct  fioreno  cratir  nostrc  amplc.xamur  alTcclu.  Pro  rogatu  ct  uoiuntate  iidelis  et  dilccti  nostri  Aanonis  epi- 
scopi  uesiri,  muxime  cogente  uos  rigoro  iuslicit;  qu^^  nulU  ncganda  cst,  oobis  et  omnibas  compronincialibns 
mstris  haoc  nuueslatis  nostr^  diriginMis  pagioam.  bnperaioric  iiaque  maie^iis  nostn;  ;uicioiit  ito  dislriefe 
preci[)Imus  cl  obseroari  omnino  uolumus,  no  tilliis  romrs  u<  l  .■iiliiop.nftis,  nol/ili.s  iiol  niinistcrialis,  seruus 
aut  libcr,  oaaooiois  in  domibus  ct  areis  cIaustraIU)us,  ct  saccrdoiibu^  iu  domdjus  ct  aiXMS  dotaiibus.  ali- 
quas  omnino  iumriaa  irrogaro  presumat,  et  no  aHquis  ex  bis  quos  prctaMaimns  in  predictis  domibus  et 
areis  aliqiud  sibi  iaris  addicat.  Si  quis  autem  huius  tam  district^  qoam  iust<;  |>rccepcioai8  nostre  uiolator 
exstiterit  presiimptuosus ,  ipsum  maiesfntis  impcralori^'  reiiin  consliftiimiis  Ne  autera  quis  piilet,  qiiod  m 
hac  tam  ralionabili  quam  neccssaria  pacis  clericorum  roboracionc  steterit  pro  ratiooo  uolunias,  ei  magis 
prosenciA  et  iastancia  domini  episoopi  qaam  iuaticia  aaloerit,  hoc  nobtf  conlestando  scribbnus,  quod  pre- 
dictam  scntendam  ^ericus  marcliio  de  Lusis  m  pahcio  nostR»  apud  Cremonam  approbentibus  et  Ooiifir- 
loaDtibus  imperii  nostri  principibus  edidit. 

Daa  Sicgel,  wclcbe«  mit  PercaiMntitreirm  ana*lMlii|t  war,  iU  wlarca  scsaocea.  —  D'm  Chsfte  te  Ueia,  di«  Sdirift 

CCCLXXVIII. 

Micb  tbut  AhieMft     AimI.  Coi«iei>  *> 

C.  In  nominc  sancle  ot  indiuiduc  Trinilatis.  Conradaa  Dei  gratia  Corbeiensis  ecclesi^  abbas  omnibus  pre- 
sentibus  et  ruinris  in  perpetuum.  niilitatibus  senionim  Dei  it.itema  pietato  prospicimus  et  indigentias 
eonim  oportuna  liberalitate  subleuamus,  iion  solum  deuotiooem  iilorum  ct  bcniaolentiam  et  assiduam  ora- 


.U 


Digitized  by  Google 


lltC 


131 


tioiMm  nobb  prdparamus,  scd  ct  propiciatione  Dei  etSaoctorain  ipsras  facilius  nos  pairoclnia  impetraturo* 

spcrnmiis.  Inde  csl  qiiod  nos  saluti  aiiimr»  nostr^  consnlcrc  uolciites,  ct  beato  Potro  priticipi  aposloloruni 
in  moiile  Eresbcrck  dcuolionem  nostram  in  aliquo  demonstrare  cupientcs,  quatinus  pcr  cum  ianuam 
iiigr«di  mcreamnr,  eansilio  rratrum  nostrorum  Corbeienaimn  nee  non  et  petictone  mmiateriaBiim  et  diomm 
fidelium  noslronim,  Ecclcsiain  sancti  Magni  que  siia  cst  in  uilla  Horbuscn  tradidiimis  in  siipplemenlum 
prebendc  fratrmn  Dco  ct  beato  l*etro  in  motite  pronominato  seruientium,  cum  omni  inlogrilate  el  perti- 
ncatiis  suis,  itn  ut  prcpositus  qui  in  montc  fneni  candem  ccclcsiam  sub  potestate  sua  babcat,  posUpiam 
ab  eo  qoi  nuoe  eam  habel  eterico  noatro  Conrado  sm  niuente  adhuc  flioe  defiineto  Kbern  extiterit.  Notmn 
cri;n  iio!iiiiiii-;  csso  omnilHis  ccr  lesie  Dci  (idolibus  tam  fuluris  quam  prcsentibus,  qnod  banc  traditioncm 
prefate  ecclcsiy  sotcmpnilcr  fecimus  in  capilulo  Corbciensi,  coram  ounclis  fratribus  nostris,  super  rdiqutas 
Lcati  Petri  de  monte  Ercsbcrch,  quns  propositus  Braniiigtis  presentes  tnnc  babdt,  et  donallonflra -de  mami 
nostra  suscepit.  Nos  (|uoqnc  sub  stola  nostrn  in  codeiu  cnpitulo  auctoritate  patrn  el  ilU  et  Spiritus  sancti 
ot  beati  Prtri  [irincipis  aposlolorutn  sub  aiiatlioinatc  intcrrttximns  omnibus  succ<***soril>n<!  nostris,  nc  aliquis 
eorum  candcm  ccclcsiam  a  prefalo  monlc  aufcrrc  ucl  aliquo  modo  alienare  presunuu,  scd  scmpcr  in  po- 
testatc  prcpositi  qiii  ibidem  fuerit  ordioanda  in  pcrpetunm  consBtat.  Ut  aotcm  hco  traditio  nostra  oranibus 
fuluris  teniporibus  apud  posteros  et  succosmrcs  nostros  rnla  ct  inconuulsa  pcrniMnciif,  prcsentem  paginam 
in  tcstimoniuni  facle  a  nobis  donationis  conscribi  precepimus,  quam  subter  annotatts  testibus,  sigillo  noslro 
ct  ecclew^*  corroborari  iusaimus.  Tcslcs  ct  prcseules  bii  fucruuL  Ilcinricus  prior.  Randuuig  custos.  Tbidric 
IKfiaoeliinus;  Reinherus  preposltiB.  Godcsdialmis  enmerarios.  Adelbertus.  Abraliam.  Siko.  Lambertos.  Reinbar^ 
dus  prepositiis.  Ulhelricus.  Rcininarns  Thitlrii^  Fridcric  Rolholfus  cantor.  ^'nnrgns  prcpnsifns.  Ileitenricus 
prcpositus.  Wernhcrus.  Uartmaimus.  Rolbcrtus  ho^pitalurius.  Albcrtus  iufirmarius.  Rcrlholdus.  RcinJierus  cei> 
lerarius.  VisccUinua.  If arquardus.  Ilenholf.  Antonius.  dcremannus.  Godeschalcos.  Widiktndos.  Conndus.  Tole- 
winus.  Ileiniicus.  Mcinuardiis.  Wallhcrus.  Arnoldus.  llcrcbrordiis.  Pueri.  Tliietmarus.  Johannes.  Vdo.  Hcthc- 
wigus.  Liudoldiis.  Heiiiricus.  GunUiorus.  Johaniies.  Cunradu.s.  Hi  iniicus  Alhcrfns.  Ilartlonns  Laici.  Conradus. 
Heinhardus.  fratrcs.  Hcinricus.  Wilichclmus.  Thidoricus  scnior.  Tludcricus  iunior.  Liudolfus  dapifcr.  Frideric. 
Heremljndus.  Amoldns.  Bartmooous.  SamnLo.  Fdcwinus.  Erembertos.  Wemhonis.  Johannee.  et  alii  moltL  . 

Aetmn  Coriieif  anoo  dominicf  incanHitiontt  H«.C^LXX*.T1*.  lodielioiie  VOIh.  Amo  preiatiotus  doouii 
C&mHfi  «bbntia  Xn*.  die  annniiciatioiiia  domiolcf  . 

.  I 

CCCLXXIX. 

An  dDMi  ObcfnkirdiHclMB  Kopbr  dc*  1«.  JabrhwMlcrti,  im  Btiiti  d«i  itiiriiotlitlMn  HMjtf  m  Ill«ds8. 

In  nomloe  sandc  ei  indiuiduc  Ti  initatis.  Anno  Nindensis  Episcopus.  Noucrii  omnium  tam  presei»- 
tium  quom  pnsfruluroriim  indu^triii,  Oiialii  r  nntccpssor  meus  boatc  mcmorie  dominus  Wcmherus  Kpisco- 
pus  uuucllam  planiationem  in  Oucrcnii^crckcn  fuiidaucril,  et  qu^dam  ad  suslcolatioitem  iideUum  Dco  et 
beatf  geolti-ici  eina  obtolerii  Sed  qokt  morle  preuentus  ad  statiim  qnem  optauerat  perdooere  oon  potoit, 
Noa  qui  auotore  Deo,  licet  indigni,  in  pontincaliis  ei  cathedra  successimus,  participes  bcnefactorum  oius 
esse  cujiienlcs,  Cousiderata  lcnnitalc  in  stipcndiis  iliic  Deo  seruienlium,  cundcm  locnm  raiscricordio  oculo 
respeximus,  et  bona  qui^dam  pro  renicdio  peccntorum  nostrortun,  ad  conciliandam  nubis  gruliam  pio  ma- 
tfis  ousericordif ,  adieclmus,  nidelicet  domom  «nam  m  Hileberch  cum  omnibus  sub  aUiDeoGSs,  el  decteam 
in  Yelden  a  doiriino  Tlieodcrict)  Sricli!i,i.;^e  nolus  rcsignatam,  Spciantcs  quod  sicut  socii  cupimus  c&sc  labo- 
ris,  sic  crimus  et  consolatiouis.  IIcc  bona  denominata  et  bannum  episcopalcni  eiusdcm  ccclesic,  et  eccle- 
siam  in  Vcldcn,  decimam  in  Alemultrc,  Hoburhusco  cum  omnibus  appcndiciis,  cam  omnibus  a  prcdicto 
antemasore  mco  oMatia.  onliqua  ciiam  dotalis  areeibom,  dedmam  iuNienstide,  diirimam  in  HiOTti  ci^fiam 
qaoque  in  VeldeD  cnm  omnibos  bonia  attineatibos  ei  atilitate  indo  proaeni«atet  olqoe.omoift  itoaa^Um 

17* 


Digrtized  by  Google 


1116. 


olilalione  fidolium  pro  liberis  suis  legilimn  nunc  nh  pos«c?sri  ni^^rv  in  pr>5fprum  ab  els  iuste  po<;<;!dpnda, 
cidcm  ccclcsif  ciauibus  ccli,  baoDi  no»Ui  auctoritate  et  sigilli  nobUi  iuiprc^ione  linDamus  ct  in  uirtute 
•pirttu  Hncli.  in  quo  pcr  Christum  est  oiddb  poteslas  HffanSS.  atqtie  sohiciidi,  corroboramns,  ut  qoi  io 
irrilalll  daxcrit.  sit  analhcma  Mnranatlia,  c(  dclotttur  nomeo  eius  dc  libro  uit<>.  Acta  sunt  hec  anno  domi- 
nico  incarnationis  M. C.LXXVI.  Indictionc  nona,  Kal.  .Maii,  in  cioitate  MindiMi-i  Teslo^  hii  sunt  ThiolmnrtH 
prcposiUis  maioris  ecclcsi^.  Rcinwardus  prcsbylcr.  Rciomams  psbr.  colioranus  fratrum.  Hcinharduij  p.sbr. 
HeinAerieiiB  diacoans.  VdcautfUB  diaoonas.  Coaradas  diaooni».  Widekiodns  diaeonos.  Conradus  dnoonns. 
Hermannus  subdiaconus.  Nithuggus  subdiacunus.  Gcriiartkis  prcposilus  dc  Oucrenkercken.  Widekinus  aduo- 
catus.  Walthcrus  fratcr  Episcopi.  Hcrmannus  de  Bukeburg;.  Eizo  de  Slon.  Bcrnhardus  dc  Mircbomen.  Mini- 
sterialcs  ecdcsic.  Alcxander  de  Luttbike.  Meiofrulus  fratcr  cius.  Thiothardus  comes  ciuitatis.  EUwardus  da- 
pifier.  mfraininMis  de  Wente.  Alfwardas  camerarius. 

CCCLXXX. 

Bsati  !■  ta.  Xihfhndcft  gcadwickacB  Coda  dcc  Sllllcs  Corwy  auH  {Bcfircr  VMidcdirift  (14,  hUk.)  ciogeln|CD 

In  nominc  sanctc  ct  indiuidue  Trinitatis.  E^o  Conradtis  Dei  gratia  Corbyensis  ecclesie  abbas,  Omni> 
bos  succcssoribus  suis  in  pcrpotuura,  Cum  c\  iniunclo  nobis  ofGcio  diligcnli  nos  intii:;il;)re  df*r(>nl  sttidio, 
ut  unicuiquc  ofRcio  dcpulala  iotc2,Ta  pcrmancant,  Qualious  ita  tn  discipliuis  spiriluaiilius  proijcianl  el  lalo 
in  rebns  temporalibus  scntiant  inerementum,  nt  noo  nitnperetor  ministerium  noetmm,  verum  eiiam  memo- 
riara  noslram  in  bcnrdirliorK'  apnd  frrvlrcs  noctros  iiii^itnr  prrniancrc  summo  optamus  dcMdcrio,  Nntum 
essc  uolamus  uniucrsts  ecclcsic  oostrc  tidclibus  taui  presieiiiibus  quam  futuris,  quoU  quodam  Bruoonc  cc- 
desie  neelre  niaisleriali  tibm  imiaerse  camis  ingrcsso,  (]ui  eoriam  ni  Hanenforde  m  oommiBriune  Jarn 
acultcti  cum  traetatu  et  conscnsu  dilecli  fratris  nostri  Bcnrici  lunc  prioris  et  custodts  aoccperat,  et  Ber- 
nardus  eiusdem  Brunonis  filius  commi^sioncm  prcflictc  curic  muilis  prccibus  ilem  cnm  irtct.itti  cl  consensu 
prememorati  fratris  nostri  Ucnrici  prioris  ct  custodis  optineret,  Ipse  prior  Ucoricus  pcliit  ut  priuilcgio  a 
nobiB  dato  precaneretnr,  ne  id  ftiloris  temporibus  in  preindiciom  ioris  euslodis  fieret,  qood  eadem  cnria 
a  tot  mililibus  amminlstrarclur,  quia  hoc  gcnus  hominum  raro  suis  contcntum  est,  scd  sempcr  plus  sibi 
commissis  iisnrpnrc  sol(  t.  Hcrenfridus  cnim  palcr  pretnemorali  Hrunonis  primus  in  gcnerc  militari  ip.sam 
curiam  aiuininiiilraueral,  <^n  anlca  scmpcr  a  uiJlanis  amministraretur,  I^os  iiaquc  cou»ideiantcs  rcligiosaiii 
eios  pecicionem  et  plenam  dBecticnJs  drca  beatnm  Vilam,  rimtilqae  intnitn  ipsins  patroni  nostri,  Cdna 
aharis  bona  ut  pupillam  oculi  tucri  nporfct,  recognoscimus,  slntuimus  alque  dcccmimus,  omn.ctn  villam ') 
in  Uauersforde  cnm  omnibos  rebus,  appondiciis  ct  tenninis  suis,  ct  cum  omnibus  ad  ae  portiacolibus,  id 
est  donnbus  eetorisqne  e^^dis,  tcrris,  pratis,  siluis,  ciimpis,  aquis  aquaramae  decorsibas,  ctiltb  locb  et 
iocullis,  sul)  potosiatc  custodb  esse  debcro  itn  u(  ))cnes  ipsam  sit  omnis  utihtas  ')  uillc,  scilicct  locatio 
uiilc,  locatio  curic,  locatio  roansorum,  hcrcditas  (lcruiictonim.  census  lifonnm,  dcsponsationes  [lucllarum 
que  uolg^riter  Beddemuot  uocanlur,  Vtilitas  etiam  silue  adiacentis  que  uulgaritcr  Sundcro  dicitur,  nlpote 
mA  eandem  nillam  pertinentiB,  custodis  est,  Kcet  noa  aliquando  poreos  in  ea  mpinguanerimns,  qnod  tamen 
Cnm  beniuoientia  ipsins  custndis  fecimus.  Dobet  eliara  idcm  custos  quolicnscumquc  opus  fuerit,  cnm  lito- 
jiibus  .^cntcncionam  Jc  utilitatibus  ct  in  utililnlilius,  qnoniam  earlcm  uilla  ab  omni  iurisdictione  aduocati 
absoluta  cst.  Fatct  igitur  cx  preccdcntibus,  uiilicum  curio  super  litones  nullam  habere  poteslatem,  oec 
«iqnam  eniolioDem  b  pelicionibaB  de  eis  facere,  sed  iMftiinaiodo  ile  cnria  sibi  conMuissa  penohiare, 
«atnm  «mk  n»  diiiom»  in  diapoailioiie  coslod»  constara.  He  fbrlo  ighnr  aliciii  soooesaori  nosm»  iup«r 


Digitized  by  Goo 


ttTf. 


433 


hoe  ttm  ^  pio  ftielo  mBi^ands  rttlinqQeretiir  ooeMio,  uel  tempore  eliqao  rraadolente  oompoai  ponit  ex- 

coplio.  prpspntftn  intlo  paginara  conscribi  et  sigilli  noslri  inprcssione  communiri  fccimiis,  monontos  siib 
atlcstalioDO  diuini  noouiiis,  ut  beo  ooslra  recogoilio  ct  stalutio  rata  et  inconuuUa  pcr  omoia  tempora  pcr- 
raianeat.  Testes  hii  simt  Bem4cas  prior.  Albcrtus  prepositns.  Mcinhardos  noster  camerarins.  Metindos  ca- 
merarioe  fratnun,  et  tota  congrcgatio  ecclcsic.  Dc  laicis  auiom  hii.  Ilonricus  de  Lutmarsen.  Emibertus.  itcm 
Krnihcrtns  Cnnradus.  Volwinus  *).  Wernerus  frnt  r  r  ius.  Conradus,  et  alii  plurcs.  Actnrn  Cor!)oip,  anno  in- 
caniationis  Doroiai  AliUcsimo  Ceate&imo  LXXYI.  liidictione  VIUL  Vi  Kal.  Junii,  anno  prclationis  domini  Coa- 
nuli  abbatis  XVI*. 

GCCLXXXL 

Am  Knmagn  MSS.  T.  XXm. 

fii  npminc  sancto  ct  iniliuidno  Trinilatts.  Ego  Herimunnus  Det  fftXiA  MbnaalerMIMW  ecclesie  hurnilis 
dispcnsalor,  omnibus  Clirisli  fliklibus  .salutcm  in  Doniino.  DigHitati<;  nostre  ratio  cxposlulat  prccipue  ecclo- 
siis  nostre  sollicitudini  subicclis  miscricordto  maoum  porrigoro,  cum  iuxta  apostoium  etiam  ad  omac  bonum 
operari  luheamar.  Quaproptcr  onmibas  (am  presenlb  qnam  fntari  tempons  hominibaB  notifieamus,  qood 
decem  molfia  siliginis  dc  Decima  quadiun  sita  in  parochia  Wintcrsw-ich  in  viila  qoo  dicitnr Marca,  Ecclesie 
que  in  bonore  bcale  Marie  Magdalene  cl  .sancti  {Jcor^ii  raartiris  Monaslerii  conslrullur,  ad  probpndam  sa- 
ccrdotalem  ct  coDSoIationcm  pauporum  inibi  mancntium  libcra  doDUlionc  allogauimus,  hac  pactiunc  adiun- 
cta.  at  Hetmicns  villicas  noster  de  Lon  eiasdem  dedme  eastodiam  qaoasqoe  vUerit  ob(ineat,'el  hocaigp]li 
iinpr('ssi()n(.'  finnaulc?,  omncm  honilncni  ijiil  lu»c  iiirringcic  ansus  fucrit,  auclcjrltat(!  Dci  ct  bcatorum  apo- 
etolorum  Pclri  ot  Pauli  ct  nostra,  digna  anathcmalis  ultionc  forimus.  Facta  sunt  hcc  anno  incarnatioDis 
Domini  noatn  Jcsu  Christi  M.  C.  LXXVI.  Indictiooc  IX.  rcgaantc  gloriosissimo  Iropcratore  Frederico.  ftnin» 
•ctionis  tcstcs  sunt.  Franco  vicedominus.  Lubertns.  Adetbertus.  Bemardas.  Canonici.  Ernestus  huius  ocdesia 
aduocatus.  Goderildus  de  Schoncbcck.  Bcrlramus.  Amnldns  ot  alii  quam  plures.  IIoc  etiam  fi(ataifflill8«  Vt 
idcm  vilhcus  dc  Lon  prenomiaatos  maltios  ad  hospilalo  siac  onmi  eonmt  lat)ore  adducaL 

CCCLXXXII. 
Aw  4fo  AffcbiM  m  KippMibaif. 

In  nomiae  nnelc  et  indiuidue  Trinitaln.  |t  BEIUKANNTS  Dd  gratin  MbiMSterienais  episoopas.  Constat 

apud  sapicntes,  nec  ulli  uenit  in  dubium,  possessionc?  occlcsiarum  tunc  inconcnssam  habcrc  ftnnltalcm, 
com  roboranlur  auctoritato  pontilicum.  Qvapropler  notum  esse  volumus  v-nivcrsitati  lidelium  tam  futuro- 
nrai  q>^m  presenliam,  quaUler  mmistertalis  nostar  CESARIVS  do  CAPENBBRG,  dommn  qvam  a  iwbis  iii 
bcneficio  habebat,  qve  vocatur  MERSCII,  et  sita  est  WERNE  secus  Lippiam,  annuento  vxorc  aua  vcAm 
resignaxil,  ncccptis  pro  cadcm  (lonifj  XL.  marcis  a  fratribus  Capcnltcigcn^jis  (jcclcsio.  Qvam  domum  cum 
omoibus  pcrlincntiis  ct  iusticiis  suis  nos  eidem  eccl^ie  nobis  in  Christo  diiect^,  propter  spcm  in  celis  repo- 
sHam,  in  perpetnam  possessionem  ooneessimus,  insnper  adieientea.  vt  pro  vorversa  eiasdem  doroos  deeima 
tam  malorc  ^ldolicct  qvani  minoro,  nlcliil  amplius  qvam  duos  solidos  Monastcrlcnsis  monctc  v-IImis  nostrls 
annuatim  persolvunt.  Vt  auteni  hoc  omni  tcmporc  rata  et  inconvulsa  pcniianeaDt,  prescntem  paginam  con- 
acribere,  sigillique  nostri  iropressione  coromunirc  neccssarium  duximus,  auctoritate  Dei  omnipotentis  et 
beatonm  apoetolorum  PETRI  et  PAVIi  ao  nostra  exomnmunicalioinis  eenlealift  irremiediabiliier  fericntcs 
«mieiii  hon^m,  qvi  hfc  infiangpre  tenptaTeril,  niii  peoiteiitia  ductas  preMmptioiHiii  nam  coQgpmsniia» 


Digitized  by  Google 


134 


titi. 


bctionp  correxerit  Testes  sunt  huius  rei.  Ilerimannus  CapenbergeiM*K  prefMsiMn.  Eii{^Iborla8  inaifiriB 

occlosic  (lcc.inus.  Franco  vicriloTninn'?.  RfTnlinntns  df  Ihln  tihurrn  et  Albrrtiis  canonici  maioris  ecclesie. 
Hartungus.  Ever  capcUani.  Conradus  do  Wctcringen.  Albcitus  dapifcr.  Bcrnhurdus  de  Pikenbruch.  Gcrlagus 
Dikkebir.  Conrados  de  Ladenchusen.  Goderridue  camerarius.  Tbilmerus  piDceniiL  EveriiBrdos  soolthetus  de 
WERNE  . :  .  Aeta  sunt  h(  c  mmo  (loininicc  iDcamatioiue  W.Cf.lXX.*.yP,  Indietione  imil>.  Refunte  FH- 
derico  Roraanorum  Impcralorc  GLOUIOSO. 

Dm  &ics«l       •»  dea  D«clM(torbei;gcb<nd«o  Urknodeii, 

CCCLXXXIII. 

Aw  itm  ArehiTo  «n  KappcnbtTg. 

Iii  noDiiDC  sanctc  ct  iniliniiluc  Trinitatis.  |)  lil^RIMAN.NVS  Dei  gratia  sanclc  Monaslcricnsis  ccclcsic  epi- 
scopns.  Dispensalionts  nobis  eredit^  dcbilum  eonsideranlcs,  pedesias  nobis  comnuiisas  caromqne  boDa 
.  manut 'tii  !  ae  tlefendcrc  et  pro  posse  nostro  ampiinrc  .«ummopero  intcndinuis.  l'ndc  notum  esso  uulti- 
mus  tam  rnturis  quaro  prcscnlibus  Cbrisii  tidclibus,  qualitcr  Tratrcs  Ca|)cnhcr^cn.<%is  t-cclcsic  de  curli  sua  que 
uocatur  NETTE,  annualnn  ad  dominicatnram  nostram  Xli.  dcnarios  dccimc  pcr«:olvcbant  Solvcbant  aulem 
eos  dc  tcrra  quatlam  que  cidcin  curli  pcr  concamhium  ccs.serat.  Nos  ilaqtie  incmores  verbi  dominici  quo 
ait,  (jiiotl  ujii  ex  niiiiiniis  mcis  fccistis,  hos  XII.  d  [i:*rins,  ad  lnniinaria  ccrlcsi*' concinnanda,  Ca|)cnl)Cr^cnsi 
^cclcsic  in  pcrpcluum  conlradimus.  £l  nc  libcrnm  &it  dcinceps  ulli  cuiuscumquc  conditioois  pcrsoii^,  boc 
quod  a  nobis  gcslum  csl  in  irritnm  rcuocare,  prescntis  pogine  tcslimomom  s^lo  noslro  roboratum  con- 
scripsimus,  nuctorilniu  l)ci  omnipolcntis  cl  bcatorum  apostolorum  PETRI  ct  PAVLJ  ac  nostra  pcrpctui  ana- 
thomalis  viiiciilo  innodanlcs  onincm  liominf>m  qui  hec  inrringere  t  'ti.ptavcri',  nisi  valdc  ncforitcr  n^sipiscal 
et  dignc  pcnitcaU  Tcstcs  Ituius  rei  sunt.  tranco  viccdomnus.  iiariungus  ct  Symon  capcllani,  Godctridus 
camcrarius.  Godcfridns  oistellaDas  de  Rcchcde.  Eodolh»  de  MedhvDcle  et  Ilugo  filins  eius.  Actnm  est 
anno  vcrbi  Incaruati  l[<>.C*.LXX®.Vi*.  Indlolione  Vlllb.  Eegnante  Friderico  Romanionim  ImpeMttore  glorioao. 

Oh  Slccal  wn  an  dw  MdntTorhHctlModai  OikiudcB. 


CCCL3LXXIV. 

.*!*.  IN  Nomine  fiancte  cl  indiuiduc  Trinilatis.  Herimamine  Dci  gratia  sancto  Honaslcriensis  ecclcsic  cpisco- 
pos.  Quod  ad  poslcritatis  noticiam  pcmcnire  cnpimus,  pronitla  dc!iberatii)m;  lilt  riinim  mnnimcntis  Tnan- 
dare  curauimus.  ISoluui  igilur  c&se  uuiumus  lam  prcsenli  etati  quaiu  scculuru  pu^teritali,  <]uud  uenerdbilis 
anteceasor  nosier  pi^  roeraorii^  LSdewieus  episcopas.  amore  senioruro  Dei,  ao  petideiiie  Soetberi  de  Al> 
nen  iam  coimi  rsi,  trcs  srilido'^  decimarum  supcr  dumuin  Rinchouc,  n  Sucthcro  iuniorc  silii  n  sl-natt*s, 
tnonachis  Lisljemensis  ccnobii  in  umminiculum  susleoialionis  curum  iradkJcrit.  Cuius  muuiUccnliam  oos  pro 
possc  scctatiies,  primo  X.  solidos  decimarum,  in  locis  Farsethf  tres  sdidos,  e(  Honhofst  V.  solidos  «t  VL 
nummos  ot  unnm  malt  tritid,  a  quodam  ministcriali  nostro  Nicbolao,  scL  nildebrandi  filio,  a  Bembardo  de 
Rn/lo  cum  liiia  sna  acccplos.  hbero  iiobis  ab  utristpie  resi5;natos,  prcfalo  contuliinus  monastcrio.  Deindo 
sinu  caiiiatis  cxpaiiiiu,  itcm  lUlor.  solidus  decimaruin,  duos  videiicel  de  uiraque  dole  eorum,  et  aiio«  doot» 
in  uilla  Gulhc^^c,  superaddidimns.  Ut  aolcm  hec  tnm  nostra  quam  et  anteeesaoris  noslri  dooaiio  rata  et 
inconuulsa  in  perpetuum  pormancal,  paginam  banc  indc  conscribi  cl  sigilli  nostii  iussimus  impressiono 
signari,  nnniiiiibiis  testium  supter  annolalis.  Tesles.  liernhardus  prcpositus.  Ingelhortiis  dccanus.  Fraoco 
uiccdominiis.  Godcfridus.  Albcrtus.  licrimannus.  Uarlhungus.  Symon.  Laicl  Widecliindus  aduocatus  ipsius 
cedesif.  BotbolAis  de  Steimphorde.  Pbil^pus  de  Elen.  fimestos  et  fi«t»  eine  liudolA».  Liadbertas  de  Be> 
oeren.  Bemhardos  de  Reilo.  Thidmana.  Soetherus  de  Abiea,  e(  ilii  plnres  lam  derioi  quaiii  laid,  dmol 


Digitized  by  Google 


1116. 


435 


rtinm  hulus  rei  lp<itps,  qiiofl  fis  et  hoc  indulsiious,  ul  (le  (loiun  sna  in  Aclvnbniche  pro  omni  deciniatione 
XX"  11".  flummi  dentur.  AcU  suut  hec  a  nobi$  mao  ab  iacariialionc  Uommi  H^.C.LXX".  VP.  ludictionc 
VlUIa.  Regnante  anpnatore  angnto  Fritlieribo,  aiuio  regpii  eit»  XX9Y*.  Feli»lier. 

BiM  ■!(  FcfpMMiMleB  aMr  dit  GlHite  ftit|dtelUl«  81(0(1  itt  wriMCB  |C|M|(a. 

CCCLXXXV. 

In  nominp  snnctc  et  inclliiichio  Trinitatis.  |[  Notiim  sit  omnibus  Christi  Gdclibus  t.im  futTiris  quam  pre- 
scntibus,  quod  fratres  Mouajslerieusi»  ^cclesi^  maioris,  Saiubri  et  diviae  piclatis  consiiio  tam  futurorum  fra- 
tnmi  qnen  qtiieli  et  peoi  nolentes  eonsulere,  CQin  ooo  flicile  deoeniat  io  irritniD,  qood  caritati»  ddi- 
gpiitia  fuerit  prouisum,  litcm  quandam  t  t  emulationcm ,  de  locandis  intor  cos  eorum  obcdicnllis  a  longe 
rctro  actis  temporibus  subrepseral,  ct  foineDtum  odii  mini»lrubat,  consilio  i>piritus  sancti  elidcre  studue- 
mot  Quta  eifO  bona ,  que  ecdewi  Det  ctern^  retributioBiB  dcsiderio  a  fidditws  christiams  eollala  sonl» 
in  di^ito  pacis  ordinare,  distribuere,  Ci  Ctinm  si  opiis  fueril  pro  bODO  pacia  commutarc,  lam  divine  qiiam 
humarn;  Icps  ( oni  cilitiir  iiistitulionc,  convenicntibus  in  vnum  tani  Decano  quam  celcris  fratribus,  Dofiaitiim 
et  Domino  uolcntc  sempcr  ratuiu  de  obedienliis  suis  &latuerunl  consiliuiu.  £st  ergo  forma  hcc  ct  modus 
ooitttilutioiiia  ioter  eos  et  adeptionis  obediealiaram  a  summo  usque  ad  infimum  secuodum  ordiaem  intnMlas 
sui  in  canonicam  hoc  modo.  Quaiido  aliquLs  fratrom  qni  snporior  cst  loco  et  tcroporo  obicrit,  si  obedien- 
tiam  habucrit,  is  qui  proximus  oi  loco  fucrat  a  summo  deorsiim,  ct  nnn  vci"sa  vicc,  obediontiam  dofuncti 
fratris,  si  ci  majjis  quam  sua  placucrit,  accipiat,  ct  eam  qu.un  ipsc  liabucrat  rclinquat,  ct  rcUclam  frater 
imllam  babens  obcdientiam  qni  proxinnts  loco  est  idlimo  habcnti  accipiat.  NnlU  enim  fratmm  lioebit  anti- 
plius  qiinm  vnnm  hnhcro  obedicntiim,  ct  sic  ilriiiecps  oinnis  ainlijionis  altercatio  rcmovclur.  Erit  nntcm 
bec  dc  obcdicnliis  coiislilucio  tautum  iutcr  frutrcs  Mona&tcrii  communeutos  et  alias  iu  aliis  occlcsiis  iiian- 
skiDes  noa  faabentes.  Ceteinm  qnSDdo  aliquis  fratmm  snb  testomonto  sna  disponcns  raoritur,  ip^o  scpulto, 
ai  obedientiam  habnit,  stalim  decunus  secundum  modnm  predicte  conslitutionis  obodicntiam  locabil,  ita 
tiimrn  nt  qui  cam  rcrpprilt,  (Il>  icilldl^d^  oIjrjdiiMidr  po  antm  niillntcnus  so  introinittat,  scd  dcfiiiicti  ftatris 
iidelcs,  cum  quibus  ipse  lestamcntum  suum  ordinauit,  obcdicntium  serucnt  et  imle  lideiiter  rcddeut  quic- 
qnid  ille  reddidisset  qui  defnnctns  est,  si  snpervixissot  Si  vero  stne  testaraento  obierit,  iOo  cni  obedientia 
collata  fucrit.  ad  usus  fratrum  et  euos  slxitim  c\  intc^ro  recipiut.  Vt  er^^o  siatus  obcdicnttarum  et  redilns 
iudivulsi  pcrmanennl.  nnllus  conini  qni  obcdicntins  habuerint  audcat  vcl  aliquiti  subtralicro  vcl  inbonofi- 
ciare,  vel  dc  fundiulibus  Mue  cunsilio  llllo''  fratrum  sanioris  consiUi  concatnbium  aliquud  faccrc.  Quod  si 
qnis  feoerit  et  inde  ooavietas  foerit,  XX.  Harabotinos  aureos  fratribus  peraolvat,  ct  obedientiam  qoam  ha- 
bcbat  perdat,  et  sino  spc  alterius  permaneat  ])p  illa  vero  obcdienlia,  que  officium  inlirmorum  noratur, 
qae  humaaiiatis  magna  compassione  OFdinata  fuit,  hoc  decanus  et  fi-atrcs  siatucrunt,  ut  cam  semper  prcs- 
byter  habeat,  qni  loco  et  tempore  snmmns  est  post  docannm,  ei  a  maiori  pri  [losito  eam  recipiat,  ct  ne. 
iu  ea  opereiur,  ut  Cdelis  dispenaator  in  dio  retribntionis  coram  Onmino  invcniutur.  Est  aulem  hoc  ordi- 
natio  el  distributio  obctlicntiarnm ,  ul  stabilis  scmpor  ct  rata  permnncat,  privilegii  scripto  formata  ct  si^^illo 
beati  PavLi  coofiriuata,  a  iiemhardo  maioris  rcclesic  prcposilo.  Enj^(<lbcrto  dccano.  Vdone  minoris  ecclefii^ 
beati  PnvLI  preposito.  FranoMe  vioedomtno.  .Magistro  scolamm  Sifrido.  Cantoro  Bartwioo.  preeentibns  et 
coUaudantibus  fralribus  univcrsis,  anoo  dominico  Incarnationis  M**.  C°.  LXX°.  VI'.  lodtctiono  VIIII*.  prcsidente 
sedi  apostolico  Calixto  vcncrabili  pnpa  tcrcio.  Regnante  domino  Fridfirico  Romanorum  Imperalore  viclorio- 
sissimo  ct  scmper  Augusto,  «^cclesie  Monasteriensis  curam  rogente  vcncrabiU  episcopo  Hcrimanno  sccundo. 
Qoicnnqne  ergo  temertrins  hane  oonser^lionia  et  conslilnlionis  paipnam  lam  necessariam  qnam  nlilcm  et 
honcstam  infringcre  vel  cassarc  toinptavcril,  iil.sl  resipucrit,  anathomntis  xinculo  innodatus,  iram  Doi  incnr- 
rat  et  ab  ecdesia  alieons  pennaoeat.  Komioa  aatem  obcdienttaituu  hec  suoU  Prima  Grevmteb»  de  cuius 


Digitized  by  Google 


186 


111«  —  f  ITT. 


SQperbabuDiinnti  ad  usum  alterius  fratris  dabitur  Uarca.  Secunda  esi  Havekesbekeb.  UI*.  Aldeobergeb.  llila. 
CameFa.  V<.  Hydincselel».  \U.  Frisiii.  Vn*.  Uenkcsbmgeh.  VIIK  OfBdDm  iDfinMntm.  IX*.  Ballereh  et  Ad- 

gplemudch.  Mansi  comittt  Gonradi.  Decima  Ansliclmi  tota.  Sturio.  Decima  io  Calvcfllrinkeleh.  XII.  3laron 
qoas  dalurus  est  Franco  pro  anima  Conradi  rlo  K!en,  vol  quicquiil  iliis  comparabitur ,  et  indc  annuatim 
cuique  fratrum  paois  albus  et  cajicus  et  caodcia  ccrca  ualons  dcnariuni  cl  dcnariata  thuris,  ct  unus  deoa- 
ijai  od  mcrificandara.  X>.  obedientia  est  capeHa  S.  Blasii  cum  ipsii»  aUtneQtibas,  «t  naiie  additis  X.  soli- 
dis  decimo  in  Lisbcrn,  el  Illl'""-  sol.  in  Mersteh.  11".  solidi  in  Etlinchuscn.  .Mansus  in  Bclcn.  Mansus  Bcmhardi 
quinquc  Marcis  rediracndus,  vel  quicquid  illis  comparabilur.  XI*.  Sumei-seleli.  Bischtcn.  Decima  in  Evf^rn- 
duok.  Alstcdc.  Pilckhcim.  Atnmclo.  Mnnsus  in  Ebbenchoueh.  Mansus  ia  Vorcn.  Mansus  in  Selctborpcb.  Xii<. 
Lsdbergeh.  Honseleh.  Ifaosi  XVIII.  sotidorum.  et  alii  Mansi  XVI.  sol.  Uansos  io  Davmteh.  Polaneh.  WOmnn- 
desbcrgch.  XIII».  XX.  solidi  ckrimr'  in  Hauckesbfk.  h  X.  solidi  in  Elnnri.  \l.  solidi  in  Sepi-odeb.  VIIL  soi 
in  Ylenbrokch.  Mansus  in  llavelicsbekeh.  Mansus  iu  Uhlappoh.  Onnrinili  cima.  Marca  in  Grcvcneh. 

Anfcbiiast  i*t  <IM|  in  rolltgcCirbU*  Waclif  at)gedruckle,  «Ite  Siegel  des  DomkapitcU  mit  dem  firailLilde  dn  Apottda 
FnUiM. 

GGGL^ULXVI. 

In  non^e  sancto  e(  IndiDiduc  Trinitatis.  ||  Ego  Phillppas  Bei  gralia  sanete  CoL  ccclcsic  Archiepisco- 

pus,  omnihtiq  fidehbus  tam  pres"nlil»ii'^  quam  futuris  in  prrpctuum.  Suppr  cnre  pnstoralis  officio,  ail  qnam 
gratia  diuina  nos  uocauit,  ct  supcr  cminenti  speculationo  ccclesiarum  nobis  commissarum«  summo  pastori 
qm  ones  suas  proprio  sanguine  redimere  digoatos  es(  rationem  redditari,  ooa  «ipcdit  at  uacui  a  pietatis 
upcribus  a  districto  iudicc  inucniamnr.  Qoia  aero  decor  domns  Dei  non  ab  intns  lantum,  sed  etiam  de 
foris  esse  dcbct,  actionos  nostras  nou  sotum  in  inlorioribus,  sed  e<iam  prouidcntie  cl  subsidii  dispensnlio- 
Dcm  ia  cilciioribus  csse  oportct.  Proindc  singulis  ct  omnibus  tam  prcsentis  quam  futuri  scculi  iiliis  in 
Christo  renatis  uolnmus  inootescere,  qood  cnm  qnidam  Itber  homo  Hexelinas  nomine  acndidisset  agros 
suos  silos  in  Mrrinchiiscn,  t'(i  I(  sio  l)('a!i  Patrdcli  in  ?ii>;ilia,  Ifcinricus  cosnomento  .Mnnznn  cnrlcni  Iciii|iore 
apud  cundcm  locum  super  lii>cros  cl  liberorum  agros  comicia  politus,  quicquid  iuris  iu  prcnotatis  agris 
habcbat,  quod  ad  iiscum  regium  pertmdmt,  hi  raanns  no.<itras  rc!*!gnauit.  Nos  ergo  prenotatum  partioolitra 
Jns,  cum  essel  in  manibas  nostris,  ob  amorem  Dd  et  pcticioncm  prcfati  Nobitis,  eoclcsia  Susatiensi  stabili 
donationc  conlradilum,  scripti  el  sigilli  nostri  attc<;fatin[ir>  rohoraiiiinus.  Fncta  e<;!  hcc  donatio  anno  domi- 
oice  iocaroalioms  M''.C<*.LXX''.V11''.  Indictiune  X".  Domno  Ale.\andro  papa  tcrcio.  Rcgnante  Fridcrico  Ro- 
manoram  nnperatore.  Anno  regni  chis  XX*VI".  Imperii  aero  XXIilP'.  Testes  aderant.  Bnino  roaior  tn  Co- 
lonia  prepositus.  Sifridus  Sanctensis  prcpositos.  Bembardus  roaior  in  Mooasterio  prqKMitus.  Johannes  Scfli- 
CCnsis  prepositus.  Adolfus  de  Altoiia  mainris  ccclesie  in  Colonia  canonicus.  Xobiles  qnoquc  terrc  Floinpicns 
comos  dc  .\rncsbcrg.  Ariioldus  comcs  dc  Aiteiia  et  Fridericus  fratcr  cius.  Godetridus  dc  lleimcsber^.  Cuu- 
tadns  do  Ratheniierg,  Euerhardas  de  Arthey.  Hiat^riales  sancli  Petri  Heinricos  do  Volmotstene.  Geriiardns 
Colonicnsis  aduocalus,  ct  fratcr  ciiis  Horiuiannsis.  (loilescalcus  dc  Patbcrr;.  Ticmo  do  Sii-alia.  Brnnstenns. 
Hiidegerus.  Tcodericus  do  Ueldrikc,  et  frater  eius  Heioricas  de  Vletho,  ct  quam  pltu^cs  alii  bone  opiuioots 
cl  boiii  icstimoDii  uiri. 

Ou  mit  grttDcn  F«d«tt  ingeluniBte  Stgd  bt  tA*  hachiid«l. 

CCCLXXXVII. 

In  nomino  sancte  et  indiuidue  Irinitatis.  i|  Ego  iieritnannus  dtuiaa  fauente  ciementia  .Monastcricusis 
episcopus.  £x  ofQcio  oobis  toiuncto  nostri  hiris  essc  c<^06ctmus,  pia  Cdelium  uota  qoantum  possmmis 


Digitized  by  Goo 


1177. 


4U7 


promoucro,  ct  fOGlpsianim  ulilitalibiis  prouida  ct  ililigcnli  ctufione  in  poslcram  prouidcrc.  Proindc  pro- 
tii-nli  scri|>lf>  nolntii  os:^o  uolumus  uniucrM-^  tani  fu<nii>  rptnm  tioslri  tfiTipnrls  Clirisli  ndolihus,  (jualilor 
Siguinus  occlesi^  uodtr^'  iiiini:>luriiilia,  cl  uxor  ipsius  Kcrtradis,  pio  (iosidono  succcDsi,  muha  prccum  iii- 
nlantia  a  oobb  obUoiterunt,  nt  redibis,  quoa  a  nobis  nointRe  beneGcii  bBCieaiis  tenaerant.  de  manu  ipMK 
nun  roci|)oromus,  ot  iii  suhsidium  ol  con.solalion(;in  rrntrum  in  maiori  ocolosia  l)oo  pio  lamulantium  nostra 
aucloriluio  (radoromus.  Nos  itatpio  tam  laudaliili  politioni  ot  douotioni  ipsoruro  contrairo  non  ualcntos, 
tum  ctiuiu  ro^pcclu  fralrum  uo!»trot'um  tnaiori:»  ^cclojiic  canoiiioorum,  quibus  nicbil  cui-um,  quc  a  nobis 
iuste  pottlulaaorint,  negaro  poesanuis,  tfu  etiam  memoriam  nostri  annuatiin  reoolendam  statuernnt,  redito» 
Ofi^ilnii  rtini  rniuii  pltMiiludino  of  Hliiilnlo,  r|ii.ini  ucl  nunc  hahrnt,  tiol  iti  pnslrruni  lialjfro  potcrunt,  in 
u&us  rruirum  in  porpoluam  ct  muu.suram  stuhiiilalcro  traUidimus.  Sual  autcm  hii  roditus.  Curia  in  Hoitbo, 
et  Donem  domus  cum  mancipiis  attinonlibus,  et  duo  Cotiant,  capeila  cam  dote,  et  com  domo  quadam, 
quo  soliiit  II II»''  mali  sili^inis,  duu  iia(%TiIoii,  duo  ad  luminaria  capelle.  NouaJe  quoddam  in  Holo  imbeae- 
iiciaUini.  Curia  iit  ilo^li  iiiioMr'  riim  il  rifirt,  mntir-ipii':  ol  omni  ulililatc,  ot  mansus  quidam  1III<"'  solai^ris 
maioios.  Ilurlant  (pioddam  (piud  hatjot  Wilicltnus  in  iloonhuiiil,  solucus  uialcium  auenc  et  roodium  piso. 
Domus  Anselrai  imbcncGciata,  in  qna  est  Hurlant  uacans,  et  soluens  sex  maleios,  duoboa  modiis  miaus. 
In  .Schothnikc  hahol  idom  Aiisclmiis  ct  (ilius  eiu^  diios  inansos  in  bonoficio.  Walthortus  quidam  hahct  XIII. 
sulidos  dccim^  ia  bcoolicio.  In  Sjilloshori;o  hahot  Hahodo  inansum  iinnm  in  honofioio.  Walthardus  do  Uolt- 
husen  mansum  unum.  Bii  inquam  rcditus  cuiu  omnihus  suis  apponditiis,  siluis,  ncmoribus,  riuis,  piscatio- 
nibus,  pratis,  pascbuiSt  aquis  aqaaramqne  decursibos,  et  aliis  qu^  uel  nuno  aont  uel  soUerti  diBgentiR 
rutiiroruin  pi-niirniro  pntrriinf  niitom  liop  nostta  tmlilio  ot  feliv  ut  spornmos  ordinalio,  aliquorum  prc- 
suuiptuosii  temoriLiitu  in  irritiim  rcuocari  ualoat,  hoc  nustrum  faclum  auctorilatc  PetRi  el  Pauli  apostolo- 
rum  et  banni  nistri  confirmatione  corroboranhnus,  et  paginam  prcsentom  pi  oinde  conscriptaro  s^itli  iMetri 
impressione  consignauimus.  Actum  anno  dotninio(>  inoarnalionis  M*'.^".  lAX".  Vll°.  indicliono  X'.  pros(mtibiis 
ct  uidcntilM!';  r{iif>ru'n  nontina  snhscripln  siir.t.  ncniliardu-  maior  nropositn«;  Fn^cHtrrliis  ilccaiins  Vdo  custns. 
Frauco  uictMlomiiKis.  Sifridu^  magister  scotanirn.  horniiardus  C(.derarius.  Franco  sancti  Pauii  docaiius.  I^gol- 
bertus  ecclcsif  sanett  Maaricii  custos.  Ollo  comcs  dc  Bonelhem.  Wicboldos  de  Horstmare.  Bembardus  de 
Moleln.  Israol  do  (lemono.  Godoscalcus  do  Ihhonhurcn,  ct  (ilius  oius  Wcrncins,  .'sifiidiis  aduocalus.  Alber- 
tu-^  drtpifor.  Bortolt  do  rolzoton,  ot  frator  oius  Hormanmis.  I.nbhorlus  dc  Walegardcn.  Ilenricus  de  Reche- 
tho.  Siophanus  dc  Islcbcrgo.  Bcruliardus  dc  Dulmania.  Erncstus  do  Deuemc,  ct  fratcr  otus  Ludolfus.  tier- 
bus  ThickebiR. 

O»  iinleR  «ilwwto  Dit  PierBMnnttlnifbii  afljchcAcla  Steget  itt  du  sd  dea  ferisea  Qrinmdeo  beeeiiriebefle. 


CCCLXXXVIII. 

Aiw  dem  rotiieii  Buclie  dei  Maiir!t»«Stifti. 

In  nomino  sancl^  et  indiuidue  Trinilatis.  Officii  nostri  ralio  noe  nonet  el  mstrait  eeclestarum  oostm- 
rum  statam  diligenli  circums(>octiono  considorarc,  ct  si  quas  in  eis  negligentias  aut  defcctus  inucDimu^ 
oorri;:iTO  o(  supploro.  Vidcntos  ij^itur  in  occlesia  sancti  Mauricii  conttcnlum  nullo  rogi  docano.  unanimi 
fralrum  olcclione  dccaiium  cis  cousliluimus,  assignantvs  cl  liberc  donanlcs  ci  cl  omnibus  succossoribus 
snis  decaniam  de  eiusdem  ^clesic  perrochin,  addentes  etiam  cb  decem  raarcas  ad  redditus  dimidii  talenli 
comparaiulos.  qiii  ad  utililatom  ot  consolalionem  momorali  docani  sempcr  portinoanl.  Prolcroa  dimidium 
talentum  quod  Rodolphus  do  Ashcke  de  curia  eorum  ihidom  sit<i  multis  lomporibus  eis  subtra.xcrat,  in 
presentia  nostri  per  iustam  scntcntium  obtinuerunt,  Et  Kodolphus  hac  pacliouc,  ut  singulis  amiis  dimidium 
ittnd  talenlnm  fratribiis  inde  penoluerei»  vlllicationem  curii^;  recepii.  Huius  rci  testes  Minl.  Eogelbcrtus 
maioris  ^cclesie  dccanus.  Franco  vioedomimiab  Beroharda»  de  Lipfrio.  Olbertns  diO  Esdiyncslenhai.  Wene- 

Cod.  dipl.  Uii.  WcmAOL  U.  18 


Digitlzed  by  Google 


138 


lltT. 


mam»  de  Lare.  Rodolphas  da  Ilauccsbeke.  G«r!nc(is  dr^  Walsledc  et  Rulgherus  Trater  oius.  Adhnc  predicto- 
rum  rralrntn  quorimonia  mouf!mtiir,  quod  cnm  ad  sti[n  iK!ia  prebendarum  sex  Malcia  hrnsii  pis  (icljcrontaf, 
prcssura  cis  subtrahcrctur,  quam  qucrimoniam  sub  cogpiito  nustro  eiusdcm  rcclcsi^  prepusito  omnino  so- 
pire  volenlcc,  cum  dotus  in  pressora  «dmiui  posset,  staluimns  nt  pro  sex  mslciis  preiBis  septem  non  preM 
pcrsnlucrcnlur.  Insupcr  Lubcrtiis  rlc  Slcnuorthc  in  eadoin  villa  dfrime  XVIII.  rlonarios  nohis  rcsiLrnaiiil, 
et  Bcrohardus  de.Heppinothorpc  qualuor  solidos  ot  dimiilium  solidum  in  pcrrochia  Ostcnucldc,  que  cliam 
prefet^  fcclesie  Ubcre  oonlolimas.  Faela  snnt  heo  anno  iiicnmntioms  DomSni  ll*.C*.LXXVIL  Indictiotie 
cima,  regnaoie  gloriosisMmo  Impcratore  Frederioo.  Si  qu»  vero  hec  inrringcrc  prosumpserit,  andontate 
bcatoruni  apostolornm  Pcirl  cl  Pauli  f>t  nostra  in  pnrpcluum  anallioma  sit.  Iluius  dunationis  testes  snnl 
bii.  Wulfbardwi  dc  Monasterio.  Bcruhardus  dc  Heyc  Meynardus  dc  Spraclo.  Ilarlmodus  de  Telgcl.  Amol- 
dus  filitts  eius.  Arnoldos  do  Rukedare.  Bernardus  frater  eius.  Codefridus  camerarina.  Geriacus  de  Walciedk 
Obnams  de  Osteouelde.  Eilardus  de  Wattemeheyle.  Lndolphus  de  Boenhorst 

CCCLXXXIX. 

Aat  itm  ArclHto  lu  l«ppmlMff. 
In  noaine  sandf  et  indhudn^  Triniiaiis.  jj  Herimamras  Dei  gratia  sanelf  llonasteriensb  ecclerie  ep^ 

SCOpUS.  In  nctioclis  Iiominum  .si'|)criiimcro  ex  oltlivionc  \ol  ii;iiornnlia  Iltcs  interminalillcs  ct  qiir'rimoni^ 
iniuslf  oriuntur.  Kaproptcr  ad  consulcndum  paci  et  quicli  t^AIMvNUKnGCNSlS  «^'cclcsie,  nolum  racimus  vni- 
versilati  fidelium  tara  futurorum  quam  presentium,  quod  si  domns  aliqita  edificnla  fucrit  in  prcdio  cartis 
WERNB  quod  Scllant  vocatur,  libera  erit  eadem  domus  ab  omni  decima  maiorc  et  minorD,  sicui  constUail 
neherabilis  eptscopus  WERNERVS.  et  no5  qtioqiic  rcnonantes  confirmarans.  M  ipsnm  inaxiinc  scirl  npoHe* 
do  molendino  iam  dicl^  ecclcsi^  supcr  Lip|>iiim  silo,  quod  Gcidenberg  dicitur.  Ust  itcm  predium  ciusdem 
foclesif,  montt  Capenberi;  proxiraum,  quod  quondara  domus  BOSONIS  diccbalur,  de  quo  wl  nsus  noslroa 
annuatim  ex  Jure  decimc  iiichi]  amplius  persolvitur  quam  tre$  Solidi  Monasierieastf  aKmelf.  Habct  iam 
dicta  ecclesia  mansum  io  Wetmar,  dc  quo  per  sinsoln^  nnnos  ad  dominicaturam  noslram  duo  solidi  Mona- 
stcriensis  raonct^  dabantur  pro  oroni  decima  cl  ntaiurc  et  minore.  Quos  duoi>  solidus  pcliciono  Capcnber- 
fiiensiom  (Vatrara  ipeis  renusinMis,  et  prn  en  aliam  dedmam  in  Burk  de  domo  PhiHppi  recepimos,  viddieet 
XII.  rlciiarios  Moiiasloricnsis  rnonclc,  cl  novciii  mo(lio>  slli!.:lnis,  novcnujuc  iiiodios  ordci.  In  Iiis  prp;o  ut 
nullam  erga  Capcnhergenses  fratrcs  occasioncm  calumjmiator  invcniat,  prcscntcm  paginam  conscribere  et 
sigillo  nostro  consignarc  curavimus.  Testes  boruro  sunt.  Bernhardus  roaioris  ccclesi^  prcpositus.  Prenko 
vieedominus.  Vdo  prepositus.  Bernhardus  de  Ibbcnburcn.  Nobilcs.  Rodolfus  dc  Slenvorde.  Widekinus  aduo- 
catns  de  Reiden.  Ministeriales.  limestus  et  frater  eius  Livdolfus.  Livtbcrtus  de  Beveren.  Swelhcrus  de  .Mcri. 
GerlagDs  DiUieber.  Adolfus  de  Lenbcke.  Livtbertus  do  Mcnhuvele.  Waiterus  de  Midenbeko.  Berobardus  de 
Rokealere.  et  alii  qvam  ploreSk  Acta  sunl  hec  anno  domiafase  Incarnationis  lC.C^.LXX^.VIt*.  Indictioine  X*. 
Begnanle  Friderico  Komanorem  Iraperaiare  Glorioso  semper  AVGVSTO. 

B(i  iml.n  >t>itwarti  aur  clie  Charte  gelnn  ^-  Sirp;el  hat  die«fll>e  EinnVlilun;;  wTc  d,n  an  Jen  rruiiercn  Urlanctfn  brSnd- 
liche,  niir  hat  ilie  Figur  dr*  Biacli<>r*  ciiic-n  amlrreii  Scboitl,  cr  lra|;t  dcn  Kupr  etwai  icliier,  leioe  Mitra  iitt  *piliifcr 
md  iler  uniere  Theil  des  IKicfcrfiiHlni  «iavirU  c«lMfea«  dit  VaMhrUlt  fcclMt:  f  HarMmw*.  tt.  Qn.  Mwstil- 
siani.  ficcto.  Epc.  Sed*. 

cccxc 

.'I*.  bi  nomine  sancte  et  indlutdt^  Trlnitatis.  |)  Heremannua  Dei  gratia  sancte  Honaaleriensis  eccleeif  epiio»- 
pui.  Qood  ad  postwiiatis  notioiaiii  uolamQs  peraeajre,  canto  pnmidencta  iitteraniai  «onimantia  ■andara 


Digitlzed  by  Google 


11 439 

ourauimns.  Notam  igitur  esse  uoturous  tam  prescnlibus  quam  subsccuturis  fidclllius,  tjuod  qiildam  Hor^si- 
nus  ministerialis  snnctc  Monastcricnsis  ccclcsit),  tcmporc  pic  mcmoric  domtii  Wernhcri  ucncrabilis  ciusdcm 
fcclesi^  anliiitilis,  domum  quandam  Ostwicb.  quam  licrcditario  iuro  a  prugcniloribus  suis  posscdit,  coram 
pro&ilo  utistita  doinioo  suo.  assoasu  rrairis  sni  Sweiheri  lcgitinu  m^eet  heradis  sut,  Lisborneiisi  oenobio 
dnnnr,  f>l>tullt,  Dcliinc  \onso  oxaclo  tcmporc,  niii  prcdioti  S. ,  quos  post  hcc  arta  «lucla  uxore  gcnnfTat. 
querimuniam  supcr  domum  illam  mouerunt.  Sed  aounoaiti  quod  uil  iuri»  ia  ca  haberCDl,  aliquauto  accepto 
nunnwcolo  abstiteraDt,  et  cam  Lisberaensis  ease  monaslerii.  noelra  in  presenlia,  conim  magna  dericonim 
flrinisierisliumqtte  nostrarum  rrequeniiu  rooognooerunL  Nichilomiuua  notieif  poslerontm  iransraittunns,  ao 
memoric  proicntinm  commendnmus.  dcflisso  me  causa  salutw  animc  mce  scpcfato  mona«!fcrio  Lisbcrncnsi, 
io  alimoniam  inibi  dcgenlium  paupcrum  Chrisli,  duos  solidos  pro  decima  supcr  domum  ilcthreldc,  aliosqud 
dnos  de  raanso  deeolato  Bronclfaorpe,  quos  nobis  Uenricus  lilios  Buerhardi  de  Gest  Ubere  ros^piaait.  etot 
prefato  conferremus  monaslerio  supplicitcr  exorniiit.  Vl  iiiitcni  et  Ii(;c  noslm  (lonatio  ot  prlorls  rci  actio 
rata  et  inconuulsa  pcrinancat,  pa<;inutn  hanc  indc  conscribi  et  Sigilli  noslri  inprcssionc  signari  iussimus, 
tcslibus  sublcr  annolatis.  Ingelbcrlus  decanus.  Franco  uiccduminus.  Franco  decanus  do  sauclo  Paulo.  fierno 
presbitcr  Darthungus.  Siinon.  Evcr.  Laici.  Swclhcrus  de  Alncn.  liuerhardus  e(  fraier  eius  Hcnricus  de  GesL 
Othcliicus  dc  Stromtiorfii'.  Conradus  pincr  rnit.  .'Vlbcrlus.  ct  alii  [ilures.  Prioris  ucro  rci  tnm  primr»  (Jonatio- 
nis  quam  rccognilionis  tcstes  &u»l.  Gcrici.  Vdo  prcpositus.  Gotlcfridus.  Hcceliaus.  Albcrtus.  Laici.  Simon 
comes  de  Thekencburch.  Bodoifus  de  Stcnuorde.  Widicbindus  ipsius  ccclcsi^  adnoGalos.  Bcrnbardas  da 
Dalmene.  Bcrnhardus  Werenxe.  Johannes.  Lndolfas  de  Menhunele,  et  filii  chis.  Gerwuu»,  et  alii  qnam  plo- 
fes  tam  cterici  quam  laici. 

Acta  sunt  auliTii  li«;c  a  nobis  anno  ah  inc;irnntinnr  Domini  M^.C.LXX"  VII".  Intliolione  )[•.  R^pante 
Frcthcrico  Homanoruin  impcratorc  uugublo.  Annu  re^ni  uius  X\"VI.  Iropcrii  ucro  XX^V. 

Ou  mil       •«MUtreirai  tm  4«r  Cb»»t»  tailwiifU  Mf  vanm  «m  im  Sdirift  iccr  (■famM*  Rnns  bcreiiiste  Siescl 
Ht  i«r«tiirt. 

■ 

CGCXGI. 

Of%iiiil  itt  d<r  Vcrrim*SMHBi«iiC  m  PuitAutm. 

In  Nomiiie  sancic  et  indiuidue  Trinitalb.  ||  Buergisas  Dei  gratia  Pklherbumensis  ecdedf  episcopos. 

Notuin  uniinTsilati  fiilfllnm  Inm  presentttim  finnm  fiildronim  cssc  rnpimtis.  Qualitcr  et  quam  rntioiiabiliter 
quedam  Wiibodcsscn  colluta  sint,  nc  dc  his  in  fultiro  (|ucm(piani  conlingal  dubilaro.  Albcrtus  ciusdem 
lod  prooisor  stadiosas,  duos  mansos  io  Utilcgen  a  Ilcrataano  de  Osdagessen  in  huno  raodam  oonqaisiuil; 
ut  rcsignalis  cis  cpiscopo,  a  quo  in  boncficium  cos  rcccporat,  episcopali  auclorilate  prcfato  loco  confer- 
rentur  acl  Imninaria,  (jtie  ibi  ncccssaria  eranl  aiJ  minislrandum.  Trcs  fralrcs  de  Wateruelde.  Rodolfus  Jo- 
baunes.  Albcrlus.  oiniiia  sua  proptcr  Dcum  cl  iii  Dco  relinqucntcs,  hencHcia  sua  que  ab  episcopo  tenuc- 
rant,  resi^aoerant,  ea  interposita  coodiiione,  at  quedam  eorum  episcopali  auctoritale  ad  asus  illonmi» 
qui  Dco  ibi  scrnituri  snnt,  nb-qne  omni  contrnrlirtinne  pfncedcrcnlur.  Sic  faclum  cst  ut  qtitcqutd  Waler- 
oeldc,  in  agris,  iu  pascuts,  in  siluis,  scu  quolibct  mudo  possedcrant,  cum  onuii  integritatf;  Wilbodesseo 
fraDsTerrelar.  Insnper  et  domus  ana  Halrede.  ei  sundrn  eidero  domoi  altinens  prope  Horoen.  Coolnlit 
etiem  Herbnrgis  qiiiedam,  consensu  herodum  suorum  hKla  ciuitalera  Pathcrbrunncnscm  dnoc  tnansos,  in 
ipsa  ciuilatc  tr(*s  nrcas,  in  Ailcnt^n  duas  doinos  cnm  omnibus  allincnlibus.  I.tulotrus  fjuor[tic  dc  Oselhe 
decimam  in  Ricchcrscn  et  ia  Sidcboldcssen  dominq  episcupo  resigiiauit,  et  episcopus  illi  prcfato  loco  in 
premmm  cteinc  rolribulioois  contuliL  Hartmannus  qooque  de  Bben,  habens  in  eadem  ecclesia  tres  6Kaa 
doouoo  serateotes,  quibus  tradidil  domum  imam  in  Csnclhc  et  allernm  in  llimmcllioren,  tam  pro  Dco  (jiiam 
pra  carondem  filianim  amore»  et  preoipue  pro  remedio  aoim^  suf  ei  usoris  eius  Uildebur^,  bas  predkus 

18* 


Digitlzed  by  Google 


uo 


117T. 


domos  cnm  otnnibiis  nttincnliis  suis  iam  prcfalf'  occlcsic  Wilbfxlc^sr^nsi  in  pprpeluum  dclo^uit  lilcm  cliam 
Hartmannus  dc  Klscn  decimam  qtiandam  in  Uardoro!>en  cidotn  «;cclcsio  Dci  conquinuit.  ElTecil  cnim  rcriim 
«nanim  largitiono,  ut  B<9toldii8  de  EaeivcttlK!  eaiu  cpiscopo  rcsignarct,  et  Uein  opiseopus  eam  famults 
et  (hnnkibiia  CbriBti  inibi  Deo  seruientibus  et  aerattoris  coDoedereL  Hoc  amtcm  quoniam  diuoi-sis  lucb  et 
temporibus  siiiif,  of  n(in  «^fmpcr  oisdcin  pcrsonis  pro-onlihus,  conimodum  uisuro  fuit,  suh  tino  snipto 
onutia  comprciicnderc.  Prescnlibus  ilaquo  ycdesi^  nostry  canonicis  ot  tainulcrialibus ,  singillaltm  oraniu  bcc 
remciaaimDs,  ct  ({uam  mtioDabiUtor  fecta  forenl  ostendimus,  ommbuflque  qui  aderont  omnia  comproban* 
tibns,  5criptuni  hnc  .sigilli  nostri  itnprcsskwe  tnnniri  fecimus.  Anno  inoarnalionis  Domini.  Hillesimo.  ccnle> 
simo  LXX"  Vll".  Indictiono  X'.  Tostium  ucro  nomiiva  qui  ibi  adcrant  hcc  sunl,  Maioris  ccclcsi^  canonid. 
VITu  docanus.  Godcscalcus  |>rcpositus.  Bcrnhardus  proposilus.  Altiuannus.  Volborlus.  Bczcliiius.  Mcinricus. 
Reinberas.  Bvrcbardus.  Laiei  tninisteriales.  Conrados  Slapclo.  Uugo  Longpbardos.  Polfiwinoa.  Albero.  fratres. 
Loderas.  Hermannus.  HeknwlGus.  ffalrcs.  et  alii  qaam  jilares. 

Sm  Uffdilflgle  Sii||«l  irt  ia  «iM»  lciacMa  Sadt  ciBCwabt  aad  siailicii  (gtlrfiiBnnrt. 

cccxcn. 

Aii»  dcni  Koplalbuclic  dct  Kloitcr*  Gclirdcn. 

Tn  nominc  sanctc  et  individno  Ti  Iiiilali-s.  Evorgisns  Dci  gratia  Padierbnrnensis  ccclcsie  opiscopuf. 
(jralum  Dcq  el  acccptum  munus  oflcrri  sciinus  tilcmojsinan)  quc  christiano  cuiUbcl  indigcnli  voluntatc  lur^ 
tribnitor,  sed  HMiHo  iSMyoris  merili  et  retribationiis  credimus  quo  impcnditur  bis,  qui  volunlarie  sc  proptcr 
Deom  abdicaverint  panpertatl,  ot  sc  domino  dic  nocluquo  scrvituros  mancipavcrnkt  Hcc  altcndcnlcs  san- 
ctamm  virginum  pauporlali,  quo  in  Cjonli;!»*  Dco  dcscrviunt,  con-oliliouis  alicujus  rcmctlin  siilivcniro  dp- 
creviraus.  Dccimas  ilaquc  Ircs  ccclcsic  prcnominali  loci  consccratc  in  hooore  sancle  Uoi  gcnitncis  l)cali- 
qne  Petri  apostolorain  prindpis  conlolimns.  Quaram  prima  m  Valbusen,  Womerus  de  Braek  in  bcneficio 
tcnutl  a  domino  Volquino  cl  fratrc  ipsius  Widckimlo  dc  S\v;ilcnl)»'r(  h  ol  i|)>is  oam  rosi^Dnvit  Ijisi  vcrn 
cam  mibi  rcsignavcrunt  ot  in  recomponsaiioocni  a  prodictc  ccclcsic  pruvtsore  liasiiio  duodocim  marcas 
cxaroinatl  arj^cnti  acccperunt  Item  tres  rratrcs,  Iluj^o,  Gcroldus  et  Geriiardas  aocepiis  a  jam  dicto  Basilio 
decom  cl  octo  niarcis,  decimam  dc  Ostcrhuscn  niihi  rcsignavcrunt  et  000  pfedicto  edain  ecclcsic  coiituli. 
Itera  domino  Andrcc  oi  fiiiiii  ip>iiis  ronrailo  <ic  ichus  ccclcsie  date  sunl  quinquc  niarcc  ul  dccimam  in 
Uckoldessou  domino  Benihardo  dc  Lippia  rcsignarcnt,  ijuo  faclo  ipso  milti  eam  resiipavit,  el  c^o  cam 
ecdesie  sepedicte  contnli.  Anno  Uaque  incarnationis  doraini  H.C.LXXVII.  IndictioiiB  decima,  paginam 
lianc  quc  prcdicla  sunt  conlincntcm  conscribi  ct  sigilli  nostri  impressione  muniri  fccimus.  (aro  clcro  quam 
laicis  consentienlibus  et  couprobantibus  <jue  litcla  fucnmt,  qnorum  nomina  sunt  liec.  Canonici  palhorbur- 
neases,  bifridus  prcpositus,  Gudcscalcus,  Buruhanlus  propo^iius,  Allmaunus,  Volbcrtus,  Mcinricus  inagistcr, 
Reiaiieras,  Hetnricas,  Lambertus,  Hu^  Horoines  liberi,  Widekindas  de  Swalenborch  senior  et  Widekindas 
junior,  Bcrivhardus  dc  Lippia,  Gcrlagus  dc  Iltcro,  Thiettuarus  dc  Hljk-ii  Miiiisli  lialcs,  llai linnnnus  dc  llo- 
sco,  Conradus  Staplo  ol  iilii  ejus  Conradus  et  Thictno,  Andreas  dc  Ethclcn,  Conradus  fratcr  cjus,  Hcr- 
inaunus  dc  Dtach,  Albciius  dc  UiLcniuich,  Ilclmwicas  do  Ilelmcre  ci  LcnlfrlUis  frator  ejus  et  alii  quam 
plurca. 

€CCXGIII. 

Ant  iem  Ardiivs  dei  DvodUpildi  m  OiaabrSck. 

IN  NOMINR  sanclc  el  indiuidui^  Trinitalts.  Ego  Amoldus  Dci  gratia  OsnabFr.  ecclesic  episcopus.  Omni- 
bus  Christi  fidolibus  ad  quos  littcrf  islf  pemeDerint  salutem.  Qoi  •eminat  in  beaedictionibas,  de  beoedi> 


Digitlzed  by  Google 


1117  — tns.  M\ 

cthnibus  ot  mctct.    Ea  propler  notum  facimus  uniucrsilatt  QdcltQin,  qaod  n08  liOSpitatciQ  domutn  ctcapeU 

laiii  in  O.snaBR"  hi\!;i  I!na;im  fiintfrit.im  flininn  rii-.nMitr  n:i-<i>ricor(lia  r'»nsormuimiis,  r-t  oarn  nostro  iuri  man- 
cipauiiuus.  lla  tluin  taxat,  iit  oam  tidri  Gisc)l)crti  sac(<r(lotis  rcgendam  suIj  roj^ula  boati  Au^usliiii  comniit- 
iffremn»,  qoi  scse  et  omnia  qne  tune  poasedit  ncl  in  posteram  posscssuriis  faU.  ad  Dei  cnltum  in  codcm 
xouo(l'ichio  (Icuotc  oplulil.  Adtlimns  i  tiain  a  Dco  iinbis  cnncessa  polestale,  nl  iniUi  I)(o  fainiilanlcs  pro- 
falo  rfvsclborto  (lofiincto  eiigondi  prelatum  iibertalem  liabcant,  et  eiim  nobis  uol  succcssori  iiostro  illi  ioco 
prertTcndum  rcprescnlenl.  Libomm  cliam  omnibus  fidelibus  racaltalem  coRcedimus,  ut  qui  oohicrit  se  ct 
sua  tbidem  Dco  offerat.  Sciturus  qiii  hoc  fcceril,  se  bencdictionnm  nostrarum  fore  participcm.  Qutcquid 
aulom  prodiorum  cidom  (*cclcsi('  ompfinnn,  donationc,  ODfnmnt;!ttfmr> ,  nrl  qiiouis  iusto  lilulo  acccsserit, 
ratuin  babeinus  et  Bunno  nostro  firniamus,  salua  lameo  in  oninibus  matricis  ecclesi^  iusticia.  llaquc  pio 
inemori^  WendelsvvK  oidua  domum  tapideam  In  foro,  cuni  omnibas  reditibw}  ad  eandcm  domam  pcrtinen- 
tibus.  prcfato  hospilali  optiilii,  c\ceplis  (|uataor  solidis  ({ui  (piouis  anno  debentur  ^OcIcHe  Beal^  Manc,  nisi 
rediin  inlui  iusla  commtifntiono.  Optulit  ctiam  sc\  Solidos  dccimo  .supcr  unam  domiim  in  Bocrotlio  ct 
supcr  aitcram  in  Bocvvidc.  Conradus  dc  Linge  et  uxor  cius  IIildogundi^>  mansum  cum  dccima  «ptulorunl. 
Nos  aulem  pro  remedio  animc  no$trn  io  subsidinm  nescendi  panpcres  Cbrisli.  prebte  capdlulc  theloneun 
(}«od  emergit  iji^iiis  (Icilioalionis  tniiporc  conco^^^iiniis,  Hpc  prcsouti  cyrographo  firmamus,  ct  ne  ipiis  in- 
iastc  audeat  infrin^erc,  sub  anathomalo  benti  Pclri  apostolonim  principis  ct  no.stro  slnbiiimii&  Uii  tcstcs 
prescntes  fucnint.  Thiedhfirdus  maioris  ecclcsio  docanus.  Thicdmai*us  custos.  Lcntfridus,  Walo.  Hermonnns. 
Adam.  Joscpb.  Tliiilcricus  Hi  inricus  ma<;isler.  RadoUbs.  Dionisius.  Amoldus  minoris  ecclcsic  docnnus.  Rot- 
gonis.  Adi^lltaMus  r.uerbardus.  Laici.  Ii;it(!i  \  \  inu'^  roctor.  .fnbnnncs  nincrnns.  Iluno  rntnrrnri  i-^.  .Iniinnnes 
rufus.  Euerhardus  pinceraa.  Ucremannus  dc  Lollicrc.  Gisclbcrtus  dapifer.  Gerbardus  pinccrna.  Kikczo  de 
Sledesen.  Helmwigus  in  foro.  Datum  in  OsaaBff.  anno  dominiof  incarnationis  M^.C*.IJ1X*.VI1*.  bdictioiie 
regnante  Fretlierico  imperatora  nostro  felidtcn  AIIEN. 

Dat  anrgcdrurktc  groase  ctliptiiche  Sicgcl  icigt  dcn  «ilicndca  Bitclior  im  Ornate,  in  der  rechten  lland  dCB  BilCfwitoHbt 
in  <lir  tiiiken  ein  oircn»  Bucb  baltcnd;  luii  dcr  Uoudiritt:  Aniold*.  VH,  Gra.  OcMbrvf^eiiM  Ep.  . 

AlMMM  Aiibcbrift:  Do  ordijMlioaa  etpaUa  Hseli  VkL 


CCCXCIV. 

In  nominc  .sancte  ct  indiuiduc  Tiiniinlis.  ||  Tlerimanniis  Dci  gmtia  Monastcriensis  ecclosio  cpiscopuf» 
sccundui».  QuoDiain  pium  cst  ct  salutare,  ut  qui  Christi  Scrui  sumuii,  Giristum  in  sponsls  siiis  L^iorilice- 
mus,  Uonasteria  sanclaruiD  airginum  qo^  Deo  auetoro  gubemanda  susoepimas,  at  rebus  et  meritu  profi- 
ciant,  spcciali  gratia  amplcctimur  alque  foucmus.  NmiPiil  ilaquo  iiniuci.-itas  fiilrllnin  iani  riitnrdrui!!  (junni 
prasentium,  quod  pctcalc  quodam  pio  saccrdote  Hoinriko,  ca  qu^  do  curti  nostra  Monastcricni>i  iu  gralia 
nostra  et  antecessoram  nostrorum  posscderat,  quendam  nfdclicct  Q.^rum,  ortam  et  pratom  domni  sue  nici- 
num,  occlcsie  bcale  Marie  in  Monastcrio,  ad  iisum  sfiromrn,  it;i  i;imcn  ut  annualiin  uillico  noslro  quinquc 
dcnarios  et  obuluni  indc  pcrsoluant,  Juro  ciiiili  qnud  Wicbilcthc  (iiciiur  babenda  conluliuius.  ,\ildcic  fliam 
placuil  quod  prcdictus  saccrdos  Ueinrikus  cidcm  ecclesif,  ut  tam  uiuus  quam  defunctus  in  ea  mcmorialis 
babeatar,  dommn  saam  enai  dnobas  mancipiis  Remriko  et  Godestia  heredam  soorum  permissione  detio- 
ii.ssiinc  optuIiL  Vt  igiUir  m  gesta  in  Domino  rata  permaneat  et  pcrpctua,  eam  sancto  successorum  iio- 
strortun  patrocinio  commondnmus,  ct  tim  banno  quam  priiiilegio  noslro  Crmissimo  staijiliiiius  Aota  sunt 
hec  anno  domioic^  incaruauonis  M".  C.  L-XX".  VUI*.  ludictionc  undecima,  prescnlibus  et  atieslantibus  uiri» 
religiosis  lam  dericia  qaam  laids,  quoiram  neotina  aant  b^e.  Engelberlas  maioria  fcdeBig  decanw.  Fkaako 
weedoain».  Bemhardna  de  Ybeiibarea  Franko  miaoris  f odeaic  deGWUis.  tiadbtftBS.  Walletas.  £aer.  Map 


Digitized  by  Google 


m  111«. 

{^strr  Oito  de  Asbfike.  Alexaiuler.  Syinoa.  Goderridas  de  SeoDeubeke.  liadoHbe  de  Beaerne.  Belpradni. 

Sygebodo. 

Dat  mit  PcfiainMitirrrirni  «itr  die  Ctiarie  g«hcAc1e  fimMr  Sirgcl  int  cIHpliick,  und  tcist  4en  BUchoft  in  eiocr  «!«•• 
^rSchten,  (nliimlhrnrn  lt|tnr,  ■itirnd  aur  rinen  Sliilile,  dmwn  flctlcnlhMle  m  llttnd«ko|iren  m  wta  dle  PStM 

au«  Tliirrkr.illfn  ;;rliit,!<  t  wrnlrn,  juf  clnn  K.ipft'  rlne  »pil»i;;i-'  Mitr.i,  in  drr  rcrliten  Hind  flcn  ci-rjrle  -.  ;:i  ^l.  -  ck- 
Irn  [iiM-liMfMlali ,  in  dcr  linlcn  tin  oOcnet  Uucli  ballcnd;  luit  dvr  liiiuclirttt :  f  IJefciiMiin.  Ui.  Gri.  MoaaklcncoM. 
Ecde.  tffc  Sebi. 

CCCXCV. 

Am  ilom  Arihitc  «u  K.-ipppnbcrx. 

In  noniinr  <;nnrfr  rl  i'n(ii'.ii(iii(;  TriniiiUi^  ||  Ego  IIKRIMANNVS  Tlci  ^ratia  Monasfcrionsis  cpiscopus.  Ad 
pacctn  ot  qiiioiem  iiol>is  comiiiissorum  pcrlineic  crcdiinui»,  ta  rcs  pruviilu  ge»tas  ad  poiitcruruin  noliciam 
wripturo  uivacilale  tninsmiUanttir.  Vnde  nooertl  tam  fiitaroniin  quam  proBenliam  Cbristi  fidelinm  unioer* 
sitas,  <{UoU  quidain  llerimuniuis  cognomento  Urilekc,  mlnistcrialis  Padcrbumen$i.s  episcopi,  cum  apud  Ilaa» 
selo  in  pos.si'ssione  Tliilmari  Ircs  Solidos  decimc  a  nnlTis  in  benclicio  tcnerel,  rof^atii.s  a  rmlrilnis  r.ipen- 
bergcn.sibus ,  Yll.  Marcas  tribus  Solidts  minus  acccpit,  nobisquc  ia  niultorum  prcscutia  cusdcui  tres  Stilidos 
reaignaoil.  Quos  ab  eo  reocptos,  ipso  petente,  dilcctf  nobia  in  Cbristo  Capoabergeosi  fccteai^  oonoean- 
miis,  ilii  ;i«!  |)i:'r|U'ttin  Iiimiiinriii  I>co  finsqno  Sanclis,  ob  bcni^nam  nostri  recordationem ,  assigna- 

vimus.  SliU  el  Itoc  prcdictit»  annectendum,  quod  de  decima  Cttrtis  Sortteke,  iuter  prefolOB  fralres  et  Livt- 
bertam  de  Bcveren,  oonditio  lalis  proposita  ei  collaadaia  est.  at  idem  livtbertaa  tres  marcas  accipcret, 
el  de  eadcm  decuna,  qtia  videlicct  ipsc  a  (ideli  noetro  Bemhardo  de  Lippia,  Bcmhardus  uero  a  nobia 
inbeneficiatus  crat,  prcler  anlicjiKim  rrdpmptionis  summ-jm,  id  cst  IIII.  maltos  silifiinis,  nicliit  dcinccps  ipse, 
nichil  um(|uain  pot>icritalis  eius  futurus  hcrcs  o&igcrcl.  Aos  iiacpie  rogati  et  ab  ipso  Livtbcrto  cl  a  fraUi- 
bos,  prcBonte  ac  peritcr  anmienle  prefatd  Bemhftrdo  dc  Lippia,  at  bane  conveotionem  pontifieali  aaciori- 
tate  firmaromus,  lam  do  supradicta  nostra  doiiatione.  qoam  de  hac  dccime  redemptionc  que  facla  uel  sta- 
tuta  sunt,  hanno  bcatorum  apostolorum  PRTHI  cl  1*AVLI,  loliosquo  crleslis  curii»,  ac  nostro  firmissime  coro- 
munivimus,  paijinam  hanc  t>i^llo  nostro  quasi  uerilatis  spcculo  Mguantcs,  omncmque  eius  teinfiatorem  pcr- 
petao  anatbemate  dampnantes.  Tesles  prioris  capituli  suni  Demhardus  de  Didmene.  Ralicras  et  Maobarias 
de  Rcclicdc  (lodcn idiis  cainiTariiis.  Tcstcs  seijnpiiiis  Frncsliis  dc  Monnstcrio  et  Livdoirus  fralcr  ciiis  S\c- 
derus  dc  Alcn.  Evcrhardus  cognoincnto  Cloi.  Actutn  osl  anno  dominioft  locaroalioaiji  M^C^.LXX".  V1U°. 
Indiotiooe  Xl».  Regnante  fHiderico  Romanoram  Imperaioro  l9X>ftH>80. 

Dw  Siiicl  iit  wi«  «•  dar  A8cfaal«arlcr|dMsdra  Urfcnsde, 

CCCXCVI. 

A«a  4fliii  riinll.  Salai-lliinlMrVdiM  AmMm. 

In  nomioe  Sancte  et  indiaidae  Trintiatis.  |j  Herimannus  Dei  gratbi  Hoaasterien^  episcopm  seenndaa. 

Scicnlcs  honi  |)a.storis  omcium  essc,  ccclesic  su^  prn-spcritatem  et  pacem  qnerere,  et  pta  !?eninrnm  f)ei 
uota  promou*  rc,  ulilc  dunimus,  rcm  ^csiam  uerilatcm  prescnlis  pagino  tam  noslro  quam  ^cclcsiy  nostre 
stgino  signati;  pnlilicaodam  omniam  Ctiristi  fidolium  noticie  ei  patrocinio  coromendare,  ne  aoaricia,  qne 
discipulum  et  nmicun  Jbesv  traditorem  fccit,  et  crucilixi  palrimonium  rodcrc  iion  dcsinit,  opus  sanctum  et 
ralionaliilc  nalciU  t]m(]nnin  in(itiiclarf>.  Vninersis  ilafjuo  Dci  cl  sanclc  mntris  ccclesie  liliis,  tam  postcris 
quam  modernis,  fidciiter  itotutii  fucimus.  quod  quidam  scrvvs  Dci  Franco  de  Wetcringe,  curo  orane  pre- 
dinm  parenUnn  saorom.  fralribus  sois  sbie  prole  defunclis,  ad  ipsam  iure  heradilario  faisoel  deaoiaiam, 
praoaium  aihi  m  faangelieo  f'"*"»*»^*  ooaatitMiens,  el  pam  mniido  aMatphtm  tdiw|ueaa,  GhrirtOB  aibi 


Digitized  by  GoQgle 


m 


elogil  heredem.  Jn  quadam  etcnim  ^cclcsi^  noslre  comilin,  coram  comilo  Bfrnlirtrrlo  Diilmnnirns;.  pre- 
tcnte  Bcrohardo  Horslmaricnsi,  qui  eandcm  comoliam  a  nobis  in  bonoficio  acccplam,  Dcrnliardo  Dulma- 
Dien^i  in  bencilcio  conlulcral,  in  loco  qui  diciiur  Atmunsbcrge,  Subrinum  suum  Heribordimi  Tremonienaeiii 
ordin»  iudiciario  muadibardoro  accepit,  illoqne  consenticnte  et  quantum  oportuii  cooperanle.  uniuorsum 
prodinm  suum  Dco  el  ^cclcsio  nostrp,  ad  mnnus  noslras  pt  cnmit;-  no(!(M  M!i  i  clc  I.on,  qnpm  iudiciaria 
permiuente  scnlenUa  in  bac  cau^  ea  hura  aduocatum  nssiui^iM  rantus,  dcuotisbinic  in  hunc  moduro  di»tri- 
baenduiQ  optuliL  Ministeriales  mios  cum  nninems  (pir  tam  ipsi  (|uani  hominio  sibi  obnoxii  ab  ipso  io  be-> 
oeficio  tetmeranl,  nobw  no8lro<|ae  gucccssoribus  co  (]uod  in  ipsos  habucmt  lurc  contradidit  possidcndos. 
Curtim  sii:im  Ebbinchouc,  quc  in  pnrnx  liin  Scopingen  sila  osl,  cnm  m:m<o  nirti  iitrino  ot  omnibus  ad 
ipsam  pcrtincnlibus,  tam  in  mancipiis  quam  agris  sationariis  cl  pascuariis,  monastcrio  bcato  Margarct^  in 
Asbeke,  sibi  ei  anim^  fratris  sui,  qni  in  eodem  monasierio  aopullus  esl,  feliciter  eonmlens,  (Msignauit 
^cclpsiam  qiioquo  Ix  ati  Liudgcri  in  ciuitatc  nostra  crcclam,  cl  nostris  temporibus  adhuc  nourllam.  omni 
eo  quod  in  pairochia  Thcltcn  posscdcrat,  allodio  dotauit.  Prcteroa  monasierio  uir^inum  quod  in  Langen- 
borst  rcligiosc  instituil,  curtim  suatii  cl  omnc  pati  iinonium  suum  in  Langcnhorst,  curtim  et  domam  R»- 
thardi  In  Wctringe,  mansnm  in  BUke,  cnriim  ei  mansuro  Harhem  in  parrochia  Rene,  mansum  in  Othcpe, 
mansutn  Strode.  mansum  Rokc,  mansum  Snctliw incholo.  cttm  mancipiis  ct  aliis  omnil)iis  ail  f-mc  predii 
toi  poriionem  attiDeDtibuii,  integre  donauil,  ea  tamcn  mancipiis  indulia  clcmcntia,  ul  prctcr  incolas  cl  do- 
mesticaa  curtiom  et  mansororo  faroillas,  cetem  omm*a,  etiam  proru.^a,  si  inrra  primum  annum  redireni 
incmoriilo  ccnobio  deinccps  ccroccnsualia  pcrmanerent.  Viri  (pio(|ni'  noljiKw  Bprnhnrdus  cl  Wamhcrus  do 
Ibcnburen,  Godcschalcus  ct  Philippus  (loElcn,  quos  prcdicfii*;  Doi  raniiilus  Fi  anKn  proxiinos  suc  conditiouis 
habuil  hcrcdcs  el  cognalos,  banc  eius  dc  prcdio  suo  oniinatiuncin  coram  prcnoUilo  comile  Bci'nhai*do  in 
looo  Asendere  sob  banjio  re^o,  nt  pcrpes  eomro  in  monaslerio  Langonhorat  agator  memoria,  uoluntam 
astipulationo  ot  Lonigno  as!>cnsu  stabiliiicnml.  Midcm  ctiain  conuonlui,  si  (piaiulo  forle  nduocatin,  sinn 
Wcrnhero  qui  eam  a  nobis  in  beneficio  primus  acccpit,  seu  aliquo  ab  ipso  lcftitiino  dcsrcndcnte  sino  prolo 
defoDClo,  uacaaerit,  liberam  polcstntcm  aduocatum  cligcndi,  et  elcctum,  si  grauis  aut  inutilis  rucrit,  mn- 
landi  omiGessinn»,  ea  insnper  liberlale  permissa,  ol  pereona  qne  ibidom  claDstralibvs  cnris  uidoatur  ido- 
Dca,  pro  nostro  et  successorum  nnstrornm  ct  illius  rociiirnttis  nrbilrio  nsstimatur  et  nh  omni  aiitis  clniiiitri 
obedientia  ifflmunis  permaueat.  Nc  igilur  tam  pie  ct  tam  iuslc  actioiiis  ulla  unquam  coiitiiigat  perturbatio, 
«acrile^os  inuasores,  lanqntm  Deo  odibiles,  aoctoriiate  dinina  ct  apostolica,  qnoadusquc  quiescant,  ex- 
commutiicamus  et  aoalhemalizamus.  Acta  sunt  bfc  anno  domioice  incarnntionis  M".  C°.LX\°.VltK  Indictiooe 
XI...  E()a(  ta  nulln.  Concurronte  VI<».  Prc-sidcnlc  sanclf>  Rofnnnf>  (•colesic  dotnino  .\Io\aniIro  pnpa  sccnndo. 
Bcgnanle  gioriosissimo  Aomanorum  imperatore  Frithcrico.  Prcscntibus  ct  attcslanlibus  uiris  honeslis,  tam 
dericis  qaam  laicis,  nobiblias.  liberis  et  minislerialibas,  qoomre  nomina  sunt  h^a  Glerid.  Demhardos  ma- 
ioris  ccclcsic  prcpositus.  Bcrnhardus  maioris  domus  decanus.  Vdo  beali  Pauli  prcpo;.itiis  Fraiiko  docanus. 
Laici  nobilcs.  Bernhardus  de  Horslmaro.  Wnrnhorns  do  Ibonburcn.  Gotlcschalcus  dc  lilcn  cl  fratcr  suus 
Philippus.  Warnhcrus  do  Thulcberge.  Aiardus  dc  Hciihcn.  Horibordus  do  Tremonia.  Ubcri.  Thidcricus  de 
Bencthcm.  Eczelimis  rrater  saus.  ReinlKdus  de  Were.  Berohardus  de  Were.  Walllieras  de  Were.  Alhardna 
de  0-<(or\%ic.  Bornoiriis  de  Oldcnthorp.  Thizclinns  (Ic  Slochcm.  Wcronborliis  dc  Asonlhorpc.  Lambcrfii?!  do 
Stummc.  Iturchardus  do  Vrileotborpe.  Mioislcrialcs.  Bornbardus  de  Duhnanc.  Bemhardus  Wcrenzo.  Albcrtus 
dapifer  et  Tbiderieus  fifios  smit.  LiiidolA»  de  Beneren.  IJodbertus  de  Taakebasen.  Rotgcrus  de  Bilierbeke. 
«i  alU  qoam  ploKi. 

Ola  bfiden  Stcgcl  de*  BUchort  Dnd  iet  Domkipilrt^  «inii  ,in  drr  f  rkundo  am  untercD  Randp  mit  (*(-r^,:)mralttrnrrn  frtt- 
tehencl,  und  der  daao  erfnrdcrlichr  R»am  iwisG)n;n  Jcr  iiclirift  frrigel jiuen ;  aaf  drr  niirksfitc  al>iT,  um  heurrrr 
fielrtliguag  «illen,  eine  betunderi  angclcgle  duppehe  Pergamenlplalta  mit  jiHrsn  .^.c-il  an;;clirnrt.  Djt  .Sii-grl  im% 
Biich<ir*  iKMiml  mit  4tm  M  Nr.  CCCCXLV.  b«Mhricb«Dra  iliarcin.  Da»  Sie(el  lici  OtMuluipilrU  iai  duiclbe  wto 
m  4«r  4l«nik*|iltBlRHNlMM  Ottuad*  fwi  tltlf  wmr  Mliirfcr  «aicMlni^  B«d*  ti«gel  tiii4  «m  wdma,  daffob  ilw 
Atut  sOh  «cwflriMMi  WMhi,  >■«  Mbr  «cii  M%rtni>i. 


Dlgitized  by  Goc 


Ui 


1118. 


CCCXCVII. 

Am  itm  FSntl.  Salat^IlftnlaMrTMlMd  Areiiiw. 

1n  Domine  sancte  el  indiuidne  Trinitatis.  Herimaonai  Honasterienris  opiseopiu  seeundas. 

Sanrta  anteccssoriini  noslrorum  sequeutps  ucstii,'<a.  i|ui  iiionnstcriain  in  Asbecho  fiois  tostitaerant  et  foue- 
raut  clcmnsinis,  aliijuitl  ciim  ipsis  in  i;a/ofilaciii!ri  riMi  ti  mitlcrc  curaiiiraus.  ut  pin  corum  pnrfkiirmtc* 
slucliu.  parliL'i[iaru  lucrcicmur  ct  prcinio.  ^iotuiu  i^iiur  t^iioimu»  oninilms  in  Chrisluin  crcclcntiliiis,  «piod 
bona  quedam,  his  qni  ea  >  nobis  in  bencOeio  habaerant  uHro  rcsigoantibns,  donnm  ttidelieot  Ludgeri  in 
Wert',  cuni  <|iiini|uo  soli  li'-"  (l''cimariini  in  p:irror1iia  Ucnc,  ct  «liios  snlido  di  (  imaruni  in  llancwic,  unam 
quoquc  porlitinein  iu  silua  Wks,  quo  ualgo  dicilur  Warii,  aiitc  ad  doniuin  iicinrici  in  llcwcnc  pcrlinim- 
tem,  Dco  dicalb  airginHm  in  Asbeoho  denoto  conloKmus.  i,u'itur  prctlicic  paupcrciJ^?  nosirc  in  Domiuo 
lUie  acccptum  n  nobis  su^  paaperlatis  solacium  porpelun  poco  iiossidcant,  banno  et  priuilegio  nosiro  ea« 
munitmi^.  cl  pin  sncrcssonim  no^lrormn  patrocinio  lucmlas  Ii.iniiliior  coniincntlamiis.  Tcstcs  liiruis  rci  sunt 
hii.  llcrnlianins  Monastcricnsis  prcposilus.  Engdbcrlus  (Jccuiuis.  l  ianco  uiccdoiiiinus.  Fraiico  tlecaiius.  llar- 
iMirliis.  Johannes  de  Alius.  Bcmbardus.  Atberlos  Dnlmanionscs.  Ludbcrlus  do  Benerea*  Ludolfus  Uonaste- 
riensls.  Hugo  ct  Hc^rnlianlus  dc  Mcnliuuclc.  Jordanis  do  fiurch.  Scripla  anlem  sunt  hfc  anno  donunice  in- 
caraalionis  M^.CMXK".  VIII*'.  Indictionc  X!». 

Dm  mit  fersamcnuircifea  auf  die  CliATtc  gchcnctc  Sivgel  i«l  da*  bcrcito  bmhriebeiw  iiltetl«,  fon  der  robeileo  Vorm, 

CCCXCVIII. 

Am  dea  Are1iif«  Au  Kiostcn  Gerlrodeoberg  co  tOtoabrijck. 

fj^.  Iit  noiuioc  sanclc  ct  ioiliuiduc  Triuilalis.  ]]  Arnoldu»  Dci  gratiu  0$uabruggensi«  ccclosie  kumilis  niinistcr, 
nniuersis  calholico  ecclesie  filiis,  lam  posleris  quam  moderms,  qooram  aspectibus  hee  littere  presentatis 

fuerint,  ucrain  in  domiiio  .ll  .^su  salutcm.  0""-'»ia'ii  lapsu  tcni|)orum  }:csta  rcriim  obliuione  obluscaulur, 
Dccossarium  duxitnus,  ea  (pie  noslris  diobus  coram  nobis  nlicuius  conucntionis  contraclu  colcbrata  fucrinl, 
littcrarum  nionimenUs  mandarc,  ut  rcs  quc  pro  unttquitalc  lcmpuris  tranb;icli  u  mctnoria  abolile  sunt.  ccr- 
tis  scripti  testimoniis  ad  noiiciam  reuocentur.  Ifotam  sil  igitur  lam  fntari  qaam  prescntb  eai  fidelibos. 
(]nia  frnlrcs  cl  sororcs  collc;:ii  «rinctn  llcrthrndi';  in  nn"nfc,  qunndam  domum  in  Honbiircn  cum  dccima 
ipsius  lri|jiu(a  quatuor  Marcis  a  UiLczouc  fralrc  bucllicn  cl  liulduini  cmcrunt,  prcsenUbus  cl  a^usura  pre- 
beotibas  filiis  suis,  Joseph,  Suethero,  Wescelonc.  Huiaa  aatcm  emptionn  oonuentionem  cnm  memorato 
Rikezooo  fecerunt  hii.  Vlricus  prcfati  monasterii  pr^ositus.  Mcinwanlus.  Juhanncs.  Wilbrandus.  (iciia  prio- 
rissa.  Ermcnf;ardis.  Alcw  icli.  nci!(n\ii-h.  cnm  omni  ci^niicnln  Ific  iiulem  contracttis  in  prcseiitia  nastra  cclc- 
brilcr  cum  conniucnlia  noslrti  stabiiitus,  ct  in  iudicio  roboratus  cst,  cui  prcscdit  llcinricus  do  (^appclc,  qui 
tocam  iadicis,  qoi  nal^  'j'li^;ncgreue  dicitar,  tcnebat  Judioialem  scntenliam  dielabant.  Thidolfus  de  Bra- 
mcswic.  Vnili-ikcii  ct  Rciiiorus  dc  Dudclinchuscn.  (iodefridus  de  Steinbckc.  Publicus  preco,  qucm  Vroncii 
uocaiil,  crat  Bruno  dc  Nortlihu.s<'n.  Prctcr  hos  adcrunl  tcstcs  (|u.im|(lurcs.  ClericL  Amoldus  inaioris  ccirlc- 
sic  prcpo.silus  Tliidhardus  ciiisdcm  ccclesie  dccatius  Giiilerus  prcpositus  sancli  Johannis.  Drogo.  Laici.  Ral- 
duinus  fralcr  Rikezonis  qut  eadcra  bona  uciulidit.  Iser  ct  Rulandus  dc  Westerbckc.  Wcscel  de  Osterbckc. 
tirrnrd',i<  d"  Irkcr  R;i!ru!i!ii>  ili>  Mr::H'liii-(  u  nrin/o  ct  Moilsci  dc  (;''li[i('(!inrpo.  ni-iii>t  dc  Ib^cnbcri;.  Vol- 
mar  dc  Mallicrg.  Waldrcc  dc  Eslmyc.  lilucnims  «lc  llaral.  Thidmar  dc  ISarcntclg.  VNillclmuii  dc  .Norlbhusen. 
et  ulii  «piiimplurt».  Ne  aatem  in  postonim  tiliquis  hercdum  sepe  dicti  Rikezonis,  aat  idla  omnino  pcrsann 
tam  rationabilb  oontractus  titoio  temerario  ausu  oontraire  ct  eom  infringere  attcmptel.  sed  ratiis  et  incon- 
iiulsus  omiii  lcmporc  pcrmancal,  prcscntis  pa^inc  priuilciriiim,  sisilli  nostri  imprc^sionc  insi;;nilum,  rci  gcsto 
conlinctis  modutu  cl  ordincin,  scpiwi  lucmoralc  ecclcsiu  bcatc  Ocrthrudis  supcr  hoc  tradidimus,  et  auclo- 


Digitlzed  by  Google 


UU  ^  lltl. 


ritate  D«i  et  boali  Pelri  et  BMlra  firatam  conBfHianbBns.  Si  qnts  aufein  niadenle  diabolo .  eidciB  ecciene 
'violeBliam  intuloril,  ot  prcfate  dotnus  que  iusto  titulo  et  bona  fidc  possidct  booa  ianadcre  et  raporo  pre- 
samp&erit,  cxcommunicatiouis  uinculo  suhinccat,  doncc  resipiscat,  cl  rcstitutis  nhlatis,  dc  malcfacto  condi- 
gnam  sali^ractionom  oshibcat.  Acta  sunt  liec  aono  dontiuice  incaritatiuui:^  M".  C."  LVIllao  *).  IndtclioDO  XIL 
Begnanle  donaino  Predierito  n^orioao  BoBaanoran»  Inperalore,  piKflklente  Coloiiieiiai  cadiedre  doinuio  Fhi- 
lippo.  Dala  Osnabrg'.  in  Dei  iKnnine  feliciler  j^aiv. 

Dm  ufBhinfla  8lt|il  nll  4flB  WM»  im  Obietdm  Biickaft  M  adw  bw^i|». 

CCCXCIX. 

Au»  (li-in  Aii  l)i  L-  z  i  K.-ippenberj;. 

In  nomine  saoct^  cl  indiuidu^  Triuilaiis.  (J  SLMON  Dci  gratia  ^clcsi^  sancti  Gereoois  in  ColoDia  pre- 
positas.  omnibaa  lidelilMia  m  perpetnam.  Nolvm  ail  lam  preBenttmn  qoam  rolaroram  fidelinm  nntversitati. 

quod  in  quibusdam  villis,  scilicct  Mcitlar,  fiilicnkhuscn ,  ^cclcsia  bcati  Gcrconis  in  Colonia  possidct  dcci- 
iDationcm.  Vcnim  pro  rodpmptionc  docimntionis,  quedam  ab  antlquo  constitiilo  furrant  qnolibct  anno  sol- 
neodf  pcnsioncs.  Quitlam  aulem  homines  Capenbcrgcnsis  ^cclcsi^  in  supradictis  villi^  manentes,  ircti  au- 
xiiio  Herimamii  Capenbergenflts  preposHi,  n  nobia  et  a  nepolibiis  noafris,  Herunnnno  viddioai  et  Theode- 
riro,  ccclesic  nostrc  canonicis,  ad  quornni  ofRctnm  panindcm  villanim  dccima  pcrlinebat,  impetrancrunl, 
ut  supradictorum  locorum  dccinuitio  sibi  hoc  modo  bcrcditario  iure  conccderctwr,  quatinus  omni  anno  in 
festo  bcati  Jaoobi  et  Cbristofori,  antisqui.<)<{uo  eoram,  debitf  pcnsionis  pro  decimaiione  oonstitut^  snam 
pcrsolueret  portionem.  Uolentes  aatem  onmis  oonlrQniarsio  ci  contentionis  occasionem,  de  persoluondia 
pensionibus.  prorsns  ali^cintlcrc.  stimmam  oarum  in  prespnti  ji;igin;i  di^inum  duximus  annotare.  Est  itaquo 
io  Mcitlar  domus  que  soiuit  quohbct  anno  prcdicto  tempore  tres  Solidos  Colonicnsis  monet^.  lo  BikoDk- 
husen  est  domns  uoa  qnf  soluit  XXX.  deoarios.  Ilem  m  Wkenkhasen  alia  domus,  qo^  soluit  XT.  denarioa. 
Item  alia  domos  ibidem  XI.  dcnarios.  Adhuc  alia  domos  ibidem  Xlin.  denarios.  Ut  autem  ca  qu^  coram 
nobis  cl  testibiis  idoneis  facta  sunl,  rata  sempor  ct  inconvulsa  pormanoant,  pro!?onlis  paginc  testiraonium 
sigiUi  Dostri  impresbiooe  couGrmamus.  Quisquis  aulcra  coulra  haiic  uciilalem  iiijualc  uiiquid  moliri  prc-< 
aompBerit,  Indi^ationem  Dei  omnipoteotia  et  beatornm  Hartirum  Geraonis  et  Socioram  eius  iooumt  AMen. 
Aola  sunt  hcc  anno  dominicc  Incamationis  M".  C.  LXX"  VlfP,  Impcratorc  Romanoram  FRldcrico.  Philippo 
Coloniensium  arcbiepiscopo.  leslibus  idoneis  quorum  b^c  suDt  nomioa.  Bruoo  maior  in  Colonia  prcpositus. 
^  Hugo  maior  decanua.  Lotharius  BuDoensis  prepo^qttis.  Caiiradus  Bancti  Seuerini  prepositUB.  Theodericas  saa- 
ctorum  apoetotorom  prapositus.  Wczelinus  sanvu  Audrec  prepositus.  Weltorus  HanoU  Severini  decaiuia.  He- 
riuiannus  sanclorum  apostolorum  deccmus.  JilTndus  .suncti  Georgji  decanus  liieoderiims  aamcti  Gereontt  Cft-  ' 
nonicus.  liethcrus.  Magiiiter  Piramus.  iUaglster  Gudcriidus. 

Dm  mit  diclMD  gtlbeo  F«dea  •ogebiin|ta  Stegel  i»t  «lliptiM&  aad  scict  die  tteheode  Figar  de«  beii.  Genoa.   £•  iiat 

cccc. 

Aoj  dem  grouen  Kopiiltniche  dee  Domkapitel*  ni  Miiotttr.' 

In  nomino  sancte  et  indiuidnc  Trinitati.s.   Ei^o  Herimannus  diuina  rauentc  gracia  Monasteriensis  epi- 
soopus.   Quoniam  ea  que  aemel  pie  et  raiiooabiUtcr  constituta  siut,  tractu  temporis  ia  obliuiooem  dect- 


*)  AugMtMbeiniicli  bt  die  J»lin«lii  It&S  «•«  bloucr  Sckreilirckler  Kr  1118  (indaai  dnrcti  V«n«ii«a  dn  ScbniWrf,  B»eb  dlaa 

"  T  i  im"'  -ji  riii  T  \'\  —  "  ^  i'  "T  " 

GM.4|pLUtt.W«MM,lI.  19  ' 

t 

Dlgitlzed  by  Google 


446 


ItTff. 


dwit,  labriee  roenoirie  per  beD^dum  scriplure  siibaenieiidain  esf.  OmmbuB  itaqne  preeentflras  el  fainris 

notum  sil,  quod  spiritu  sancto  rcctore  ol  duce,  pro  rcmodio  animc  mee  ct  anime  fclicis  mcmorie  pii  Lu- 
dewici  dumini  et  prcdcccssoris  moi,  canonicis  mnioris  ccclesic  singulis  annis  qiiinquf!  mfirca»;  dc  nionota 
dendas  iostitui,  hac  parlilionu  scruata,  ut  in  anniucrsario  prcfati  prcdcccssoris  mei  due  marco  ol  diiiitdta 
deotar,  ReUque  duc  et  diraidie  in  aDnanciaiione  boate  mgin»  pretnxaiis  frnifftins  in  consolalionem  disiri- 
buenlur  usquo  ad  obitum  meutn,  postmodum  uero  pfrpctualilcr  in  anniucrsario  meo  sino  omui  dimirniiiono 
et  dilatioDe  liddiler  exsoluantur.  Vt  autem  hec  pia  cl  saiubris  douatio  omoi  firmiiate  coa6laxei,  ipsaax 
more  offerentnim  ad  nllnre  Pomini  feci  et  nichilominas  oonlra  malignantium  iasidias  impressione  mei  si||i]li 
muniui.  Omnis  crgo  qai  CODlra  hanc  nofilmm  con^tituliooem  uenire  temptaiiorit ,  auctoritatc  Domini  nostri 
Jcsu  Christi  et  bcalorum  apostolortiin  Potri  c(  V.\a\\  et  nostra  anathcmniis  uiiuulo  innriilatus  <<it.  Acta  sunt 
anno  dominice  iucariuitioai(>  MoX^.LXXVllU.  imlictione  XIL  Tcstes  sunt  hii.  Franco  decaiius  dc  sancto  Paulo. 
Gonradas.  Joliaiuies.  LndolpliuB.  HerimaiuiQB  de  sancto  Uanricioi.  Wemao  abbas  de  lidienb  Otto  prepostlni 
de  Ad)elc&  BoeibardiiB  prior  de  Varlere.  et  Otto  oomeB. 

CGCCL 

In  nomine  sancto  ct  indiuidae  Trintois.  ||  Hcrimaiinus  sccundnsv  Honasterieasnim  bamilis  prouuMir* 

Scicntcs  quoniam  pastor  bonus,  qui  pro  omnibii!^  mori  tioluit,  omninm  nos  debilorcs  C0n.<tif tn"f ,  qtionim  nos 
miiuslros  sua  dispensaoto  clemcntia  ordinauit,  quunto  minus  uniucrsis  sulEccrc  potuimus,  tanto  aifcciuosius 
eoram  saltem  oommodo  et  saloli  prooidere  carauimos,  qni  Bttdam  Christam  nadi  seqnentes,  catcalis  noim- 
dialibus,  penna  contcmplallonis  animo  uolant  In  colcstibus,  ut  quos  niundus  habiturus  cs(  iudiccs,  apud 
summtim  .iudicem  deuotos  habere  mereauiur  ititerccssorcs.  Viso  itaque  quod  plerique  ecclcsianim  aduocalj, 
patrimoiiium  cruciGxi  quod  tucri  dcbucrant,  diripcrcnt,  adnocatia  monasterii  in  Asbeko  uacanlc,  Cbristi 
pauperibus  inibi  Deo  bumfliter  descruientibus,  caplalo  todus  ccclcsif  nostrf  in  soQempni  synodo  asseasQ 
ct  consllio,  Ilbcrura  cligcndi  cl  mutantll  aduocittns  suos,  ponlificall  auctoritatc  ct  patcrna  pictate  concessi- 
mos  arbilriura.  Vt  igilur  h^c  nostra  proptcr  Deum  facta  dispcnsatio  rata  in  cuum  permaneat,  salua  Suc- 
oesBorum  nostronnn  dignatione  et  gr^lia,  tam  bamio  qnam  priuile^o  eam  diligentisflime  solidamaa.  Acta 
Bnnt  hcc  anno  dominicc  incamalioniB  Jf*  C^.LXXIX**.  Indiclione  XII<^  prcsidcnte  Roman^  scdi  aiiioersali 
papa  Alcxandro  III"  rcgnantc  Romanorum  imperatorc  Fiiihcriko  scmpcr  .\ugusto,  adhibitis  ct  coram  posi- 
tis  testibus,  Clericis.  Hernhardo  maioris  §cclesi^  noslrc  pi-cposito.  Bcrnhardo  decano.  Ydone  ^cch^si^  beati  ■ 
Pauli  preposiio.  Fraucone  oicedominOb  Herimanoo  oelerario.  Alberlo.  Godefridoi.  Wecelioo.  Berlrammo. 
Tiedmaro,  ct  ceteris  niaioris  ^cclesie  cauoiticis.  Francone  ^cclesie  beati  Pauli  decano.  Ilerimanno  Cappcn- 
bcr^ensi  proposito.  VVcrenboldo  Varlarcnsi  prcposito.  Ercnwardo  Claholtcnsi  preposito.  Lisberncnsi  abbatc 
Wenzone.  Laicis  nobilibus.  Rodolfo  dc  Stenvordc.  Thicderico  comite  de  Amerungen.  Burchardo  de  Aslte- 
berge.  Godeebaloo  de  Saprotbe.  Godescbalco  de  Elen.  Becelino  de  Hethen.  Alhardo  de  Thrirorde.  Wcr- 
nonc  Snakcn.  Vsraholc  dc  Gemcnc.  Ministcrialibos.  UodoUo.  Liiidberlo  de  Beueren.  Godefrido  de  SooneiH 
beke.  Alborono  lio  iiilrebeke,  ct  aliis  mtiltis. 

Dm  Siesel  komt  nit  dan  dor  vorliergabcsden  Urkiutk 

■ !   *  t  ,CCCCII« 

Aat  dca  nnd.  MH*Bonl«MAelna  AtMm, 

'  '  In  nominc  sanctf  et  indinidnf  Trioitatis.  l|  BarioMuuM  Dei  gralia  MoaaaierieDsis  epMOopos  secondas. 
tx  uuuBcto  oabiB  a  Deo  amniBistratioiuB  offiob  feeMlB  tarii  igmtm  tamtnm-tlt-tMmimnm  pi;  ao 


Digitlzed  by  Google 


ItTflL 


447 


paternf  tenemor  inteDdere.  Nichil  autem  dc  oostra  possiUUtato  presumentes,  »ed  in  omoibus  diuinam  mi- 
flcriooitliaitii  hmooaiiteB,  ot  quf  nosti^  coainMHa  «oot  soDicitiKliai,  sof  numquam  eicidanl  proiectioBi,  fru- 
ctuose  et  nostre  et  nobis  subicctorum  salati  prouidisse  postulamus,  quando  pro  poasibPiiaia  hnttaa^ 

litotis  cpitidoncm  debilam  adhibcmus,  Hoc  autem  tunc  polissimura  fieri  arbitramur,  cum  ca  quc  prudonti 
deiiberatione  ct  disquisilo  sludios^  ordinauimus  consilio,  et  apud  preaeotes  ioslitutionc  soUempni  suam  cou- 
seqni  uolaaiias  fimitaiem,  et  aptiid  poaleroa  eertiludiiiem  fiiiMi  IraiMmiltentes,  omiiem  maligaari  adeatium 
prccidimns  inlentiotiein.  Kaproptcr  scripto  cattc  huius  tam  presentibus  quam  futuris  notutn  nsse  uolumu-, 
quod  ecclesia  noslra  in  Asbecche  iiberam  in  aduocalo  sibi  qucrcndo  habet  elcctioncm,  ncc  hcrediiariam 
alicuius  in  ipsa  aduocatia  debet  admittcro  prescriptionem  ucl  posscssionem.  Scd  cum  secuodum  buman^ 
flmgHitBlis  ooosnetudiDem  et  naUii^  debilum,  adaocatum  lunc  habitum  contigerit  decedere,  noir  iilios  filium 
ant  alif|ncm  gcneris  ipsius  ot  sanguinis  propinqinim  in  rnndcm  aduociiltam  oporlebil  succcdere,  spd  pre- 
ootati  ccnobii  uenerabilis  congreg^lio,  quc-ui  «^cclcsi^  su§  uiiliorem  sperabit,  libGra  electione  io  ycclesi^  pro- 
teetorem  el  aduocainm  assuroeL  Hoc  quoquc  modo  et  conditione  tafi,  Riidoirns  de  Sleinaorde  in  etmdem 
accessil  adnocatiam,  ut  ipso  nniuecaB  camis  uiam  ingresso  filius  ipsios  uel  afina  qoantiuncimque  sibi  pro- 
xirous  nichil  inris  in  ca  ncndicare  sibi  habcat,  nisi  ex  uooatinne  et  cleclionp  prpscri[>li  collogii  ipsum  in 
aduocatum  accih  coolingat.  U^c  autom  sicul  sollcmpnitcr  ac  salubritcr  coram  nobis  sunt  ordinata,  sic  fir- 
miter  m  poslemm  sanctimas  obseruanda.  Sk  qot»  anlem  presonptuose  aot  uiolenler  huic  ordmaliont  nosti^ 
contrairc  attoin|itaucrit,  iuilignatioucm  oninipotentis  Dci  ct  apostoloruiu  jpsius  Pctri  ct  Pauli  sc  noueril  in- 
cursurum.  Tcstcs  huius  rei  sunt  hii.  Bcrnardus  maioris  ccclesi^  nostr^  preposilus.  Bcrnardus  dccanus.  Vdo 
ccclcsi»;  bcali  Pauli  prcposilus.  Franco  uiccdoininus.  Ucrimannos  cclcrartus.  Albcrtos.  Godefridu.s.  Wczclinus. 
BorlramiLS.  Tliilinarus.  ct  cctori  maioris  ^lesic  canonici.  norimannus  Capcnborgcnsis  prcposilus.  Wcren- 
bivliliis  Var]nri'M-.i>  piepositus.  Frw.inlits  prcposltus  rLiIioll('tisi>.  T.I.slicrncnsis  abbas  Wcnzo-  Liici  nobiles. 
Rodolfus  de  Stcinuorde.  Tidericus  comcs  dc  Amcrungcn.  Borchardus  dc  Aschcnberge.  Godescalcus  de  Elen. 
Acla  sunt  hfc  anno  dominio^  incamationis  M^.CMXXIVllII*.  Indiciione  XH*.  preaidenle  Romanf  aadi  ud- 
ucrsali  papa  Aleumdro  IH^  Rcgnante  Eomanonim  imperetore  Friderioo  semper  Aaguslo. 

Dm  ali  ndiw  lidn  laiilmiia  SiegA  i«t  Mniiirt. 

CGccin. 

Am  tei  ffttailL  Saln*llonlmrtchca  Anfalffc 

In  nonnne  sanctf  et  indiaida^  Trinitalis.  ||  Herimannus  Dei  grat^  Honasteriensis  episcopus  secandos. 

Pii  pastoris  est,  ouium  suarum  neccssilalos  diligcnter  inspiccrc,  ul  quas  spiritualibus  indcsinenter  uacare 
coanouerit  exorcitii*;,  tcmporalibus  miscricordiler  studcat  foucre  subsidiis.  Noucrit  itaque  omnium  Clirisli 
fidciium  dilcctio,  quud  quidam  Dci  scruus  Frauco  nominc,  in  comitia  Bcrnardi  Dulmanicnsis,  ubi  predtuui 
aanm  fcdesi;  noelrB  obtulit,  uAiersis  heredlnis  sds,  Bemhardo  uidelioet  et  Wamhero  de  Ibbenbareii^ 
Godcscalco  ct  Philippo  fle  Elcn,  Hcrebordo  Trcmonicnsi,  prcsenlibus  et  conscnticntibus,  curfim  .suam  in 
Ebincbove,  monaslerio  beate  Hargaretf  io  Asbckc  firmissimc  aseigoauit.  Nos  autem  eiusdem  dilecti  oostri 
Franeonis  petitione,  Qirislii&i  ia  tpoasm  «m  oeneranles,  et  lam  aucoesstnibus  Doetris  quam  iwIns  beatana 
m.  eodcm  monasterio  memoeiam  slaloentes,  curiam  qoaknf  fiottif  in  Asbeke,  et  mansum  curi^  uicinom 
cum  stiis  incolis  ct  fam  foresto  qnam  a?;ris  ot  paficuis,  infra  parrochiam  Legden  contcntis  et  ad  eandcm 
ouriam  oel  maosum  perlioeQlibus,  bcat^  Margaretf  ot  «ororibus  ia  Asbeke  libere  contuiunus,  et  ab  ipsis 
pvedielam  eortim  Ebindfotfa  oidelioet,  el  manaum  mmm  io  |Gddd«ic,  cam  OMiicipiis  et  pmoibas  attin^ 
libus,  io  proprictalom  fcclesi^  nostr^  ad  usus  ooslros  recepimus.  Nc  ergo  huins  concambii  ct  notitr^  pro- 
pUT  Dciim  hrir  diiipcnsationls,  ulla  umquain  Gat  pcrturbatio,  eam  pio  soccessorum  oostruriuu  patrocioio. 
lU  t^mtx  h'^iste.  dign^otur,  iiumiiiter  coiBffieodiMiMfs,  et  aii«jU)ritaie  dimoa  et  ^ostojica  tam  l^aooo  quam 


Digitized  by  Goo^^Ic 


148 


llTt. 


priuilegio  nostro  diligCDtissimo  solidanius.  Acta  sont  hnc  anno  dominic^  incarnationis  M^.Co.LXX^.VUIL  In- 
dietkwe  Xn<.  BpacUi  XI*.  Concarrcnte  VU*.  afisenlieirtflNn  et  atlestantiln»  inris  honefltiB  tam  deriois  qaam 

laicis,  qiiorum  nomina  sunt  hcc.  Homhardns  maioris  ecclesi^  prcpositu».  Bernhardus  dccanus  Vdo  ('cclcsio 
bcali  Pauli  prcpositus.  Franco  dccnnus.  Franco  uiccdominus.  Sifridus  magister.  Godcfridus.  Hecelinu&  Thit> 
marus  cantor.  Thidcricus.  Ercnwardus  Clatiallcnsis  prepositus.  Engelbcrlus  ccclesic  bcati  Mauritii  608(08. 
Brdagos  magister.  Radolfus  dc  Stennorde.  iohannes  de  Ahaa.  Sifiridus  adaoc8tQ8.  Wamherus  de  Ibbenbaroo. 
Godescalcus  et  Philippus  dc  EIon.  HcrLDrdiis  TrrTi  nifnsis.  Alcxander  et  Rodolfus  df^  '^^npTothe.  Wamhp- 
rus  de  Bulberge.  Berabardus  Bulmanicnsis.  Stcphanus  de  Isleberge.  Lutbertos  dc  Walegarde.  Thidericus 
daptfer.  Albortns.  Johannes  pincema.  Gonrados.  Rnlhgeras  marscalcas.  Werengis  camerarins.  Godefridos  de 
Soonebdce.  Ruthgcrus  de  Dilrebeke.  Reigenmundus  ct  Ccsarins  de  DaroeHhe.  Dernhanhia  Wefonze.  Henri- 
cos  dc  ^Vrthorihoii.  Jordantis  dc  Dtirr.  cum  aliis  multi^:.  Presidente  Rflman^  sedi  uniaenaK  pepa  Alexandro 
tercio.  Regnante  Romanoruui  iiiipcralore  augusto  Fredenco. 

Dm      Pcr|aai<at«trcil«a  ao  di«  CbarU  sekcnele  Siegel  ut  du  bei  1184  betcbricbene ,  ia  ttHkipSMnim  t^t^ 
aoMfet,  «ksr  NMbidiil. 

CCCCIV. 

AiH  Ahb  Fflnti.  Siini*BMiitaMA(tea  AfdUwt 

Tn  nominc  Sancte  ct  Indiuiduc  Trinitntis  ||  Fgo  Hcrimannus  II".  Honastcricnsis  homilis  minister,  et 
aammi  miDistri  uestigia  sequi  cupiens,  ouibus  michi  commissift,  tam  io  commodis  rerum  iemporalium,  quam 
in  profectibw  amnamm  pie  consalere  ae  pnmidere  carauL  Sed  licet  secandnm  apoatoloro  Khemer  ope- 
m»  bomim  ad  omncs,  maximc  tamen  drca  eoe  qnos  mando  mortuos,  por  «anete  eonucrsaiionis  slndie 
Deo  «iupre,  et  eius  clementiam  pro  pace  ac  salute  omnJum  iirlfvslncnter  exorare  credidi,  palemuQ 
semper  habui  aiTectum.  Vnde  et  fuit  quod  monasterium  in  Asbeko  a  meis  beato  memori^  antecessoribee 
ad  semidam  omnqratenl»  Dei  propagalttm  speciali  ampleotens  gratia,  dirttti  paupcribos  inibi  Deo  deuote 
famulantibus,  curtim  Ebbenkovcn  cpiscopio  meo  pertincntem  cum  uniuersis  usibus  suis  et  uno  talento, 
roansis  quoquo  ad  eandem  curtim  porlinentibus,  ca  rationo  concc.«!si,  tit  duo  scruicia  quc  cxindc  debentur 
tam  succes&oribos  mcis  qnam  mihi  annualim  pen»oluanL  Lt  igilur  hec  mca  beuignilas  ruta  ipsii»  stabilis({ue 
permaneat»  eam  primleg^  anctoritate  rdmraoi.  Aela  snnt  hec  aono  dorainiof  foicaraalioab  If.C^.LXXIX*. 
Indictionp  XII».  prcsidcnte  Romane  scdi  uniuersali  papa  Alexandro  III*  regnantc  Romanoniro  Imperatore 
Fridorico  seraper  Augusto.  Attcstantibus  uiris  booestis  dericis  et  Laicts  quorum  nomina  h^c  suat.  Gorict. 
fhieihems  Uarmade  maior  prcpositas.  Franko  aioedoninaa.  nranke  nunoris  ecoleri^  decenna.  LdcL  Snellie- 
ros  de  Almeo.  Godelridns  cameiarins*  Winemama  de  HodenkK  Thlednmndna. 

Dh  ail  FBimcaiitniiiw  »t  dis  Osfto  IM|riMflMt  Skgd  hm^  Mit  d«i  bal  Kr.  O0CCZI.V.  mt^/bmm  iihswln. 

CCGGV. 

In  nomine  sancte  et  indiuidue  Triniiatis.  Sifridus  Dei  gratta  Patherb.  ecdcsie  bomilis  olecUis.  Notnm 
esse  uolumus  tam  presentibus  quam  futuris,  qood  Poppo  milcs  quidam  liborc  conditionis  sc  ct  sua  eccle- 
sie  nostrc  cooUradidit,  hac  uidelicet  conditione,  ut  iure  ministerialium  inter  dapiferos,  cum  res  expo9Cc<ret, 
apiMopo  deseruiret  Predium  antem  sunm  droiter  VL  nanaaa  ec  maadpia  drdter  U  de  asann  Dostm 

ancocssorumqtie  nostronmi  tn  Itrncfrrio  rfripfrff ,  ci  pn^t  obitum  sunm  Kiiprr  ninercl  UXOr  ip^Jin? ,  cnrlem 
Jiona  dnm  uiuerct,  licet  non  io  beneficio,  inlegra  lamcn  possideret  et  retioeret.  Post  obitum  uero  ambo» 
11101,  d  ISbmm  uan  hnberent*      Godealei  aororis  Poppoois,  Poppo  tl  BMifardus,  eorumqoo  posieritask 


Digitized  by  Goo 


llTi. 


4i9 


qw  et  ipsi  muiisteriaies  ecciesie  facti  aaai,  eadom  omnia  quc  dicia  suot  iure  beneficii  possidercQt.  Quo- 
Mun  autflin  nobii  el  flodeaie  in  liae  re  eUqdd  «eoeasit,  placait  nob»  «t  biis  qui  boic  fluilo  mlererant,  ut 
eBnuatim  de  camera  nostra  ipsi  Popponi  prediclisque  hercdibus  ipsius  dimidiam  marcam  daremus,  quous- 
qnc  statutos  reditus  tnntimidom  solucntps  cis  assijmaremns.  Qnod  si  mco  tcmpore  non  contingerol,  suc- 
cessor  noster  prediciani  diiQidtam  uiarcam  sicut  premissum  cst  eis  persolucret  in  profe&to  sancti  Uartiiii, 
wi  reditns  eqi^wlleotee  flicnt  predictom  esL  Si  nero  flneoeMoram  MMtromm  aliqnis  iem  dieinm  dimidiam 
fnarciini  xwl  rcililiiros  pquiualentes  dare  rcousaref,  cetera  otiam  omnin  in  irritum  rcnocarentur ,  iJ  cst  prc- 
dicii  lu^mines  ia  lil>erlatem  pristioam  redirent,  ct  quc  prius  in  bcneBcio  tenaerant,  iurc  prcdii  Ubere  dein- 
ccps  ])098iderent.  Vt  autem  de  pacti  hnins  cmlitudine  nemo  in  postemm  dobitare  ualeat,  scriptum  boc 
eiflpUli  noslri  impressionc  muniri  fecimus.  Testos  qui  buic  ucri>0  tntererant  snnt  luL  Canonici  maioris  ccdft- 
sie.  Vffo  prr-pnsiius.  Godescalcus.  Bcrnbardus  prepositus.  Altmannus  magjstcr.  RpinJiorus  Volbcrtus.  Rcm- 
herus.  MeiQncus.  Laici.  Amelun^.  Conradus  StapeL  Aodreas.  Thiemo.  Bernhart  do  Uilsc.  Uugo  de  licn- 
gdde.  Bertoll  de  BJIinkeritin.  Tolcwin  et  Albero  fraler  eins.  liotolt  de  Veslbem.  Conrat  et  Bcrtram  lirater 
cius.  Itcinric  de  Darchusen.  Rolliger.  Ilcrman.  Ileimwich  frater  eius.  Ilcinricus.  Bartman.  Hermno  el  SoO- 
tber  iirater  eius.  Acla  sunl  bec  aono  domlnioe  incamationi»  Mo.Co.LXXo.VM*. 

CCCCVI. 

Aui  onem  Obentktrclibcheii  Kopiar  dcf  16.  JalirhunderU,  im  Be«iti  dei  D!t)tioUH<k.ari  Mon^er  rti  Mindeo. 

In  nomtne  sanct^  et  indiuiduc  Trinitatis.  Anno  Dei  gratia  sanct^  Mindensiji  eccle<;i^  Episcopus  tn  per- 
petuum.  Nouorit  *}  -~  —  cupientcs,  quf  in  eudem  loco  bcnc  inchoaucrat,  auctoritate  Dci  omnipotentis 
d  oostra  in  pcrpelwun  eonGrmamus,  Slaloentes  ut  ordo  canonieus  sub  regula  beati  Augustini,  qm  iOio 
noscitur  institutus,  a  sororibus  i!)idcm  coni,Tct''i';-  r^.  !  honorcm  Doi  ct  pie  gcnitricis  eius  inuiolabihler  con- 
seruetur.  Pietatis  etiam  eius  propositum  iiiwum  cssc  dcsiderantcs,  euodem  locom  ut  ante  nos  feccrat 
fibemm  fbre  deeemimuB  tanquam  unam  dc  preposilnris  in  eodena  HindenBi,  nt  nnDos  preter  prcposilom 
oiusdem  loci  siue  in  spiritualibus  siuc  in  tcmporalibus  in  00  excrccat  dominium.  ad  Episcopum  autem 
referat  quod  modum  ucl  nires  ciu.s  exccrlit.  Obountc  uero  prepos,ilo  ia  altcriiis  elcctione,  qui  idoncns  ad 
id  oIBciam  oideaUir,  salua  Episcopi  auctoritate  ct  iusticia,  libcraro  semper  iliic  maneates  facultatem  ha- 
beant  Qnieti  etian  fideKum  prospioere  udentes,  omidmodis  prohibcmus  ne  aliqaa  laiealia  persona  adno- 
cafiam  supcr  hona  et  mancipia  illius  cccicsic  unquam  in  bcncficium  accipiat,  nei  aliquid  iurisdictionis  scu 
piacita  locandt  infra  oflicinas  claustro  adiacentes,  siuc  in  (diquo  locortim  qui  immunitati  dcputati  sunt, 
quicquid  potestatis  e&ercere  presuroat,  ne  person^'  diuinis  obscquiis  spccialitcr  obnoxi^  eoram  tumultibus 
inddbite  Aligenlnr.  enim  laM  denolionis  inteiMione  fliGimtts,  nt  |na  Dei  ipmilriz  mater  misericordi^  ad 
filiiim  <;aum  aduocata  pro  nobis  cssc  dignctur.  Considcrata  etiam  tenultatc  in  stipendiis')  —  —  adicci- 
ntua,  uidelioet  donram  uoam  in  Mdcberch  cum  omnibus  suis  attinencits  ct  decimam  in  Veklen  a  domino 

Iheoderioo  nobis  resignatam.  Spemntes  ^  eonaohtionik        omnin  denominala  cl  bamram  episoiH 

pnlem  emsdem  ecdeai^  et  eedeaiam  m  VeUen,  et  eapeOnm  in  Hursten,  decimam  in  Aicmuitre,  Hoburche- 
huscn  cum  omnibiis  appendiciis  a  predicto  antcccssorc  mco  oI)I;itis,  anliqua  etiam  dotalis  are^  bona,  de- 
cimam  in  Nienstide,  decimam  in  Uurst,  coriam  quoque  in  Veldcn  cum  omnibus  bonis  attinentibus,  uideli- 
oel  agris,  enhis  et  ineultu,  sflnis,  imlis,  pnsouii,  notendinis,  aquis  aquarumque  deeorsibns  el  plscnitoni- 
bus  ot  omni  utiliiato  indc  proucnicnte,  oodem  inre  quo  illustrissimas  princcps  Heinricus  Dux  Bauarie  ct 
Saxonij  antc  possessa  obtulit,  alqoe  omnia  bona  tam  oblatione  fidebom  pro  liberis  suis  legiiime  nnnc  ab 


«pfcciieacleB  ^lcllea  tler  for.  iirk.  wicdcrliott. 


Dlgltized  by  Google 


m 


f  iti  —  iitt. 


cis  pos$essa.  qiiaro  m  poftoroni  ib  mt  insle  poflsideoda»  Deciam  etiam  nouaUum  qo^  oet  ipsi  elaboraue- 
rint  ael  infra  parochie  terminos  elabonta  foeriiii,  ubicnmqm  ad  naaam  noetnm  oeoaaeriot,  in  perpeloon 

cidcm  ecclcsi^  firmamus*)  .   Acla  sunt  hrc  anno  rlnniinice  incamationis  M.C.LXXV!!!!  In^ 

dictiooe  Xil.  Uuiua  rci  testes  fiunt.  Tliietmnrn«  maioris  ccclcsi^  prepo«iUM.  Gerfaardos  abbas  de  Lukkeo. 
Luittd)ertus  ebbas  de  Sobieoen.  Heinrieu.«  prcposilns  de  HaflMffslene.  Rmnivardas  decanns.  ReinafdoB  pres> 
biler.  Heitbenrious  diaooans.  tolcmai  us  diiK-onus.  Conradus  Lupoi.  Conradns  de  Schonenborg.  Widikinnus 

diaconus  Mormannus  diacoous  Ciuirailus  «iiaconus.  Thiotmnnis  diaconus.  Nithungua  diaconus.  Luidoldus  snb- 
diaconus.  Licpliardus  »ibUiaconus.  iiiidebultius  subdiaconus.  Licphardus  subdttconus.  OUilricus  sobdiacoaus* 

CCCCVIl. 

G.  In  nomine  «anctf  et  indioida^  Trfaittatis  ').  Fridericns  diaina  fauente  dcmentia  Romanoroni  Impcrator  *) 
angostas').  Qatmiam  bumaoa  labilis  cst  meotortu  ct  turb^  rcrum  noo  sufTicit,  predecessornm  elatisnoslrp 

diuoniTTi  impcralorum  et  legum  decreuit  aucturitas  litcri';  finnnfaro  qno  flnontium  lcmporum  anliquitas  a 
notitia  bominum  consucuit  alicnarc.  Prmndo  tam  prcscntium  quam  fulurorum  imperii  lidelium  nouerit  uoi- 
aer»tas,  qoaliter  Heinricus  quoodom  dax  fiawario  et  Westfiilie,  co  «{uod  ecclesianim  Dei  et  nobilium  fan- 
perii  libertatem,  possessiones  eorum  occupando  et  iura  ipsorum  imnunuendo  grauiter  oppresserit,  ex  itt- 
slanli  |)rincip"m  qnonmonia  cl  nobilium  plurimorum,  quia  citationc  uocalus  maioslati  nostre  prcsentari  con- 
iempserit,  ol  pro  hac  contumacia  priocipum  cl  suf  condiUonis  Sueuorum  proscriptioois  aoslr^  iocidcrtt 
sententiam.  Deiode  qnoniam  ia  eodesias  Dei  et  principam  et  nobOium  iora  e>  libertatem  grtasari  noo  de- 
stilcrit,  lam  pro  illonim  initirin  qiinm  pro  mulliplici  conlrmptii  nnl)is  cxhibito,  ac  praccipuc  pro  ciiiLlciiti 
rcatu  maicslaiis,  sub  fcodali  iuro  Icgilimo,  triuo  edtcto  ad  nostram  citaius  audientiam,  co  quod  sc  abseo- 
tassct  ncc  aliqucm  pro  se  miaaset  responsalem  contumax  iudicatns  est,  ac  proindo  tam  ducatos  Bawari^ 
qoam  Westfalie  et  Angaric,  quam  ctiam  uuiucrba  quQ  ab  impcrio  tenuerit  beoeficia  pcr  unanimcm  prioci- 
pum  scnleoliam  in  sollempni  curia  Wirciburc,  (  (■lcbnila  ei  abiudioata  sunt  nostroquc  iuri  ndtllla  ct  pote- 
stati^).  Kos  itaque,  habita  cum  principibus  dciiberalione,  commoni  ipsorum  consiiio  •''),  ducatum  qui  dici- 
tnr  Westldi^  ot  Angari^  in  dno  dwiBimns»  et  oonsideraliooe  merttorum  quibus  ditectos  princcps  nosler  Pby* 
limMI  ColoOKIuni  archiepiscopus  ob  honorom  impcrialis  corone^)  promouendum  et  manutonendum,  neo 
rerum  dispcndi^^  ncc  pcrsoiic  fonuidnns  |KTicii!.'i,  i^nuic  iin|K>rinH?i  promcruoril  jirluiiei^ium  *),  unam  par- 
(em,  eara  uidclicel  qu^>  in  cpiscopatuin  (Joioiiieiisem  oi  pcr  UiUini  i'atiiurbruuiicnaem  episcopatum  exteo- 
debalnr  *),  oom  oomi  ture  et  iarisdiciiooe  '^,  uideBcet  *')  com  comitaiibas,  oum  adaoeatib,  cum  coodudi' 
bus,  cum  maa^^is,  cum  curtilnis,  cum  boncficiis,  cxim  ministcnnlibus,  cum  niancipiis  et  cum  omnihu.s  ad 
cundem  ducutum  pertinoniitjus,  ecclc»i9 , ColonicaiH  logilimo  donauimus  ol  de  impcratoria  Jiberalilate  con- 
tuUmus  et  requisiia  a  principibaa  geateg^ia.  an  id  fieri.fiAeat"),  adiodicata  **)  ct  ooaimoni  '^)  prioci- 
pam  et  toiius  curH^  asscnsu  approbata,  aocQdjmte  (fooqae  poblioo  ")  ooiweasa  dilecii  consanguinei  uoalri 
dads.Bembarili»  co»  Jipliqaam  pactem.ducataa  'OoaoeaaimaB<  prememQralpm  arcbiepmcopum  PbylippoBi 


*)     Di«  Bannfanae]  wie  in  der  Tor.  Urk. 

')  Im  l&ta  ffivil.  «ird  iuDxugcMUt:  naca.  ^  Lib.  pri«il.  (dutict  bi«r  «iii:  «t  tamftt,      Vm  bitr  m  Mitt  4«r  gmm 
Teil  bia  n  4««  Worteii:  Nm  iuqns  tlc.  ii*  Lib.  pri«il.,  «cil,  «te  ier  Schreibcr  4aiMlb«a  Mft,  41«  8«brilt  in  dcr  anlM 

Ttjiric  ilir  OriginaT-TTrkunilc  nictil  iiiclir  Icvt^ar  »jr.  ')  Mit  den  n5ch«lfoI{;ciiden  WnrUo:  No«  iU<{ue  el«.  bcginnt  def 
Tett  iai  Lib.  prifit.  Lib.  priTil.  «chiebt  cin:  dccrctum  eit  quod  *)  Lib,  pritil.  lie«t:  iccptri.  *)  dinpeodia  ')  impe» 
ritli  pronier.  priuilrgio;  ilaraur  einc  Liickc.    ")  protendebatur    "*)  com  .  .  .  ittri*dict.  fehlt;  (tatt  dcMea:  com  dominiia 

«l  hiitiktioitiim,  ^')  ui4a^  >^  itgnim»^im^6a»i^  iitgh  InpmM.  iilMnl»,  «smL  tkmtt.  **i  MioM» ' 
U}cpam.f«U|,   >■)  publiM,  -.  ',1 


Digltlzed  by  Google 


418»; 


491 


portione  iKk  dwiati»-  Mf  ooQttti  codasif  «exillo  imperwli  •otenpMler  inaestiiiimin^  HiDe  %itar  ^plimeai 
nosirp  niaieiMis  doMrtibiMm  el  muetfitiirtt»  ColoineiMi  ecclesie  et  eepedJcto  principi  nostro  Phylippo  ar- 
chicpiscopo  omnibiisqtie  suis  succcssoribas  conGrmamiis  et  in  omne  posforitntii?  cuum  cis  rnlani  per- 
manere  oolentes,  ne  quis  cam  "}  ausu  temcrario  infringcrc  uct  quomodolibet  uioiarc  attcmplauerii,  iiupe- 
iriali  ediolo  inbibem«,  et  huie  nostram  oomtitatioiiem  presente  priuilegio  am«a  eKoelienti^  nostrf  bola") 
insignito  corroboramus  auctentice ,  testibus  annotatis  ")  qui  huic  facto  intcrfuorunl.  Sunt  autcm  hii.  Amol- 
dus  Treuirensis  archicpiscopus.  Wicmannus")  Majpleburgcnsis  archiepiscopus.  Canradus Salisburgensis  **) 
arcliiepiscopus.  Sifridus  Brcmcnsis  electus.  Cflnradus  Worroatiensis  episcopus.  R5dulfus  Leodicnsis  cpiscopos. 
Bertrflnimu5«  Metensis  episcopos.  Anioldiis  Osnaburgenne  episcopi».  CfiDredos  abbas  Fuldensis.  Ailolfus  ab- 
bas  HrrsfcMonsis.  Lotarius  prepositus  Bunnensis.  l.iulf^wicti'!  palntinus  Saxonic  et  lantgraiiius  Thuringie. 
Bemhardus  dux  We»lfalif  et  Angan^.  Godefridos  du\  Lotharingi^  Fridericus  dux  Suoui^  Otto  inar- 
ehio  de  Bmndenbure.  Teodericiis  marchio  de  Lasiz  Dodo  **)  comes  de  Groix.  SiAidns  comes  de  Orla- 
luunde.  Rul>erta8  comes  dc  Nassawe  *").  BnidlO  ")  comes  de  I.ininizen  Eaigeibcrtus  comes  dc  Monte. 
Teodericus  comcs  dc  Hostado  »").  Gcrarfliis  comes  de  Nurberc  Hcnricus  comcs  de  Arnsberc;.  !lcrmannu8 
comes  de  Hafsburg  ^).  Henricus  comes  de  Kuc  "^).  Woroeriis  comcs  de  Wittlnctuo&toiD  ").  Widdiiundus  de 
Wa1le(&e.  Friderione  de  Aofarde.  IbrtdHmaaB  de  fiatiagpn  '■).  Wemema  de  BonlaiKie.  Conndaa  pinoeraa. 
Beinricas  marseahiBa  de  Bapinnheim.  Sibodo  de  Groix  camerarias,  et  aKi  qnara  pluresi 

Sigmnn  dumni  Fnderin  Jloinnnorum  imperatoris  itiuiclissimi.  (L  M.)  •'). 

Ego  Godefridus  imperialis  aulf  canceilarius  VMe  Crutiani  maguntinf  sedis  ardUtjiiscopi  et  Germani^ 
arddeaneetiarii  recoymui. 

Acla  suni  hfc  anno  donraio^  moamationis  MQJCXX.  Indictione  XUL  Regnante  domw»  Friderien  Ro- 
manorum  impcratoro  inuictissimo,  anno  rogni  eius  XXIX.  imporii  Dero  XXSL  feUdlar  Aaaen»  Dnlmp  b 
aolenipni  cnria  Gelenhosin      in  territorio  Maguntino.  idibus  Aprilis. 

Die  <M|iaal.UrknndD  iM  ait  giMr,  an  toAmimta  SchMCM  ugahMiilaa,  toUmB  BuXI*  ntiAn. 

CCCCVIII. 

Attt  dera  iiltcttcn  Conr«;'(cbea  CopialfcMha;. 

In  nomino  sancte  et  indiuidiic  Trinitatis.  riiilippas  diuina  faacntc  clementia  Sancte  Colonien«i>  ccclc- 
&B  archiepiscopus,  Voiuccsis  Cbristi  fidcUbiis  tam  fuiuris  quam  preseotibus  in  perpetuum.  Quomain  cx 
werm  Saxonica  qnam  nos  pro  nndia  neoessitatn  ColQniensis  coclesie  conim  «eoiciam  domini  Hdnrict  de 
Bruniswicii  a^.^iessi  samus,  ecclesia  Corbcicnsis  ab  cxcrcitu  nostro  mulla  in  stipendiis  fratrum  incommo^la 
el  non  modicam  rcrum  .su.mim  pertnlit  dcnnslalioncm,  placuit  noltis  cl  saliitare  nisum  esl,  aliquani  eidem 
ccclesie  dampnorum  suorura  conferre  restaurationem.  Nouerit  itatjue  uniucrsilas  Chnsti  fidelium  tam  futn- 
rorum  qoam  presootittm,  qood  preble  eodesie  rmiribois  tbekmeum  Nassiense  in  perpetunm  oondonanhnua» 
ita  ul  ipsi  annuatim  in  uino  suo  deduccndo  iiiimiinos  sinl  ah  hoc  lliclorico.  Cura  crj^o  uita  honiinum  brc- 
ms,  memona  labilis  sit,  Ne  quis  tam  pium  ct  rationabilc  factum  dcrooliri  possit  in  poslerum,  presentem 
inde  paginam  eonscribi  et  sigiUi  noatri  imprcsstone  communiri  iussimus,  et  sub  horrcndi  anaihenialis  tnler» 


**)  MoBmiMtM    ^  eoid«n;  nt.  lehlt.   >^  qaiiqMm  *0  ootlre  exoelL  balU    *<)  adaocatif    *>)  W)|MadM    *^  BefaMn» 

Mi  **)  Silwbareeiuit  •»)  pet«altftM  1/Olbarioi;is  ")  Vdo  **;  Swvoit»  *»)  Oodo  *)  Naaioinre  •»)  ReDcha 
^  Bejngen  '**)  HonUden  *«)  Norbergh  Dic»e  Im  i  lr:i  im  T^ih.  priTil.  «necBebencn  Namen  r«hlen  io  ilcrn  .U  .lmcko 
tal  LocMiUal.       Filr  Kac  iaa  Lib.  frivil.  «im  ImcU,   *>)  Wjtmbom  *<}  Bitti«fea    **)  Dia  MooafvawafonDel  tcbli. 


Digrtized  by  Google 


minaliooa  diMriete  preeipienle*.  ne  diqiik  hoo  apad  imm  pie  deoolkNUS  inliiilii  adnin  h  irrilmi  reducat, 

nel  huius  rei  uiolator  e\is(nt  Tcste^  huius  rci  stint  Arnoldus  Treuircnsis  archiepiscopus.  Adclogus  Hilden- 
semcnsis  episcopus.  Sifridus  Padcrburnensis  cpisc<ipus.  llurimannns  .Monastcricnsis  cpiscopus.  Amoldus  Osna- 
burgeitsis  cpiscopus.  Aooo  HiiMlensk  cpiscopus.  Lotharius  Bunncnsis  preposilus.  Vlricus  Rcsscnsis  prcpositus. 
Bernhardus  Susaeieoas  pref)osiius.  Theodericus  conics  do  llostadin.  Oito  fraier  eios.  Heriniaiiiias  comes  de 
Rauensboru.  .AUK'rtn«;  comps  de  F.tierstein.  Wiililviiiiliis  dc  Waltekkc.  Fratres  dc  TIalr(>munt,  Ltidtiirus  et  Wil- 
brandus.  Fratres  dc  Daslc.  Ludolfus  cl  Adolfus.  lieinhcus  de  Lippia.  Conradus  de  Soooiiiberg.  Koinomsde 
Frolzpreclit.  HeiDrieiis  do  Fore.  Rodoiritt  de  Steiouorde.  Pratres  de  Voldeatetne,  Heinrieae  et  Gerardnf.  Go- 
dcscalcus  dc  Patberg.  Hormanous  scuUctus  Susacicnsis.  Gozwinus  dc  Altira.  et  alii  quam  pluroi.  Aett  MBI 
hcc  iJoTninir<>  incariialionis  anno  M.  C.  LXXX.  Indictionc  .  .  Bcgnantu  Fritherico  gloriosissillio  BomnnonilB 
Impcruturc  Augusto.  Dala  in  cxpcdilionc  Saxonica  propo  Rruniswich,  UU.  lUus  Augusli. 


CCCCIX. 

Au  dem  FiirrtL  Saltn -Hor«tflt«r'ich«o  ArdiiTC. 

In  nomine  snncte  ct  inditiifliic  Trinitatis.  ||  Ego  llerimnnniis  Dei  pratia  Monastcricnsis  cpiscopus  .«ccun- 
dus,  considrruns,  tjuia  lutur  ctiam  cum  scolcrariu  populo  intci-irc  non  renuit,  et  u:is  cieciionis  pro 
fralribus  a  Christo  anaihena  6eri  optaoit,  quid  subditis  oostris  ofGdi  nostri  ratione  debeam»,  Solticiins 
agnoui.  Dcbilc  crgo  pnternitatis  afTectii  rrlipios.inim  tiirgintim  rn  .\i;beko  indempnitati  pronidcro  cupienlcs, 
Dotum  facinius  uniaersis,  quod  (jucdam  nobiiis  matroDa  Gcrbcrgis  aomine,  sciens  quod  contra  pcccatorum 
uubera  elBcax  est  eleraoanBmin  medictna,  curiam  euam  et  fralcw  «ni  Amelongi  in  Darenuelde  sibi  totam 
OOmparauil,  ct  comparalum  cum  rcliquo  prcdio  suo  iu  Hcuueoo  etTnngerlon  sito,  iluobus  fratribus  et  h»- 
rcdibns  suis,  prediclo  uidclicct  Ainelongo  et  llcinrico,  tactis  sacrosaiictis  rcliquiis  sub  iuris  iuraiidi  sacra- 
rocnto  irrctractabilcm  asscosum  uoluntarie  preslauUbus,  sub  bajino  rcgio  coram  comite  Bcrnhardo  Dulma- 
niensi  m  loeo  Daruelde,  adhibita  manu  fratris  sui  Heinrid,  quom  mundiburdiim  elegit,  Deo  et  ecdcsie 
nostre  ad  nsum  ooniieiitus  in  Asbcckc  in  manus  legati  nostri  DemharcK  ccclosio  noslre  decanii  et  taiDi  prio- 
ris  in  Asbecke  quam  sui  ca  iiicc  aduocati  Alliardi  dc  Hcthcnp,  omni  ordinc  iiitliciario  pro  animo  stic  ac 
parentum  suorum  salutc  pia  di-uuiionc  obtuhl.  Cuius  rci  tcstes  qui  udonuit  sunl  hii.  Cicrici.  Bernhardus 
Honasleriensis  deeanus.  Uueroboldus  Uarlarensis  prqiositHS.  Nobilos.  Bembardus  et  Widioldus  do  Horslnare. 
(lodcfriilus  et  Israel  de  Gemene.  Robertus  de  Kurbeke.  Ministerinlcs,  I.ufbertus  dc  Bcuorcn.  Godcfridus  do 
Sconcobcke.  Luberlus  de  Asbokc.  Brunstcnus.  Lntbcrtus.  Rotgerus  de  Billcrbckc.  Libcri.  Wallhardus.  Lam- 
bertus.  Rathardus.  Wermiberlas.  Bemohlus.  Rotgcrus.  Rodelft»  Alhardus. 

h 

Prelerea  memoratus  Amelongus  banc  sororis  sue  oblationem  Wetoringe  in  comitinn  in  qaa  HeuoeiM 
eontinMur  ucniens,  a  Ij  !  h  de  Asboke  tunc  comite,  Alardo  dc  Thriuonic  rtobili  uiro,  ct  ministcrialibus 
Brunstcno  dc  Binerl^eke,  Rudolfo  de  Sroprn|;p,  nemlxTto  dc  Sloclieim ,  l.iberis  (juoque  Ccrliiirdo  de*  Hurg- 
tiuibt,  Elucrico  de  Mcthclen  ct  aiiis  muhis  prcscntibus  ct  atlcstantibus,  regaU  itcnim  banno  contirmatam, 
propria  mann  stabiliuit.  Monaslerio  itaque  sancte  Mai^rete  in  Asbekc  possessione*  lam  inuiolabililer  sibi 
collatas  pontificali  auctoritatc  confirmamus  et  presentis  scripli  patrocinio  communimus.  St  quis  autcm  huic 
nostrc  ronfirmatinnis  pnsjine  aiisii  tcmcrario  contriiire  prfstimpserit ,  Indignationom  Dei  omnipotentis,  ct 
nostri  anuthinnatis  sc  ccrtissimc  nouerit  iucurrisse  pcriculuiii.  Acta  suiil  hcc  anoo  dominice  incamatiouis 
H^.CMJCXX*.  Indiclioiie  XUL  presideaie  RomaM  sedi  papa  AtexaiKbo  109.  rcgnaole  Romaiiofani  impera- 
tore  Friderieou  '      ,  '  ' 

Oh  i»  rotbem  Wadw  ilpdiMkls  mmi  mtt  VmfmMMpam  la  «•  Owts  lliiiiriMMs  Skfil  hr  du  M  IIM  te* 


Dlgltized  by  Goo 


U%9. 


453 


CGGGX. 

Ao*  diMB  Ob«»lclnll«r  t*plir  *m  11.  MAmitH»^  im  Bcilte  dcs  HMtoOMkvw  ||M||«r  ia  WDdok 

In  nomine  soncte  et  imJiuidiif  Trinitatis  patris  et  fiUi  et  spiritua  Mncii.  Ego  Theodericus  Dei  gratia 

eomes  d(>  ^VIrhiMic  cupicns  saluli  aninio  mec  in  alicpio  saltem  prouidere,  deputaui  ecclesio  quQ  aoCAtur 
Oucrcnkercken  in  honoriMii  hcale  Marie  dedicatf  bona  qiK^^ii  im  c  ilcm  ccclcsic  cnntcrmina  uiidc  SMstenlen- 
tur  fidclcs  Christi  in  codcm Jloco  ipsi  dic  ac  nocle  iugiter  iu  diuino  famulanlcs  obscquio,  ^iotum  igitur  sit 
omnihas  Christi  fidelibvs  tam  hiis  qui  in  presenll  sont  quam  eis  (]ui  post  faluri  eront,  Qood  castmra  quod- 
dunt  lUrci  burg  nnniinc  eidcm  ccclcsi^  proximum  cum  agris  adiacentibus  cl  arcis  in  uilla  Oucrcnkcrckcn 
»<]  cailcin  bona  pcrtincntibus  cl  molendinum  in  pcde  collis  Buccburg  et  capellam  in  prcnoininato  caslro 
cuiu  bonis  ct  mancipiis  cidem  attincntibus  libcra  donatione  conUili,  lcgilimis  bcrcdibus  meis  conseoticuti- 
Imis,  Ita  ttt  eadem  eeclesia  predictam  capellam  cam  omni  uttlitate  qnam  dinoscitar  habere  et  cimi  unnor- 
fiis  que  atl  ntilitafcm  alitiuam  e\  hiis  in  posterum  prouenin^  jxitcnint  possidcrit ,  qualcnus  dominus  I)eus. 
com  dombica  mcssis  mctenda  adueocrit,  me  peccatorcm  cum  mca  progeoio  ccDtenos  maoipulos  ex  hiis 
boais  colligere  dlgnnn  habeaL  VI  autem  hoc  Ikctam  ratoro  sit  et  a  Bliis  io  filios  slabile  et  ineooouUum 
permaneat,  omni  contradictore  penilas  amolo,  per  impressioncm  sigilli  mei  conunnttum  el  coufinnatum 
essc  stalui,  »riciitibiis  et  aiitantibus  presentibii??  teslitnonialibus  pcrsonis,  0"<""i"n  nomina  snnt  hcc.  SifTri- 
dus  Bremcnsis  elcctus.  Rciobardus  nolarius  comitis.  Hioricus  prepositus  dc  Uamcrslcuc.  Meinherus  Burg- 
granias  de  Wirbene.  Henrious  de  Cotene.  Thetwardas  adaocatv»  BremeasiSb  GhrisliaQns  Stumpe  et  filias 
fratris  sui  Thcodericas.  Bruno  de  Asle.  SifTridus  de  Oldesleuo.  Aimo  incanialioois  doaunicf  MiUesiaM  Cen- 
te«imo  lAXX.  Indiciione  XliL  Acla  snnt  hec  in  castro  Wui>eoe« 

CCCCXI. 

Am  iet  CipiuB^MlMn  SaoHPlmt  lu  B&ckcfcwg  fBiigailMitl  durcli  ita  MblioUiciur  Mdoycr  m  MlBdw, 

Theodericns  Dci  p-acia  Comes  de  Wirbcn.  II  Priori^w  de  Ouercnkcrkcn  ac  toti  riusrlcm  ecclesi^ 
capitulo  cum  dilcctioDc  obscquium.  Nuucril  ilaquc  ddcctio  ucstra  dooaiioacm,  quam  pio  rcmedio  aoim^ 
noetrf»  oidelicet  caslnim  m  Bockebuiig  cum  agris  el  areis  adlacenlibus,  et  doroum  tn  Boeen  eam  imaa. 
ulililate  eoalradidimus,  nos  ratam  habere.  Et  no  quis  donatiunem  hanc  aosu  temerario  uiolare  preKUBtt, 
cum  prcpositus  ucsier  ad  nns  rcdicrit.  cum  assciisu  hcrcdum  ooetronun  et  priuil^o  et  omoibas  nuMlis 
quibus  uobid  ac  oobis  cvpcdil  libcntcr  couitrtuabimus. 

CCCCXIL 

Aw  aiBMB  OhciaUrcbtMlieii  KopUr  det  f6.  laUrhandrru,  ira  Bnlli  dei  DiMiotltcicir*  Moojer  ra  Mindeil. 

In  nominc  snnctc  et  iniiiuiiluc  Trinilatis,  F;:o  .\iino  I)i'i  f»ratia  sanctc  Mindensis  ecclesic  Episcopus. 
Notum  esse  uolumas  lam  pa>scntibus  quam  fuiuris,  gualiter  Comes  Thcodericus  de  Wirbene  Caatrum  et 
Capellam  ia  Bukeburgk  cnm  attiaeatibns  oidelicoi  agris  adiaoentibus  et  arcis  in  oifia  Onerenkerken  et  Vor- 
vrtseeo  in  Rosen  et  molcijdino  in  pcdc  prcfaic  urliis  cum  asdpulalionc  suortim  hercdum  Ijcaip  Marie  iu  Ouc- 
renkcrkcn  pro  suc  rcmcdio  aniiw*  contradiilil  et  priuilegio  corifiniiatiit  Ifcrmnnnns  itaipip  flc  .Arnhcim  i(!cin 
prcdium,  quo  ip^o  iiibcnchciiitus  cral,  nubis  et  ecclcsi^  io  Ouercukcrkeii,  una  cuin  uvurc  Deiuud  et  iiiiu 
l«^o  Gpl^oiiridei.libere  re^gntttU,  ot  ob  auuon^  .haius.rd  seouriiatem,  uillioalioikeni  in  Selessen  cnm  ap- 
pcndiciis.  qnam  dc  inanu  nostra  in  bcnoficio  tcnuit,  cominunicato  aiaicorom  coosilio  utriniquo  cnm  nxorc 
el  fiiio  nobis  eotenus  resignando  impig^orauit,  quatcous  memoratum  castn  predium  cum  uxore  et  filio 
Cod.  dipi.  hiit.  w«itr<i.  u.  20 

Digrtized  by  Google 


184 


comiii  Thcodcrico  rcsignct,  Quod  si  qiio  inado  impcdilum  fucrit,  LXX.  marcas  quas  pro  mcmorato  reccplo 
prcdio  incunctanler  nobis  ei  ccclosic  in  OuerealEerken  resUtuat  Vcrumtamcn  ne  ccclcsia  ia  Oucrcakcrkcn 
nliqiio  raodo  defnuidclur,  scu  nostra  qood  absit  cxecUone  delrineiltiiDl  patialur,  noslrain  in  Bollhttscn  nil' 

Itciilifmciri,  res[»cclu  uillicationis  in  Selosscii,  qiiain  nd  nnsfmm  ii<:tim  rnliiuKliim  rf'rf'()lTnn«!.  nim  nrnnibii.s 
attincnliis  cn  piictionc  impigQoramus,  dunec  ad  cirecluin  Ucrmaniius  cleducnt  inceptum,  uel  iuipediinenU» 
qnod  absii  aliquo  succresoente,  Nos  siue  nostri  successon»  prememorain  ecclesig  LXX.  mnrcas  int^raliter 
persohiamiis.  Vt  autom  supradicta  nnllo  tcrminanto  rula  at(|iic  inconuiilsn  pcrinaQeant,  auctoritate  domiiii 
Dci  ct  Saiirlontm  nposfolonim  Pctri  cl  Pauli  ct  nostra  sub  anatlieiiiale  corroboramus,  ct  nc  qimn<In«pi«* 
subiotrcl  aliunde  failacia,  impicssionc  noslri  sigilli  conimunimus.  Iluius  rei  lcstcs  sunt.  Rcinwardus  maioris 
ecdesi^  Dccanus.  Barchardos  de  Wildcshcim'  prepositus.  Heinricus  in  Oucrcnkerken  prepositus.  Conradns 
Lupus.  Rcinboldiis  canonicu-^.  Tlicfnlri  I<  iis  siiin  ti  .Martini  canonicus.  Rcinwardus  saccrdos.  Laici.  \Vilthf?kiii- 
nus  aduocaUis.  Florcnlius  fratcr  cius.  Tiicodcnctis  do  Ricbeien.  Liidc,<{crus  dc  Slon.  Volquinus  Scbrei^h*. 
Adolphus  de  Cickdorpe.  Theodericos  de  Werdere.  Thteihardns.  Wicgartns.  Ifelmbertus  camorarias.  Conra- 
dos  dc  Hamclsprin};.  .\lcxandcr  dc  Luttbeke.  .Mcinfridiis  fratcr  cius.  Zefridiis  de  .Mdcndorp.  Rallio  dc  Bat- 
torp.  Rruno  de  Spcnhouf.  Oililrictis  anser,  Meinhardus  de  Strutnh'  Ih  rw  icus  ilc  HukcsDw  Kranco  dc 
Achtiiui.  Acta  suat  b^'C  anno  domintcy  incariiauouis  M^.C.LX.X.X".  Indicliono  XllL  in  ciuilalc  Miuda  felici- 
ter  Amen. 

CCCGXIII. 

Am  ten  Atdi**  m  Oiastridc. 

In  nomhie  Domuii.  Ego  Symon  Dci  gratia  coraes  Theikenbf .  ma  cum  mafre  uea  Eileka  et  pneris 
meis  Johanuc  ci  Ilelwiga,  scicntc  et  coQsentieote  ooiquge  mea  Oda.  Notom  OMe  uolumus  tam  posteris 

quam  moilcrnis,  quia  nos  dc  sahitc  nnimarum  noslrarnm  coijilnntcsi,  domiim  qunndain  proprietatis  nostrp 
in  Daminc  sitam,  cum  omnibus  sibi  atUncolibus,  sciliccl  mancipiis  ct  omnibus  commodis  quc  indc  prouc- 
nire  potemnt,  oenobio  beale  Gertmdb  in  tnonte  libera  donatiooe  oontnlimns,  vt  a  beala  congrcgatione 
ibidcm  Chri.slo  f;imtiliintc  pcrpetua  momoria  noslnim  et  propinquonim  no.stromm  in  oralionibus  et  dcuo- 
lionibns  n^'nittr.  Mancipiorum  autcm  ciusdem  domus  nomina  sunl  hcc.  Hamcko  cl  uxor  cius  r.crtnidis,  et 
filii  conim  i-lggchardus  cl  Elucricas,  cl  iilia  Cristina.  Eodcm  temporc  propinquus  nostor  dominus  Otio  Bre- 
roonsis  prepositi»  deAmctus  est,  pro  cuius  anima  annnam  pensionem  cuiusdam  domus  in  Pethe.  que  vulgo 
Malscolt  dicitur,  qiie  nostri  iuris  cral,  prcfato  ronobio  oblulimus,  propiciatinnrm  prn  pcrcatis  ipsius  .\d 
corroborandam  autcm  hanc  libcre  traditionis  nostre  paginam,  domiaam  nostrum  Aruoldum  0«nai).  optsco- 
pum  asciutmus,  quo  presmte  el  audorilaiem  suam  ei  hnpertiente,  robor  firmilaiis  rei  ^aH/b  ordmatio  sor< 
lita  est.  Namque  idem  epMCt^ns  nostro  ragalu  hoc  cyrographnm  suo  Sigillo  paritcr  cum  nostro  iasignHiiS, 
el  nc  qiiis  in  poslerum  tcmerario  ausu  hoc  infrirt^jcrc  attcmpfct,  CTCnmfirtnicalionis  scntcntiam  in  prf^^^vtn- 
plorem  promulgautL  Ad  maiorco]  ctiam  rei  lirmitatcm  testes  in  quorum  piesenlia  hec  acla  suni  .sntiscripti 
notantnr  Clerid.  f.Bntrridns  maior  prepositus.  Joseph  maior  decanus.  GerfrMus  scolaslicua  Drogo.  Adam. 
Canonici.  Arnoldiis  bcati  Johannis  propnsitus.  RolhKcrns  scolasticus.  LTyci.  Nycholaus  dc  Mcnsenbr.  Halt^ 
bartur.  Franco  ilc  I.tidcwcst.  Ilcinriciis  fratcr  oius.  nislchcrliis  de  Thornc.  Wilhrnndti.«;  dapifcr.  of  nlii  quam- 
plurcs.  Data  Uscnbr.  unuo  dominicu  incarnaliunis  M''.  C^'.  iA.W".  indictiunc  X11I>.  In  Dci  uominc  fclicitcr. 
AmeN. 

2mi  Stcgel  iiind  init  PergamenUtreiren  .inpcli.i'n{;t.  Dat  cn|#  1it  krHiruraii;  nnd  ichr  «bgerieben,  jedoeh  dat  Bild  dn 
tito«nd«ii  Biiebora  noeb  InaDllidi.  Dm  ft»eit«,  du  iltsiit*  bilMnDU  Skfri  mat*  GtaiiiD  *m  Tak«n«lNHc,  iAcbco» 
r«Ni  lirtUSrmif,  «It  iam  MidiiMldiM  Mnifa*  w«  ifddnr  GriiiM,  «d        fiM  Bwf  ^  M  VkSmm,  «iS 


Dlgitized  by  Goo 


llSft  — llSl. 


ISS 


GCCGXIV. 

Am  iam  K«ptilbiicki  du  KloMm  GihrdM. 

Notiim  sit  fHDiHbiH  fiddibus,  qood  dio  babHa  diacordia  mtGr  ramiliam  Engcrcnsis  occlcsic  et  donU" 
nurn  Wcirihcnim  prn  siliia  (]ti<»  cst  Rp;:enslenehuson,  taodum  coti^ilirt  ({uorunJam  sapientum  \ironira  pn- 
cau  ^unt  et  composila  hac  \idclicct  coodilioae,  ul  a  silvuJa  (juc  hcssow  numioalur  curia  fratrum  sc(|ue- 
strarclor  et  aibt  io  propriutatem  InKieretar,  ita  tamen  nt  in  ea  eaodem  niitiiatem  in  pascuis  bovom  ba- 
bcat  maDBiw  fralrom  qui  ioter  iacet,  qui  mansus  duubus  curiis  in  BmigoMenehliaail  et  ncrnnighusaa  perti' 
ncntes  concessa  est.  llcc  autem  fuil  condicio  ct  confirmatio  pncis  el  coiicordio,  quod  duo  partes  supra 
mcmoralc  si)vc  duabus  curiis  sui^  pcrlincant,  ol  tercia  pars  cunc  frulrum  staLilitcr  ot  sinc  omni  cootradi- 
ctione  in  Bgnis.  in  pascuis  et  in  omnibus  utflitatibus  remaacat.  Eo  vero  anno  qno  porin  glandiboa  impb- 
guantur  tcrciam  porcijrian  partem,  sivc  in  ciiria  frritrmii  iiulrili  siint,  sive  non,  villicus  fralruni  in  cnndcm 
sihain  mittat.  Et  coninmni  consilio  siogulis  annis  fruciiierc  ai'borcs  de  istis  Iribus  curiis  equali  jurc  succi- 
dcntur.  ilujus  concordie  et  conventionis  lesles  snnt  Engarcnses  canonidi.  decanus  Bucbcrtus,  Tbcodcricus 
cuuttoe,  llcinricus  scholasticus ,  Ilcrnardus  ccllcrurius,  Wulfhardus,  Lambcrtus,  Mcinricus,  Hcinricus,  ct  attt. 
Laici  Bcrnhardus  cjn>ilciii  i'(  clL>ic  advocatus,  iloiuinus  Addlfus,  Alveric,  Volcmer,  Rcginbodo,  Wcrnhcrti«:, 
Widukionu».  Minislcrialcs:  Ueio,  Adolfus,  Fretiieric,  .Mcinnc,  Kppo,  Iloriman,  Aeinbrat,  Uothul/,  Bichbi-aUi, 
Godescnlc.  Rotboir,  IRidegar,  et  alii  pliirea.  Hee  inlVingerc  qnicunque  oonaverit  a  Deo  ait  atienos  el  a 
saacto  Potro  et  ab  omnibus  sanclis  sit  exeommunioalns,  el  anima  ejos  in  poteslate  diaboK,  nisi  forte  dto 
resipiieat,  maneat  imperpeUMmL 

CCCCXV. 

Aui  dein  Arcbiite  lu  Kappri>t>erg. 

Lucius  cpiscopus  scruus  .scruoniin  Dei,  Dilectis  filiis  IIERMANNO  prpposilo  Capcnborgcnsis  ecclcsie, 
eiusquc  fratribus  taiu  prescntibus  quam  futuris  rogiilarcm  uitara  profcssis  L\  PEH1'ETI"L'.M,  ||  Religiosam  ui- 
tam  eligcntibus  apostoKcom  coouenit  ade.ssu  prc^idium,  nc  forte  cuiuslibet  temeritatis  incursus,  aut  eos  a 
propo^ito  rctiocct.  ant  rohnr,  (jtind  alisii,  sacrc  rcli^-ionis  infriitgat.  Eaproptcr,  dilecti  in  Domino  filii,  ue- 
stris  iustis  poslulutioiubus  clcnicntcr  aunuiums,  ct  prcfutam  ccclesiam  bealc  Maric  sauctique  Jolianois  euan- 
gdislo  Capenbergonsem,  in  qua  diuino  estis  obseqoio  nvmcijiiiii,  sub  beaii  Pelrt  et  no5lni  proteeltone  snsci- 
pimus,  et  prcsentis  scripti  priuilcgio  coimnunimus.  In  prjinis  «quidem  statucntcs,  ut  ordo  canonicus,  qui 
seciindum  Dciun  cl  benti  Auguslin!  n  i,nlnn),  alque  institutioiiem  Preiuonstralensium  fratnim  in  eadcm  cccle- 
ttia  uistitutus  esaQ  dinoscitur,  pcrpiHuis  ibidem  tcmporibus  iuuiolubililer  obscruetur.  Prcterea  quascumque 
posseHion«B,  qoeeimiqne  booa  eadem  eedeaia  inpresenliamm  iuste  et  canooic»  posaidet.  aot  in  fatomn 
concossiune  puntincuin,  lar^^ItioiH'  rcguiu  uel  principum,  obbtiono  nicliuni,  seu  aliis  iusti^  niudis  prestante 
Dominu  potcrit  adipisci,  tirina  uubis  uestri»que  suocessoribDS  et  illibata  pcrmaueant.  Ad  hec  autein  ob 
Uecorcin  domne  Domini  districlius  iahibemus,  ut  nuttam  lunquam  remioara  rcctpiatis  amodo  in  sororem, 
smI  iilis  qoe  supcrsnnt  0%  hac  uita  migraaitibon.  ecelesia  uecitra,  sicut  a  nobis  nosciiur  institutum,  a  taalo 
roinnticnt  oiierc  ahsoluta.  Si  uero  prclatus  earum,  tTtnfilifirnir  rcligionis  iutuiln,  ad  ahum  reli.irinvnni  Inrinn 
eas  trunsfcrre  uoiucht,  contradictiono  alicuius  oequaquuiu  oL.stanlc,  dc  mdulgcotia  oostra  liberaiu  (rajis- 
fenndt  habeat  fecolialem.  Prempimus  etiam.  nt  eedoMa  sororiim  In  'Wisela,  •  tundaloribas  eedeflie  C»< 
penbargensis  coiistructa,  sab  obedientia  CapenbeiynBit  pre{)ositi  perpeuio  roaneat.  et  ad  ordioitioMm 
eius  tam  iu  lcmpuralibut*  qiiani  in  spM  itnaiihns  inconcusso  portincat,  sicut  ustjuo  ad  hoc  tetnpora  noscitur 
obbcruatum.    i>Utuimuii  quuque,  ut  qmcuuiquu  la  ecclcsia  uc«ti-a  fucril  llQSpiliu  caritadue  susci^tus,  bis 

waleiiias  44i      fintnmt  m  «aaiiv  flvnwii  miuBtttadn,  «ee  dia<f)fM|Hirw»  diqisn.iMpidiiele  frtteililr  fd' 

20* 


Digitizcci  by  CoOglc 


lASI..  I 


bns  firatrefl  de  constitBlione  cai  ordinis  oon  ntanliir.  IJeeat  quoqve  oobi».  clericos  uel  laiooe  e  seouto 

rugientes  liboros  ol  abi^olutos  ad  conucrsionem  recipcre,  ct  eos  absquc  contradictionc  aliqua  rclinerc. 
Proliibcnlos  insupor,  ut  nulii  rralrnm  ucstrorum,  post  ractam  in  codoni  loco  profossionom,  fa^  sit  absquo 
prepositi  sui  liccutia  de  eodeni  loco  diijccdorc.  Di.scodentem  ucro  absquc  comoiuuium  liltcrarum  cautionc, 
nollas  aodcai  retinero.  Cani  aatero  generale  interdicium  torrc  fnerit,  liceat  uobia  <^osts  ianaiit,  eichisis 
cxcommunicatis  ot  etiam  intordirtis.  dinina  offirirv  rolebrarc.  Pacl  quoquc  et  tranquillitati  iipstrc  |>al<!ma 
soUicitodiae  prouidere  uolcntcs,  auctoritatc  apostolica  probibcma«,  ut  infra  clausuras  locorum  seo  gran- 
gnrum  nestrannn,  nnHas  oiolenfiani  nel  rapinam,  fortum  committere,  Igiaein  apponer«,  seu  hominem  capere 
oel  iolwficcrc  audcat.  Deccrminus  ergo,  ut  nnlii  omninu  homioonl  ftsHt,  prcfatam  ccclcsi  im  tcincrc  pcr^- 
tnrbarc.  aul  citis  posscssioncs  auferre,  ucl  ablata'?  rptinrro,  minuore,  sou  quihuslibct  upvaiirmihus  fatii;aro. 
«ed  omnia  inlegra  conscruentur,  conim,  pro  quonim  guberoatiuuo  ac  sustcnUilione  coaccssia  sunt,  usibus 
oaniimodis  profotura.  Salna  sedis  apofilolieo  aactoritate,  el  dioceaani  opiscopi  canonica  insticia.  Si  qm 
igitur  in  futurum  ccclcsiaslica  sccularlsuc  persona,  lianc  nostro  constitutionis  paginam  sciens.  contra  eani 
lcmcro  ucnirc  tcmptaucrit,  sccundo  terciouc  commonila,  nisi  roatum  suum  digna  satisfactiouo  corrcxorit, 
potestaUs  honorisquc  sui  digniuitc  careat,  roamquc  sc  diuiuo  iudicio  cvisterc  dc  perpctrata  iniquitatc  co- 
^noscat,  et  a  saontissimo  corpore  ac  sangoine  Dei  et  Domini  redemptoris  nostri  Jbesn  Cbristi  alicna  fiat, 
alquo  in  o\trpmo  oxamino  diuine  ultioni  subiaceat.  rtinclis  niilom  ridom  loco  sua  iura  scruantibus.  sil  pax 
Oomini  nostri  Jcsu  Qu-ijtl  Quatinus  et  hic  fructum  bone  acUoQis  pcrcipiant,  et  apud  districtum  iudiccm 
IMrenla  etemo  pacis  innenbnL  AMEN.  Amen.  AHEN. 


(SfnMhkivi*  Mi  d«  aManw.  /Mcius  cathoUce  eccle.  eps.  ss.  {Bene  vakie^ 


imu  Mtatiij»  imttr.  t) 

■]*  Eij;o  Thoodinus  Port.  ct  sce.  Rufinc  sedis  Eps.  SS. 

Ego  Petrus  tt.  scc.  SusaoQe  pbr.  Card.  SS.         f  Ego  Jacinclus  diac.  card.  scc.  Mario  incosmydya  SS. 

f  Cgo  HatbSi  diac.  Card.  Soe.  Harie  none  SS. 

Datam  Rone  apad  sanctam  Petran,  pw  naamn  Alberti  saocle  Ronane,  ecdesje  presbileri  Card.  ci 
Cancellarii.  XII1I  Kal  DccembriSr  Indictione  XOIL  lncamalioms  doninice  anno  M*.C>.IXXX.L  PoetificelBS 

uero  Domni  Lucii  anno  I. 


CCCCXVf. 

km  aineai  OlMrafcifcMMhaii  KapUr  ilei  1C.  laMlliMidMrli,  to  B«ltt  4m  BtbltollNkHi  llMjsr  la  Hiadvii. 

Frcdericus  diuina  feoente  clementia  Romanorum  Imperator  el  semper  Augnstus.  Ad  imperialis  Justi- 
ei^  f^driam  spectare  videtnr,  nt  in  hac  cxccllcntia  constiiuti  non  solam  ecciesiis  et  eodesiaBtiob  perBonie 
b(Hia  8ua  consorucmnt  licrum  ctiam  ditiin^  miseralionis  intuitu,  qn^  eis  rxpcdiro  uiJchunlur,  prouido  con- 
oedama8>  Itaquc  ud  insumliam  dilecU  nostri  Anoonis  Mindensis  Episcopi  et  prepositi  llcnrici  in  Oacren- 
kerken,  codesii;-  beate  Maric  in  Onerenkerken  oensnllum  esae  «npientes,  Onmia  bona  ipsi  legitime  collatn- 
eonfimiaidnns,  ea  scilicet  qoe  Wembenis  beat^  mcmori^  Mmdensia  Bpiscopns  fundator  loci  aduocati^  qno- 
qiic  lihortntr',  ct  alin  bona  quc  Anno  Episcopus  Wemhcri  sacccssor  ipsi  mooftstcrio  iibera  donaUonc  con- 
tuiemnt,  Cartcm  ctiam  Velden  cum  oranibus  atUoentiis,  quam  Hinricus  quondam  dux  liberaliter  ei  coqIto- 
dMHl,  Insuper  Bnekeburg  quod  eones  Tbeoderieos  de  Weriiene  cnn  omalbns  -aiiinenltis  aslipnlaiiene  bn«- 
dom  saorum  cidem  monasterio  icgiUmc  dodit.  aliaquc  bona  n  principibus,  nobiIi!>us  no)  a  quibusoomqoe 
oodesianliris  siue  secularibus  personis  sanct^  Maric  in  Uuerenkerkeo  coiiuta  et  in  posterum  lcgitime  con- 
terenda,  Monasterio  illi  confinoaaimus,  et  ut  in  ailla  Ouereokerken  forum  sit,  quud  in  aulgari  Wicbi- 
letfce  Wititiir»  concevbmis»  e(  peresoMi  een  liQe  ad  kKwm  eu/m^wA  redeuilei  ien  pavanaaaiei  MHm 


Digitized  by  Google 


yKM»  et  iirolMtiow  (pidaw  odlniMM,  11«  iqdt  «dtiin  in  nlla>tnfiki|liiin  ant  donimiuni  pMMr  pfepaMtani 

«nerceat  Impcrinli  aiictorilato  prohibemns.  F,t  nt  hrr  omnla  rata  Pl  inroninils:»  pcrmaneant,  litoras  nDslras 
auctoriUiUs  ooiitr^  eigiUo  ooiwDuiHlas  ei  (radidimus.  Huius  rci  testcs  sunl  PbilippBS  -Cobniensis,  Wichman- 
iHM  Mngdebnr^nsis,  ^ffrida»  Bremeosis  Arohiepiscopi,  Ilermaoni»  HottasterteMb,  Anno  Mindeneis,  AmA- 
dus  Osnal)rii.;iMi>is,  Tiiiriiuo  Verdeusis  Episco])!,  Dti\  Rcniliardus,  Otio  Marchio  Rrandcnhurgcnsis,  Comea 
llermannus  do  HnHen,si)f>r^,  Comcs  Adolphus  rie  Schowenburjj;,  WidekinduK  .idtioratus  Mindcnsw.  Datam 
Erffurdii  anno  doroioict^'  ineamaliouis  M^C^.LXXXl".  Indictioae  XV.  11.  Kal.  Dcccmbris,  anno  rogni  doiniu 
Imperatoris  XXX«.  Imperii  uero  XXVfU*.  feliciler  Anen. 

GGCCXVII. 

Am  dcn  Ko^llMMb*  iIm  •ll«a  Domci  wm  MBaaler. 

In  noraine  suncle  el  indiuiduo  Trioitatis.  llcrimanous  Dci  {jratia  Mooastcriensts  GCcloiiic  episcopus 
secmulns.  Sotonles  qnoiaiam  horrondom  est  incidere  in  manns  filii  hominis,  oui  omne  lndiiDinm  dedtt  |Mter, 
cuius  desidcrabilis  el  nmplectenda  bonitas  sicut  nuilum  bonum  prrlcrit  irrcmuncnitum,  ita  eiusdrm  rormt- 
dabilis  et  tremenda  equitas  nullum  malum  dissiinulal  impuoitum,  et  ex  eius  respocla  ouUa  lueritorum  no- 
strarom  eslimantes  sui&agia,  summopere  necessarium  doxiauM  ewam  nobis  patroeiMA  ooMsiUare.  quoram 
felix  anchora  in  tuto  boatc  securilatis  liforo  cst  constituta.  Iirter  qoos,  ymmo  supM  quos  nlariosam  et  ex- 
cellenliori  gralia  jiliMiam  virginom  fnoln-m  vidolicut  redemptoris  el  iodicis  honorarfl  pro  modulo  noslro  cu- 
pientes,  ex  cooailio  quoruDdam  Cdclium  nofitrorum,  quos  ciusdem  deuotiouis  spiritus  alQauerat,  ordioaiido 
statuisMis,  Qt  ad  altare  qood  in  eedesia  saocli  Padi  beato  Seruado  est  «itiiidatom.  siagulis  diebus  in  ve* 
nerationo  prememorate  celorum  imperalric»  missB  ratinnaMiter  oelebretur.  Vt  autcm  is  qui  buius  colti- 
diani  minislerii  miiiisfer  statuotur,  saa  etiam  gaudeat  consolaliono.  quatuor  solidos  dccim<>  f»t  mintilam 
decimam  que  dtcilur  atlost  dc  curti  Theodcrici  in  Sallesberge  ejisolueados,  ei  unum  soiidum  el  decioiam 
afleeler  de  maaso  GeiiMrdi  de  Beoellage  in  eadem  parochia  stto  pevsoiuendum,  qnos  viddieet  qniu|ne 
solidos  et  dc  ■in-.nrn  eis  annumcrafam  ciuidam  iiiiuistcrialis  noster  nomino  Gerlagus  in  beuelicio  a  oobis 
temieral  et  rc»i(jnauiL  iosuper  de  curia  Marcolucswicb  iuxta  Cusueide  sita,  quam  idem  Gerla^pis  nobis 
resignauit,  dnos  maleioa  sili|^  el  dooa  solidos  et  oelera,  et  detnom  qne  didlnr  domus  Hensonis  in  ipsa 
oiilitale  *)  silam,  et  redditus  de  domo  Gommordichdorpe  in  parocliia  (irciicn,  (]ui  redditOS  suat  tres  solidi, 
oek>  inodii  silii:^nis  ot  linnm  Ex  hiis  sacerdos  singulis  noctibus  altari  bciiti  Paiili  himon  prouidcbit.  Simi- 
filer  in  parochia  Loro  in^  solidi»,  unum  de  domo  Alberti,  alium  dc  domo  Bcrtotdi,  tercium  de  doiao 
WbeBMri  in  veleri  Ifrbe  aita,  et  MNiem  denarioa  in  paroebbi  Aldenberije,  et  qualuw  dcnarioa  de  maaeo 
silo  apud  curiam  Lintlu,  de  quo  eliam  matiso  beato  Ludgcro  duodccim  denarii  aohumtar.  Haoc  deciniam 
Heinricus  de  Epene  noblH  resisnJ^uit  l*rct<ff-ca  scx  malcios  siliginis  de  curti  Ahierici  qne  in  parocliia  de 
Bureo  in  uilla  Maringeo  sita  c»t,  a  Cuiirado  Strwubei^e  nobis  rcsignalos,  Deo  cl  cius  gioriosc  genitrici 
eplnlimns  at  ad  usum'  saoerdetis  prediolo  altari  ministrantis  destiaamnnis,  adiuiiciD  dt  benefieiom  aliaris  da 
nwtsn  illius  occlcsio  prcpositi  accipiat,  et  legitimus  in  choro  vicnrins  oxistat  et  orf^na  procurei,  mctnoriam 
quoque  no&iri  ct  Francoois  eiusdem  ecclesie  prepositi,,  qui  prcluta»  decioiae  a  pristiois  redemit  posses&ori- 


^  tUkm»A  M  MSMter,  nic).t  »ber,  wfa  lf(«eft  V.  V.  S.  U.  S.  U«.  atOUt  ia.  CpwiUd,  4sh«r  tmdk       NTduM  Amialim 
a.  «.  O.  ftgrSadtto  Folgeruogea  tob  Mlbu  wcfCiUia. 

*)  n*  BMtcfMbaft  Altmtoic  toi  KlNhtpM  iMr,  akht  ibar,  «i»  Wilfceaa  GMeb.  4.  Stedl  MSMter  t.  U.         trris  «ad 

ohne  Gran^  meinl,  die  I.«niberli-Lai>chaft  in  MunitiT,  iliv,  n.ich  fchwr  Mvinung,  (tle  Allitadt  grhrii«<in  h.it>rn 
LeUteret  iit  ganx  a«er«ci(licb  and  Cilidi,  da  vtbt,  ia  Ue<ieliu«f  auf  die  ttiadi  Mkiaitcr  lebraaclit,  immrr  Aie  Don- 
tauwaiill  dU»  «Ma  am%  Mwlprdaf avi)  MaMat  Mm  4ar  |t|aa«grii|aa  Slalla  abar  M      Mioitar  pr  Mafal  «a  lUdat. 


Digrtlzed  by  Google 


bas.  fidoliier  peragat.   AUkient  etitm  prememorato  aliari  tres  doorancule.  quarum  ona  k  pifMlua  saitfti 

Ksidii,  (J(»e  iiixtn  cnriam  episcopalpm  sifc  sunt,  sub  rodcm  inrc  coDStiluti.v  Acta  eunl  hec  anno  (iofiilnic© 
incarnuiioiiis  M''.  C.  LXXXi^.  imiictioiie  quinladeciina ,  presKicnle  Roiuanc  M;di  uoiucrsali  pp.  Ale&aadro  111" 
RtgpiiHe  Frederico  BMDanonini  itnpereiore  ghmoaisniiio.  Cuhie  rei  lestes  «tnL  Cferici.  Bemliardae  meior 
preposilus.  Bcmlinrdu!?  «Icciiruis.  IloiinVus  flc  Sc])pi'r(ilho.  Frnnro  vircilfiniiniis.  llcriin;innus  dc  Liiic.  .\llicr- 
tiMi  ongjstor.  lidinarus.  Layci.  Lubbertus  de  Mcucren.  Joliuiincs  dc  Lingc.  Kcroardus  Wcrenzo.  GodefiriUua 
cttMrariai.  Ilarliinidiia  do  To%cL  Swederos  de  Ateo.  Johannes  Chalf  et  frater  mus  Amokius. 


CCCCXVIII. 

Aui  dem  Furttl.  Salin.HordmjrUchen  Arehive. 

In  nomine  saiictf  et  iodiutdu^  Trinitalis.  |]  Ucrimannus  Dei  gratia  MoDastcriensis  cpiscopus  sccundus. 
Cui^  pastoralis  ocutus  non  valei  ooniemplalionn  acie  Denm  nidere,  si  subdifonrai  oeoeMiinles  oominisio» 
nl»  intuitu  neglcxertt  diligeoter  inspiccrc.   Radnnf^  crgo  crediti  nobis  a  Deo  rcgiminis  diclanle,  qoos  snl» 

pfilernc  solliciiuJinis  nostre  rigore  arliori  du*i  ipliii;i  in  monaslcriis  cxcrrcri  uolumus,  maternc  eliam  conso- 
lalioins  uberibiis  miKerioordiu»  fouero  diguum  repntauimus.  Vndc  carlim  quuidam  filsbooe  nuacu|)atain, 
a't(|(iiodam  minislariaK  nostro  Godescalco  nominei'  qni  enden  onrti  nb  ecdesia  nostm  imbenefieiaiiis  eiU^ 
rat,  legilimiB  heredibus  iiidelicet  daobos  frairibos  sois  eoosentieBtibas  ct  manus  cum  ipso  pon%eniib«i!r 
nohi.';  pro  centum  quadraeinta  qninqiK»  marci<.  quns  a  monnsterio  l^ngcnhorsl  acccpit,  libcre  rcsignatant. 
Deo  et  bcalo  Johanni  Itaplist^  in  Langcniiorst,  ud  iisum  (Ibristt  i>aupcrum  ioibi  reiigiose  oonueniantiuin. 
fibOraliter  contolimas.  ab  illo  <fnt  in  dio  plenf  lonf  de  lon^nqoa  refiono  ranertedir,  mereedcm  in  spe  pi^ 
tlcuotioni?;  cxpccl.iiilc*;.  \<'  niilcm  nicmliri  solaliuin  ciipiti  ficrcl  ofrcniliculuin,  cl  filialis  ecciesic  commo- 
dum  matri  rcdderctur  dampnosum,  nostra  el  aliorum  ^cclcsic  nostro  Kdelium  prouisum  cst  diiigcntia,  quod 
in  recompensaticmem  metnomt^»  curtis.  predicias  Godescalcus.  fratrilws  suis  quaotum  oportuit  cooperant^ 
hos.  duos  mansos  patrimonii  sui,  qaomm  altcr  in  uilla  quc  iiattalara  dicitur,  altsr  in  Samaran  silns  est, 
ct  qTiinquaginta  marcas  argcnli  ad  coinparandum  aliud  iiliquod  predium  ecclesif  nostrc  don.mit,  ei  dnna- 
tos  uiaiisos  a  nobis  in  tMioelicio  recepit.  lluius  igitur  lam  ordinut^  dispensaltoiiis  factum,  prcsentis  paging 
insimmcnlo  omniaMi  Chrisii  fideltom  noiioi;  intimainn,  ei  tam  analhemalis  qnam  sigft  noski  aQdorilaie 
roboratom.  gratie  sacoosiiorum  nostronim  caritatiao  commondamas»  qaatinos  opim  tnisericordif  -eonnii  de- 
fcndatHr  patrocinio.  cl  diuinc  rctiilHitionis  nohiscnm  )K>rrriii  mcrcnnlur  prcniio.  Acla  sunl  hec  anno  domi- 
oic^>  incarnalionis  M^.Co.LXXX**!".  iiidictiono  .XilliB.  presidcnti  Romanf  sedi  uencrabili  domino  Lucio  papa 
tercio,  ivgmiile  Fradetico  Romanoram  inperatore  anftuslo,  pffesentftMs  et  coDaadantlboB  honeatis  el  Isik 
dabiiibus  persoiiLs,  qnaniin  nomina  in  subseriplo  conliitcniiir.  HcrnlKiriliis  inaior  |ircpositiis.  iJcrnanius  maior 
decanus.  Franco  uicedominus.  Albcrtus  canonicus.  Ollo  conies^c  ik-ncthcm 'j.  iieriroannus  cumcs  do  Ra- 
uensbergc  Biidoirus  dc  Steuvorthe.  Widekindiis  de  Rethe.  Godesodcus  dc  Elen,  et  Philippns  frater  suus. 
Godescalcns  de  Saprolhe.  Rfidoirus  dc  $<>ndercn.  Lubbcrtus  et  Ludolfus  de  Bevome.  Radollbs  de  Moio- 
houlc.  Fraiicii  do  Tunen.  Upmardus  il  -  l'ikciiluukc  c.criii^us  Ihickobir.  WaJtheros  do  LodinchtNan.  Cesa^ 
nus  de  Darvcldc.  Bcrnanlus  Wcrcnzo,  ct  alii  [iiiaiiiiiliircs. 

Oai  Sirj;rl,  Diit  rnlliirn  unil  gelben  l''a<iea  angehiingt ,  •cliemt  mit  «tem,  uoteu  be>  ciacr  UrLudd*  voa  UM  bcicbrictic- 
•rii  «bcfemMkvnimii,  ict  •bcr  Miir  fcetcfaiidigt. 


*)  ZwiKfaeo  dicMtD  uad  dem  fuigenden  >'imei)  iit  abticbUicti  ciu  Liickc  {clMMn. 


Digitized  by  Google 


«1««  109 

CCCCXIX*).  ,       .  . 

In  nomino  sancto  ct  indiuiduc  Tnnilafift  Eigo  Asno  Dci  ii^tia  Mradeotts  ecdesit;  Ejjiscopus.  Pietatb 
flnditini  cssc  dinoscitur.  dispersa  congregnro  [cl  congrcgata)  diligontissimc  cons(>ruarc.  Prqiptto  nOtuni  ia- 
cimns  tani  ruturis  qiujm  prcsentibus,  Qualitor  fpiscoptis^  hcnU*  Tnctnorin  Wcrhcrus  bannam  ppiscopalcm 
in  Oucronk'.  ct  ia  capcliis  ^Vcldcnt  ot  Hurslcn)  bcatc  Marin  ibidcm  nun  solum  coatradidil,  scd  iu  aliis  cn- 
pellts  •(!  (prcilictam  ecdediaiD  cx)  aotiqaitate  pertinenlibna  6deMlor  se  dataram  promisiL  Nos  itaque  (prer 
decossoris  noslri''  uostigia  iii  lain  hf)no  proposito  immilanlc»,  dcfuncto  Rohi-rtn  'niaiorls  ecclfsif''  ranonico. 
curam  pastoralem  qiiam  de  manu  nustra  in  capcllis  lenuit  i^quarum  nominaj  bec  sunt.  Lcrbikc.  Tancardis- 
!>cnl.  PoUe^en.  Bremcn.  (Gctencburch.  Mcin)hiuoo.  Herbili^.  Sulbilco.  Brokoo.  bcat^  Martf  in  OucreniT.  (cum 
onni  ntilitate]^  indo  prooentente,  pro  salute  nostra  condonamiut,  et  hpc  modo  fi(lias  a  malre  suadiu)  eJon- 
gatas  rrtnrniuln  cnadtinnniii*;.  Hnr  'rrjio  fiirlum  n(  rntiim  ct  inconuulsum  omni  euo)  pprmrinr;tt,  auctori- 
talc  dumini  Doi  ct  bcalorum  aposlolorum  1'elri  c(  i'auli  et  bauoo  oostro  (cum  im^pressionc  sigilli  oostri 
oorroboramBs  ct  firmiisime  oomnmaiiinis.  Hoitis  rei  testes  snol 

Heiaricns  in  Oucrenk*.  prepoiilns.  Hcinricus  llamcrra  eodosi^  canonicus.  Rcinboldus  (maiorts)  ecctesie 
canonicus.  Rilhardus  in  Bructorpe  sacerdos.  Liudolfus  in  Brema  sacerdos.  Willerus  Scolasliciis.  Meinuuercus 
capcllanus  episcopi  et  ootarius.  Laici  oobilos.  Ucromaoous  de  Ambcm.  Ludingerus  dc  (Slonj.  Wolcwiiius 
do  Redesen.  Hinislerialea  ecdesif.  Hartbertas  de  MandestiL  Heinrridus  de  Libike.  H(ar(h}nMnnu8  Colhaae. 
Hogenis  de  Hersaevorde.  Preterea  Hdeobertos  camenirius.  Lnddfilii  de  flille.  Ladoifiia  de  Bflcethorpe. 

Aola  aant  heo  «000  DonMiti  M.C.LXXXI.  bdictkme  XUO«. 

I 

ccccxx. 

Atu  dnm  ObcnAirclilicbcB  K»p<bF  4et  lt>  lakrirandcru,  im  BmIu  det  BtUMfcalum  llM^ar  m  IIIadMi.  ' 

bi  nomine  sanci^  ct  iDdinidn^  Trinilalis.  Anno  Dci  ^tia  Hindoaaili  epiicopas  ac  beali  Petri  apostoK 
itiinister  indianus,  QiiaDdoquidcm  percnrrenUum  uoltihilitn'?  tempomm  ea  que  morfalfnm  nclitantnr  stiidiis 
obliuionis  prorunda  caliginc  consueuit  obuolucrc,  Opvrt  prccium  duximus  ea  qiic  nostn  prc«ulatus  teniporc 
Deo  Aunufamtium  conuDfidiB  proAilara  ipao  nuclore  slalnimus,  soriplur^  tenaotati  commendarir  ut  per  hane 
apad  ]iost(>ro«;  malignantium  iinprohitati  fJtlclcs  riiristi  p(M-liii!)aii(li  ponidis  anipntolnr  occasio.  Huiiis  roi 
gratia  presentitnis  et  succoseuris  pagin^  prcsentis  indiao  inuotesccrc  cupimus,  Qiialiter  Reucrendus  predc- 
cessor  nosiei'  Micissime  reoordationis  Wemhertis  Kpiscopus  matricem  occlesiam  in  Ooerenkirciit^n  ctrni  doa- 
bus  capcUis  Yclden  ct  Hurstcn  cum  Banno  ct  omni  ecclcsiastica  Jurisdictunie,  resignante  Roperto,  qui  hane 
iii  Lt^neficio  habuerat,  bcat^  Dei  genitrici  et  i^loriosc  nirf^ini  Mari^  in  optis  cnnp;rrgationis  ibidfni  ipsi  dcsrr- 
uientis  pia  dcuolione  offcrons  contradidil.  Supcr  addita  certi&sima  sponsiuuc,  quod  si  prenolalum  Roper- 
tum,  tpu  snper  reliqua»  ehndem  parochic  capetlas  banmiro  babebat.  rehns  homanis  exeodere  eontingeret, 
com  oomi  integrilaCa  emsdem  eodesif  in  Ouerenkerkeii  ac  Dcb  im*bi  famulantibns  assignaret.  Vt  ni  iabiU 
ig^tur  predecessore  noslro  uiam  uniuer?e  cnrin';  inc;res!?o,  Ipsotpie  Roperto  nostri  pontiflcaUis  dichti-  Itnnia- 
nitatis  debitum  exotuento,  Nos  qui  deuotissimaai  prodeccssoris  nosth  sponsioncsn  adimpltiro  tcncbamur, 
Ipaina  |Nf  libemiitaiti  milalWBa  eonlraire  aoknnns,  <|niii  poliQS  ipsannii  oapdlanMi  banoum,  quarmn  hfa 


*)  Dic  Liickrn  d«t  tehr  b«idi«dJ{len  OrigioaJ*  tiad  «im  dcm  o(Ur  cffwiiliotaa  Obcrakirclicr  KopUboclM  cfgiiait  vad  in 


Digitized  by  Google 


«UDt  nomina.  LerbitEe.  Tancardcslienii.  Pstisse.  I^emea  MeinhiMeii.  Geleiiebardi.  Selbike.  Vrolce.  Merbile. 
CUBi  onni  «li  JvrH  inl^rilale,  Intemerale  Dir^^ni  atquc  ccc]«sic  in  Ouercnkirkcn  pro  animr'  iiostre  prede> 
ccssnrum  ac  «iiirocssorum  noslrorum  remedio  perpeltio  hiibciuiuni  (Jnnaiitr»*;  confirmauimu!!.  \  i  aulem  haiiu 
nostre  donationis  ac  confirmalionis  statulum  futuris  tcmporibus  inconuuisum  atque  inuiolubilc  obseruetur, 
auetorilate  Del»omnipotcDlis,  sub  banao  aacratlssimorum  apostolonnn  Petri  el  I^di  et  totTos  cathdicf  ee- 
clesio  ac  nnstro  (Inni-^inn-  sanrlmtis  ct  in  omnia  sccula  ralnm  perniancre  dccernimus  Amcn.  Quod  ut 
uerius  credatur  et  ab  omnihns  reucrcnlissime  tcncatur,  presentcm  pa^inam  supcr  hoc  conscriplam  sigilli 
nostri  impressionc  iussimus  insi-^niri.  .Acla  .sunt  hec  anno  Uuminic^  incarnalionis  M<».C".LXX.\I">.  IndictioDC 
AiUL  poblicc  in  Minda.  Ilnius  rei  testcs  sunt.  Thotmams  prepositns.  Remwardus  decanus.  Volmams.  CoQ' 
radu.s  I.iipus.  Widikinnus.  Conradus  de  Schowcnhurg.  Ilcrniannus  sr!;it|n<;tirTi<;  Thctmarus.  Ludolfas.  Nilhun- 
gus.  llildcboldus.  Leifbardus  Caluus.  Leirhardus  de  iilauckena.  lIarth\Nicus.  Tbcodcrtcus.  Rcimboldus.  Nobi- 
les.  Widikinnvs  adoocaios.  Hermaimus  de  Amhetnt  Godescalcus  maresealcus.  Volcwinns  de  Redesse.  Ladi- 
gerus  de  ^on.  Minislerialcs.  Thcthartlus  Wici<i-niic.  Hnrtbertus  dc  Mandcslo.  Alevandcr  do  |jit([iiko  Ilelni- 
bcrtus  camerarius.  Hriin  do  Spenthoue.  Ilcinboldus  Longus.  Meinfiridas  de  Bai^oaen.  Rade  de  Baslorpc. 
Uernuui  Zabell.  Olrick  du  iiliiingehuscD.  Wlfljramus. 

'     •  _  • 

CCCCXXI. 

Aai  der  C«paao'»cticn  SMiBilaog  ete. 

In  nominc  sanrtc  ot  indinirluc  Trinitalis.  Ego  Olto  Harcbio  de  firandonbnrch.  Si  ampliandis  diuinis 
caltilHis  aliiDoniisuo  in  Christo  Dco  fomulanlibu»  lai^us  impendendis  consensum  bon^  uoluntalis  appooimus, 
pmrectuosum  certissime  credimus.  Notom  igilnr  esse  copimas  ooinibus  Chrisli  et  eoclcsic  liiiis  preseotibus 
et  futurts,  (|uod  dileclus  frater  Theodcricus  comes  de  Werbene  capeUani  in  fiuckeburch  cum  suis  attincn- 
ciis,  nominatim  domum  in  Roscn  ct  curiam  in  qua  caslnim  fuil,  cum  agris  adiacontibus,  cullis  el  incullis^ 
aquis  aquarumque  decursibus,  piscalionibus,  molcndinis,  pratis,  pascuis,  siluis,  uiij»  ct  inuiis,  cudj  omnt 
utilitale  indc  pronenienfe,  ad  dilalaiMlum  omnipotenlis  Dei  honorem  el  pro  animc  sue  .salule  totiasqne 
nostrc  gcneralionis,  ccclcsic  bealc  Mariti  in  Ouercnkcrkcn  curn  nostri  coiisensus  collaudatione  conlradidit, 
el  iios  piam  eius  actionem  noslri  assensus  altestatiooe  fideii.ssime  corroburaouis.  Vnde  ut  bec  ciiis  tr.i.Iiiid 
et  uoslr^  collaudalionis  attestaUo  inconuulsa  cl  rata  permaneat.  prescntem  eartaoi  conscribi  iussiinits  et 
sifiyii  nostri  impressione  coininunimus.  Annu  doniinice  iocurnationis  M.C.LXXXL  Indietione  XIIU.  Sifridns 
Burchgrauius  de  Anioljuich  Conradus  do  Witin.  Wornherus  de  Cludcnc.  Kri  li  nVns  rlr  <>  lerwaWe.  Ger- 
lurdus  Valca.  Fridcricus  aduocatus  de  Saliwidcle.  Bruuo  de  Gftrtilette.  Conradus  de  Veitberc  Godescalcua 
de  ledow.  Cooo  camerarina  de  Annieburcb.  Werabenis  d«  Gmdelnie.  HolhensMroa  ei  WcmhanH. 

CCCCXXIL 

Aut  d<r  Ca|>jun'iciu-n  Saminlung  etc. 

Sifiidus  Dei  gracia  Bremensis  Ecclcsie  Eicclus.  Fidolium  uniuorsitaii.  Innotescere  ftK'io  oronibiw  no- 
fXm  conteniporapcis  ct  a  gcueraciooti  ad  geueracioiieni  succei^suris,  dileeluoi  fralrem  mouiu  Camiiein  leo- 
derioHm  de  Wirbetie  qnoddam  predium  in  Bnhebnnrh  cnm  iiaiaciaa..  raran  «dpdHiMiadn  ■bealf  Ifari^  m 
Ouerenkerkcn  contulissc.  Hoc  autem  foctuni  codm  n>ns  nious  approbaniL  Inde  esl  quod  eaadem  donatio- 
oeni  auctoritate  presenlis  soripli  et  sigilli  uici  coadlinnuui  lcstimonio. 

■II  (xiu  t^ul^:-   •»•1.  '.'•^       1  I.'  *ll)itlLlf  '.  '  i  .  -t. ;  •"lO  -i.  •  :    .1,.  .»        .      '    •|.- ' ..  1   .  <'  • 

.111 'f  >t;.  ••■«r.nn  riMM.ika.1 


.    ^  d  by  Google 


fitl.  • 


161 


CCCCXXIII. 

Ao*  d«r  Ca{Muii*M:beii  S««MDlang  ele. 

Ego  Bernhardus  Dux  Angaric  el  Westphalip.  Innolescere  facio  omnibus  nostris  contemporaneis  H  a 
gencratione  ia  gcncratioDem  su(^ssuris,  dilectum  liratrem  meum  Comilcm  Theodericum  de  Wirbcnc  quod- 
dam  prediam  in  Buckeburch  elTHpQllaiii  eum  mis  attiaenttis  boitf  Ibrif  m  OoereakericeD  conUilute.  Hee 
autcm  fuctum  conscnsus  meus  approbanit.  Inde  est  qaod  eaodem  donatioiieift  aaet<Hila(e  preNnliq  acnpti 
ei  «^Ui  mei  coadfirmaui  testimonio. 

CCCCXXIV. 

In  nomino  Sancte  pt  indiuidue  Trinilalis.  ||  Notum  esse  uolumus  tnm  presentibus  quam  fiilnri?  in  per- 
puluum,  quod  ego  Hcnricus  comus  d\i  Amcsbcrc  el  duo  filii  mci  U.  el  G.  dnam.  Godam  cum  oninibus 
filiis  et  filiabus  auis  Iradidimns  ecclesie  de  Lesbern  perpetuo  poesideiidam.  Nos  uero  uiram  de  filiis  Bg- 

l)crliiin  noiiiiiie  nabis  rctinuimus.  El  qiioninni  h\  iam  dudum  i^cstnni  fuornt,  ncc  lamcn  i(n  firmatuni,  qnin 
annichilarctu^,  uolumu«  ui  omni  cauilticutionc  sopila,  ita  inenodabihlcr  lirmetur,  ut  ia  pcrpcUium  incon- 
uulsum  et  stabHo  porseueret  Nam  ciuilt  iure  oonscnsu  coodomesticorom  suonmi'et  indictali  sentencia  tam 
liberorum  quam  uiinislerialium  mcorum  corlirmntum  cst.  Et  nc  in  pcrpctnum  isla  noslra  dolegalio,  quam 
promnl^auil  scrmonis  nostri  alIoi;;itin,  tfmporis  loiii^IiHiinlatc  oblitcrala  obliuinni  (radcrelur  irrit.ique  Beret, 
elegioius  nos  cl  dominus  Wenzu  abbas,  ciiographali^  iiitcris  auclorizarc,  ca  taincn  condicionc  niedia,  ut 
iillcrc  qu^  nobis  cedei«n(,  sigillo  prefatc  ccclcsic,  quc  uero  domioo  abbati»  noslro  si^Uo  mnnit^  forent. 

Aeta  snnt  bcc  anno  dominic^  incamatioais  11*.G*.LXXX*I*.  bidielitme  XVs.  regnante  fretherioei  Ro- 

manorum  imperalore  augusto,  anno  rcgiii  eius  XXX'.  coram  hiis  tcstibus.  Prcsbiteri.  Reyncrus.  Albertus. 
Wasmorlus.  Libcri.  Conradus  dc  Rulbcnbcrg.  Hcnricus  Mnnzun.  IIcDricus  filius  Widcgonis.  Ministcrialcs;.  Hc- 
lengcrus.  Kudoirus.  Frcthcricus  Crispel.  Folcliericus.-  Conradus  et  frater  eius  Tbcodericus,  ct  alii  quaujplurcs. 

Din  TTrkttndc  i«t  ciragralirt;  ■nf  d»  v«rlieg«nden  Eiempbra  fceBndet  «idb  dcr  notereTbeit  d«r  dnrdieebnitlenen ,  iiber. 

aui  langeo  Buelislatn-n  ,  iVie  aber  niclil  deullich  xu  lr»en  simt.  Pa»  groite  kftritrofttilge  Sicgrl  flrn  Griiffn  »un  ,\rn«- 
ktrg,  ctMa  Adler.  fMnteUcod,  i«t  oiit  rcrguDentatreircn  »iir  der  fiuck««ite  der  Ch«xte  fe*tsebenet»  a|>er  «chr  bc> 

ccccxxv. 

Lndns  episeopiis  aerm»  aemomm  Detl  Dilectis  fibls  T.  abbati  el  fialribas  stmott  Haaridi  fiahtem 

et  apestolicam  benediollonem.  Que  religiosis  iocis  pictatis  intaita  confemntur,  kt  sua  dbbcnt  stabflilale 

pei-sistere,  ct  nc  in  postcrum  pcTturbentur,  apostolicn  pntrocinio  communiri.  Ex  scriplo  ^iijuidem  vcnera- 
bilis  fratris  nostn  W.  episcopi  MiodoDsis  acccpimus,  (piod  uir  quidam  nobiiis  Mirabilis  noraino  diuina  gratia 
««piratos.  etmi  fllios,  fralres  et  alios  proximos  soi  sai^iuinis  amisisHOt,  proprie  salutis  optentu,  de  oolmK 

tatr  (luarinTi  soroiuui  suarum,  miiltis  pi-csculibus.  iiilcr  alia  (|U(.'  prefato  cpi.s('OpO  cl  commi.>sc  .sibi  rcclcsio 
conluhi,  Mansionem  que  uuigo  BROK  dicitur,  cum  prcdiis  adiacenlibus,  uidclicol  Elimct  ct  duas  areas  cum 
agris  canim,  ct  alia  quc  subscribunlur ,  uobis  et  ecdesio.  Sancti  l^idii  quo  ad  VOS  pertinet,  pia  dcuotionc 
coiicciisii,  uidolicet  prcdia  Nion>«tide,  Hothohusen,  Wadteriuclde,  Eilonuende,  Eewardinchusen,  Osterhoiie^ 
KisuHiIi^,  Flnict,  Winethorpc,  llonhurst.  Nris  itnqiic  ucstrts  po.stiiIalioiiibi)^  .innuotilos .  hr^c  omnia  qur*  prc- 
diximiis,  sicut  ea  ralionabiHter  possidelis,  uobis  ct  monastcrio  uestro  auctoritate  aposiuliuu  conlirmam^s. 
:Dieiejmas  (pioquc  quas  prefatas  uir  ab  ipao  teaebat,  sicut  eos  de  conoessioae  predicti  cpiscopi  ei  aaseasii 
•«iasdmn  uiri  canoaice  possideiis,  oobia.  dnumaa  eoafmandaa.  bsaper  eiiam  Bedesiam  ia  Getenabaro^ 
Cod.  difl,  bbt.  WaM&t.  IL  '  21 


Digrtized  by  Google 


1181 


—  IIBS. 


cum  omnibus  aUinenlibus,  vidclicct  curfibus.  arois  ct  mancipiis,  Ecclcsiam  in  SleDbnrch  cain  omnilHis  ibi 
pertincntibus,  curtibus,  molcndinis  ct  maiicipiis,  unum  mansum  in  Lartliorpc,  duos  in  Bcrno<;!ven,  unum  in 
Mundere.  unam  curtcm  iu  Merbike,  uoara  ia  Sulbike,  unam  ia  Ilurstcn,  unam  domum  in  Siidere,  uoam 
iD  Rinci«i<5n,  unam  in  Basse,  Eoclesiam  in  Suarmeiisliiie,  sicul  ea  ex  predicti  lM»ilis  donatkuie  posaidelis, 
prcscnti  pagina  tiobi';  iiirhi!orniini>  rnhoramus.  Pretcrea  libcrlalcs  ct  immunitatcs  a  prtTalo  t<piscopO  ratio- 
aabilitcr  indultas  Monastcrio  ucstro  ralas  habcmus,  casque  futuris  lempo^us  uianere  deccroimus  iUibatas. 
NnlK  ergo  omniho  bominum  Kceat  hanc  pagtnam  nosire  confirmaiionis  infringwe  uel  ei  anM  tememrio 
contrairc.  Si  tpns  antera  hoc  attentare  presiimpscrit,  indii^nationcm  omnipotenlu  Od  et  faeatomm  Petri  et 
Pauli  anatbema  se  noucrit  incursumm.   Datum  Latcrani  1111.  Non.  Noucmbr. 

Dw  w  ifwohiilicb  bwcbaAm  hMnmU  kt  mt  rolbaa  nod  gcllMn  Fiidw  MgelMngt. 

CCCCXXVI. 
Ah  4cr  c:«p»uo'siA«a  amndaDg  110, 

In  iKmnne  sanct^  et  indhudaf  Trtnitttia.  Thietmarus  Dei  gracia  maior»  ecdesi^  Mindensis  prepositns, 
Reinuardus  dccanus  atquo  uniucrsum  ipsina  eeolcsi^  capitulam.  Notum  csse  aolurous  taro  prcsentiam  qoam 

Tuturorura  Chrisli  fiilclium  (Iini;i'ntIo.  dc  cnncambio  quod  intcr  nn<^  ar  fralrcm  noslrtim  Hcinricum  ancilla- 
ruui  Christi  iu  Oucrcnkirken  prepositum,  litonum  eccl&^  nostr^  consiiio  ct  aduocati  collaadatioDC  ratiooa- 
bililer  actam  est.  Nos  siquidem  predium  in  Herdissen  qaod  in  silita  Bokibnrg  silum  esl,  qood  diotamo 
tomporc  dcsertum  ct  inutile  erat,  ecclcsic  in  Ouercnkirkcn  cura  omni  utlHtatc  ad  ipsum  altiucntc  libcre  in 
concamhitim  consignauirntis.  Prn  qrio  ct  a  prpnntato  prcpo.sito  agros  quosdam,  qui  in  campis  uiUarum 
Scoithc  cl  i'ctcsc  atque  (juatculiui>ou  isiti  sunt,  ad  opus  prcbcnd^  nostr^  rccepimus.  Vt  aulem  huius  con- 
cambii  octio  Ibiuris  temporibus  rtta  perseuerel,  oostef  cdlatidatiods  aaanimifle  alaliumns  et  s%illi  noslr^ 
ecdeai^  impreasione  atgnammus. 


ccccxxvn. 

Aui  cincm  ObcrnkircbischcD  Kopbr  dci  10.  JahriiuDderls ,  tin  Dciiit  dct  Bibliolbekar*  Mno^er  ta  Miadea. 

In  nominc  sanctf  ct  indiuidug  Trinitatis.  Anno  Dei  gratia  Mindcnsis  ccclesie  Episcopus.  Quoniam 
qnidem  diuin^  opitalalioois  gratia  ei  cfficii  nob»  ininncli  debilo  sabieclorum  ncatronim  paci  ac  qnieti  in 
posterum  prouidcro  tcncmur,  Notum  essc  uolumus  tam  prcsentium  quam  futurorum  Christi  fidclium  dili- 
gentif^,  dc  concnmbio  quod  intcr  dtleclos  fratrcs  Dostros  Thietmanim  maioris  ccclesi^  nostr^  et  Heinricum 
aacillarum  Christi  in  Oucrcnkcrkcn  prcpositos,  nostro  et  concanoDicorum  nostrorum  assensu  ac  litonum 
«edesie  eonsflio  et  aduoeati  connioenlin  et  oonaudattone  rattondiililer  actum  est,  Maior  aiqaidem  pirepoai- 
tus  prr-rh''im  in  Tlcrdisscm  quod  in  sihia  Buckibcrge  situm  est  cum  omni  utilitate  ad  ipi^um  attinente,  quod 
tutn  tempori»  desertum  omnimodis  orat,  eoclesif  in  Ouercnkerken  libere  io  concambium  conwgnanit,  pro 
quo  pronominatas  Heinrions  prcposiuis  agros  qvosdam,  qui  tn  campts  unUrmn  Schogelhe,  Peleaae  atqtto 
(iuatenhuscn  siti  sant,  ad  prebendam  fratrum  maiciw  eoclesif  restitait.  Vt  igitur  huius  ooocambii  adao 
nilnris  tomporihus  rala,  stahilis  ct  in<  rmuulsa  pcrscHcrcl,  anrtoritnto  Dci  omnipoteutis  et  bealorum  aposlo- 
loruiD  Petri  et  Pnuli  et  domiiii  apostoiici  Lucii  firmamus  nostroquc  banno  pcrpctuo  stabilioitts  ct  presentis 
pagiiif  scriptuin  aigiUi  noMri  impresaioDe  oooianiounu. 

GGGGXXVIII. 

C*  Ib  ttomtne  sandf  el  indioidue  Triniiatis.  Hcrimannus  Dei  Gratia  Honasierimmv  epiaeopua»  |f  Qooaiani 
pleraoique  facta  aortaiiiMn  stm9em  sttis  anctoribua  patianliir  ofafivioaia  iolerilun,  open  ppacinm  oat,  nnm 

t 


Digitized  by  Googfe 


ftisa.  403 

Qtiliom  actioncm  littcris  tradi,  ul  sicut  mortuorum  niuunl  anime,  sic  cl  oorum  gesta  nif^eant  adminimlo 
scriptui^.  Qua  propter  eui  prcseniis  ct  futuri  iitlelibus  notum  essc  uoiumus,  nos  basilicam  quandam  soro- 
mm  ad  ecclcsiam  Ucscerciuom  pertincntium,  pcrmittcnlc  doiDuio  Beinhardo  Wirciburgonso  pontifice,  XUIL 
Kal.  Septembm  d«dioa«e.  QiHim  Bobpo  comes  oogMlns  noster  tma  cam  matre  Bcrhda,  quoram  rogata 
eandem  dedicotioncm  consunimauimus,  le^itimc  dotaucnmt,  ct  aliqunt  niancipiii  rum  subscriptis  possessio- 
nibus  io  osum  sororum  dclcgaueruni.  Scilicct  in  codem  loco  qui  nunc  noua  celia  nuncupatur,  iQtegram 
oKm  uniam.  b  GrimoltOrana  VIL  mansos.  in  SteliUagpn  nif.  manMM.  Bodem  modo  proxima  dehinc  die,  faoe 
ett  XIIL  Kal*  Scpt.»  apud  templum  Vcscerc  versus  aquilonem,  capctlam  bcatorum  apostulorum  Joliannis  ct 
Aodrco  consccmuimu?,  qnam  prcfatus  Uobpo  comcs  itidcm  de  suis  hcrcdit^Jtilnis  dntauit,  nidrlicet  ia  niichf» 
doorum  talcntorum  rcdilibus,  do  quibus  custos  ^ccle^i^  in  fcsto  sanctt  Johannis  antc  portam  latinam  mcns^ 
fratram  semiat,  et  ddem  capetl^  lumen  prouideat,  e(  quicqtiid*  nalet  in  sacrts  aeslibus  adomei  Item  Brie 
partcm  uillc,  ncc  non  Breilinbach  dolcgaiiit,  c\  quibus  posl  obilum  in  nnnivcrsario  suo  seruiri  fratribus 
indixit.  Similitcr  ct  uillam  Treizbacb,  de  qua  minLstrari  sororibus  instituit.  llis  omnibus  consilio  manuquc 
noslra  dlspositis,  cpiscopali  auetorilate  et  nnimaducrsione  banni  uctuimus,  nc  quis  iam  scpcdictos  fratrcs 
luper  his  inquielet,  sed  coUala  cum  omni  liberiatc  pos.<.idcant.  Quod  si  quis  temorare  prcsaropseril,  smt 
se  uinculis  nnatlicmntis  irrctitum,  nisi  rcsipiscat,  ad  ctcrni  iudicis  trihunil  pcrtrahcndum.  Ohtinuit  qnoquc 
profatus  coincs  promitijHmi  a  rratribu«,  missarum  sollempnia  io  eadcm  quotidie  frequentari,  scilicct  in  do- 
minica  de  sanciissima  Trinitate  tcI  de  sanclo  Spuitu.  II^  diebns  de  sancto  Johaniie  BvaDgclista,  Sabbato 
dc  sancla  Maria,  roliquis  diobus  derunctofttm B^sag,  AclaaoQl  bfc  anno  doininicf  incamationb  .MT"  LXXXoiI*. 
InJiclioiic  XV.  Ttcp;nantc  Fridcrico  Ronifinornm  impcratore  autriistn,  XXXI.  anno  rcgni  citis.  l  rliciti  r.  Fiic- 
runt  autem  huius  roi  tcstcs.  Marquardus  ciusdem  cellf  propositus,  cum  omni  frcqucnlia  fratrum.  liubpo 
Comes  de  Henninbcrg.  fiobpo  de  Trimbeigt  De  mlnislerialibna  quoqne.  Marquardas  de  Radnberg.  ManegoU 
dtts  de  niduscr&  Lnpddas  de  Kandorph.  Ijupotdos  de  Blassioberg.  et  aBi  ptarimL 

Dsi  (Ii^r  l'rkunt]L<  aiir^-edrurkte  grnuc  Sirgcl  iit  etwu  liinglich  nmil,  itni!  Jcn  nikctKjf,  zwar  !m  Ganten  nicbl  an« 

xicrlicti  gtlultcn,  icJuch  mit  cincr  ctwa«  aijBrjllrndcn  Gnicliubildung ,  mit  cmer  bi>ti<;n,  spiuigca  Milra,  in  der  recb* 
teo  lltnil  den  BinehofMtab ,  ia  der  linkea  ein  olTene*  lliicb  lullrnd,  .lur  cinem  nirdrigrn,  In  Tbirrkit|>re  und  Krallea 
MNf(b<a4m  SinUe  MUewi}  dM  Daaciirilt  Umti  HarioMwi*  W.  Gra.  MMMtwieMis  Ipo.  SCDS.  (verfceliilet  D.) 

CCCCXXIX. 

*J*  In  nominc  sancte  et  indiuiihic  Trinitnti.'; ,  patris  ct  filii  el  Spiritn!?  «tancti.  Qnonlam  quidcm  pontificalis 
ofBdi  Mt,  dignitatis  ac  juris,  res  Ecclesiarum  ac  precipue  paupcrum  Uhrisli  dcsiderantcr,  quanlum  fucultas 
SDppetit,  soHictteqae  tueri,  Ego  PltiUppaB  Dei  graiia  aancte  Cotonienas  ecdesie  hnmilis  ninister»  Ifolom 
facio  lam  presentibus  quam  fiitnris.  quod  abbas  Lysbcmcnsis  Kranco  bone  memorie,  oonsenaii  coiisilioque 
fratrum  ipsius  ceoobii,  curlim  qnandam  in  villa  <juo  dicitur  Norlwalde  sitam,  a  qnodam  canontco  Padcr- 
bornoosi  Alexandro  el  cius  fratnbus  Hucrhardo  ct  Gcrhardu  comparaucruol,  El  quoniain  vnaninii  ipsorum 
ftatnira  asaensu,  anteqnam  quisqnam  ipsorum  ex  logitimo  connubio  filium  autfiliara  generasaot,  Inconuenla 
po[)iilari,  -'iiil)  l):)nno  rcgali  actvim  cst,  qucm  tiinc  tcmporis  Si,Jj;ciiamliis  ijuldaiu  ariuiilnl.slraljat,  iic  fiatres 
in  supradicta  iicclcsia  Dco  humilitcr  ac  deuotc  ministrantcs,  aliqua  ia  postcrum  quorimonia  vcl  moleslia 
pertorbentttr,  quod  pnblice  et  sioe  uUa  reelamationc  facium  (xt,  noslre  auctoritatis  sentenlta  confirmauir 
nns.  Qnia  enim  varii  snnt  euenlns  remm,  et  mniabilcs  suni  pene  in  cunoib  volubihtates  «nimorum,  mtal- 
taquc  noslris  modo  tcroporihns  malilia  ct  pcnicrsilas  homintim  csl,  ct  qiic  prouide,  que  recte  agunttir, 
vcrsuta  calliditate  iaaertentium,  presentis  scripti  pagiuam  Sigilli  noslri  inpressione  communiri  decrcuimus. 
Si  qua  igitur  ecelesiastioa  secularttue  penoaa  hec  immntare  aut  infringero  qualibet  astutia  uei  ausu  tem- 
plnncril,  eteme  dainpiiationis  periculam  incnrrnt.  ct  nisi  rcsipiscal,  perpetue  cxcotnniunicalioni  subiaceat. 
Aoln  sanl  SoMlie,  amo  dominice  incaraatioiiis  M*>.C*>.iAXX  Secundo,  Indictione        Aegnaale  Frederioo 

•  21 ' 


Digitized  by  Google 


m 


1I8S  — lllt. 


Romanoram  impcratore  gioriosissimo,  anno  rcgni  oius  XXX"  socundo.  Tcstfs;  autem  litiius  rfi  sunt.  Qerici. 
Berahardus  prr>positus  Sosaticnsis.  Pcregrinus  decaniu.  Wiibcloiu&  Gcrlacus,  el  omocs  canonici  ipsius  Eor 
jsiiMie.  Laici  liberi.  Hmricus  comes  de  Arncsberg,  et  Glii»  m»  Godefridna.  BoerlMHNlin  adttoealus.  Heiari- 
CU8  Amc&berg.  Hprrnrmnus  dc  Rudenbcrg.  llinisteriales.  Hcrmanuus  villicas  Thcmo,  Hildegerus.  Brun' 
sieaus.  Godescalcus  de  Pathbergc.  Fredcricus,  ot  alii  qaam  plurcB.  Acunn  S<^lte,  V.  Idus  Scplembris, 
Ou  Siegvl,  w(lcb«i  •Dgcbangt  war,  i«t  varlorw  gtgnini. 


In  nomino  SBlict^  ct  indiuidae  TriaitattB.  ||  Ego  Ilcrinianaue  Dci  gratia  Monastcricnsis  cpiscopus.  Eccle- 
slk  r»  Dco  uobis  commissis,  et  prn  ipsanun  ncccssii  it-' ,  c!  dcbita  sollicitudine  officli  nostri  conuonit  ailcsse 
pontilicale  presidium.  Quaproplcr  nolum  osse  uolumus  tam  prcacntibus  quam  futuns  (^hristi  tidclibns,  quod 
WoUbarduB  Boster  minislerialb,  beoeGciam  qood  a  nobis  habuit,  qoatoor  uidelicet  radlos  siliginii,  quos  4» 
annuatira  pcrsolucbant  fratrcs  dc  Cappcnbcrch  dc  ipsorum  curti  quc  cst  in  Curctho,  acccplis  ab  cisdem 
fratribus  duodccim  marci.s,  raanu  .sibi  u.voris  adiuncta,  nobls  libcro  rciiignauit.  Nos  ucro  iam  dictos  roJi- 
tus,  ct  pro  rcmcdio  anim^  nostr^  ct  antecessorum  oostrorum,  ccclesi^  Cupenbcrgensi  pcrpcluaiiior  contu- 
limus.  Ut  aatom  ea  qu^  rationabiliter  ada  simt.  et  m  proscmia  nostra  nec  non  ei  priorum  nostroram  pt 
niini.storialitim,  firma  ct  inconuulsa  in  ctiiun  pcrmaneant,  placuit  et  sciipio  nirtiHlare,  ct  sigilii  nostri  im- 
pressiono  roborare.  Quicunqub  ergo  boc  uiolare  et  infriogere  allcffiptaucrit,  hunc  ^lcroalilcr  daropnaiDus 
et  excommunicamus ,  nisi  de  pcrpctrata  iniquiiaie  uidde  uelociter  resipbcat..  Huins  autem  rei  testes  sont 
Bemhardus  muioris  ccclcsic  prcpositus.  Bcrnhardns  eiosdcm  ccclcsic  docanus.  Theodcricus  magistcr  scola- 
rum.  Franco  uiccdominus.  Tbitmartis  ennlnr  llrrimannus  de  Ljgc.  Ilcscclinus  ct  Thcodcricn^  de  Rcchcthe. 
IiBici.  Ilenricus  de  Burclo.  Lubbertus  dc  Bcuernc.  Suclberus  de  Aleo.  Woifardus  dc  Warenihorp.  Thitma- 
ras  pincerna.  Saetherus  de  Walegarde.  Inbberliia  fraler  Wolfardi  oinick  RalcheruB  Scrage,  ot  alii  qoank 
plurcs  idonci  tcstcs.  Acta  sunt  aulcin  Iicc,  anno  dcNDinic^  incarnationu  ]C*.C**.LXXX*n**  E^^nte  Fretbe- 
rioo  Romanorum  irapcralorc  glorioso  lelicit  -r 

Du  ^Bcl,  ait  fwttw  Fiden  «jigchaaet,  lit  scur  beKhitdjst -,  ubneen*  oiit  d«a,  bei  eiMr  Urkiiade  tod  IIM  bctcbric- 
lMn«H,  g1cichf5m%; 


Lncius  cpLscopu.s  seruus  scruorum  Dci.  Dileois  filiis  IIENRICO  Abbati  monasterii  apostoiorum  Pctri 
et  Pauli  Pathcrburnensi»  eiu^ue  fralribus  tam  preseatibDS  qnam  fuUiris  monasticam  uitam  profossis  IS 
'Pi^Jf.  II  Heligiosam  mtam  eiigentibas  apostolieum  coimatit  adesse  presidimn ,  nc  forte  cuiusUbet  temeri*- 
tatis  incnrsus  aut  co.s  a  propn?ito  rcuocet,  aut  robur,  quod  absit,  sacre  religionis  infringaL  Eaproptcr, 
dilccti  in  Domino  filii,  uestris  iustis  postolationibus  clemeoter  annuimus,  ct  prcfatum  mooaslerium  beatorum 
«postobrara  Petri  et  Pauli,  in  qno  diaino  mancipati  eetts  nbaeqob,  sab  beaii  Petri  et  nostra  prataolinBe 
SUsripimu^  ct  presentl^;  scripti  priuilcgio  coramuniuius.  lo  prim»  siqaidem  statuentes,  ut  ordo  monaslieiB!, 
qjui  secundum  D<  iim  cl  beati  Bcncdicti  rcgulam  in  codcm  nionnstcrio  instilutus  esse  dino.scilnr,  pcrpeluis 
ibidem  teroporibus  inuiolabililer  obseruelur.  Prutcrca  quascuuKiuo  possessiooos,  quecumque  bona  idcm 
monasleriom  in  presentiBram  ioste  et  canonice  poaaidet,  aot  in  fotnram  ooooeaaioDe  poatiBiNim,  largiliaM 
rognm  ucl  principum,  oblationc  firlrlium,  scu  alii.s  io.^tis-  niorlis  [ircstantc  Domino  potcrit  adipisci,  firma 
nobis  ucstris4}uc  succcssoribus  ct  illibala  pcrmaneant.  In  quibus  hcc  propriis  duximus  exprimonda  uoca- 
boUs.  Withiu  cum  ecclcsia.  Mcrbike  cam  ecclc^.  GeUendorp.  Rumbcko  Fuelen.  Dotenhusen.  Waltmanneg- 
-huoo.  Brile.  Thensin.  Rune.  Dehcim.  Bekchuson.  Ilabcrgo.  Edinbusen  et  ecclesiam  ibidem.  Nedere.  Ossoa- 
torp.  Curbikc.  Mosscre.  Tullenghu.son.  Mcnnc.  Andcpo.  Itcm  Andcpo.  Volbehtin^jhuson.  Fornholtc.  Ecdesiam 
ia  Ualliof(^ueon  cum  baono  episcopali  ot  daabus  capellid.  Bannum  efiiscopalem  super  parrocluam  in  luloo. 


ccccxxx. 


CCCt  VXXI. 


tlttl 


165 


Belledo.  Deeinam  in  wnbodfln.  Bettieaglliorp.  Hese.  Slorenbere.  Sainoaeld.  Weplcdo.  Bumon  eam  eedesia 

el  (lccimn  supor  curtcm.  Butcnon.  Wunscare  cum  decima.  Nortburgnon  cum  deciina.  Itt-m  iliiiictn  Cnrfcm 
cum  dccima.  Alfonon.  Mcstcthc.  Hcdmore.  Hcngoldcrc.  Allon  cum  ccclesia  ct  dccima  super  Curlcm.  Bute- 
ncn.  Dalhorn.  Ruralc  quod  Sundra  fuit,  cum  dcciina.  Domum  in  HoUicn.  Domum  iii  paludc.  Lo^cthc.  Scar- 
licini.  Wftmbeke.  BnDCscengbasOD.  KaChcstore.  Hocnsele.  Rcderbni;!}^.  Radenghcini  cam  capclla,  ct  dcci- 
niam  supor  Hinii(!i;im  parrochinm,  undc  tcncmini  Traicctnn^i  r|)i^i  opo  nnnuatim  undecimum  dimidium  dc- 
uariuiu  8UU  munelc  persoluci-e.  Putlco.  Curlcm  el  ecclc^iiam  cum  dimidiu  docima,  et  Capeliam  tn  Yortbu- 
«on,  nd  ecctesiam  eaiidem  perlinentem.  Appcle.  WcsTe.  In  Thesterbant  cartem  cum  tota  famitia.  Eedesiam 
in  Tulon,  cnm  qaatuor  capcllis,  vidcliccl  Niuuclcn.  Holluc.  HalTcthcn.  ct  Gambcrcii  cum  ditnidia  dcciraa. 
llcm  cnnnm  Ykinfioiieri  Dcdln^Inison.  duas  domos,  Cniuillnirhuson.  Dimidiam  decimam  in  Aldcnilorp  I.ocum 
saiis  in  Vllon.  Locum  saiis  in  bailkulou.  Eilardigbusen.  iiiuum  Itiinbike  cum  molcndino.  Vioeta  in  burhouc.  Eiuc- 
rfatnkighnsen.  Dectniam  in  WoIpiDClhorp.  Liceat  qaocfoo  nob»  clericos  uet  laicos  e  secolo  fugientesliberos  et  abso- 
lulos  ad  conuersionom  recipore,  et  cos  absquc  contradir lione  aliqtia  retincrc.  In  parochialibiis  ecclesiis  qiias 
habotis,  fas  sit  uobis  clcricos  eligcrc  ct  electos  cpiscopo  prcscnlarc,  quibus  si  idonci  fucrint,  cpiscopus 
aniuiarum  curam  commiltat,  ul  ci  dc  spiritadibus,  uobis  utilciu  Ue  tuiupuralibus  dcbcanl  rcspondcrc.  Cum 
aatem  ^cncrale  interdiclam  terre  faerit,  liceat  nobis,  clausls  ianais,  exelosis  excommanicatis  ot  interdicUs, 
non  pnl-alis  canip.'tni<,  suppressa  uocc  diuina  officia  ct  icljniro.  SopuIUiram  qimque  ipsius  loci  libcram 
cssc  dcccrnimus,  ul  eoruin  Ucuotioni  cl  cstremc  uotuntati,  qui  se  illic  scpcliri  doliberaueriot,  nisi  forie 
«HicoiDmamcati  ael  interdicli  sint,  nalliis  obsislat  Salaa  tnmen  insticia  illarum  ecclesiarum,  a  qaibits  mor^ 
tnonim  corpora  assiiinuntur.  Obcunte  ucro  to  nunc  ciusdcm  luci  abbatc,  ael  taonnn  qaolibet  SQOCeiSO* 
rum,  nullus  ibi  qualihcf  sulirciiiiono,  astiitia  scn  niolcntin  preponatur,  nisi  qucin  fratres  communi  conscnsn, 
uel  frulrum  pais  coiu>ilii  .sauioris,  sccundum  Dei  limorcm  cl  beali  Bcncdicu  rcgulara  prouidcrint  cligcndum. 
Prohibemns  insaper,  ne  Dli  qni  aestro  eccleae  pro  tempore  fuerml  odaoeali,  homines  aen  predia  aestra 
iniuslis  exactionibus  siuc  talliis  agyrauare  prcsumant.  Ad  hcc  ciiin  in  maleractorcs  ccclcsie  uestre  fucrit 
scnlontia  canonicc  promulgato,  nullus  cam  audoat  absquc  satisfactione  congrua  rolaxare.  Dcccniimus  ergo 
ut  nulli  omaino  hominum  fas  sil  prcdiclura  monasterium  lcuicrc  pcrturbarc,  aul  cius  posscssionei  aufcrrc, 
iiol  ablaias  reiinere,  niinaero,  sea  qatboslibet  oexaiiooilHiB  faligare,  sed  orania  inie^  caasenientar,  coram 
pro  (luorum  gubcrnalionc  ac  sustontatioiic  concr-isa  sunt  u.sibus  mnninin  lis  ]  •  iirii'rira.  Salua  scdis  nposfn- 
lioe  aucloritato  et  diocesani  episcopi  canonica  iuslicia.  Si  qua  igilur  m  luluruiii  ecclesiastica  scculorisue 
penona  hanc  ncstre  ooaslitalimiis  pagnMmi  scieos,  contm  enm  lemere  uenire  lemplaaerit,  secnndo  tercione 
ooiwnonita,  nisi  reatum  suura  digna  satisfactione  corrcxerit,  polratatis  hooorisrpic  sui  d^nitaie  careat,  rcam- 
quo  so  diuino  iiitlirio  cxistcre  de  porpclrata  iniquitate  cognoscat,  et  a  sacratissimo  corporc  ac  sanguinc 
Dei  et  Domini  rcdcmptoris  uoslri  Jcsu  Christi  aliena  fiat,  atquc  in  cxtrcmo  examino  diuine  ultioni  subia- 
eeat  Ganetis  aolem  eidem  loco  soa  mra  seraanttbns  sit  pax  ])omini  nostri  Jesa  Christi.  Qaatimis  el  hic  fru- 
ctom  bonc  actionis  percipiant,  ei  apod  districtum  iodicem  preniia  eterne  fMcie  iooeniaot.  AMEN.  Amen.  AHBIC. 

7  Ego  Thcodinus  Portucnsis  el  sanciae  Rafinao  sedis  ena.  SS. 
f  Ego  lionricus  Albincnsis  cps.  SS. 
7  Kgo  Viuianus  II.  S.  Stcphani  iu  celio  monto  Pbr.  Card.  SS. 
f       Laborans  pbr.  card.  S.  Ibrie  Irans  Tiberim  tt  Calixti  SS. 
f  Egfi  BanerioB  Pbr.  Gard.  Scor.  Johaaais  et  Pauli  ti  Pa^in.K  hii  SS 

■{•  Ego  tiralianus  scor.  Cosmc  ct  Damiani  diac  Card.  SS 
Datum  Vellctri  per  manutu  .\ibcrli  Sancte  Romanc  ecclesio  prcsbytcri  Card.  et  Cancellarii,  Hi.  Kai. 
Mnlii,  Indietione  IL  Incanalionis  dommioB  anno  ILCLXXXU*.  Pontificatns  vero  domni  LUai  pp.  III.  anno  II. 

In  arit  ntlfli  «Bi  fltlb*»  tiMtmm  F*d«n  nmASngu 


Digltized  by  Google 


4M 


1181. 


CGCCXXXIX. 

In  nomine  sanctf  ct  indiuiduo  Trinitalis.  []  Q119  in  tcniporc  nascuntur,  cum  tcmporc  labantur,  ct  sol- 
lompnilcr  instituta,  plerum<|tio  senoscunl  obliuione.  l'ndc  ego  Ileriinannus  sola  Dci  gratia  Monastcripn»s 
^cclusi^  minister,  tam  prcscnlibus  quam  poslcris  subscripli  tenorem  ncgotU  notum  esse  dcbidcro.  Urta 
inler  oannentaiD  et  cines  pro  rossato  controucrsia,  pariibus  hinc  iode  se  taeDtibiis,  eoaiwat]»  tuin  aotiqui- 
talem,  lutn  prodecrs^ioris  mei  pie  incmnrit.^  r|iisr(i|M  loiluici  logitintam  prclcndil  cmunilati!;  iiire  tlnnntionfin, 
ciuibus  lanlum  ius  forcuse  pro  se  introduccniibus.  £go  quoque  imperiali  frclus  auctoritaic.  nicbilomuius 
liliMl  iari  meo  addieere  coniendi.  Cfienim  pieiate  motat,  et  continaa  fratnim  prccc  rogatus  Utem  ded- 
derOf  appenSO  iudicii  examinc,  partcm  conucntiis  prepondcrarc  compori,  pro  (]ua  ferre  sentcntiam  proiifc 
iustum  f«it  non  dtililtam  I"n  propter  dunationem  prcf;iti  iniMieeessoris  mci  episcopi  Jjiddiei.  tamquam 
piaro,  inconcussam  essc  statucns,  simulquc  iusliciani  tneani  eis  beiugno  Iradcado  conHrmans,  scmd  laiu 
ordiaato  decisa,  nnlta  refragatione  irritari  posse  precauens,  abnndantem  eaulelam  scripli  et  banni  raunimine 
adbiberc  iudicaui.  Si  quis  erf^o  calumpniari  aut  irriliire  iam  denuo  concessa  presumpscrit,  lam(|uam  sacri- 
Ittgus  cxcommuiiicalionis  uioculo  subiaccaL  Et  ul  noslra  aucloritatc  prcfalum  fossatum  iurc  cmunitatis  con- 
ucolus  quicle  possideat,  sicat  cl  ante  oi  conccs«um  fuerat,  prcsenti  scripto  et  sigilli  mci  imprcssionc  illuoa 
nMinilV  dignum  duco.  Acta  sunt  h^c  anno  ucrbi  incarnati  M".  CMA.KX**!!!*.  Indictionc  L  PrcsideDte  dooioo 
Lucio  papa.  Rcgnantc  gloriosi*>>inu>  HonKinnnmi  irnpcratorc  rrodericfi,  prcscntibus  honcstis  uiris  tatii  clcri- 
cis  quam  iaicis,  quorom  nomina  infra  scripta  conlincntur.  ficrnardus  raaior  prepotitus.  Beroardus  maior 
decanus.  Tidericus  scolaaticus.  Vdo  cnstos.  Franoo  uicedominas.  Conradus.  Wescelimis.  Lubberlns.  Hermiaa- 
nuB.  HenriCttS.  AlbertOS.  Ilcscclinus.  Eucrhardus.  Engelbcrlus.  Tbitmarus  cantor.  cum  tolius  uniucrsitale  ca- 
pitali.  De  conncntu  sancii  Pauli  Conradus.  Joh.mnc»!,  I.udolfiis.  cuni  suis  confratribus.  Laici.  Nobiles.  Comes 
Otto  de  Bcnetbem  Cumes  Bcrluldus  de  Cazcnclcnbogcn.  Rodolfus  Traieclensis  aduocatus.  Rodolfus  de  bten- 
ttorde  com  fiib  suo  Ladolfo.  WicboMm  de  Saliesberge.  Sirridus  de  Wallmaiineshiisen.  Henricns  de  Burclo. 
Walterus  do  Goie.  Ministeriales.  Lubbcrtus.  Ludolfus  dc  Bcucrne.  Wolfhardus  Moiiastcriensis.  Wercngisas 
(amernritis  Godcfridus  dc  Sconebeke.  Warmundus  de  Northkerken.  Godcfridus  camerarius.  Sintramnus  ca- 
mcrarius.  Vliiuus  uiUicus-  Ucrimaunus  do  Cappclc.  Bcrtoldus  Monastericnsis.  Godcscalcus  de  Wesli^olbe.  ct 
«lii  quan»idnrea. 

Ow  8k0i  mr  all  dlchM  nAta  VSdm  tagAXatt,  tit  ilMr  Mriaraa  f^pmf^ 

CCCCXXXIII. 

Ain  dcn  |rMM«  KopialbBdh*  dw  DMkApilala  m  Hiiulcr. 

lo  nominc  sonclc  ct  Indiiiidiic  Trinitali.«.  Scctilo  .<CMCscctito  ot  in  dctcrius  sompcr  vor^cnlc,  pia  fide* 
lium  acta  studio  prauorum  solent  irritari.  Proindc  cgo  sccuodus  llcrimannus  Uci  graiia  Mona.steriensis  cpi- 
6copus  uotum  volui  ficri  tam  futuris  qaam  prcsentibus  Christi  fidelibus,  qualiter  quidam  Lubcrtus  dc  Iloeo- 
tKorpe  cuni  uxoro  sua.Gisden,  per  quendam  Albertum  ecclesie  nostre  cauooicum  oomimooili,  dedmaa 
quam  a  mc  noinine  beneficii  teniicnint  in  villa  Cotcrthorp  snpcr  domura  que  libera  dicitnr.  mirhi  animo 
libeuti  rcsignauerunt,  prescntibus  tcstibiis  subscriptis.  llcrirnannuo  dc  Lagc  caoonico  nostro.  Ludolfo  dc  Bc- 
ueren.  Bcmhardo  Werenxen.  Ilildebrando  prefiili  Loberti  genero.  Engclberto  de  Lencrdce.  et  aTiis  qoam- 
pturibu.'i.  Modlco  post  elapso  temporo  profatus  I.ubcrins  dc  Hoenihorpo  a  predicto  Alberio  canonioo  no- 
slit)  inductus,  dorimam  sc\  dcnnridrum  quain  habiiil  super  domtiin  Salomnnni  r|iic  Imia  Cotcrthfvrp  sita 
osl,  nobis  humiliter  resipiauil,  presentibus  hiis  lcstibus.  Rodolfo  dc  Stcnuorde.  licnihardo  Wercncen.  Tbid- 
maro  pioeema.  Bemberlo  de  Stochem.  Bronsieao  et  Rulgero  de  BilrebdLe.  eC  aKis  qnaropluribas,  ex  qno-  ' 
rom  seotenlia  etiam  iadicatiua  cet  me  fmdictta  dedmas  conferro  oni  xokaMea.  btmtu  eigt»  Dei  et  «gw- 


liit. 


I«7 


rans  mf>  in  rpsurrectionc  pie  actioDis  paiiem  acccptnnim ,  easdcm  docimas  iiislitm'  ad  comparalJonom  dno- 
ruro  ccrcorum  quo  curam  cruciiixo  ad  eius  honorcm  a  die  resurrectionis  usque  ad  dicm  asccn&ionis  die 
noctaque  suie  omiu  intenniasione  hicerent  Vt  aatem  hee  roea  insliCtiiio  propter  renerendiaMniaiD  cradfixi 
.Veneittiioneni  nia  pcrhenniiatc^  gaudcat,  cam  et  ymagiuo  sigiUi  ct  dislnctionc  banni  mci  confirmaui.  Acta 
sunl  hec  anno  M"  C<*.LXX\in"  iiicarnatioiiis  Domini,  Indiclione  1.  prcsidente  Romane  sedi  rcuerendissimo 
papa  i.ucio  tercio,  Regnante  gluriost!>simo  Roniauorum  impcratoro  Frcdcrico.  Tcslcs.  Franco  viccdominus. 
Tbideriou  magisier  icolanHn.  Fitinco  decanDS  sancti  Pauli:  Ludolfiis  OBnoincQS.  BeraliardiM  Tlweace.  Lu< 
berbM  de  Wa^Meo*  et  alii  qnampluiea. 

CCCCXXXIV. 

Auf  dem  Ropialb(icl>«  de*  alien  Domei  ta  Muntter. 

In  nomine  sanctc  et  inditiidue  Trinitatis.  Henmannus  Dei  gratia  Monasteriensis  ccclesie  cpiscopos 
«ecundus.  Coostderanles  prcscntis  diei  maliciam  et  humani  gcncris  prona  ia  malum  ingcnia,  olilc  duximiis 
«t  qnicqoid  ad  hoooram  Det  io  reboa  eocleaiasticis  bene  et  ratiooabititer  disponinins,  scripto  commcadar 
tum  ad  mpmortam  poslcr^rnm  trnf-mitt  imiis.  Proinde  •notum  sit  omnibus  tam  prcscntis  quam  futuri  tem- 
poria  bominibus,  quod  peiitiuQc  ei  obsuquio  dilecti  ac  iuielis  oostrt  FrBQCODi«  decani  sancti  Pauli  inducl^ 
dedmam  de  coria  qne  didtnr  Merolf  aancio  Manrido  atttnente,  predide  ecdeaie  aandi  Fadi  Kbera  dene- 
tione,  ob  nostri  et  ip.sius  decani  memoriam,  oootoGmus.  Ea  tamen  dLspcnsationis  ratione  hoc  fBdnius,  nt 
fratribus  ilhus  ccclcsic  fcstum  patiiarchnnim  per  nouem  Icctionfi  e*.  soIIcmpnf»m  missam  annuatim  agenti- 
bus  dimidietas  prcfaio  decirae  ad  ipsorum  refectioncm  exsolualur,  reliqua  vcro  dimidietas  ad  coruDdcm 
fratrum  oonaolationem  in  anniueraario  preftti  deeani,  qoem  annnalim  per  vigilias  el  miasam  defbnetmun 
exequi  tenentur,  pertineat  Vt  autem  bec  in  postcrum  rata  et  inconuulsa  permaneant,  prcscnti  scripto  et 
sigilli  nostri  imprcssione  firmauimus,  anncctcntcs  ut  quicunquo  hcc  de  cotcro  infrcgcrit,  Dci  omnipotentis 
et  nostri  auctoritate  anathema  siL  Actum  est  anno  dominicc  incamationis  C».  LXXXIU<*.  ludictione  1«. 
Regnante  {jknioao  ftomanoivB  impoieiore  Frederioa  Hnius  rn  lestes  sooL  Clerici.  Bembanina  «aaior  de- 
canus.  Vdo  preposiUis.  Franco  vicodominti.';  Albcrtus.  Thitnn-n'^  '^antor.  Thidcricus  de  Recbcte.  Rerroannns 
«k»  LadinchDBeD.  Layd.  Ludol[)lius  MoDastoricnais.  Bemhardus  Wcreoza  Conradus  pincwua.  Viricos.  Ueri- 
mamras  marscaleua.  et  aUi  quampluresL 

GGCGXXXV. 

Mm  iam  «M  ada>aiimlMi^lMa  JkrMn. 

In  nomine  sancto  ct  indiuidue  TriniMia.  Berimannns  Dei  gratia  Honasteriensis  episcopus  sccundus. 
Arhitrantcs  officio  nomini*i  iiostri  congruum  essc,  dc  |>aupcruni  ct  Deo  <;piiiiciilium  solatio  protiiiic  ntiquid 
jtddoodo  dispooere,  quiddam  a  oobts  codem  zelo  facUim,  oc  uetustas  abolcut,  pagiaule  inpinximus.  Noue- 
rit  Haque  tam  presenlinm  qnam  fiitororom  Chriali  fiddiom  uniuersitas,  qnod  beato  Johaani  Baptiste  m  Lan- 
^onhorsl  ct  uirginibus  ibi  Dco  famulantibus ,  ct  codcm  lcnoro  in  duifaie  Honaslcriean  paoperibus  qui  in 
hospitali  pfisniniiir  u*^-!  his  qui  ibi  desLTuiunt,  intogre  et  libcrc  indulsimu^ .  <it  <le  agris  quos  in  Idcribroke, 
quanlunt  ad  ho^pilalc  proprietatis  pcrtinet,  uci  dc  aliis  postinodum  uodccunquc  tiabibiris  nuuiti.T  pro!>cidc- 
rint,  taa  illt  qoam  isli  dechnas  hide  non  teueantnr  essoluere.  »et  oaslro  et  socceasonim  oostrorum  mn- 
iiera  sibi  eoooQaaa  gaudeant  liberlate.  Vt  aulem  hoc  ralioiiabniler  diapenaatuin  noQna  lemere  atteroplare 


Digitized  by  Goo^^Ic 


4flS  1183. 

prcsumal.  auctorltatc  apostolorum  Petri  ct  Paiili  ct  nostro  banno  aUhdimQS  el  MBfirmmiif.  Ada  aml. 

Jiec  annn  «loininiee  Incarnationis  M.C.LXXXIII.  IndicUone  I. 

Vno  <ic<n  mit  P«i(ameaUtreir«a  angehiiagiea  Siegel  i»t  iwar  aor  eio  Bruchiturk  iihri^,  woraui  aber  eniehttich,  iu*  es 
dlm  «r«t  tfHat  TOritm—txle ,  bei  ancr  Drkw»de  *mi  1195  bndiriebenc  Korm  geh*bl  bat.  Aurh  dle  Schrilt  (cta» 
kleine,  raodliche,  dcr  Ctiniv  ticli  nikeffldfl  Hiattikcl}  mafat  m  mtkndkeMth,  imt  diete  Ufkrade  cpilera  alc  di* 
Jabruhl  aaeibl,  (««cbricbcs  iil. 

CCCCXXXVI. 

IN  NOMINR  sancte  ct  intlhiiilnc  Tiinitatis.  Ego  Wcnzo  Dei  grafra  Tj^^liciiu-nsis  (liLius  ahhas.  quod  ad 
posterilatis  noticiam  penienirc  uolui,  littcrarum  muuimenlis  prouida  detiberatione  mandare  curaui.  Noluin 
tgitar  esse  uoluiniis  tain  prescntibus  quam  secutaro  Cbristi  fidelibus,  quod  quidam  ininistoriafis  sancte  Ho- 
nastericnsis  ecclesie,  Goderridiis  noiniiic,  quedain  nianeipia,  (|uoruin  hec  ^unt  nomina.  Rotholf.  Lulholf. 
Ecchekcn  'j.  que  a  progenitorihiis  suis  relicla  sibi  hcredilario  iurc  pos.sedit,  accepta  pro  eis  pecunia,  Lis- 
berocDsi  ccclusie  conseiuiu  heredum  suorum  dedit.  Que  uidclicel  mancipiu  nos  suscipientcs,  ecclcsiastico 
ea  banno  munioiinus,  quin  etiam  ius  qaod  petieruot  eis  indokimus,  scilicet  ot  more  capite  oeosaaUum 
maior  natn  duos  annualim  nummos  cellorario  pcrsoiual,  cl  cum  cx  eis  aliquis  dcfunclus  fucrit,  ofTcralur 
pro  tiu  (|uod  mcUus  io  uestibus  uel  iumontis  hubuerit,  herewade  uero  suum  bis  ([ui  ceiuwm  daturus 
accipiat,  reliqua  omiua  uxor  ot  filii  cius  habeant  Verum  qnia  funieuhis  triplez  difficQo  rumpitur,  prefa- 
Ins  G.  OOIVm  aduOCalO  eociesie  nostre,  domino  W.  omni(]ue  familia  aliisque  quam  plurimis  honcstiuribus 
uiris,  quod  antea  nohis  feceranl,  conlirmauil,  qui  et  ipsc  banno  regali  factum  hoc  stahiliuit.  I^iitiir  nt  hcc 
rata  el  iuconuuUa  pcnnaneant,  cliam  pagioain  Iianc  indu  cun:>cribi  el  sigiili  noslri  iussimus  impres!»iooe 
firmari,  subter  annolatis  leslibos  idoneis.  ^frid  de  Hoileocbosen  el  frater  eias  Walthems.  Rathar  da  Loo- 
zehc.  Hamcke.  Geharl  do  HafinchosL  Gerhart  de  Cleibolle.  Liudfiid  ut  Conr;id  do  Stronihcr^c  Albertu& 
Vcriol.  Rusce.  Alber.  Aldcra.  el  tota  familia  ccclcsie  no.str9.  et  alii  quam  plures.  Acta  mni  hec  anno  do- 
minicc  incarnatiunis  M*'.C.LXXX'.in*'.  Rcguante  Frederi(20  imperatore  RomanoiMm  rcgc  augosto,  auoo  regni 
eios  XXX*m«. 

Dac  nit  Pcrganient«lreiri-n  angchaingte,  ellipliiclie,  klrine,  aher  in  lini!  viel  gr<ii«ere  Wach*mai>e  eingcdruckie  Sir^f, 
■ci(l  dcn  Abl,  ia  eioer  iMsiaiidt  unRinnKcbcii  Figiir,  Mtaeiid,  mit  eatbluMleoi  UiupUt,  ia  der  rechtca  UMd  eiiiew 
BiMlwbclab,  iR  der  linkm  tbk  Hucli  beHead.  IHe  aaT  dncin  ccbiliMiriirBiiaa  lla»aa  naiieiide,  la  laogM  UraiaU 
Ba^lMa  feccliriciiecw  UmdiriA»  iil  sar  Kiilft*  abicbrodMii,  4«h«r  nar  aodi  mi  lacaat  . .  SBERKBHSIS  ABBAS. 

CGCCXZXVII. 

Abc  dca  OriglMla  aiiliallicllt  «mn  BibMcthckar  Qdc  JUAm. 

hk  noroine  sanct^  et  indioida^  Trioitatis.  ||  Sciant  presenles  et  posteri  qtiod  qoidam  milee  ^do  nomioe, 
fitillS  Thagenhardi  To',»  dc  Altena,  ad  quoin  ius  patronalus  capcllc  dc  Remelinkrode  integraliler  pertinehal, 
cuni  assensu  uxoris  suc  C.lcmcntic  et  filiorum  suoriiin  Tlieiicnhardi,  Eucrhardi,  Vdonis,  ct  fratris  sui  Euer- 
bardi  cl  ccterorura  cohercduia  suorum,  ad  ecclesiam  beati  Liudgeri  in  Werdina  accedcns,  cum  conseosa 
fMoiiie  eurtis  de  temelhirode,  approbanlibus  ot  ciniscnticiitibus  fratribus  et  mioisierialibus  et  cerocensoali- 
bus  sanrti  Litidgcri  in  Werdiiia,  mtilicrcm  i"|unnd.uii  Atiii'iai!<im  ct  liljcros  cins  Rntscnim.  Eticrhardum, 
iJerraduu,  Arnoldum,  et  si  quos  iopuitcrum  gemient,  qui  cidem  curti  el  capcll^  atliacbaot,  tituio  coo- 


I)  Bicr  i^DC  Lttclie,  «orla  wchrickcialkii  aodi  ein  Maae  ateh«n  mUIc 


Dlgitlzed  by  Google 


m 


«amlm  •«]  ahnre  saiDCd  Liiid(pri  priiiei|Mle  ad  ins  cerecensoale  contradidit;  salua  indaiiipoitale  pranoii»- 

ratc  curli'?  ft  capcllo,  quia  in  lociim  mulifris  predicte  Alupradis  ot  libernruni  cius  uirum  quendam  Wicge- 
ruui  ct  mulicrem  Margaretam  nomiac,  quos  proprietatis  iure  possidebat,  maocipauit.  Facta  est  autem  h^c 
donatio  tali  oondicione,  ai  qni  nuiior  natii  fuerit  annuatim  dooa  denarios  et  duaa  deoariatas  cero  persol- 
aant,  CaiD  KceDCiiim  nubendi  rcquinint  a  c  ustodn,  si  inatrimonium  contractum  fuerit  inter  eos  qui  eedeaip 
lunt  pt  pari-^  condicioiiis.  pcllem  hircinam  uol  VIIII  denarios  persoluant.  Alias  si  matrimonium  intcr  cxlra- 
Doos  conirahatur,  sub  pia  disj^cnsationc  custodis  ordinatio  procedat.  Cum  rebu^  bumaDis  ejtimuDtur,  mulier 
siue  nir,  loeliorem  ueslem  cuslodi  preaenteDl  iUi  qni  heredilatem  percipioDt  et  proxiraiores  sottt  io  cogna- 
tione.  Facta  est  aulem  hec  traditio  tciiiporibus  domni  lierberti  abbatis  ct  Herbcrti  prioris.  Ucnrici  prepo- 
siti,  Brunonis  custodis.  et  sub  his  tcstibus.  Uartmanno  portinario.  Gerardo  de  Bige.  Ueniianno.  Godcrndo 
do  Dannc.  Ekberto.  Euuerhardo  ecclcsiastico  de  Fontc.  et  ministerialibus.  Weccliao  aduocato  el  Cesario 
DiHioo  custodis.  Hugooe.  Amoldo.  Gerlnco.  Rcinhero.  Werimberto.  Erenfrido.  Bartungo.  Geriago-  Godefindo 
de  Vuethc.  Eucrhardo  et  Bcrlramno  de  Colhuson.  Ce^ariu  dc  Balkcn.  Henrico  camerario.  Amoldo  mar- 
acaloo.  et  cereceRsoalibus.  Pbilippo.  Bemardo.  Arooido.  Goderrido  esoce.  Berueipo.  Sifrido  Scrodere.  Si- 
IKdo.  Rj^gero.  Godefrido  de  Campo.  Frideberto.  Heiia.  LiKleiu%>.  Rftlgan».  et  «liia  imillis.  QmCBDiqaft 
hoe  iDairoineDlom  iDfHogere  temptaflmrit  anatliema  sit. 

Dm  8k|d  lil  «olana  ftfaBfn. 

ccccxxxvin. 

An  itm  AicUfa  n  OinbfS^ 

LtJCIOS  episoopDs  seruus  seruormn  Dei.  Dilectia  filiis  dcrids  OsoabargeDris  eodesie  Sainlem  et 

apostolicfim  iMMiedictionem.  E\  iniuiicto  nobis  a  Peo  apostolatus  officio  clcrlcorum  iuri  tcnomur  et  utili- 
tali  prospiccrc,  atquc  ipsis  cootra  malcfactorum  incursus  patrociuium  nostrum  fortius  imperliri.  Ex  uestra 
siquidcm  parte  no.stris  est  auribus  intimalQm,  quod  laici  coDBaDgoiDitaUs  iDtuiln  testamenta  quo  de  propri» 
robns  ucslris  legitiiuo  condita  sunt,'  saa  teinuritulc  inn-iiiguat,  oon  sioeDles  ca  iusta  dispodtomm  aolmita- 
lem  implcri.  Volentcs  igiiur  in  hac  pnrtc  uobi<  Rollicitndine  patcma  prospiccrc,  deuotioni  uestn'  aitclori- 
late  presontium  iudulgemus,  at  condcndi  tcstaincuia  de  quibuslibet  propriis  rcbus  uestris  ioxla  legum  et 
canonum  sancUones  liberam  liabeatis  de  oetero  facollatem,  aDCtorilate  aposlolica  dislriclius  iobibentes,  ne 
qais  tcstamenta  ucstra  canonioe  foeta  consanguiniialM  obtenlo  uiolare  nllo  modo  prasunal.  Nulii  ergp 
omnino  hoininum  liceat  hanc  pnginam  noslrc  cf>nco«Jsionis  et  prohibitionis  infringerc  ucl  ei  aosu  temerario 
contniirc.  Si  quis  autem  hoc  altemptarc  prcsuiiipseril,  e.xcuiimiunicalionem  omoipotentis  Dci  ct  beatorum 
Petri  et  Pauli  apcstoloram  cius  se  nouerit  incurBaram.  Datum  Verone  XI  KaL  Nooembr. 

CCCCXL. 

In  nomino  sanctf  ot  indioidu^  Trinitatis.  l|  Pbylippus  diutna  faueate  clemcntia  Saoclf  Colonicnsis  cccle- 
aif  Ardiyepiscopos,  omnibns  ChrisU  fidelibus.  Quoniam  ca  que  a  denotis  el  probb  hoannibus  ^clesiis 
Dei  el  piaperibns  Christi  pie  el  douotc  traduntur  vcl  offcruntur,  ul  incoocusse  permaneant,  aollicile  ob- 
seruare  dcbpmus,  iustum  ct  ratiim  intimarc  du.timus  tam  futuris  quam  prcs^^niilMiv  qmlitpr  comes  Symon 
do  Ihokcborg,  cum  matre  sua  Elekon,  bona  qu^  ci  aUinebant  ia  Oleochuscii  cuiu  onuubus  appeodiliciis 
ei  ntilitalo»  lam  m  paseois,  qnam  in  pntls,  fratribaa  in  eodem  loeo  ooaneraamibaa  ueodidil  «l  donaai^ 
•arinisleriaiibus  sois,.  Uerimanno  adliosl  «t  JIaaohb.ffaln:«ias  onm  lliia  eonNH  el  lisadibas,  qoi  ipio 
Gol4ifi.Wil.WMUU.  n.  22 


Digitized  by  Goo^^Ic 


fr.r:'.'i^  H  mam  ^n*  «op^  hia  h^M»  iiaif^^iMficiab  ^raat,  pieviiiflbas  et  ^«tantilias.  qai  in  nostri  prcieffi 
«t  «r.  vri«  piKtkeMM  tooa  «rirpnwfnuu  (:£  i  .  iiiiiiil  earM  Anoido  «le  Wiglo,  qai  tmc  ietapvrii  b»- 
aor»  «Boyi^iiiM»  ift  lat»  «pt  dMAor  Grawh tk  toftr  tm  mtmumtk»L  Tl  erg»  hEe  lai»  ct  ■co—uLi  per- 
MBCMtf,  firnM^iu/^m  ewlMi  «iipUt  Mrtri  iwpitiniiiUL  r6fc«jfani«iM,  ■■elorilatc  Dei  et  bcBli  ^elri  ct  MMln 

wU^rfw.^TtUr^  «L  liv^nMi  lAtitifi  a«»lhf:m3tw,  11«  qtjrt  Kir^f:  n^TuEirare  di  I  Inrrirtzf^n''  prr>«umat  QoiiB 
m  leMK«  MWl.  KenMnfaM  pr^f<iUM  3<tb»lcmtii  Okiox»  capriijnMi^  lohanneii  prcpoBitu»  de  ^efeitk.  Aiber- 
IM  ii>jtMiiw  SiNoiemk  Cerit^  fMwnigoii.  PerijgriawM  tmimiiew.  yohife  Gmim  de  Afaeriwrg  lleinriwi 
et  Uiim  fim  (roti*;indm  ft«^>7nn  r  ,r.,-  ■  4e  Kro\z^t>DL  £«^<>rardiis  de  Anleya-  Mini^riales.  Ueiuricifc»  de 
ClirwiC^K-V/i  '^<fT»rdrM  fn»W  f  iT,-  H  -  .i^DOo*  .Scij]i»  '.u*  >  ^n»e».  Tmdo.  Brun^tcnus.  Df  bsLi-.  Hoyrt 
et.  iilit  «^1.4  tiii<i«>^nnu  et  TnUncm.  ba'i<>ifu«  «\B»pIes  et  {fat«r  etits  Tuieriofi.  aiii  ijuampiure».  Acta 
Mirt  aiM»  oh  MCMiHlMMe  Hqohm  ll>.C*.LU.VlIli«.  ladiaiuM  VIIK  fte«ieBie  i|MMlolief  wdi  pepe  Lbgm. 
Jkj^MWle  ttUittt  EoMeperaM  topMeioie  FBideBicoi 


CCCCXLI. 


In  nomin«  MncUt  ot  indiuidoc  Trinitalis.  IIcriinanntK  Dei  gratia  Mooasteriensis  episcoptts.  Omnibos 
ail  i\unH  |ir''*»'Tnii  M;ri(ituni  perucnerit,  SaJutcin  io  Donitno.  Stcut  ex  oflicto  amministrationis  itobts  commisse 
tettcrnur  intciMJcrc,  ut  in  ccclc^iiii  oobis  subiccliii  proficiat  ia  augmcnlum  di^iciplina  et  consolalio  eorum  qtii 
in  hii«  deiieniNuit,  ite  toOieiter  leaenMr  prouidere.  ui  ea  qee  bwiabililer  et  ex  causis  necesearSs  et  ed- 
dcnlih'1^  ifi  'ih  onlinnta  aunl,  pcnTTanf;int  inconTnil.^j.  .\d  nofinam  i;:i!ur  onriniuni  riiri>ll  Gdclium  vcnir»? 
dtmkTiitam,  quod  Burchardiw  pic  mcmonc  MunastcricDsis  ecdcsie  epi&copus,  roparalor  pn^ieiulanuu  \e- 
teri»  ccdeflie  beati  Piiili  «1  MeaMterio,  in  qua  prebende  oiqae  ad  tempora  saa  eme  dosieniot,  siaiiiit  caM 
•rbiirio  tionomiD  ia  aMflMiriMi  sni,  ut  iiaa  de  doodccim  prcbcodis.  (ju.H       t^uis  expcnus  repaiaoeiaik 

r»*d''r''t  m  mm  lininm  pr«'«ffntiiim  oi  vwarctnr  pnbfrxla  tpix.opi  nuniiardj,  iu  Itoc  prouido  agcns,  ut 
qui  pluK  HUtttiricrctit  inborv^,  cum  alin  carcrcnt  atnminicuiis,  saltcm  in  isto  plus  babcreal  consulalioais.  Sicut 
^IM*  omnet  iuooeMorce  predidi  episcopi  usque  ad  iMNitiv  tempora  banc  ordiaalioiiem  ratani  habaeraat 
et  apprnbatam,  ita  et  nofi  candom  tanquani  valde  aecessariam  approbamus  ct  conlirmamus.  Et  Tactum  do- 
HlriJiii,  rio  b|mu  t4;mporuin  iii  obliiiioncm  transcat,  proscnti  pai^inu  annolauiinii!»  et  sigilli  nostri  tc&tinionio 
couliniiauimui».  Acla  »uol  licc  uooo  ab  incaroaliooc  Domioi  M^.C^.LXXXilil.  prcscntibus  Bembardo  maio- 
rio  eooleMe  propoMleu  Engilbcrto  docano.  Bernhardo  de  IbbialHiren.  FruMxwe  TioedoiaiiKk  Alberlo.  Heri- 
riKinno  fl«  I,.'iiif:''n  rnnonicis  ri».'ii'jiis  c  i  lcsic  I'( ' -.i  rilevi  ctinm  ornnt.  Vdo  prepo^tu??.  Franco  dccaous. 
MfnricuK.  Johttimc»  du  curia.  Uimjradut»  byci^til  Andrcas.  Ludolpluts.  Canonici  saocti  PaulL  ct  alii  quam- 
pluros. 


CCGCXLIL 

Ifl  nomino  Mincl^  ct  iiidiuidu^^  TrinilaUs.  1|  Ilerimaontis  Dei  gratia  Uonasteriensis  episcoptis  secundus. 
Plsm  fldellam  denotionem  gralanter  aropleeii,  et  eoram  obblioaes,  (piibus  cultum  Dei  ampliaBt.  «ooksiis 
lib<>ntnr  notilirmnro  dcbcinun,  »pornntcfi  n<M  «ic  cum  ipsorum  mcrilts  participium  habituros.  Vuiuersis  igitor 
Chrinti  lidelihua  prceeuubus  et  futuri»  noium  facimus.  quod  Wlfliardas  et  uxor  sua  Uiidegvodis,  bcalt  Paoii 
miaiiilorialet,  domos  Vei  aelum  hahefitcs,  areem  qoandam  a  ehniterio  bealt  Egidii  ad  aranem  poReeiaa^ 
yolBliy  «Mioli  EigMli  noutter  erecte,  «asalmi  aolo,  cuot  conaeosn  triom  filiorura  Wlfhardi,  Leonii,  Johaii> 
dt(  i|iM»  lolos  tamo  hababaal,  absqaa  omni  esBlmdiotioaft  el  querela*  aub  ciaiii  iore»  sm»!  a  parentiti 


Digitized  by  Google 


47* 


ad  ipsos  douofnfa  fHerat,  plenarip  crnn  odificiis,  coopfrantp  Loifpro  presbilero,  per  manDS  nostras  confr.i- 
didcrunL  Eo  tarncn  paclo  intcrpo^ito,  ul  quoad  ipsi  uiucrcnt,  inlus  mancodi  liberam  fucultatem  obtiiie- 
reot.  I|Mis  iwro  de  nedio  SQblatis,  qnecaiDqne  ntilitui  (|e  ■rea  fewihet,  pro  eonaiie  aaoeniolia  et  aanio- 

ris"  rnnsilii  parrochinliam ,  tantuni  in  fililiciuni  ecclesi^  uel  ornatum  cpdot.  Nos  ticro  panclcm  aream  a  ciuili 
collccta,  quam  schot  uocnnl,  beoigiic  cximcntes,  ui  inuiolabilitcr  donalto  h^c  prciit>ata subsiatat,  naUusqne 
in  postennn  eam  refraciarc  prcsumat,  scripto  eommeadatam ,  auotorilate  apoBtolonnn  Petri  et  PanG,  eC 
cera  nostre  imaginis  cum  banno  muninimus  et  roborauimus.  Acla  sunt  aniio  domlnic^  incarnatidnis 
M^.C.LXXX^.IIII".  Indictione  II*.  Prcsidcnto  Rom.^nc  sodi  ilonino  Lucio  papa  tercio.  Resjnanto  ^'Iftrioslsstmo  ,  • 
BoniaDorum  impcralorc  Friderico.  Presciitibus  ct  attcstanlibus  uiris  honcstis  clcricis  ct  iaicis,  quoruin  no- 
mina  hec  sunL  Berobardua  maior  decanns.  Vdo  aancti  Paoli  prepontoa.  Berimannns  aancti  Mamicii  prcpoai- 
tus.  Tidcricus  scholasticus.  Franco  uicedominus.  Thitmarus  canlor.  Albertus.  Wescelinus.  Engclbertug.  Symon 
rapnllaims.  Bcrtoldus  comcs  dc  Cattcncllenb''.  Si;i;uinus.  Ilcnricus  do  Emesbruch.  Ilclpradns.  Frcdcriciis. 
Lubbcrlus  de  Walegarden.  Wicboldus  iuucnis.  Godcfridus  uinitor.  Wichardus  mcrcator.  et  alii  quamplurcs. 

Dm  cail  nUtieo  un<i  gruacn  X''.i<icu  angehangle,  rolh  gcUrbte  Sic|;el  koimnt  mtl  iler,  b«i  einvr  fulgenilcn  UrkunJe  aa« 
eben  dicsein  Jahre  gcfeboneo  Bescbreibung  iibercin.  —  Auf  der  Charle  «lelit  «uswendig,  mit  einer  «ebr  «Itea ,  didua 
Sckfift:  Djt  j»  d«  onu  iiwuUcw  «OMa  olMten}  aad  mit  «iaar  aMana  Schfill:  ArM  obl  M«iMft.  «it  «ontlilatuB. 


CCCCXLIIL 

b  nomiae  sand^  et  tndiaidof  Trinitatts.  Herhnannns  Bei  gratia  Vonasteriensis  episcopus  secundos. 
Qnia  uila  hominiun  fraftilis  cst,  mcmoriu  lobrica,  uolunlas  in  nuariciam  procliuis,  officio  nostra  id  extgcnte, 
ut  pauperum  ncccs«;itali  sollcrtor  pro<!piciamus,  hospitalis  beafo  Mario  Ma^daleii^  stipcndia  in  unum  coUccta 
decrcuimus  pcr  scripti  cautjoneni  ad  succcssorum  nostroruin  noticiam  ct  bcoigoum  patrocioium  transniil- 
tere.  Noueriot  itaqne  nnhiersi  tam  prcsentes  quam  post  noa  fuliuri  Chrisli  fideles,  quod  isti  suot  reditns 
bospitalis  noslr^  cinitatis,  iinnu)  jnuiptMllnis  in  {)rescn.s  siibsidium,  aiiiin;d>u.s  iioi  o  in  pcrpetiunn  romcdium 
pia  deuotione  bdclium  oblalc  ciciuo^ino,  uidclicot  aex  solidt  el  sox.  dcoarii  dc  doto  ia  Sculturpc.  Qualuor 
aolidi  do  curia  coniitis  in  Scnitorpe.  (jnaiuor  soridi  de  carm  Reinboldi  de  Baclo  io  Northornc.  Duo  soUdi 
de  manso  Rutgeri  de  Wetcringeu  in  Frildcstorpo.  Trigiata  donarii  de  Itanrenbrckc  in  parrochia  Scopingen, 
c.\  quibiis  Emfstus  ot  Alcidis  j^redicle  ('iLtnosinr  iaii;itoros  statucrunt  scx  denarios  ad  uinum  ct  oblatas, 
et  sex  dcuarios  in  circumctstono  ad  paupcrum  rcfcctioncm,  quando  anoiuersarius  cius  est.  Ircs  solidi  do 
dote  in  BuUercn.  Duo  soL  de  dote  m  Uakincthorpe.  Decem  et  octo  denarli  de  dote  In  NorlLnriken.  Trin- 
ginta  sol.  ( t  dno  do  domibus  infra  ciuitiitem  Hoaastoricnscm  iaccntibus.  Quarta  pars  lobii  quod  csl  iuxta 
sancfum  Lambertum,  ct  octaua  pars  do  alio,  quas  Sirridns  dcdctaf  Do  arca  Mcinbanii  coriarii  scx  den.  De 
area  Rcinboldi  camiGcis  IIL  dco.  Dc  arcu  AduIU  pcllillci.s  V.  dcn.  Dc  arca  Liuckiiti  qu^  fuit  Alcbrandi  IIL 
den.  De  prato  Bertrammi  filti  Wicboldi  mercateriiB  D.  den.  De  eampo  Sigoberti  pellificis  H.  den.  De  dote 
sancli  Panli  qnarn  colil  Tliitmarus  II.  den.  Do  aroa  Ethelgeri  I.  (lcn.  Duo  solidi  qno.s  do  diiolni-s  lobiis  ({tios 
Uumbcrtiis  deilit  hospitalL  Trcs  solidi  do  dote  io  Saltesbergo  ad  lumoa  siogulis  noclibus.  At  tanico  ne  tractu 
temporis  quandoqae  res  mdeterminata  errorem  aSerat,  illud  nliliter  addendum  rati  «umus,  quod  tam  ista 
prenniaia,  quam  etiam  si  qua  dcinceps  iam  dicio  loco  collata  rucrint ,  erant  pro  indiiiiso,  nt  neqne  sacer^ 
dos  nomlnc  capeU^,  nequo  alius  qnisquant  ibi  ministrans,  aliquid  sibi  ^pocialifcr  possit  usurpare,  ct  nec 
ipse  sacordos,  neo  aiius  illios  loci  religioni  astrictus  a  uita  discedcns  res  suas  lestamcnto  uUateous  alienare 
polerit.  Saoerdoti  tamen  qm  horam  curara  pro  consilio  inclosi,  ai  ibi  est,  gerere  debet,  snperpelliciia  et 
cappis  regMeriMnr  iMOKti»  ocstcs  uulpino  ucl  oiiine  de  communi  pro  fiictdtate  miobtrcntur.  Ceterum  ut  bfo 
owinia.  ot  si  qna  Dons  in  postenim  adiccorit,  inuiolabili  stabiiitate  nixa  porspucront,  et  no  quis  dofo  rotra- 
ctare  uci  loirui^cro  presumat,  ea  ceduJf  impiaui  fccimus,  el  auototiiato  apo«tolorum  Petri  ul  i'uuit  el  no- 

33« 


Digrtized  by  Google 


478 


ttst. 


stro  banoo  oonfirmata,  impressione  sigilli  noslri  pcrpclualilcr  roborauimu^.  Acta  sunt  b^c  anno  doDiinicf 
bicantalioiiis  H*.G*.LXXX*.IIII*.  Indietione  II*.  prerideole  Bomano  sodi  papa  domino  tadotercio.  Regnante 
g^osissinu)  RonUKmnn  imperatorc  Fridcrico.  ProBentibus  et  atlcstantibus  uiris  honostis  clcricis  et  hiaa, 
qnnnim  nomrnn  hoc  muL  Clcrici.  Honiharflns  maior  propositus.  Bcrnhardus  maior  decaniis.  Vtlo  [trcpo-itii<% 
Uerinianuua  beati  Mauricii  prcposilu!».  Franco  uicedoraious.  Magistcr  Tidcricus.  Albertu.s.  HcscelinuH.  lidpri- 
OM.  Laid  RodoUbs  de  Slenaorde,  Wieboldu9  de  Selteaberge.  LutbertiK  de  Beaeni&  RodolfuB  de  Meinboulo. 
Ludolfoa  HooaalcrieoaisL  WolbrdQS  nfllicus.  Werenps  oanerariuB.  Heiarictts  de  Eneabruch.  el  elii  4|oaai<- 
plures. 

Voo  ciae»  Sicyd  l«l  fcflne  Spur  xu  finJen,   Cebrfhau|»t  tcheiot  ilie  im  Architc  Tcirlirgeode  Cfaarte  nar  Abtchrilt,  abcr 
tanB  «dw  dMb  MiuIm  |[lctiilw<h%  M  Mte« 

CGGCXLIV. 

In  oooiiiBe  «uiclf  et  iadiaidaf  TrimlatiB.  ||  Herimannfls  Dei  gralia  ITonasleriensis  episcoptis  secondoa. 

Fideliuni  qui  occlesias  Dci  fundaucrunt  laudabilis  cl  inullum  iniiuinda  simplicitas  iiarias  ct  inultifnrino  ur* 
dinaoit  obseruanlias ,  qiic  c\  ponicrsitalc  succcdcntium  dc  radicc  bcnigne  inslitutionis  iam  degoncrauenint 
in  ramos  auar^  exactionis.  Ludc  oportct  nos  qui  proccssu  tcmporis  cx  gratia  Dci  condcudi  ct  deslrucudi 
poceslalem  accepnnus,  booas  consnetudines  iu  sua  integritale  obsemare,  ees  uero  qu^  ad  gnraamoo  eede- 
siarum  crunijnint,  rnaclinnis  ponderc  suffocare.  Nourrinl  itaquc  fidclcs  tnm  mndorni  qtmm  pn^;trri,  qnod 
ecclesia  do  Alcn  ct  paslor  ciusdcm,  mullas  a  curti  nostrn  quc  cidcm  uill^  adiacct  importuuilatcs  haclcous 
sastiottcnmt,  ex  eo  uidelicet  quod  tribvs  anni  uicibas  quibus  pai^odiiani  fideles  pro  ecmsolatione  defbncto^ 
mm  suc  deuiolionis  hostias  dominico  altari  solcnt  immolare,  prcfat^  curlia  nostrf  uUIicus  cx  cisdcm  obla- 
tionibus  dpccm  panes  cutn  fntidom  o!y=»onii';  ct  amphora  cercui^m  sibt  usurpare  .solebat-  Ecrli^sia  tn-ro  ilt- 
consuctudinc  mutu^  oicissitudinis  antiquilus  propagala.  dum  nucny  ct  siliginis  io  curli  noslra  mcssis  essct. 
sibi  cottidie  fasciculum  eiusdem  ab  eadem  curli  nostra  deberi,  et  ariiorem  b  nBtiaitate  Domini  ad  festi- 
mim  igncm  suum  adduccndam  cssc  diccbal.  Ciiius  exaclionis  dcbitum  hinc  inde,  pro  amorc  ct  rcucrcntia 
Dei,  iam  dicle  ccclpsin  ciusque  pastori  nostra  auctoritalc  pcrpelua  absohitiono  rcmiltimus.  Stalucnlcs  ta- 
nien  ot  coufirraantcs,  ul  qu^cunquc  pccora  ad  dotnlam  domum  pcrlinentia,  si  in  agriii  pascualibus  scpc 
dielf  curtis  traflsitnm  seu  etiam  pnstum  nceeasarinm  habuerint,  nulla  ineoinniodiiate  graoentur.  Ouiconque 
ergo  conlra  hanc  iiostre  piclalis  tlistrlhntionom  alitpiid  nioliri  prosiimpsprit,  scint  sc  auctorifnto  T)n  nt  lipn 
torum  apo^lorum  Pelri  ol  Pauli  ac  nostra,  excoimounicalionis  scntcnti^  usquc  ad  satisTacliouem  pcrpctuo 
subiaoere.  Acia  aunt  h^e  Anno  domlniof  Incaroalionis  H^C*.IJCXX*IIII*.  Regnanle  FHderico  Ronanontm 
jmperatore  glorioso.  Huius  rci  lesles  snnt.  llerimnnnus  prcpositus  de  sanclo  Mauricio.  Thcodcricus  de  Re- 
chede.  Ilcinricus  de  Burc  Symon  capcllanus.  Fridcricus  noiarius.  Bemardus  Weruo.  Alberlus  dapifer. 
Dm  Siccel,  wclcbM  angcbangl  wM|  iit  «erlore»  |i|Mfcn. 

CCCCXLV. 

■ 

Aui  dem  Arcbitre  su  Kappenberg. 

In  nominc  sancte  ct  indiuidne  Trinilatis.  Patrls  et  Filii  ct  Spirilos  sancU.  ||  Ego  Herimannns  Dei  gratia 
Hoiwstericnsis  ^cck^i^  eptsGopus.  Juslis  ac  rationabilibus  subditorum  noslrorum  nmime  spiritalium  aotis 
KbeBler  annuianis,  quorum  et  gralam  existere  Deo  oonversationen  el  aaluberriinam  nobis  apud  ipsun  esae 

supplicationem  non  dubitamus.  Proindo  nitlimi  facimns  lnm  fiiluri  temporis  tpiam  presontis  eui  fidclibus, 
qualiter  Thictraarus  dc  Dolmania  decimam  omnera,  qua  supor  uiliara  Wetmero  fuerat  imbencficiatus,  be- 
nijjna  predeccssorum  noatrorum  concessione,  spo  supemf  rcmunorationis,  fcdesif  Capeabergensi  coatolerit. 


Digrtized  by  Google 


11  #4. 


473 


Sed  quia  malis  ubiquo  iam  crcbrescentibos,  rarum  ualdc  cst,  ut  pia  patmm  uestigia  lubrica  scniet  pofite< 
rttas,  etnsdcm  ecol^if  fratres  promdo  nsi  conrilio,  ne  ab  ipsius  Thietroari  hdradibns  aU*  m  poMenmi  gra- 
Uiircntur  molestis»  quataor  solidos  decimo,  quos  ipsorum  curlis  in  Welmore  aniUS  siogplU  eifloliiebat,  ab 

oius  (ilio  ct  hcrcdc  Hcnrico,  scx  soliilonim  dccimc  in  parroLliin  Se|)[u>i-ntho  cnnranibio  rcdcmenint,  Filii 
quoque  ipsius  Ilcnrict,  Johanncs  ct  llcnricus,  lam  aui  quam  palris  dcuotioni  coiicordantcii,  prcdictam  con- 
cossionem  scu  commulationem  eidem  ccclcsic  in  Bostra  presentia  slabilientes,  ({uo  tutius  ac  nalidtas  ef  in 
tempus  otmnc  pcrraancat,  ctiam  nostrc  auctoritatis  cxpetunl  priuilcgio  roborari.  Nos  itaquc  fclici  corum 
bcitiuolcnli(j'  congaudcntcs,  ct  occlosi»'  Caponlicrjrfnsis  utililalibus  libenlissimo  prouidcnto^,  hnru;  lito  por- 
aclum  conccssioncm ,  priuilcgii  nostri  auctorilatc  et  sigilli  imprcssionc  munimus,  ct  si  quis  hanc  aliijuu  ma- 
lignitatis  sn^  rraude  cassare  templauerit,  osqne  ad  cond^am  aaiisGietionem ,  dutricla  noslri  anatbemaliB 
animafhirrsionr  fr-nmus.  Hiiius  rei  t<  -ir-;  siint.  Vdo  prcpositiis.  Franco  uicctlomiini-^.  Franco  dccanus.  Bcm- 
bardus  Wcrcnzo  ct  Tratcr  cius  Gcrlagus.  Ludulfus  Monastcriensis.  Lubbertus  dc  Asbckc  et  frater  suus  Ro> 
doirns.  Cesarius  dc  Daroclde.  Bcmliardtts  de  Helnhovle.  Acfa  sunt  heo  anno  domimc^  incamationii 
]|*C*.lXXX*.nD*.  Indietione  secunda.  Regminte  Frederico  Romanorum  Imperaiore  ^orioso. 

Dti  S\c~c',  niit  Pcifamentttrt  tff  n  >n;;i.-lijn^t ,  \i\  ctli^titctt  un<l  etwa»  icliiiucirurmig;  (li>'  Kinriclilung  JciiclbcQ  ist  wie 
itci  dcn  «orbergelieiulca  tTkunileo,  nur  dic  Fi(ur  «Wi  Uitcbnr*  <iel  richtiser  seicirbnet  und  wiirdiscr  (dulten,  der 
SiKMkitaii  gcrad*  aaiB(iti«ckt;  dis  Vswcb^:  f  llcrlmm*  W.  Gfs.  ll«MM|t«rfSk  BptMwpot  Sde*. 


CCCCXLVI. 

Aus  dem  ir'ur*tl.  Salm-lloritmdr^clion  Arthivc. 

In  nomino  sanct^  ct  indiuidu^  Trioilaliii.  |1  Ilerimannus  Dci  gralia  Monastcricnsis  cpiscopos  sccttttdus. 
Ex  debito  nostri  ofBcii  propcnsios  intendentcs,  ut  in  bac  temporum  aarictalc  ^cclcsio  nobis  commusfbooa 
soa  tfaoquille  possideant.  ad  hoc  seripti  cantioncm  u(ilis.sim;im  inuenimus,  in  qua  ct  Gdoliuin  oblaliooes 
nntato,  momorio  siiooo«sonim  tntncmiltnnftir,  rt  iliuialiniio  (■(■i-Ir.<i,iniTn  prrpctita  stabililatc  nibomnftir.  Vndc 
lam  prescnli.s  quam  futuri  tcmporis  Christi  lidclibus  nolum  cssc  uolumus,  quomodo  Hartradi»  dc  Lcgdcn, 
ministerialis  beati  Pauli,  'coro  consensu  matrus  sne  et  sororam  snarmn,  Lutgardis  et  Odo,  quas  lono  solas 
hcredcs  habuil,  prcdium  suura,  curtcm  mvm  in  dicla  uilla  iaccnlcm,  Isinchof  noraino,  et  alian^in  Scage- 
hornc  siinilitcr  Isinchof  nominc,  nobis  in  propriotnfotii  li';;iliinc  cl  uolunlario  don;init,  surRi  i<>nli  qtioqno 
cautiunc  pcr  sontcntiam  minislcrialium  noslronim  intttrpusita ,  hanc  donalioocm  iurc  fieri  possc  ct  sUibilitcr 
fiKitam  esse.  Nus  igitor  predium  0lod  in  posscseionem  nostmm  aeoeptnro,  in  remediuro  anime  oostre,  ei 
pro  saluto  (lictorum  hominuin,  monnsli^fio  iiirLziiiuin  in  .\sImmm  dciinto  olitalimus  cl  ci  illud  pcr  sonfnnli.im 
ministerialiuro  nostrorura,  qui  prcscntcs  crant,  pcrpotuo  iurc  et  proprietate  stabiliuimus.  Nc  uero  hcrc- 
doin  fDcoessio.  ud  aliqua  posterennn  inndesoens  malicia,  boc  (kciimi  attemptaiido  mntarc  ncl  infrinsicre 
prssnDKt,  modum  facii  scribi  fecimus,  anctoritate  apostolorom  Pelri  et  Pauli  ct  sigillo  nostro  ct  banno  fii^ 
mitcr  communieutcs.  Iluius  rci  lcslcs  sunt.  norimnnuus  prcpositus  sanrli  Manritii.  Ma^istcr  Henricus.  Wal- 
terus  saccrdos.  Symon  capcUanus.  Fridericus  scriptor  noster.  Bcrtotdus  comcs  dc  CazcneUeobogcn.  Rodol- 
fos  do  Stenvortbe.  iohaooes  de  Ahns.  Reiirieas  de  Dulmania.  Bemardos  Woreasoii  Adiolfns  de  Lembeca. 
LudoIfu.s  do  Beuemcn.  Johanncs  dc  Dolraania.  Siicthcrus  dc  Thingelhe.  HeoriMia  de  Rechetbe.  Wolfardna 
dc  Warcnlhorpc.  Ti(]oricus  dc  Buchoh,  ot  alii  qiiampliircs.  Acla  siint  hor  »nno  ab  incfimationp  Domini 
M^C.UOlXMIII^  iDdicUoQO  lU.  Prcjsideule  Roiuan^  sedi  Lucio  papa  tercio.  Rcgnante  tnderico  Homauo- 
nai  io^eniore. 


Digitized  by  Goc 


m 


14  «4. 


CCCCXLYIL 

bi  Domino  sanctf  et  indinidaf  Triniuitis.  ||  Ilcritnaniiu»  llfoii«Btoriflnus  epiisoopiM  MODiidus.  Licet  ei 

fra;^ilitato  uoslia  tcinpornliiim  nos  ciira  plii';  qunni  rxprdit  itniolii.it,  (vportcl  tamcn  quantuin  Dcus  donauit 
ad  spcm  Hiornorum  ocubs  mctuoriy  (}uundo<|uc  rctnr(|ucr<!,  ut  si  in  uiu  lcgis  dominic^  peiiitus  immaculali. 
non  gradimur,  sccus  uiam  saltcm  utcumquc  rcptantcs,  ac  piotatis  opera  quantulaoumque  dcuotiooe  eeclan- 
tes,  circa  eos  qui  in  spiritus  pnupertaie  Deo  deseruiunt,  iliominatos  oculos  oordis  a  Domiiio  accipcrc,  ot 
etcrn^  mendiciliUis  inopiam  cuadcro  nicrtnnnur  Vniuci-sis  ila(|uc  tani  prcscnti";  qnnni  fultirp  f^latis  fidelibus 
per  presenlia  trcripta  fiiguiiicamus,  <{uod  nos  Udoli^  noi»tri  Franconii»  uicedonuni  deuotis  prccibus  pic  anno- 
entes,  einsqiie  deuotbni,  qua  ipsc  (^cclesiam  nostram  prcdiorum  soorum  donatione  faonorauit,  de" 
bita  bcnignitatc  rcspoiulcntcs,  conccssiinus  ut  quicijuid  boiiorum  illoruin,  (|uy  ipsc  uiccdomiaus  ad  86  iure 
hercditario  dcuoluta  eccicsio  nostro  conlradidit,  cinptionc  ucl  comrn<i1ntinnc  iic!  nliquo  iusto  litulo,  ab  bi$ 
qui  ea  in  bcneficio  tcnciil  coinpararc  ucl  rcuocarc  potucril,  ad  inonastcrium  sancti  Juliannis  Baptistc  in 
Langeiriiorst  e(  osum  paaperum  Deo  ibi  ramtdantium  perpelua  possossione  portineet  Rane  •otem  oonoeo- 
sioncm  non  snliim  prcmPTnnr.ito  Frnncnni,  snl  ct  oditillnis  (pii  post  dcccssioncm  eius  iam  dicto  motini^ti^rio 
suut  prouisuri,  libcroli  piclalc  iudu%cu)us.  Nc  autcm  indclcrmiiuitin  lcmporis  prolapsu  errorcio  inJucal. 
coramdem  bonorum  qtMmtiiatem  in  cerlitodinem  per  seriptom  rcdigcro  utife  duiimns.  Srnit  Aotem  hec 
Godescalcu»  dc  Elcn  duos  habci  monsos,  unura  in  Wcro  et  attenim  in  Dommeththe.  PhiBppiis  frnter  cios 
unum  in  Hillrcn  et  alterum  in  Rokcn.  Go/.uiniis  qni  riu!i!irrnn;:rl  coi^ominatur  duos  mansos  !n  Notlon. 
Lutbertus  de  Tuschusen  unum  in  Alstcdeo.  Macharius  nnum  in  C^suclde  et  allerum  io  eadeiu  parrochia. 
Buezo  dinddium  nansam  in  Cusuelde.  Albertos  agroe  condttcttiios  qoi  Hnrfauit  dicuntor  m  Cfbuclde.  Helm- 
A^icus  do  Rcno  wariscapionom.  Goztiinus  dc  Wcsckc  unum  mansum  iu  Wcsckc.  liartmodus  curiam  in  Wcne. 
Muthias  unmn  mansum  qui  Ilolthiis  dicilur.  Johannrs  nnum  ntaiisuin  in  Welrin^'(»n  pt  allcrum  in  Ochtcpc. 
Borcburdus  unuin  in  Wolringuu.  Beroliardus  uniiin  iii  Thuncu.  Ibidcm  Innoccniius  unum.  >'o  igitur  aliqua 
ioteroeniens  occasio  hane  nostrc  benignitaiis  conceasionem  italeat  in  posterum  dKtorbare»  presenlem  pagi- 
nam  supor  rn  conscribi  ct  si;:-!!!  nfwtri  tcsliruoni  i  ins-inius  iiisij^niri.  Aci,i  Nunt  Iicc  doroinic^  incnrnntionis 
amio  M^.CLXXX**.!!!!".  ludiclionc  II'.  Prcsideute  Romanc  sedi  domiuo  Lucio  papa  lll".  Rcgoaulc  ^oriosis* 
simo  Frcdtrico  Romanorom  impcratorc  augusto.  Testium  aoiem  nomina  subseripta  sunL  Bemhardos  roaior 
prcpositus.  Bcrnhardus  maiur  decanus.  Herimannus  sancli  Mauricii  prepositus.  Teodericos  scolasticus.  Magi- 
ster  Hcnricn)*.  Apolloiiiiis  II.i!  liinirns  rn[)cl!aniis.  Laici.  Lulbcrtus  dc  Bcucrne.  .\l!)ert!is  rlapifer.  Ludolfus  de 
Bcueroe.  Bcmhardus  Wcrcnzu.  (jodciridus  de  Scoucbckc.  Wercngis.  Ruigerus  de  Bilrcbcke.  ct  alii  quam- 
plores. 

,  LmmH  PNfMBWUtreirea  aDgehalmia  SiiBil  iit  ia  Mhnm  Waclu  iln^jwicfcit  wd  vaa  dar  M  4«b  lalwsiS»  bttMs 

CCCCXLVIII. 

In  nominc  «oincte  el  iildividue  Trinitatis.  ||  E$<;n  Ilcromannus  Dci  gratia  HoilMlerieiisil  epbcopos  Se> 
condus  oHirii  nosiri  d(»Wtnm  cxiult,  iii  n*Talcm  qiiidcm  omnibus  sollicitudinem  imfiendcrf» ,  spccialem  ao- 
tem  onliui  inonaslico  ct  ma^ime  sacrtitis  Deo  uirginibus,  ob  quioliun  rerum  siiaruro  pesscssioiiem  ctsaDCti 
propostti  cuslodiam.  Voiuersonim  igltur  fideliirat  tam  modemonim  quam  presentinm  nouerit  faidustria.'  <|inift 
nos  diuine  remnneriltionis  intuitu,  ncc  non  Ilildcgundis  uenorabiJis  abbatissc  in  Nutlo  precibus  inclinali, 
bona  qucdnin,  qnp  cidcm  ecrli^sio  nosfra  o!>Intionc,  seu  abbatisse  ipsius  cmplione  prou(»npr«n(,  nosirc  di- 
goiUilis  auciuritaie,  perpetuo  iure  corruboraudo  eidcm  conucntui  stabiliious.  Sunt  autcm  bec.  Predicta  ab- 


Digltlzed  by  Google 


1184. 


m 


batiaM  a  lohaBBc  ile  Dulmcna  hoc  sua  pecunia,  diiabn»  oiiielieet  narM,  «btiauH,  ttt  pro  dedma  qoaa 

ipse  super  liomuni  Bakcn  a  oobis  in  bcncBcio  hatniit,  (.im  mcigna  quam  minula,  quaUior  Uintdin  solfdi  ct 
nuo  aiopUu»  a  uillico  dooius  aoDuaUm  persoluanlur,  et  kanc  solulifincm  cuiu  conscnsu  noslro  ct  hercdum 
iant  dicli  Johannis»  atabiK  oonwnitioiie.  ot  dicimn  «at,  ab  ODwi  rcJiquo  grauaminc  porpotaaliler  exeroit. 
Doaaam  eliam  onam  Weaterotho  iam  dicta  ;ibbaiissa  nb  limclrico,  qui  eandem  ab  ipsa  in  baieficio  liabuit, 
911»  pcoimia  at!  tisiim  sanclimonialiiim  lcfjilinia  emptionc  n*<l(  niit.  NVw  ([iinfnic  manjJiim  nntim  in  ndlen, 
a  Lutburto  de  luiieliusou,  qui  coiicm  inbcocficiatus  csstitcral  u  ii(>bu>,  ic^iliitiui  licreiiibui»  e>ui:>,  ihbus  ui- 
delioct  filiis  ooasentieBtilHiat  nobia  Kbei»  reaignatum,  et  agroa  qoocd&m  qni  Budelem;dant  dieantar,  a  Goa- 
wino  Gubprnnl ,  duobus  Tiliis  suis  anruiciitibiis,  etiaro  nobis  resignatos,  |)rorIicto  rcclcsio  atl  iiium  paupc- 
nuB  inibi  rc%io8e  conuereaotium,  liboralitor  coatuUmus.  Vt  autcm  hoc  omaiu  rata  et  iocoouulsa  perma- 
neant,  preaenlam  paginam  ooBaenbi  feCBBna  el  algpB  Boatri  inpressione  et  bauii  bealofBm  apoetolonua 
Petri  ci  Panli  aaotorilate  in.perpetaam  firBQanimna,  Aota  sont  beo  anno  <k>raiaico  iaeanaiionia  ll^.C^  XXXini*. 
ladictiono  IIU.  prcsidenic  ftaBMBe  aedi  Lncio  papa.  Regnanto  Fredetico  &omaoormn  inqteratore  glonoea 

JDm  Sl^  itt  rartona  mMgra. 

CCCCXLIX. 
Am  im  KopiaUiMlw  im  Kloilm  GcMm. 

In  nominc  sanctc  ct  indiuiduo  Trinilatis.  Sifridus  Doi  gratta  Pathcrbumcnsis  ccclesic  humilis  minlstcr 
omnibus  fidclibas  Ciiristi  salutcm.  Univcrsali  mcmorio  lam  prcscntium  qunm  futurorum  innotesccrc  voiumus 
fiaclum  quoddam  racionabilc  sub  prescntia  vencrabilis  doinini  Conradi  Moguntinc  sedis  archicpiscopi  et 
dioram  prelatorum  probobiKum  et  raligioBonim  virornm  et  nostra  paclam.  Quod  dum  post  varioe  iabo- 
rcs.  qtTo»;  pro  statu  ct  intcgritate  sancle  ccclcsic  dominus  Cunradiis  snnrtc  Mopriintino  scrli-^  archicpiscopus 
pcrtulit  tn  scdem  soam  Mo^ntinam  ordinatione  divina  restitutus,  in  patbcrburncnsi  coclcsia  eodem  restitu- 
tionis  soe  aooo  quadam  vice  fnisset,  domina  abfaaliam  de  Heraxe  qaerimomam  qisi  et  nobis  contra  aoro- 
rcs  in  Gerdencn.  quarum  provisor  dominns  abbiis  dc  Licsbcrnen  babebalor,  hoc  modo  proposuil,  osleil- 
dens  sanc,  qnoil  (loiiiina  Bcalrit  pridcm  in  abbnlia  stbi  prcccdens,  consitio  domini  Bemardi  pathcrburncn- 
sis  upiscopi  et  alioruin,  qui  ad  hoc  sibi  c^pediebant,  quindecim  mansofi,  duodccim  in  silva  Osininc  et  duos 
in  Eehoseii,  onum  m  Wirnissen,  cnm  omnibns  atitilalibas  som  eoclede  ih  Gerdenen  et  sororibas  ibidem 
sociindum  rcgulam  sancti  Benedicti  dcgonlibus  contrndidit,  hoc  videiiccl  adjungens,  ut  quicunque  prcfatis 
sororibus  pro  tcmporis  successionc  prior  succcdcrct,  cosdcm  sino  cvaclionc  do  manu  domino  abbatisse  de 
Hcrszo  rcciperct,  et  ccclesiam  bcati  Pctri  in  monte  qui  ^ocatur  Vburgb,  si  quando  dilapsa  forel,  reslao- 
laret  et  et  in  divinis  providerM.  Qnod  dura  abbas  in  Lisbeme  predidanim  de  Gerdene  soronim  respon- 
salis  contradiccrct ,  ot  cosdem  mansos  a  domino  Pathcrburoensi  episcopo  possid^nc  dicerct,  priviiegiom 
etiam  quoddam.  quod  dominus  Cooradus  Moguntinc  sodis  archicpiscopos  infrcgit,  ostcnderet,  tandem  ot 
res  ipsa  idonee  et  joste  terrainarelar,  oonsilio  eorum,  qui  ibi  prcscoles  enml,  domini  Berimaani  MuBasle- 
ricnsis  episcopi  et  aliomm  rcligiosorum  virorum,  sic  mcdiari  digpium  visum  fait,  sdlioel  qaod  dcinina  ab~ 
batissa  in  parlcm  consilii  .sui,  quo<i  idoncos  sibi  ct  providos  coj^nosccrtM ,  ut  ox  illorum  consilio  rcs  ipsa 
traclarelur,  assumerct,  bominus  eciara  abbas  nicliilominus  huc  idem  taccrct,  suis  quoquc  consiiiis  iduncos 
el  expedienU»  assumeret,  qnod  st»  feotann  est  DominB  AbbntisBn  AHmannam  pfepositom,  Bemardum  pre- 
positum  sancli  Pctri,  magistrum  Ilinricum  tiinc  scholasticum  in  Pathcrbumcn,  Wemhcrum  de  BraLct,  Ber- 
tholdum  do  Espringe  assumpsiL  Dominus  vero  abbas,  Henricum  abbatem  sancti  Pauli,  propositum  Godc- 
scalcum  de  Nurihcn,  comitcm  Albcrtum  de  Eversten  et  Bcrnhardum  dc  Lippia,  Widckindiiin  dc  Rcdbe 
oonsiliarios  assumpsit.  Qaoram  aoUicita  deKbcraliooe»  aub  doraini  Conradi  Ikguniini  arcbiepisoopi  presen- 
lia  el  aoetra  at  domiDi  MoaatlniaDBis  pradicd  et  aliomn  rel^poaonnB  virornm,  hoc  ine  temiinatnm  es^ 


« 


Digitized  by  Goo^^Ic 


476 


1184  —  UU, 


flcaicet,  vt  doniiiie  abbalissc  jns  proprietttis  oo^MMCorebir,  et  «cat  dicinm  cst,  quocoiM|iie  prehltf  tori»- 

ribus  pro  tcmporis  succcssione  prior  succcdcrct,  prcfatos  mansos  a  manu  domiiic  Abbatisso  mnc  cxactione 
reciperet,  «t  exioile  e^ificia  et  diviua  provideret  ccclcsie  jam  dictc.  dominu  eciam  abbatissa  si  quando 
veKet  in  roonte  siae  gravaraiiie  sororain  morari  posaeL  Prctereft  quionnque  in  HerBo  jnre  ftnnBlor  «dvcK 
catic,  supcr  his  eliam  boois  advocatiam  obtiiicaU  Hec  anlem  quia  sub  nnsin  prescntia  rationabililer  per- 
acta  sunt.  no^Jtri  rn  imprcsstone  sigilli  stabiiilcr  munimus,  ot  dcinrcp»;  r;»tn  h-itifrn  vuliimos.  Quod  si  quis 
po^tmodum  mfringcrc  vcl  irnium  faccrc  lcalavcril,  sicut  por  scntentiaui  publicam  aiijuUicalum  est.  nc»tre 
encoaMnunicalionb  vincolum  et  Dei  oaraipotontia  oflfenBam  promeroiase  se  oogBiiaeat.  Hi^m  aniein  tei 
testcs  sunl,  prodiclus  doniinus  Hcrmannus  Mruiasterii  ii-Is  ('[ii>copiis,  lleinricus  abbas  sancti  Pauli  in  Pather- 
buroen,  Winizo  abba»  de  Liesbcrne,  prclatis  .\li>guntincn«is  ccclijsic,  iturchardus  sancii  Petri  proposi- 
tus,  Werobenis  laneli  Stephani  prcpositua  in  Moguntia,  Altroannos  pBiherbomcnsis  prcpositus,  ct  cjusden 
eccleaie  decanus  Volbcrtus,  (iodocaicus  iireposiius  de  Northen,  Bcrnhardus  prcpositna  aaadi  Petri,  Dwro- 
nus  Olto  comcs  Palalinus  do  Widclisbach ,  Dominus  Oiio  I.antsraviiis  tlc  Stoveningen,  rnnips  .\!bertus  de 
Everslcn,  Widckindus  de  Swaleuboi^.  iraler  Basilius,  Wcmherus  dc  l^rakci,  alii  cciam  muUi.  Acia  siunt 
hee  anno  dominice  incanationB  MGIAXXIIIL  Indiotiane  II,  regnante  fanpcffatnre  Fkvderico  feiiciler* 

ccccu 

Am  itm  AraUti  n  Kippfabin» 

In  aoulM  saocie  et  individu^  Trnitatis.  ||  Herimaimiai  Dci  graiia  HbQaaterienaia  ^cclcsie  cpiscopui^ 
Qiionian  superoa  prouidentia  ad  pa.^torale  nos  uocauit  ofBcium,  religianeitt  promouere ,  ciusque  cmulatori- 

bus  anxilio  nos  essc  dcbcre  intelligimus.  Vndc  ecclcsiam  KnpcnbfTfjonscm  spccialiiis  in  Cliristo  diligcntes, 
oiDoium  lam  futurorum  quam  prcscnlium  mcuioric  iuprimciKiuin  luaiuiamus,  <]uaii(cr  frulres  ciusdcm  loci 
boe  eiaboraneranl,  ut  do  enrti  eoram  Abtede,  pro  lodus  decim^  snf  penaione,  Illl«r.  «oiidi  MonaalerieMis 
monctc  in  festo  bcali  Jarobi  prr  inanuin  uiHici  annuatiin  soluantur.  Quidain  enini  nobilis  riotlefriflns  dc  Ge- 
mcnc,  eandem  decimam  a  nobis  in  fcodo  habcns,  eam  ilidein  in  cuiusdam  Vdonis  manum  transfudil,  qui 
utriqoe  uoanimi  coDsensu  ad  noe  taaquain  ad  priaitiiuaro  manum  recorrentes,  promcinoraium  pactum  fra- 
trSma  Capenbeiiiiensibus  ex  nostra  pcticrant  audoritate  RmarL  Noa  itaque  corundcm  fratrum  paci  et 
quiuti  consullum  csso  cupicnlcs,  ac  pcr  liuc  prccaucro  uolcutcs,  nc  huius  conuonlionis  eortitudo  dcinceps 
in  tncertiun  deuolui  ualeal,  procepimus  prcsentem  paginam  si^^illi  nustri  impresfiiooe  rol>orari.  Si  quis  crgu 
predide  dedni^  exaetor  eattra  boa  UII«r.  soiidos  aiiquid  umqnam  'eilorquere,  ant  roanipuios  eornm  pro 
coUigeuda  dccima  langere,  sen  de  nntrimoniis  animalium  ibi  quiuquam  c\igcre  presumpscrit,  illum  ulcccle' 
siastici  iuris  saerilcfjnin  ppniasorom,  nisi  rcsipucrit ,  pcrpctiii  anatliernatis  uinculo  in  uirtutc  sancti  spirituii 
obligamus.  lestcs  huius  rei.  Franco  uiccUominus.  Ihcotlcncus  ^ancti  Ludgeri  prepositus.  Franco  drcaous 
ggnati  PuiIL  Hcinriciu  de  Barc  canotT.  Item  Heinricna  do  Dahnene.  LudoUbiL  Rntgaras  de  BilieriiclLe. 

Actnm  anno  dominicf  incarnationis  M*C^LXXX*Y*.  Iwfietiono  lerda  Apostolic^  scdi  preaidenie  beato 
papa  LVaO.  RegDante  giorioso  Romanorum  iroperaiorc  FrideltlCO. 

On  Si^,.mh  P««MMBlilfwlw  ■Hdiitgt,  H      MtaualMMkricbMM;  • 


Digitized  by  Goo 


477 


CCCCLl  ♦). 

]n  nominc  sancto  ct  indiuidu^  Trinilatis.  ||  Herimannus  Dei  Jiralm  Monastcricnsis  ^cpiscopus.  Ouocicns 
ex  dcuoiiune  fidelium  ud  oblatione  principum  ^cclesiaj  Dci  rationabilibus  prolicil  incrcmcnti^,  oportel  nos, 
quM  iraii  estimator  nietiti  scd  grati^  larj^tor  Dombi»,  IMiqvaiB  flpeeidatorcs  [in  eniiDeiiti  oonalitiiit,  pns 
eorum  studiis  gralanler  occurrerc,  bonain  uolun  latem  adliorlando  promouere,  arta  commendanilo  n|)pro- 
liare,  el  ne  opus  in  ftUMiamento  aarillci,  quid  et  qualitcr  sit  actuin,  posteritaUs  [noticif  scriplo  transmitlcro, 
ifaatiiHM  °«t  bonts  inutatoribiis  exempium  pietatisj  inde  prcberi,  et  de  shiatre  sKiiBid  madnnantibus,  lam 
ntionis  quam  auctoritatb  titulo  pussit  ol)iiiari.  Vaiucrsis  itaiiue  presenlia  {et  fotur^  ftalis  lidelibos  iunotc- 
sccrc  nolumus,  (|ih)(I  (pidarn  nohilis  dc  nostra  tJioccsT  Witlckindus  aduocalii':  <•(  malcr  eius  Lutthrudis, 
spiritu  cotuilii  salubriter  iiistructi,  ct  aliquem  cx  se  fruclum  in  tempore  [suo  Dotiiuio  prouenire  desideran- 
les.  flmdam  quendam  et  (fuatoor  manjsos  m  Ihiodingen,  cnra  dednUs  atlnwntibus,  ab  ^cclcsta  Vrekeahonl 
OQmmulaucrunt,  resUtucntes  in  concambio  fundi  quosdum  agros  [^predii  sui  sub  curti  que  Belen  dicltor  ad> 
lacfntcs,  pt  in  concambiu'  inansonim  domum  tinnm  in  Gerlinldincthorp,  aliam  in  Berscn,  tcrciam  in  Oaen- 
widc,  adhuc  iti  mcntis  secrclario  rctiiicntes  quid  iiidc  ^proponcrcuL  Quorum  bon^  intcntionis  odore  at- 
iraeii,  dtto  alS}  nobiles,  BeniliBrdus  de  Uppla  ^  Ladegieros  de  WaMeDberdi.  duas  panes  d«  lotins  esii- 

roatione  sortis  a  picdiclo  aduocrito  cl  matrc  cin';  '"rmcnl(?s,  cambitr  posscs- :  ir.l^  =c  "ohcrcdcs  atldidcrunt. 
lUad]  <|uoq[ue  necessario  rccapitulandum  dusimus.  quod  et  ^uidi  et  mansoruui  cambiiio  sab  iurisdiciionc 
ladnidi  eomitb  in  loco  Malteobem,  [senlantia  et  oonstlib  Seabboram  «nnnente.  sob  regio]  bamio  est  sia- 
bilita,  et  ibidem  B.  et  L  cmpUoncm  samn  ab  aduocato  et  matre  eias  confinnaucrunt,  Rathardo  legjmm 
bannum  excqncnle.  Dcindc  [prefali  tres  nohilcs  ctlificandi  monaslerii  in  scprdicto  fundo  liccntiam  a  nostra 
bcnignitatc  peiierunt.  Qua  obtenta,  in  loco  per  manum  nostram  primitus  bencdtcto.  in  bonorem  Dei  el 
gloriosissim^  [gcnitricis  eios  Harif,  monasterii  fiindamenta  eom  sanda  iooon]di1ate  posuenmt,  et  ad  eioi 
dotationcm  iam  dictum  fundum  ct  mansos  obtulcrunt,  et  ad  maiorem  suo  deuotioiiis  exprcaaionem,  ipsom 
locuro  [bcat(*  Marit;'  compum  app('lIanoiun(.  Prctcrca  iam  dictu-;  W,  ccclcsiam^  Hoswincla,  in  qua  ipsc  hc- 
reditaria  dcuoluiioae  ius  patronutus  habuil,  cum  curti  sua  ibidein  siia,  et  duos  mansos  iit  [RchcJ  su<^  no- 
ne%  (eeelesif  eum  «nioerris  atitneoiSs  inti^  donaoit  Nos  qooque]  deliita  hilarilale  iHorum  denotienem 
cxcipicntcs,  supradictp  ccclcsic  uidclicct  Hoswinclc  bannum  intcgralitor  iam  dicto  monastcrio  in  f^olamcn 
[ct  augraraitam  beoigDe  contuJimus,  qucm  nos  ab  ocdesia  l>eatij  Mauricii,  suflicienti  conunulationo  ct  in- 
dcmpni  cambinimuB.  fasnpcr  quinquc  soKdoe  in  curti  Hoswinde  ad  eptscopalm  reditiis  pertioentes  ibidem 
obtulhnus,  [ot  cpisoopali  mensf  aliam  decimam  aex  solidorwn  de  duabus  domihus  iuxta  Walbeke,  ct  do 
aliis  in  Ddesthorpo,  quf  tunc  uacabat,  in  rccompcnsationcm  rcstiUiimos.  Scd  ct  II  tlc  I.ippia  cidcra  ^ccle- 
si^,  conscnsu  [heredum  suorum,  contradidit  unam  domum  predii  sui  in  Selehorst  ct  altcram  qu^^  dicitiu* 
Praoeslindiof,  qaam  a  Bembardo  Monasterienstt  fcdesi^  maiori  preposilo,  nostro  ei  totius  capildi  oon- 
aenso  cambiuit,  rcstituens  ccclesic  nostrc  duos  [mansos  predii  sui  in  Leuerdincthorp,  et  duos  in  Aldcnhotb- 
mere.]  et  ngrum  curti  Rucampr»  atltncntcm.  Cuius  concambii  rcstitutio  siib  inrisditione  Rathardi  in  Hornen 
snb  rcgio  banno  scntcncionalilcr  est  coiitirmata.  [Widclvindus  quuque  de  Suaictilici-g  cum  fratribus  suis 
Herimjnnno,  Volqrioo  el  Benrioo,  enm  alios  adboc  non  baberent  heredes,  et  pro  elalia  inlegrilale  libero 
frucrentur  (Ii<;posiUonis  arbitrio,  iam  dicto  clatistro  ecc!c<?iam  in  [Stapcllafien  ct  nirlim  ibidcm  sitam  cum 
omnibus  attincnciisj  suis,  pari  uoto  et  unanimi  assensu  assignauenmt.  Nec  Ubc  prctcrcundum,  quod  Wide- 
Undus  aduocatus  LXa.  marcas  quaa  in  bonia  iSis  [oominc  pignoris  bnbuii,  pnftto  beatf  Kari^  caropo  oiTe- 


I  Dl«  Ot^faMldcltud*  itl  MfHirtt  «nd  «iit  pMict  Stiick  mitlaa  uu  dcr 
nT  dim  WaiM  Ftfaked»  b»  >■»  4» 
getcbtoMcn. 
Qtd.  «lifl.  hiM.  WMllkl.  u. 


MifiMfcM  nd  In  kl 

23 


Dw 


Dlgltized  by  Google 


478 


nndo  iowiiiL  Bi  h^l  donatio  predielorDn  rnmim  sub  rcgio  banno  in  loco  Bracwide  coram  ThandMnio 

comitc  stnbilitn  cst.  Q\m]  idco  fnctuin  csl  in  loco  illo,  fi|iioinain  bannus  in  jtii  fnnri  sila  80nl,  cer- 
lum  tempore  ilio  non  habuil  prouisoroa),  Iluioii  donalionis  .  (cslns  sunt  Bernhardus  el  Wtdekiadiis.  Florta 
de  BilMlnRiiit.  GomlMrtais  de  Brtbarch.  Fridericus  de  Spenga.  Amclungoa  coines  de  Parflnnmeo  et  Inter 
«□I  Crachlo.  Heoricus  do  Uppia.  Gerardus  de  Wilpinlhorp.  Biudeill]  elinn  ccnobii  prouisorcs  a  Geiaido 
preposilo  cl  fr.itribiis  ciii?  utiam  tlomiim  in  Sclchorst  et  mansum  unum  in  Bullcn  ir><fL'ra!iif>r  emerunC, 
[cuius  eiuptioiiis  ^labililio  coram  Ralliardo  in  ioco  Mattenbcm  dobito  et»l  ordiae  termioaLa.  iidem]  ettaill 
prouiMirea  •  quodaei  ia>ero  honiiae  lieiMlcett,  domam  unam  in  Mattenbem,  emuentilMa  heredibaa  eina; 
COin  omniba>  attincntits  [emcruiit,  cl  in  coilcm  loco  conini  .-.(  pc  (lictu  RatliJirdo  cmplionis  stabililalcm  ob- 
tiimjeruut,  pre«eotii)iM  et  coilaudantibus  Amoldo  comilc  dc  Altcna,  ct  Widckindo  d<e  Oseda.  Uis  omnibus 
ea  dietm  eat  itabiflitate  ordinatis,  prebti  fiindatorea  noneUam  plantaiioneni  anam  beato  Paulo  ei  no- 
fata]  noelciaqae  aoccessoribus.  coram  totiiu  capituli  audicniia.  perpetua  dooaiioae  §niti^  ct  libcro  obtulo- 
runl,  oa  tantum  pactione  intcrccdente,  [ut  idem  loctis,  sicut  ad  Monastcricnscm  cccle.siam  ubcdiontio  ct 
proprielatis  habcrel  respecturo,  itaj  ab  eadem  spcrarct  perpetuum  dereosionis  patrocioiom.  Quem  nos 
eliam  ab  ooiai  eiooibne  nostre  nd  soeeeaBonim  noalrorum  onmino  [liberain  e(  abaolotiim  eaw  ceoiiiroii 
mua.  Posth^  qoidam  ministerialis  beati  Pauli,  nomine  Gerwinusj  dc  Bukenevorde,  animf  SUf  mnnadOt 
talcntiim  dccimc  positiim  in  Thcttcn,  tnorc  cl  iilio  collondanlilms,  nobis  resij^auit.  Simililer  ctinm  qui- 
dara  L,ulfridii!i  Suelliero  de  Lletlie,  Suistiierus  Bemliardo  duj  Lippia,  fieiiitiardu!>  ueru  nobis  deciuiam  super 
doa»  domos  io  Bonb  exreslaeaait  Noe  ttero  bano  el  predictam  dedmem  [o  Genvino  rerigontam  diets 
mon.istcrio  donauimu.s.  Insupor  W.  aJiiocatus  (lomum"  quatidani  in  Polochom,  quam  a  nobis  feodali  iure 
teouil,  libcrc  resignaDS  cidcm  monastcrio  in  propriclalcm  ^donari  a  nobis  edicacitcr  impetrauit.  I^Uir  ol 
tantonrm  mnnerum  searinia  m  ailtm  ^temam  profifciant.  oenerabilinm  Cnterciensis  gcneraiis  capituli  palniB 
benifioo  frcii  assensu,  in  loeo  tnemorato  [cungregaiionem  de  flKis  eoniodem  b  honorero  Dei  omnipoteniia 
el  uencrationem]  bealissime  sempcr  uirginis  M.Trir  ronr^lituimus,  et  ipotcsfnfom  a  Doo  habentcs,  ipsis  ipso- 
nunque  succe^ribus  [ordiois  sui  coosuetudincs  iilic  scruare,  iibeflatcro  pcrpetuam  libcfltissimej  concedi- 
fms.  Ouooiam  ^tem  nmnefsilas  eoeiflatanim  adoocatoraro  iusolenlia  laborat  et  fera  saocnmbit,  me  Id 
pro  ^posse  noslro  diligeoti  «>litdtodine  precauentes.  eisdcm  fratribus  libcraiu  in  (pMflUMoqae  aoberini 
aduocatum  clectionpm,  ct  eiusdcm,  si  minus  utilis  fuoi  it,  sino  conlradictionc  depositionem  [iudulgemas.] 
Et  ne  adoocatus  plus  in  ioco  illo  iuris  quam  oporiet  sibi  uendicando  usurpet,  cortos  ei  [tcnniaos  assigna- 
moa.  ut  aidelioel  noa  in  ploribaa  qaam  ia  dotdias  equis  cbnatnim,  aij  uocataa  faerit,  aocedal.  et  li  pre 
hercditatibus  oblincndis.  iiel  commutaliniiihiis  oxoqiiondis  iurc  [f^uo  opcrani  iniponderit,  lanluin  .sc'\  dona- 
riis  sit  contentus,  non  emolumenti  quan_|lilalem  atlcndcns,  scd  illius  potius,  qucm  apud  i>eum  patrcro  ad- 
uocatum  habcmus,  Jcsu  Cliristi  retributionem  [^feliciter  cxpcctans.  Adicieodum  quoque  est,  quod  nos  anom 
mansam  b  Bebe,]  cum  aUo  in  Gropenlo,  ab  foclesia  sancii  Mauricii  candiiuimos,  et  ita  nos  et  aduocatoa 
domnm  dnnnira  rmJinsonim  in  Rclic  prcdicto  monastorio  dedinius  St  i!  ot  mnn.'?um  alium  in  Clesphem  a 
Conjrado  dc  Ostberge  ministcriah  bcati  l'auli,  ct  octo  Utoncs  nobis  reaigaatos,  cidem  loco  (_cootulimus.  In- 
sapcr  supradictna  aduocaias  onum  mansom  b  loco  qoi  uooator  Gest,  aiiom  m]  BalEei.  et  Beraardas  de 
iippia  onam  io  Graahont.  sepe  dicio  ccoobio  obtulcrunt.  Vl  i^tur  [hfc  ordinalb  lam  diligcoti  circutn- 
sppctinnr  pfTtractata,  perpettia  slahilitjile  consi.slat,^  presculem  paginam  f.ij»i!li  nostri  annexiono  roboratam, 
asscribi  iu.ssimus,  auctoritate  D^i  et  [nustra  tcrribiiitcr  excommuaicantes,  qui  bcat^>  Mari^  campum  in  modo 
oblntis  ad  m  Ailiirom  ofliBrendis]  toquielare,  uel  coolra  praaeriptam  eina  tiberlotem  abqnid  presumpaeril 
ordioare.  Aeta  [sant  h^c  aaao  ab  racaraaiione  Domini  II**.C*.LXXX*.V*.  Indietione  DIs.  Preaideate  Romaa^ 


")  ta  KapUlbMlie  ft^fi  klcr  «clln'  «MMt;     Of%iMi  ^  fal  dis  Udks  iM  frtiiMr,  «sd  i*  iaumAm  VscUnBbi  «ii 
M  dM  «wiBM  «Mliii.       ScblMi  dct  imi§Mkmm  Wmm  gimis      Mch  o&a  m  Imh. 


«tBS. 


179 


scdi  Lucio  papa  tercio.]  Rcgnante  Frederico  Romanonim  imperatoro  aoQinsto.  Prcscntrbus  cleriois  et  [laicis 
quorum  b^c  oooaiaa  sual.  Bemharduai  maior  preposiUis.  Bernhardus  maior  decanus.  Ucriroanous  abbas  in 
Capenberg.  Wniio]  «bbu  in  Lisbem.  WeraiiilMldas  abbas  in  Uarlar.  Vdo  saneli-  PaoK  [prepoeitns.  Heri* 

mannus  sancti  Mauricii  prcposilus.  Franco  sancli  Pauli  (lccainis.  Thcodcncns  sancti  Liili;ori  decanus.  et] 
totius  capituli  nostri  conucntu&.  Horimannus  oomes  de  Raucnsberch.  bymon  [comes  de  Tokoncburch.  Olto 
oomes  de  Benethcm.  Rodotfus  dc  Stcnuorth  et  filius  eius  Ludolfus.  Johanues  dc  Ahus.  Godescalcns  de] 
Lon.  Burchardus  de  Asschcbergc.  ilenricus  do  Dulmen.  Ilcnricus  de  Rechcthc.  Ludolfus  do  Bouorne.  [Go- 
dcfridus  dc  SconebSte.  HerinananB  de  Ifooaaleria  GodeecaJons  de  SajNrotlie.  Autgeras  de  Klrejbeke.  et 
alit  qnnriiplures. 

Dm  Sicgcl,  wclchu  sagGbAiigt  war,  itt  Tsrtoreo  gegaagen. 

CCCCLII. 

In  Domine  sancte  ci  ludiuidue  Triniuitis.  ||  llonniannus  Dci  gratiu  Mooasloriensis  cccli^Q  cpiscopas  se- 
cnodQB,  monasterio  campi  saneie  Marie.  in  perpoluom.  amen.  Pleramqoe  geelaram  memorta  rerom  transit 
ct  clahilur  cum  annua  rciiolutiono  tcmporuni,  undc  ncglectum  iri  uidcmus  iura  inlcmrratir  ncritatis,  nullis 
subnixa  priuilegionim  teslmioniis.  Notum  sit  cr<;o  (Idelibus  uniuersis,  tara  presentis  quam  futtirf^  cinti';, 
quod  quidam  nobilis  dc  nostra  diocesi  Widckindus  aduocatus  de  Rethe,  et  mater  eios  Laltradis,  fundum 
qnendam  et  qnatuor  mansus  in  Ilundinkcn,  cum  decimis  nitincntibus,  ab  ccclcsia  Vrckcnhorst  commntane' 
nmt,  restituentes  in  concambio  fnndi  *|uosiI:im  aprns  [ircilli  sui  sub  curli  que  Belon  diciiur  adincentcs,  ct 
in  concambio  mansorum  domum  uoam  in  Gcrboldioclhorp,  aliam  in  Bcrsen,  terciam  in  Ogcnwide,  quorum 
cambitb  snb  ittriditiooe  Radbardi  comit»  in  looo  Hatlenjiim  sentencift  et  eonsensu  scabioOTom  aoooeote, 
sub  ragio  baooo  cst  stabilitn,  dotanlcs  his  prcdiis  suam  nouellam  plantationcm.  Postea  uero  eiusdem  ce* 
no1>M  prrttii^ores  alios  duos  mansus  a  prcfata  ecclcsia  Vrekciihorst  commntaumtnt,  tmtim  tiidelicet  in  Rche, 
almin  la  Bcilctbc,  rcslituentcs  ei  tres,  uniim  in  Wuslmattebcm ,  alium  in  Gronhurst,  tcrcium  in  Gcst,  aduo- 
eato  onm  mtidsteriatibns  el  Ktonibns  einsdem  ^clesi^  sentcncialiter  et  legitime  onmia  oonfirmaote.  Yt  «rfp 
rala  et  inniolabilis  persoiiercl  lam  probala  ct  connoniens  prrdiorum  cambitio,  presenlem  paginam  sigilli 
nostri  signauimus  inslrumcnto.  Si  quis  igitur  in  futarum  hanc  nosti^  institutionis  carlukua  prcsuropscrit 
immatare,  procul  dubio  sciat,  se  indignationem  Doi  omnipolcntis  et  boBlQrmn  apostoloram  Pelri  et  Pauli, 
el  noslre  eieommonicationis  senlenciam  dampnabjliter  iiicnrrisse. 

Dm  SHtfHf  dem  hn  fir.  CCCCXLV.  bcMlwtelMiMM  glcidi,  iit  wii  na«i  fuA  irlfiiM  FfdM  Mgiiiipsl. 

CCCGLIIL 

Awf  dcm  iiltMtok  C«r««}r*Mlin  ItophftMh*. 

Iii  nominc  sancte  el  indiuidae  Trioitatis.  Ego  Sifridus  Dei  gratia  Paierburncnsis  cpiscopus ,  monaste- 

rio  Corboiensi  in  pcrpeltmm,  Amen.  Ciim  ex  iniuncto  nobis  prcsulatu.s  ftrii-^io  ulililalibus  ecclesiarum  sluc 
monasteriorum  nostre  diocesis  diligenti  nos  studiu  iniiigilaro  deceat,  qiiaimus  lUi  in  disciplinis  spiritualibus 
proficiant,  el  ttde  in  rabus  lemporalibos  seotianl  inOTeraentom,  nl  noo  dtnpereinr  mmMteriom  neslrnm, 
specialius  tamen  et  fcruentius  illorura  uolumus  ct  dcbciiiiis  cominodis  ac  profcctibu.s  iiitcndcic,  qui  in  por- 
fectionis  ilincro  constituti,  alacriter  et  cunslanler  suum  exequcntcs  proposilum,  Dci  gratiam  et  pium  homi- 
uum  merentor  affectum.  Huius  rci  gratia  dilectis  fralribus  et  amicis  nostris  momehis  Corbeiensibui» ,  qui 
prapter  booeslatem  sne  conuersationis  magnum  et  specialcm  nostra  dtleclionis  meruerunt  fauorem.  ded- 
maliones  noualitim  suoriim  in  ^rithebnlc,  in  Bilcnberich,  in  Rozinberich,  Haddenberich ,  Kulingc,  Humbah- 
tisses,  LeuiogesscD,  que  Jure  coounuBi  et  gcoerali  catbedralium  eccleeiaram  priuilegio  Paterburaensi  ecde- 


Digitlzed  by  Google 


480 


Itll. 


sic  prrtinpbant,  a  prcdecessAribas  noslris  inclitc  recorHationi*!  cprecopis  HcTnrico,  Bcmbardo  i^iergiso,  ipsts 
douaias  rcuolituus,  el  doualioncs  raias  habemus,  cl  raias  liabcndo  noslra  aucloriuite  contirmainus.  Insuper 
etiaiB  dedaias  in  duabot  luaraltiiB  Atbaebtiaaan  el  BoddtineD  emn  umiala  et  oonMora,  0001  oomiiiMiilia 
ac  subscriptiono  tolius  cleri  nosti  i,  spcainles  nos  pii>  eonini  oratinnibus  adiuuaiido.s,  pcrpcluo  qnicle  possi 
d«idas  omoi  firmUate  stipeodiis  eorum  ai^gregamus  et  iradimus,  aocepto  pro  btis  omaibus  in  commutaiione 
qnodaiii  pradio  ia  Oaaealliorp,  ab  «niiii  ioriBdielione  adaoeali  abtuduto,  et  n  peliiione  cuiuslibet  quouts 
iiiM|iiaiii  tenqiore  anper  eodcm  prcdio  qucsiionem  moucntis  absoluendo,  qno  el  FaterbnrnenBi  ecderia. 
dampnum  mious  scntiat,  ct  trarJilio  ipsa  Corbeicnsi  ccrlesic  >iiiliilis  m.i^is  ac  firma  pormancat.  Sed  quo- 
niam  io  biis  diebus  malis  tiiii  Adc,  ut  sibi  lucrum  ucncnlur,  aliis  dampnum  faccrc  non  ucrentar,  ei  nichil 
adflo  firnio  «st  siaiiitam.  ad  quod  dod  laboret  caltropnia  diasolaeDdi.  ne  faeo  rea  tam  cdebriler  quam  sa- 
hlbritcr  gcsta  ex  coleri  ct  occulto  lapaa  lemponim  obliuionis  scnlirct  dispondium,  famam  hniaa  fUA  pre- 
scnti  scripto  pcrpctuarc  ct  sii;il!i  nostr!  impressionc  ac  tcstiiim  .suhscriptiono  roborarc  dccrcuimus.  Acta 
suot  hcc  armo  dominicc  incunialioiiis  M"  C  LXXXV.  Indictionc  tcrcia.  Tciitcs  liuius  rci  sunt.  Ilcinricus  ab- 
baa  apoBtoleraro  Petri  et  Penli  in  PaterboroD.  Akn»nnns  maior  prepositns.  Volbertas  deeanas.  Godosealeiis 
Norllmsensis  prcpositii^s.  Brrnliarflns  apnsloloriirii  rctri  ct  .\nf!rcc  prcposilus.  Mcinricus.  Lodcwicus,  Conra- 
das.  Cooradus.  Godefridus.  Aiciandcr.  Erpo.  Ucinricus  scolasticus.  Lambertus  celierarius.  Ilugo.  Theodcri- 
cuB.  Coni«das.  Bmihardas.  Wireramnus.  HcrBmBimus.  Hcrenuinnus.  Volqnoiafl.  Laiei  quoque  qui  interemnt 
llit  sunt.  Aniclui  -  l  lonn.  Heinric  dc  Spcnge.  Conrat.  Hcinric  Wcrnhcrc.  Conrat.  BdnriCi.  Hildebolt.  Vol- 
qnin.  Uugo.  Uolmicb.  Uenanan.  Saether.  Albracht.  Uartman.  aotger.  Liuder.  Uereman. 


CCCCLIV. 

lo  Domine  saoct^  et  indiuiduc  Xrinitatis.  £go  Cooradus  Dei  ^atia  Corbcicusis  abbas  ct  uniuersam 
eapitulum,  PaifaerburaeDai  ecdcsif  in  perpeUinm  nmen.  Cnm  doclrina  apostofica  et  beoli  Beaedicii  regola, 

aecunduiii  «juam  nitiimiis  et  niuera  dcbcmus,  nos  alicna  non  appcterc,  ct  quod  cx  nobis  cst  pacem  cum 
oinnifms  lialiorc  prccipiat,  maximc  Inmcn  cuni  illis,  qui  cx  su^  bciiignilalis  dignationc  pcr  muila  stnccrp 
kaiilaus  urgumenla  iiuslr^  iu  so  dcuolionis  prouocarunt  alTectum.  Hac  de  ro  mota  nobis  qucsUone  a  ue- 
nenibili  domino  Sifrido  IMherbamense  episeopo  snper  dedmis  noaalium  nostrornm  in  Frithebale,  Bileo- 
bcrch,  Rozciibcrch,  Iladdcnhcrch .  Knlinf:c,  Ilumljahli-i.scn,  Lcuingcsscn,  quas  prcdcccssorcs  cins  cpiscopi 
glorioso  rccordationis  Hcinricus,  Bcruhardus,  Eucrgjsus  oobis  dcdcrunt,  (luamuis  ipsorum  donatio  canonica, 
quamuis  prcscripiio  longa  el  aposiolicorum  Adriani  et  Aleiandri  DI.  priuilcgia  rcli^^oeis  domibos  de  ik» 
prestandis  di  l  imis  iodulta,  et  silcniium  iadiccrent.  lamea  ne  nobis  renaDeret  occasio  lillgaodi  cum  Patber^ 
biimcnsi  ccclcsia,  quam  pro  sui  hnncslaic  scmpcr  dilisjerc,  ct  pro  calhcdmli  qno  preminct  honoro 
scmpcr  rcucrcri  uolumus,  indcmpnilali  cius  pro  modulo  facultaium  nostrarum  prouiderc  cupicntcs.  prode- 
dmis  prcscri|)toram  nonalhim  in  duabus  marahin  Albahtissen  et  BodikesBen,  quas  preratus  domnias  Sifri- 
dus  nobts  conlulit,  prcdium  quoddani  in  Ossendorp  ci  dcdimus  in  proprium  ab  omni  iurisdictione  aduocali 
ab:^olutum  ct  ab  omni  pclicionc  cuiuslihct  f|tioni<;  unquam  tcmpoie  super  eodcm  predio  «{uestionem  motori 
absolumdum.  Scl  quooiam  in  his  dicbus  uialis  lilii  Adf  ut  sibi  lucrum  uencrcntur  aliis  dampnum  facero 
oon  uerenlor,  et  nlchil  adeo  firme  est  statutam,  ad  qaod  noo  labeiiet  calumpDia  disaoluendnm,  ne  bfc  rea 
tam  celebrilcr  (piain  saluhiitcr  gcsla,  c\  cclcrl  ct  occullo  lapsu  tcmporis  obliuionis  sontirct  dispendinm, 
famam  huius  facti  pi-escntt  scripto  pcrpcluarc,  el  sigilU  oosth  iapressioiie  ao  lesttum  subscriptioue  robo- 
raix'  decrcuimus.  Actum  anno  donrinicf  inearnationis  1I*.C*.LXXXV.  Indietiooe  IIL  Teoles  hains  rd  smM. 
Frilherioos  prior.  Meinhardus  prcpositus.  Wcsccl.  Albraht  Lambntbi  Otfwlrie.  Tbideria  Rothott.  Vnai^. 
Haitinan  Rnhrnht  Rcinlicre.  Widikint  Rciicnhart.  ct  fralrcs  omocs,  quorum  omniom  prescndam  ct  con- 
seesum  sigilU  corum  testator  iapres^io.  Laici  quoque  iotcrfuerunt.  Albcrtus  comes  de  Euersten.  Berahardos 


Digrtized  by  Google 


ilSl. 


481 


flc  Lippia.  Widiliinrfas  de  Rctlie  Bode  et  Bertoldus  t^n  Hnmhnrrh  Frrtbf^nc.  ITugo.  Bode  dc  ITnxcrn.  Con- 
rat.  W«ksiQOl.  Karohis.  Joban.  Wernhera.  Ueiiiric.  Gerebraiit.  Ueinhc.  £reiibrcbt.  Araoll.  Retobere.  Volqaio. 

CCCCLV. 

Qko  Rikeago  de  Sl«dese  et  Jo«»ph  fiUoB  mMia,  ffliis,  nepolflN»  et  amieis  nhiMiii.  Preaens  lioiininnB 

c!as  prcspntiiirn  actuum  coiiscia,  preteritorum  nescia,  .seruat  pnstcris  disorimina,  si  non  fuerit  senes  gcslk)- 
rum  «cripto  signata.  ct  mcra  ucntas  ceco  palpatur  crrorc,  dum  rcrom  coatractus  certo  caret  auctore. 
Vnde  1109  momli,  deciraam  domns  Honbiirea  sKe,  quia  oerto  mb  pade  pomnm,  qoatoor  nidelioet  lolido- 
ram  anoaa  pcnsione,  conMMQ  Tadleimt  et  filii  cius  RiLolfi,  qui  hanc  m  f^o  a  nobis  habel,  doadmai 
noalram  Amoldum  cpisoopom  rogamus,  qoatcnus  lioc  factuin  eiu-s  auctorilate  roboretur. 

A.  ChfNli  fidelinm  minimus  Osnenb.  dictus  cpiscopiis  Promisse  narrationis  textus  phim  nirornm  pre- 
oomiuatoruni  ropresc^nlat  aOcclum,  et  ccrtum  ad  poslcros  rei  geste  postulat  tcstifflonium.  Quud  quia  no- 
gnre  noo  debcnma,  presenli  ingine  sagfllum  WMtraoi  appendimas,  et  pieiiolatti  Christi  nomine  oonfirma' 
mus.  Acta  Miiit  hvc  anno  dominicc  incamationis  M". C*. LXXX". V*.  Tcstes.  Olricus  prcpositus  beatc  Ccr- 
thmdis.  Gova  priorissa.  Ermcogard.  Ah!>»-ich.  Mcinward.  Johan.  Ibiedard.  el  totus  inibi  conucntus.  Leotfri- 
dus  maioris  eoctcsic  prcpositus.  Amoldns  bcati  Johannis  prcpositns.  ioseph  decanus,  ct  alii  quampluras  de 
oonoentu  rmtres.  Symon  comes  dc  Thckenenbnrch.  Anioldas.  NicolmM.  Rolhidfiw.  HugOk  BaUwhHn.  Johnnr 
nes  rurus.  Gorhardos  piocerna.  Ilcinricus  dapifcr.  Ambrosius. 

Dk«  mii  PatumaMnikm  MsiUiagla  fntM  MwhiUUdM  SitgA  Ut  vnf  tt)»  abfiHtbsB»  adgt  «b«r  Mch  dia  Ttga  4m 


CCCCLVI. 

Ucrimannus  Dei  gratia  Abbas  in  Caponbcrg,  Cuncfiqiic  clu.sdcm  loci  fratrcs,  vniacrsis  suceessoribus 
suis  in  pcrpctuum.  Nolum  cssc  uolumus  tam  puatcris  quum  Modernis,  Quod  dominus  Uerintannus  uenora- 
bilis  )IonaKtcriensLs  episoopQs.  quando  m  capelhi  nostra  allaie  Sencli  Pnnli  apOBlolt  consecrauii,  etdem  ilh»- 
mioando  quindecim  denarios  decimc  annuatim  pcrsnlnrndo.*;  pro  nnimc  .'iuc  saltite  assignauil.  Sev  (|uidcm 
de  domo  Herimanni  ntiiilis  de  Senden,  Nooem  autem  de  domo  .  .  Miliiis  do  Uundebardorp,  proaidendum 
anlem  nt  oanems  onni  anno  sit  8enden  reoefNitnis  denarioa  io  vigilia  Lanrenoii,  vt  amtem  mdli  dem- 
ceps  in  dubium  ueniaA  do  dooalione  snpndicln,  soriptore  hnina  lealhnonio  enm  aigpHo  eeckMie  noaini  ^san 
duximus  roborandam. 

8<«s«l  mm  »m>MMi|t«  tmi  abtr  «criorM  fctaagaii. 


CCCCLVII. 

11.  Dci  gratia  Capenbcrgcnsis  ^clcsic  aWin.-^  \r,'nfn  c«we  noTtmnK  nniucrsis  Chrisli  fidelibus  cl  ma- 
xhno  (cclesi^  iiliis,  qood  Wicbokios  dc  Wcluere  homo  nobilis,  cum  nos  et  ^cck»iam  Capcnbcrgcnscm  im- 
peleret  de  cnrti  qof  est  m  Vebnedo,  ct  aliis  possessionibns  ad  eam  allmentibaa,  qoam  parenles  ipsias 
lc^iiinia  fradilionc  iam  dictf  ccclcsi^  conlulcrant,  graui  molcstia  oorporis  cgrotare  ccpiL  Diuioo  ergo  con- 
silio  inspiratos,  nt  oonfidimaa,  noa  el  frmrea  noslros  ad  ae  nooanit,  lole  ok  eorde  peniiena  de  omaibus 


Digitized  by  Google 


Itt 


11 B». 


poccttis  sni^,  el  niaxime  de  querimonia  quam  aduersum  noe  ininsto  habucrat.  Ab  hac  igitur  querola  cum 
muUa  compunctionc  ot  deuoliono  omnino  dcstilit  in  prcKcntia  noslra,  uxoris  suf  ol  iilif  et  alionim  qui 
subscripti  suut.  Conradus  dc  Ilamclspringe  coiLsobrinus  Wicboldi.  Hcinridw  GoUiase.  Heinricus  LuncinL 
Theodericas  Friso.  Ludgen»  mniiilerialis  Conradi.  Herimamius  de  Veimede.  Preleree  instantissitoe  petill.  ut 
tam  ipse  quam  mator  ^m.  uror  qtinqnc  ct  nia,  ?ingiili  in  obitu  suo  plenam  momnriam  hahrront  in  ccclc-  , 
gia  Dostra,  tamquam  unus  ex  fratribus  no$tris.  quod  ct  ei  iodubitantcr  promisimus.  Cuius  rei  uulicia.  uc 
•  poeieroniiii  oieinoria  labatur,  presenlia  acripci  atlealalionem  adkibere  placuiL 

Dh  nU  PMiMMatMMllSm  Mscbiiigl»  ilnm,  |rSwM*  Sltfil  dm  ttHla  BappMfccif  lit  inanl  htMkSHgL 

CCCGLVIII. 

In  nomiue  san^  el  indiuidu^  -TrioitaliB.  Thetmarus  Dci  gratia  Mindcnsis  cpiscopus.  Vniucrsis  fido- 
Iku  preaeiiiibua  et  posteris  ootura  eeae  oolamus,  quod  soror  Sophia  sandimooialls  fodeaie  beate  Maric 

qu^  apud  nos  est,  cum  a  <|uibus()!im  sororihii??  ciiisdrm  loci  in  abbatissarn  ruis.sot  clecta,  supor  oxaminanda 
(leittioDO  summi  ponlificis  auctoritos  iudicus  dclcgauit.  Post  multa  uero  coucilia  uariasque  binc  ct  iode 
qnealioDes  diotissimo  proposiias  tandeni  se  petenthim  iudicum  arbitrio  aobmiail,  et  ab  eiadem  hissa  man- 
soete  ct*s.sauit.  Deinde  ooosilium  priorum  oct  losi^  nostrc  et  abbatis  insutam  et  pTeposili  de  Ouerenkeriken 
nos  ut  aliiiuatonus  oam  consohroniur  adniuiiuit  Ii:i(ur  cum  beniuola  sororum  omnium  conniuontia.  uido- 
licet  tam  carum  a  quibus  oiecta  fuorat,  quani  atiaruni,  ei  ad  suum  stipendium  aiiud  stipcndium  in  eaJcm 
eodesia  quod  tunc  libere  uacabat  contulhnus.  Eo  autem  pacto,  ot  prtns  habiium  stipewKum,  eodem  dkxIo 

quo  antca  possedil,  in  postorum  pc— U,  suporadiliti  aulcin  stipcndii  fnictuin,  siuo  ahscns  siiic  prcscns. 
scmper  intograliter  pcrcipiat.  Prctcrca  diinidium  orti  cuiusdam  ct  in  co  habitaculum  usui  sui  commodum 
ci  conccssimus.  Qua  in  ro  nt  SHnctlo  Buetoritatls  nostre  pcrpctuo  illesa  permaneat.  eara  banuo  et  si^ii 
nOStri  protestaliODO  rohoianiinus  ITcc  suiit  nomina  tcstiam.  Decanus  mnioris  ^cclciiio.  Hcrmannus  scolasli' 
cus.  Ilildcboldus.  Lcfardus  ccllcrarius.  Tlndcricus  subdiaconua.  Godefridas  diacoDUS»  Hermeogardis  dccana. 
Tbellirdis  Gisla.  llelenburg.  et  coicre  sorores  sanci^  Uari^. 

bicgel  Ul  Ttrlvren  (esMscn. 

CCCCLiX. 

Attt  einem  ObernkTrcltHcheo  Kupiar  «iet  K.  Jahrbuodcrts,  im  Drsilt  dei  Cibtioltickan  Htmjer  lu  Minden. 

In  nomioe  sanctf  et  indiuidu^  Trinitatis.  Tethmarus  Dci  gratia  sancte  Mindensis  eccicsic  episcofius 
Noucril  omnium  tam  prcsentium  (|uam  post  futurorum  induslria,  Qualiter  bealf  memori^  donuous  Werabe- 
ma  Bpiscopus  ecclesiam  noucilo  plantationis  in  OucrcnkerlLen  com  oMalione  quorundam  predioimm  in  ho- 
nore  siincto  Dci  gcnitricis  Marie  fundauit,  quam  Epi.scopiis  Anno  iirocossor  nostor  pia  inlentionc  consccrans 
quibusdam  booeiiciis  ampliauit,  Sed  quia  morle  preucnli  ad  slatum  qucm  optaueranl  prrduccrc  noo  po- 
tQenmt,  Nos  ipu  auetore  Deo  licet  indigoi  in  pontificaius  eis  cathedram  soocessimus  parti(  ipcs  beneracto- 
nim  eornm  ease  cupienles,  qn^  m  eodom  loco  benc  inchoaucrant,  aucloritatc  ')  •  •  •  conscruetur.  Piotatis 
etiani  eorum  propositum  firmum  osso  cupienles,  eundcm  locum,  ut  anto  imjs  fcecrant,  libcnim  forc  di-  Tc- 
uimu£.  tanquaiu  ''i  .  .  .  faligeniur.    Omnia  crgo  illius  ccclesi^*  buoa.  bamiuiu  uidelicct  cpiscupalcui  iii  ip»a 


<)  *)  Dic  wc|geiMicnco  Stdtcn  aliaiiMa  *»ltkommcn  mit  (len  cnUprccbeDdea  der  |lcicbaitigrn  Urkmde  de«  Bi«clku6  Aiin« 
mn  111*  iibflfeiiiT  wutMt  diM  «la  patnnl  4lt  Sltllwc  dcr  W«i1«  «cfindcn,  «d«r  dn  MafcaMidlM  Wart  ■«  cincm 
ifcfeMvMeda^  fwwnkcdl  IM,  w«d««*  dcr  aiaa  «UM  im  §ii»mtim  tiirilndnrl  «rlnd. 


Dlgltized  by  Google 


ilSft  —  M8C 


483 


ecclesifl  et  in  ecclesiis  Veldeo,  M(ai»at,  MeAA»,  Snlbace,  ll«tn1niMii,  GetenebaTg;  ^tamofn  Bmnea»  her-. 

bike,  Potisson.  Tnnkcrdesscn,  sacrificiuni  peregrinorum  seu  alionim  (idoliiim  totum  ad  usus  congregationis 
dcpuiando,  Decimam  in  Alemultre,  domum  in  Milebei^e,  Uaburgebusen  cum  omoibus  suis  appeodiciis,  aa- 
tiqua  eliai»  dolife  are^  bona,  Dedimmi  in  NienMide,  deeiraam  in  Harst,  cariam  tn  Tdden  «um  onnilm 
atlincntliB,  nidelicet  agris  ')  •  ■  .  eodcm  iure  quo  prinoe|»  Beinricus  dux  anic  [^osscssa  oblnlit,  CMlnNll  itt 
Buknbui^  cum  capella  et  omnibus  capelle  attinentibus  que  comes  Tbiodcricus  dc  Wrbenc  c^im  a^scnsu  he- 
rcdum  snorum  Bancl^  llari^  obtulit,  predium  in  UeDnessen  quod  dc  uiUicalione  Wlbike  cum  assensu  aduo- 
onti  H  eoniilio  nilfiei  Bnbodin  el  HlcMiam  per  ooncenbiam  eoeleelf  in  Onerenlcericen  oonlaKt,  pro  qoa  de- 
cimain  domns  Sophic  in  Rotliorkisson ,  (lccimam  diiorum  inansoruni  in  Sulbiko  ct  cuiusdam  deserli  predii 
in  Merbike  rccepit,  Dccimam  etiam  nouaiium  quf  ipsi  eiaborauerinl  infra  Episcopatus  nostri  terminos  et 
in  omnibus  prcdiis  oornm  que  ad  manum  noetram  uacauerint  in  perpetonm  eidem  eodenf  damus,  atque 

^  «Mmda  faona  ab  eis  nuoc  legiiime  posscssa  nel  u  posicrum  iuste  poandondo,  cloaibae  oeli,  banni  noeiri 
auctoritrifc*  et  >if;illi  nostri  impressione  firmamus  el  in  uirtulc  spiritus  sancti,  in  quo  per  Cbristum  '"'^t  nmnis 

,^  ligandi  ct  soiucndi  potcstas  corroboramus,  Vl  qui  in  irrilum  duxerit  sit  analbema  Maranatba  ct  «ieleatur 
uomea  eios  de  libro  aitf 

CCGCXX. 

^  Am  dm  lapMlwMhe  4m  KImMhi  Galfica. 

In  nomine  eanote  et  indiaidne  Trinitatk.  Egi>  Sirridns  Dei  gralia  PatherboraenBig  ecclesie  episcopns, 

monastcrio  in  Gcrdine  in  pcrpcluum  amen.  Cuiii  e\  susccpto  prcsulalus  oflicio  paci  et  tranquilitati  eccle- 
siarum  omnium  quarum  curam  susccpimus  nos  oportcat  intcndcrc,  soilcrtiorc  tarocn  invigilandum  putamus 
<'  diligcntia  ubi  aliqua  disturbationis  cognoscitur  csse  matcria.  Ilujus  rci  gratia  commoditati  sanctimonialium 
in  Gerdene  qae  vito  honestate  et  religionis  obeervanlta  lam  noBtromra  qnam  mahoram  erga  se  provooi- 
nint  afToctum,  perpctuo  prospiccre  cupicntcs,  prcscntis  scripti  .«icric  dcnunciamuf;  univrrsis  ridolibus  t<im 
futaris  quam  pru.senlibus,  quod  ordinc  controvcrsia,  que  inter  ipsum  monasterium  ct  flcrcnumoum  dc  Sid- 
deewn  eupcr  quibusdam  predils  vertebalar,  conqaievit.  Anno  donuoiee  inearaalioma  ]fC*L*VIlI  Croswinae 
miles  Trater  prcdictt  Beremanni  lepra  infectns,  qaooiam  audierat  qaod  flageOat  doannas  omnem  niium  quom 
recipit,  ?c  ab  eo,  qui  Saulum  in  via  prostratum  et  cccitalo  percussum  intrare  compulit.  iioc  llat^eHo  vo- 
cari  perpcndit.  Quaproptcr  morbo  camis  desperato,  spiritui  saucio  mcdicina  clGcaci  volens  consulcrc, 
qainque  mansoe  in  Ostheim,  tree  et  dimidiam  in  Frodenhasen,  anam  in  Baddenhnsen,  noam  in  Dalteasen 
in  manu  domini  Bornli;irdi  padcrhnrnonsis  c|iiscopi  hac  conditionc,  ut  ipsc  cadem  predia  monastcrio  Ger- 
dcnc  confcrrct,  cum  consensu  lcgitimi  horedis  sui  prcdicli  scilicot  llcrcmanni  qui  nondum  tunc  liberos  ba- 
bcbat,  rcsignavit.  Prcdia  rosignata  dominus  Bcrubardus  padcrburncnsis  cpiscopus  monaslcrio  in  Gcrdcne, 
Mcot  aliod  inslramentam  de  eadem  dooalioae  eonscripitim  tcsiatur,  perpeloo  qaiele  possidenda  donavii 
Post  donalioncm  actoribus  monastcrti  tn  corporalcm  conindem  iMimiruin  possnssiononi  mis.sis.  vidcns  Gos- 
winus  quia  sioe  ouero  et  gravaminc  mooasterii  ibi  sustcntari  poluil,  cum  sancta  et  chara  familia  .sua  Adel> 
thetda  vtdollcet  oxore  soa  et  Johanne  filio  sao,  ad  Mmetom  mooBsthw  converBationis  odum  Gerdene  se 
tnuisiulit  Novi.ssimc  nuicm  mortua  Alhcida  folicis  n  :  ic  matrona,  qno  maritum  et  Gllum  premortaos 
planxcrat,  anno  dominicc  incarnatifmis  M^CI.XXX"!!!!",  lli  rcmnnmiv  cum  tixorc  siia  Ilildeburga  ct  scptcm 
filiis  suis  Ilcnrico,  Udone,  Ucrcmanno,  Goswino,  Johannc,  Anlhonio,  Wcmero,  mona«terio  supcr  cisciein 
prediis  qoesUonem  movere  cepil,  aeaerens  Bnnquam  booa  illa  ox  saa  vet  fnilrts  sni  resigpalione  tn  perpo- 
taam  jos  slve  domininm  mooasterii  Gerdtnensis  tranBisse,  sed  «e  taalom  tribos  Hlis  persoois  osafracluin  ad 


Digltized  by  Google 


m 


rcficiendas  quotttdianas  carnis  sac  roinas  temporaliter  concessis^c.  Nos  vcro  liip  prr  bicnninm  prorogaia, 
diuD  odia  et  iurgia  cresoereat  raemiQimaa  oificii  nostii  ewe»  moBastican  disciplinam  protiteQica  liligiiia  foni- 
libus  subducere.  ot  diviois  miniMeni  piMWHt  pio  et  aoiarlar  intendBre.  Ne  igUnr  mefttea  eamm,  que  Beo 

in  oraiionc  quibus  dcbcmus  in  lcctione  loqni  oonaQeTOrBt,  per  voriu  caosamm  curas  ciOuercnt,  et  ae 

filii  Hcromanni  rapinls  cl  iiu  ondii»  bona  monasterii  vastantes.  morto  oonlnmHiosa  concilial  s\\c  mcnibrornm 
truncatione  lucerent  roaieracta,  quia  magis  transactto  conciliat  et  amicorum  suavilt>«|uia,  quam  judicialis 
eenteatia;  oansam  ipeam  erbitrio  nostro  el  quornnidun  ikieiium  noslroruai  conailio  supposttam  ita  sopivi- 
raus.  Quod  Hcrcroannus  datis  sibi  a  monastcrio  viginti  mareia  cum  uxore  sua  Hildcburga  ct  Glits  snia 
Heinrico,  Udono.  Hcremanuo,  Goswino,  Johaaue,  Anthonio  ol  W«>rnlioro,  iuri  suo  si  quotl  hribuit  \el  ha- 
bare  videbatur  in  bonis  ipsis,  que  in  Utd  verlebantur,  rcnunciavit.  <Jua  renuncuilioau  suleiunilvr  (acia  »icul 
vaneraMis  donunua  Bemerdus  epiaeopna  poet  primam  renuneietioBem  inm  flepediota  iione  mnnasierio  Gcr* 
dinensi  dedit,  ila  ct  no.s  post  hanc  ronunciationem  sub  prcscntia  clLTicoruni  ct  Ijiironim  eadem  bona  cccle- 
sie  tierdioeosi  banoo  nostre  auctoritatis  cfmiirmavimus.  Volcutes  igitur  facti  nostri  momoriam  litterarum 
indiciia  etemari.  bano  carfam  Jam  dicte  trawactioMa  testem  aempitemam  oooscrflM.  el  ««tentioo  sijpUi  no- 
atri  caractcre  fccimus  insigniri.  Acui  sunl  iieo  aooo  nb  ineamalioae  duinini  MCLX.KXVL  Indictione  qnnrtn. 
PrcsiJcnie  ccclc-iic  Romanc  domino  Urbciiio  papa  tcrtio.  Rcqnante  domino  Fredcrico  auf^nslonim  ^crcnis- 
simo.  Tcstcs  hujus  rci  sunt:  Altmannus  eccle^e  nostrc  major  prepositus,  Volbcrtus  dccanus,  Meitincns 
capeilanua  oosler,  Ludowicus,  Connidua,  Goniiidus,  Godefridus.  Erpo,  Alexander.  Beniricns  sdiolasticoa^ 
Lambcrtus  Cellcrarius,  Thcodoricus  ctuitos,  Thcodericus,  Cunradus,  Benihardus  subdiaconus  nostcr,  Hugo, 
Wulfr.ui)u>.  Ilercmannus,  Hcremannus,  Johanncs,  Volcquinus,  Ilcinricus  apostolorum  Pctri  ct  Pnuli  in  padcr- 
buruc  abba^),  Niculaus  Ilcrcsc.thchuscusis  abbas.  Virorum  nubihum  qui  uddcrant  nomiim  hcc  sunt:  Wldeiiin 
dus  advocattts,  Conradus  de  Schocneberge,  Bomardos  de  Lippia,  Widdundus  de  Rethe,  Albertus  dc  Ever- 
stccn.  Widckiudus  tlc  Oscihc,  .\me!unf;us  comcs  civitatis  nuiitrc.  Noinina  ministcrialium :  Wernlicrus  de 
firachel,  Courat  Stapcl,  Uugo  dc  Heiiichelderc ,  llartmanQus  de  llescn,  Hugo,  lieiuricus  Spirinck.  Coosi- 
liaiores  tmnsactionis:  Conradus  de  Adeasen,  Burdiardos  Plocltrath,  Appolonius  de  Weslere.  Joiianncs  et 
Karuliis  do  Nigenkerikc,  Heremannus  et  Swcthcriis  de  Wovcrc,  Sifridus  dc  Daelhecm,  Hclmicus  (.rube, 
Macharius.  Jotian.  Rotgcrus  de  liesen,  AraohJus  de  HobrachUsseo,  Uugo  LoogoiMrdiis*  Xlieimo  Slapet  ei 
frater  ejus  Wcmherus. 

GGGCLXI. 

Aw  ««ic»  KopiilbMfa»  dw  Kloiicm  ItelcMSiHMr. 

Bendinrdus  Dei  graiin  Pftderiwmensis  cedeaie  episcopus.  Ifotnm  esse  yalumns  mmierBilati  Christi 
Cdehum  lam  fulurorum  quam  presentium,  Quod  Bemhardos  episcopus  predecessor  nostor  felicis  recurJa- 

tioni-s.  (le  conscnsn  totius  «oi  CTpituli,  ob  spem  elerne  remunerationis  et  salutis  anime  sue,  quedain  bona 
tam  in  decimis  quam  in  aliis  reiiiiibus  ac  mausipiis  iustc  ac  lc^jaliter  acquisila  obtulil  Deo  ciusquc  geai- 
trici  bcate  Varie  perpelue  virgini  iu  loco  eonstruelo  a  Widikindo  comile  qui  vocntnr  sancte  Xario  mooa- 
eterium.  Dicta  aulem  bona  que  ccclesic  contulit  suprndiclc,  ut  (irmioris  testiiuonii  in  posicruui  hahcnntur, 
conscribi  fccit.  Sic  ca  nos  couscribimus,  scilicct.  Decimam  in  SoibiLe.  Decimam  in  Ucskerinckhusen  et  in 
BoiuelJc.  Dcciniam  in  Volcoidesicn  c(  in  Kcthsen.  Dccimam  adiacentem  monasterio  in  ooria  que  vocatur 
Botbc  ot  Tidelinctorpe.  Iteni  Drcdenbonic  deciniani  cum  omiiibus  nppcndiciis.  Decimam  in  Woldessen  et 
in  Bctfinrlui^-cn.  Dccim^m  in  Wcinliic.  Dcciuiam  in  Mcckesdfirp ,  siuc  siul  culta  noualia  siue  colcuila.  Vt 
autcm  tam  pia  collatio  mancat  iucouuulsa,  prcdcccssoris  collationcin  diclo  monasterio  auctoritalc  jircscu- 
tium  conBmidmus.  Presenles  erant  liuie  Ikcto.  Abbas  Uioricns  de  curia.  Preporitus  Altroan.  Dceaftos  Wol- 
bertus.  Scolaslicus  Hiuricus  de  Borbcnnc.  Conradus  Stapcll  et  Werncrus  fmlrea.  Wolbcrtus  et  Hinricus  de 
Hvlse  Iraires.  Daium  Paderborae  nnno  grncie  Miilesimo  Centerimo  oGtogesiino  sexto.  liaJ.  ipriiis. 


Digitlzed  by  Google 


118«. 


485 


In  nominc  sancle  ct  indiuidue  Trinilatis.  ||  Herimannus  Dei  gratia  5(onastcriensis  episcopiis  sccundus. 
Cum  uniucrsis  fidetibus  iu  ncccssitatibus  suis  scmpcr  assisterc  dcbcamus,  maxime  tamen  ciuibus  suriclonun 
et  domcsticis  Dei  sobciari  «alagimMis,  nt  diun  io  preKntis  uite  stadio  corum  proroeitbns  operam  diligenter 
impcudimus,  ipsorum  qiifiqiir>  siifTrfif^nntihns  mcritis  postmodum  in  cclcsti  pairia  cnm  cis  sfrnpiterna  rcmo- 
dia  capiaraus.  Qoa  proptcr  notum  essc  cupimus  fidelium  uniuersitati  tam  prcsentium  quam  futurorum,  nos 
cftpenulam  in  Wadenard  com  omnibt»  Btitnend»  iibera  donatione  coDtaKBBe  cemilno  de  campo  sanot^ 
HARIE,  coiitinnanies  dusdcm  capcliulc  parochiani  ecclcsi^  io  Hoswiokele,  et  propter  inhabitantiutu  rarita- 
tcm  ct  ciiistlcm  capclle  profnfnliuilrtn  iiifolcrnbilem.  Nc  quis  ergo  hanc  noslre  constitulionis  pau-lnam  in 
fulurum  uioiare  prcsuiuat,  ram  aucluritatc  l^eatorum  apostolorum  Petri  ct  Pauli  ot  Dostra  sub  anathematis 
iiiterminatione  firmissime  roboramos,  SigiHi  nostri  tfetimoniom  imprimeDdo.  Hnliis  rei  testes  sunt.  Heri- 
ronnnus  nlilias  rappenherrri^nsis.  Bernanltis  tnainrls  cccNsie  prcpositus.  Bcrnardus  maioris  ccdesie  docanus.' 
Ilerimaaaus  prcposilus  suiiCti  Jdauricii.  Ibcodcricus  prcposilus  sancti  Liudgcri.  FRanco  uicedominus.  Widc- 
kindus  aduocatna  de  Refhe.  Beriiardns  de  lippin.  Conradas  pincema.  et  ceteri  tjuamplurcs.  Acta  soat  au- 
lem  hfc  anno  doainiof  incamationis  1I*,C*.LXXX.VL  Indictioiie  IHUb  OP.  Noiias  Nouembriai 

Dni  iB  der  IUiU«  de«  «oieren  le«NB  Rmoiw  dw  UiteBdi  M%idtMklBf  mA  fiit  «riiillM»  Ktfdf  iit  dn  W  IIMl 
OCOCXLV.  b«diri«b«iM. 

CCCCLXIII. 

AiM  itt  Lieibomiidien  UrkaaJea-SuamlaDg  de«  Fr.  PlMadoi  Chur. 

In  nominc  sancto  el  inJiuiduo  Trinitatis.  Philippos  Dei  gratia  sanctc  Colfjnlensis  ecclesie  Archicpisco- 
pQS.  Notum  facimus  omnibos  ad  quos  prescos  carta  peruenerit,  precipuo  thcionei  oostri  procuratoribus 
in  Nvsaen,  qnod  eodesie  Usbonenri,  m  recompeDsationem  damni  ab  hominibus  noetris  eidem  ceoobb  b 
gneira  que  intcr  nos  ot  duccm  Saxonie  habebator  iliati,  theioncum  Nussienae  de  oonncctura  vim  velalianim 
rerum  fratribus  ciusdom  ecclesic  attinenlium,  pfrppluo  rcspectu  rctributionis  snperne  rclnxriuimus.  nuncios 
iosapcr  ipsorum  et  bona  pcr  tcrram  nostram  ab  omni  iuquiutatione  iibera  sub  nostro  conductu  ct  prote- 
ctiooe  tnnrire  volomos.  Quod  nl  eis  ratnm  perpetno  maneat,  hano  iMle  pagellam  oonscrBii  et  noetri 
iussiiiius  inpr^  ssiono  si^rnarl.  Actum  aooo  dominice  incaniatioms  HCUXXVL  aono  Freiherici  Romaiionim 
Impcratoris  XXXlllL  iodicl.  IIII. 


CCGGLXiV. 

Aa»  Kladlktw  V5S.  T.  XXXVftt. 

In  nominc  «tanctf'  et  indiuldoe  Trinitatis.  Herimannus  Dei  gratia  Monasterien^is  Fpisropus  .srcundus. 
Qui  parcc  scminat  parco  et  mctot,  et  qui  seminat  io  beoedi^ioiubus ,  do  bcncdictiooibus  ot  motct.  Quo- 
aiam  iiuta  euangeiic^  iectionis  inglnictionem,  beati  aunt  miserieordes,  quia  miserioordiam  conseqoentor, 
njaericordif  aalmn  opera  clariore  locent  effiBCtia,  qaando  nohis  coocessf  administrationis  libcriatom  libera- 
liter  circa  pauperes  Christi  caritatom  dispcnsamus.  Quaproptpr  pro  nmorc  illius,  qui  cum  diues  sit  in 
omnes,  se  ipsum  euoauiait  ut  nos  ditarot,  et  paupercs  ac  dcbiiia  huius  mundi  eicgit,  ut  fortia  confrio- 
geret,  Consotatioiii  ac  refeolioni  paupcmm  miserioorditer  iotendere  capientefl,  Ea  qtie  por  Christifideihim 
denoliooem,  siue  etiam  per  nostram  iargitioncni,  domui  quae  Hospitaie  dicitur,  humaniler  pro  ^tern^ 
vite  pr^mio  sunt  contradita,  sub  toilionis  oostrf  protectiooe  soacipiiiiaSi  ct  ab  omni  vioienia  siue  etiam  fran- 

Ced.  dipl.  ki*t.  WestXal.   U.  24 


Dlgitized  by  Goo^^Ic 


486 


dulenta  direptione,  sub  firmissim!  nnathetnatis  intcrdicto,  secnra  esse  voluinus.  SpectaHter  antfnn  areas 
inicr  duos  lapid«o$  pontcs  siias  prcdicl^  domui  aitiaentes  ab  omui  graoamiDe  et  impeosa ,  quf  vcl  per  pe- 
titioaem  vel  per  qMiDeaDqve  eiaileiD  fieri  solet  «lacUoDen»  absolaimos  el  libenn  conetitainnu,  ot  paope- 
rum  ncccssilati  in  caJom  domo  recolligcndis  uliiius  et  commodius  cx  eorum  prouenlu  prouidcalur  ct  minus 
per  diuorsarum  exactionum  mcommoda  distrahantur.  El  quoniam  domum  tuam,  Domine,  decel  sanctitudo, 
nec  Anticbristus  cum  Chriato  habilare  potest,  Christus  autcm  in  suis  est  pauperibus,  sicut  ipse  testator, 
dkseni,  Qai  omim  ex  bis  recipit  me  reciplt.  et  tn  bis  Christus  siticns  potatur  et  esariene  eibatar,  Doffinm 
prefntam  sanctam  esse  volumu?  ct  immaculat.im  el  omnis  pollufionib.  el  illicitf>  cohahitationis  insciam ,  fir- 
missimo  sub  iimiolat^  instiiuiionis  cdicto  precipienles,  ul  quicunquc  eidcm  loco  prcfucrit,  siue  ooaaersus 
doe  indamff  vel  olitm  seeahris  dericas,  Dennaem  de  proximis  snis  aut  specidi  fnmjlmritBlts  vinonlo  sibt 
astrictis,  de  0emoeynis  no  reditibus  eiusdem  domns  pnsoat,  vel  GOOUibemalem  aliqnam  et  thori  familiarem 
habere  prcsumat,  ne  qnid  de  caritatiua  oblalionc,  qtio  solatium  esse  dcbet  summc  necessitatis,  negligc^nti 
procuratore  transeat  ad  luxum  iilicit^  voluptatis.  Yt  autcm  b^c  rata  pcrmaneant  et  incoouulsa,  prcsenti 
paginf  decreaimas  bfo  naseri  et  sigilll  nostri  impresrioae  signari  Si  qnis  autem  baic  nostr^  mstitutioiu  eon- 
traire  presumpserit,  indignationrm  omnlpoti  ntis  Dci  cl  bcatorum  Pelri  el  Pauli  apostolorum  eius  se  noue- 
rit  incursurum.  Testes  autem  huius  rei  sunt  bi.  Bemardus  maior  prepositus.  Bcrnardus  maior  decanus. 
Uermannus  ecclesie  sancti  Mauricii  prcposilus.  Franco  viccdominus.  Theodericus  ecclesie  sancii  Liudgeri 
prepositus.  Pranco  ecclesif  sancti  Pauli  decanus.  Magister  TraiectensLs.  Ilcnricns  Treroooicnsis.  Henrieas  de 
Hucke.  Hartbcrlus  Mai^istnr  Apolioiiius  de  sancto  Paulo.  Lairi,  Rudolfus  de  Stcinforde.  GoJorridus  de  Scho- 
ncbcciL.  Albertus  dapifer.  Conradus  pioceroa.  Bernardus  Werense.  Delbmarus.  Uenricus  dc  Emb&bruck. 
Wilbelmns  Steoemnck.  Ernestas.  Helprados.  Friderioas.  Godefridos.  Benrieos.  Bernardos  et  alii  qaamplorea. 
Aeia  sunt  h^c  anno  dominicc  incarnatiODis  H.CLXXXVI.  lodiclionc  IIII.  regnante  ^rioflissiniO  H«IMUMtf1iai 
Imperatore  Friderico,  Regoo  filii  ipsius  Henrid  fteigis  ilhistris  anno  terdo.  Feiiciter. 


CCGCLXV. 

Am  dsB  AfchifC  «i  lappcabaf; 

!^  In  nomine  sanci^  et  indiDida^  T^-nntatis.  ||  Herimannas  IM  grafk  HonasierienBis  fcdest^  episcopos. 

Omnes  quidom  nobis  commissos  cnra  nostra  coinplectilur,  sed  eoe  spccialilcr,  qui  asccndisse  uidontur  ad 
montom  myrrc  ct  ad  collcm  thuris,  id  est  ad  mortificalionem  carnis  ct  pur^  instantiam  orntionis  Idco 
cuucti!»  Cluisti  fideUbus  lam  fuluris  quam  presentibus  notum  esse  uolumus.  quod  Phylippus  de  Burc,  nii- 
nisteriaUs  nosler,  decimam  quam  in  bcncficio  habebat  snper  diios  mansos  in  Hassela .  qaonia  est  onas 
circa  riuulum  pcrlinens  ad  curlim  Alstcdc,  altcr  in  prnrn  iiom  apud  anliquum  Capcnberg,  dccimam  de 
duabus  domibos  ad  albom  officium  pcrtineulibus.  quarum  una  octo,  altera  sex  nummos  persoiutt,  oobis 
resigpauii,  ea  conditione,  nt  ipsam  decimam  fodesi^  Capcnbcrgensi  contraderemns.  Qnod  et  fimmns.  ob 
benignam  nostri  in  pcrpctuum  rccordationera.  Item  sciendum  el  diligcnter  memoiipcoromeiidandum.  quod 
siipcr  domum  Erthmari  in  Uamhuuclc  1111.  solidos  dccimc  arl  dominicaturam  noslram  pertinenles,  fralribns 
Capcnbergensibus  dedimus,  receptis  ab  eis  in  concambio  aliis  Uli.  solidis  el  ^ibus  denarib  decim^,  ex 
qnibus  duo  solidi  et  tres  anmmi  soluanlor  de  domo  noa  in  nilln  AUendorp,  m  pairodiYa  Seprade,  snni> 
lileii  dno  solidi  in  uicina  uilla  Visbcch.  Vt  igitur  hec  descripla  donalio  alqne  commutatio  rata  et  incon- 
uulsa  porpetuis  tcroporibuR  permancat,  prcsenlem  paginam  sigillo  nostro  quasi  ucriiatis  spcculo  insiignimusi, 
omoemque  eius  temeralorem,  si  nou  uclocitcr  resipuerit,  eicrno  analhcmule  in  uirlutc  sancti  sptritus  obli- 
gamas.  Et  bii  tesles  qvi  preaentes  aderant  quando  dedimus  fiMribas  dedmnm  a  Phy%p«  resignatam. 
Uvorembold  is  Vnrlarcnsis  abbas.  Duo  canoTiici  Theodericus  de  Rcchede.  Honricus  de  Bnrc.  Hcribordtis  ca- 
peUaous.  Rudolfus  de  Meiobuuele.  Eucrliardus  de  Wema.  fiemardus  de  PyiLeobmob.  Uii  uero  lesles  bcti 


■ 

Digitized  by  Goc^^I 


iilt.  $  187 

ooncanibii  deciine  ia  Varnhoaele.  Heribordas  cap^aniis.  Vdelricas  saoerdos  io  lAnon.  Btndiinhii  Wttremo. 

BBerhardus  scholletus  dc  Werna.  Phylippus  dc  Borc  Hugo  de  Motlenheim. 

Acta  sunt  hcc  anno  dominic^  incarnalionis  IfCLXXX"  Scxto,  Indictiooo  IIII*.  Apostolice  sedi  pro* 
sidcnle  bcato  papa  URBANO.  Rcgnanlc  Romanorum  imperatore  FRiderico. 

Dh  Siegel,  ■A  rotlM  itiid  srBMB  Fidw  miAinfit  iit  dw  M      aiclnl««rfaflipliMdca  Ibftmdw  kwakriibflM» 

CCCCLXVI. 

In  nomiao  aancif  et  iodiuiduf  TrinitaUs.  1|  Ucremannus  Dei  gracia  sanct^  Uooastonensis  ccclcsif  epi- 
«opm  Quod  Bd  pMleritatis  noiioiam  uolamiu  peraoniro,  pronida  defiberatioiie  KtlerBrum  moaioMnlif 
mandare  t  nriiijimus  Nolum  facimus  igitur  tam  prcsenti  ctati  quam  rutun-  poslcrIl;itI,  quod  rcsppclu  su- 
pero|  retribulionis,  solutiooem  dectinf  otiiusdam  inaDsus  io  Eleohusen,  ccnobio  in  Lisborn  attinentis,  que 
m  curtem  nostram  Bekehem  BnDualim  aohiilar.  ItKn»  soiKoet  nmmDis,  hae  summa  nommoram  pcrpetuo 
redimi  dccreucrimns,  Quod  ut  ratum  in  euum  pcrtiKincat.  hnnc  inde  paginam  conscribi  et  sigiilo  noolro 
signari  fecimus.  Actum  dominicr  inrnrn;itirmi»  anno  M*.  C**. LXXX".  Vl**.  indictiono  llll.  anno  Frederici  Roma- 
norum  imperatoris  XXX^VI".  Tej>iibui>.  uicedomino  Franoone.  preposito  sancti  ilauricii,  Ueremanno.  prepo- 
silo  Iluderico.  Beorioo  de  Boro.  Alborto  dapifero,  ci  lilio  «ios  TliidoriGo. 

Dm  fliflifll  Itt,  imftMciMinllift  «M  MiDscl  an  Eiaa  mb  AaMncftn,  tm^fMa^  fmm,  «ftflf  fflrkna  «mamim. 

CCCCLXVII. 

Vach  iciB  <M|lach  ■WhfiMU  mll{«(beflt  dwdh  dca  miloate  NMjar  ta  lliDica. 

tf 

1»  iiommo  saBde  et  iadiuidue  Trioiiaiis.  Ego  Thieimanis  Doi  gracia  MtBdensis  eedeaie  episeopiis. 

GeneraUo  prelcrit  et  ij;encralio  aducnit,  uiido  nudla  eoiurn  quc  ratioiialiiliter  !^'eruiilur,  e\  aii(i(|uiliit«  de- 
lercl  obliuio,  si  non  scripti  munirenlur  jHitTragio.  Nouerit  ergo  tam  fulurorum  quam  preseotium  uniuorsitas, 
quod  sub  antccessore  meo  Atinono  episcopo,  me  eustento  maiorc  prcposito,  Ileinricus  prcposilos  tn  Oao> 
reolceriton  HQaoUare  ocpit  partem  predii  in  lleileuelde.  quam  Dux  Ileinricus  a  sno  minisleriali  Heiarioo 
comparalam,  coadiunante  'SVcrncro  tunc  cpiscopo,  ccclcsic  Oueronkcrkeii  coniulcrnt,  quod  (amcn  prcdium 
tanti  tcuiporis  intcrsticio  adeo  incultum  fuerat,  ut  nec  ipsi  quiUem  sulci  uidcrentur,  ncc  ulla  ibi  bahitan- 
liom  ehis  fiicti  memmisBet  longonitas.  Verum  quia  uOlici  maioris  eedesie  asserebant  m  eis  tanmm  taau^ 
aum  unum  ipsam  maiorem  eodesiara  habere.  el  lantundom  ibi  Mnlenbioenscm  ecdoitBm  poaddore  soi  alBr- 
mabant  coloni,  licct  ncutra  pars  cxprpsse  inijeni  .«iciret  dcmonstraro,  ipse  bcate  memorie  Annn  cpiscopus 
oichiiomious  ol  ej^o  liciurico  lunc  preposiio  contuijaius,  qualcous  ipse  et  quisque  suoruin  scquacium  ulrius- 
qoe  ecdesie  «iUico,  maioris  uiddtoet  et  Molenbioeosis,  nnum  solidiim  aaMuatim  sohieret.  Ne  qnisqoam  in 
poslerum  auaricia  stimuJaute  prcuotaiam  ccclcsiaiu  Oiiercnkerclvcn  uel  in  huius  (jrcdii  inuasione  scu  am- 
plioris  rcddilus  cxactionc  prcsumat  molestarc,  et  ut  bcc  instilutio  rata  ct  toconuuisa  in  omnia  rctro  secula 
permancat,  auctoritate  Dci  ct  noslra  prccipimus  et  sigilli  nostri  iopressioDO  commuoimus.  Actum  cst  hoc 
«uo  iacaraatioam  domuuoD  M«.Co.UXX*.VI«.  lodiclioao  OIK 

CCCCLXVllI. 

In  nomine  sanete  et  iadhridne  Triniiatis.|(Beruhardus  sccundus  Dei  grntia  PMheflwmensiB  ep^pns. 
Cnm  plocaqne  moriatmm  noBotia  netostaie  tenpomm  deleri  soleant,  ni»  aint  UUeramm  monhneoiis  oom- 

24* 


Digitifed  by  Coogle 


488 


mendnta,  Idrirco  cantum  est  et  usilato  more  frequcntatum ,  actus  hominum,  presertim  contracttis,  qiiomm 
pcrpetua  uUlis  est  mcmona,  scriplu  auteDtici»  commcwiare ,  ut  si  quid  ex  «ts  alii{iiaiido  oeniat  in  dobiam. 
per  instrumeota  pubiic»  fecittas  expediatar.  Qua  noa  rm  aiotcla  prosen^n»  i^i6cbiiiii«  et  fiiliins,  qnod 
duo  fralrcs  nobiles  B.  et  T  toturn  pTBdiuilk  suum  (|uo<i  Duren  proprictario  iure  iiabclmt»  COOSenso  et  col- 
landationc  Icgitiraorum  cohcrcdum  suorum,  ecclesic  noslrc  rite  coutulorunt  in  proprium,  cum  omnibu^  ad 
ipsum  pertiocoUbus,  uidelicel  a^ris  cullts  et  incultis,  siluis,  pratis,  pascuis,  molaadiuis,  aquis,  aquarum 
deoorsibaB  ec  eaiii  inre  eerandem  poaBoninmim.  Mansani  nnam  eeidesie  noafre  ante  hano  coBaliQWNn 
occli^sio  nostre  pertinenteni  pro  alio  commutauerunt.  ct  ciiniicm  commijtatuin  ecclesie  iiostrc  dede- 
mnt.  Idcm  fratrcs  ciuitatcm  nostra  auctoritato  et  conscnsu  editicauenint .  quara  cum  mooela  sua  et 
theloneo  et  minuta  decima  scilicet  illius  ambitus  et  de  nolriineQtis  animalium  ipsi^  in  pheodum  con- 
oeseiroos.  Hee  eliam  ciuitas  ad  maDdatom  et  semiliani  FBliierbomensis  episoopi  erit  in  perpetaum 
sicut  ^^'r^rihf^r''  et  Paihcrbom.  Prenomitiati  fralrcs  et  eorum  successorcs  ab  omni  homine  liberi 
et  a)>jwluti  seruient  Palberbonteasi  episcopo  quicumqoe  pro  tempore  fuerit  conlra  quemlibet  preter 
romanmn  impcriom.  Si  Pntherbomensis  episcopus  gerram  cam  oomiie  de  Amesberg  babet,  intrabit  oiiit- 
lalem  Baren  quociens  et  quam  din  uoluerit  cum  numero  armonim  pro  suo  arbitrio  et  dc  ipsa  gerraliil» 
et  tunc  alicr  fratrom  sl  uoliicrit  erit  AmesluTf;,  hn  famen  ut  nullalcnus  ledat  ecclesiam.  Si  contingat  uno 
tantum  super^ite  contra  prcfatum  comitem  gerram  moueri,  ille  nostro  seruiol  ccclcsio,  uel  rcnunciabit 
bonie,  nisi  gratia  episcqpi  ei  hane  Decessitadinem  remitiat  Si  siiie  legitimis  filus  nel  IHiBbaB  eepedieli 
fratrcs  dccesserint,  proximi  hcrcdcs  cjui  succcdcnt  in  palrlmonium  prrtiiclo  modo  ccclosic  collatum.  suc- 
ccdcnt  in  iilom  phendum  in  prescriptu  legc  ac  hunore  seruicii.  Capcllam  in  eodem  loco  dedicamus  con- 
i  structam,  eiquu  pruprium  pastorcm  pcrpctuo  dcputauimus.  cuius  parrocbia  intra  fossatum  ciuilatis  limitaU 
est,  ita  quod  extra  BMmitionem  non  exlendatnr,  arehidiaconu^^  tribus  uieibaB  b  anno  sinodalcm  et  iqiiaao- 
palem  iurisdtctioncm  excrccbit  in  cadem  capclla,  et  qualibet  tiicc!  X  ot  octo  denarios  grauis  monete  pro 
saa  procuralione  acdpiet,  insuper  quocicns  uoluerit  pro  coosucludiao  archidiaconorum  ibidimi  sinodatMl, 
aed  quc  prcscripta  est  procurationis  erit  aiunia  aamma.  Deohms  ntihuiim  fiareD,  Hotdiosen,  SiduiolMMeq, 
Bkrclioeen,  Hodinch.  inm  perpetue  pcnsionis  percipient,  de  qntnis  in  oeiaaa  peiitecosu*s  solucnt  cellcrario 
Palherborncnsi  1111.  marcas  ct  dimidiam  Sosatiensis  monete,  quo  si  casu  leraporis  uiluerit  et  lcuior  fada 
fberit,  Pathcrbomeosis  moncto  nummi  soluenlur,  quas  si  non  solucrint  tistjue  ad  uigiliam  sancti  Jacobi, 
siBe  onrai  contradielione  cardrant  decmuB  in  perpetnmn.  Reditus  V.  marcamm  eiadem  frairibaB  cooeedi- 
rons,  si  tcmport!  iiilc  nostrc  uacare  contigerit.  Sin  aulcm,  a  succos.sorilHis  noslris  huius  rci  eucntum  ex- 
spectabuot,  ila  tamon  «piud  nulHus  ministtiriaUs  bona  conferantur  cis.  Promiscmnt  idcm  fralres  sob  sacra- 
meuto  fiddilatis  quam  uobis  dcbent  et  ecolesie,  quod  pcliciones  et  exacliones,  hospita1{tnt«s  siue  qua5- 
cnmque  coneassiones  non  faoerent'  m  honis  et  heaunibns  ecclesie  nostre,  quod  si  fccorint  rt  ramlliariter 
a  nf&n'.  uci  a  purcc^^soribus  nostris  conucnti  non  cnrr^^torint  infra  VI.  ebdoinadas,  ahs(|ue  districto  iure 
phcodali  ad  ius  finale  citati  occurrent  culpam  composiiun  cum  restitutiooe  dampoorum  illatorum.  Si  aero 
derionm  siufl  minnterialem  eodeBie  sioe  mancipian  captitmoerint,  stalim  cum  connenli  a  nobts  oel  noelriB 
soccessoribus  fberint,  noD  lege  pheodali,  sed  ad  UHdectm  dics  finaB  iara  pra  exocflsibus  citaii  respon- 
doant  r.X  mnrcas  pro  compensione  prcdii  prescriplo  modo  collali  ipsis  dcdimus.  In^npcr  N\X  marcas 
ad  inpcnsas  muniendum  ciuitatis,  ne  aliqua  occasione  uilias  scu  quccumque  grauamina  exacuonuiu  alitpio 
inBeiiio  in  pcrsonis.  m  poasesBiooibna  ipai  anl  heredes  eoram  bcera  presaniBnl  in  peipetonm. 
Vot  dMB  anfiliwiilca  blicbSakihM  «cgcl  iiS  chi  fraicir  Tbcil  ?crlnrc* 

GCCCLXIX. 

Aeddit  aHqnando  quod  fratres  de  Buren.  B.  et  T.  prcdium  suum  Buren,  quod  tonc  iure  proprietano 
pottederanl,  cam  oeieris  aUodiis  suis  fodeaif  nostr^  coolalenmt  in  propriufflt  et  a  predeoeasore  nofltro 


Digrtized  by  Google 


U8<. 


iurc  fGodaH  receperunt  De  cuias  conscnsu  ciuitatem  in  prcdicto  allodio  siuc  fcodo  ediGcarunt,  ita  ut  ipsa 
ciuitas  cum  castro  in  ipsa  sito  ad  omnimodum  seruitium  cpiscopo  Parbornen<;i  essent  in  pfrpeUium  addi- 
ctum.  quemadmodum  Parborna  et  Wartberg,  ct  ipsi  fratres  libcr^  scruituti  Parbomonsi  cpiscopo  csfiCDl 
addioti.  qu^  nnihm  iHMira  lingna  dWlar  teAigeilh,  sed  et  siib  «acramento  fidditatis,  qaod  «ib  pKdlclo 
iure  fpcerun!,  promiserunt,  qiind  «i  peticiones  el  fxactiones,  iicl  hnspltalitnte-? ,  .i^iiarias  ucl  perag2arias, 
sea  inportuoas  precarias,  siuu  quascumque  concassiones  in  prcdiis  ^cciesi^  nostr^  siue  homioibus  ycclesi^ 
feoerint,  et  iaAra  VI.  ebdomadaB  comnoaili  non  oonposnerint,  feoda  eorom  prelerouaao  ordine  imw  feoda- 
Ks  uaccnt  episcopo  perpeiuo  Vri-nm  Hcct  hcc  tali  et  tanta  industria  statuta  eaMirti  siehilominas  tamea 
prodicti  fratres  in  bonis  et  homiiiiljus  r  cclcsit;  ^rassaii  mtiL  Sed  accidit  allerum  ponim  scilicet  B.  capti- 
uari  a  comile  de  Arnesberg,  contra  reliquum  uero  scilicct  T.  eundem  comitem  gwcrram  mouere.  Vnde 
oam  ipse  aepine  ad  uoe  accedms,  tamqaam  ex  debilo  preoedeulis  oontraetos,  a  nobis  anxiKam  poMlassel» 
consilio  nostrorum  habito  sic  nohis  conoonit.  quod  ipsc  dominiis  T.  fidoiussorcs  dabit,  quod  dc  cxcessibus, 
quibus  aliqiio  tempore  in  rebus  ucl  hominibus  ^cclcsie  dcliquid,  aut  iusle  salisfaciel,  aut  in  bencplacito 
grati<^  nostr^  supcrscdcbit.  Quod  aulem  pacla  superius  dicla  ct  statula  inter  nos  et  ipsuro,  et  adhuc  lem- 
pore  condicto  slatoeoda  seraabit,  hoe  pleita  securitale  oonfinnabBBt  ftalres  ambo  de  SohoDeobei^.  B.  «l  B. 
de  Floluwe.  Dominns  A.  pt  dominus  W.  de  Schalcesberg.  el  H.  de  Ittere.  eosdom  ctiam  in  auxilium  no- 
Slrum  el  suum  adducct,  siue  donalhiis  e(  «ne  expeosis  noslris,  ^  gverra  fuerit  oliorta  inter  nos  et  comitem 
de  Amesbcrg.  Hmas  rei  seoorilalem  procorabit  nsque  ad  doniiaieam  Jndiea.  DonininB  nen»  B.  de  imiepa 
ad  eadem  qu^  de  aliis  dicia  sont  nsquo  ad  pascha  inducct.  Sed  ct  dominnm  H.  de  Snalenberg  bona  fide 
qtjantciti';  poti^rit  nntfl  predicla  tempora  indticeL  Insuper  el  eius  plenam  secnritatem  nos  habere  fnrict. 
quod  idcm  dominns  H.  numquam  comiti  de  Arnosbcrg  sine  nostrorum  consensu  coafedorabitar.  Procurabit 
etiam  idem  T.  qnod  a  prefiilo  H.  de  Sualenberg,  qnamdiv  mter  oos  et  comitem  gverra  dvrabH,  noDa  om- 
qaam  prorsus  inquictationc  turbabimur.  Si  fortc  gvcrram  contra  ipsum  H.  de  Sualcnberg  habere  nos  opor- 
tnr>rit,  tunc  ot  ipso  T.  do  Buren  cum  suis,  nobis  auxilio  contra  cundem  H.  de  Sualcnberg  fideliter  acce- 
dcl.  Vnam  curiam  honcstam  cum  edificiis  nobilis  T.  in  Buren  dabit  ^cclc«io  in  pcrpcluum,  per  nos  et  suc- 
oessores  noslros  pessidendam.  Si  dominns  K  fniter  ipsins  a  captiiUlate  liberatus  ftierit,  predinm  fcdesif 
pro  qninquaginla  marcis  nnnc  nhlis^ntnm  in  Suaniornc  ct  IIclcmrMe  libcrabit  dominus  T.  Si  ucro  dominus 
B.  noo  fuerit  absolutus  ipso  T.  hoc  ab  oami  impeliciouc  et  obligacioue  liberabit,  e(  liberum  reddet  eccle- 
et  nobis.  Quod  hec  sicut  prcdicla  sont  compleBt  fidei  securilaie  interpoflita  ^tis  dexlris  proniiait  do- 
tnino  H.  de  Lippia,  domino  L.  de  Ptease,  et  H.  dapifero  noslro.  Idem  ipsi  pro  sobls  promisermit,  si  eoB 
pcr  iusliciam  uel  per  salisfactionem  competentem  gratio  coinilis  de  Amcshfr!;  rcnocaro  non  poterimus,  et 
pcr  comitem,  non  per  eam  stotcrit  quominus  hoc  fiat,  nos  ipsum  in  ciuitatcs  et  castra  nostra  temporc  ne- 
oeaaitalis  redpiemns.  Si  iam  didns  T.  aliqnas  moteslias  at  predietum  est  io  prediis  oel  hominibus  ecclesi^ 
nostr^  feccrit  ucl  iam  feeisae  dioetur,  si  citatus  a  nobis  Irinis  cdiclis  pcr  interualla  XIIII.  dierum  cuiuslibot 
cdicti,  infra  VI.  has  seplimanas  se  non  cxhibueril,  uel  oxhibitus  et  inrus^atus  nnn  satisfccprit ,  fcoda  que  a 
nobt^  lenet,  siao  conlradiclionc  ct  sioe  ordinc  iuris  feodalis  perdct.  Nata  esl  elium  qucslio  de  iam  dicto 
tempore  VI.  septimaoamm,  doroino  T.  coflaputante  XVIU.  septhnanas,  aobis  autem  compntantibus  VI.,  qnod 
ita  statTitum  csf,  si  nos  proharc  possimus  ct  uclimns  flunhns  tf'-.tihiis ,  VI.  cssc  nli(|nan<io  statiitas,  obtinea- 
mus.  Alia  qucstio  orta  est  de  porta  Buren,  quam  nos  nobis  addictam  csse  diximus,  sed  probaiio  D^jiatiaf 
per  dubs  teaies  in  hao  ootttronMaia  domlno  T.  est  ooncedeiida. 
Bb  Ke|d  Hhrint  m  4er  Ghacu  ai^  toilHVdm  ffmmn  ■■  «aia. 

CCCCLXX. 

Aus  dcm  altereo  P»derborniiclicn  Kopialbtsche. 

Beruhardus  secaodus  Dei  gratia  Padcrbornensis  Episcopus,  Paiberbumensi  Ecclesi^  in  perpcUium. 
SoDicita  el  ialenift  eonsidMttiles,  qood  paslorea  occlenarum  non  soh»  prasententi  alatnna,  sed  fiilQnin 


Digitized  by  Goo^^Ic 


490 


IISC. 


rcspiccre,  ncc  solom  prcscntia.  prospero  agantur.  intneri,  acmm  eliam  mala,  etsi  nonqaam  eaeniant, 
aoumnisti-atiunc  suttcepU  piecuuere  compellit,  Nubiii  uiro  cl  iiotioraio  B.  de  Lippia,  dum  presidium  la 
moDle  Talkeiibereh  eonciniera  dbposDit,  totb  «irftoa  et  reaiateiidoiii  duximu»  ipaiiiiM|ii6  d>  edificaliaM 
inchoata  prohibere.  Vrrtiin  quia  ipsa  proliil)ttio  (lani|)iia  ct  pcrictila,  quc  in  rebus  bellicis  euilari  impo«si- 
bilc  esi,  miiiabatur,  litcm  et  diaseasioaem  priores,  nobtles,  iiUek»  el  miaisterialee  Paiberburaens»  Ecde- 
si^,  maxime<|ue  predietos  BertohJtH,  qui  ex  quadam  spodali  eC  heraditaria  fideytate  Bedea^  fanffiariaB 
dUexit.  «ua  mcdiationc,  ou  ordinc  quo  subscriptus  huius  iuslrumeuti  texlaa  continet,  decidonint.  Predictus 
nobilis  iilr  iloiniinis  15.  oi  II.  IjIIhs  «  iu.s  liljcif  abs>ulule  proprietatcm  montis  Yalkenbcrcli  in  fon-stu  Ec- 
clffiiif  Fathcrburncnsis  posiii  recognoucruiu  Episcopo  el  Ecdeiiif  Paiherburoeosi.  Moos  diuisus  fuil  a  sutu- 
aio  iMque  ad  ymum.  Mediam  partem  edificabit  el  iobabiiabit  Episcopus  et  Eedesia  PaifaerbanieiiM,  Reii- 
quuin  iiicdiam  partem  domiiius  B.  et  II.  Clius  cius  cditicabunt  ct  iure  feodali  Episcopi  auctoritatc  posside- 
buiit.  lali  cundiciouc  iotcrposita,  ut  omiiia  quc  extra  fossatum  in  uicini,i  monlis  sita  <;unt,  in  aqiiis.  pascut!! 
Qi  siluui,  ulriquc  purti  i»inl  cummunia.  Primu  loco  erut  in  paclis,  quod  ia  occidenlaii  parle  ncuiori:»  uer- 
aqa  Patberborncn  dieti  B.  et  H.  in  pelidone  uet  boapidiB,  nec  eliam  io  alnflBidbna  aHerandia,  onde  Ro» 
stici  plurinitJiij  ilaiupiiificantur.  usuin  aliquem  haberciit  Scciindo  loco  crat  in  paclis,  quod  es  alia  parte 
nemoriii  quicquid  eiuergcrel  pcr  pcudooem  in  prouincta  adiacento  media  pars  cederet  I^iacopo,  rebqoam 
dicti  B.  ei  H.  pcrcipcrtmL  Terdo  looo  fnN  actiectum,  quod  aafaia  maiestaio  imperalom  abadMe  fidefiia- 
tam  Ecdeeic  ^tberborDenst  ooaaeraareiit.  Consequcnter  fuit  in  paetia,  qood.ai  doniiDiia  E.  pairi  sm  ane- 
cpdpn?  ncfcssilafo  cogcnte  contra  hostcs  suos  auxiliuin  ah  Epi^copo  postularel,  Episcopns  ad  bonum  pacis 
se  interpoucrct ,  bi  uero  compusitio  amica  iateruooire  non  possel,  ipse  cum  bona  uoiunUite  £pi«copi  ab 
hoaUbna  aui$  de  caalro  VallMDberdi  ae  defnideral,  Si  aulem  pro  motn  admi  am  bdhim  mouera  ueOe^ 
temporc  belli  facturus  incendia  siuc  depredatiunes,  non  inde  proccdcrct  ncc  illuc  rediret,  scd  caslcllani 
sui  ad  (i(lt>U'm  castri  custodiam  paciBci  remanorcnt,  no  occasione  sui  Ecclcsia  dampaa  paterctur.  Statu- 
lum  csi  ct  iioc,  quod  quoticns  Epi^copus  sit  in  castro,  daues  port^  i>int  in  sua  puleslale,  et  in  abseotia 
Episoopi,  si  dominaa  H.  ibi  est,  elauea  eoram  eo  p<»entor.  Si  neuter  eoram  praaens  est,  am  CaBteMa» 
norum,  cuius  fiJci  ct  honcslati  castrum  merito  posrset  crcdi,  cx  conspnsu  partium  committantur,  ct  ille 
spccialo  luramcQtum  prcstabiu  (jrdinatum  (|uoquc  cst,  quod  st  duminus  il.  uci  dircctc  ab  co  dcsccadcos 
iUium  non  baberet  beredom,  scd  plures  lilias,  una  filiarum  cui  pater  as.si-;narei,  in  poasesmnem  eastri 
inra  suoeederot  feodali,  Paeia  qu^  in  hoc  instrumcnla  ciLprcssa  auAt  lidciiicr  obaeniatnra.  Hoc  quoquc 
adiectum  cst  el  ()aeli>  iii>critim,  qtinj  Llumiuus  Fpiscopus  nnlltim  djMniiuj  II  parem  ucl  co  maiorem  in 
parle  sua  debeal  recipcre  uel  ad  inl)al)it<'in(ium  cuUucarc  Umi)e>>  Cuslellani  luramcnta  prcslabunt  utrique 
parti  ad  coaseruatiooem  Qaslri.  Pro  uolontale  et  coogeosa  ulnusque  partis  Jocaadi  annt  easidlaiii.  lnier 
cetcra  precipue  boc  fidelitcr  prumissum  esl,  et  spcciuli  cauUone  linnatum,  quod  in  prodicto  castro  nullu 
specialis  inuiiitio  siuc  turris  ab!s(|uc  cunscnsu  partium  cxstruerclur.  Stiprascripla  omniu  scpedicli  B.  ct  iL 
se  lirmilcr  obscruaturos  Ude  intcrpusitu  ct  sacrameotis  prcsUtis  sub  puna  amissionis  boDurum  suorum  in 
iura  fcodali  prombcrunL  Ke  aulero  aliqnis  de  hiis  omoibas  qnioquam  udeat  iafriogera  ud  immatare ,  Epi- 
scopo  et  Ecclesie  dali  sunl  ohsiilcs,  mm  iixonbus  et  pueris  ct  pn  rlits  ct  fcn(li.s  suis  quij  tenent  dc  nianii 
duminoriini  do  Lippia,  de  quurum  maudato  oi)sidcs  tideiilatcm  Episcopo  ol  Ecclesi^  Palherburoeosi  iura- 
ucrunt  ct  sub  iciiijioiie  iorameolt  promiscrant.  quud  si  domim  eonim  cootra  predicta  paeia  ueiiiraat,  ipd 
com  uxoribuii  et  pucris  ct  bonis  suis  Ecclcsi^  PaihcilnjruciiM  pi  i  jiciuu  iurc  tuiiiistcrialium  porlinereot.  No- 
mina  ob-idtitu  -unt  1»  r  Hermnnniis  Rufus  .Mhcro  (!>•  llullV  lUsftci  ilc  I.otluffn  Folmunt  de  Weruiiicheii. 
Uercbuldus  de  Dinctiiurp.  Vdu  de  Didisacn,  (jodescalcus  dc  Eldiachuscn.  Briino  dc  Sutberlage.  bii&idus  de 
Huifo.  Widckiodus  dc  Asche.  Hennannus  Ha^ins.  Bormannus  Bofcho.  cum  boois  qu^  teoeot  de  manu  pre- 
diotornro  nobUium.  Pretcrea  sepedicti  nobilos  B.  et  H.  in  iure  feodali  Iioc  elc^crunt.  (]uo<l  si  ipsi  contra 
hcc  pacta  uenire  alicpio  moilo  tctuptartMil ,  Episcopus  pcr  priorcs  cl  luiltilcs,  (iilclcs  ecclcsie  siue  ministe- 
riales  el  canouicos  l^atlierbunicuses  suuiu  piubarel  asserliuiiera.    Verum  quia  huc  ncgodum  rationabiliter 


Digrtized  by  Google 


its«— tlST.  4M 

«t  pradeaMr  ordiiMtaBi,  Mpedloti»  tidbOibiis  et  sois  heredibi»  enn  Fatfierlmniensi  Ecclcftia,  em  tp»  «pe> 
ri;i1:  fi  li  Htaie  deuincli  sunt,  cnmmtino  o^>t,  placuit  polius  prcscns  instrumcntwm  si.:iIlo  Ecclesie  quam  noslro 
coramunire,  ut  et  ipsi  eo,  si  nece^»o  fuoril,  contra  quemlibet  suooedeDtium  Episcoporum  uli  possiot,  ^ 
teatinoino  Boclesi^  iiuw  et  cens^  su^  oeritileiii  dectanre. 

CCGCLXXI. 

Adt  rima  Koplalbache  4«  RtoMtn  lliileaataitcr. 

In  nomioe  sancto  et  indiuidue  Xrioilatis.   E^o  G<^schalcus  Nobilis  de  PeremonL   Omnibiu  Qrisli 
fideilibae  od  qaos  preBens  pagnn  pernenerU  ealiitein  in  Chrialo  ei  nlriueqne  vite  feliceni  coQgmmaatiooein. 

Rerum  gcstanim  srrics  lifferarnm  inscnplionibus  confirmatur,  ne  por  decnr.suTn  (r-iifiorum  vel  proptcr  inter- 
uallum  temporis  dimcQsioncm  ccUule  memoriali»  obliuio  susciietur.  Pateat  oinnimode  coogregationi  calho- 
licc,  quod  Rotcheras  roiles  nens  inniialeritln  boiia  in  Winetben  cntn  «tlaa  et  omota  nlla  «1  ea  pertinenla, 
que  a  me  in  pbcodo  tencbat,  michi  molas  proprio  arbitrio  libere  rcsignauit,  ct  cadem  bona  cum  silua 
deciroaque  et  aduocatia  ot  omnin  nt  pmnt  in  iurc  militi.s,  Abbiiti  Ridibodoiii  et  Conuentoi  in  Monajilcrio 
saucte  Marie  virginis  Fadcrborncnsis  dioccsis  pro  tr^inta  marcis  vendidit,  roco  meorumqae  hcredum,  vide- 
lioet  Gosschalci  et  Berimanni,  oonsensn  vohintario  acdsoianle,  nt  ea  prenominato  oonuentni  in  proprieta- 
lem  perpetue  cederent  possidcnda.  Ne  igitor  alicui  stiper  hoc  innascatur  dilfidenlia,  presentcm  paginam 
stgilli  mei  vorax  imprcssio  corroboratiif  Xnmiiia  IiuiTi'*  rfi  testimonium  pcrhibcntia  sunt  hec.  Sacerdos  in 
Ludhc  Richchardus.  Conradus  plcbaous  in  Schidere.  Johaiines  sacerdos  de  KuUcnbecke.  Ernestus  et  fnter 
eins  Bdifaardns  de  Borefaooe.  Brnesias  Slrabercfa.  Brano  de  Vrenoken.  Bnstacfahis  manoahMis.  Henrwos 
rufu.*^.  Honrtcus  dc  Suiitcrscn.  Ernestus  Lorich  et  fraler  cias.  et  alii  quam  phircs.  Acta  .<;unt  anno  incar- 
nationis  dominice  Millcsimo  ceotesimo  *)  ociogcsimo  septimo,  Idus  Julii,  Epi&copatum  Padcrborneiisis  Ecde- 
sie  qoidem  teaente  BeniliaTdo  Adiciief  Amii» 

.  CCGCLXXn. 

C.  hi  nomine  sanctc  et  todiuidue  Trinitatts.  Fridericns  diuina  fauente  clementia  Boroanorum  Imperator 
Aagostns.  ]|  Bx  cradito  nobis  dimnitns  impcratorif  maicstatis  olficio,  onmium  Dei  ecclesiarnm  defeasoras 

existere  tcncmur,  illanim  tamen  ad  ntilitatis  proucnfum  ct  libcrtalis  commodum  spccialitcr  ciira  nos  rcspi- 
cit,  qoas  fundatorum  sollcrtia,  prolcctioni  noslr^  accuralius  commcndauil.  Binc  est  quod  ecclcsiam  de 
Kaphimbere,  a  pic  recordationiB  contilibos  eonsanguineis  nostrii,  Goteindo  ei  Ottone  fralre  eins,  patrino 
oidelicet  nostro  fundatam,  et  nobis  ob  amorcm  diuinc  rcmunerationis  ab  ipsM  oommendBlam,  meffloriter 
tenentes,  uniuersis  impcrii  fidcHbus  pro.senlibtis  ol  futuris  nntiim  ficri  uolumus.  quod  candcm  ecclesiam 
cum  personis  ct  uniucrsis  posscssionibus  suis  in  nostram  protoctionem  susccpimus,  ab  omni  iurc  aduocalig, 
aicut  a  lempora  fondalioois  sn^.  ad  noetre  usqne  feficitalis  tempora  permansil,  liberaro  et  immanem  per- 
peluo  deccrncntfs  forc.  Atl  bcc  qtioqiic  atl  mainrcm  ciii^iticm  occlcsi^  libertatcin ,  nulli  in  ca  iiis  aduo- 
catif  hereditarium  scu  fcodalo  rccugnoscimus,  ncque  hoc  cnram  impcriali  maicstiUo  nostra  quisquam  se 
oredat  optinere.  Diuin^  quo<{ue  remnnerationis  intuitu,  ad  petiUunem  religiosi  uiri,  Ilcrmanni,  eiusdcmlod 
nenenbilia  abbaiis,  conoedfanas,  vt  ab  omai  eKactiooe  tbdhxiei  de  prapriis  boois  sais,  tam  eoeiesia  illa 


*}  Dm  Kopialbaeli  tdirdbt  nrar  d«eMlMiaMit  *tiw  iit  •iwr  offeabar  ein  Sclir«ibrttUcr,      ilST  kda  Bi«cbor  Berobsrd  m 


Dlgrtlzed  by  Google 


492  1187. 

poam  Wtsilensis  illi  subdita,  apud  insnlam  sancti  Sviperti,  absolul^  el  liber^  habeantor,  nullumque  inibi 
persolucre  compellantur.  Quod  ut  ucrius  ab  omnibus  credalur  ot  in  omno  euum  inconaulsum  permaneat, 
preseutem  iude  paginam  conscribi  iussimus,  et  nosti^  maie^jlatis  sigillo  communiri.  Slatuimus  igitur  et  im- 
p«ria1i  •actorilate  sancimos.  ul  ndbt  oniiuno  persooa,  hmail»  uel  alia,  aecnhuis  uel  eccleaiafliica,  CapeoH 
ber£»cnsf*Tn  rcc!p«;inm  in  qiiibtiscumquc  bonis  suis  molcstarc  nttrlont,  ncl  aliquid  in  predicto  loco  ab  ea, 
seu  ab  ecclesiia  Wibilcosi,  thvloneom  accipere.  Quod  qui  fccerit,  .XX.  Itbras  auri  pro  peaa  compooat, 
qaamni  medietas  iniperiaK  phyaco,  leHqauro  nero  iniariain  passis  persolDator.  Hohis  rei  testes  snnt  C&d- 
radus  Magunlin^  sedis  archiepiscopos.  Rodulphus  Treuercnsis  elcctus.  Rudulphus  Leodiensis  episcopus.  Ba)» 
dewinus  Tnijeclensis  e|'iscn[Mi<:  ('«nnKlus  Wormalionsi»  episcopus.  Friilrrictis  dm  Sneuiej.  LupoMns  ihix 
Austri^.  Cunradus  palalinus  Hhcni.  Ludowicus  Langrauius  Thuringi^.  Hcinricus  comes  de  Scyne.  Wiilelmus 
eomeB  Jnliaoemis.  Otto  eomes  de  Bintlielm.  Comes  HeinricQS  de  Amispere.  ComBS  BeiDtioas  fllias  ehis. 
Wernherus  de  Bonfauit.  et  alii  plnres. 

Signum  domini  Friderici  Pomanorum  Imperalori^  in,iii  !is<iini. 

Ego  Johaones  Imperialis  aulc  Cancellarios,  uice  Cunradi  Magunlincasis  arcbiepiscopi  ct  Gcrmani^  arcbi- 
cancenarii,  RECOGNOVI. 

Aota  SDDt  liec  aono  doDMoioe  Incarnntiooia  II*.  C  LXXX*.  Ytt* 

Indictione  Y*.  Rcgnantc  domiuo   Fridcric»  Romanorum   bniicratorc  (L  M.) 

Gloriosis&imo.  Anno  Rcgni  eitrs  XW^^VI".  Imperii  uero  eius  XX.\*1I1I'. 
ia  Domine  domiai.  Dalum  Woruiutie  Xil.  KaL  Scpt  fcliciler  Anien. 

Om  e'OM«,  aiit  rolbw  nnd  gelbca  tidttt  •ngebaagU  MBjesliilMJt-isri  tcst  dra  Rai«er  ia  («iMai  Omtt»  aiHZiptar  nd 
McliavM,  wf  *m  Tknut  ilMad,  «il  4«  Dwchrift:  fM«ic*.  M  Gn.  nmamtr.  hp—lBr  A«|i.  t 


CCCCLXXIII. 

Aoj  dem  ^irtUitc  *u  Kappcnbcrg. 

In  nominc  sanctf  ct  indiuidu^  Trinitatis.  ncriniannus  ||  Dci  gralia  Mooasteriensis  eptscopns.  Labilis 
hominam  memoria  scripture  aiuacitate  ftileitar,  nc  pariat  obliaio  errorem,  error  turbatioDem.  Mdreo 
notam  facimus  omnibu.s  lam  futuris  quam  presentibus,  fcci»!-  nus  concanibium  cum  fratribus  Capenber- 
gcnsibus  in  hunc  modum.  Man-um  in  Ostwi .  h  c»m  sni-i  coirini^,  dtios  soliilos  dccim^  de  donio  Mersch, 
uigioti  nummos  dc  Cohus,  duos  nuramos  dc  Holtcburpc,  hcc  ad  domiiucaturam  nostram  quundam  perti- 
aentia  fratribas  Capenbergeasibus  dedimus,  recipieDtes  ab  eis  et  dominicatnre  nostre  rcconsignaotes  molen* 
dinum  in  Laoen  et  cont^uam  doroum  quc  uocatur  tnonsus  Ricboi  ii  Prctcrca  scicndum  et  diligenter  me- 
moric  cominendandum,  qtmd  fidelis  nostpr  Goderridus  df  fii  inenc  UII.  soHdos  decin»  de  curti  Alstcde  pro- 
uenientos  a  nobis  m  Luneiicio  lialjiuit,  quos  el  ipse  cuidum  Vdoni  miuistcriali  suo  conccssit.  Qui  Vdo  eos- 
dem  HIL  sotidoB  dooiiDO  snu  Godetrido  notontarie  resigoauit,  adiancta  sibi  mami  nutris  sof,  qne  similiter 
ccssit  de  suo  iurc  qiiod  uiil^o  dicitiir  I.iftut  Factnm  cst  hoc  npud  RFVcn  in  nostra  prcsenlia,  prcscnti- 
l)us  eiusdcm  (lodcrndi  homiiiibu.s  et  aliis  quampluribu«.  Deindc  Godcfridus  cosdem  lUL  solidos  nobis  re- 
si^nauit,  pro  co  iit  ecclcsio  Cnpenbcrgcnsi  .concedercmus  eos.  Nos  itaqae  ftatrilMlS  iDis  debilf  patcnntatis 
affocta  iDclinati,  sepedicios  IIII.  .solidos  decinie  dc  curli  .VLstede.  ccclcsie  Capeidiergensi  ob  benignam  nusti  i 
in  perpctnnni  rrcoi diilionctn  donciuimus.  Vt  iuilni  uno  hcc  cipittila,  nidclirct  cominulalionis  et  donalionis, 
nulla  umquam  tcmporum  longitudioe  iu  inccrluin  dcuoiui  unlcant,  hoc  scriptur^  tcstiiiiooium  sigiUo  nostro 
iussimas  iosigoiri,  puniyfieali  aneiMitaie  exeommnnicantes  omnem  hemioem,  qvi  Iiec  cassare  temeraria  pre- 
smnpiione  (emptaucrit.  Ft  hii  tesles  qui  prpscnics  eranU  Svoiherus  de  Dingode.  Albertus  dapifer.  Ber- 
aardos  Weregpe,  et  fraicr  eios  Gerhicus.  JohaoDes  de  DnhDeDei  Bransleious.  ftuigeras  de  ByUedbehe. 

« 


Digitized  by  Goo^Ie 


itBt  - 11  sa. 


m 


Albertas  de  Anwbft  EMrlNidM  itiQiew  de  WenM^  Rwklpbiis  de  Ifchhiwele.  Bmoftrdn.  Befnaidns  de 

PykeDhruch. 

Acta  sunt  hcc  anno  clominicc  Incamationis  MoCLXXX^YlI". 
Dm  Siegel,  mit  rotbeo  FadcD  aogeliiiogl,  i*t  wi«  aa  dea  niichtlTorbergebendea  Urkttoden. 

CCCCLXXIV. 

In  nomlne  sanetr'  el  indiuiiiuo  Trinilalis.  ||  Tctmarus  Dei  gratia  Mindcnsis  episcopus.  Omnis  aclus  et 
oronc  opus  quocumque  ad  futuram  postcritalem  exlcnditur,  oecesse  est  scriptorum  t^timonio  notari,  ot 
priiiileijforaiii  iiocloritale  roborari,  ne  ia  postemm  aliquomni  malifjiuiiitiiiiii  bprobiiale  pos^t  amnillari.  Qoa 
propter  tam  fnlnronim  (|u<im  prcscntiHm  uiiiiitTsitali  Gdelium  innolfsoal,  qualiter  nos  pro  mnclulo  nostro 
oenerabilium  antecessorum  nostrorum  episcoporum  ucstigia  seqocntes,  qui  ecclesiam  sibi  a  Deo  commis- 
sam  aois  laboribos  et  rebos  ampliaucrunt,  omnia  predia  inatrone  cuiusdam  Mathildis  nomino  do  Riki- 
linke,  heredibus  eC  Coheredibus  ipsios  conscncicntibQS  et  conaudantibus,  compnrauimus,  et  pro  pccunia 
ipsis  exsoluenda,  communi  uohintafe  et  cnnsillc»  nostrf  ccclesi^,  fratribus  r!''<-fris  licali  Martini  domum 
quandam  ia  Ovlhusum,  mansis  trlbus  excullam,  qu^  nobis  libera  et  ordioationi  noslr^  uacatnt,  pro  oiginti 
octo  mareis  examioali  argenti  ad  prebendam  ipsomm  com  deciiiiatioiie  dedimas,  et  sio  peeoDiam  ab  ipeig 
acccplam,  quam  cx  clemosinis  paupcrum  collcgcraat,  Mnil  diot^  Mathildi  cxsoluimos.  Preterca  sciendum, 
quia  sollitito  inportunitatcm  aduocatonim  intiientcs,  quc  iam  contra  libcrtatem  ecclesiarum  nimis  inualuit, 
hoc  do  aduocatia  ordinauimus,  ut  prorsus  in  predtctis  bonis  Ovlh.  nuUus  sit  aduocatus,  nisi  qucm  unani- 
miias  firatmm  elegerit.  Si  aolem  boe  ita  coniigerit,  qnod  idem  adoocatns  ih  prenonunalis  boB»  eoelesiB 
fratribus  ct  uillico  grauis  ot  injiortonus  csse  uoluerit,  (ieponatnr,  el  sine  conlradictione  alicuius  cx  discre- 
'tionc  et  consiUo  fratrum  alter  suhstituatur.  £rgo  ut  hcc  donatio  a  nullo  umqnam  possit  inhnnari,  scripti 
Doslri  testimonio  firmauimus,  sigUli  inprcsstone  communiuimus,  teslibus  idoneis  corroboraoimns,  nec  non 
qaiOmiqiie  iiifiniiare  temptanerit,  ipsum  analhcmatis  uincuio  innodauimus.  Hcc  snnt  nomnia  tcstium.  Wem- 
hcrus  maioris  ecclc-^^ii-  prppositus.  Conrados  decanu?  Rr>iiihardus  prcsbiler.  Wolcmarus  presbiter.  Conradus 
diacoDus.  Heremannu^  presbiier.  Nidhunc  diacooas.  liudoldus  subdiacooos.  Hildoboldus  diacoaus.  Lefbardus 
sidMfiBcoous.  Otto  diaooinis.  Lefliardas  sobdiacoaiis.  Tbidericas  SQbdiaoonm.  Conrados  snbdtBcoiMis.  Beia> 
ricns  snbdiaconns.  IVIaems  snb&Comi& 

ReiniKMus  presbiter.  fiainwardus  preabiter..  Willerus  subdiacoauB.  Godefridas  snbdtsoonus.  Suitbardus 

snbdiaconus.  Itcm  h^c  sunt  nomina  miliium  ccrlosie.  Widikindus  aduocatos.  Heremannus  de  Arnhcim.  ReiD- 
bertus  ct  frater  cius  Liudengerus.  Komina  uero  miuisterialium  bfc  sunt.  Ihelbardus  Wic^rauius.  EnnenolL 
Hartbrelb.  Alexander  et  firater  eitts  Ueinfrit.  Amolt  camerarius  et  frater  eiuB  Tbethart  Othelric.  Reinbolt 
et  fratcr  cius  Thethart.  Simar  et  fratcr  cius  Vastmar.  Tlu  tharL  Rado.  Hoinric  et  frater  eius  Liudolt 
^tor  afBrmatio  facta  est  Anno  incamationis  dominice  M.C.LXXX.YI1.  Indictione  V.  Conciirrente  IIL 

Du  8ic|el  iit  ««rlaKO  gcf>mM,  —  Dm  Abpwtau  iit  mt  di«  Biickaeils  dar  Clmle  gMclirieiMa. 

CCCCLXXV. 

Henricus  Dei  gratia  Romanoram  Imperator  et  semper  augustus.  Ad  etemi  regni  prcmiom  et  tempo- 
ralis  imperii  iocrementum  oobis  profioere  non  ambigimus,  si  ad  loca  diuioo  cultui  erii^euda  subaidiom.  pre- 
liere  curanerimns,  ad  petsonttniD»  nlilitaleiii  et  oumodm,  q«e  in  ioeis  dioiii  Oeo  dBbebanl  &ninlBri.  Ad 
lAticiam  oimiiam  igitor  fidelinR  kqierii  deuanira  noiniiHis,  qnod  nos  pro  salate  anime  ooMre  tcrram  cutie 
postre  Tremonie  adiaccntem,  que  indg>riter  KoiiingBSOBmp  HHBGapBtar,  Ubere  dadiBms  ad  oonsiradioneai 

Cod.  dipL  biat.  Weatral.  U.    >  25 


Dlgrtlzed  by  Google 


m 


•  iiii. 


officinaniin  moncistcni  quod  ibidcm  duximu^  construendum ,  et  a(!  roligiosanim  personanim,  que  ibi  deao» 
tum  Deo  cxhibebuDt  obsequium,  sustentacionem.  Vt  autem  hec  nostra  donacio  omni  cuo  dioto  monasterio 
firma  pcrmancat,  ct  nnllorum  mulationc  rescindatur,  preseotem  cartam  scribt  jussimus  et  sigiUo  noslro 
oonmmiHrl  Si  qnis  ^jptur  hojc  concessioni  nostre  contrarias  extiteril»  iDdigoalionem  nostram  se  nouerit  io- 
cursunim  Acla  snnt  hcc  prnscntihiis  WoIH  hrro  ratniitnnsi  rpi«cnpo.  Ollono  Spircnsi  cpiscop'^,  runrado 
comite  palatino  dc  Reno.  Uugono  comito  palutino  do  Tutngen.  Ludowico  comite  de  Odingen.  Ruperto  de 
Donie  CAnom»  de  Hemenberch.  Harqmrdo  dapifcro,  ct  aliis  qoam  plaribiiB.  Datam  Spire,  aiuio  doiBiMflt 
incamaiioiiii  H*.  C*  LXXXVIU*  X*.  Kal.  ApritiB. 

Dm  uiabiiigto  peim  iiiMriEcha  ak(tl  bt  ««far  be«ck£ili|t. 

CCCCLXXVi. 

In  nomine  sanctc  et  indiuidu^  Trinilatis.  ||  Phylippus  diuina  iaaente  dementia  Colonicnsis  archicpisco- 
pns,  oniiiiftus  Chri^li  fl<lf  lil»iis  tam  prpsfiililius  quam  ftitiiris  in  pcrpoltinm.  Qijoiiiain  odicii  nostri  ratio 
CTiigit,  ul  opcra  pictatis  siuc  a  nobis  siuo  ub  aliis  pcrpctrula,  per  nos  corroborcnlur,  idcirco  factum  de 
quo  ad  preMiM  agitar,  DMtra  aootoritate  confimuire  necessarimn  diuimns.  Nolum  igitar  esse  adiimtMi 
omnibatf  CtlrisU  fidclibus  tam  fuluris  quam  prcscnlibus,  quod  cum  ccclcsia  boal^  Waiburgis  apud  Sosatiam 
a  curlo  nbstra  in  Gclmone  in  loco  qui  Spreylh  dicitur,  qucdam  bona  tcncret,  dc  quibus  amuiatira  XXX»«. 
solidos  Sobacicnsis  raunclc  soiui  oporlcbat,  nos  bonc  pcnKioiicm  quoadusquc  uiuercmu.s,  cidem  ecctcsi^ 
remiaimtis.  Postmodmn  oero  coosiderola  inopia  et  egestate  soronim  ibidem  Dco  seruieallum,  predicta  bona 
cura  commtiiii  cnnsrnsu  priorum  Colonienjiis  ccdesir',  quorum  nomina  infcrias  scripia  inurniunlur,  supra- 
dict^  coclesic  bcatc  Walbur^is  pf  tpctuo  libcre  possidcnda  donauimus.  Vt  autem  b(|C  rala  et  inconuulaa 
permancant,  prcscntcm  indc  paginam  conscribi  et  sigilU  nostri  oorroboratione  maoiri  feoimos.  Staiuenlcn 
et  sub  dintricto  anntin  niatc  preoipientes.  ne  quis  contra  hoc  factum  nosirum  iro  ucl  illud  infiringere  pre> 
sumat.    0'""'  facfre  attemptauerit,  omnipolcntis  Dei  et  bcali  Petri  onVnsam  incurral  et  pcrpctuo 

anathemali  uisi  rcsipucrit  so  subiacere  cognoscat.  Iluius  rei  testes  suut.  Bruno  mator  m  Coionia  prepo- 
sitas.  Addras  maior  decanas.  Lolharius  Bdmiensis  prepmitas.  Godefridus  sandi  Gereoois  prcposilas.  Cda- 
radus  prepositus  sancli  Scuerint.  Thirricus  prcpositus  sanctorum  apostolorum.  Bcmardus  prcpositns  Susa- 
cicnsis.  ^iricus  f •apnllarius  Pylcprimtis  dcraniis  Susaciensis.  Ilcnricus  comes  «lc  .Arnisbcrg,  el  tilii  oius  Hf»o- 
ricus  et  Gudcfridus.  Arnoldus  ci  Fridericus  comitcs  de  Allhcna.  Ilcrimannus  comes  do  Haucnsbcrg.  Hcori- 
cos  coroes  de  Dale.  Henricns  de  Vohandstdne  et  Gemrdas  (hiter  suns.  Goiwbaa  de  Volmudstdne.  Heri> 
mannus  Scoltetus  Sosalicnsis.  Thimo  Sosaticn^^is.  Brustinntis  Sosationsis.  Reinl-iodo  Sosnlirnsis.  Kckcbertus 
dc  Anlogcn.  Conradus  fratcr  suus.  Acta  sunt  h^c  anno  incamaliouis  dominicf  H^.C^LXXXVIUo.  Imiictiotte 
Vl>.  Rcgnantc  Fridcdco  Romanoram  Imperatore  Augu^,  o(  iilio  eios  Uenrioo.  AuiO  preaoktai  MMHri 
XXiw.  Datam  Cdoni^  Nooas  Jiilii. 

Dm  Shga^  «dckM      ralkai  wad  piam  PIil»  m|cIiw|I  war,     wikra  BqBMfm. 

CGGCLXXVII. 

bi  nomine  sande  el  indiaidoe  Trinilatis.  ||  Bemhardus  Dei  gralia  Paderbttmeosls  epiaoopw,  fcdeii; 

beati  Liborii  in  Padcrburna,  in  pcrpetuum.  amrN  Noliiin  sit  omnibus  Dci  iulclibns,  prcscntibus  et  futuris, 
qnomodo  sub  nostra  prp^^enlia,  Conrndiis  dc  Sconcnbcricb  cum  uxore  sna  Margarila  et  filiis  sais  oaioibos 
quos  tunc  susceperat,  Bertoldo  scilicct,  Koiero  et  Bembardo,  predium  suum  in  Tauenbosen,  nomeratis 
sibi  qnndraginta  mardi  -ColMiensi»  moneie,  qons  BemlMrdiia  prcposiius  ecclesi^  aposiolorum  Pciri  et  A»* 


Digitlzed  by  Google 


i  1  8  S. 


4«t 


totis  perpeUio  possidendum  oontradidiL  Vcmm  quta  niclul  adeo  6rme  conatittttam,  ad  quod  non  UmmdM 

ealumpnia  dissoliifntlutn,  metnorcs  eius  quod  lex  dicit,  uelle  non  creditur  qui  pattis  obsnqtiium  

potest  uulie  qui  poiest  ct  uelle,  a  Conrado  ad  babuudantem  cautclam  huu  exegifuuij,  quaiiuus  pro  Uliis 

 oonsUtiiti»,  «afficieiitem  exponeret  caationein,  m  qni  01100«  popiHare»  tnittgreM,  doDationem  ipsani 

suo  .  .  .  inuocarent.  Coiiradus  igilur  sincfro  ft  fiilt^Iiter  indempnilnti  rcde^ic  ciipicns  prouiilcrf .  Wtdfktn- 
duin  de  Waldekie,  Bemhardum  de  Lippia,  lielyatn  e(  lyemarum  de  Burcn,  Wernherum  de  Bracbel, 
Vdonem  de  Wetbea.  Gemaodaai  de  Neteibikc,  pro  filtis  sats  fideiiissores  eooslitoit.  Qui  in  presentia  be- 
neficiatorum ,  ministcrialiura,  clcri  cl  popiili  noslri,  datis  doxtris  et  fiJe  intorposila,  in  manu  noslnt  et  \Vi- 
dckiudi  aduocati  nostri  proniiscrunt,  sc  iiiios  predicli  Couradi  Udcli  ac  sludioim  ad  hoc  cxhortatione  indu- 
cere,  ut  ipsi  spacio  pupiilaris  claiii»  emcnso,  iam  diclam  donattoDem  ratam  baberent,  eamquo  sua  ratiba- 
bilione  oinaibaaqaie  soOeinpiHlatibas  qaas  tara  terre  DOstre  ia  hniasaiodi  oentraclibt»  eiigant,  in  oooiiata 
qao  Sttnm  cst  prcdiuro  contirroarcnt,  ueU  si  cos  ad  id  faciendum  induccrc  non  ualcrcnt,  ipsi  omno  dara- 
pnum  ecclesie  indc  proucniens  dc  suo  rostitucrent.  Ad  hcc  ctiam  ut  ecclesie  plene  essct  et  caute  proui- 
hum,  iam  scpc  diclus  Conradus  dccimam  Tbc&lon  in  mauu  noslra  rcsigoauit,  camquc  paritcr  cum  uxoro 
soa  Maifaiita  sub  tali  condicione  reoepit,  «juod  si  prefaiaiii  donationem  inodo  qao  dictam  est  conGnnari 
non  conlingerct,  filii  sui  iam  nnti,  quorum  nominn  supra  scripta  .sunl,  soti  poctmodum  na.srituri,  eandem 
dedmam  iure  feodali  non  posscnt  petcrc,  nec  episcopus  PadeH>urncnsis  cam  ipsis  dare,  scd  loco  predu 
in  Taaanhitten  fratrum  stipendiis  aggrcgare  det>ereL  Veram  at  negocium  hoc  tara  soHempidter  conaam- 
matiim»  maioris  Mevetor  atahilitalis  sulfragK),  donationcm  hanc  auctoritaiis  nostro  banno  confirmauimus, 
eius(]uc  famam  postcrorum  moraoric  in  prcsenti  scripto  transmisimus.  .\cta  sunt  hec  anno  incarnationis 
Domioi  ll*.C".L\XX''.Vl]|''.  indicUouc  Vla.  Kai.  Decembris,  fcria  V».   Testes  huius  rei  sunt.  Heinricus  Pa- 

deiboniensis  abbas.  Nteolaas  Hersvilhesbosensis  abbas  in  campo  sancte  Ibrb  abbas.  Thyodericiis 

plebanus  Padcrburnensis.  Kodolf  dc  Stenuordc  ct  filius  cius  Ludolfus.  Ilclias  dc  Burcn.  Liudolf  de  Osda- 
gcs-^ifn.  ctc  *)  Vdo  de  .  .  .  ct  ilorcman  tilius  eiiis,  qui  prcscntcs  conlcstabannir,  sc  idcm  prctliura  iure 
fcodali  pusscdisse  ct  sponlo  rci>igiia^c.  AlTucruot  prctcrca  quam  plures  tam  de  cluru  quaiu  dc  populo, 
tam  de  minUterialibas  quam  de  oobUibus. 

CCCGLXXVIII. 

An  itm  tt^hmJMb9  4e»  SliAs  Sl.  Mrarili. 

la  nomine  sanetf  et  indiuidiif  Trinitatis.  Heriroamras  Dei  graUa  Ifonasleriensis  cpiscopos  seonndaa. 
Quod  subtlitis  noslris  commodum  vcl  ulilitatcm  iodaccrc  potcst,  ampliare  libcntcr  eis  et  slabilirc  intcndi- 
mijs.  Inde  cst  qnoil  uniuorsls  Cliristi  fiiii'ti!)ii.s  prcsenlibiis  ct  futnris  innof<'srfr<!  vnlnmii*!.  <)iiomodo  dilecU 
noslri  ccclcsi^  sancli  Mauricii  Canonici  nos  udcuntcs  sua  uobis  relaiione  iuMtiuaueruiit  de  pn-dio  quod  apud 
ipsos  antiqaam  dicitur,  in  cuios  parte  foiKlata  est  ecclesia  et  stlf  suat  domus  daustrales  curo  aliquot  pau- 
pcrum  tuguriis,  pars  ctiam  qnn  inculla  vacat,  siciit  ab  ipsis  didicimus.  a  primo  illias  loci  fiinrfalorr!  filii  is 
memohf  domino  Fridcrico  episcopo,  famiUaribus  fi-atrum,  pascuis  ct  aliis  ipsorum  nccc&siiaUbus  Idtcro  do- 
pntata  esl,  AssereDAcs  igitur,  se  non  ociose  timere,  ne,  iam  dicium  prydium  in  graaamon  «t  molestiam  soi 
p«r  vim  quandoqne  laicis  tradcrctur  possidendum,  deoota  suppliGaliqiie  a  nobv  et  a  dilec!to  oogaato  aor 
atro  Herimanno  tuoo  illius  looi  prepoeito  impeuare  siudaeraui,  al  pro  Oeo  et  aon  onilionibuB  partem  eiua» 
_^  _  •  .  .    •(  , 

*)  Bi  wttitm  Mtr  iMsb  mlwue  EmgM  Mnlull  |caKbi«  «ton  «kir  hicr  OfcsnMHis  mniiH»'     iln  Nmmi,  wmm 
MmH/H^  4«r  ChiMe,        «•"itiiMii     wKHlSt  wiji      mv*  UAnm  Ft«i«MM  dopdlMi  «Ke*  W«N(l>=iM> 

25» 


I 


Digrtized  by  Google 


496 


dem  prodli  qxjp  ost  ultra  domus  claiistralcs,  uM  versus  oricntcm  porriplur,  cum  tugurius  in  eo  positis, 
araodi,  fodicDdi  et  in  usum  stium  conuertendi  liceniiara  concedercmus.  Nos  itaque  iastam  peticionem  ipso- 
ram  larige  adnitteiitM,  cognato  nostro  Hcrimaoao  preposito  bcniuole  conscnticute,  prefatum  pr^ium  araodi, 
MmiDandi'  M  a  laiois  ndimMidir  aicut  inhabilanles  tagaria  de  Capitalo  eam  redpiaat,  absoltttaiii  iadiilaBMia 
facullalem,  quatonus  nostro  bonn  voluntatis  merccs  ihificm  utriusquc  rostmm  mcmoria  perpctuo  habeatur. 
Hoc  autem  rationabile  faclum  nostnim,  at  apad  postcros  nostros  inconuulsum  pcrseuerel,  aootoritate  apo- 
slolofiira  Petri  et  Faali  et  lUMlro  banoo  com  iim^ae  oei^  nostr^  porpetuotn  tohotmm»  Ada  aant  hfc 
anno  dominice  incamationis  M.C.LXXX.TlIL  bdiotioM  VI.  pre&identc  sanole  Romaof  aedi  domiao  Clemcoto 
papa  tercio,  Rcgnanto  gloriosissimo  Romanorum  Imperatore  Fridcrico  ct  conrc«nanto  sibi  screnissimo  61io 
8Q0  Honrico,  presentibus  ^iris  honestis  clericis  ot  laicis,  quorum  noroina  hcc  sunU  Clerici.  Herimannus  pre- 
poaitas  «uicti  Hattricii.  Theoderieas  preposilns  sancii  Lndgeri.  Fraooo  prepcsilos  sancfi  PaoK.  Hagnter  Hen- 
ricns.  Engelbcrtus  custos  sancti  Maaricii.  Laici.  Comos  Symon  <lc  Tcckcnoluirg.  Rutiolphus  dc  Steononta  Ci 
filins  soos  Lndolpbus.  Bcmbardus  Wereozo.  AJbertus  dapifor.  Xbiemmo  pbccroa.  et  alii  pluros. 

CCGCLXXIX. 

Aw  tai  AnWra  sa  Rippcttbtff. 

In  nomiae,  sanci^  ct  indiaidae  Trim'iatis.  ||  Herimannus  Dei  gratia  Monastcricnsis  (^ecTesie  cpiscopus. 
Ecclcsiarum  pad  aliliter  tane  oonsuliiur,  quando  eanmi  posscssioncs  uiuacis  scripturc  tcstimoniis  roboran- 
tur.  Enproptcr  notum  racimus  t;u:i  fi:f!]ris  fjuam  prescntibus  Christi  fidelibus,  (|uoil  quiilam  Cunradus,  cum 
in  benclicio  babcrel  a  Joiiaooe  du  Dulmcne  decimam  io  Ostwich  de  domo  ad  hospitaie  Capcabergense 
pertineDte,  et  in  monte  de  domo  quc  aocatar  Eluerici,  sao  eem  domino  sponle  reddidit,  idomqne  loban- 
nes  dc  Dulmonc  nobis  oam  nichilominus  oolunlarie  resiganit»  eins  videlioel  voi  gratia.  ut  cam  fratribus 
CapcnliiTi^cnslbus  conccflcrcmus.  Nos  i^^ilur  roligiosos  qtiosquo  promoucre  scmpcr  cnpicntcs,  decimam  de 
iam  diciis  mansis  proucnientcm,  nobis  icgittmo  ordinc  rcsignatam,  ^cclcsiy  Capenborgensi  in  pcrpctuam 
possessionem  concessimttB.  Qoam  concesnonem  anctoritate  nostri  finnamos  offidi,  simalqae  omnem  deci- 
mationcm  qunm  babcnt  idcm  fratrcs  do,  Capenbcri;  in  [);!rrochya  Hurc,  nbi  et  ipsam  ccclosiam  nos  cis 
rcgendam  commcndauimos,  banno  beatorum  aposiiilorum  Pctri  et  Pauli  ac  nostro  communimus,  prcsentem 
conscriptioncm  sigilli  nostri  imprcssionc  roborantcs,  ut  si  quis  postmqdiim  temcrario  ausu  hiis  conlrairc 
templanerit,  ille  at  ecclesiastici  iuris  sacrilcgns  pcruasor  cxoommonicationi  subiaceat.  Et  hii  tcstcs  con- 
cessc  decimp  dc  Ostwich  et  do  domo  Eluertci.  Capcllani.  Symon  el  Ileribordus.  Mioistcrialcs.  Thyemo  do 
Ludencbuscn.  Cunradus  piocerDa.  Brunstcin  iiiius  Ibyelmari  piocero^.  Aclum  anoo  dominico  iacaniatioois 
H«D>LXXX«Vm«  liidicliooe  m 

Dh  3iiisal,  «it  FwimNlrtnaba  Ufehiiist,  wl«  aa      iiSdhrt«wkei|chudfa  Uilmdfli. 

GCCGLXXX. 

In  nomine  sanfilf  et  indiuiduc  Trinitatis.  ||  Hcrimannus  Dci  gratia  Monastcriensis  ecclcsie  episcopini 
sccnndus.  monaslerlo  campi  «sanctc  M.\RIE  in  perpctuura  AMEN.  (^uoniam  in  subuenicndo  paupcribns 
Christi  promeretur  ^tern^  bcalitudtiiis  sanctitudo,  dum  adbuc  uacat  satagcndum  est  nobis  opcribos  pieiatis, 
pro  lant^  beoedictionb  parlielpio.  Qoapropter  notnm  esse  copiaias  fidellam  aatnerniait  lam  presentiini 
qonm  futurcrum,  nos  intaitu  salutis  ctornc  contnlis.vc  noucllc  planlationi  campi  sancte  Maric  curtim  in  Wa- 
denhart  cum  omnibus  attinentits  suis,  quam  llerimaunus  cum  fratre  sno  Uenrico  do  Ritthcnbcrc,  cum  a  mo 
feodali  iore  tenoissent,  pariter  resignauerunt.  consentieiita  ania  ipsomm  domiaa  Glisla  de  StronberdL  nhd 
4iiQqne  neccssario  dmunna  ndictendum,  quod  HerimaBinaa  fratcr  Suetberi,  dum  se  in  prefaia  curte  can8a> 
retnr  iliqaid  iaria  hnbera,  pio  haboadantiori  caoida»  praalitia  sibi  beneficiis  et  daiia  iasuper  doaboa  mar- 


Digrtized  by  Google 


1188. 


497 


€19,  fMnitiis  ab  hmMiiiodi  inris  eiaelione  ceflsaait.  Sed  et  HPiddciiidae  adaoeatos  de  Rethe  nobis  resignana 

(Joinum  (]u,m(!nm  in  Bulvinkon  ct  aUcrani  in  Tliornphornf ,  jiredicto  conoliio  in  siibsidlum  ot  consolnllonctn 
inopif  sac  tradi  postulauit,  quod  a  nostra  bcnignitatc,  sicut  decebat,  incunctauter  obtinuiL  Prctcrca  Con- 
rsdus  de  Stronberch  dccimam  ia  &ierinc]iusGn  ot  Diohoaen  ct  quorondatn  agrorum  adiaoentiaiD  in  Aaae 
et  Hodinchusen,  soiuontcm  annuatim  seplem  sdidos  et  dimidium,  nobis  libere  rcstgnauit,  cpiani  Bernhardus 
de  Lippia  litulo  prefalt;  ecclcsic  dc  manu  noslra  susopplt.  Sed  Iilcin  Conradus  a  plebano  de  IIoswinLcIo 
Eueruuino  XiL  marcas  pro  dccim^  su^  rccompensationc  rcccpit  *}.  £t  quoniam  instar  sacrilegii  est,  ut  io- 
slitotts  sedis  apostolicc  quispiam  eontradtcat,  qui  semper  obtinere  delmt  inttiolabQem  lijnDitateai,  malunnus 
inaodatis  apostolicis  humiliter  obcdirc,  qoam  scelu^  ydotatric  sub  acquicsccndo  inCurTere.  Conce^lttlW 
crgo  prefato  monastcrio  campi  sanctc  Mari^  dccimas  de  nouaIibu,s  ucl  dc  aliLs  terris,  quas  propriis  mani- 
bus  uel  sumptibus  excolunt,  scu  dc  nulrimonlis  animalium,  infra  tcnninos  diocesis  noslr^.  liuc  cnim  genc- 
raliler  iDdultum  est  oranibiu  ecelesits  CistercieMis  erdinis,  sicut  in  apostolicis  decretalibas  epistolis  inaeni- 
mus.  Acla  sunt  ht;c  anno  domitiicc  incarnafionis  M".  C.  LXXX".  VIII".  Iniliclione  VII».  Iluius  rci  tpstcs  sunt. 
Bcrohardus  maior  prcpositus.  Ucrimannus  sancti  Mauricii  prcpositus.  Magister  Ueoricas,  fierobardus  de  Lip- 
pia.  Godcfridus  de  ScimebelLe.  Bembardus  WereDce.  et  aiii  quam  plares. 

Dh  Bil  MlkMt  rad  friiH»  FMtan  MfdbiBilto,  nhhKcb  flrflifbto  8ia|al,  irt  mIm»  bwditiilwa. 

ccccLXXxr. 

Aiu  dem  Fiintlicli  B«nlbdiifRhedaMchen  ArchiTe. 

fn  nomine  sancte  et  mdinidve  ^rinilatis.  ||  (E^go  Hermannas  Dei  gratia  HoiMflleneDM  ecetesie  ep«sco> 
pus  sccunihis.  Notum  sit  omnibus  tam  preseDtis  qoam  fatnii  eai  iidelibas,  DobOeiD  qnendam  tcrro  nostrc 
Wernhonim  dc  Dhnlchcrge  et  eius  fmfrps  Walthornm  et  Wilhflmum,  domum  qnpndam  que  Bijjlnkhof  di- 
^dtor,  quam  Uci  gratia  hereditarioquo  iure  posscdcrant,  ecclcsic  beate  MaRie  sanctique  LavHcnlii  martyris 
in  Clarabolto,  preposito  Erroewardo  et  fratribas  ibidem  Deo  seraientibos,  pro  XL  martns  consensu  bere> 
dnm  suorom,  prcscnte  aduocato  nostro  Rodulfo  ct  suscipicote  eadem  bona,  legitime  uendidissc,  ea  scilicct 
pactione,  ut  ecclc^ic  Ostcnticlde  dli  tc,  XII.  modios  ordci  minoris  mcnsiire,  oh  mcmoriam  prcdcccssorum 
suorum,  sicut  ex  aiiiiiiuu  scruaiuiu  C!>i,  singulis  aimis  pcrsoluant.  Pustea  ucro  prej)osito  Friderico,  suc- 
oessori  prenominati  prepositi  E.  feliois  memorie,  agros  qaosdam,  qoi  ekieai  deflani  competeotes  et  inciai 
eraot,  a  ministcriali  nostro  Odhclrico  dc  Ostcniicldc,  qui  cn>dLin  a  mc  in  bcncficio  tencbat,  datis  sibi 
XU.  marcis,  oiihi  resigoatos,  ob  remedium  animc  nicc  in  prcbcndas  frulrum  cootradidi.  Quia  ei^o  nostri 
olBcii  nostrcque  salalis  esse  oerdim  bobemus,  Deo  scruienles  ipsias  adiotorio  premouere,  sob  Daathematis 
intennmafione  statuimns,  kA  mSk»  m  eodem  prodio  ct  omnibus  attiaentibus  ioiasia  inoasioiie  aliqaid  presa- 
mat  CTcrccrc,  nisl  iusta  commulationo  acquisicril.  l't  ut  hec  rata  ct  inconuulsa  nunc  et  in  postcrum  pcr- 
mancant,  prescnlcm  paginam  conscribi  et  sigilli  nostri  imprcssiunc  roborari  feci.  Subscriplis  idoneis  icsti- 
bns.  Bemhardus  prcpositus  maior.  FVanco  oicedominus.  Thidericus  de  Angeria.  Hdnricas  de  Borken.  Nobi- 
lcs.  Sigcbodo  de  Dwcrgene.  Alhart  de  Dhriguorden.  Ministeriales.  Ludolfus  dc  Beueren.  Lutbcrtos  do  Walc- 
gardcn.  Ileinricus  do  Lcgtlcn.  Rotgcrus  Scragc.  ct  alii  quam  plurcs.  Acla  'stint  hec  anno  dominico  incama- 
tionis  M.C  octogesimo  VIU<*.  Pre&ideute  scdi  apostolice  Gciucnlc,  rcgnantc  Romanorum  rege  Friderico. 
Pootilicatiis  nostri  amio  XV". 

Ow  mil  rergamenutrcirea  •ogehangie  Siegel  i«t  «clilecht  ahgedruekt,  iind  «elifint  «och  dem  StempfTicIinriilcr  Teme* 
glticiLt  tu  sein,  daher  e«  lich,  to  vicl  bi<  jetit  bckannl,  an  l.r\ner  anilern  Lrkunde  dieie*  Bijehori  nithr  rmdet.  Ei 
ist  elliptiich,  etwM  tchiittellSrnilg,  acigt  den  •ilxeodcn  Blschof  im  Ornaic  und  in  einer  kunen ,  gciruogenen  Figur, 
«Bd  ik  UmMbftfl,  ia  «ia«r  UwncB,  mhuUn  MaiMJcel,  durch  4ic  Fiii**  dc*  Biadiob  in  mci  Rcihcn  (cUMiit:  Uuv 
■MHMW  IM.  Q—tm.  Hmm.       SnU,  f  (In  dsa  WotMa  Epo  «4  S«4*  «tclM  sdl^lct  f  «li  «  mUrt.) 


■)  Vso  U«     M  «•  <M|iDd-Viftnd«  Mfar  hndmfit        iw  tsi»  sw  dni  l«rndkNto 


Digitized  by  Google 


498 

I 

CCCGLXXXIL 

Am  iem  FHrMt  Mm-RBnlmtAdie*  ArdiTf*. 

Iii  nommc  sanct^  el  iodiuidtie  Ti-initaiis.  {]  Hcrimannus  Dei  graiia  Monasteriensis  episcopus  secondas. 
Ba  qu^  prouida  et  neeeisaria  ordiiialione  circa  numeram  in  cenolno  AsbelceD  reeipiendanmi  dominnrnm 
statuimus  rala  et  inconuulsa  permanorc  tiolrntes,  scriptis  impnnicfo  vi  mcmorio  lam  pn-scnliiira  qnam  fiitu- 
rnrum  committcrc  dccreuimas.  Consijcrantcs  ttaqae  quod  propter  instaotiam  precum  nobilium  ac  potcn- 
tiuiii,  qui  sinc  grauaminis  offensa  non  de  lacifi  poteraot  rcpclli,  si  non  anctofilaiM  nostrc  inhiliitionc  dare- 
tur  obuiari,  nnmerus  dominanim  in  prodieto  cenobio  de  dic  in  diem  crescebat,  ita  vt  ncc  locus  in  choro 
tiel  tlonriitorio  ad  cas  rocipiciulas  suffictTot,  ct  in  rcfcctorio  tiito  nfcos^nria  cx  parlc  ma\ima  ipsis  defice- 
rent,  placuil  ut  certum  numerum  cis  prcscribcremus,  supra  quem  nullam  adici  pcrsonam  firmiter  probibe- 
remos.  Stataimus  igttor,  quod  inuiolabiliter  aeroari  aolnmas,  nt  snpra  XL  personas  nnlla  in  prediclo  reci- 
pialur  cenobio,  scd  cum  secnndum  nalnro  dcbitum  [)t'r  ohitam  alicuias  honc  numenim  contigcrit  minoi, 
in  locum  oacantcm  altora  porsona  poicrii  assumi.  Poslqti.im  noro  occlcsic  oiiis<|pm  cdifit^Ia  et  ofllcine  ex 
integro  fucrint  consummati^'  et  perft  cto,  iibcro  eiusdcm  conucnius  arbitrio  relincpnmus,  si  hunc  pcr&ouarum 
nnmermn  oelint  obseruare,  nel  admodom  paooas  adicere,  aulem  sicnt  rationabiliter  ordinanbnns,  cie 
etiam  iimiiler  et  irrefrn^biliter  teiwri  prectpimiM.  Acla  «nnt     aaoo  dominiog  ipcaniatioiiis  M*.C*JJaX*VIII*. 

Dm  Bit  Pcfcancvttmifim      «lit  GhMle  sabcflele  ^ngA  kH  lenlMt. 


CCCCLXXXIII. 

Aat  dem  Fur»ll.  S»Im  -  ll«jr«lin»r'sc)ien  ArdjiTe. 

In  nominc  sancto  et  indiuidu^  Trinitatis.  ||  nerimannus  Dei  gralia  Monasteriensis  cpiscopus  secundas.^ 
Cum  uniucrsis  in  luiitate  fidci  nobi^»  uuitis  ciusdcm  quam  (^ratis  acccpemiis  grMti^  dona  gratautcr  impertiri 
debeemus,  eis  tamen  potissimum  karitaiem  benignitatis  sinam  apcrire,  magisijuc  screno  necessarif  proni- 
siDiiis  oculo  dili.qcntcr  illos  uoluinus  rcspicere,  quos  per  filialis  snhifclionis  obcilientiam  in  spiritus  contri- 
tionc  et  corporutn  atritiooc  sub  atritiori  commissione  diuina  nobis  commcndauil  dispensatio.  Dc  quomm 
consortio  ^cclcsi^  in  Asbeche  uenerabile  colicgium,  sicut  proloclionis  nustrc;  in  omnibus  prestolator  presi- 
dium,  et  io  rebus  ^cclcsio  suo  coitqoirendis  ao  conseruandis  noslmm  aduocat  coittilium  et  anxiUom,  aic  et 
nos  patomt'  fjrocurationi»;  tlili;;cntia,  tam  et  etritis  nosfrc  tcmporc  qiiam  in  post  agcndornm  diorura  .succes- 
sioae  uniucrsa  bona  eidem  ^cclesi^  a  Christi  iidciibus  contradita  uel  a  suis  procuraloribus  ralionabiliter 
eonqnisita  salna  et  aiabilia  uolumus  pcrmanere.  Nonerit  tgitor  MeKs  prcsentiam  el  ruturorom  memoria. 
quod  curtim  quandani  nomine  Graz  prcnominato  occlosio  in  Asboche  prudcns  ac  prouida  conjjrogatio  ab 
eius  lcgilimo  posscssorc  Meinrico  pro  (|uinqua^inta  qiiinque  marois  comparauit  ct  conquisiuit,  ct  lam  .socun- 
dum  ius  luri  quam  sccunUum  consuotudincni  legc  rccle  otenliam  rcliquis  bonis  eiuBdcm  occlesi^'  iuslc  atti- 
tulauit  et  asscripsit  Ne  crgo  quts  maligni  spiritus  inslinctu  eandcm  curlim  rootu  terocrario  inuadat,  uei 
quiotain  possessioncm  quam  in  ipsrt  conticntns  ipso  ucncrabilis  obfinct  iniqnc  perlorhct,  sub  nnafhomatis 
intordicto  precipimus.  lestes  autcm  huius  rci  sunl  liii.  Hyc  nanl  nomina  tcstium  nobiliuro.  Rodolfus  de 
Siciauorde,  uduocatas.  Godcscalcns  de  lleloii.  el  Bemems.  Heinrieus  de  Asccoberch.  Gcrardos  do  Bole> 
aelt  et  fralrcs  sui.  Euerhaidus  ct  (ioilcfridns.  lii  c  >inii  nomina  libcrorura  dc  comeda.  Cerahart.  Werenzo. 
Poppo.  Hotlnvnrt  Kppo.  Wlfart  TliciJctiv tis.  Lainbroht.  Gri/wln.  Hcrnion.  Acta  sunl  Ih;c  auno  dominice 
incaraationis  C".  LWX".  VJil".  IndicUonc  scxta.  Uegnuntc  glonosissimu  Uotnanonim  iuptiratorje  Frederioo 
aemper  Aogualo,  et  conragaania  aibi  aerenisBimo  filio  auo  Heinrieo  ragia  ilioalri.  Felio^. 

Dm  Sia|cl,  bt  Hlmm  Wecb  abgcdrackt,  wd  mA  Pc^BCOMrciCM  mT  di*  Cbwtt  M  *■  M  ilfS  b*. 


Digrtized  by  Google 


1188. 


499 


CCCCLXXXiV. 

In  mmmfi  sancl^  el  indluidiir'  Trlnitalis.  I|  Ego  Bcmardiis  Dei  gratia  Patherburnensls  ecclpsin  cpisco- 
pos,  moDiisicrio  carapi  Sanct^  MoKi^  in  pcrpctuum  AMEN.  Plerumquo  uidcmus  ccclcsiarum  l)ei  Jura  pei^ 
ditum  iri.  ])riuilc;doram  ne^^ecta  prestdtis.  Quapropter  ne  huiaamodi  neglii^encio  pericolam  ineamumii^ 
oporlet  nos,  quos  non  oslimator  meriti.  sed  gracic  largilor,  tanquam  speculutorcs  in  cmincnti  dignalus  est 
cotKtitufre,  nostri  nomini<!  ct  of!Scii*rntif)ne  sollicitius  adimplere.  Notum  sit  crgo  fldcliiim  iiniuci-sitati  pre- 
scntium  ct  futnrorum,  ecclcsiam  in  Campo  Sanct^-  UaRif  decimam  in  Stapeliage  et  Uursten  in  pacU)  habere 
Sex  8olid<»ram  annnatim  lolueadoram  in  festo  Suicti  IGobaheiis,  Epponi  cognomento  Hon  «t  eioB  sooces- 
soribus  in  pcrpetuum,  conscnticntc  comito  Widekindo  in  Sualcnberch.  a  qoo  ipao  eom  lenuerat  in  hene- 
ficio,  annuente  etiam  comitc  Herimanno  dc  Raucnsbcrch,  qui  candcm  decimam  prcfato  infcodaucral  Wi- 
dekindo,  nostra  quoque  faueoto  coQiuentta.  l^rctcrea  id  nun  fruslra  adiciendum  pulauimus,  quud  iam 
dietnt  Widekindns  a  nostra  iienluolenliB  postaladt,  carCem  in  Siapellage  eom  ecdesta  celeriBqae  omQtbns 
attincnliis  suis,  quam  lcgilimn  dorafione  in  remedium  animc  sitp  coiitulorat  ccclcsio  supradictc,  uidclicct 
Campo  Sanctf  MaRi^,  oiiam  aostii  banni  aucloritato  cidcm  ccclcsiy  constabiliri.  Quod  et  factum  est,  coa- 
«enflenlibaa  c^adem  oomita  fralritnis  Herimanno,  Volquino,  Uomrioo.  S  quis  ergo  hoiiB  noatif  eonstito- 
tioni^i  pagpnam  uiohire  prcsumpserit  in  futurum,  indignatlonera  Dei  omnipotenlis  et  apostolorom  Petri  ct 
Pauli.  el  Pxcommunicatiotiis  nostrp  sentcntiam  certissime  se  nouerit  incidissc.  Huius  rei  testcs  sunt  Ah- 
maonus  maior  prcpositus.  Volbertus  docanus.  Godoscalcus  prepo^tus.  Uernbardus  de  Lippia  Rodolfus  do 
Stenaorde.  Cmiradas  de  Soonenberdi.  Wernberos  de  Braltel.  OMradus  Siapel.  Lndddns  de  Oedagessm,  et 
aKi  qnaraplnrea.  ieta  aaot  hee  aoM  ab  ioeamaliooe  Deoiioi  M«.G*.LXXX«  VUI«.  lodiedoo»  VUUa. 

Ou  mil  breili-n  Pcrg^meritilri  irr-n  .ini;rli  j"n;;1r ,  pfme  krcUri-rmi-r  Sii-~i.-t  lei^t  A\e  *e\ir  tauber  gcichi'!!-: F'~iir  de» 
MUeail«n  Ui*chur«,  in  der  recliten  iland  den  aitchurMtab  haltend,  in  der  linken  cln  offeoM  Bocii  mit  Uea  Woirtca 

PAIL  VOBia.  Ue  OttMlMft  hdMl:  Bwalnrd*.  D1.  Gt^  FkOMriwmiiria.  Xeal^  BpVk  t« 

CGGGLZZXV. 

In  nomioe  sanet^  et  indiatdu^  Trinilalts.  Th.  Hindcnsis  Gpisoopns.  Qaccumqae  ad  notioiam  ftotnre 

postcrilatiii  reseniantur.  nccrssc  cst  cf  itistr  racinnis  modiTaminc  ordinari  ac  priiiilcp;iorum  auctoritatibus 
roborari,  ne  maiignancium  improbitate  ualeanl  anouliari.  Quaproptcr  omnibus  Cbrisli  tidelibus  notum  faci- 
mus,  qualiter  Comes  LudoHos  de  Dasle  pro  salotis  suo  ac  p.u^nlum  snonim  raoodio,  Bcclesinm  m  Salr 
bickc  cum  sob  aiiincnciis  beal^  Uaiic  in  Ouercfllieii^ea  fideliter  olFerendo  cnm  ooosensu  ci  collaudatione 
hcrctliiiti  stiorum  legitiinornm  povsiilcntl.i  cnnlradidil,  curtoinijiic  suam  in  ui!!;i  ciim  omnibus  ad  eam  per- 
tincntibus,  uidclicel  mansis,  muncipiis,  moiendinis,  pralis,  pascuis,  siluis,  piscalionibu«,  uenationibus,  cullis 
et  incaltis,  niis  et  inuiis,  et  cam  omm*  alilitate  ({u<;  scrlbi  et  nominari  potest.  Prepoatto  io  OuereokericMi 
ac  scruis  et  ancillis  Chrisli  fidelibus  beateiDei  gonilrici  in  oodem  toco  dc^criiientibas  in  nsum  ct  fructan 
ft  proprietalem  perpetuam  pro  XI.  mr»rcis  iipndidit  Verum  qiioniam  sc  totum  et  suos  coheredes  tuicioni 
siuicle  Mari^  subdcre  ac  sibi  suistjue  apul  riliuiit  suum  patrocinari  seinpcr  spcm  tirmam  habebat,  ius  ad- 
nocaeif  snper  preoomioata  booa  et  omnem  atililatem  iode  proaeaieatero  prediel^  eedesi^  et  preposito  Buis- 
que  successoribus  pro  octo  inarcis  specialitcr  assi^Dnnil,  nec  quicquam  sibi  aut  suis  postcris  in  ca  iiotc 
statis  aol  iuris  uendicaail,  lusi  forto  preposilus  cooiulii  gracia  aut  necessitalis  arbilrio  ipsom  inuitarct,  itcm 
absqno  omnis  pregrauationis  mdestia  nt  fidelis  adiutor  et  defensor  oocorrereL  Nos  igitur  u'ri  deoolionem 
ct  studium  bonum  circa  nos  ct  Ecclcioam  nostram  considcranles,  et  ipsius  uoluniatt  ac  pif  actioni  respon- 
dere  onpieniea,  plenam  firatemitatem  in  Ouereakericea  sibi  et  laori  suf,  itatri  «(  Ubeiw  snia  mmmnnm. 


Digrtized  by  Google 


1188  —1189. 


palrisquc  ac  tnalris  ipsornin  scmcl  in  anno  rocmoriam  in  roissa  n^iTi^rnm  rt  uigiliis  fideliter  pcragere  pro- 
misimus,  cl  totius  orationis  ac  laboris  in  Ouereokcrkeo  ipsos  participes  perpctuo  facimus.  Pecuniaraque 
sic  acccptam  partim  in  percgrinationis  labore  JherdBOliinam  eando  predidti»  LudoUos  expendit,  reliqQHiB 
acro  sancto  Domini  scpulciiro  obtulit.  Et  ne  quis  presumctido  dooalioni  hoic  et  ordinationi  contrairc  tem- 
ptatiprit,  Sigilli  nostri  imprf^sioni?  rnmmnnimiis,  teslibus  roboramus  d  ex  ntriwsquo  pariis  boripplacilo  aucto- 
ritate  apostolica  ct  nostra  sub  anitilicniatis  districtionc  prohibemus.  Tcstcs  bti  sunt.  Ludolfus  Capcllanus 
EpiBO0|ri.  BerlaldoB  saeerdos.  Reinoldus  de  GetcueiMircli.  Lambertns  de  ^ulbike.  Hermannus  de  Heinhaseo  *). 
Nobiles  uero.  llrm  n  i  i  lc  Anthcim.  Adolfn':  dc  Ectorpe.  Thethardns  dnpifor  Thethardus  dc  Wcilerhin. 
Meinhardus  do  Slrombergc.  Ucinricus  do  Bucsclc.  £uslactuu8  dc  Voronholtc.  Woltherus  Alagnus.  L4idcgenis 
de  Schowcnburch.  Bartwicns  de  Bomborche.  Ranen  de  Corbeia.  Gcrlagus  de  Handelbike.  Hennanniis  de 
Dade.  Conrados  Cascnar.  Heinncus  de  Siackenbikc.  Ludoiras  do  Milinchuscn.  Woiilionis  ilc  Oson.  Mrinzo 
dc  Oucrcnkerken.  Tankcwanbjs  de  rrtdf-m  tiil!;!  Fliicrious  ot  l.tKlcriis  de  Sulbike.  Theodericus  de  WaciLer- 
fcldc.  £t  alii  quamplures.  Acta  suni  boc  anno  duminicc  incamationis  M^.C.LXXX^^VIU**. 

CCCCLXXXVI. 

E  Mm.  lleD*el«ri. 

A.  Dei  gratia  Osnaburgcnsis  Ecclcsi^  humilis  mioister.  Uatuereitati  fidclium  perpetuo  salutis  gaudium. 
Diiatata  in  Christo  karitas  nos  ammonet.  ut  femiliarium  nostromm  bepi^iis  affcclibus  karitatiue  subucnia- 
mns  el  eos  ad  oomomnia  salutis  bona  eflicacitcr  promfjuorc  stu«li  iimus.  ffinc  cst  quod  cx  petitione  fami* 

m  tri  rlocani  Joscph  dcci(n;iru  duarum  domorum  in  villis  Wcstorpe  ct  Scirenbeke  sitam,  nobis  libere 
vacanteui  preboodis  fratrum  nostrorum  iii  wemoriani  sui  el  parcntum  suorum  asaigpauuaos.  £t  ne  quis  ia 
postenun  banc  donationem  nostram  infringere  valcat  vd  audcat,  banno  nosiro  literis  et  testtbas  presenti- 
bus  confirmauimus.  Quorum  nomina  sunU  LeDTrithus  maior  prepositus.  Joseph  deoaous.  Hcrreniannus.  Tk 
dericus  el  Tidericus.  Raddifus.  Gerhardus  pinccrna.  All>i  rius  ilc  Uamme.  Hcrrcmannns  dc  Musscholen.  Ra- 
bodo  de  Uesepe.  Amoldus  albus.  Godescalcus  dc  Wulfcm.  et  complures  alii.  Datnm  est  anno  dominic; 
ineamatbiik  liC.IJ[XXVllI.  Indictione  VL 

CCCCLXXXVII. 

la  nominc  sancto  ot  indiuiiiue  Irinitatis.  ||  Kgo  Beruliurduai  Dci  gratia  Padci  buincnsis  cccleMe  episco- 
pas.  Synuini  connti  de  Thdiendiorc  in  perpetoum.  AUEN.  Notum  sit  uniaersis  QdelitNis  fblaris  ei  pre- 
scnUbus,  quod  ego  Bernliardus.  dc  Yljbonburcn  nalus,  quondam  Mornstcricnsis  dccauus,  postmoduin  dispo- 
nente  Deo,  nuUis  meritorum  stipondiis  sufTragantibus,  cx  clcri  ct  populi  eiectione  ad  apicem  cathedre  Pa- 
derburncosis  sublcoatus,  uile  et  modicum  reputaos,  quicquid  ipsi  eoelesie  in  (|aa  tantom  honorem  ind^nas 
acoepi,  per  operam  mee  hnmilitalis  posset  accresoere,  sub  presenlia  et  cum  assen.su  hereduin  meomia* 
Ccrhcrfiis  uidclicct  sororis  mee,  que  adhuc  tunc  superstcs  eral,  et  Win-mari  et  Amoldi  de  Thedcheim, 
qui  cx  sororo  mca  Hildeburga  prcmortwi  iam  dudum  nali  fueraot,  moicndiuum  in  Ybbenburcn,  et  castrum 
in  Ybbenboreo  com  foasaio  et  stagnis  quc  ipsum  cingunt  et  mnninitt,  emneque  patrimoiuam,  qood  qoataor 
inbeneficiali  mei,  nercmaBmis  de  Vehle»  Lfldolfus  de  Lacohusen,  Godefridus  de  Iternewide,  .  .  .  ')  filius 
Bertoldi  de  Nutbera»  da  mauu  mea  teiinenmt,  ecdesie  Paderbumensi  jore  proprielatis  et  dtrecti  dooiinii 


*)  Wahneheintich  cipelUci  oder  ptet>aoi. 

*)  Im  Otitfnl»  in  Ucr  .fia  dcs  Smm       Udw  leUucfl. 


Digitized  by  Google 


iiet. 


201 


perpctao  pcmstdenda  donani,  <!onataquo  SJxTnoni  comili  de  Thykenebnrc  feoclali  inre  concessi,  qni  sic  con 
cessa  eodem  iure  cognatis  meis  Winemaro  et  Amoldo  de  Thcdtibcm  coniinuo  sub  mca  et  Paderbornensis 
eedeflie  d«dit  presenlia.  Preleree  pretRniB  meom  to  fikHa  sitam,  qiiod  ie  sei  maiuls  el  dnebi»  partibits 
tocitis  (crrc  SalcburC  conlinotur,  Padcrljurncnsi  ccclesic  Iradilom,  prcfato  cnmifi  conccssi,  qui  se  rcllqaam 
pnrlero  Salcborc  Paderbuniensi  ecciesie  daturum,  sub  presenlia  et  tcstimonio  inbeneficiatorum  nostrornm 
fidclilor  promisit,  nt  ita  uniuersnm  fundum  qui  Salcburc  dicilur  de  manu  Paderburoensis  tencrct  episcopi. 
Verum  quia  uir  ilinsliw  el  poiens  ct  gcncre  ac  dignitate  magpm  non  fodle  pro  re  modica  se  de  mme 
alicui  ecclesic  siue  porsone  obligaret,  sub  prescntia  el  consensu  priornm,  crfnni-t-^^nim ,  nnbilium  ct  mtni- 
ateriaiium  Padcrbumcnsis  ocdeeie,  Quiadecim  Talenla  prtmo  uacantia  iam  dicio  comiii  concessi,  ctmi  uo- 
hmlale  «t  asMma  todm  ecdesie  deeeriMM  el  oomtiUieas,  vt  st  Torte  dielras  amministralionis  mee,  oomes 
qatndecHn  talcntoram  l>enc6ctum  noo  Mapereti  soeeeaflores  mei  Sibi  et  hcrcdibus  suis  manerent  obligati, 
bis  inqunm  lierodibus,  quibus  ad  swcces-i!on*^m  feodi  inra  ucnire  permittunt.  Kxcc|)ta  fuorunl  autcm  bene- 
iicia  quatuor  Dobiliura,  Widckindi  dc  \\altici.k.e,  Widckindi  de  PyTrcmoDt,  Flurini  de  Spcoge,  Rabodoois 
de  Slormethe,  et  onminm  mtnisterHiMam,  qne  si  aaeorent,  eooiee  nichA  ez  Iiiia  iare  onrte  MMlre  nd  haras 
flclionls  siue  Inslrunienti  aoctoritalc  requircrct,  a!Ias  uero  ubicnmque  et  quomodocuni(]uc  uacanlia  perci- 
peret.  Ad  hec  etiam  m  cooiracta  haius  liBmiiiaritatis  exprcssum  ost,  qaod  si  comes  primo  uacans  bcnefi- 
Cftrai  qnindedm  talentorum  quaKbet  ex  caosa  recosaocrit,  aliud  benefidnm  d  saioo  inre  suo  liberam  sit 
expectarc,  et  si  i|isam  beneticium  summam  quindecim  taleiitoram  excrcscat,  quindecim  gratis  acdpial; 
Sed  jiars  reliqua  pro  peClinie  et  aliis  obsetjuiis  ci  pocius  qnam  alii  debeatur.   Sed  (pila  nichil  tani  firmiter 
uidcmus  csso  statalom,  qood  non  studeat  euacare  calumpnia,  ad  perpetoaiidam  facti  huius  mcmoriam,  pre- 
MBlem  paginam  oooflorilN  feoimQS,  et  ot  maiori  sollempnitatis  robore  fidehvtar,  duplici  sigtltomm,  noalri 
niddieet  et  eodede,  aolamus  impressione  muniri.  Acta  sunt  hcc  nnno  ab  Incarnatione  Domini  Mo.C*.LXXX"VlIiL 
indtctlone  VII«.  presidente  Saucte  Romane  ecclesie  domino  Clemente  lU".  rcgnante  domino  Frederico  an^- 
storom  Serenissimo.  Sab  domino  Conrado  Mogaotinc  ecdesie  archiepiscopo.  Anno  ordinationis  nostre  pri- 
mo,  XVini*.  KflL  FebranriL  Testes  hniiM  rd  sonL  Behiricas  ablMs  Saneioron  aposloleram  Pelri  et  PttnB. 
Canonici.  .\ltmnnnus  maiori.'?  r  ccif      prcposilu-S.  Volberfus  maior  dccanus.  Godescalcus  camcrarius  et  Nor- 
thusensis  eccie^e  prepositus.  Berohardus  orientalis  occlcsig  prcpositus.  Moinricos.  Ludewicus.  Godcfriijus. 
£po.  Alexander.  Heinrieas  scolasticus.  Lambertus  cenerarius.  Theodericns  custos.  Thcodericus.  Couradus. 
....')  Ueremannus.  Beramannna  noae  ecclesic  proposiius.  Nobilcs.  Comes  Reinricus  de  Gerdeiage.  Bem- 
hardus  tlc  T.ippea.  'WlnfTnsnis  et  Amoldu.s  de  Thedeheim.  Florinos  ct  Fredericus  dc  Spcnge.  Amelungus 
comes  ciuitaUs  nostro.  Mioisteriales.  Wczclinus  de  Hclmoreo.  Ludolfus  de  Osdagcssca  Amelungus  de  Ne- 
dere.  Vdbralh  de  Bsen.  Eag»  de  Hoiigcldore.  Hildebolt  de  Eneobaa.  Bdnrie  Spirino.  Svetber  de  Werere. 
Johaa  de  Pidra.  Gerban  de  Btlai.  Ansehii  de  Ailen.  Ro1§er  de  ilseD.  Beinrio  de  Elaea.  Herenan  Bolike. 
Coarat  camerarius.  Heiuricus  pinceraa. 

Dtr  aaf  «iii,  wrfcitfiiimitiilg  mt  BraiU,  Klir  l«flgn  PMsmmt  geachriebencn  DrkBndOf  nBd  d*»  MdM  Sitfal  wttm 
MbM  «iHBiv  mIH»^  Dw  4n  MmM  wit  M  Mro.  GOOCLZXXnr.  Pw  dw  Dtrttfinli  hl  d»  fliw 
■it  im  fOCirarto  hMu  BnMtbild*  4w  hoii.  UMm  mad  «kr  QMdiriili  So.  Liltwiw  tpc  i. 

CCCCLXXXVIII, 

In  nomlnc  sancte  Ct  indluiduc  Trlnitatis.    E;^o  Amoldns  Del  rrntin  Sancle  Osnabruggcnsis  eccksio 
bomilis  nuDister,  omnibus  Christi  Ikieiibus  tam  futuris  quam  pre8Cottbu&  £x  offido  pa^toralis  cure  nobis 


*}  Dtfch  Verd«rtmiM  dw  Origiad*  bit  Ucr  cia  Kmm  |am  Mntfirt. 
C«d.  dipL  iiitU  WwtW.  IL  26 


Digiii^i.u  Ly  Google 


diuiniiu^  iniuncto  incumbil  soUers  olrobique  prooideaUa,  scilioei  aaiaffite  nanc  de  domiiuci  greigis  aogmen- 
tatiooe,  muio  de  dam»  wdesiastioe  dispeoeatiita  dACOratione.  Et  ideo  ez  coiisilio  iKMtri  coniieiitas  et 

cuti^onsu,  reliquorumque  ministcrialium  ct  sapicntum  ac  fidclium  amioonun  nostroraro,  WiclMddlHn  IfM»- 
dam  Nobilem  dc  Hurslmaria  ad  hanc  pictat<>m  fidoli  comnnonitionc  dcflcximus,  quod  iam  ipse  quam  uxor 
sua  Beatrix  et  filii  sui,  scilicct  Wilhclmus  ct  Bernardus,  pro  cousensu  tercii  fralris  adhuu  pueri  io  iiiat«ir}- 
tttle  aiuionim  sooraoi  ftoieiido  spondenles,  bereditBriaDi  poasossiaiiem  quam  haboeraiit  in  Ecdesia  Bika^ 
boato  Peiro  et  nobis  in  donarus  coUatam  ad  honorcm  Dci  et  perpetae  ^ii^tiis  liarie,  pro  saluie  et  radan- 
ptionc  animarum  paruntom  suonim  BtMnlianli  et  Rieliardi?.  i|t.s)us<]oo  et  uxoris  suo  ac  filinnini  suorum 
confinuaucrunt,  cum  ODmibus  appcudicii^  in  candcm  eccicsiani  poriinentibus,  scilicel  dotem  cuiu  wolco- 
dino,  et  Anripe  dolem  com  molendino.  preterea  mansos  in  diaerBis  locis,  Priaiam  Rasgeoihorpe,  secan» 
dum  Stcnbccke,  tcrcium  et  quartum  Boclo,  quintum  Bocrothen,  «ipxtum  Ilolenbnrgo,  M^ptlnuitn  Pusrinc- 
buren,  octauum  etoooum  Lage,  decitouu  Uarbu«,  undociro  Thustordic.  cidcccm  diurnales  ajjros  in  Espcrlo, 
et  duos  SleiibedLe,  et  annm  Wise,  et  annm  Balvorde.  Insupcr  quam  plurima  mancipia  ad  eaodem  pos- 
■essionem  perlneotia,  aream  quoqoe  vicinam  aggeri  cam  pratis  vi^inti  plaustromm,  ct  mansnm  qui  voea- 
tur  noua  domus.  Kt  prctcrca  quicquid  habuit  infra  a^^erom,  ca  duntaxat  dcuolione.  ut  ( lau^ira!  f>(  r- 
sooe  diuioa  religione  Deo  ibidem  seniieotes  aggrejjai^cutur,  el  locus  io  olaustralem  habiludincm  iran»for- 
marelar.  Contalit  etiam  eidem  eccleife  «t  ibidem  Doo  seraienlibas  carinm  in  Rike  enm  omaibas  nppcn» 
diCHS,  cum  consensu  predictorum  heredum  suoram  dooatione  sua  modis  omnibas  oonfirmata.  Ac  dos  pro 
gratia  huius  dcuotionis  aduocaliam  eitjsdetn  loei,  et  tria  talcnta  tam  sibi  quam  suis  herodibus  posl  fum 
qoam  diu  uixerinl  coocessimus  luli  deteruiiuaiiune,  ul  si  furte  in  masculino  sexu  iinca  gcneratiue  succcs- 
sionis  defecerit,  feminina  soceessio  eeadem  adaooaliam  obliiiebit.  Qaod  si  forlniln  in  utroqne  seni  linen- 
lis  dcrecUis  intercidcrit,  fratres  prcdieii  loci  libnrnm  hnhebunt  0|)lionom  eli^ondi.  ut  quem  voluenint  ele- 
ctum  episcopo  reprcwntont  iouesliendum.  Quod  si  forluitu  aduocatus  siue  supra  dicte  cognationis,  siue 
cognationo  defidente  sobstitutus,  in  regimiue  excesseril  et  magis  dissipator  ecdosiasticc  possessiouis  quam 
defenaor  eililerit,  scmel  ac  itcrum  atqao  tereb  ez  qoerimonin  fralrum  ab  episcopo  corripioodus  erit.  si 
vero  non  emcndaucril  iudiciali  scnteiilia  remoueatiir.  et  nlter  quem  frnlres  pro  suo  arbitrio  elegorint  ex 
aatoritatc  opiscopi  substituatur.  Uec  autem  ut  absquc  controuersie  alicuius  rcclamalioDe  rala  permaoeooi» 
banno  neslre  aoolcrilatis  oonfirmaaimas,  sabiuiQenles  a%ittin  iMSlre  impreeiioiiia  tfim  kkaeie  testibns. 
Leolfridus  maior  prepo^M  .  Kadolfus  Capellanas.  Daniel  saoerdan,  Hdwicas.  ftollMdfns  do  Pedese.  Wlne- 
manis  el  fititcr  suus  Arnoidus»  de  Thedchcm,  Gcrhardus  pincema.  Heremannns  marscalcus.  flerhanlus  co- 
merarius.  cl  alii  plurimi.  Acta  sunt  hcc  npuii  Lilhlage  sub  rcgio  banoo,  Ucriiuauuu  do  Cappclio  presideatc^ 
anno  verbi  incanwtt  H.&LXXX.VIHI.  Indidione  VO.  XIUL  Kal.  Febraaril  . 


CCCCLXXXIX. 

Nscb  einer  )ungCTti  brglaubigten  At»ichri(t  iin  Arcliivc  la  Kappenbcrg. 

Henrieus  diuina  faueote  clemcntia  Romanonim  Rex  semper  Augustus.  Quia  Rcgem  Rei:;t]m  et  Domi- 
nam  domtnaniiam  in  seruis  sa»  hooorare  semper  intendimas,  Notum  fadmos  tam  lirtaris  quam  presenli- 
bus,  Quod  fi-atrfiias  qai  in  Capcnberg  Christo  scruiunt,  hoc  Rcgalis  pictatis  noslre  priuilegittm  COOCessimiiSk 
ut  molcndina  eonim,  que  in  riiia  Lippic  constructa  stmt,  nolli  homininn  liccnt  dcstruere,  nec  BVu\un  iin- 
qoaiQ  eccle&iastica  sccularisuc  pcrsona  potestalcm  habcat,  contra  hatic  nostram  preccplioncm  prcdictis 
ftntribos  in  conmi  molendims  dampnom  aliquod  vel  graaamen  inferre.  Datom  Mooast  onno  dominice  in- 
csnaiionis  M«  C.LXXX*  Vnil*  Indict  VH.  Itll  Nbn.  Febroarii. 

(Si|iUMI  ■pptBwj 


Digitized  by  Goo 


lltt. 


m 


CGCCXG. 

Ht  Domine  sanele  et  indkrida^  Triniiatis.  NoHim  sit  tmiuonris  Sddibas  faliirii  et  prewnlfti»,  qoo- 
modo  Wideiun(lu.s  de  WalteLke,  Anno  dominicc  incamationis  C^.  LXWIX**.  Jherosolitnain  proBciscenfl^ 
impigncrauit  Ecclcsi*;  bcaii  I.yborii  in  PaderlHirnc ,  aduoeatiam  quam  habiilt  in  hnnis  ciiisdcm  ccflcsic,  el 
Eccle»if  apostolorum  Petri  et  Andrec,  et  ajiosiolorum  Pctri  et  Pauli,  cum  docimis  Atlcn  et  scruiciis  aduo- 
ca%  pertbentilnis,  «t  cimi  ounilM»  emergenlilKiB.  pro  treoentis  mareis  esaminati  ai^psnti,  ratom  habilanHi, 
s\  temporc  abseutic  su^  prcdia  ct  mancipia  in  casibus  licitis  nlternnrontnr.  Et  iurauit  in  sacrosanctis  rcli- 
quiis  bcati  Lyborii,  quod  nunquam  de  aduocutia  ct  uiits  impigneratis  ipsc  nel  aiiquis  suo  nomine  cmoli- 
mentum  perciperct,  quousquc  ipso  rcucrsus,  trcccnlas  marcas  cxaminati  argcnti  Ecclcsie  beati  Lyborii  rc- 
MilttereL  6t  qnoniam  Arnoldus  dc  Hobrahtessen  et  osor  eios  et  fllii  sc  dccimam  in  Atlen  et  seraicia  adno' 
catio  iurc  feodali  possidcrc  diccbant,  Deo  et  noliis  ct  ccclesi^  fideliter  proniisit,  quod  ipsc,  si  rouerterelur, 
fratribus  omnem  dereotum  supplcrct,  qucm  ecclesia  in  seruiciis  aduocati^*.  siuc  io  dectaia  Alleo,  pcr  Ar- 
noldom  ei  nxorem  eins  ao  lllios,  nel  propier  eos  ex  alionim  inoasione  sentiret.  Ad  persolaendom  argen^ 
tum  sibi  credttom  tempore  absentic  su^  Gdclibus  suis,  Ludennco  do  Waldekkc,  Conrado  Waligc  de  ^iao, 
Ilcnrico  Ilildcnscmcnsi,  Alcxandro  dapifcro,  Rothardo  coco,  assignanit  duas  decitnas,  Godclouessen,  Ym- 
luinchusca,  el  tres  curias,  Dalpcuhusco,  VVilniare,  Meshere.  el  pedagium  siue  ducatum  Paderburoe,  ut 
ipri  omnem  proaentam  anaaatim  fidelitar  in  eedesia  reponerent.  qaatiima  snmma  peemiie  inde  eoUeda 
sibi  rcnortenti  computarctur  in  sortcm.  Nolcns  itaqiio  lihcrationoni  huius  pignoris  nd  rralres  suos  scu  qaem- 
Kbet  alium  transmittcre,  huc  constitoit  ct  ordinauit,  quod  si  ipsc  non  rcucrlcrctur ,  aduucntia  cum  dccimis 
et  acruiciis  domino  cpiscopo  ct  Ecclcsi^  uacarcl,  ut  dominus  cpiscopus  do  bonis  suis  eligerct  aduocatum 
qucm  uellet,  prepositos  et  fralrcs  sibi  digerent  alilem,  ctu  electo  ei  presentato  a  preposito  et  liratribas. 
dominus  cpiscopus  aduocatiam  commcndarct,  non  in  fcodum  darcL  Prcteroa  cnm  Tnulta  douotionc  hoc 
cxprcssil,  quod  eo  oon  reucrlcnte.  pccunia  de  duabus  decioiis  et  tribuscuriis  ct  ducaiu  collccta,  ooa  fra- 
tribns,  non  qnibnslibet  heredibns  reslitaerelnr,  non  in  resiaaFationem  omatas  Eeclosic  impenderetor,  sed 
emcretur  indc  prcdium,  de  quo  fratrcs  annuam  cunsolalionem  percipicntes,  piam  ct  perpetnam  sui  et  pa- 
tris  sui  Volqnlni  cl  atii  sui  Widokindi,  in  anniucrsariis  dcposilionum  dicbus,  habcrcnt  mcmoriaa).  Hoc  qno- 
que  insoruit,  quod  si  comparalo  predio,  undc  fralres  maioris  Ecclcsic  honestam  annuatim  babercnt  refc- 
dionem,  taolam  remaneret  ael  excresceret.  Bodesie  beati  Paoli  decem  maref.  Beclcsie  bcali  Andre^  de- 
ccm  marcc  darcntur.  Resignnuit  etiam  dominus  Widckindus  curiam  suam  Dalpcnhuscn  el  scruiciuni  cpi- 
scopalc  Hcrcuordc  in  mnno  domini  cpiscopi,  ct  dominus  cpiscopus  omnia  bcncficia  Widckindi,  pretcr  nd- 
aocatiam  cum  suis  pertioeociis.  el  preler  curiam  Dalpenhusen  et  prclcr  seruicium  Hereuordense,  conces- 
ah  fratriboB  «h»  flerenMuuM»  et  Deinrioo,  ito  lamen,  qood  »  Widekindos  rediret.  ipse  bona  soa  eo  iure  red- 
peret  ct  teneret,  quo  antc  rf^^-iL^Tiiiinncm.  Heremannus  ct  Heinricus  rcccptis  hcncficiis  iuraucrunt  fidelita- 
tem  doniino  episcopo,  et  prBscniibus  prioribus  et  firatnbos  Ecdesif.  seu  etiam  aiiis  clericis  et  beneficiatis 
6(  miaislerialibas  Sodeaif  oonlestati  snnt,  se  in  adnocaiia  nibH  ioris  liabera  nec  onqaam  habniase,  ct  dalis 
dttriria  proiBiserunt  sub  aacramcnto  publicc  ct  ucr^  fidei,  e(  sab  pena  amissionis  onmiam  benefickmim 
•  qoe  reccpcrant,  iurauerunt  etiam  in  relitjuiis  bcati  Lihorii,  qnod  nbsentc  Widekindo  fratre  »uo  nnnqoam 
ipsi  oei  alius  eorum  nomioo  siue  auctoritatc,  in  aduocatia  Ecciesi^  inpignerata,  aliquo  ingenio  qaioquam 
iocomnade  lacerent  per  melenliam  sea  aliqoam  exaciionem,  et  qaod,  d  Widektndas  nea  reoerterelar. 
nunquam  aiiquid  sibi  iuris  in  aduocalia  et  in  eius  pertinentiis  addicercnt,  el  eam  nulto  iure,  nullo  unquam 
iogenio  sou  snbtilitatc  repotercnt,  ct  in  nullo  unquam  possessioncm  eiusdem  aduocatie  uacantis  torbarent. 
Et  senteatiatom  a  fidelibus  Ecclesie.  quod  si  W^dekiodus,  Heremannus  ct  Hcinricus  factum  istud  postmo- 
daii  ndlenl  saficiari,  moa  •enm  innmeDtam  aidnillaretiir.  Sed  potiaa  iiobis  probatio  kManbarei,  «t  eoram 


Digrtlzed  by  Google 


m 


testtmoino,  •nb  qaonnn  prewidit  hfC  acfa  mnt,  fidw  liaberelnr.  ti  ipmitm  hec  in  qtiadragesinia  gesta 
«unt,  ne  reaerentia  temporis  hano  ordinniionem  ijificinaret,  senieniiatum  est,  precedente  et  accedeote  eoram 

arbitrio  et  consensii,  omoia  tam  rata  h  ihf  tul;!,  ac  si  in  diclnis  iiiiHlicis  cssent  iractata  et  consomraata. 
Facla  sunl  liec  anno  Uomioi  H^CLXXA^iX".  indiclione  V>.  11.  ^onas  Apriiis,  feria  11.  po&l  Palnias,  Pader- 
buni^  in  domo  epicGopaK,  preMnte  dero,  preeentibas  inbeoefioialis  et  miaiBteriattMis  Mmlmkf.  Noouna 
inbfuofitiatorura  qiii  interfucrunt  hri:  sunt.  Euerhart  de  Brokhuscn  Amr!iini'us  comes.  Godeschalc  dc  Pad- 
berg.  Uenricus  Longns  de  Erclen.  Ucioric  Spirino.  Suetheros  de  Weucre.  Uec  quoque  tn  proxima  fcria  UIL 
presenlibQS  nobilibus,  Bemhardo  de  Lippia,  Heremaimo  de  htere,  Florino  de  Spenge,  ct  prcsenlflnB  Bmn* 
rioo  abbate  duitjitis  Padcrburncnsis,  ci  Wilhelmo  abbate  de  ndtnwarde&buscn,  et  Nyooiao  aljbate  de  Ber- 
sethehusco,  ct  S\frido  abbate  de  Flcchtorp,  ot  prcscnlibus  sacenloiilxisi  ot  scabinis,  qui  co  die  ad  s\'no- 
dam  geaeraicro  cooueoeraot,  in  Capilulo  uioiori  rcciiaia  sunt.  ct  conlcssiooo  ac  promi^ioae  Herematuu  et 
HeiDrict  ooidiiinnta.  Preterea  tota  actio  boo  ordine  cunseripta.  proxima  fBiia  lin.  qoa  cantanir:  bitro- 
duxit  nos  DonuiMIs.  WaldolLlcc  recitata  est  in  audiontia  domini  Arnoldi  Oseobruoensis  episcopi,  Lentfridi 
Oscnbrucensis  prepo^^iti  RoilolG  de  Stenuonlf,  ot  mtjltonim  clfricorum  ac  mililum,  qui  ibi  simul  cum  Wi- 
dekiodo  iter  peregnnutiouii»  arripucrunt.  Adcruni  quoque  licrnhardus  prepositus  Monastcriensts  el  frater 
eins  Lndolliu  de  Stennorde,  et  Castellani  de  Walddclte,  et  nialtt  Mbilea  ac  loinialecialea»  qai  Widekindo 
vnlodicturi  illuc  ronucnn  r^.nt.  Ei  smc  omni  hcsiiaiionc  Uerflmannns  el  Henuicas  se  aie  Ibciise,  pmmisisse 
Ql  iurasse,  ct  omaia  so  rata  ueiio  haborc,  confessi  suat. 


En  Nomino  Sanctc  ct  Indioidne  Trinilalis.  ()  Pbylippus  diuina  faaente  demcntia  Goloniensis  arcbiepK 
scopus,  omnibus  Cliristi  fidclibiis  tam  prcscntibiis  qiiam  futtirts  in  pprppttium.  Kx  iniuncto  nobis  a  Dco 
prcsulatus  oCBcio  tonomur,  ca  quc  ccclcsiis  uel  populis  nobin  commissis  nccossaria  aostris  aguntur  tempo- 
ribos,  Dostra  anoloritBte  confirmare.  Inde  est  qnod  notnm  esse  nolumus  tam  presentibns  quam  poeleriB 
Cbrlsti  fidelibus,  qnod  ecdesia  beali  Gerconis  iu  Colonia  Dccim<is  qunsdam  in  Westfalia  in  decanatu  Tre- 
moninnsi,  in  parrochiis  Deme,  Mcllilerc,  Curlare,  et  in  bonis  Cappenbergensis  ecclesie,  que  infra  parro- 
chias  liurnu,  Mellilcre  sita  sunt,  el  in  quatoor  dumibus  apud  liLidinchuscu  possidet,  de  quibus  ccrta  pcn- 
sb  eidem  eodesie  in  festo  sancti  Jaeobi  pro  manipaKs  ei  aatiqao  tempore  aaniBtim  sold  sotebaL  Com 
ucro  fratrcs  predirln  rrclnsir  homincs  illos  qw\  hns  dccimns  soluebant,  in  collectionc  manipnlorum  grauare 
quando(|ue  aiteniptareni,  et  illi  rebcllcs  rci>i:>tcrcQt,  oos  soUerti  cura  prouidcre  uoleates,  ne  malum  aliquod 
iode  oriretur,  partes  noslras  ad  aoiiiendam  hano  fitem  mterposoimos,  et  aostro  ae  pnidenlium  niromm 
oansilio  iia  inler  eos  traaaaoUim  est,  qnod  prefiiti  homines,  ])ro  emendo  allodio  ad  usoi  codeaie  beaii 
GtTConis,  cenlum  Marcas  contulcmnt,  ea  ratione  quod  cc  Ii  m  i  illa,  cxfcstucata  oollectione  manipnlonim, 
prcter  mioutam  decimam  ct  quandam  aummam  trittci  cum  deuariis  ad  idem  pertioentibus,  supradicta  peo- 
sione,  quam  iam  dieti  bomines  pro  rodemptione  manipnlortnn  aniiqaitas  peisohiebant,  oootenta  erit,  neo 
sepedictos  homines  od  eonuu  succesi^ores  dc  ceiero  indc  graoabit.  Hoc  etiam  ad^to,  quod  si  quis  do 
predicla  ponsione  portionem  suam  in  fcsto  sancti  Jacobi  non  pcrsohicrit,  atl  viginti  dics  nel  tripliciler  com- 
pouat,  uel  «ine  citalioae  cxcommuaicotur.  tl  autoin  hcc  ralii  et  inconuuisa  permaneaDt,  presentem  pagi- 
nara  in  oonfirmalionem  hoius  fecli  conscribi  ei  sigitli  nostri  eorroboratione  s^iari  feciinas,  ad  maiorenk 
cautclam  sigillum  ecclcsic  bcali  Gcrconis  cl  .sigillum  ccclesic  sanctc  Mario  aJ  ijradus,  in  culus  iurisdictione 
dccimo  illo  site  sunl,  apponi  iussimus,  statucutos  ct  sub  uincuio  banni  prccipiealcs,  oe  quis  boc  facuim 
muiare  ucl  infriugcre  aitemptct.  Quod  si  quis  fecerit,  omoipotentis  Dei  et  beali  Peiri  offeosam  iottirrat, 
et  oisi  resipnerit,  pei^eino  aoalheniali  se  subiacore  agaosoat  fluina  rci  loslaa  aonL  Bruoo  ntaior  io  Gol»> 


CGGGXCI. 


ArdiiM  sa  K*ppHibcrg. 


ittfl. 


nia  preposilos.  Adolfus  maior  decanus.  Lotharias  Buonontiis  prepositus.  Cunradus  Xanctens^  prepositus.  Go- 
d«firidQ8  preponlnB  et  Uita»  coinieiiins  •uoti  Gereods.  Tfaeoderioos  prepooitas  Mtoolonifli  ApoaioIornBk 
Bi  uno  prcposilus  sancte  Uarie  ad  gradus.  Thcodcriciis  ihifl-^m  r!f?canT]s.  Ulricus  capellariQS.  Amoldus  de 
Elnere  sanct4  (iereonis  canonicus.  Iheodericus  de  Uereheim.  liiuerwiaus  do  Stalbaiig.  Gererdos  precentor. 
Py^mns  magkter  toolanini,  e(  wrioevai  daMtem  eeolceie  onioiiioi.  Arnold»  deoams  TrenioaienRB.  Bei»> 
moB  comcs  dc  Arnesberg.  et  filn  «»  Heinricus  et  GodefeidiiS.  Ilornian  comcs  dc*  RaneQi^rg.  Symon  Ol^ 
mrs  de  Tioj;neburg.  ileinricus  como»  de  Dale.  Arnoldus  comes  de  Altena.  Fridericus  oome?  de  Altcnn.  En- 
^cibertus  comes  de  MoDte.  Uetaricufi  de  \&vq.  Gerai-dus  aduocatus  Colonicnsis.  Heinricus  de  Yoimutstoyne» 
ISerBrdus  firater  sbiw.  Gobwuuis  de  Volmatsteyiie.  HermaiuMis  Scottetiis  SosatiensiB.  Braasteyn  Sosaliensia. 
Lodowicus  do  Waldorp.  Lodcwicus  do  Dcnie*  HerbordnB  de  Svancsbulo.  Albcrtus  comcs  TrcmoniensiB. 
Ac(a  sunt  hec  anno  dominicc  incarn^tionis  M».  CA  T.XXX*.K*«  lodioliooe  VU.  Ee^gnanto  FRiderico  Rofflano- 
mm  Impcralore  Augusto,  et  lilio  cius  Hcge  iifiurico. 

OnI  9tBAt  widM  ait  nlQum  md  grfliMa  lidM  utfMnfi,  «aNa,  itaJ  naunm  ftgugm, 

CCCCXCIl. 

lo  nomine  sanctc  et  indinidno  Trinitatis.  ||  Ilcrimannus  Dci  gratia  Ifonasteriensis  ecdesie  episcopus 
sccundus.  Qnicqnid  fit  ad  ampliandam  rcm  domus  Dei,  noslro  fauore  et  mpmoria  hominum  dignum  daci- 
mus.  inde  est  quud  untucrsis  Christi  fidclibus  presentibus  et  futuris  innotcscere  uolumas,  qood  Uoorictis 
de  Heppen,  ninisteriaib  saneli  Panli,  neniens  in  presentiam  nostrun,  decimam  qmiidam,  qne  est  in  pnr^ 
rochia  Tlicttcn,  uobis  in  manii.s  nostras  exfcstucaujt.  Quam  no.s  uolcntes  cl  ipso  sic  rofiantc,  in  honorem 
sancii  Ladgeri  oonfcssoris  in  ecciesia  sua  infra  Monastericnscm  ciuitalem,  cuidam  altan  assignaaimus,  ut 
qoi  eidem  deseruiret,  aliquantam  inde  consolaiioncm  habereU  Nc  ijuis  aulem  hanc  donaUonom  in  carilate 
beaigpa  Ikieiam»  alicuius  in  postcram  maligniias  possit  conndlere,  sed  nt  semper  nrta  e(  liraia  sit,  anettH 
ritate  apostolorum  Pelri  et  Pauli,  ct  hac  cedula  imaginem  nostram  prefercnte  perpotuanHis.  Art-i  snntheo 
anoo  dominice  incamationis  M''.C".L.\XX''.V1U1''.  Indiclione  Vila.  presideote  sanote  Romane  sedi  domiiio 
demente  pepn  tercb.  Rcgnantc  gloriosisnmo  Ronumomm  impenlore  FretlMrieo.  eonrognanie  sibi  fllitf  soo 
Hcinrico.  prcs^libu^  uiris  honestis  clericis  et  bicis  quorura  iimnina  heo  smit  Prepositns  maioris  ocoicsle 
Bernardus.  Yiccdominus  Franco.  Prepositus  sancti  Pauli  Franco.  Decanus  ecclesic  hoM\  Ludgeri  Thidericus. 
V«'icboidus  cubtos.  Adoifus  scolasticus.  Lulbertas  de  Bcuorcn.  Albertus  dapifcr.  Ihimarus  pmcema.  Beraar- 
dos  Weremo.  Bernardus  de  Meinlnioele.  Bemnrdi»  de  Pyltenbroke.  fleo  anten  anU  Donina  domonmi  de 
quibus  decima  defaeMir.  De  onni  in  Bekehem  Irss  solidL  De  onrfi  Lindo  qnattnor  eolidt  De  nonso  niemo 
XVL  denarios. 

Sm  oit  NllSB  aai  griBia  fCte  tttgdiMsu  Siegel  bi  senlart. 

CCCCXCUI. 

Am  itm  ArMn  mi  KappcahMf, 

In  nomine  sanolf  et  indinidaf  IMutalb.  |f  Herimanmis  Dei  gralia  lionastofwnaii  ^cden^  epiaoopnB. 

Religiosis  quilnisquo,  ct  hiis  prccipue,  quos  cura  nostra  complectitur,  solacium  libenter  impendimiis,  oorum 
onUioaibos  adiuuari  preoptantes.  Propler  .quod  oolum  fucimus  tam  futuris  quam  prcsontibus.  quod  Alber- 
tos  oogOMiienlo  DmdLcr,  quatuor  soliilas  deeim^  quos  a  noUs  in  beneBclo  liabd)at,  noknilarie  nobis  rc^ 
gaaait,  com  esBenms  CapemberB,  hac  lacione,  ut  cos  eidem  ccclcsi^  Capenbergen«  daremi».  Ad  quod 
Dos  ptum  prcbcnte<«  nsscnsnm,  per  manum  dilecti  nostri  Hcrimanni  Abhatis  eosdem  quatuor  solidos  deci- 
iam  dictc  ^cclesi^  Capenbergewi  donauimus,  speciaUter  iamea  oos  ad  kunmaria  aoromm  d^utaotea, 
hae  Btique  spc,  ut  per  laia  cmmmmiiorinm  benigna  ooairi  reoonlatio  eamm  saniper  nentibas  infalioai 


f  ist. 


HMtnn  anton  «jnalnor  tolidaniin  doos  dabft  «liDkMit  enrtk  TdeodMf  ,  de  mnuo  qd  ia  euMien  cartnii  per^ 
liDci,  et  cx  eedem  eoliliir.  Bt  est  Vdenchof  iii  puTOokyft  Seprode,  cartis  Johannis  de  DoliBene.  Alii  doo 

«ofiili  (iiibuntur  cx  Curti  Hrinrici  Rulmcno,  que  uocatur  Widclin^^bor  cst  in  pairochva  Dulmpne. 
Hanc  iiaque  doDaiioncm  auctoriuiie  nostri  tirmanius  odicu,  et  banno  a{>o&tok>ruin  Peiri  et  Pauli  ac  nostro 
eQanDumnnR,  eamque  prescnti  apioe  et  sigiHi  noBlri  imprBmiene  robortmns.  Teelee  hmna  rei  smiU  Symm 
oapellanus.  Phylippu»  nobilts  de  £lcn.  Ministeriales.  BaerJmdn»  de  Werae.  larmsL  Wemeras  de  Vbbincdofp 
Ot  Suetherus  Clius  cius.  Albertus  de  Austria. 

Actum  nnno  domlntcf'  incarnatioiiis  M^CLXXX^VI!!!"  Inrlictioiio  Ylla. 

Om  Stc^l,  dcMca  BesdulTvnhejt  init  (t«r  MilaUt  betcfarWbenca  i'vfm  iibcroiasiiiniDt,  iit  ntit  rothen  FatUo  •ogebio^ 

CCCCXCIV. 

In  nomino  sancl^  cl  individof  Irioitatis.  l|  Herimannus  Dci  gratia  MonastorieDSts  cpiscopus.  Dcbilores 
nos  cssc  cognoscimus  sobditis  nostris  et  presertim  domibns  relii^iosis  pacem  et  aecuritalem  renun  sanmn 
prouidere.  Noturo  i^itur  l.iciinus  (am  riitiirtt  quam  prcscntibus  Christi  fidclibus,  quod  cclla  que  dicitar 
ftonholt,  n  I.iulhcrio  iJe  lluleiihcko  ministcnrili  sancti  Pauli  primitiis  fnndata,  Sancto  Nycasio  Remis  coliata 
fucrit,  sicui  cx  manuscriptis  ipsius  celif  accepimuii.  Ilanc  cellam  postQMidum  berodes  et  succetiiKirea 
eiiudem  Liotberd  uidentes  sab  tam  remolia  palroni»  tepide  proGoere,  soo  labore  «blinaemnl,  qood 
abbas  sancti  Nicasii,  conseotientibus  ceteris  fralribus  suis,  qoicquid  Juris  in  eadem  cella  hnbebet 
rosignauit,  ct  heredes  cum  ipso  abbalc  omne  Jus  fundationis  oiHsdom  loci  Sancto  Paulo  per  ma- 
nus  noslras  libere  tradidcrunt.  Uanc  aulem  dooationem,  ei  quecutique  prefai^  ceil^  lempore  nostro  seu 
piedeoesBoram  Mwlroram  a  fidelibas  Cbristi  eoUala  sonl,  aocloritate  apoatoloram  PMri  et  Padi,  et  aeriplo 
nostro  sigiJlato,  sub  anaUiemalis  inlerminationo  in  pcrpetuura  confirmamus.  Qui^  aulem  noslri.s  ilichus  cidcm 
Inco  atlribula  sint,  io  prescnti  pagioa  subscnpta  sanl«  Domus  io  Syocgon,  quc  soiuit  iii.  mailos  sili^is 
ei  duos  solidos.  Deciroa  in  llerborn,  que  soluit  XUL  soL  Hansus  in  Waltlborpe,  qui  soluil  UL  Mallos  ordei. 
IL  mailos  anene,  Vi.  modios  fab^,  ct  VI.  modios  pisf.  Mansns  iu  Pungelsho.  qui  soluit  UIL  soL  In  Walegan 
VI.  rood  ordoi  cl  VI.  aucn^.  Decima  in  Aldeiithorpc  quam  Iradidil  Wincmarus  de  Rodcnlo,  que  soluit  XVIII. 
inodios  tritici,  ol  XIL  mod.  aueug.  Mansas  in  Uonhorsl,  qui  soluit  duodecim  mod.  ordei.  Testes  autem 
hoins  tnditionis  anal.  Badolfaa  prbr,  et  Hadnlfas  prcposiius  ipsius  Reroensis  ccclcsie.  Bernhardus  Hooasie- 
riensis  fcclosi^  prepusitus.  Frunlio  viccdominns,  et  cetcri  eiasdcm  ccclc«ie  canonici.  I.adberCas  de  Bevcme. 
Herimannus  de  Monastcrio.  Adelhcidis  cl  filia  eius  Judilta,  ct  ectcri  hcr<><|o<:  ciusdem  cognalionis  Xcia 
sunt  amo  dominic^  Incarnationis  M".  C**.  Octogesimo  VUIP.  Indicliooe  Mi*.  Presidente  Roman^  scdi  Papa 
gemW»  m*.  Regnante  nUderioo  Romanoram  Qorioao  Imperatore. 

Vm  tei  «■  te  aaun  umgttdUftum  Viltuadc  «H  Piniiialilfdfta  «i|dMkMs  Bitil  1«  wKt  sialradNlfidt  Ihi^ 

GGCGXGV. 

fn  nomfne  aancte  et  indinidaf  Trinimtis.  ||  Heremanuas  Dei  gratfat  HbnaslerioDsis  ecclosie  hnmiliB  mmi> 

strr  Fainiim  a  nobis  laodabiliter  quotl  disjnum  rocmoria  rcputauimus,  pcrpctuare  lillcris  I  timnm  <oIIertia 
ad  boc  rcpcrtts  pronidum  duximus,  nc  aiicuius  in  posteruro  cassare  temptet  inprobitas,  quod  per  nos  pie 
diuino  caltn  dispensanit  earitiis.  Cum  enhn  anctoritate  le^  oeteris  et  noof,  osas  deonnaram  ndniilria  dl- 
nini  cullus  oi  alt.iris  debeant  deseruire,  notum  cssc  uolumus  tam  ino*!oniiK  quam  futuris  Christi  fiddHMa; 
quod  fi-atribus  Lisbemcn-'';  conobii  quasdam  deciiniis  p^rtim  in  parrochia  Ljppeburch,  parlim  in  ipsnrnm 
diocosi  prouenicntes,  soiidorum  scilioet  XX.  a  dommo  WiclK>ldo  de  Uorstmero  prius  in  bcneficio  a  nobis 
habilaa.  et  ab  ipao  enidMit  «81«  HnBoiM  de  HeraeB  mben«fidalae>  aad  th  ^tntpm  awimm  ilbere  in —m 


Digitized  by  Google 


itst. 


107 


nostra  rcsignatas,  integraliter  et  perpeUio  resp^^  diuini  muneris  contulerimus.  Sed  qoia  dics  roali  sunt» 
et  saptentiores  anitl  fil^  lenebrwiiin  in  genenitMme  mB  filib  hid»,  hanc  noelram  donatiaiiein,  ipeoram  qoieli 

prouidcntcs,  scripti  noitri  nt  ^gUi  prioiioj^io  ois  confimiannHt  Ot  qiK-mcunque  hcc  infringcrc  tcmptantem, 

aufjloriLitf  hoftlnnim  apo$tolorum  Pelri  et  Pauli  et  nostra,  perpetuo  aiiathomale  innodamus.  Contulimus 
eiiani  prefatis  fratribus  man&um  qucndura  in  viila  Rasnuwclc,  quem  Conradus  do  Uckoscle  ministcrialis 
nosier  io  beneficto  priue  a  nobis  tenueraL  Testeo  boram  derici  Albertns  canonicus  mabris  ^eelesii^.  Siman 

noster  capfllaims.  Tlcreliorilns  itoin  nnster  ca|)cllnnu«;.  I^iici  liljcri.  Hcrcmaniius  comcs  Raucnr^hrrs. 
Simon  comcji  dc  Thcicencburch.  Willchnus  dc  Holl.  Ileremannus  prepositus  sancli  Mauricii.  Laici  mmisteria- 
les.  Godcrridus  de  Sconcbckc.  Conradus  do  Strombcrgc.  Johanncs  Calf,  ct  fratcr  cius  Arnoldns,  et  afii 
<|QSiBk  phiros. 

Acla  sunl  anno  (lomimcc  incarnatinnis  M**.C<>.T.XXX«^7Tno.  fnjiclioine  TQa.  R^jnante  glorioso  Fkpederieo 
Romanorum  impcratore  auguslo,  anno  ri^i  eius  XXX°YUI*'. 

Dat  Mi%cdnMkt«  Sieset  iu  4ai  fect  lllft  baMbritbcact  abar  achlacln  arbalMi. 

CCCCXCVI. 

Aw  itm  KapiaHnNhp  4aa  Madan  MaiiasfiM» 

1n  noniine  sancle  et  iiBdiQt<hi(?  Triiutalis.  Herimannus  Dei  gratin  MonastericnsLs  ecclcsto  episcopus 
secundas,  monaslerio  Campi  snnctc  Mario  in  perpctuum  Amen.  Bcncdicta  sit  gloria  domini  qui  in  electis 
suis  gioriui^  cognosciUir  opt-ruri,  dum  corda  camaUa  potcntium  huius  scculi  pcr  aspiralioncm  sui  umuris 
fnflainmat  nrdore  spirilosfis  deaidmti.  Eeoo  onim  qnidam  uir  irabiJts  aduocalos  do  Relbe  Vndeltindus  et 
malcr  <!ins  (Irniola  Lutlrudis  <ir;vlia  sj^iritus  sancti  diuinitus  inspirati  pariter  oblulerunt  monnstprio  campi 
sancte  Mario  uniucrsa  quccumquc  proprictatis  iuro  posscderant  infra  terminos  Angario  ct  Wcstlalio  uel 
nbtcumque  locorum  lam  in  prcdiis  quaro  mancipiis  Ubere  possessis  uel  mreodatls,  niehil  besitantps,  seeon- 
dum  ueritaiem  onangolii  in  elema  gloria  cuncta  sibi  centupUcata  restitni.  Vt  antem  rata  pennancn-i  tantc 
dcuotiotils  olilattn,  opus  erat  ampliori  cerlitudinis  ar^imcnlo.  Qua  propler  prcdictus  aduocatus  ^Mdckin- 
dus  dc  Rcthc  ct  mater  sua  Luthrudis  parlem  iilam  predionun  que  sub  iurisdicliooe  comitis  Hodolfi  de 
Burbenne  sita  Ibit,  cum  propin(|uiorem  heredem  non  haberent,  nmttia  compromissioiie  stabilienmt  nd  ban- 
OOS  iuxta  Widenbrukkc  scabinorunt  f  nn^onsu  et  sonlenlia  conniuente,  altera  uero  pavs  prediorum  simililer 
stabilita  est  iuxta  Matlcrihliii  siili  lianno  I.aiiilu  rti  cnmilts,  Scabinorum  aslipulniilc  consensu.  N«s  quoquc 
nostrc  salulis  btuitu  tanlis  participarc  cupientcs  pictalis  operibus,  decimam  de  duabus  domibus,  Uoiacho- 
aen  et  Wmen,  et  decimam  m  Bersen,  a  predicto  adaoeato  resignalas,  prefato  oeoobio  ad  inopie  sue  sup- 
ptemenlum  obtulinuis.  Nonilna  autcm  iircdiorum  libcrc  [)os.-.r«s>ionis  licc  sunt.  SlLthrukke  cum  uniucrsi» 
attinenciis  snis.  Tekkincthorp  Spehlesharl.  Rukkcslo.  Helichus.  Giuetenburst  Alrbike.  Watenhus.  Carthus. 
Bcrloge.  Caldcnhof.  Ueliuincsile.  Berehom.  Sculcnburh.  Hoinhosen.  Werse.  Sunninchuscn.  Osleuuclt.  Predia 
inbeneficiata  sunt  hee>  Otliclinchoscn.  Poppincsile.  Tekkinctorp.  Mansus  in  Betlelhe.  Duo  in  Bcreholt.  Ho- 
hurst.  Pikirihnn;f.  Mansus  in  Riiltc.  Ilo^ihus.  Manstis  in  Vchlhorp.  alliis  in  Hcrdc.  alius  in  Bercliscte.  alius 
ia  W^cslerc.  Vt  igilur  hcc  nostrc  cunstitutiunis  pagiim  raia  poriuaaeut  ct  incunuulsa,  sigilli  nostri  aimexiooe 
aam  rohoniro  curauinws.  amsforiMte  Dd  et  nosira  teriibililer  aiMinaannioantes  cmn,  qai  i>eafa  llsria  cam- 
pon  in  modo  olilatis  uel  in  futurum  ofiierendis  iuquietare  presumpaerit.  Acta  sunt  liec  anoo  ah  incama- 
tiono  Doniini  M".  C.LXXX".  VIII!'*.  intJicliono  VH.  prcsiilcnte  Romane  sedi  ( lcmcntc  papa  tcrcio.  Frederico 
Bomsnorum  uuperaiorc  augusto.  Hmus  rei  testes  sunt.  Hemuuuias  aithas  Ue  Cappenberg.  Wuao  abbati 
de  Lesbom.  lifioohMHt  de  Honnilheluise&  Preposims  ttennamms  ad  sanetnn  Manriemnk»-  Franeo  prepoMtns- 
sancli  Pauli.  Theodericus  prcposilus  sancli  lAidgeri.  Comes  Hcrmannus  de  Rauensijerg.  Coroes  Symon  dc 
Tcklicnohuri^.  Bcmhardus  de  Lippin.  Hermcnricus  de  Wasinken.  Moibo.  Aldacb  de Hollbosan.  WaUieras 
de  Belun.  Geriuirt  Clutbult.  Katiiarl  de  lifrohiiote.  et  alii  quam  plures.  -  ■  i  ij- '  ,  . '  -  '      '  > 


Dlgrtlzed  by  Google 


CGGCXCVn. 

Ah       AtoUn  im  HwMft  G«lfadMlw|  m  OtnaMek. 

Li  Nomioe  sanclf  et  indiuidof  Trinifaik  Arnoldus  Dei  gratia  et  Beati  Pelri  apostolonan  principis 

di«nf»cione  Hosnoni)urgcnsis  ccclcsif  episcopu<!.  Pollicitu  In  r;  !  irnposlli  rrsiminis  aminonft  nos  pcrlfsia- 
rum  Dci^-  maxinie  uero  mooasterioruin  quicti  ac  |>uci  prosj^icLTC ,  (}uia  multo  nunc  graoius  est,  rcfrigesccntc 
karitate  et  malomiii  habuiidante  kDportnnitate,  ea  cooseruare,  quam  dndom  ipaa  fundara»  Ea  propter 
eenobiniB  aanctc  Gcrilirudis,  qnod  pi^  tncniori^!  Phillippus  cpiscopus  smuaia  detiociona  cnnaiiiiore  ccpjt. 
nos  Ntabilirc  ac  dcrcnsarc  nmni  studio  intcndimus,  ut  sicut  ipsc  fundacionis  auctor,  sic  nos  con5ummncioni« 
CoUaborator^  el&ciamur.  Si  qua  igilur  iuuauoitatis  iura,  si  qua  louiiiinina  diutorD^  pacts  et  iusl^  iibcrlatis 
neoiidom  f^eratem  iimniinitaiem  omni«n  oenobiomm  a  sanctia  patribaa  ipsis  institDtam,  idem  pioa  fniH 
dator  ipsi  locn  coiuulil,  nos  rata  csse  decrcuiinus.  SctL  Sanclimus  igitur  ct  conGrmamns,  atquc  auctoritatc 
PatrLs  el  F.  ct  S.  S.  ct  bcutorum  apostolorum  Pctri  cl  P.  ac  nostrc  humilitatis  officio  ct  banno  corroboramus, 
Vt  ab  omni  seniicio  epischopali  ccclcsia  hcc  sit  libcrriina,  ct  ut  nuUa  secuiaris  pcrsona  infra  ambituffl 
corif  habitaeioncm  sib!  faciat,  ct  ut  noUa  eccIesiBstiea  accuhrisue  peroona,  nae  ardiidiaGoniis  nee  adm»- 
oatus,  ullam  sibi  iuris  dlcionom  in  omni  ambitu  fuiidt  niona.sicrio  dr«pniati  usurpct.  Cuiiis  tcrmini  hii  sonL 
Ab  oricnte  domus  Limbrucgc  cum  agris  coltis  ot  incultis,  pratis  ct  ommbas  domoi  attinentibos,  usque  ad 
rnnlnm  qui  noeaiar  Vbrtb,  e(  in  «Mnnibns  circa  ipsum  eoclesif  arel8«  a  meriifie  in  onmibi»  areis  quas  eo* 
desia  cilra  et  infra  Wethericamp  et  Droil  nunc  pus.sidot,  uel  in  fnlanim  adipisci  potucrit.  bi  occidcnte  n 
oranihiM  arcis  qiia?  crflf«fia  ciim  a?ri.s  ciiltis  et  iiicullis  ot  prnfis  nunc  possidct  et  in  fulurutn  adipi.sct  po- 
tucrit,  us4jue  ad  riuulum  qui  uocatur  Suntclboke,  ab  aquilone  domus  Espolo  cum  agris  cullis  ct  incultis, 
prtitis  et  omnibius  domui  altinentibus.  E(  omnia  faifra  bos  lerminos  constilata  beai^  Gerlhmdis  ecclesie 
atlincncia,  cuncta  suh  manu  prr  positi  disponcnda  statuiinus.  Vt  autom  hec  ut  statuimus  firma  ct  stabilita 
pcrmancant,  consilio  et  conniucncia  maioris  prcpositi  Lcnlfridi,  ct  ciusdcm  ccclosio  decani  Joseph,  et 
onuuum  fratmm  maioris  occlcsii;,  hoc  scriptum  danius  cl  sijjiUo  nustro  confirniuinus.  Et  quia  dies  mali  et 
soiMUS  hombunn  praui  sunt,  in  fuiurum  omncm  aduersantcm  alque  pib  studiis  nostris  qwrfibet  modo  hHi- 
diantcm,  auctoritntc  domini  nostri  Jhcsu  Christi  ct  bcati  Pelri  analhcmalis  ^'ladin  prrctitimus  atquc  perpeloo 
ulcionis  reum  diabolica  sorlo  Uampnamus.  Tcslcs.  Lentfridus  maior  prcpositus.  Josepb  decanus.  Radolfus. 
Hermamn».  fhiderieas.  GerfKdns.  Drogo.  Adam.  Amoldiis  beati  Johaimis  prepositns.  Rothgeras.  CaoonieL 
Laid.  Rikctizo.  Gcrhardus  pinccma.  Ilciiiricus  dapifcr.  Gerhanlus  camerarius.  Hartbcrtus  dc  Iburch.  Gisd- 
bertus  de  Thome.  Rikcnzp.  .Alf  ct  alii  pl«rf5  Actiim  anno  dominicc  incarnacionis  M.CLXXXyillL  Indi- 
ctiooe  VI*.  Romau^  ccclesi^  presule  Vrbauo.  Fiidcrico  imperatoro.  Christo  regnante.  AM£N. 

Ow  flilt  PwfMeBlitKilea  aae«tutagi«  Sitgel  iit  io  eioea  Uiaeata  Sack  eia(«aaht  wtd,  vie  ce  «cfatiat,  leniirt. 

CCGGXGVIII. 

Am  itm  itMn  die  KkMm  taeftndaabaig  m  OMsMak. 

In  non«e  aanel^  et  indinMlnf  Iriniiaiis.  AraoMns  Doi  gralin  Onab.  ^cctesie  episcopos,  soBoesimi 
baa  snis  episcopis  ct  omnibus  fiddibaa  preseotibus  et  fnluris,  marito  hboraro,  promio  triompfaare.  Stgni- 

fico  carilati  iicstrt',  quod  qucdam  uoncrabilis  matrona  in  ciuitate  noslra  notnlnc  Gerlhmdis,  que  fuerat  irxor 
iolianius  magni,  quandam  tcrrulam  qu^  BroU  didtur,  distinctam  «b  alia  terrula  qu^  eodem  nomine  uoca- 
Inr,  el  qMlwMr  agroa  «oalisuos  ngris  beat^  Gerlhradis,  et  easam  naam,  qu?  sibi  iiu>  svns  prior  Vnnanmt 

ut  inde  exhiberelur  rcliqacral,  ccclcsie  bcalc  Gorthruills  assi^naro  uolens  pro  rcmcdio  anim^  «uc  el  Gl» 
sue  nominc  Maobthiidis,  ^ue  in  eoden  claustro  coosonio  religiosarum  feminarum  adiuucta  fuit,  mc  com 
pre^to&iio  eiusdom  loci  oomiae  Olbclrico  et  fratribus  et  sororibus  gratia  beatf  Gerthnidis  qo|  ma^  iispo* 


Digitized  by  Google 


1189. 


m 


lil  obtftita  intcrpcllaiiit,  ut  proprictalcm  horum  bonorum,  (pic  opiscopio  nostro  attineluit,  ad  rcclesiam 
boalf  Gcrthrudiii  transrorrem,  et  ex  abundantia  ppiscopi  inopiam  fiiie  suo  ittius  eccle^^  in  laato  sub- 
leuarem.  E($o  autem  precipue  iDerilis  bcate  Gcrlhruditi,  dcindo  tam  piis  causis  et  tam  dignis  interueutio- 
nibiis  reniti  iiod  polni,  «l  pnmo  nt  filH  ehts  Bertoldus,  Johamies,  Gerhardus  ct  Gi.silbcrius,  qui  hcc  in  bc> 
noficio  rrccpcranl  rcsi^arcnl  cxcgi,  qno  faclo  cadcm  l)ona  pcr  scntcnli.un  (■(•i  lcsic  bcatc  Gi  rtlirudis  iurc 
pcrpctuo  coulradidL  Contestor  ucro  tcrrore  diuini  iudicii,  nc  quis  eucccssoruiQ  nui.u-urum  cpi^coporuin 
«el  albram  hane  tradiltODem  meam  rilo  &clam  in  quoquam  labebctare  attdcat,  ob  (|iio<l  eliam  eadem 
booa  f ectesif  bcflt^  Gerthnidis  in  poesessionem  periiemiem  banno  hi^  Potri  et  mco  conGrmaui ,  ct  bane 
actioncm  sigilfi  mci  inpressiono  sijjnaui.  Si  quis  uero  tcmcratot  (jw>  facta  sunt  uol  in  tott»  ucl  in  parte 
iiiiiitnarc  attcmplauerit,  cum  Dathan  et  Abiron  qui  bonis  iik:>iiiuiiunibus  Moysi  obmurmurarc  ausi  sunt, 
damnationcm  inoeniat  Testes  hi  siwi  Leotfrithos  catbedralis  fcclesi^  prcpositos.  Joseph  decanus.  Beri- 
mannus  canonicus.  ct  rcliqui.  Ariioldus  ecclesic  sancli  Johannis  prcposilus  <\l  clm  canonici.  Ex  laicls  Ry- 
chizo  rcctor  ciuitatis.  G<*rhar(ius  pincerna.  Ilcinricus  dapifcr.  Gcrhardus  caoKTarius.  Gisilbcrlus  dc  Thornc. 
ct  alii  mulli.  Aclum  jumo  dominic^  incarnationis  M".  C".LX.\X".YlIiI'.  Indictione  VI.  Roman^  ^-cclcsi^  pre- 
sule  Vrbano.  Fritherico  imporatore.  Amoldo  Osnab'.  ecclcsi^  cpiscopa  LeDifritho  calhedralis  ^cdesi^  pr»> 
posito.  Joscpb  decnrio.  Arnoltlo  ('cclesif  sancti  Johanni.s  j^rcposilo.  co  anno  qnn  tcrrn  proniissionis  a  pajj^a- 
iiis  inuasa  &A,  quo  imperator  Fritbericus  cum  aliis  rcgibos  et  prmcipibus  ad  rccipicndum  oam  se  cruce 
signauiL  Fdiciter  AMBN. 

Ow  mU  FuiMwlilMlfiM  «fl|difiq|lt  8lt|d  lit  tm  •bm  Utawna  Stck  iliiMat,  mid  dcaGeTuMMcbMhrbMckSd^t 

CCCCXGIX. 

AtH  im  Kopialbach*  «Im  Kloctm  UniMmiiaalsr. 

Id  nomine  sanct^*  ct  indiuidu^  Trioitatis.  Adelhogus  Dei  gratia  Hildeneshemensis  cptscopus.  Ea  qu^ 
ob  remediom  ammaram  inalitiita  sont,  dignissimmn  est  hominiim  memorif  oommendari,  ut  qu^  digne  et 

ordinabilitcr  scincl  di.sposila  fuenint,  nulla  ual(\int  subscqucntiutn  aiil  tomcritate  aul  i:,'iioi;inli;i  diuclli,  et 
cxemplo  pio  deuotionis  alii  ad  similia  prouoccntur.  Hinc  csl  quod  nolum  essc  uolumus  prcsentibus  ac 
fotaris,  quod  Henrioos  frater  aduooali  Hugoois  qui  de  Insula  dicitur,  booa  qu^dam  sita  in  loco  qui  dicitur 
Broddnisen  propc  Swalenberg,  qnem  a  nobis  fcodali  iun;  tenebat,  consensu  ct  collandcitionc  hcredum 
suorum,  fnni:rc-;uioni  (]uc  est  Monaslerii  iiixia  jin  ilictuin  locnm  nouitcr  Inslituto  diniiMt,  daiis  ci  ;ib  ;ilibaie 
et  coogrcgattonc  XXilL  marcis  argcntl  Scd  quia  buua  premcmorata  ecclcsi^  nosU'^)  crant  ct  ab  ca  per 
inaoos  nostras  tenebantnr,  oporldiat  ut  ecclcsic  nostre  pcr  alin  bona  fieret  recompcnsntio,  com  ad  aticnam 
prcdicta  bona  transuvnt  ecclcsiam.  Vndc  idoin  Ilcnricus  partem  prcdii  sui  in  Vorsvlhc,  quod  singolia  aimis 
tilciitum  soluit,  ecclo^it^  nostro  contulit  ct  in  bcneficlo  a  Misccpit,  bona  ucro  quc  dimiserat  dimidiam 

tunluin  marcam  persoluerunt.  £t  hoc  idcm  factum  csl  couipruniissionc  hcrcdum  suorum,  prcpusili  Lu- 
doMi,  Hngonis,  Lippoldi  et  frairiis  dns  JnstaoiL  In  coDatiooe  qnam  fedt  Henricus  prediclo  toeo,  qnf  Ibil 
Nycn.stii1(^  pn^sentes  crant  fratres  eius  Ludoldns  ct  Ilugo.  IlemiiUinns  dc  Bofltlcnslcnf'.  Gcrharthis  cogna- 
tus  episcopi.  Ludorus.  Hcrmannos  Storm.  Gonradus  dc  Sytboren.  Eucrbardos  Ilorcuordc.  Vbi  idcin  Henri- 
cus  predium  suom  conlulit  eccl^i^  ad  ptscinas  preseules  erant  Bertoldns  maior  prepositus.  Prcpositus 
sancte  cnicis  Ludoldus.  Abbas  saucti  Godchardi  Tiudcricus.  Hi^  aduocatus.  Lippoldus  dc  Ivscliere.  Lippol'» 
dus  Olius  aduocati.  F.umhardus  de  Embrikc.  Malhcus  de  Barem.  Ludcrus  dc  Suth'TC!i).  Conradus  do  Su- 
tberem  Ba  ul  iu  omoe  postfuturom  tcmpus  li^c  mcoouuLia  perinancant,  baoni  nu<»lri  auctoritato  ea  con- 
firmamns  et  testnnoaio  sjgBU  nostri  conB^nmiinras,  apposito  etiam  s^lo  maioris  eedesif,  consensu  prepo- 
flti  niaioris  Bertoldi,  dccaoi  ficrnonis,  prepositt  Godcfridi,  propositi  Etlberta,  j^posili  Luduldi,  Hartborla 
cantoris,  Bruuonis  cellerarii,  Lodoirici,  Ihelanri  de  Coria  dooinonim,  Johuniis  Albi»  Haigisln  BolaMi^ 

Cod.  dipl.  hiit.  WeMfaL  II.  27 


Digitized  by  Goo^^Ic 


210 


118»  —11»«. 


Magistri  Johannis,  Conradi  de  Sobellun,  Friderioi.  nurchnrdi  dc  Wold^bMrg,  0k  Lnlolfi  BonMMi  6»  li- 
chowe.  Acta  raot  hfc  anDo  ab  incaraatioiie  Domiai  IfCLXXX'*  noo», 

D. 

Xodim  811  omnibus  Cbrislianis  presenlibus  ct  futuris,  quod  quidam  fidelcs,  salulis  animamm  snanim 
memores,  uidclicet  Werengis  et  axor  sua  Jutta,  XII.  dcnarios  dccimanim  de  agris  iuxla  sanctum  Hauri» 
cium  proucnicntcs  optulerunt  sanclc  Marie  trans  amncm,  ct  Albcrlus  dc  cimilcrio  II.  tlenarios.  et  alii  qui- 
dan  Deo  deuoti  tantum  dc  suis  rcbus  addideruDt,  qnod  suroma  facla  est  XXI.  denanorain.  BedesM  ncro 
de  uoluutate  ofrcn  ntium  hoc  obseruamluni  instiluil,  ut  (ii  iiarii-^  iam  diri:  rTinnm  cmplum  in  tribus  sollcm- 
pnitatibos,  natiuitate,  pascka,  poatecostc,  popuio  ud  communicandum  conueuicnti,  canali  de  calice.  sicat 
moris  e«t  diBtnboatur,  et  »  qiiid  residatim  raerit,  sacriGcio  alcaria  ad  hoapitale  deferaiiir,  Acia  annt  bee 
.anno  domuiioe  ineanaliorai  M*.C*.LXXX*.VII1I*.  Indictione  VL  aub  popa  Clemeiite,  bnperatore  Friderieo. 

Oaj  Vnnl  :  hendc  ifl  aur  cin  Ijnget,  ichmalei  Stiick  Pergimcnt  geachrictx^n ,  ant  iJiorn  Riirktrite  tr.m  .Spurrn  (miin, 
<la«i  c*  aM  «incoi  Mcm-  «<ler  Cbor«Diicbe  bcrauigetcboillca  iit.  Die  Schriil  konote  (l«r  ugcgebcoeo  JabruU 
flddmitii  mki  SWfCM  Md  «di  Mm  imen»  BcgliwitlyaiiMtebM. 

DI. 

Notm»  ftcimas  ceaetis  Chriili  fiddibw  lam  faturis  qoan  presentlbus,  qualiter  Borchardas  de  Delcba 
bereditatem  soam  qoam  po&sidet  in  Otaghuscn  cum  eonsensu  filii  sui  Rchinbodonis  legitimi  heredis  pro 

sua  et  parentum  suorum  animabus  ecf  lc>i"  Hi  i  sanclc  M^^RIE  cnnonicnrtjm  nstii  profntiimm  nhtulit, 
predictorum  siquideoi  booiN^um  successor  Jiiero^olimain  proBciscens  huius  pacti  sommam  ratam  e!>»e  uoluit 
taB  oondilione,  qnatemn  ipse  reoersus  absque  omni  impedimento  bona  sua  libere  rehabeat  Deadeittnni 
et&un  OOA  aciTe»  liliam  prcfali  hominis  cum  gpneralionc  quc  ab  ea  desccndit  ab  his  bonis  numquam  esae 
cxpftllpnflam ,  quamdiu  debito  iure  tribulum  persoIuaL  Redditns  sunt  annnalim  quinqnc  nioclii  tritici  et 
unus  porcus  cuius  precium  duos  solidos  beoe  ualeaL  Mancipia  dc  gencraiione  llacckan  duos  numnx»  ad 
Censum  •nnoatim  persolaent,  sappelleeiilem  pro  doobi»  soiidis  redimcnt,  meltus  qnod  habent  nestimentum 
dabuot.  De  gencralionc  Hazzikan  quilibet  puerorum  duos  nummos  annualim  persoluet,  pro  suppcIlL-ctile 
duos  solidos.  Si  malrimonium  inter  cos  quispiam  contrahcre  uoluerit,  pro  duobus  solidis  se  lihcrnbit  Ft 
ne  hoc  a  posteris  nostris  ignorctur,  uel  per  aliquas  occasiones  obliuioni  iradatur,  pagiiiam  tiuac  sigillo 
nosln»  sigDatam  in  testimomum  huins  •ctionis  conscribi  iussimus.  Actnm  Angarie  anno  dominice  incamn- 
tionis  millcsimo.  centesimo.  octogesimo  nono.  indictione  Vla.  (lomino  Clcmcntf  tirbis  Romo  episcopo.  Domino 
Frederiko  Romanoram  imperatoro  et  semper  augusto  GcrliarUo  aduocato.  Uuius  rei  tcst^  adorant  ex  clero. 
ReiariGas  sacerdos.  RalMnni  eusioi.  Bandolphns  odlerarins.  Ez  laids.  Ilorinns.  Fridericns  de  Speincha. 
Belnrieus  de  Bbmkaoa.  el  alii  mulll 

Aaf  <lrm  mit  Pcrcamenlttreifen  auf  die  Cbarle  grlirrtrl  (^rnrtrnen ,  jcizt  ,i)irr  lotjjetrennlcD ,  krci»r>>riufm  8k|rit  ddlS 
mao  daa  Bildoii*  ciam  oilnHidcB  Biacbobi  «on  detaeo  UaucbriA  ofch  au  lcaeo  iai:  S,  Otooiiio*  ... 


DII. 

HKINRICVS  Dci  frrntia  Rom.inornm  Rcx  ct  semper  Augustu<;.  Vniner<;i<!  prrsrnlom  paprinam  intucnti- 
bus  Dotum  fieri  uolumus,  quod  nos  Corbeienscra  ecclesiam  a  theloneo  nostro,  quod  apud  Wcrdam  colligi 
nlal,  liberam  dnDiltimns  et  eiemptam.  Omnibus  itaqoe  nunoim  noslris,  qni  pro  tempore  proeuminnma 
WoKle  hMmi  snat,  digbioit  Mhunw  «sse  pcw»ptnm,  nl  a  nimciis  Gocfaeiensis  nhbaiis  «I  eoelesio  mObm 


requiraal  tlMlaBiaD»  sed  liberain  eis  deot  transitom  sine  graoamiiie  el  ioipdliinento.  Ad  cuios  rni  eui- 
dentiam  proscntcm  carlam  exiode  conscriptrim  sigillo  ooslro  iM^sinms  communiri.  Iltnns  rei  tcstes  sunt. 
Sifridus  ilersreldensis  abbas.  Ueinricus  lfn[)uriulis  aule  prothouoLanu:».  Cunradus  dc  iialia  capoUanus  oostur/ 
itartnitfW"  de  Bodiaf|e&  Cono  de  ]iinoenber&  Heinricwii  ottaMffarine  de  Ludn,  el  alii  qnamphuee. 

DaHtoi  FnMdiennort  anno  dominiee  IncaroatioaiB  11*.C*.XC".  Indietioue  Tia  VJU*.  Kal.  May. 

Du  Sitsct»  «cicbn  angehiiigl  mar,  IN  *cflanai  |C|aiisw. 

DIII. 

In  Booiine  ancte  el  indioidne  Triiriiaiis.  ||  HerioMnnns  Dei  gratia  aanolf  llbiMflteriemis  eeden^  epi- 
«jopos  sccundus.  Voluntalis  ao  propositi  nostri  esl,  cunctis  diuino  cullui  mancipatis  in  sms  Decesdtatibas. 
proul  faciillas  suppctit  subucniro,  maximo  tumon  eos  quos  cura  ct  solliciludo  noslra  foud,  propensias  nos 
decel  promuucre.  Siquidcm  cum  indigeoU^  eprum  piu  intealione  suJmenimust  uel  cerle  uli  uumerus  famu- 
lanliom  Deo  mdliplicelnr  nealris  expensis  effedrauB,  non  minns  ftem^  noslr^  salali,  qoam  eomm  uliliteli 
cnnsulimiis.  Hac  igitur  causa  decimam  X\1.  solidorum  in  Lrmbekc  cl  in  Bnicho  cum  onmihns  nd  canclcm 
pertiacntibus,  quam  uidclicct  decimam  Godcscalcus  dc  Sappcroth  in  bencticio  de  maau  nostra  habuerat, . 
libere  oobts  resigoatam,  Lysberncnst  ecdesi^  spe  rctributionis  ctem^  contiiBmns.  Item  eidem  ecdesi^  con- 
ccssimus  VI  denariomm  decimam  in  Slnicthorpo.  Vt  autcm  hcc  bcnignitatis  nostr^  largilio  rata  et  incoo- 
uuLsa  pormanoat,  paginam  hanc  indc  conscribi  pI  sigilli  nostri  fecimus  impres-^ionp  mimiri.  Sed  ci  ne  forte 
quisquam  prefatas  decimas  uiolenter  audeat  inuadcre,  uel  attemptare  prcsumat,  'banno  episcopah  coniir- 
mamns.  Nomina  efiam  tesliom  qoi  hib  interfaeranl  annolamas.  Testes.  HerimaDoas  preposiloa  nooli  Haia- 
ritii.  Aibcrtus.  Heinricus  Mag^tcr  scolarum.  ApoIIonius.  Laici.  Godescalcos  de  Sapperotli,  el  frater  eina 
Rudolfus.  Gcrlagus  Thickebier.  Thietmarus  piuccrna,  et  alii  plurcs.  Si  qnis  if^tor  hec  infringore  tcmptaac- 
rit,  si  hiis  cognitis  non  rcsipucrit,  pcrpetuo  anathemati  subiacebiL  Acia  sunt  autcxn  bec  aooo  domiuice 
incarnatioiiis  M*.C*.ZC*.  bdictione  VIU'»  Begnante  Friderioo  aieiortOMiimo  Romanoram  imperalore  aoguto. 
Coweipianle  ei  Heiniioo  filio  mo  gjorioao  Romaaonim  cege.  nnoo  imperii  eins  XXX*V1U1*. 

Da«  Sfrpjr!  \i\  tnil  Pcrgamcnlilrcirca  auf  clie  Cliarte  pt^hcflct,  teliT  langlich  flMj^t^ch  unJ  mll  clnrin  mr  wrn>»  rrti.ibp- 
oca  hdoJc  Uie  Figur  lia  siticadea  liiiciiari  i*t  der,  jinf  «icra  kci  iVJb  bctchritUcaco  Sicgcl  uhr  abalicb,  abcf 
liii|ier,  wid  die  Umicbrirt  (nicht,  wie  aur  (lem  eben  fMcmirn  Slrycl,  durch  die  Fiiiie  de*  BMcl«<«ri  uolwkfMksDf 
mmitt»  im  |Mu«a  Baad  wnqctuBCDd)  licittt:  Hcfi— iiniw  Vu  GnU  IfpoMlericwH  Epiacop*.  &k«.  f. 

DIV. 

Abtcbriniicb  mitgetheilt  ilurch  dea  Bibliulhckir  Miiojer  io  Miodrn.  . 

In  nomine  sancte  et  indiuidue  TrIniUiti.s.  Thiclmnrus  Dei  gratia  Mindcnsiis  Fpiscopus.  AH  dilat  \nHum 
caritatis  bi>uum  lex  priuata  sancti  spiriUui  orlbodoxe  tidei  uiros  ad  uaria  producit  socielatib  umcula,  ox 
qotbas  odud  per  diuersoe  uiantm  tramitae  ad  snmmnm  Inndem  pemenianl  bannm.  Hee  iet  boounes  di- 
sparis  cotidicionis  ct  diucrsarum  nationum  in  unutn  coaduniil.  IIcc  cadcm  [)terns(;iic  do  cKiro  Mindensi  ad 
hoc  ioclinauit,  ut  preter  multipUcta  lam  uiuorum  quam  mortuorum  in  elemosinis  ct  orationibus  remedia 
•emel  io  anoo  qnoiibel  ad  oisiUinda  liroma  ulrginis  Harie  tn  Onorenkorken  studio  deuotioms  conueniant, 
Ibiqoe  ad  laudem  Dei  et  genitricis  cius  ymnos  diurnos  et  noctumos  decantenL  Sed  qoia  eonsidcrabant 
quosdam  nb  hoc  comitatu  diuelli,  quo«  studiuin  <]uidein  deuotionis  allcxii,  sed  uerccimdia  pnupcrtati»  doini 
detinuit,  talium  consuioodum  ioopie  laudabiiiter  dccreuoruat.  Mansum  itaque  de  cultis  agris  in  Velden  a 
|M«|KMiilo  H.  e(  eodetia  <le  Ooereidterlten  litaio  emplioniB  compaMbanl,  aidelioel  Uli<w  maraia  qoaa  idem 
pnpediM  ad  envlNNiem  pndienHn  iii  Sdbiko  «ddidH,  ndllantaa  emn  dusdem  prepodli  ciMiodie  ne  ai- 

27* 


212 


1190. 


t  iro,  snb  ponsionp  taH,  qtiatlnus  annnalim  docano  suo  rratcmitalis  qaatoor  soltdos  Mindensls  moncto  In 
'io  sancti  (.iorgonii  Miiido  reprcseotet,  ut  de  his  clericis  ciusdcm  frateniitatis,  qaibus  propria  faculias  ooo 
«ippeierBt,  ad  prenofDimrtQni  loGam  convenientabos  pastos  prebeatur,  o(  tn  alios  paupcrum  usus  diatrBM- 
tnr.   Addeates  et  hanc  prouimonis  caatebm»  ot  si,  quod  absit,  ipsorum  fratcmitatcm  oontuigBt  exspifwe, 
adom  poiT^io  sanrliinoninlilHjs  ciusdpm  monasterii  in  Ociaiia  hoMo  Maric  naliuiiaiis  in  qnoscunquc  uctint 
isns  pcri>oIuiitur,  ut  in  Dei  scruicio  ot  fratrum  racmoria  dcuotiorcs  existant.    Yt  autem  bec  inconcussam 
perpetoiialis  robur  optineant,  presenten  cartam  impressione  sijdili  noetri  signaaituus,  et  ea  quo  in  ipsa 
jonscripta  sant  banno  nostro  flrmauimus.  Acta  sunt  hec  nnno  dominicc  incarnationis  If.C.LWXXmo.  anoo 
;K»nIifical»s  noetri  quinlo.    Noniina  niitom  lostinni  liuius  roi  sijliscripta  declarat  series.  Wcrnheni^  nmi oris 
ecclcsio  propositiis.  Conradus  dccanus.  Itcinhardus  sncerdos.  Vulcmarus  saccrdos.  Hcrmaonus  saccrdos.  l.on- 
radas  diaoonas.  Niliiiingas  tliaconas.  Hitdeboldas  diacontis.  Ltclbardus  diaooiuis.  Otto  custos  diaeonas.  Uii- 
doldus  sulidiacontis.  Hcinricus  subdiaconus.  Thidoricus  stihditicoims.  LiefliardlM  aabdiaconttt.  Beiaboklua  pce^ 
byter.  Rainwardus  presbyter.  ot  plures  aiii  diaersi  ordinis  derici. 

DV. 

Aoi  dm  iKetleB  Koptilfcodb*  da  StMi  Ctttf, 

In  nomioc  sanctc  ct  indiuiduc  Trinltatis.  Widik.indus  Dci  gratia  Corbcicnsis  ccctesie  abbas,  cuadis 
saecessoribas  sois  ia  perpetoom.  Cam  nos  qaibas  eodesiasticamm  reram  Doo  ordiaante  gpbematio  cre- 
ditur,  cx  iniunctc  nobis  amminIstrationi.s  oflicio  ccclo.siarum  srmprr  (cncainiir  ulililatihiis  prospircrf»,  in 
ccclesiaslicarum  rcrum  dlstnbutiooibus  ac  feodalibus  obligatiooibus  soUcrtcr  dcbcamus  ad  mcntcm  rcda- 
cero.  no  ea  qae  mn!j;na  sunt  expensa  et  graui  requiisita  laboro ,  absquo  ma|;na  ddibcratione 
doboamns  rursus  obligarc.  Indc  cst  quod  tam  prcscntium  quam  futurorum  memorie  transmittimas, 
quod  iliio  frnfrfs.  Corb«yen.«iis  ccolcsic  ministcrialos,  oHicium  pinccmatus  infra  muros  «rbls  a  duobus 
propinquis  suis  Godescnicu  et  Walderico,  sub  antccossore  nostro  domino  Conrado,  datis  ipsi  Vin. 
marcis  ac  prerstls  cognalis  snis  XH..  in  beneficio  acqoisierunt,  qaibas  uliqae  idem  olBciam  iralh 
beredilaria  sucrossio,  sod  manerum  cimlalit  inlenientio,  In  quo  muncrum  ofTicio  multa  cidcm  aole' 
«•^^''ori  nostro  inforcntes  jjnjnamina,  roscyno  sibi  rroditas  inrircnmspocto  dissipantes,  nil  cfriisioni  sue 
salKccre  arbilrabanlur,  ipsum  quoque  ofliciura  muiiociens  resignare  conali  suot,  cum  prcfaium  antecesso- 
rcm  niMtram  lum  oomministeriales  saos  super  ipsius  acqvisitione  sollicilantes.  Cnm  ergo  in  haias  locam 
ammiiiistralionis  fuisscmus  Dco  ordinanle  constiluti.  pn  ilirli  fralrrs  In  proposito  priori  pcrduranlcs,  nobis 
aliriiiins  s  i[ipli(  auprunt,  ut  oflicium  suum  ab  ipsis  ueliemus  redimcrc.  Nos  ilaquo  antecessorum  noslrorum 
dutnpiia  e.v  eiusdem  ofGcii  usurpala  abusione  pcnsantes,  nostramque  ac  successorum  nostrorum  immo  cccle- 
sie  Qtilitatem  ex  eiasdem  rederaptione  ad  animam  reuocanles,  soiebant  enim  omnm  aictaalia  noslra,  Qtoaak 
sciliccl  ct  nicl  ot  ccruisiara  ct  omncm  annnnam  ad  ccllarium  nostnim  pertincntem  sub  custodia  sua  habere 
et  cui  placuit  cadcm  booa  seruanda  et  passim  distribuenda  conferre,  taotamque  poiestatem  sibi  io  oificio 
isto  asserere  oonabantur,  ot  nobia  et  ttnleoessoribtts  noalris  patam  inleroederent,  ne  etanes  «ellarii  iieilri 
deberennM  alicui  committere,  de  rebus  quoque  nostris  proprias  domos  ac  familias  alere  et  in  Ipab  disoi- 
pandis  nnllum  omninn  modum  tcncro  Hec  inqoam  considcrantcs,  Idem  ofBcium  pro  XXX.  marcis  argonti 
rcdemiiQus,  ut  nos  ct  successores  noslros  a  tara  grauis  dispendii  absolueremus  ]al)oriiito.  Cum  ergo  eaii> 
dem  peooniam  bitegre  persoloisBemae,  predicli  fralreB  Godesealoaa  et  WalderiGas  com  pHre  soo  HoDrioo 
idem  offioinm,  pro  pccania  qooDdam  aiieat  dictum  eal  aoqoisitnm,  mana  el  UngUL  ndgpm&nai,  omm  im 
hoc  iiiri  sno  prorsiis  abronnnciantcs,  omni  hercdum  snorum  adbibito  consenso.  Nos  oero,  ne  aliquid  suf- 
licicntis  cautcic  omittcrcmus.  in  sentencia  quesioimus,  si  bona  pcr  emplionem  et  quonimliliet  acquistta 
absqoe  beredaro  poesent  ree^sari  conaeaan,  «o  Beinrieoe  de  Baiborike  aeoteodaiD  dodit,  qood  ia  bae 
fos^lioiio  et  qaorooybot  boaorani  tooigniioMO  sic  ooqwisilowmi  bovodaoi  ooageniwitio  ooa  onel  00000 


Digitized  by  Googlc 


fift. 


saria.-  Cui  sentencie  omnes  qnonim  nomina  iofra  ad  testimoniom  scripta  sunt  ol  alii  quamplnrcs  qni  ibi- 
drm  tiinc  affueruiit  unanimitcr  assenserunt.  Quod  ut  po^ris  nostris  liquoat  et  omnem  dubietatis  scrupa- 
lum  [lossit  rosecare,  Prescotis  pagine  tenorem  conscrilii  fccimus  et  sigiUi  nostri  imprcssione  roborari.  Testei 
io  tfaonm  presentiB  hec  octa  flmt  ioflsiaiuB  umotan.  Snnt  antBm  1»,  qoi  senleQoie  ooQaeoseraot  et  buic 
facto  inlerfiierunl.  Mcinhnrdus  maior  prf!po<?itti8.  Rcinherus  camerarius.  Conradus  portarius.  Johannns  r:ipf>l- 
laoos.  Laici  liberi.  Efiiewioas  de  Diseldcssen.  Euerfaardos  de  Brocbuseo.  Gerliardos  Irater  cius.  Ministerialtis. 
Breidtertas  eamerarios.  liodiollbs  dapUer.  Tidericas  oones  de  Horhosen.  Wasloiodos  maTsealcas.  Bodo  et 
Heoricos  de  HorhoBea.  Fridciicus  comcs  dc  Huxaria.  Carolus  rle  Nigenkerkeo.  Hdmwicus,  Reiniionis.  Ar^ 
nolHus.  fratrcs  dc  Port».  Hoiniini'^  Arnoldus  fratres  dc  Hastonbike.  Gerbertus,  Hfinrirns.  Carolus  fratres 
do  Liutmeiscn.  Widoio  et  Liudolfus  fratrcs.  Conradus  de  Amclungcssen.  Volcquinus  liufus.  Ucinricus  do  Em- 
,berike.  Albertns  Rimpo.  Jobaonea  de  Beringbasea.  Cbriatianas  de  Stale.  Heidenricas  de  WldinobiiMn.  Her- 
boidas  de  Rumljikr>  Boriolilus  clo  Kuribikc.  ct  alii  qaam  plurcs.  Acta  «nnl  antem  beo  anno  doniiniee  in- 
oamaiioois  Mo.C.X.C*'.  lodiotiono  VUL  anoo  prdationis  nostre  primou 

DVL 

OfiigiRil  H*  BMitw  im  GrteiMl.DirMtan  Dr.  GvhrkM  m  PuMhtm, 

In  nominc  sanct^  ot  indiaiduf  Trinitatta:  ||  Bogardis  Dei  gratia  Hereaiensis  eodesie  abbatissa.  Faclum 
quod  obliuioni  subtraherc  et  posteris  iosinunre  prouidimus,  littpris  pfrpetuare  humana  sollicitudiao  ad  hoc 
repcrlis  cautum  du.umus.  Noueril  itaque  posteritas,  qaod  Gordcnsis  cenobii  prior  Uumbcrtus  moleodinom 
qjnoddam  io  DaUessen  qoalnor  marciB  et  dimidia  a  qtiodam  Henrieo  de  Hiddenen,  qm  hoe  a  nobis  bibe> 
aafioiatQm  tenuerat,  asscnsu  nostro  et  pcrmissn  cocmerit,  ea  tamen  condiciono,  ut  hoc  a  nobts  eo  iure 
quo  et  alia  qucdam  bona  toncnl,  perpeluo  obtineant.  Preterca  quidam  Antonius  do  Istincthurpe  mnnsum 
in  Ostcrbuscn,  a  iiacerdute  du  lislincihorpu  rhituiaro  iu  concambio  pro  predio  suo  reccptum,  cum  filia 
aaa  eidem  ceoobio,  eodem  iore.  asaensa  nostro  contoKt»  et  X.  ingera  sof  proprielaiia  nendidit  Ut  antem 
hec  omnia  rata  el  inconuuba  pcrpctno  mancant,  banc  indc  paginam  conscribi  et  sigillo  nostro  fccimus 
conGrmari,  testibus  subteroolatis,  aaathemate  subscripto.  Testcs.  Gerthrudis  preposiia.  Bertradts  decaoa. 
Regenwiza.  Sophia  custos.  Juthita.  Bemardus  canouictis.  Amoldos.  Wicbertos  canontcus.  Heremamn».  lliia» 
flleriales.  Albero  comes.  Wemhems  de  Brakcl.  Liudolt  de  Westeo.  Vlricas  dc  WlferBhem-  Emest  8trL-uoI. 
Bortoldus  do  0  -[^rini;o.  Godescalcu.s  dc  Suiochto  et  aUi  plurea.  Acta  anno  dominicf  inoanatious  M*.C*.XC^ 
Indictiono  YIIl'*-  .mi]  i  Frodcriri  imporatoris»  XXX®. IX**. 

Du  mit  Pergaineatitrcitcn  auf  die  Cliarle  |^befV«le  uod  Torsiiglich  gnt  crluUetie,  elliptifcfac  Sic{;el  icigt  die  sitzeode 
AebtiwinD,  ia  der  liBkeii  Haod  eiaen  Zweig,  in  der  recblen  ein  (roMet,  tBr  ihrem  Scbooete  rDhciidra  Band  mit 
«ia«r-lMicfaiift  haIleo4t  tM  wetchar  nnr  «Ur  Sehlats:  ItPl  5*VO,  Mdi  m  «flwuM  di»  QoMchrtii  hpMti  H»> 
Midia,  m.  Q^a,  AUNrtiHi.  L  BcfM.  f. 

DVII. 

Am  dmm  tUm  Cofiwlo  ilw  IndBWi-StilU 

In  nomine  Sancte  et  indiuidue  Trinitatis.  Herimanoas  bei  gratia  Hooasteriensis  episcopos  Sccnndns. 
0001^801  ea  qoe  m  leoipcre  fiont,  cum  tempore  labuntur,  et  hominum  memono  noe  diniamo  permanet, 
oee  m  nt  fimit  fimiter  oonlinet  Ueo  neceBaarinm  et  otilo  eat  «criptis  eo  oonnnitloro»  qm  postoritaa  od 


L^iyiii^cd  by  GoogLe 


nerain  de  hiis  noliciara  habendam  CPTifnm  cst  trin«raittcre.  Prcsertihns  igttur  ac  futnris  scripto  cartf  hums 
MMnui  etwe  uolumus,  quod  oonununiuaio  prctaUirum  nostrorum  coiu»tlio,  parrocbiam  ciuilatis  noslre,  coi 
priw  nsqne  ad  ea  tempura  soIub  ncerdoe  Emestne  preorat.  acilioel  qni  eoaleeie  beatt  Laaibeiti  pneida- 
bat,  pluribus  eaoerdotibus  assignauimos,  et  da  mia  plurcs  paroeliiae  inetitnnnns,  qoi  coram  taiite  pkbi»  el 
diligoiilius  ct  mn^h  suflicirntor  jiLriTcnt,  et  corpora  dcfunclorum,  qiie  uno  clandi  cimitcrio  non  potcrant, 
pluribus  ctmit4;nis  cuiiiiuaiiiu!»  a|]plicurcnt.    Sed  ne  sacerdos  beati  Lamberti  dispeosalioois  oostre  aUqno 

 di^HMidiuiD,  etatuinin»  ul  a  eingiifie  eodesiie  quae  .  .  .  ales  institninMn,-  annoatini  aUqQem  fnictnni 

idem  ....  quoad  uiucrct  percipcrel.  LYcIcsia  itaque  bcati  Ludgeri,  quia  .  .  .  parochie  partem  focral 
oonsecuta,  innioris  pcnsionis  debita  solucbat,  que  ipsius  ecclcsio  dcamus,  cui  parochiam  decanatui  con- 
iaaiimus,  prcscripto  saccrdoti  solucrc  tcncbalur,  atinuatim  uidelicct  IX.  sol.  Tcmporc  uero  proccdeote. 
oim  Decaao»  ecdeete  beali  Ludgeri  io  stdidis  eoltieiKlis  oegligens  inveob«lnr,  et  a  prebto  aacierdote  beoli 
Lamberti  sepius  in  causa  stippr  hoc  trahorotur,  quod  a  uobis  cst  instilulum,  noslra  voluntate  in  melius  esl 
pcrmulatum.  Sepedtclus  cquidem  Saccrdu»  beaii  Lamborti  magis  eteroam  retributioncm  quam  emoluiiieota 
ooncupisccag  tranaitoria,  Et^eaie  beatt  Ludgeri  ct  ipsius  loci  decaiio  penriottem  IX.  solidoniBi  a  nobie  ni- 
slitiitan  bao-  oondidone  remisit,  ut  ipsius  loci  canonici  singulis  annis  fcstum  beati  Lambetrti  aoUempniter 
celebrent,  el  Dccanus  ipsoruni  eodem  dii;  XVIIL  dciiarios  ipsis  canonicis  persolual  Prctcrea  sacenfos  ipse 
beati  Lamberti,  cuius  leinpore  hec  sunt  ordinata,  lamquam  vnus  de  canonicis,  coinmunionem  oratiooum, 
et  poet  obitum  snum  perpetoam  b  ecdesia  beati  Ludgeri  haboal  Hemoriam.  Vt  autem  hec  rata  penaa- 
neant  et  stabtlia,  presenti  catrtula  inscribi  ct  inprcssioois  nostrc  Signacuk)  iussimus  insigniri.  Tcstcs  huius 
rei  sunl  Bprn!uirdus  summus  ptrpositus.  Franco  Dt  canus.  Ileriniannus  sancti  Manricii  prcpositus.  Thcodori- 
cas  bouli  Ludgeri  prcposilus.  Alburltui  bcali  Latiiberti  L>ecanuj«.  ileinricus  scolaslicus  maioris  ecciesie.  iier- 
maniHiB  de  Ludincboeen.  Heioricus  de  Bora  Theoderiooa  beaii  Ladgori  Decanna.  WiGboMiB  Cuitoa.  Adol* 
to  aoolaaiicQak  Wionaanttus.  Araiokhis.  Symeo  capellamis  epiacopL  Beitoldiis  deoimator.  Lodewious  JuttanB, 


DVlll. 

In  nomine  sancto  et  indiuidue  Trinitatis.  Widilcindus  Dei  gratia|{Corbeten8is  abbas.  Quant^  sollicito- 
dinis  studio,  et  quam  sincoro  nostr^  dcuotionis  alTcctu  circa  huiturem,  commodum  ct  omncm  profoctom 
^odesif  Doetr^  pro  posse  oostro  semper  fucrimus  iotcnlt,  et  propter  ipsam  uariis  exposiii  tribulaliouibus  et 
angustiis,  noirit  ille  qnem  nibil  lalet  Dens,  nonoraDt  et  pliirimi.  ricot  crediDius,  iuxla  parnlMem  oostran 

per  operi.s  probalionem  aliqnrtnflo,  lirrt  nnn  quociens  dcsitliTnucriintis.  nDstrr"  intrnlif)nis  nfTr  -tom  osten- 
diflse.  Inde  est  quod  circa  sarcotaKi  bcati  Viti  ct  ipsius  monaslerii  reparaiionem  lirmbMmum  diu  propoai» 
tum  babuimus,  illo  tamen  ne  matoriorem  baberel  processnm;  per  «ariaa  mnltonim  mioriaB  et  rinui»  bis 
iBpediroenta  prorogato.  Nunc  igitur  eidem  proporilo  nostro  in  aliqaa  parte  et  in  pluribus  adhuc  uita  oo- 
mito  per  fiininini  misnrationom  satisfacerc  cupif*n((»s,  ct  ntl  rcpnrationcin  sarcofa^i  beati  Vili  specialiler  el 
jprius  mouasteni  et  ad  coosimilia  de  nouo  comparandu  cotircrirnus,  que  a  nobis  propriis  laboribus  et  ex- 
pearia  sunt  conquirita.  Ifoc  scilioei,  censnm  noae  uillc  ia  Corbeia,  oouifls  deDarios  qoi  daolnr  trana  aqoam 
do  noualibus  circa  TezGlhhuscn.  aduocatias  iosuper  bonorom  qaoraadam  fcclcsie  nostr^  quas  a  doiniDO 
Godcscalco  de  Pcrremonl  pro  CC'«.  ci  LX».  marcif  lencmus  inpignoraias ,  .'^ciiirci  «(iuoealiam  in  Volcmer- 
iieD,  aduocattam  in  Liultersea,  aduocaiiam  in  Miilcnhuscn,  aduocatiam  in  Uuiiburg,  aduocatiam  io  Papeo- 
hem.  aduooeliam  io  Budelesthorp,  aduo<»tiaA)  in  Uesten,  aduocaliam  in  Ziateawa.  aolem  fodesif 
BOStIi|  OUStodi,  ad  corum  tamen  impcnsas  qu^  supia  dicta  sunt,  et  non  ad  uliqua  cx  bis  qu^  custodi^  od 
allerius  officii  mtionc  sunt  comparanda,  decrcuiinus  cxhiberi,  et  iuxta  capituli  coiisihum  in  usus  monaslerii 
erogari.  Vt  autem  bcc  douatio  siabilis  el  (irma  et  in  perpctuum  uaUtura  coo.sistat.  preseotem  paginam 
rigpUi  Dostri  moiHiiUDe  fedmus  iosigDiri,  soocessores  oostros  per  Iremendom  Dd  iudiciirai  rogpnles  ei  eon- 
leatatttes,  ne  qpis  lenere  infringiera  presomat.  qnod  nos  pia  deuoliane  in  uans  meiiasiarB  riie  «mstat  ob- 


Digitized  by  Google 


tiilime.  Testcs  liii  sddL  Albortos  prior.  Jobannes  prepositas.  et  totns  conucntns  GorlMieosis.  e(  Cancmici 
Noue  ecclesi*;.  Laici.  Fritbericus  de  Perremont  Conradus  de  Dtssildissen.  Liudolfus  iunior  dapifer.  Thideri- 
cus  piDCcrna.  Wastmodus  marscalcas.  Conradus  de  AmelungessoD  e(  filius  cius  Hereboldus.  Amoldus  de 
porta.  HciDricm  de  Swtw.  Coonuliis  de  BoflfeMen.  GoomdiM  &»  Liiilliardemii.  Heinricns  e(  Widflo  fiBu 
«ios  de  BotvdL  BertruBw  de  SlaiDine.  el  alii  qeam  plares. 

fkai  Kroue  krcitlonni|;e  Sie^el  itt  mit  einer  {efl(i«htcneo  Schaur  aafehiingt,  abcr  ichr  bcichltdi^t.  Mit  tlea  bei  der  1Tr> 
koade  deuelheo  Able*  «on  1191  betchriebenen  kommt  e»  im  Allgcncincn  iibcrein,  lei^t  abcr  in  der  Fonn  dw  noch 


DIX. 

lo  iwniine  feocle  el  bdioidne  Trtnitatit.  Hndilcindos  (|  Dei  Gralia  GoHbeienflia  ablNH.  Dipieotei  tae- 
noriam  nostram  apud  fi«tres  nostcns  in  bcnedictiono  pereoiiare.  boMi  ipow  iilnibiqiietammeorpore  quam 

in  anima  studemus  pia  sollicitudine  prouidere.  Vntle  nolum  esso  uolumus  tam  preseDtibns  quam  postcris, 
quod  uineam  ia  Bilenberg,  quam  nos  a  principio  cius  excoli  ei  pruprio  labore  fieri  liecimus  et  expcnsis, 
diieeiis  ae  venerabitibus  rratribus  WMtris  ad  ipsorum  prebendam,  pro  remedio  oninf  nostr^  et  ad  agen^ 

dum  tam  patris  et  matrts  me^  et  nostrum  anniuersarium  contulimus,  ita  tamen  ut  ipsi  nobis,  siuo  in  noslra 
remanscrimus  dignitatc,  siuo  rcnunciaucrimus  eidem,  dc  prcfata  vinea  pocioris  eiua  vini  sox  piauslratas 
pcrsoluant  annualim,  post  mortcm  uero  no.stram  plcniter  Tratrum  ccdat  uUlitalb   Decimam  autcm  eiusdem. 
portf  e(  luispilali  f  cclcsif  nostrf  ex  ^qua  parte  diaiaioois  hinc  inde  ingiUir  peisoliiaot.  Tt  ergo  Imias  dooa- 
tioni.'i  fnctum  nulla  m  posterum  ubliuiono  dcloalur,  scd  in  perp^um  firnium  et  slaMle  permanoat,  prr- 
seotem  .  .  .  sigiUi  munimiae  fecimus  iosigniri.   lestes  ......  Albcrtus  prior.  Johaanes  prcposiUis,  et 

totos  coauentas  monasterii  nosUl  Canontci  Noue  ecolesi^  Latd  FrithericDS  de  Perremont  Liudollus  iunior 
dapifer.  Thidericus  dc  Ilorbiiu^on.  Wastmodus  marscalcus.  Conradus  el  Glius  oius  Hcrcboldus  de  Amclun- 
gessen.  Heinrlcus  (!l  filius  pius  Widilo  do  Botvcll.  Bcrlr;!m>i«;  dc  Stammo.  Conradus  dc  BolTcsscn  Ilfinricus 
dc  Sccrue.  Joliauncs  dc  Uostcin.  ilcrcboldus  de  Rimbike.  Godcrridus  de  Budikerlhorpe.  £t  aUi  quam  plures. 
Dm  SUsel,  welchee  «ngduiagt  war,  iit  Tcrloren  gegaagen. 


DX. 

Am  tfm»  SKmIm  K«*)^1tMtelte  Stt  SUIb  Cutrwj, 

In  nomioe  sancte  el  iodiuidue  Trinitalis.  WtdiLindus  Doi  gratia  Corbeiensis  ecclesie  abbas.  Sciant 
presentes  ao  posteri,  qood  comio  eoneambiam  qnarundam  dedmarom  quadraginta  quadrantes  in  bonis 
nostris  Sirikessen  domino  Paderbomensi  assignassomus,  aecidil  postmodum,  quod  in  cuiusdam  contro- 
oersie  compositiotie,  qoc  inter  ipsum  ct  nos  facta  esl,  ordioatum  esl,  ut  pro  prcdictis  moldris  toti- 
dem  nobis  dominus  Paderbornensis  in  curia  sua  Wynechen  annuatim  faceret  assignari,  donec  eosdem  qua- 
draotoe  tn  Srikessen,  qooa  ab  ipso  doorinos  A.  Comes  de  Paderbumen  tcnuit.  ab  eodem  nobls  expedirei 
Verum  quia  bona  iliii  in  Sinkcs-srn  Cum  n!i;<  boiiis  porte  quam  sub  nobis  tenuimus,  eidem  porlo  ad  peti- 
tioitem  cooueolus  restiluiraus,  sic  ea  que  eorundcm  bonoram  rationo  debenmr,  scitioel  premcmoratos  XL 
qoadrantes  m  Wineehen.  sepedicte  porte  per  prcsentcm  paginam  prolestanror  nos  resfituisse,  ipssm  pro 
buius  rei  firmitate  nostri  sigilli  munimine  subsignantes.  Huius  rei  testes  suoL  Albertus  prior.  Johsnnes  prO' 
posilM.  Bertoldus  camerarins.  Bsttheiirinus  hospiialarius.  lotDsqoe  Corbeieoais  eoolesie  Conoentas.  ' 


216 


DXI. 

Aui  deni  ■Itwten  Cotiefidtea  Kopialboche. 

In  nomine  sancte  et  indiuidue  Triailatis.  Wldekiadus  Dei  gratia  Corbeiensis  ecclesie  abbas.  Notum 
At  nniaersU  ecctene  nottre  fidelibus  lam  presentibiis  qaara  pmteria»  QuaUler  Conradus  e(  oxor  eias  Bi> 
liana,  conueoli  n  quodam  rratre  hic  conuerso  Hcrebordo  nomine.  Jogera  que  habneront  in  campo  qoi  di- 

citur  Liuri  nuraero  XV.  siib  cnndilionc  pecunic  una  cnm  filiis  rcsi£;naiierunt  ad  manus  prodeccss»ris  r>nstri 
domui  Conradi  abbalis  ct  »uper  allary  haiicU  Stepitani  prothomariyris,  quos  idcm  fratcr  in  ius  iias^iUtlis 
contradidit,  ut  quicqoid  indo  fructus  pronenerit,  in  a«uB  oedat  peopemni,  tam  pro  soe  quam  tUoruin  anime 
remcdio.  Dccurso  ucro  fotnpore,  cura  iam  nialcr  dcfunctn  ess(.>i  (uni  duobus  fitiis,  ct  incicjissrnl  ;ilii  i|ui 
huic  rcsignationi  non  intcrfucrant,  predicius  Conradus  ab  codem  fratrc  iuductus  eadem  uigera  una  cura 
Uliis  dcnuo  ad  manus  nostras  resigQauit  Noe  autem  banc  eandem  actioncm  ratam  et  incouuuisam  cupiijn- 
tes  permanere,  pctcnte  etiam  fralre  nostro  Friiherico  prouisore  hospitalis.  baoc  in  mnnimentam  sibi  pagi> 
nam  conscriplam  sigillo  nostro  imprcssam,  Tesiibus  annotatis,  roborauimns.  Testes.  Reinhcnis  prior.  Con- 
radus  prepositus.  Fritbericus  huspilaiarius.  et  toius  Conueatas.  Himsterialcs.  Liudolfus  dapifcr.  Item  Liodol- 
fiis  dapifer.  Hdimvieai.  Amoldas  ot  ReinhenM  de  Portt.  Remmama.  Hdpradas  do  KudntdeD.  Arnokios. 
Boydewin*  et  iilius  fSm.  .Thegeoe  de  Htitana  et  fiUns  eios.  Widilo  «t  eins  firater  Heiitricas  do  LintaiarMaL 
Tbidericus  de  Helenen. 

Duo»  mansos  in  Leuingesscn,  qui  persoluunt  marcam  unam,  unde  compambunlur  camcs  nd  snsien- 
tandos  debiies  et  infirmos  iofra  huspitale  et  foris.  Trcs  mansos  in  iodagioo  sancti  Viti  soiucntes  marcara 
unamr  unde  oomparabuntor  casei  parlim  et  botymm  parlim  ad  sustenlationem  iafirmoram.  Ilem  reddilos 
in  campu  qui  dicitur  Liurc,  qui  soluunt  diraidiam  marcam,  undc  comparabitur  paunus  lineus  grossus  ad 
uestienrlos  putipercs  foris  et  intus.  ilec  omnia  procuret  prouisor  hospitaliSi  ot  inde  a  Peo  retributionem 
cxspecitiu  Bona  isla  augmcntare  potcril.  si  oportunum  esse  uidcrit. 

DXfL 

In  uomme  sancte  ei  iodiuidue  Trinitatis.  Uuidiiiindus  Corbicnsis  Abbas.  ||  Quoniam  quccumque  is 
rdms  humanis  aguntnr,  decurso  temporis  a  memoria  hoRunum  fecile  labontor,  neoesBariam  ost  ot  magis 
iitiie.  ul  dum  ca  que  memoria  digna  aant  conslituuntur,  rescripti  testimonio  coniirmentur,  ne  ia  postonim 
a  prauonim  maliirnitate  in  dotorius  commtitenlur.  Ea  propter  nouerit  ornnium  tam  presentinni  qunm  futu- 
roruot  soiiurtia,  quod  duiu  auHuititstratiuucm  prcpositure  in  Groniugu  teneremus,  noudum  udhuu  susceptu 
nonune  nel  olGflio  «bbalis,  oonsiderairtes  tenoiiatero  prdiende  fralnun  oaoaaliun  ad  ueaperam,  qaod  nii 
preter  unum  |)uImontuin  percipercnt,  exceptis  solrmj^nitatiLus  Sanctorum  quo  in  aJbis  agunlur,  quibus  tuoc 
duo  pulmenta  dabantur,  decrcuimus  ub  spem  diuin^  retril)utionis  liec  augmcntarc,  addiio  lidngulis  diobus 
cenantibus  ad  uesperem  uao  pulmento,  quod  de  bonis,  que  proprio  conquisiuimus  labore,  supplere  coo- 
sliluhnus,  aao  oidelioet  inolendino  in  Ilclmerikostorp ,  quod  soluit  dimidiam  marcam,  XU.  agnia,  VUIL  maJ- 
dris  ra.sconim.  XII.  scoc  ouorum,  XXXVI.  pullis.  V.  porcis  quoriim  quilibet  valeat  II.  solidn';  Addidimus 
ctiam  1.  mansuin  in  Ucaioresleae,  qui  ad  anDiuersarium  Waluwani  fuerat  coosliioUiS,  queio  nuaquam  ali- 
qois  aate  oos  prcpontorum  halMiorat  in  potesiale.  sed  sempcr  sob  Aainim  fueiot  prooisiom,  adicionias 
tid  hec  «t  aliuni  Oiansum,  quem  dimidium  pro  Illl.  marcis  ab  Adelbortu  roilciuimus,  dimidram  Qoro  ^isa 
pro  anima  sua  contulit  ecclcaic,  et  bec  omnia  ad  utilitatcm  fratrum  scruanda  hospitali  ipsius  ecclesic  com- 
misiraus.  Est  autem  ct  alius  maosus  in  Orsloue,  qui  soluil  XIL  solidos,  quorum  KIL  ad  aimioersarium 
Wabauani,  UU.  ad  aooinevsarinn  Adelheidis  mam  «ins,  lllL  ad  aairinflnarinra  Addberti  slalaiaMS.  Bt  nt 
hoe  fidttris  leinporibas  incoaiialst  et  hmiolata  permaiMaat,  prosfliiieai  pagpaam  oonseribi  et  sigplli  ooiiri 


1190.  247 

inprf^^^^ione  iussimus  roborari,  oinnium  bonornm  larptori  commendantcs,  nt  hoc  consenianlcs  premium 
eicrne  vit^  peroipiaat,  qui  ucro  infringere  presunipinerint,  cum  impiis  gehcnne  consortium  accipianU  Ac4a 
Hint  heo  terapore  nmiiiiDistrationis  iMMtrfin  Groningc.  confirmata  aatem  postea,  vi  presentia  testantor,  tGoi» 
poii'  prclalionis  ncislrc  in  Corbcia.  Hii  sunt  tcstea.  Wernhcrus  prior.  Heinricus  ccllcrariu&  GJs^Mrtns. 
liudoirus  dapifcr.  Arnoldus  do  porta.  Hcrcmhcrlus  camorariaa.  Wemherus.  ei  alii  quam  plurea» 
Du  Skgil,  wcJdiM  MgBhiio|t  wari  itl  «erloreo  jgeg^Bt/m, 

DXIII. 

Aut  dtm  •Itettcn  Cnnc/scbcn  Kopialbuche. 

In  nnmine  snnrtfi  et  indiiiiflnr  Trinilalis.  Widiivindiis  Doi  fjrati.T  €orbeionsis  abbas.  Sciant  prcscntes 
6t  posleri,  (jiiod  curic  iiostrc  iu  Lotton  ollicium.  quud  uuljju  Aiiibct  dicitnr,  Uornhardu  niiHti  dc  liorscn  ct 
duobtis  ania  fralrtbus  Widoklo  et  Euerhardo  oommisimus,  ila  quod  XXVIII.  niarcaa  qnaa  nob»  dcderat  El- 
uoricus,  restiluant  ei  tiirn  ipsc  iiuhieril,  ucl  aho  inodo  iios  iib  ipso  ab.soiuaiit.  Conimisinius  eliain  prcdi- 
clis  fratribus  idem  onicium,  ila  i|uod  iudiciiun  ciu.sdciu  curic,  qiiod  \nt\^n  Gcrichte  dicilur,  quod  a  (]uibas- 
dam  iiiiustc  fuit  impcditum,  expodiant  ct  rcUncant,  et  si  qua  bona  ipsi  curtc  sunt  ablala,  uel  auferri  con- 
ligerii,  studiosc  rctquiraiit  el  fideliter  consoruent,  et  noe  soluinniodo  ad  untim  de  hiis  tribus  fratribus,  qnein 
ad  hoc  dccroufTitmi*.  dc  oinsi!crii  cnrif»  rpdditllius  nostris  li;ibebimus  rcs|>cctutu,  qui  si  {n  cis  pcrsolncn- 
dis  uel  aliis  modis  indcbitc  nubis  rcbellis  ct  inportunus  fiicrit,  et  «uper  hoc  scnlc-iitia  contra  cum  prolata 
fuerit,  ab  UtoaclB  prefBli  officii  aimnintstralione  qniescat,  et  alter  fratrum,  quem  ad  hoo  elegerimos,  in 
ilio  SDCOcdAt  officio,  totain  cincndaliinis  in  qtio  prcdeccssor  fralcr  eiiis  deli(|uit  ct  ob  hoc  iustam  contra 
Ho  pcrliilil  sonloiilinm ,  ot  sitiiiio  .sil  iinliciinn  de  fiatrc  torcio.  PrctfToa  qiinnJo  ju  titionem  iiostram  ad  ho- 
iiiiaes  prcdiclc  curic  nostrc  faccrc  decrcucrmius,  idcm  fratrcs  cam  promoiicrc  ct  so  ci  nuUaleiius  dcbent 
opiionere,  et  in  edificila  oostri  Landcckc  castri,  cnm  opus  fuerit,  scpedtcte  curie  hominea  sicut  alii  homi- 
pes  nostri  Gdclitcr  assistent.  Vt  autcm  hoc  faclum  nostrum  nulla  dclcat  in  posteram  obliuio,  prcscntcm 
paginam  sigilli  nostri  iminimine  roborauimus.  Aslilonint  aulem  presontcs.  Frethcriciis  de  Porrcnuml.  Raueno 
do  Othbcrgc.  lierirmiuius  dc  Hcchcn.  EuL>rhardiis  du  Wilsotcn.  Ilcithcnricus  dc  VVidinchuscn.  Conradus  dc 
Amdangessen  et  lilii»  eios  Hercboldas.  Bcinricus  de  Botvdde  et  filius  eius  Ucreboldus  de  Rtmbecke.  Kti- 
rulus  de  Nig^okercken  et  fiUus  dui  Uormamias.  Karalus  de  Erden. 

DXIV. 

Aoi  cinem  CorTct^sclicn  Ci>'lrt.    IUnJ«chri(t  dea  12.  Jalirliuniierlt. 

In  noiriine  snncto  ot  nKliiiiflun  Triniiaiis.  Wi.likindns  Dci  i;ratla  Coiiii  iciisis  coclosie  abbas,  omnibus 
presenlibus  et  fuluris  iu  perpctuuin.  iNolum  csse  uolumus  uiiii  prescntis  rjuam  fuluri  yvi  iidelibus,  quoil 
dileetus  frater  noslcr  Reinmarus  prepositus  in  liziaco,  ob  iiiam  deuotioncm  bcnti  Vitt  martiris,  cuhis  tam 
corporaii  qnam  spirituaG  presenlk  CorbeiansiB  dcdicala  esi  occlcsia ,  uineB»  eidcm  Corbeioiisi  ^cclesic  con- 
tuhl,  pro  rcmedio  anitne  su^  atquc  pro  omnium  siiornm  fratriim  dilcctiono,  <ii!o«!  soblor  nnnulabimuii.  Hoc 
etiam  ci  coucessimus,  ul  ipsas  libcrc  ct  abs(|uc  aiicuius  coutradictiuuc  usque  ad  tiiicin  vilij  sti^  possideat, 
«ias  tam  deooiae  aolunlati  oongaudentes  siue  respondentes.  Tradilione  igitor  tali  fiicta,  easdcm  nineas  in 
prcscntia  conucnlus  cl  ministcrialium  noslrorum  ipsi  ([nani  diii  uivt^ril  cum  omiii  iiilcgrilatc  diniisimus,  ut 
eas  qiiicle  ct  libcre  possideat,  ad  .suslcnlalioiicin  uidcltcct  scnccUilis  ct  iaGrinitalis  suc,  cl  ad  culluram 
ipsarum  uiuearura.  Poslquam  autcm  domiiius  ab  liac  uila  eum  cuocaucrit,  eadcm  posscssio  ad  occlcsiam 
Corbciensem  libera  radeat,  et  quod  Grontgke  ecclesic  ucl  Kaminaie  contradidii,  ipsis  accedat.  autera 
snnt  vinc(>.  Domum  ci  uincam  onam  in  Respe.  Vineara  l».  ia  Scindebucli  .  ineam  I.  ia  Merkeran.  vineam 
Cod.  dipl.  lutU  w«itr»i.  u.  28 


218 


fm— iifi. 


I.  in  Marckan.  vineam  I.  Brciiin.  vinoam  I.  Punfcnellrs.  Quc  omnes  tres  carratas  vini  aimnatim  foront. 
Vioeani  unain  ia  Helda.  vincam  I.  in  SkciUic.  Qu^  du^  tres  carratas  ferunL  vineam  onam  Ihiderici  Ltziaco. 
uineam  ujumd  Canheilh.  nineBm  I.  Sew.  ouieam  L  Tofsfe.  quf  doas  camklas  fferuot.  Dtnt  MMas  Plantbeliie, 
et  anam  ibidcm  quam  Uuallhenis  prouidet,  qu^  Ircs  celcris  adduntur,  ut  eo  promptius  decem  carratas  pcrsol- 
uanL  Vineam  unam  Bruwil,  que  dimidiam  carratam  Tprt.  Vitioam  I.  Sliretle.  vinoam  I.  etinm  in  Phnlhcthe, 
quas  dodil  Groni^e.  Vincam  io  KurlcUc,  quam  dedil  kuminal^*,  ferculciu  uoam  Kairatam.  Uoc  autcm 
scieiMlun,  qnod  qoinque  Jngera  agri,  qnf  antea  corif  atlinebant,  noo  coanwlatunM»,  QnindeeiiB  mdelioet 
dnntpti  pro  quinqiic.  Census  anlem  qni  dr  domihns  scx  curinnim  soluoh.ittir,  ut  prius  soloatur  curie. 
Uaoc  autem  Iraditioucni  diiecli  rratris  noslri  Rcinmari  nc  quLs  teinerario  ausa  conuellat,  aed  ut  in  eterauia 
rata  et  ihconanlsa  permaneat.  prosenlis  testamonti  ancioritaic,  si^tWx  quoquo  noalri  mpressiona,  et  fidelinni 
testinm  roboranimns  astipatatione.  Fncta  est  itatpic  in  scripUs  sccurilas  sob  lestimi  asiipolaliODe,  Hl  imlem 
suat  tesles.  Totus  conaentus  Corbcicasis  ^cclo&ie. 

IToe  sunt  que  frntor  Roinmariis  addidit  curio  iii  Lyclko  nntim  ftosoto  nduorsus  Eiioriko  Duri';  aineas 
inbcncficiatas  quas  redemiL  Vincam  unain  in  Trauerbakc,  que  iucct  in  Sceillic.  Quinquaginta  iugcra  in 
aMMAtsnis  ct  in  uallibus,  in  monte  domns  Itllw.  m  uaUe  ondecim,  que  omnia  sohiant,  et  prala.  Vtnea  ooa 
secus  ptaniarium,  et  alia  ia  codem  loce.  Dat  miaqafque  pondus  rini. 

Nolum  sit  omnibus  tam  prcsentibus  quum  fuluris  6delihus ,  quod  hospitalc  Corbeiensts  ccclesie  habuit 
duos  mansos  in  parrochia  Artiisseu,  io  uiiia  scilicol  Ethesscn,  qui  mansi  conlinent  XXXt«.  V.  iugera  cl  I. 
arcam.  Itcm  prcfalum  hospitalc  habuil  in  rilla  Wlmere&sen  IIIi.  iugcra  ct  I.  arcam.  Ilem  in  villa  quc  voca- 
tar  Grismere  liabdt  XX.  tngera  et  tuMim  an>am.  Quo  oronia  ok  neglKgenlia  prouisorum  ante  annos  dis- 
Iraclri  ct  qua?;!  pordita  cranl,  usquc  quo  frator  Oihi  lricu^:  prouisor  constitulus  hof^pitalis,  Doi  adiutorif»  ct 
mullo  suo  sudorc  ac  iaboro  h^c  uiiinia  rcacqutstuil  ct  itcrum  hospitali  rcsUtuit.  llcm  prefalus  fratcr  Ulbel- 
ricns  reaoqoisiait  t  manamu  in  villa  que  aocatur  Benerbflce,  et  aoani  Abtwart,  que  cliam  cx  incuria  an- 
lecessorum  saornm  aausaa  fuerunt 

(Dcr  lctitc  Zusali  i«t  xwar  mil  dtin  vnrlicrj^rlunrlcn  in  r«rllaurvndcni  ZuMminonlijngc ,  abcr  T  n  ii  r  |  i^  rcn  HaoiJ 
und  mit  jpiis  Tcnchtedeaer  Tiotti  getcliri«bea ,  wkt  dean  aucb  <icr  iMtwll  u:igt,  diM  er  ar»|iruRglicli  oidit  diM 
{ptlMiiu.) 

DXV, 

hm  «ocB  Coda  dct  SrilU  Coniy.  IbDdwhrlil  4a  U.  9akfh«adcrtt. 

Wichinaniias  Dei  gratia  sancl^  Magdeburgcnsis  ^'cclesie  Archicpiscopus,  dilccto  amico  soo,  domino 
Widlkindo  vmnerabili  Cnrbcicnsi  abhati,  oralinnis  ci  intiinr  dilcctionis  obsequiuin.  Pdlllonom  honestnti^ 
ucslr^  super  consocralionc  ucstra  prompta  uuluntatc  ac  benigno  alToclu  suscopitnus,  utpotc  dc  eo  qucm 
siDcero  oorde  an^tecttnar,  cuiosqae  obseqnio  libenter  operam  nostram  impendiana.  In  proxima  ijpiar 
dominica  dic  ex  consilio  ecclesie  noslro  nianum  uobis  iinponerc  disponimos,  ad  qaem  dicm  sanclitalcni  ae- 
sirnm  iiiiiii  urnis.  rogantes  ut  iu  proxtmo  sabbato  Calue  ad  nos  acDiatis,  coQseaalioneffl  a  oobis  pnuunia 
dic  sequcnli  ucccpturi. 

DXVI. 

Aw  dcniclbei  Cadex. 

i  ^WidilciDdus  Doi  gmtia  Corbeionsis  ^cclcsi^  hanilis  minisler,  dilectts  in  Chiislo  (Iratribtts.  F.  priori,  M. 
prepofiito,  totique  ciusdem  |cclesie  capilnlo  salatcm  ct  patcmam  dileclionem.  Significamus  uobis,  qnod 
mincios  nostros  ad  dominuin  MagdebargeDseqi  toaosmisimus,  ot  benedictiOQis  nostr;  ab  ipso  graliaffl,  lam- 


.  Kj       by  Google 


tltl. 


S49 


qunm  a  uiro  probato  recipereants,  euniqQe  ad  nosir^  peticionis  efTeclnin  paratum  inuenimus.  Sed  ne  qiiid, 
quod  ail  cntitf»!am  el  suam  el  nostram  spectarct,  omitterctur,  quia  cxcmptam  ccclesiam  nostram  a  Jiiris- 
dictione  omnium  cpiscoporum  nondum  cx  instrumenlis  nostris  cognoueral,  excmplionis  nostrf  cxhiberi  sibi 
priuilegiam  poetQbniL  Quod  com  in  aadientte  Merabar($on8is  Eaorliardi,  Nawenbnrgeoais  Binlholdi,  Bren- 
denbni^ensis  Alcxi,  Missincnsis  Thidcrici  cpiscoporum,  abbatum  ct  diucr.sarum  ccclesiarum  prclatorum,  in 
ccc!psia  qno  Cf>f!p<:gcnathc  dicitur,  publice  fuissct  rccitatum,  ccclcsie  nostrc  libcrtas  ab  omnibus  est  com- 
pri>i)aia,  ul  sic  cx  omnium  prcdictonim  con^ilio  cpiscoporum  el  cum  eis  dominus  arcbicpiscopus  maDom 
nobis  in  die  bealf  Pmedis  imposoiL  Hec  nobis  intimniKla  iadicnnimus.  nt  et  fcdesi;  ttestvf  ec  nostro 
bonori  oongratnleniinl 

DXVII. 

In  nominc  sanctc  et  indiuiduc  Trirulatis.  Widckindns  Doi  pracia  Corbelllensis  ahbn';  Tnrn  prescntibus 
quam  fuluris  in  Bomino.  Nolificamus  uniucrsitati  cunctorum  Xam  prcscnlis  cui  quam  futuri  lu  Clinsto  rena- 
tonira,  qood  qaidam  Hildebmndus,  qui  cereceasoali  inre  beato  Petro  in  Bresbein;  teaebei«ir,  littMam  qaaii- 
dam  beali  Petri  in  Vrdorp  possodit,  qiicm  sibi  lcmcrario  iuisii  pro  bpncficio  ucndicabat  sc  possidere.  Pre- 
fato  itai[uc  Uildcbrando  debitum  uniucrse  camis  complcDte,  hercdcs  ipsius .  subsequcntes  prenominatum 
Blaiis4i(u  eodem  iure  bcneficiali  posscssuros  se  assercbanL  Hanc  itaquo  causam  Godcscalco  ipsius  Ccoobii 
Prepofliio  iideUter  pcr  ordinem  discuticnie,  totaque  deuotionc  promoueote,  iusliclaqne  prenalenle,  Nobis 
coram  posito,  firma  fidclif]nc  stabililalc  firmalum  est,  vt  siue  lcuis  siue  graiiis  Moncta  iii  florohuscn  cuda- 
tur,  Eiusdcm  Moaete  solidum  aoQualim,  omni  reclamaliooe  postposila,  Beato  Pctro  in  Ercsbcrg  pcrsolaanL 
Hee  autem  ut  firma  seruiantnr,  nallinsque  temerttate  caasentur,  borum  Testimonio  qui  preseiites  fuenutt 
QOrroboramus.  Rcinheri  camcrarii  nostri.  Conradi  portarii  ei  capcllani  nostri.  Tlicodcnci  Comilis  dc  Har- 
huscn.  Bodonis  ilc  Ilorhuscn.  Hciirici  diipirrii.  Conradi  dc  Amclunf.;psscn,  Arnoldi  tlc  Porta.  Ercmhcrti  ca- 
ineraril  Ac  uhorum  quam  plurium.  Ad  slabilimcntum  autem  aciionis  huius,  Prcscntem  paginam  auctori- 
latis  noetre  bvlla,  ae  etiam  Bedesie  Signauimns.  Acfa  snnt  hoo  Corbeie  anno  nnstre  Prelationb  secnndoh 

Bks  lyona  kreitrurmiga  Sirgol  dei  Al>W«  i*t  i»iu«U  einer  (lanhclinur  an^hiingt ;  cs  tcigt  daa  Bildilin  4w  titeenden  Abte* 
anit  «111«  siadficea  HfitM,  mit  iar  UMchrift:  Widvlkiadvs.  Di.  Gn.  ||  CorbeienM  Abhw.  —  Ou  8ia|«l  i»  ftirdM 
ma  Efcsbcff  itt  dar  Riickaetli  VrlHwdc  ni%fdnickti  «•  id  krciiforwig,  bat  iancriMni  4cc  walillfm  Raodcc  thar 
i^hx  lYt  2a]l  im  DitfciHMMcrt  «Bd  ccic»  dcc  Brmtbild  dec  kat,  PtOM  nit  dcr  Umichnft:  Primcpc  Apodolor. 


DXVIII. 

In  iiomine  sancle  ct  indiuiduc  Trinitati«;  AMKN  |]  Robcrln*  Angarensis  ccHcsie  dccanns  lotumqoc  ca- 
pitulum  omntbiis  suis  successoribus  perpetuam  salutem.  Operationis  sauclc  proposilum  nuila  debet  occasio 
prcpedire.  Noium  esse  nolumns  lam  posieris  quam  presenlibus,  qoafiter  Bnrcbardns  do  Bebilka  ministe- 
rialis  ecclcsic  cum  coiiscnsu  Hlii  sui  Reghinljodcinis  lcgilimi  hcredis,  tolam  prugciiicm  a  quadam  femina 
Sebliurc  nominc  df.sccndcntcra,  pro  spc  diuinc  retributionis,  ccclcsic  Dei  ct  sanctc  Maric  in  Angara  ad 
usus  fralrum  oblulit,  in  hunc  roodum,  quatinus  singufi  duos  numos  in  noctc  bcati  Alarlini  annuatim  pcrsoU 
uant,  qnod  si  neglexerint,  nisi  mfirmitas  aul  senectos  aut  panpcrtas  prepediat,  iogo  letilium  subiaoeanL 
Item  si  uir  aut  mulicr  dc  prcnotalis  matrimonium  cnntrahere  iiolucrit,  duos  solidos  se  datiirum  nouerit,  ct 
moricns  melius  quod  habei  uestimcntum  Iribuat.  Uuius  rci  tcstes  adorant  ex  dcro.  Robcrtos  decanus. 
Gudcscalcus  sacerdos.  Baudolphus  cdleranas.  Es  Inicis.  Henerbardos  adoocatos  ecdesie.  Goddiridns  fraler 

26* 


820 


1191. 


ipsius.  Thiclcricu.s  ufllicus  episoopi.  ek  idom  Bnrchardus.  et  alii  muUl  Actum  pobliOOt  «iMrnati  uerbi  anno 
millesimn  C"*».  XCmo.  primo.  iixliciirine  nnna,  domtio  Gelestioo  urbis  RiKne  cpiaoopOt  r^iiaiite  Heinriciio 

Roouinoruin  iiiipcratore  el  .•^eoiper  augusto. 
Dm  Siegel  Ut  Terloreo  gegaagen. 

DXIX. 

C«  In  nomine  saoct^  et  hidioidn^  Trimtatk.  Heinricus  De!  grniin  Rcmianonim  Imperator  el  aempcr  augu- 
stns.  It  Quoniam  naturalo  iiis  esl  et  omius  specicin  continel  e(|iiil:iti.s,  vl  qiii  a  Dco  pliis  aoetpit,  plus  eum 

di!i,:;orp  trnnnttir,  in\l.i  illud  rcsponsuin  cwangelii,  diccutis.  Ouis  cum  plus  diligcrit.  E^linio,  quia  Ls  cui 
plus  doiiuuit.  £t  quia  ab  omnipotontc  cuius  ei>l  lcrra  ct  picniludo  cius,  in  quo  sunt  omncs  Ihcsaun  rccon- 
dili.  cx  quo  emanant  omnia  bona,  transfusa  in  donatorioa  secundum  mensurem  donalionis  gmii^  suc,  Re^ 
ges  pliis  ccteris  rcccpisso  notisaimam  cst,  ooosinl  cos  pliis  l)co  tcncri  ohnoxios,  ct  tam  in  dcbitis  quam 
in  uolunlariis  sacriGciis  astrictius  umnium  contlitori  f)b!i..'atf»s  existore.  C»m  itnqnn  intrr  Cftfm  cnritnti^ 
opera.  ecclesiis  Dei  ol  nia.vinu'  Rciigiosis  locis  inpostcrum  prouidcrc,  slt  gratius  ct  Uco  acccptabiiiiis  hoio- 
oaostom.  Idciioo  nos  Heinrtcas  Oei  ((ratia  Romanoram  Imperator  el  scnper  «ugaatiB,  intaitu  et  amore 
onuiipotcntis,  a  quo  omnia  quo  habcmiis  susccpinius,  Ralirmc  quoquc  miiltorum  obsoquiorum  a  Mona.slcrio 
Corbcionsi  nostrc  magnitiiiliiii  ....  ilamus  ct  tradinuis  tibi,  Widikindc,  ucncrabili  abbali  prefati  Monastcrii 
Corbciensis.  ct  tu^  cccicsi^  lui^uc  omnibos  inposteram  succcs&oribus,  auctorilatcm  ct  pntcstalcm  .  .  .  . 
inre  sine  diminntione  a  nostra  «ercnitate  collato,  io  aurifodinis  nel  aurifloentis,  afigenlifodinis  et  ceteris 
qiKxjuo  inrtallonnn  i:cnnrihiis,  nim  clcrimn,  ndudcatia  ot  omni  «tilitnlc.  Vt  ubicunquo  in  tcnimcnto  mona- 
sterii  tui,  .siuo  dc  lurc  posscssorio,  siuc  dc  iurc  sit  pru|)rii  iaii.s,  siuc  uUriusque,  inaeniontar  aurifodiii^  uci 
aurifliicntc,  argcntifodin^  uel  cuii»libet  alins  melalti  fodino.  potostatem  habeatis,  to  et  Mcoeasores  toi  omni 
temporc,  in  fodieodo  et  exquireodo  aurmn,  argenlum  et  cctora  moiaDa,  ipiandocunquc  et  <|noniodocun<|ue 
uoTiionli-i,  pcr  uos  rt  prr  inlcr[>()st!n!?  p(»T*sonns  a  iiolus,  utilitat(>m  ueslri  Monnslcrii  iiit(^;.;n»  rt  sitio  alicuiu$ 
contradictione  exercerc.  Uac  nostn;  iibcrdiiiaiis  sanctionc  supcr  hoc  promuigala  in  perpctuum  ualitura, 
caasatis  omnibns  scriptis,  aiue  episioiis.  siue  annofationibus,  seu  pracmaticis  aanctionibns,  hane  nostre  libe- 
ralitalcm  cclsiludiois  prcocdcntibus  uel  sabsc(|ucntibus.  Si  quis  autem  huic  noslrc  largitioni  scu  doiiationi 
contrairc  uci  iiilcrnimpcrc  totnptnucrit,  ol>lig:imus  cuin  ct  suos  ranlorcs  ucl  suos  hcn  th^s  cul|te  uilio  obli- 
galos,  .  .  libras  auri  noslr»  lisco  ct  totidcin  prcfuto  moiiastcrio  soiuturos,  omnibus  eoriim  propositis  ct  ia- 
ceptis  easaaUs.  Ad  perpeluam  aatem  seeurilalem  llonasterii  Corbeienan  lioc  priuilo|P(imn  .  .  .  .  et  noslro 
sigillo  iussiimis  coinmiiniii.  Ilulus  n  i  li\-(^s  siint  hii.  Liiidolftis  .Mngdcburgcnsis  archic[)i><'(>nus.  .  .  Mcrs- 
burgcnsis  cpiscojius.  Uciiiu  ll^ldcncbhcmcniiis  cpiscopus,  Tbidcricas  UoJberstadcnsis  cpiscopus.  Bcmhardus 
du.\  Saxoiii^.  Atliclbcrtus  Marchio  de  Misnc,  ct  fraler  «ius  Thidericus.  Comcs  Atbelbortus  dc  Wemingerothe. 
Comes  HeinricBS  dc  Rcgciisicin,  ct  fratcr  suus  comca  Sifridus  de  Blankencbur^  Comes  Frithericos  de 
Hirhf^Iin^c.  Comcs  Alh(  n»(  rtus  dc  Fni  r-li  in.  cl  alii  ipiam  pliircs.  Acla  sunt  licc  annn  (Inminic^  inGainatio- 
ois  M^.C^.XCMI.  buliclioiH'  Xi-.  ai  nn  luiiicrii  noslii,  Posl  morlem  serciiissimi  palris  nostri  111". 

I>!i!a  X()r;!u!s<>n  Xil'.  Knlrn  lii-  NuvxiiililtlS. 

Da*  £>iegel,  wclchei  «ngcli^ngt  war,  itt  Tcrluren  ge{aa(cii. 


^  Fir  dieim  Vtmtn  itt  !■  4cr  Urtoad«  4m  tlMm  cMn  yhm». 


.  Kj  ^ud  by  Google 


llftS. 


DXX. 

C.  In  noiiiinc  snncfr  nt  iniliuiduo  Trinitaiis.  Heinricus  soxtus  diuina  faucnlo  clcmcntia  Romanorum  Tmpo- 
raior  Augti!>ius.  ]]  £.\collcntic  nostro  ratio  pcrsuaUct  ct  ctjuitas,  uC  qu^  ad  Impcrti  augmcnlum  ct  ccclcsiarum 
Oei  promoUonem  utililcr  agiious,  no  proOMsa  temporis  alit]uod  im|)ediinentoitt  tiol  retractionem  inaeniaiit, 
tcripti  nostri  memoriii  on  ad  postWNMtim  noliciam  soDenpnilcr  transraitlamus.  Qunproptor  notum  fncimus 
uniuorsis  Imporii  iinsiri  fni(>!il)us  prosontibus  ct  futuris,  quod  diloctus  princcps  nostor  Bcrnardus  sccundus 
Pathcrburncnsis  e(iiscu[iui>,  dc  consilio  ct  uoluntalo  canonicorum  hominum  ct  miiuslcrialium  ecclesi^  sue, 
costram  Vksto  nobtf  et  imperio  in  proprietatem  dedit,  et  omne  pradinm  PatherbamennB  cedeai^  in  Od- 
dinj;ehusen  cura  capella  ct  nniucrsis  jicrtincnliis ,  rctcnlis  sibi  ct  Palhcrbumcnsi  occlcsic,  omnihus  aliis  prc- 
dits,  que  ipsa  occlesia  ante  hauc  donalioncm  alias  posscdit.  Nos  ilaquc  Impcriali  beni^nitato  ipsi  episcopo 
ci  sucoeasoribus  suis  mansionem  in  castro  Please  concessimus.  Insupcr  dcdimus  predicto  episcopo  et  Pa- 
Iherburoensi  ccclcsic  montem  Deaemticrc  et  untuersa  prcdia  qaq  comcs  Sifridus  dc  Bomcncburc  habuit  ia 
episcopatn  Pailn  iluirncnsi ,  ciim  ministerialibus,  seruis,  ancillis  cl  uniuersis  pertincntiis  snis,  auctoritate 
no»ii^  waraadi^  ct  succcssorum  nostrorum  iure  proprielati«  possidettda.  Cooradum  quoque  dc  Brochusen 
eom  bonis  soia  in  Brochasen  et  Odinge  eisdem  prediis  pertinCfiUbos  iam  dkut  episcopo  et  eode«c  sue 
domatmnSt  quod  ideo  speciaiitcr  in  prcsenti  paidna  dnximus  exprimendum,  quia  idom  Conradus  cxtra  ter- 
minos  P<ithorl«!rn<Misis  opiscnpjitus  finlntatiit,  ot  boTia  prodicta  cxtra  cosdcm  terminos  sunt  constituta.  Hcc 
autcm  oninia  oo  tenore  ot  pacto  PatheriHirncnsi  dcdimus  ecciesi^,  quod  si  ipsa  ab  ccclesia  Patherbunieusa 
•Ijqoaodo  m  posterum  eaincantnr,  nos  ipsi  ecclcsi^  teoeamor,  vel  qnilibet  successor  noater  Imperalor  uel 
Rex  tencatur,  talcin  dc  hiis  faccre  recompensationcm,  qnalcm  uiri  bon^  opinionis  homine.s  predict^  ccclc- 
si^  iuxta  cstiinationom  predictorum  bona  fiflc  in  animam  snam  Iiidicaucrinl  Prctorea  predicto  cpiscopo 
Palhorbumcnisi  dc  muiiiliccntia  nostra  duconiiis  Marcas  dcdimus,  Staiiiuntos  et  Imporiali  auctoritate  sao- 
ctientcs,  nt  bce  maiostaCis  noslrf  tn  snpradiclis  omnibos  donatio  prcdicto  episeopo  tt  eei^csi^  Ffttherbttr^ 
neiLsi  ualcat  in  pcrjictinim ,  nulliifpio  omnino  porsnna  liuinilis  ucl  alla  scciilaris  tirl  occlcsiastica  pr(*diclum 
cpiscopuiii  et  ccclciiiam  in  hits  moli>stare  audeal  ucl  grauaro.  Ad  ctiiiis  rci  ccrlam  ia  po^tcrum  euidcn- 
liam,  |>re«entem  inde  conscrilii  paginam  nrasimus  et  inaiestalb  noslro  sigillo  coramnnui  Ruius  rei  testes 
sunt.  Hcinricus  Wormaticii^is  episcopus.  Lnntfrancus  Pergamensts  epi.scopus.  Cuno  abbas  Elcwaconsis.  Con- 
mdus  duv  Sucuir.  II(Mnriciis  inarcliio  Mdraiiic.  ronics  Allicrtiis  dc  Kuci^lcin,  Cnmcs  Sihodo  dc  Scarlvclt. 
Comos  Boppo  de  Werthcim.  Comos  llormannus  dc  Waldjcgc.  Hubcrlus  dc  Durne.  Albcrtus  de  Droiz.  Cuno 
de  Hinccmbcro.  Hartnnnntts  do  Budioson.  Uorquardus  daptfer  de  Anewiira^  Heinricns  pincema  de  Lnlera. 
et  alii  qnamplures. 

^nnm  dmim  Bwmd  texti  Smmonm  (L  M.)  Imperaient  mutetiWmtl 

V.-j.i>  Conradus  Ma;E;iintino  scdis  nrcliiopiscoitus  cl  lotiiis  Gornianio  arcliicnncollariiis  Rocojinoui.  Acta 
sunt  hoc  aniio  domiiiico  incarnalionis  .M^.C.XC".  11".  Indictiono  X*.  Rc{$nanto  dnmino  Ueinrioo  »eMO  ftODia> 
nonim  Imperatorc  gloriosissimo.   Anno  Roi^ii  oius  X.K^IIP.  Impcrii  ucro  Socundo. 

Batam  apud  Malchusen  pcr  manum  Sigcloi  prothonotarii  IL  Non.  Nuucmbr. 

Ow  SicBelt  wcldiM  ugcWagt  «irt  iit  wrlorcD  gqp»!'''* 

DXXI. 

In.  nominc.  sanct^.  ct-  indiuidu^.  Trinilatts.  |j  BRuoo  dtuina  fauontc  clomontta  s<incte  Colonicnsis  ccciesie 
archiepiscopus.  Certa  relaiione  ae  si^ienti  lcstimonio  comperimas,  quod  nenerabiJts  antccessor  noster 
pie  memorie  Pbylippus  sancte  Coloaiensis  ecelcide  arehicpboopus,  U^emcusi  cenobio  e(  fratribias  Inibi 


Digitized  by  Google 


222  ^^*** 

Deo  famulantibus,  Nusie  telooeum  de  uectora  Qioi  sui  aliartiinque  rcram  ad  osus  predicti  ccnobii  prrtinca- 
lium  idUiilu  rctnfintionis  etcme  pcrpetuo  remtsprit.  Nuncios  cciam  ipsonim  sub  protectionc  ip<;iu5;  per 
ducauiiu  suum  transiro  sino  raulcstia  cuiusquam  uulucrit.  ilcc  igitur  ab  ipso  pie  acta  approbaote!»,  cadem 
Hpeme  reiribatioois  oann  ■o»  beo  ipn  prebto  cenobio  iiidul|^m»,  et  ne  in  irrituin  doeatar,  aigilli  noetri 
imprcsslono  munimus.  Testcs  huius  rei  sunt.  Adolfus  maior  in  Colonia  prepositus.  Bruno  prcpo--itns  dc 
gradibus.  Ylricus  oapettarius.  Ilicodericus  dccaaus  de  gradibos.  Cuoradus  ootarios,  el  aJii  quam  plures  uiri 
pnideutes  et  idonei. 

Vw  dc*  «aitflwaita*,  it»  tMnt  «ilRnd  la  mm  OnMte  iwNUllMte,  «UftbdMB  Si«|d  Itt  bM  dit : 


DXXII. 

In  nomino  sanctc  et  iaitfividaf  Triniiatis.  Hcrimannus  secaadas      gmtia  Monaaleriensis  episoopas. 

Notum  farimus  tam  ruturi.s  qnam  presentibus  Chrisii  ndi  fibus,  quod  Wcmensis  parrochif  plebar»<5,  asjros 
qaosdam  doti  ciusdem  occtesi^  specialiler  attinentcs,  ad  incditicandum  exposuit,  ut  inde  sibt  suisquc  suc- 
eesBoribos  oensos  amnialiter  proneniat.  Qood  pif  stodiam  intentionis  oostra  proqiexinKis  aneloriiate  M- 
cienduin,  idcoquc  statuimus  el  sub  anathomato  prcripimus,  nc  alitjuis  umquam  aduocatus  ucl  suhaduoca- 
tus,  siuc  iudex,  scu  altcrius  cuiuslibet  dignilatis  aut  oflicii  persona,  prvfatas  domos  et  homines  eas  inha- 
bitantcs,  iurisdictionis  sue  titulis  uel  oxactionibus  grauare  presumat,  quia  non  seculari  scd  ecclesiaslico  iuri 
mancipat^  ease  dino^antnr.  ^ue  igitur  sit  indigena,  siue  adaeiia,  qniounqoe  in  iam  dietis  doiaibiis  ocl 
arci^  dcfunctus  fucrit,  non  alius  ad  iudicandum  scdcat  quaui  saccrdos  aut  cius  uicariu.s.  Si  contipcrit  ali- 
quom  dc  ccrocensualibus  mori  ipsius  ecdciii^  beredem  baboalem,  quicqaid  optimom  baboerit  in  rcbus,  ia 
ius  cedet  sui  plekiani.  Si  aotem  absque  herede  moritur,  heredltatcm  cius  eodesiaslicos  integraliter  ncct- 
piet.  Idem  esse  uolumus  de  aducnis  qui  sinc  heredc  moriuntur  in  cunctis  domibos  ael  arcis  ccclesic  Wer- 
nensi  attincntibus,  nichilquc  iuris  aduocalo  uel  sultaduocato  siuc  iudici  rccognoscet.  ConGrmamus  cliam 
saccrdoti  Werncnsi  duas  agrorum  nostrorum  cxtremitalcs  m  prulu  ipsius  concurrcDtcs,  sic  tamen  ul  iode 
dous  annnatim  nnmmos  perBoloal,  unom  niddicet  in  cnrlim  nostram,  altenun  in  mansom  nobis  aftineolein. 
Ut  ergo  supcr  hiis  que  dicta  sunt  sacerdoti  nemo  molustus  sit,  .scriptiirt*  huius  tcstimonium  sigillo  nostro 
commuuimus,  omncnique  qui  h^c  cassarc  templauorit,  si  non  rosipucril,  annthomatis  uinculo  ohliganiuii 
Tcstcs  sunl.  Hcrimanuus  abbas.  Rutgerus  ccllcrarius.  Synum  capcllanus.  licrnardus  Wcrcnzo.  Hembcrlus  dc 
Stochem.  Rotgeros  do  BiUflrbeke,  el  alii  quam  phves.  Actum  anno  dominiof  Incarnationis  M^C.XC*.!!*. 
Dm  Sitgd,  »4cIm*  aafdiii«|t  v«r.  bt 


DXXIII. 

Am  dcm  Archi**  t*  Ka^mliefg. 

In  Domine  sancl?  et  indioiduc  TrinitaUs.  f|  Herimaanus  Dci  gratia  Mooastcrionsis  episeopoSi  Quia  in 

ne^jotiis  humanis  scpe  rerum  ohliuio  liligia  gcncrat,  notum  essc  uolumus  tam  futuris  (piam  prcsentibus. 
quod  Ph^iippus  de  fiurc  minisierialiji  nosicr,  acccptiii  dcccm  el  scptem  marcis  a  fratribus  Capeobergcnsi- 
bos,  uenil  io  presentiam  oostFam,  et  uaJontarie  nobis  resignaoit  decimam  de  domo  in  qua  ipse  habitauit 
in  Aldenburc,  eo  pacto,  ut  nos  eani  Capenbcrgonsi  ccclesic  darcmus,  raanipulatim  in  agro  colli^cndam. 
Fccit  hoc  annucnto  uxorc  sua  Berliadp,  ciin>..'nii("iitihu8  filiis  siii<.  I.odcwico,  Cucrhardo,  Godcfrido.  Hcri- 
maauo.  Pvos  ergo  decimam  de  ium  dicia  i'iiyiippi  domo  proucnionteni ,  nobis  legilimo  ordine  rcsignntaiu, 
fratribos  CapenbergaiaiiMi^  >n  >P*  finnr^  meroadis  donaoics,  stipendiis  eortOD  soperaddidimoa,  districte 
precipieotcs,  oi  nenu»  eis  ia  mmipoloram  oollecitoae  cooiradioat,  qoia  lalls  oeiioentio  inler  ftalies  et  Fhy- 


d  by  Google 


lltl.  8SS 

Kppam  propoaiia  el  floDndattt  esL  SinnHer  de  qoiitaor  |ierlQnis  tgroraid,  de  quibiM  elin  ioler  eoDdem 

Philippum  Gt  rratrcm  suum  Jordaiium  altorcatio  fiiornt,  sed  tandem  Phylippo  in  sortom  ci^-MTnnt,  una  cum 
decima  do  i{)si8  prouCDieflte,  de  biis  inquam  qualuor  parlibus  agrorum  fratrcs  dc  Capenbcrg  manipulos 
acdpioQt  Porro  pro  minnUi  decima.  qno  de  iralrimeacis  antmeliom  reqairi  oolet.  non  oisi  quatoor  deoarii 
MonaaferieaMe  da  domo  UQippi  dabuntur,  in  fe»to  sancti  MicKaclis.   Hec  ergo  sccundam  ordinem  iuris 

ct  rntioni<^  gf^Rtn ,  auctoniate  nostri  firmamus  olTicii,  paginam  hano  s^gpUo  noetro  muoieBteSi  omnemqae  bo* 

mincm  qui  liec  cassarc  presumpscrit  anaihcmali  subicipntes. 

Testes  sunt.  Herimaanus  maior  prepositus  cognatos  noster.  Fraooo  vicodominus.  Heinricus  sancti  Lu- 
gcri  (sic}  prcposim.  Heoelim»  canonieas  de  Trimonia  natas.  Porro  lidd.  Labertos  seaior  de  Beaeren. 
Lodolplms  VelltenereL  Wailhaidas  de  Gedenktorp.  et  aKi  qaampkires. 

Aela  simt  hee  aano  aerbi  iaGaroati  ll*.C*.nonag!esiniolI*. 

Du  mtt  (dben  F.'i(lrn  angehangle  ellipli«che  Siegel  >eii;t  iwar  gant  dieselb«  Ptgtir  ifi  «tlienJcn  Bi.f^r>ri,  vic  dic  la- 
oiirhtt  Tiirtter  beicbriebenen  Sie^el;  «llein  ei  iU  TerhallnU«miijH)g  langer  und  tcUmuUr,  <lcr  schuitcirurtnigc  Rjnil 
blldet  lu  der  Fliche  dcs  Siegcl;  eincn  ichirferen  WiiAi  l.  nnil  die  Baeh*laben  der  aurdrmielbcn  tlehenden  Unitclirirt 
■in4  Uvincr  «Dd  fdiirrcr;  dar  Namo  Umoi*ann«  irt  obne  Abkiinnn|  MigMcbrieben ,  itbrifCM  kmn  die  Unucbrift, 
d*  «ia  (fvwir  Thca  dsmllMii  aiifikiodwA  «dar  TCidrndti  id»        fdbtfndig  anges«te  ««fdwi. 

DXMV. 

Aw  de«  Pnntl.  8i1ai*HaMtimtMen  AnM«c. 

la  nuntinc  sanct^  et  indiuiduc  triniialis.  Hcriroanniis  Dci  grntia  Monuslericnsis  cpiscopus  sccundus. 
Ba  qae  ad  saslei^tationem  cbnlemptornm  secali  et  imitatorum  Christi  pia  fideliam  deao^  ooUegil,  diligenli 
sollii  itiulinc  tucri  ct  conscniarc,  non  minori  iiuamuis  tardiori  donnrio  rcmuncranilnm  esso  speramus.  Ouippo 
cum  modero^  geacratioois  estuosa  pcrucrsitas,  labores  cultorum  ct  cuslodum  dominico  uinc^,  multo  et  one- 
nno  poiiderc  coalra  ot  sapra  consaetnm  non  fonnidet  ac;grauare.  Preientem  itaquc  paginam  tam  presen- 
libvs  qaam  posieris  rci  gcsto  uolumus  cssc  nunriam,  uidolicct  quod  qoedam  matrona  Helcwigis  nomine. 
ad  cunsorlium  sororum  in  Asbcke  spiritii  ot  iKihltu  ronuolans,  domum  quandam  predii  sui  in  Ichlcrlune 
sitam,  ad  allare  beale  Margaret^  uerbis  et  iustrutncntis  ut  assolet  libcre  et  integre.  solis  mancipiis  exccptis, 
immolanit.  Weraero  de  Herlbe,  legitimo  eiiis  herode,  presente,  oonsentienle  et  fkoorsbiliter  approbante. 
Qoi  tamen  eadem  matre  sua  derancta,  sptritu  auaricie  scduclos,  predietam  domum,  contra  rationem  et 
suam  snlntcm,  rapaci  manu  non  ucritus  csl  occuparc.  In  cuius  crroris  pcrliuacia  cum  diulius  pcr^tcrel, 
ct  quod  iniusie  iiiuaserat  uiolcnter  possiderct,  diuino  tandcm  timore  ol  anaihcmati!>  quod  iain  in  cum  fue- 
rat  dielatam  horrore  pereobas,  oblaiionem  matris  so^  et  saimet  tpsias  iteralo  renoiiaoit,  et  qaod  coram 
Dco  ("t  ccclcsia  iara  dudum  factum  fuorat,  coram  scculari  iudicc,  uidelicct  Gcnirdo  dc  Lon,  in  ipsius  iuris- 
dtctionc,  ordino  iudiciario  et  lcgali,  sub  baniio  regio  confirmauit.  Nos  igilur  c\  officii  nostri  dcbito  con- 
snmmationis  manuffl  apponentes,  eadem  bona  sic  oblata,  sic  conlirraata.  stib  tutclam  Dei  et  noMram  gra- 
tsntoi-  accepimus,  ct  tcsUmoaiale  hoc  acriplam  sigillo  noslro  munitum  super  his  tradere  curauimus,  ana- 
thcmati  nonissinic  ultionis  rcscruantes  omncm  homincm,  qui  ccclcsiam  in  Asbckc  supcr  prt^Hitis  donts  pic 
datis  et  legitime  coDGrmatis,  aliquatenus  aoluerit  inquietare.  Acta  stul  Iiec  aoDo  uerbi  incarnati  M^.C.XCII*'. 
lo  diebus  Doduu  Celeslmi  sommi  po«li6cu,  et  Heumd  Romanoram  Imperatoris  Augusti,  eis  ooram  posilis, 
Quornm  nomma  anfaflcripta  sunt.  Bcmardus  Mator  prcpositns.  Franco  Hiior  decsnns.  Heinricus  de  Burch. 
GiTardu<?  contcs  do  T/jn,  et  Gcrardus  patnius  ciiis.  Ilcinricus  qui  a  cnnio  pcdc  COgnominntiir  Ilcrnardu- 
dc  liolihuseu.  Wcrncrus  dc  Suiiiierhiis.  Bcrnard  dc  Barkcn.  Ludolphus  et  Uerbordus  rraires.  liciu.  Wcriiu 
Rftdbertos.  Sabunan.  Otbertna.  Reinardns.  Wcccliiias,  el  alii  qoam  Plarcs. 
Dh  Mi|d(  «•IdlM  wifitingl  Wt  lnt  «erkwto  gegBDgca. 


Digitlzed  by  Google 


iU 


DXXV. 

Aui  dem  Funtlich^BcDtbciai -RlicdiilsFlien  ArchiTe. 

In  nominc  sanctc  ct  indiuidiif  Trinitntis.  ||  II  .m.  Dei  gratia  Monasleriensis  episcopus,  uniucrsis  sancle 
matris  ccclesie  (ilii;»  po&l  huius  cxilii  miscrium  clernc  bcaltludinis  gloriam.  OlBcii  nostri  ost  dcsideriuin, 
pro  posse  noistro  ecdesiis  nobto  oonimissis  paociD  ad  preseos  dare.  et  ui  fauiRim  Hei  ooopenmte  adtoiorio 
prouidcro.  Oiniiil)us  er<;o  prcscntibus  ct  futuris  Christi  fidclibus  notum  csse  uolumus,  qund  minislcrialrs 
mei  ^drlricus  de  Slrombor};  et  fraler  cius  Fridcricus  cum  ccleris  fratribus  suis  domum  quandam  in  par- 
rochia  Claroholto,  quam  de  mc  lu  bcuclicio  tcnueruut,  palrimonio  suo  quod  iuxta  Makkcnbcrg  habebaot. 
in  Jns  patrimomi  oommuiauorant,  e(  eandcm  pro  ccntum  raarcis  cum  omnibus  suis,  ac  oius  nicliilominus 
dcoiinnm  infcsralitfr,  nnniirrito  vl  concedeiile  nrnrraliili  fr.Ttrc  nnstro  ("i,  Dci  £;ratia  OsnaliLit afn-imn  cpi- 
scopo.  ad  ((ucm  pcrtiauil,  pro  tribus  marcis.  Claroholtcusis  ccnobii  prcposito  F.  cl  eius  fralribuj»  Icplimo 
contracui  uencSderunt.  Hanc  igitnr  pre&lam  doraiim  spontanea  uolnntato  sopradietonim  frotrum  coram 
clericis  et  laicis  mihi  rcsiijiiatani.  cenobio  saacte  Haric  s.hk  iJim-  Laurentii  in  Clarohoho,  preposito  F.  et 
fratribus  ibidom  Deo  scruie.itihus,  cum  *>mnibiis  qne  ad  canili  in  (loiinim  spcctant.  silvn"s,  ngri?,  cnllis  el 
incaltis,  pralis,  pascuis,  compascuis,  aquis,  aquarunique  d<;cur.sibus,  piscalionibus,  molendinis,  uiis,  inuiis, 
eutibas  et  rcdilibus,  mancipiis.  ob  remedtum  anime  roee  in  perpetuom  lidla  et  legitima  ooneessione  ooa- 
tradidit  do  promotionc  rcligiosorum  cterno  rcmunorationis  morcoiiom  mc  fclicilor  el  ueracilcr  perceplurufu 
csso  sporniis.  Kt  ut  hfc  firma  et  inconuulsn  pcrmanoant,  prcscntoin  pasinam  sigiUi  nostri  muniminc  jilone 
roborantcs,  bannuia  summi  apustoli  Pctri  scilicct  cl  cius  succcssorum  sauctc  iiiduccQtes,  Doslrum  quoque 
ad  huiaa  rei  oonGrmaliooem  attenlBsime  ingerimna  el  conBrmatiue. 
Dai  MKabSiii»*  SkgA     wbr  bMchid%l. 

DXXVI. 

An  inm  ArMn  itr  St«dt  Bam. 

In  oombe  aanele  et  uidinidue  Trinitalis.  SaacU  spiritos  assit  nobis  gralta. 

Notom  sit  omnibos  tam  presentihus  quam  futuris,  qnod  ogo  Adolros  comcs  de  Altena  ct  in  Marca, 
opidum  in  Marca  uolons  construcre,  iiiri»;  sui  elcrtioncui  <)|iii!,ililri<  conliili.  Vnde  sihi  ius  illoruin  de  Lip- 
piu  clegcruoU  Quod  tole  est.  Liborum  primo  pussidciitcs  opiduin  suiu.  Deindo  Sosaticnsium  ius  sibi  clii^Dt, 
oisi  aliqnod  melins  et  expedilios  »bi  oog^tent  uel  tnoentaat.  Item  quccunqoe  iuditiali  tractaoda  sunt  son- 
tenlta  do  panibus  et  ccrcuisia  ct  consindilnis,  immo  dc  nnlnci  ibus  cUam  sinc  armis  liMitiSi  ot  de  commo- 
nibus  proiiiilcni.lis,  Ojiidi  (On-Ilianis  cl  proconsnlihns  roliquunlur.  Ea  aulcm  uwlnera  que  pfr  arina  nunt, 
lalrociuia  cl  furta,  dommo  opidi  rcliqiiuntur  ad  iudicandum.  Ilem  doroinus  opidi  pcrsonam  sui  iuiiici.«  per 
ooneensnm  prooonsulum  destbiabit.  Item  nultus  coociuis  reliqnom  prodamabit  per  capitalem  senlentiara. 
nist  prius  exeqotiooe  proconsulum  hobila.  Itcm  si  conciuis  occisionem  fccerit,  non  su  i  [K)sscssio  pro.><crib»> 
Uir,  noc  edificiiim  succidilur  cius.  scd  transit  iii  hercdes,  ipsc  uero  porsonantcr  damnaiur  ul  rcus.  Judex 
upidi  uadiinonia  a  conciiiibus  cum  tcmpcranlia  procoiisulum  rccipiat.  Itcm  quicunquc  ad  coociuium  opidi 
intmuerit,  domino  cootradiccnlo,  cogitor  ille  non  ad  aliam  responsioflem,  aisi  ncl  uoiunlarios  oonscntiat  el 
debitam  ponsioncm  soluat,  uel  contradicondo  so  sola  inanii  a  proprictatc  cxpurgct.  el  nequaquam  per 
consani^uincos  sustinctur  cotiuinci.  item  si  proprius  ahcuius  cl  proprielalcm  coniilcas  dcccsworit,  domtoo 
ius  (|uod  hcrcwcdc  diciiur,  si  mas  fucrii,  oonooditur,  si  femioa,  supeilectifis.  Rcliqnn  bcrcdttas  toia  liere- 
dibus  et  non  domioo  cedit,  et  etiam  sua  uiuens  cni  unll  dare  polest  Itoro  si  alionigona  opidom  inlrauerii, 
et  decosaeril  aan  preaenle  oobernde»  bereditas  seniatur  per  anoora  e(  diem,  qi*od^  mcdio  toopore  keres 


.  Kj  ^ud  by  Google 


119S. 


2i3 


putaiiuus  intcnicnerit,  per  vM  opidalc  sibi  oblineiit  Qood  «  noii  venerit  peteos  hereditatom,  domiao 

o|)iili  cedil,  uiums!  xtorn  alipnigcna  cui  nnlt  sm  crnpirf»  pntest.  Itcm  nullus  cxlra  opidum  pfrmittitiir  suc- 
cidere  boaa  aliqua  uel  alicuius  infra  opidum.  Itcm  si  quis  conciuis  fieri  dc:>idcral»  qutdquid  crogat  ad 
Qolunlalem  oooduinm  loeabitor.  Item  si  coamralatio  (berit  ita  qaod  altor  altcri  domora  uendideril,  emena 
et  non  oendens  XUdi»  denarios  dabft  domino  opidi.  Heo  iura  aibi  opidalea  in  Marca  e1'  >::  i-iiui  por  con- 
sonMim  domini  coroitis  Adolfl  el  suonim  cohercdum,  ct  si  qua  ali.i  apnd  ipw<;  rlc  Li|ipia  fuciint  iuri.  hcm 
pnieai  quod  arco  siogulis  ad  quatuor  denarios  sunt  locale  pcr  annum.  Item  dies  fori  por  sin^^ulas  S"ptima- 
iMis  condueUim  liberum  singidis  exhibeani,  iia  quod  snis  creditoribas  snb  dbliciione iudiltali  aiehil  n- 
.«ipondere  teneantur,  nrc  ctiani  supor  aliis  impclitionibus  rcspondeanl,  si  non  extcrminati ')  uel  proscripti 
fucrint,  nisi  Si  tfjais  forte  ibi  in  loco  cnormilcr  cxccsserit,  ibidem  corrigetur.  Simililer  dominicns  omnes 
eodem  benefitio  priuilogiari  arbitramur.  Similiter  nundinas  annaalcs,  duobus  diebus  prius  ei  duobus  poste- 
rhis.  sob  rruiiione  ehisden  semari  conccdimus  *).  Ilem  si  quis  ooncinis  m  oadimonio  ad  101«.  soltdos  iudid 
pcr  sentcntiam  damnatur,  non  in  rccipiendo  iudex  summam  VI.  dcnariorum  transccndeL 

Datum  in  Marcha  ab  Adolfo  comite.  Anno  ab  incarnatione  Domini,  M^.C*  C'*.XIII".  In  capile  Noucra- 
bris.  Celestino  sommo  pootiiice  existente.  Uuius  rei  tesies  et  prefali  opidi  primi  consulcs  suaU  Uermaantts 
jHStor.  Tiodorious  pi^.  Walthems  pistor  Hearicos  pislor.  Wendienis  fiiber.  Bruuo  marBcalcus.  Henricua 
uinilor.  Sigebodo  aulor.  Henrica*  do  manso.  WHhardus  villicas.  WilhehiHis  de  mlerion  carui.  Henricns  de 

Hcuencthorpe. 

Uio  Ufiimda  iit  «ur  «iD  miivg  Vvtm,  ticmlich  {Iticliicitig  Tierediieet  P«isaai«iit  piclimbaii.  Dio  SohriA  itt,  >Hi«nr 
der  fcaeDdcrii  Griine  nnA  «aigetetebnelen  Forai  dc«  AalWngibucbMtben  N  tn  i»  cnlen  Zclle,  aicht  sur  ehnc  illa 

VerxieruD|;,  jipnJcrn  auctj  utiL-rluupl  «ctir  nactiliiuig  gehaUcn;  ei  I»l  i-tnc  klcine  run(llic.hc  Minunkel ,  elWJs  uniiclmr, 
«ogleich  und  UDgcilillig,  dabei  ccbr  gcUrMogt,  und  oiit  Abkiirtuogcn  ubcrfiilU,  unlcr  dcncn  *icli  jcditcii  oicliti  Eigcn. 
tbBotllclic*  iodel.  Dw  iange  f  bemcbt  «or,  wecliielt  jcdoch  an  Ende  ohno  be«iiii>inte  Regel  niit  dcn  «.  Allo 
P«rmn«n«  und  OriMionMU  tind  durchiqt  niit  Uetncn  Asb«s«buclMtab«a  gaicbriaban}  iibriero*  iit  dtB*  ta  der  Ab> 
■dirilt  gduo  betbehallene  Onliogrtphie  ileflilicb  rielil%  und  kofliequcot.   Al«  trntrnctielitungtteichen  der  griiue- 

reo  und  klL-incrcn  Salzc  uni!  Ab<cliniHe  fimlet  licll  «luriligan^ij;  cin  1'unk.t,  wicwolil  djs^cliif  iiirlit  immcr  lu>n*e- 
qucnt  ond  dcm  Slone  gemiiu  (cscUl  iit.  Dic  Srhrift  bcginnt  acfar  nahe  ain  oberea  Raadc  dd  l'crj{amcalt,  oucb 
bt  an  beidcn  8ail«n  n«r  dn  Mhr  «chnMlcr  ftand  IM  feioHCRi  4o  abcr  finda  di«r  Mlcn  nle  cto  Wnrt  g«th«ai 
iit,  in  cind  dio  Zcilcnt  IninMr  mit  drm  gsnacn  Worte  «chtieiMm,  von  uagleichcr  Linge.   Aucfa  der  Zwi. 

«chenraam  twtichen  den  Zeiten  iit  nur  crrinj^,  uud  dle  «nlercn  tteken  enger  auMmmrn  tl«  die  obcren.  Diete  ge- 
<ir;in^tf  Einnrtiiun^  iier  Schrift  wird  indeuen  oicht  elwa  durcb  die  Griiiie  dej  Pergjmcnli  bcJingt,  deno  nntnif 
am  ScJilaue  der  Urfcunde,  iit  necfa  cio  betricfatlicfacr  locrer  Rauin  ubrig  (cbiieben.  Ucr  Urkunde  iit  cin  gana  oio> 
Ikch  eeorfioilelei,  «chea  whr  bcodiodiBtct  R«ll«ni«Bel  oni^banBlt  *en  d««i«n  UoHcltrift  licb  necb  lcicfl  liiitt  SisiU 
lum  Cumitis  A  .  .  .  i  de  Alteni  *).  Dics  Sic^ct  ift  mit  eincm  (chmilcn  Pcrgamcnt.lrfircn  und  lugli  Icti  mit  rolhen 
Fiiden  ber<-tligt  geweten;  beide  liad  jedoch  liurchgeriMeo,  und  die  Fiiden  aurt  neuc  xuMinniengekniipri.  £ino  Fulge 
dicMt  ipiilcrea  Anlcnupri-ai  tit  ei,  dau  dai  Siescl  jelit  an  der  Crkunde  Tcrkebrt,  mit  drm  Kopfe  nach  untcn,  hiingt. 
Ofangcacfatct  nun  diccc*  an|cfaiingU  Siegel  dia  Originalilit  dcr  Orfcnnde  ■ncicr  Zwcird  to  Mlicn  iciicint,  tnden  Mcfa 
deeh  trilk||e  GrCuide  fBMc,  w«Mw  rnt  Undflni,  dieie  Orlginilil8l  aaciintcouB.  Dem  1)  til,  wle  ^  wfia|v 
«aniMM  BcBcbMibnnf  idft,  die  Mtrift  nnd  d«r  faaae  Habitna  der  Charle  ci«l  «cbiocfalor,  nb  ma»  bci  dncr  Orvnwl- 


*)  So  («lall  diatrictlooe)  «tcbt  im  Origiotlc. 

^  Se  iit  diciot  Wort  in  der  ficttotigonpnrfcnnde  «om  I.  UtS  dcnUicfa  anigaicfariciicn.   In  der  bicr  eoriirgcndcfl  itt  jedech 

daa  Woffl  afefiMntf  wid  iaiar  atfar  ■■daflllicb*  «e  daw  ••  mch  wohl  •«emnmicati  hcttMn  lciinnle. 
3)  Altei  *on  hicr  «■  la%indi  tit        atMri  dea  Vi«h«nah«ndio  imr  ihnHahiHi  jeduch  Beildich  «•faEhMdcOcii  Biid 

getchricban, 

<)  ▼.  Steinea,  WeMlSI.  Geicfa.  ZVII.  91.  S.  619.,  we  dlc  Vriinnde  «cfaon  abgcdmcfct  bl,  18(1  bci  dcr  Bctchreibong  dw 

Siegeli  (wo  aoch  der  Name  AdolG  lanjnchricben}  nocb  die  Wurtc  biniu:  et  in  Marca.    Da  «bcr  dcr  llaum  gar  nicht  10 
grou  i«t,  dau  «o  «iel  dartttf  geitanden  baben  fciiootc,  «o  nug  t.  Sleinen  wohl  oicbt  die  Inotcbrill  auf  dein  Sicgel  «elfait 
gdetea,  «oadero  nar,  oacb  im  Segan|nrwliB  4ar  |l|ftaQ4««  — >hm«MM<>  ifl|«i>nnim«w  habaD. 
Cod.  difl.  hiit.  WcMbL  IL  29 


L^iyiii^c=d  by  GoogLe 


m 


A<:^rrrti:;<]iig  vnn  loldier  WSchUskcil  in  jeaem  Zeiulter  so  erwarten  berechtigt  nnd  ra  ladea  gcvobnt  i«t.  Die  Be- 
duutijimkcit  eiaer  Uriuiode,  wie  du  er«te  PriTilegiuin  eioer  aea  *u  grundi^ndcn  Sljdl,  hatle  eowobl  dea  AonteJler 
ib  deo  Schreiber  vermugcn  julU'n,  nlt  einer  gcwi««en  Wiirde  und  Schf  inlicit  auraaitjitteii ,  uai  dea  £iui«ra  Aa* 
Mand  aidht  n  wcit  hinur  <km  ipawn  Wsrtlie  ■urftcUileibc»  ra  Iimcb  ;  uad  tiekaaatliali  briogl  et  madk  dcr  all|a> 
adm  Gcbnnicb  im  UTfcuiiJeawHm  c»  Cfrtt  «ich,  dattVrknnde*  von  beiiaadcrer  WIcM^keit  vnd  UeibendeiB  Werllw 
euch  !n  einer  Toniiclicb  ffleluig  ■uageerbeitcten,  Mobrrn  nnil  vinicrtirn  Scliriri  erjclieinen  ;  I  ii  r  jli  .r  i  1i  n  \<  .r 
durcbeos  du  Gegeatbeil,  uad  diee  i«t  um  co  •ufftltcnder,  ali  drr  Schreiber  doch,  wie  lich  «ue  U«r  ebeo  nicbt 
Mkea  9ttm  d«r  Sahrilt  uad  dar  clcmBch  kMUcquenten  Oribofraiihia  MbliaaMn  ImH,  •bca  keia  nnfcfibtar  nad  na« 
gaerhkktcr  lawceen  icin  kan«,  ak»  ofllHibar  dia  Scbrift  nicht  bruer  ••ueicbnen  wolltef  cla  UoMtand,  rieb 
wobl  bei  ctDer  AbichriH,  «ber  nTebt  bel  •iner  Orlginal' Au»rrrii|;uns  Toa  lotcher  \Vichti(;keit  erktSren  litMt.  2)  Die 
SchriH  xeift  aber  aucb  gar  nichl  dcn  (!li,iralilcr  tlrr  nn  FJinlr  <ic«  12.  uod  Anfjnjjr  dc»  13.  Jjhrliiindcrts  gebriiurh- 
lichcn  Scbriftaii^i  «oaderti  i»t,  TcrgUchen  niit  iihnlicben  uod  »er*andtca,  ecbten  Qrkunden  dietcr  2cit,  ia>  Ver- 
haltnlM  aa  dam  •ag^gahanan  Au«lcllunti|chn,  wcn%itcaa  hm  dn  halbM  lehfhwodcrl  w  joag.  I)  Dm  Sic|cl  kam 
dicie,  snt  der  Schrid,  al«  deni  unglcicb  wcientlicherea  Thcile  der  tJrkunde,  bergenonmenen  Gruode  Becrn  ihre 
OriBiaala«t,  uib  *o  weoigcr  entkraftcn,  ali  die  londcrbjre  Dcreitigungiweiee  dcuelbea  den  dringenden  Vertlacbt 
bagvuadct,  dau  e<  Torher  in  eiacr  andern  Crli.unJe  gelungen  hibe,  Ton  der  es  abfeaotainen  and  dcr  ontcrcn  an* 
gchSagt  wordca.  DicM  Giaweadaagca  segca  die  Ecbthcit  der  Urkuade  ireflca  iodctaea  aur  die  «erliegcade  CtMn«, 
nfdit  abar  den  faaball  dcnclbca,  dar  akhl  nor  m  atch  nlchu  VcrdiiehtlKM  ealhilt,  anadem  auch  in  dcr  BMtiti» 
gung  dei  Graren  I^rcrliard  »iiri  dcr  Mark ,  tooi  Jalire  127U  wiirllich  wiciJcfhnlt  iil ,  wnbci  auf  elne  allcre  Vcr- 
Iribung  dei  Grafiia  Adolf  ausdriicLlich  Tcrwicica  wird.  Eio  ioncrci'  Grund  gcgcn  dic  Eclitikeit  ucucrer  Lrkuorte 
konnlo  iwar  darau«  entn.<mnicn  wcrdcn,  lUst  bei  dero  Dstuin  des  Papstcs  Ciilettinus  Erwiihnuag  gcscbieht,  da 
dwcb  ia  deia  •ogegcbenan  AussteUungsiahrc  1313  cia  anlcbcr  nicbt  «nrbandca,  «ielniciir  Pepit  Ciilealin  Ul.,  tm 
dcn  hier  aHeia  gcdaehl  wcrdca  kana,  •ebaa  loi  Xaaoar  tlfS  gralafbca  war.  lOiMa  Irrthun  dM  Sebiuibcn  kam 
man  aidit  snnchinen;  kurie  Zeil  nach  dem  Toile  dc*  Papjtc»  wiVe  wohl  ein  solchci  Vcrtplicn  miljlich  gewetcn  ; 
•bar  1213  rrgierle  Paptt  Innocent  lil.  «ch»n  15  Jshre  uod  hatte  aich  waihrend  dicscr  Zeit  aucb  io  DenUchUad 
blkinnt  genug  gemacht;  tadem  w.ircn  dic  Silircibcr  in  der  daraaligen  Zeit  gewithnlich  Geiilliche,  die  um  so  weni- 
g«r  Mit  doM  {ianwB  dca  regicrcadea  Pap^tcs  unbekaool  Mia  kenaUa.  Docb  iit  dicccr  Fchlcr  aadi  aicbt  hiore»* 
chcad ,  die  Uikuada  an  aidi  au  vcrdaditigen ;  iro  Gcgentbdi  biilU  ]»  dar  Verlinser  rioer  nntergMcheiwMa  ITfkaada 
ddi  Iricht  die  Kundc  vrrschiiiTcn  kunoen,  was  in  dem  angebUchen  .'^uoicliungti.ihre  fur  ein  Papnt  rcgicrle,  vcnn  rr 
M  fiberhau^  niilbig  faod,  die*en  su  neonen.  Vietmehr  scheiat  eio  Schr«ibr«hler  in  der  Jahrsahl  autt  aa  fioden, 
indcm  da<  Schrdbcr  dic  Zahlbacbsuban  TcnetsU,  und  MCCXIIt  alall  HCXGIIl  adirieh;  nad  die  btatefa  Zabl  (tlN) 
IBbrt  nn*  allerdiogi  tn dM fapttlhum  Ciilestina  111.,  daher  «h>  onnh  dic  Vrfcundn  hjpalhalfadi  dieieni  Jahrc  «oge- 
adlrieben  haben.  'Ra  teocblet  aber  eio,  das«  ei«  Mtches  Veraehen  dier  in  einer  Aliaehrift,  ati  liei  der  Ansfertigunf 
eincr  Ori{;inj|- Urkunde  ini";;lich  war,  mitlnn  auch  dicser  Urnntand  ccRcn  dic  Originalitiit  untcrcr  Urkundc  ipricht. 
Gcgea  das  hier  angenommene  Jabr  1193  kuaaU  roan  nun  swar  elaweoden,  dssi  Adolf  daauls  aoch  nicbt  regic- 
raadcr  Gmr  aaia  kaaata,  da  Mhi  Volcr  Friadrteh  iui  JahM  lin  arkundlidi  aoch  bm  Ldhan  war.  Da  aber  <ifar 
Friedrich  das  Schlusa  Mark  noch  nicht  betass,  sundern  Graf  Adolf  das«elhe  iuer«t  erwarb  *),  iihrigrns  wedcr  die 
Zeit  noch  die  Art  dieaer  Erwerhuog  gcnao  belLsont  i«i,  «o  biodert  uoi  uichta,  aosuaehroen,  da««  Adolf  diesM 
Boblo>«  noch  bei  Lebteilen  «eine«  Vaters  aa  sicb  braclite,  und  in  obiger  Stadtgrijoduag  sogleich  seine  erstc  Regic 
nopliaodlanf  •aiiibte.  AurdicM  Anoabmc  liibrt  aoi  •uoh  dcr  ungewiibnlicbn  Tild,  desseo  lieh  Adoir  Im  Ein- 
ganfe  der  Urkande  iwdicat;  deno  hicr  aonat  er  aidi  CaaMw  de  Altoaa,  wegca  adaer  AlicUMmang,  aad  in  linrca, 
wegen  seincr  Besitiani;;  cin  Fall,  der  »on«t  nirgeods  Torkominl,  ahcr  hier  gcrade  durcli  die  \"(  r"  VlTiin  -  hcdirgt 
wnrdc,  da  es  dcoi  Graieo  wahracheinlich  angem««*en  schien,  dcn  Ikjttls  des  Scfaliis«e«  Mark,  dcr  ihn  lu  dcr  in  drr 
Urknnde  bMprocbenen  Haodlung  bcrcchtigte,  aocb  io  tciocm  Titel  antudciitcn.  S<m«t  kiinnte  rin  acheiobarer  Wider» 
•pracb  gegcn  daa  ala  AMfisrtiguagsjabr  uaaerer  Orkunda  «cruMlhrtc  Jabr  llfS  danM  •bgdcilcl  weidan,  dan  darin 
dM  Lippaladtcr  StadtMchlM  gedacht  wtrd,  wiihrend  dle  (nachbcr  Ihlgcade)  Vrkundc  ufccr  daa  lelatam  aidit  cor  ItM 
auificrrrligt  «ein  kann.  Allein  aui  dcm  Zingir.s  -  !i  cr  Crfcunde  «clhit  cr(;>bt  tich  ,  dass  die  Stadt  LippsUdt  schon 
eiaige  Zcit  Torher  bcsUnden  hatle,  und  das  vun  ihren  Biirgern  gew^hlic  Reclit  ilmen  nicht  lowohl  siicrst  «erliebcs, 
alf  «leknchr  betiiitigt  wird. 


Ds  der  Name  UaMM  io  aoaarur  UdwmU  aoch  aicfat  gdmucht  wird,  so  hat  maa  bicfBna  ichliceMa  wallai  ^ 
die  hicr  *orliegeode  ftadHcehtt-Veridhnag  betieha  alcb  fir  nlafat  anf  die  jetxise  Stadt  Hia»,  aamim  anf  dnn 


*)  Rar  i*l  bicr  nichl  wn  dncM  nppld«  in  I 
S.  sa».     AaHedc  GcMhkhte  der  Stadt 


na,  ata  Jtede^  *)  Vgl.  «.  SmIm 
WMha^  m«,  i— i.  SlMk. 


Wmi£ 


ilft. 


827 


l*n  Mdnv  Stadlt  41«  imt  Vtmm  Ifark  ffaMM  Inlw,  to  dar  Mb*  ribar,  di  Himim  •nfblttl*,  «Mar  cingvgaa- 

atn  »ei,  ond  an  welche  dai  )rt«ijrc  Dorf  Mnr^.  n;  rd  ertrsnere;  dai  jener  allcren  Sudl  verliebene  Sudtrecht  aber 
»ei  auf  Hamnn  ubergelragen  wordeo.  Dii^e  Aaiicljt  ist  abcr  au»  r0lget>cli;a  Griioden  alt  unilallliafl  aurudliuweiieo. 
1)  Der  Graf  «agl  in  unaerrr  Urknnde  iwar,  er  wolle  in  Marca,  d.  h.  aor  dero  Gruode  nnd  im  UmraDgo  dea  Haupu 
liofM  Harkt  ^•^*  grtia<l<a}  abcr  e*  UHgL  hicnii»  nood  oicht,  daw  dieae  Sladt  dcn  Kamca  Mark  iiibr«a  a»llc, 
«dcr  bcfcilc  fefShit  babc;  dcaa  coact  «Buta  toa  ciaaai  nplda  Harea  aoniiacta,  ader  ia  Sbniicber  Wdaa  die  Rcde 
«ein;  e*  i<t  »'»»  anzunebmen,  da«i  tur  iteil  der  Auirertlgung  un^  r.  <  '^•ruliriilit»,  <!cr  Namc  Jcr  ncuin  StaJi  noch 
aicbt  fctt  bejtlmnil  war.  3)  Weoo  man  nun  auch  gelleod  maciivn  will,  dnf  <iie  bludte  gemeiaigltcti  dea  (^ameo  dcr 
Haaplhiife,  a»r  ilcren  Gmade  «ie  entiUadMI,  aDgenummen  haben,  ao  itt  doch  Iheili  dicte  Begel  oicht  obne  Aoc» 
mhMI  («ie  deaa  b.  dia  Stadl  Miintier  «leh  (niiclcMhcil*  aaf  dcm  Gronde  de«  Brociiboret  {ebildet  bat,  obaa 
JMMb  dlccca  ttaiaca  |cfBbrt  ao  habeo),  theiti  ut  atwb  der  Naac  Haiain  urtpriingHeh  itein  Ifomcn  propriara,  «on» 
dern  ein  blovici  a[)(icll:iti»urn ,  utnl  wirJ  <inhcr  «owohl  urkunfllidi  al*  im  Mundc  (lci  Vdlkci  Itnmcr  niit  dcin  ArtiLcl 
(in  Hammone,  tom  Hamme)  getelxl.  Wenn  daher  aucfa  die  Stadl  urtprunglich  wirklich  deo  Namen  Mark  ruhren 
aullte,  *o  konnte  dieicr,  co  ca  ac|c*  alMalla  HuM,  Mebt,  Tcrrecige  de*  Volktgcbraudia,  durdi  dca  HacaeaHcnm 
(oder  fictocbr  lai  Haaina}  eordriiogl  werdea,  «haii  •»  wie  der  eMe  Ham  Mioiisirdctafd  dwcb  dca  bm  Volka» 
gcbrcadle  «orherraebefldca Numb  HSnitei*  (ricentlldi  coch  loin  Huaatcr)  alimShiicb  gaaa  verdrangl  wtirde.  2)  Die 
Eiiiteni  einer  bciundcrcn,  Ton  H  :i  m  in  vcrtchiedcnen  Sudl  M  .i  r  k  l«l  nlr(;crul«  crwlccn ;  uod  da  lUmm  jcdenrallt 
auf  deoi  Gmnde  dca  HauptliofiM  Mark  eoUUadea  iat ,  lo  liiut  «tcb  die  fait  glcichteitlgc  Griiadoog  iweier  Stiidtc  ia 
Mkber  MSha  gar  ■teht  ab  aillgReh  eder  irahrMhdaikh  deakMi.  4)  Solllc  Haiafli  alc  dae  aeaere  SllllaaK  erit  aach 
dem  baldigen  Oolergange  der  aogeblichen  Sudl  Mark,  ao  einem  andera  Orle,  enutanden  aein,  ao  bedorfte  e*  weder 
eioer  TJebertragung  det  SUdtrechtt  der  erlt»*chencn  Sudt  anf  die  neu  gegriindete,  noch  «pricht  Car  eine  •olcbe  da« 
ZeugoiM  der  Urkunden;  denn  die  iilteite  oucb  *orhandeae  Bettiitigungturkuaite  von  1279  erklitrt,  •ie  Tcrleibe  dea 
Biiisam  «u  Haiain  (oppideoia  ia  Hawaioae)  dH  Bccbt,  wclehoe  cie  bichcr  lebebt  babeo  (prout  boc  ab  ava 
aailr»  Coatta  AdclK»  el  palM  aoctre  Coinlle  Eagelhefto  «qnt  ad  mo$  hcbaemnt),  alm  aidrt,  wdchM  ran  daer 

aodcrn  Stadt  auf  die  ihrigc  iif-!T;;--!rn;-."n   vrorden  ici.    5)  Daai  H  1  in  rri   ifMMt  ia  '.I-rV    ~r^--i;nr!.-|r-  ^'adt  leio 

moi*,  nod  keiac  aadcre  ciistirt  hat,  ut  auch  darau*  erweitlidi ,  dais  die  Burg  tu  llamm  tlcn  ^auicn  Mark  (ort> 
wabNad  behiell,  die  Dorgmaoner  lu  Mark  Immer  Biirger  lu  Hamm  waren,  und  die  Sudt  Hamm  noch  lange  Zeit 
kaioc  dgoc  Eircbe,  Madem  atae  bloue  Kapdie  batto,  die  da  Zobcbiir  der  Scblottkirdio  ta  Hark  war,  wio  diM 
«llM  a«c  ITffcaadca  dcr  MgcadM  Zdl  bckaanl  iat.  >->  Ala  kanc  Bemltata  dicacr  Uatcrradiaag  «ad  BMNiilttiiiot 

•tod  aUo  rolgrndt!  SHltc  rL-stxustdlcn  : 

4.  Die  uns  vorliegcndc  Rcchtsvcrlcihungs-llrkundc  ist,  was  ihren  innhail  bclrilTl,  echt 

8.  Die  gcgenwartig  vorhandcne  CbaHe  aber  ist  nicbt  das  Original,  sondem  eine  in  der  zweilen 
HSIAe  des  43.  Jahrbunderls  gcfcrtigte  Abscbrift,  die  man  nacbiiiBls  dcm  vcrloreoea  Or^gidale  dnbsiilttir^ 
imd  nm  ihr  mehr  Aiitlitiidcitiit  zu  gcben.  mit  eincm  Original-Siegcl  vcrsebea  bal"). 

3.   Die  Jabrzahl  4213  ist  ein  Scbreibfehler,  vermutblich  fur  4193. 

i.  Gi«f  Adolf  fusle  den  Eoischlass  tsat  GrQndun^  dner  Sladt  bei  dem  Sdilosse  Hark,  «Is  BentKer 
dieses  Schlosses,  noch  bei  Lebzciton  scines  Vaters,  dcs  Grafcn  Priedricb  von  Altcna. 

5.  Die  dainab  g^Undete  Sladt  ist  dieiwlbe,  weicbe  sjiiier  noter  dem  NameD  Hamm  bekaniit 

wurdo  »). 


Meioe,  in  <3cr  ZeiUchr.  fur  Archifkgnde  etc.  1.  n.  S.  475.  griiatiertc  Veraathung,  da**  diet  vielleicht  da«  Siegel  der 
durch  eiaeti  Zufall  ▼erdorbcncn  un<J  unbrauchbar  gewtirticnen  tJrlglnal  -  Urkunde  ii«lb«t  «ein  miige  —  aof  dia  ich  iibrigen* 
kdo  befoodcrc*  Gewicbt  lege  —  hal  Hr.  «.  Lcdcbor  (Arcfaiv  f.  d.  Geacbicbtc  d.  I^eua*.  SUat.  11.  B.  S.  300.}  dcdoreb 
an  mtkrllWa  gcaucbt,  dcM  m  Eode  dn  13.  Ichrhuadcrti  Bodi  kdDe  aof  ahSoglea  Siegel  Bcbraachlich  gcweam.  AHdli 
«o  richtig  et  iit,  ilai.i  man  bU  gegen  da«  Endc  dcs  13,  ja  bin  ond  wieder  nocb  in  den  ertten  Jahren  d<;«  13.  JalirfiuDdcrti 
aafgedrucktc  Siegel  findet,  «o  kommen  docb  angebiiogtc  Sic|cl  ie  dra  WcatiSiliicheo  Arclii*m  «chon  «eit  der  MitU 
dm  13.  JabrhandcfU  mr,  oad  in  dem  leuten  Jabracheat  dBMdheo  fal  NiM  AoHhl  dla  ihcfwicfmd*,  wio  di»  io  dcn  ?«»• 
liegendm  Urkanilenboche  gegebenen  Motiien  beweitcn. 
*)  Wenn  Lewold  «on  Northof  (Chroa.  Cora.  Marc.  ap.  Meibom.  Rer.  German.  Tiica.  I.  pag.  386.)  und  die  ihm  folgeaden 
MiirkiiGben  Ge«cbicfatachreibcr  die  Griiodung  der  Sudt  Hamm  rr«t  in  da*  Jahr  1226  sclicn  und  mit  dcr  Zcritorung  de« 
ScfalowM  Himbriinc  la  Verbiadaeg  bfiogco,  «o  liiMt  •icfa  dicM  Acgabe  aut  dcr  «bcn  aufgeatellleo  An«icht  dabia  mraioi» 
lan,  dam  «0  !■  lahn  ilSI  fiiifMele,  «dar 


Digitized  by  Google 


228 


Ittt. 


I 


DXXVil. 

Ilonricns  Scxtus  diuina  fancntc  clem(?ncia  Romnnorum  Impcrator  ct  scmpcr  augnstiis.  Eqnitntis  ratio 
pcrsuadct  ci  iuris  ordo  exposcit,  ut  si  ()U0  a  Gdelibus  inperii  maieslati  nostre  discordic  proponuntur.  eas 
aurc  attonta  pcrcipientcs,  rigore  nii^A  nel  aroicabni  conpositiorie  deeideftt  bloiidsmas,  et  (juod  in  pre- 
flODdA  SDbltnitatis  nostro  iusle  et  retionabiliter  dccisum  fucrit  uel  amicabi]i  bransaciionc  cunpositum.  ne 
processu  tcmporis  ob  malignarum  protcniiam  immutari  dcbcat,  uel  aliqno  casu  pos>it  rcscimli,  sacri  iipicis 
muDiiniDC  ab  imperiali  maiestate  dignum  duoituus  roborari.  Quapropier  noium  facimus  vniucrsis  Impcrii 
iHwlri  fideliboR  proMotibaB  et  fuCoris,  qood  aocodens  ad  prcscndam  nostram  dilectas  ae  liddis  Doster 
Benibardiis  Patberboiuensis  episcopus,  tma  cum  Hermanno  du  Waldcckc,  simul  neUs  aignffieaittrtiait»  qnod 
ipse  Hcrmannus  iam  alia  iiice  non  coactns,  scd  uolcns.  aduocatiam  Pntlierburnonscm  in  ccclosiis,  c»r- 
tibus,  inansis,  mancipiu>  el  oumibus  ad  aduocaliam  pertiucutibus,  decimam  in  Atlcn,  curiam  Daipcii- 
hoseo  ei  seroieiiim  epuoopale  in  Bereiiorde  abinrauit  apod  PalherboroeD  m  domo  episoopt  m  iore 

fcoJali.  Proinlsil  quoquc  in  manus  fiilcliuin  Pallicrbomensis  cccle&ic  sub  dampno  amivsinnis  f)miili!iii 
bonorum  suorum,  sc  nullo  ua^uam  iogcDio  candcm  aduocatiam  cum  prenominatis  boois  rcpcliluruin  ucl 
alio  modu  inuasurum,  et  quod  nnltis  stils  consangiiineis  ocl  extnweis  assistet,  qui  aduocatiam  inuadant  et 
nomioata  booa,  scd  cum  cpiscopo  ca  fidclitcr  dcfcndct  Elcgil  etiam  idcm  HcrnMiDDas,  qood  si  faano 
tninsaclioncm  uel  allquod  cius  capituluin  Inflciari  aliquando  ucilct,  non  crcdcretur  iuramcnto,  quo  ncgali- 
uam  probare  ueUct,  sed  conuincerctur  pcr  cloricos  et  mioisleriales  eque  sicut  per  nobiles.  lo  pre^eolia 
UaqBe  nostre  malefllatis  renundatnl  omni  inri  quod  in  predicta  adoocatia  ac  prescriptis  boois  babere  nide- 
batur.  et  ezpresae  ooram  nobis  abinraoH  totam  aduocatiam,  quam  Widekindus  fratcr  uacantem  babDi^ 
quando  am  resignauit,  dum  ituru9  esset  in  expcditioncm  transmarinam.  Prelcroa  al)Iurauit  deciroam  Atlen, 
curiam  Ualpenhusen  el  scruitium  episcopale  in  Ucruordia.  Uoc  ilaquo  factum  prediuio  Palhurborneasi  epi- 
acopo  snisqae  suceesaoribns  et  eocleeie  Patlierboraensi,  at  in  peqtetoam  ratnra  peraMneai  et  a  noDo  nn- 

quam  in  poslcrum  infrin-atur,  prc^cnti  pa^ina  linpcrlali  aucloritatc  confirmanius.  Ad  cuius  rei  ccrtam  in 
pcrpotuum  cuidcnliam,  presentum  cartam  indc  conscribi  iussimus,  cl  inaioslatis  nostre  sii^illo  communiri. 
Uuius  rci  lcstes  sunL  Waltherus  Troianus  cpiscopus.  Rodolfus  Lcnetensis  episcopus.  Sifridus  abbas  Hersuel- 
densia.  Conradus  abbes  de  Lone.  Alberius  dux  de  Tecke.  Comes  Harlmannus  de  Kircberc.  Coroes  Gode- 
fritlus  rlc  Vcliingcn.  Comcs  Boppo  de  Wcrtheim.  RuLcrlus  de  Durne.  Cuno  de  Mincemberc.  Hcnricus  pin- 
ccroa,  et  aUi  quamplurcs.  Acta  sunt  hec  aano  domiQico  incamationis  M^.C.XC.IU".  lodictioae  XL  Datum 
apnd  FranokemMiTt  II.  Idua  Oecembris. 

Dto  Qlnl*  iil  «iM,  md  P^neM,  iirit  OMt  UalMi,  M  JMtSgwMt»  Sbmam  laidM  Sdiifl  |MCh«ieteM,  fttuA 

DXXYUI. 
B  StfmcUI  iMn.Ml.ciil. 

In  iiomine  sanclo  ct  indiuidu^  Trinitatis.  Onus  honori  addens  diiilna  dispensalio  sacri  nov  Iionnranit 
pontificatus  ofncio.  ita  ut  non  tantum  propri^  utililatis  curc  debeamus  intendere,  quin  et  ad  aiios  Christi 
hdeles  opora  cliaritatis  tcncamur  oxtendere,  ct  precipuc  ad  eos,  qui  uitf  arctioris  uinculo  Dci  omnipoten- 


(lcr  Unacticn  «Iclc  dcnkcn  lj<irn;  unit  djii  ite  er»t  1126  cincn  riL  jcn  Anr«ag  gewaon  und  '  n  1  e»fr  7fit  ungfliimJfft 
Mch  enfwickette,  lo  dau  )ene  Schriftiteller,  «eldic  BMhr  d>e  XU«Uadic  aU  dcD  Rm:liUb«(rilf  io*  Auge  faulca,  «Im  telatere 


Dlgltized  by  Google 

* 


1193. 


338 


iis  se  astrinxerunt  seraicto.  Inde  esl  qood  nos  nidelioei  Cdnradus  Dci  graiia  SabiDeiisis  episoopus,  Mogun- 

tinc  sedis  archiopiscopus ,  notum  ficri  Tjolunms  uni«orsis  MogunliiiQ  ecclcsi^  hominibus  et  niiriistfrinlihns  tara 
fuluris  quam  prescutibua,  qualiier  dc  nostrorum  rcmcdio  pcccatorum  cogitanlcs,  ncc  nori  saluti  omnium 
nostroram  io  Hc^DtiDo  arcbiepisoopatu  successorDm  prooideotes,  «sdem  tam  IiomiaibDS  qoam  ministcria- 
libus  liccnliando  indiilsimus,  ut  libere  quocunquc  uoluorint  do  I)onis  suis  monastcrio  in  Ilcrsuilhehusen  pos- 
sint  ncndcrc  ucl  intuitu  diuino  rcmunerationis  cuntradcrc.  Slatucntcs  ul  abbas  iam  dicti  moiiastorii,  quod 
spcciali  fauore  dilcctionis  amplcctimur,  el  (iiitres  ibidcm  Dco  famulantcs,  bona  Moguntin^  ccclcsi^  attincn- 
tia  Dolabiliter  ooDacripta  io  pereoDi  habeant  memoria»  Imo  paeto  ut  reqitecta  bonorom  iam  dkAvum  pro 
nobis  pt  omnibus  nostris  successoribus  in  prememoralo  archicpiscopatu  ad  Dcum  pntrom  misrricnriiianim 
ooD  obliuiscantor  intorcedere  et  pro  delictis  aostris  eius  misericordiara  implorare,  memorialis  nostri  boc 
modo  facd  per  slagMlos  annos  reuocaotes  meraoriam.  Ne  autcm  iostiDCbi  fraudis  diabolic^  hnios  nostre 
tam  rationabilis  et  pif  dispcnsationis  tcmcrarius  quis  uiulator  acccdat,  prcscntem  paginam  facti  nostri  con- 
Brmatam  sitrilli  noslri  appositiune  muniuiinus.  Huiiis  rei  ti'stoj>  rucrunt  doniini  GanlolplnT?  H^ilnrrstnrticnsis 
eluctiis.  Bcrno  Uildcnesheimensis  episcopus.  Ebcrhardus  Mcrsburgcnsis  cpiscopus.  Arnoldus  maior  in  Mo- 
guntia  prcposilns.  Henrioas  abbas  S.  Aibani.  WitecliiiKlas  abbas  in  nalle  S.  Georgii.  GeTvicas  prepositos 
S.  Soueri.  otc.  ')  Acta  sunt  h^c  atmo  dominicQ  incarnationis  M**C^XCin<*.  Indictione  XI.  donmo  Cclcslino 
apostolirp  so(!i  prcsidcnti'.  Ilcnricn  frlorinsissinin  Rnmanorum  Imperalore  imperiiim  gubcrnanle,  et  anno 
nostro  clcctionis  iii  Muj^uutiimm  uruhiepijicopum  AAXIill.  Exilii  XXYiili.  reuersionis  uero  ab  cxilio  XI. 

DXXIX. 

Tn  nominn  snnctf'  ot  indiuiduc  Trinitnlis.  ]1  TlrTimanniis  T)ci  pjrntin  Monnsfpricnsis  cpiscopus.  Snsccpti 
sollicitudo  rcgiminis  urgct  nos  ecclcsiis  Dei  prospiccrc,  carumque  paci,  quantuni  possumus,  etiam  in  futu- 
rum  prooiderc.  Noncrit  ita({uc  prcscns  eias  omnisque  sccotnra  ptMlerilas,  quod  cum  nos  insynodo  agen- 
tes,  socondum  formam  canonum,  archydiaconatus  in  episoopatu  nostro  ordinaremns»  eisque  singularum 
parroch\nrum  iurLsditlioncs,  dalo  priuilc^io,  iissi.Minrcmus,  ecclesiarum  tamcn  Alen  cl  Wcrnc  decnnias 
omnimodiii  excopimus,  pro  co  quod  bas  duas  parrochyas  cum  suo  banno  aniecessores  nostri  fratribus 
Cnpcnbeiigen^ns  gnbernandas  ante  mallos  annoe  oonlulerunt,  sicut  testantur  non  solum  Monasteriensium 
episcoporuin ,  8ctl  ct  Romaiiurum  pontiGcum  prinii^a  apud  ipsos  consemata.  Quod  idcirco  ad  peUdo- 
ncm  dilccti  noliis  nhhati^  Ih^rimnnni  scribimn«,  no  (|uis  fulurus  archydiaconus ,  huins  noiip  institutifmis  OC- 
casionc,  tcrminis  iam  dicloruin  rratrum  se  immcrgat,  ct  quasi  sub  no&tro  nomine  in  alienam  inessem  M- 
oem  mitlat  Vt  ergo  manireetins  elneesoal,  cpiod  nos  noon  prhiilegiis  uetera  cassare  noa  uitendhnns.  ante- 
ccssornm  nostronim  ucstlgiu  scfjncntcs,  iam  diclas  ccclesias  Alen  ct  Weme  cum  suis  decaniis,  fratribus 
Capenbergctu>ibus  eliam  nostra  auctoritate  conBrmamus,  paginam  hanc  sigillo  nostro  muuientcs.  qoam  si 
quis  uiolarc  prosumpserit,  etern^  maledictioni  el  excommunicalioni  subiaceaU  Tcstcs  sunt.  Ilcrimannus 
maior  prcposiius.  Franco  roaior  decanos.  Haglster  Ileinricus  Traiectensis.  Theodoricos  de  Meinhuucle.  He- 
rimannus  de  Ludenkliusen.  Wmemams.  cnnooici.  Jordanns  ablmB  Variarensis.  Godefridas  abbas  de  Ho»> 
winkele. 

.4nH0  incamationis  Doraini.  M^.C.XC.Ill".  Indictione  XI». 

Dm  Sic{cl,  mit  Per|MDCDtjUcirea  aafehaagt,  ut  dai  i>ei  dtn  Crkuadca  tod  1184  a.  i,  w.  tiMcliricbese. 


*)  Huk  ttiatt  Gewobohctt  ti«t  Slraack  kwr  ii»  iibriscn  Zcnsea  wcsfclaiMn. 


Google 


m 


il9t. 


DXXX, 

Am  iam  Arehive  ta  Kippenbcrg. 

Ei  nomioe  sanct^  ct  indiuidu^  Trinilalis.  1|  Hcnmannus  Doi  gracia  Monastcriensis  cpiscopus.  JusUs 
rdi^osomm,  naxime  nobis  commusomn  oolis  anintere  panti,  notom  fadmos  omnibua  lam  roiura  quan 
|iresentibns  Christi  fidelibus,  O0ocanil;!iiin  quod  Initres  Capcnbcrgcnses  fcccrunt  cum  domino  Amoldo  ue- 
nerabili  cpiscnpo  Oscnbrugensis  ecclesi^.  Nam  qticndam  ecclesie  sue  mansiim  in  Stcinvordc,  tres  Solidos 
Honasterieiisis  monctc  annuatim  pcrsolucnlcm,  dcdcrunt  prcfuto  cpiscopo,  pro  quo  roceperuul  ab  ipso 
tenam  qoandam  io  Langeren,  qu^  wilgo  diciuir  Hvriant,  nogolis  annis  penolaentem  mattoro  unvm  ortlei 
iiixta  T.imonscm  mcnsuram,  ct  insupcr  modium  unum,  qtiod  vitlclicet  ordcum  soroiilnis  Caponbcruonsilnis 
ad  luniiQaria  capell^  su^  communi  Tratrum  assciisu  in  pcrpcluuni  ti-aditum  enL  Prclcrca  cl  oos  carum  ora- 
tionibus  attentioi  comDMndari  gcsiicntcs,  duodccim  deoarias  maioris  decirof,  et  doos  deoarios  minoris  de- 
cini^,  de  qvadam  dooio  Heinrid  in  Belcethorp,  itemquc  octo  denarios  de  alia  ibidem  domo  mdcm  coo- 
Cedimu.s,  et  conccssns  firmnmii?,  Mnntlicmfrtis  tiinculo  in  uirlute  spirilus  saneti  obliganfcs  omnnm  homincm, 
qui  predictorum  redituum  ct  decimarum  conccssioucm  irrilaro  prcsumpserit.  Et  ut  hec  lemporibus  futuris 
incoBiiolsa  permaneant,  eartam  hanc  cooscribi  et  sigtUo  nostro  oons^nari  cnraoimns.  Anno  H*.C*.XC*.nL 
IndictioDe  XI*.  Testcs  sunu  Vencrabilis  donmus  Ilcrimannus  CaponbergensiB  abbis.  IValtlierus  prior.  Ric* 
winus  supprior.  KoihiPrns  celFernrins.  .Mcxandcr  parrochianus  Wemensis.  Lutgeru*  pronvor  sororunu  Ca- 
pcUani  episcopi.  Juiiaiuies.  Gerardus.  el  quamplures  alii. 

Dm  aic|ri(  4m  4cr  IKiiwntn  UAmidM  «w  IIM  n.  t.  ibatidi  Att  aifcr  tcM>ti.ai£t,  haogt  jetst  wkahd  m  4<r  Vt' 
kiwdfc  £t  mMo*  rrilMr      P«i|maUlrcUm  >iifchiit  iiccrcccii,  iwd  lccinicMa  cciii. 

J)XXXI. 

In  Domine  sanctc  ct  indiuiduc  Triiiiialta.  ]|  Heremaimus  Dei  gracm  Hooasteriensis  ecclcsi^  epischopiis. 
Ponlificali-S  iuris  cssc  dinoscitnr,  siibdilorum  studiose  pro  debito  tam  in  tcmpornlilms  quam  in  spiritUcdibus 
prouidcre  necessitatibus.  Unde  pium  raii  paupcrum  Cbrislt  iu  Li^em  augmcntarc  alimoniam,  Uecimam 
Vni.  sdidomm  in  parrodiia  Norwalde  in  villa  Scihtbroke  silam,  a  Gonrado  miniRteriali  nostro  de  Strom- 
ber^  antea  in  feodo  a  nobis  habitam  ct  libere  nobis  rcsignaiam  predicto  cenoblo  Lisbemnensi  spe  retrt- 
bulionis  elerne  coutulimus.  Ouod  ut  poslcrnrum  non  sublrahnlrir  memnrie,  ulque  nullius  infringatur  leme- 
ritale,  banc  inde  paginam  conscribi  el  sigilli  nostri  fccimus  inprcs.sionc  signari,  perpctuu  aoathemati  huius 
Dostre  dcoatioius  uiolatores  ianodantes.  Testes  huins  fadi  sunt  Heremamius  prepositos  de  Mmelo  HaBrido. 
Heinricus  prcposilus  de  sanclo  Ludgero.  Apollonius  canonicus  ad  sanctum  Paulum.  Laici.  Conradns  pinccr- 
na.  Brunstcnns.  Ilnlt,  filius  Conradi  dc  Slrombcrg,  et  aiii  qucim  plures  Actom  aono  domini  M°*Ci>.XC*.UI*. 
ludicuone  Xi*.  KegDaiUc  Ueinrico  Romanoriim  impcralorc.  Anno  rugni  eius  liio. 
Dh  nit  wctocn  SdHHirca  isgebiiagte  Siegel  lit  ccnliirt 

DXXXII. 

In  nomine.  saoete.  et  indiuidoe.  Trinitatis.  f)  H.  Dei  gratia  Ifonaslerieosis  ^edf  episcopus  seeoadaa. 
Cum  ex  debilo  iniunde  nobis  a  Dco  amminislrntionis  ofTicio,  uniuersis  m  unitaie  fidci  nobis  onitis,  eiusdem 
fjtiam  i;rali<  occcpimus  gnilie  dona  grataiitcr  impcrliri  debcamns,  eis  lamen  pntissimum  largum  benignitatis 
sinum  ujierire,  luugisquc  serono  nccejii>aric  prouisioniji  oculo  diligenter  ilios  uolumus  rospicere,  quus  per 
filialis  sutnectionis  obedienliam,  in  spiritns  ooniritioiie  et  oorpoiis  attriliooe,  snb  aeriori  oomnuBsione,  dniina 
nobis  oonunendadt  dispeosatio,  De  quonim  ooUegpo  dOecta  filia  luwtra  G.  fodesif  bi  Wralnnhonl  veoe- 


Digitized  by  Googlc 


1191. 


S3I 


rabilk  abbalissa,  protecUonis  aostre  in  omnibus  aduocans  presidiam,  et  in  rebus  ^cclcsi^  suf  coDqoirendis 
ao  eomenMindis  wm  etbm  taendis,  ooBsQnini  a  nobb  de|KMoens  et  eaxOiani,  com  m  diebos  ammimslnitNK 

nis  so^  multa  per  aduocatos  ipsius  ecclesi^  sustincret  incommoda,  in  ea  tamen  parte  se  precijiuc  pregra- 
oari  indoltiit,  ubi  fidelium  suorum  iidelitatem  a  so  pcr  aduocatns  ntiorti  prospcxit,  et  pro  beneiiciis  a  se 
coiiati^  aou  conferendis,  indebit^  relributiouis  malcficia  nirois  intelii|;ibiliter  presensiL  Id  autcm  ex  eo  ma- 
xirae  babait  oceasionb  materbm  et  eiFeelum,  qnod  ilficito  et  inaadilo,  iion  ooasoetndmis  appfobatf,  sed 
cxsttipandr  uiolenlio  modo>  pnniotatf'  rrclcsit^  afltincatTi»;,  tam  ^cclcsie  ipsius  miniitteriales,  quam  quoslibot 
alios  hominio  obli^los,  et  ab  ipsa  abbaiissa  ucl  bcneiiciamlos,  a  se  uellet  iabeucficiari,  sicque  fidelilaiis 
et  obseqnionim  neeeasitates  ad  se  inclmans,  et  ab  ipsa  abbatiiaa  et  ab  ecdesia  penilos  atigeiiaret  Pre- 
notata  uero  abbaliasa<  ex  processu  temporis  tanto  abusions  senliens  incommoda,  foiti  animo  ct  prudcoti. 
coiisiiio  se  tandem  opposuii,  ct  Bomardum  ilo  l,ip[iia,  qui  mortuo  W.  Iiatro  oiusdem  abbatisse,  hercdcm 
non  habente,  et  proxime  aduocatus  ciusdem  ec€le.sj('  fuerat  subslitutus,  amica  et  ratioaabili  coouentione 
ad  boe  indaiit,  ut  tam  ipse  qaam  6iias  eios,  quic({uid  Jaris  in  ipsis  bmiellctis  nel  in  bomtnibos  aut  mini>  * 
storialibas  inbenefiGiandis  se  baberc  diceret,  libere  et  intejsiraliter  in  perpetuum  resignarcot.   Nos  igitur 
patemc  procurationis  diliut-ntia,  licc  ips.i  qiic  coram  r\ohh  diligontcr  actit'il;i  c!  (inalitcr  sunt  tcrminata ,  Uim 
f>U)tis  noslr^  tcrapore,  quaiu  lu  poht  agcuilorum  dicTum  «uccessioue,  rata  ci  incoauulsa  permanere  uoien- 
tes.  et  ne  in  qaestionero  denoo  redeanl  preeaaentes,  aaetorilatu  nostr^  robore  monatmna  eC  oonfirmani- 
mtis,  ct  firmissiino  anathcmafis  intcrdicto  hoc  ifa  ob.scruanda  stabiliuiniu.^^,  ct  prescnti  paiiinc  cum  sigiUi 
nastri  imprcssionc  annotari  precepimus.   Acta  sunt  hec  anno  dominic^  incarnationis  M**.  C.  LXXXX**.!!!^. 
Indictione  X>.  Presideate  sanclf  Romanc  occlcsic  domino  Celostino  papa  secundo.  Rcgnanie  gloriorissimo 
Roinaiionim  impcrattwe  H.  et  scmpcr  augusto.  Presentibas  et  atlestantibus  uiris  honcstis,  clericis  et  laici-s, 
quorum  nomina  hoc  sunt.  B.  maior  propf  '*i('i'^   V  dr  r  rniri  J   H.  sancll  Mauricii  prcpositus,  II.  scola.<ticus  B. 
cantor.  S.  comes  de  Thekeneburg.  K  comes  de  Rauuite»i/crch.  R.  de  Stciouorth.  U.  de  caminata.  B.  We- 
ranoe.  C.  pinoeroa.  L.  de  Beroer* 

Dm  ait  MhmdcB  miiMa  Budc  aapUagla  «aitf      db  M  f IW  Utctflita-  F«m,  bl  afew  hmHSaijU 

DXXXIII. 

Ah(  dcoi  Ffintl.  Sibi-Hontmir^clHa  Arelilfe. 

Iq  oomine  sanci^  ci  indiui<iu^  Triniiatis.  Ucrimannus  Dei  gratia  Monastcriensis  episcopus  secundus. 
Ad  pedes  domtni  salaaforis  cam  beeta  peccatrice  procambere.  et  cam  ipsa  optalMlem  remissioais  aenten- 

tiam  (pian(!o>|uc  audire  dcsidcrantcs,  ntilla  forrna  id  facilius  paci^ci  conflilimus,  quam  si  his  quos  miniraos 
8UOS  ipse  uocare  uoluit,  qui  cxtra  castra  mundana  constituti  aclu  ct  habitu  eius  portant  inproperium,  pie- 
tatis  uiscera  impendamus,  et  ad  noccssitatcs  corum  sublouandas,  non  tantum  in  prcscns  scd  ctinm  in  po* 
stcrutti  pia  soilicitudinc  procnremus.  Proinde  Christi  Gdelcs  posteros  et  modernos  scire  cupimus,  quod 
nns  spc  largilliic  miscrationis  crccti,  cl  dilccti  nnstri  Franconfs  nmioiis  in  Monastcrio  decani  prccibus  in- 
ducti,  conucnUii  quem  ipse  ad  scruieudum  Deo  iii  Langeiihorst  sub  uoslro  palronalu  colicgit,  decimam 
qaandam,  quam  mdiilis  oir  Bemardas  de  Lippa  a  noba  et  antecessoribos  nostris  foodnm  habitam,  Hbere 
ac  libcraliter  in  preseniia  mulu)rum  resignauit,  libonti  ct  parnto  affectu  donaoimas,  amictna  sponn  qoi 
eiusdcm  loci  patronos  o^t  humilitor  obsccrantcs,  ut  ciiis  siiITrajiio  in  dccimo  drap^me  supputatione  merea- 
mur  receuseri.  Porro  eadcm  docima  iuxia  uuigarem  u.sum  pro  dimidit  talcnii  sortc  denomitiatur,  talique 
petmoDe  fim^tar,  at  procaratores  de  Langenborsl  arbilrii  sni  optranem  babeant,  atram  m  mesae  manipu- 
loB  sui  Juris  coltigant,  aut  pro  statu  temporis  summam  conucntionalem  inde  percipiant.  Domus  autem 
qtias  decima  hcc  allinp"t,  ox  maiori  parto  in  parrochin  dc  Wethcrini;c  sunt  constltiitc,  ot  a  colonis  stiis 
denominal^.   Domus  Hudoiphi,  dumus  Lulberti,  duuius  Joliaimi»,  douius  Aruoldi,  doiuu;>  Kulgeri,  domus 


Digrtlzed  by  Google 


33S 


iiii. 


Herewici.  Ei  extrem^  du^  vnom  iater  sc  mansum  habcnt  diuisum,  ad  candcm  decimc  raiioneo)  pcrti- 
nenteiD.  IVeleraA  Weuciliaus  de  Bodenbei^  XVtlL  modios  ailiginb  de  agris  so^  donnii  snlMacenliiMu  pe^ 

eoluet.  F^l  etiam  domus  qiiedam  prrtllcln  claustro  ailiaccns,  qup  Johannis  de  Ahus  fuit  predium,  scd  Wi- 
dechindi  cuiusdam  sui  ministcrialis  ab  ipso  bciieticium,  <|uam  idcm  Johanncs  prcdicto  dccano  ad  placan- 
dom  anuDam  eius  do  mortc  fralris  sui  Ctmradi  sub  rcgio  banno  rata  cl  pcrpclua  propriclate  possidcodam 
donauit.  Verum  tamen  iam  dicliie  dfecamis,  ae  habuodanti  quiciinam  deeBset  cauld^,  eandem  dommi  taa 
Icgiiliter  et  iostp  sihi  donnlnm  atfjnr  sinr  contnulictione  posses^sam,  a  prfnominato  Jo.  camliinit,  nliam  dn- 
roum  qoe  in  villa  Graz  sila  esl  pro  ca  rcslituens,  ct  priuris  domus  lcgilimos  posscssores,  vidclicct  vxorcm 
decbuidi  et  fiUum  eius  in  sccunda  institaem,  datis  sibi  octo  marcis  pro  amicf  transmigrationis  aboesm.  De- 
dmam  pretaxaian,  domtmi  iam  mcmoratam,  el  omnem  sepedicti  clauiitri  posscssionom  mobilcm  scn  iniDCh 
bilf*m.  iuMe  nunc  po?scssam  ucl  in  futiirnm  qnocumqiie  rontractu  rntionahilitcr  (tbtinfntlam,  anftoritale 
palris  orphanorum  cl  iudicis  viduanmi,  omniumciuc  qui  in  dio  tremcnda  cum  ipso  sunt  ludicatiui,  sub 
banni  Aostri  Intela  foiiendo  comprehendimna,  attestatiooe  palris  et  filii  el  Spirilus  saneli  aoathemaliiaoltt 
ct  a  communionc  omnium  sahiandonim  se(|uestrnntcs  omncm  coinslibet  prafesrionis  porsonam,  qtic  daa- 
stnim  in  Ijinscnhorst  in  pcrsonis  aut  rebiis  alii[u:i  mnlictnilati'  molfstaro  prrsnmpsnrit ,  nisi  rc$ipi:>cat  cl 
cisdcm  quus  inique  lcseril  huroili  compunctioiie  buiiafaciut.  i'retei'ca  i>ub  nostrc  prulectioiiis  tutamiao  CODk- 
prehendbras  et  prescriplf  districlionis  limite  concludimtts  dedmam  quandam,  qo^  de  nooem  domtbns  ii 
villa  i|iic  Norlhorp  dicitur  cum  omni  dccimali  dcbito  annuatim  persoluilur,  et  in  parrochia  Wctciiii;:e  quam 
predisimus  sita  inueoitur,  ipsa  qaidem  dccima  secunduro  morem  prouinciy  talcnUim  vocatur.  nos  eam 
supradicto  cfatnalro  libenter  concessimos  et  porpctno  fmendam  sob  banno  confirmantes  assignam'mas,  qoo- 
modo  et  ipse  h>ci  fimdalor  dcranus  dcuuiionc  ei  tidelitaic  sua  locum  nohis  fiiuorabilcm  cficccrat,  etooHM 
auorum  ipsins  rctro  sprics  candein  deciiiiam  a  Moriastcricnsibus  cjux  npis  fcodi^riiT  fbtinucral.  Acta  sunl 
aimo  incarnaliunis  Domini  Ji**.  C.  XQli^.  indictionc  X*.  Concurrcnte  111«.  Epacta  11U>.  la  diobus  domiaiCe- 
iestini  pape.  Rcgnante  Hemrioo  Romanomm  imperatore  augusto.  I^rescnitbos  et  approbantibus  penow 
quarum  nomina  sobscripta  legnntur.  Herimanoos  maioris  ecclesig  ci  Sancti  Maurieii  prcpositus.  lleiDricus 
Snncti  Lndi^eri  proposilus,  qui  et  scolasticus,  Wallerus  cellprariiis.  Bortramus  canlor,  llczclinus  ot  Eucrar- 
dus  subcustodcs.  Ilcrmannus  abbas  iu  Gipcnbcrg.  Jordanis  ubbas  in  Varlar.  ■  •  •*}  abbas  in  Lisbcrg.  Ouo 
oomes  de  Benethem.  Lndolphus  de  Stenroord.  Theodericos  et  Wicbaldus  de  Saltesbei^  Bemenis  de  Den. 
Ldlbertvis  dc  novorcn.  Godcfridus  de  Sconcnbckc  ncrnardus  Wcrcnzo.  Hcrmaimiia  do  MonBsleria  HoiafioiM 
de  Rectha.  Heinricus  et  Johannes  dc  Duiuiana,  et  alii  quaiii  plurcs 

Dat  nut  PacsMMoUlnifta  auf  die  Charte  («tlfcbcAcW  Sieijel  hti  dic  liei  dcr  Drkvade  voa  119S  bctcbriebcnc  GcdalL 

DXXXIV. 
Am  d«  Pilml.  6aln*Hoi«tMfMiB  Arditi. 

In  nomine  sanctc  ct  individuo  Trinilatis.  Ilcrimannus  Dci  gralia  !\rona.sferiensIs  opiscopus  sccundos 
nnnina  Vda  vcncrabilis  in  Melelon  abbatissa,  non  minus  ecclcsiasticc  rcligionis  quani  cl  mundaug  ingenui- 
lutis  titulu  spcctabilis  et  dccora,  suo  dcuotionis  probatissimo  feruorc  a  nobis  impetrauit  at((ue  promeriHt, 
ul  preter  conMnnnis  debiti  rationem,  qua  vniuersis  ad  oos  pcriincntibas  coctcsiis  ex  iniuiicto  tencmur  ofli- 
cio,  spcriali  (]uodnm  benignitatis  afTcclu  Mctcloncnsem  ccclcsi.im  fouero,  promoncre,  et  r|uantoro  in  nobis 
cst,  in  omni  profectu  et  commodo  procuraro  salagamus.  Ipsius  ilaque  non  sua  scd  quc  Chri&ti  suot  qoe- 
rcntis  dilcctione  indneii,  vnioeraam  decimam  omais  generis  d»  nonalibna  quc  in  parrochm  ilb  qaoeumquc 


*>  Fir  dea  Hainm  iet  «ioe  LiicLe  sclaMeo. 


Dlgltized  by  Googlc 


m 


nodo  escolniiCar  M  firaeliKMi  Feddiminr»  sme  m  fnigibaB       in  friiol9HW,  aea  eciaiii  in  emitriendis  api» 

1)11^,  utpotc  in  hortis  silunslrilins,  preDominnt^  ecclesie  de  nostra  gratia  prrpntuo  possirlc?nf!nm ,  hil.ni  libe- 
ralitato  coDCCssiiaus,  el  ut  succcssoruro  iiostrorum  clementia  doDationem  nostram  ratam  babcat,  ct  quod 
a  Dobk  roinos  eit  •ctuni,  mano  pietatis  mppleat,  spe  restitatlonis  centupl^  dendennter  oommeodama*. 
Vt  i}<iiur  hec  nostm  qaaiitehcnDqne  <^]atio  diuinis  aspoctibDS  co  sit  gmtior,  qoo  «  noitra  pitKudeiktia 

fueril  facta  «tabilior,  prrsrn«5  sciiji^im  sii;il!o  nostro  roboratum,  ad  inuiolabilis  inslnitnfntHm  testimonii  iua- 
«imus  orUinnri.  Acta  sunt  hec  aiiuo  uerbi  incarnali  M*'.C*'.XC*'.I1I<'.  io  diebus  domni  Cclcstini  sumroi  pOD- 
liGds,  Hcinrii^  {^riori  Romanoram  Imperatoris,  oideolibas  et  conaenlieolibas,  Herroanno  prcposito  maiore 
Francone  dccano  et  oicedomino.  Waltero  de  Hustcde.  Hcrmanno  de  Ludinchu^cn.  Alberto  balbo.  et  aliis 
ecclcsic  nostro  canonicis  et  minlsteri;ili!ius.  astanlibus  eliam  do  Metcleii.  nartiinj,'o  s^icerilote.  IIcnnaiUMk 
dapifero.  Hprmanno  Marscalco.  licTnarJu  el  Thiderico  de  Hek.  pluribusquc  probis  uiris  et  liyucstis. 

E(jo  Ludoirus  Dci  gratia  Monostericnsis  Episcopus,  faclum  prcdecessoris  mci  Herimanni  Episcopi,  quod 
in  hnc  pa^ina  oonlinetar,  appndMtoi,  et  s^U  mei  aaeioriiaio  apposita  corrdbofaoi. 

Ego  Otto  Dci  grelia  Monastcriensn  Epiaoopns,  fectum  predeccssorum  nu  orum  Horimmmi  viddieet  et 
Ijidolphi  epi80opomm,-qiiod  in  bac  pegpaa  oonlinetnr,  approbani  el  Sigilii  mm  aaetoriiate  apposiia  ap- 

probaui. 

Von  den  drci  Siegctn,  welcbe  der  Urkuodc  •B£eh*og«o  babco,  i>t  our  foo  «io«ui,  uad  twar  dem  flgitUerca,  walirtcheitt» 
fich  alM  4m  aitehafb  Bcfmu,  oodi  «io  Bmchitiick  «artmdM. 

DXXXV. 

In  nomine  sanclc  ct  tndiuiduc  Trinitatis.  {|  Hermannus  Dei  gratia  Monastericnsis  episcopus  secondus, 
modemis  et  fblnris  in  Domino  salatem.  Qoia  ea  qoe  in  tempore  geruntnr  cnm  tempore  iBJniBtnr,  expedit 

ut  littorarnm  perpctuitatc  memoiic  commrndcntur,  Ct  anti(piitatis  o!)litn'o  et  iuniorum  cauillatio  follantur. 
Notum  i|;itur  esse  uolumus  prescntibus  ct  futuris,  quod  ministcrialis  noslcr  Fridcricus  de  EHo,  cum  uxoris 
806  conseosu  ct  bcncpbcito,  dccimam  in  AJdcnthorpe  sex  domomm,  qoaro  dc  nobis  et  du  nostra  ecclcsia 
in  benefitio  tenoit,  ecctesie  saacti  Egidii  in  Konasterio,  per  nos  et  per  mantis  nostras,  uiginti  marcis  inpi- 
frnoraiiit,  ila  qnod  nos  rt  ncpos  nostcr  Hcrmannus  maior  preposilus,  et  ciusdem  ecclesic  s.)cerdotes  Ltit- 
gcrus  et  Ecbertus,  iunctis  manibus  huius  impignorationis  pactum  recepimus,  bac  lcgc  ct  conditionc,  ut  sin- 
golis  annis  tres  solidi  a  snmma  preslile  poeimie  decrescereot.  Acia  snnt  bec  publice  prcscnlibos  mris  ho- 
ncstis,  Hennanno  maiore  preposito,  Volmnro  canonico,  Hcrewico  sancti  Lutgeri  decuno,  tieniasio  sancti 
Mauricii  canonico,  Laicts  ocro  Godcfrido  dc  Coten  et  WiUebelmo  filio  sno,  Araoldu  de  HoDlbbrpe. 

Dm  aB|cbiiiigt0  Slegcl  iit  «on  d«r  nnicitcii  Fona. 

DXXXVI. 

In  nomino  sanct^  et  indiuidue  Trinitalis.  ||  Adolfus  Dci  gratia  Coloniensis  archiepiscopmi,  inonasterio 
Campi  heatr  M.\RIF.  in  pcrpctuum.  AmcN.  Quoninm  omne  qwod  sccundnm  presens  secuhiro  asitur,  lej>c 
»ecuit  nou  semper  slare  posse  cognoscitur,  ct  uersula  malicia  uastarc  uon  dcsinit,  quod  simplcx  piorum 
bonitae  icaritatis  btoiln  utililer  et  rede  dispmdt,  idtireo  norem  oplimnm  trndidit  maionnn  sagacitas,  nt 
tildollcet  tam  scriptnre  nioniniienlo ,  qii;im  lcstimn  idoiieordrn  ueiitnte  prrpetucntur  rcs  iusto  et  ratlonabill- 
tcr  ordinalf.  Froindc  Christi  titielibus  prcscntibus  ct  futuris  cunctis  notum  facimus,  quod  quatuor  nobiies, 
WideluDdos  de  Saalenberch,  Vuiquinus  Patberbamensis  ecdesif  caoonicus,  Herimamns  et  Heioricus  gor- 
mani  fratres,  cnm  adbno  bovdes  non  haberent,  et  pro  legplim;  elaiis  inteipiate  Mberi  easent  arbilrii,  eecle- 

cod.  «pi.  uit.  wmou.  il  ao 


Digitized  by  Google 


m 


tlt4. 


«iuB  ■!  fltapcllage  et  edftiin  ibidcm  sitam  cum  omnibiis  saa  attbentSs,  pftri  noto  et  ua^oii&i  conscnsa  pre- 

dicio  monastorio  donaacnint.  Sed  et  Widektndus  de  Rcthcn  aduocatu<;,  ipsfas  fundator  cenobii,  cjui  boni 
eiusdcm  libcra  tunc  poss^sioDe  utebatur,  cum  baberel  in  illo  pignoris  loco  argenti  marcas  LX.  ct  aari 
nwrcam  umni.  omiiia  ainMit  optuNt  moniisterio  cum  illorara  obtetione.  Bt  hane  utrormnqiie  donationem 
omni  Juro  subnixam  et  ratam,  lcctionc  prinilcgii  qnod  doronus  Herimannas  Monastcriciisis  cpiscopus  dedit. 
cognouimus  in  loco  Brncwdc  coram  Thariijhorno  comito  stabililam.  Onm  rei  festes  stmt.  Bemardus  de 
lippia.  Widekindus.  Florinus  de  RibelmunU  Guinpcrlus  de  Erthburch.  Fridencus  de  Sponga.  Amelungus 
comes  de  Patberbuma,  «(  frater  eias  Graehta  Gerardus  de  Wilpintherp.  Datum  est  aolem  Dlnd  prinile- 
gium  anno  dominicc  tncamationis  M  C  I.XXW.  Indictionn  MI.  Dcindc  processu  tempons,  cum  homincs  uio- 
lenti  et  raptores  ubique  locorum  iucrcscerent.  Hetoricus  ex  predictis  fralribua  unus  audicns  Widekindum 
pif  memorif  fratrem  nato  maiorcm  defnDetnm,  ductua  pmiUudino  boni  quod  feoerat  de  prcdio  memofBto, 
concta  quo  illic  fratrcs  preHiti  nonastcrii  bona  coagregattorant  rapuit,  ct  posscssioncm  ipsam,  quam  mtto 
nnnquam  hahuerat  sicut  ncc  fratrcs  cius,  innadens  ct  usurpans,  uiolenter  diii  rotinuil.  Al  uhi  Dei  omni- 
potentis  gratia  ia  cathedr^  ponliiicialis  culmine  nos  constituit,  et  nostr^  potoi>uilis  prouincias  Westfaliam 
iciliGct  el  Angariam  pro  Klieralfone  oppreasorum  iotrare  nos  contigit,  principcs,  nobilcs,  omnesqne  terr^ 
popnlos^pro  iudicio  et  iusticta  facienikt  oooaooauimuak  In  quorum  omnium  auribus  dum  »*pcdictu$  Heiu- 
ricMs  (!(»  filiirimis  pcclpsi.inim  cctrrorumquc  hominum  iniuriis  et  rapinis,  simulque  a  fratribiis  Campi  lif  it»' 
Maric  instanter  accusaretur,  «{uuniam  malc  sibi  coosdus  in  Judicium  aenire  non  audebat,  scicns  lamco 
quod  manus  nostrt»  nequaquam  poaset  euadere,  Intercessoribus  impetvaiis,  §p9  oblinendf  ucni^.  sine 
omnis  pacti  intcrpositionc ,  no.-lrc  ilicionis  scsc  tlf^diifil  Ijciiinnitati.  Cui  proliuus  a  fratrum  qucriinoiria, 
suhtili  molitionc  iniquum  qucrenti  elTugium  et  re.si.stenti  pcrlmacius,  nunc  minis  ct  lcrroribus,  nunc  suasio- 
nibus,  multaquc  diu  instantcs  industria,  dcnique  illum  ad  hoc  induximus,  ut  coram  omni  frequentia  liii- 
giMO  renunciaos  prediu.  in  manus  illud  Florentii  sepedioti  mooasterii  abbatis,  nobis  ox  sententin  preci- 
p!(>u(Jhus,  cunclisquc  fauorabilitcr  acclaitinntilnis,  pacis  adicicns  oscuium,  sullcmpnitcr  resignarct.  Staiim 
crgo  iudiciarin  proccdcnlo  ordinc,  pri.stinam  ipsius  prcdii  pro|)rictj(tcm  ac  perpetuam  posscssioois  quielf 
slabititatem  rogii  banni  auctoritate  confirmantes  Campo  beatc  Maric  perpetuatitcr  aasignai^ouM.  Addidinms 
qnoque  poolificalis  cxccllcntic  priuilcgium,  ui  conlra  omnes  malignanttis  hec  sanctio  firmilalem  opthwat  in 
fuliinim,  niictoritatr  Dci  oniiiipofi^ntis ,  apostolorum  Petri  et  Pauli  ot  tioslra,  tcrrihilitcr  e^communicanlcs 
qui  lucuni  predictum  siuo  Chrisli  paupcrcs  in  eo  deseruicnles,  tam  in  hoc  predio,  quam  in  omnibus  buois 
mm  rccto  acqoisitis  ant  in  postemm  acquirendis  presumpseril  inqaietare,  siue  quippiam  illorum  Uberlati 
COntrarium  ordinare^  Acta  sunt  hcc  iu  Pathcrburna,  Nonas  Julii,  anno  dominico  incarnationis  Millcicimo 
contcsimo  LXXXXIIIP.  Indictionc  XII».  prcsidcntc  Romnn(^  scrli  rclcslino  papa  secinulo.  Rcgnantc  Hcinric» 
Roojanorura  impcialore  augusto.  Episcopalus  nositri  aniio  i.  prescnlibus  uiris  notttiaali!>i>iiiiiii,  clcricis  ct  lat- 
cts,  quorum  hce  sunt  nomiua.  Vidckindus  C!orbciensis  abbas.  Heiarietts  abbas  Paiherbumeasis.  Herimannas 
prcposilii.^  .Sn.^iticnsi.s.  Syinon  comcs  ilc  Tckcnoburch.  Arnoldus  corncs  do  Altcna.  Friilcricus  conics  fiHlcr 
ciiis.  Albcrtus  comcs  de  Euerstenc.  Adolfus  tilius  comilis  Engelljcrti  do  Bcrgc.  Bcrnardus  dc  Lippia  el  He- 
riiuannus  fiiius  eius.  Herimannas  de  Waldekke,  nnos  ex  TfQw  Autribus.  Godoscalcas  de  Perrcmunt.  Ucri- 
mannus  de  Rutheoberch.  Addfas  do  Daaselc.  Herimannus  HitTCulc.  Ilcrimannus  Colonicnsis  aduocatus.  Beri- 
mannus  Su.satiensis  nilltctis,  ct  Hrrtmannus  filins  cius.  Ticino  (te  Sosalia.  BnUHtea  SoooekiuL  Amclungns 
eotass  dc  Pathcrhurna.  Ticnio  dc  Kinlincluiscn.  Hcriinannns  Roliko. 

Um  grutie  rlliptt«ciie  Stt^gcl  iic«  ILnbitcholt  (wio  au  dcr  iulg.  UrL.  bcichricbenj  ut  mit  ilidLea  weiuca,  (riinea  aad 
nlhM  KMm  MgMwgti 


Digitized  by  Googlc 


S95 


Dxzxvn. 

Aw  de«B  Ardtita  w  Kappenbcf^ 

bk  nomioemictf  et  indtimln;  Triditatis.  ji  AUoi^Jius  divina  Ihaenle  dementto  «iDclf  Coloniends  ecdesi^ 
anibiepiiOopn&  Saatdei  raiio  snsceiiti  regioyoi»,  nt  ecclesiarum  Dci  prouidcamus  paci  ci  utilitati.  Idcirco 
notum  esse  uolumus  tam  futuris  quam  prcscniibuis ,  quod  fratcr  nostcr  FRidcricus  Comes  de  Allena,  advo- 
calus  eccle&i^  Capcnbcrgcnsi^,  rogatus  ab  ipsa  ecclesia,  acquievit  pro  curti  sua  Lohuseo  centum  el  sexa- 
l^ta  mercas  accipere,  et  in  die  mocto  Aaoensionia  Donunt  com  eseet  Capenbei^,  ian  dictam  cmim  Lo- 
hu»cn  cum  matisis  sui^^  cunc(isr|iie  iusticiis  et  appcudiciis,  snper  altare,  Dco  et  beatf  Mari^  perpetnf  air- 
gini,  sanctoque  Johanni  apostolo  ofTcrcns  donavit  in  vsus  fratrum  ct  perpetuam  po5^o<iHio!i(>m ,  nsl.inte  ue- 
ncrabili  abbatc  Hcrimanno  cum  uniuerso  conuentu,  presentibos  ct  aDOUCnltbus  mini^tcridlibus  .suis.  Adno- 
catiam  tamon  miper  eandem  coillm  siliimetipai  apednliter  noqne  legitimo  heredi  reseruauit,  Demlni  nm- 
quam  in  bcncHcio  conccdendam.  Dchiiic  cuni  esscmus  TRimonip,  ipsc  adiuncta  sibi  manu  nostrn  ct  fra- 
tri»  nostri  Comiiis  Arnoldi,  predictam  dooatiooem  in  abbatis  Ucrimanni  et  fratrum  suorum  prcscntia,  in 
conepecUi  nobilium  terrc  et  priomm  ColonienM  ecdesif  ronooans  oonfirmavit,  postea  per  manum  vxoris 
an^  domni^  Alucradis,  ct  pcr  manus  filiorum  snomm  Adolpht  et  Frid«ici,  eandem  donationom  stabOimt 
Porro  dc  siiptaclictis  C.  et  LX.  marcis,  quas  ci  fratrcs  dcdcrunl,  alind  oHodium  hcrciHbus  suis  comparauit, 
Prcfati  auicm  fralrcs  do  Capenberg,  do  uidercntur  iugrati  huic  fratris  nostri  dcuolioni.  plcnam  ei  et  uxori 
eius  fratemltatem  concessemnL  Pramde  nos  quo(|ue  ecdestam  Capenbergensem  spectaBter  diligenti»,  sepo- 
dictam  donationcm  littcrarum  nostrarum  testimonio  et  sigilli  noslri  imprcssionc  communivimus,  statimntes 
et  siih  (lUtriclo  analhcinatis  vinculo,  auctnrilatc  Dci  «^inctorumque  apostolorum  Pctri  el  Pauli  ac  noslra 
inhd)eales,  iic  quis  cain  tomerurius  cassare  uui  iuiiuularo  presuroaL  Quod  qui  fcceril,  nisi  cilo  rcsipiscat, 
omntpolenlis  Dei  tram,  ei  beat^  Harif  virginis  sanetiqne  Jobannis  apostoli,  ac  totios  curif  c^eslis  offensam 
ac  vindidom  incnmt 

Testcs  huius  rel  sunt  Domnus  Herimannns  vcnerabilis  Monastorlcnsis  (^pisropus,  et  ncpos  eiiis  Maior 
prcpositus  UertmaoDus,  ct  priores  Colooieusis  ccclcsif.  Godcfridus  sancii  Gcreonis  prcpositiis.  Tlieodericiis 
sanctoruro  apostoiomm  prcpositas.  Theodericns  dccanus  sancte  Mari^  in  gradibus.  Walthcrus  ct  Ueriman- 
niis  canonici  saocti  Pctri.  Nobilcs  autcm.  Ludolphus  do  Stcinvordc.  Adolphus  dc  Das.sclc.  Herimannus  dc 
Lippia.  Ucinricus  dc  Arncsberg.  Ministcrialcs  Sancli  Petri.  Ilciinicus  ct  Gcrardus  dc  Volinuntstcinc.  Ministc- 
rialoii  Cumilis  FRidericL  Ludolpbus  el  Luberlus  fratrcs  do  Bovne.  Euerhardus  el  Lambertus  fratres.  Nycho- 
latts  de  Stipdei. 

Ada  sttot  hec  aimo  dommief  Ibcamatioiiis  IP.C*.  Nonagedmo  nil*  Indiclioue  XI|i.  Anoo  ordinationii 
nottre  primo. 

Dm  mit  griinea  Sctniurcn  ani^clijnglc,  prosse,  etliptiifhe,  jauber  geariM^ilete,  jedfich  flwav  fljflic  Sicpcl,  icigt  drn  I!l- 
Mhof  ia  •eioem  Uraat  «uf  eineni  Stuhlo  siiiend,  in  dcr  rechtro  Hand  den  Biicbofuijb,  lo  der  linkea  eio  gevlToelet 
BuA  billmdi  nit  i»  JJmnMki  f  AdidpiuH,  Dl.  Cn.  Bm.  GttlotfMilk  Eicliili  Archbpci. 

DXXXIII. 

Am  elDmi  KvptaOMlis  4«  IbrtlBl-StflU  ini  Bnito  4w  BiUiotbckm  Unajtr  tm  WMgit, 

li  mmSM  aaaetf  et  IndiuiAif  Trinitatis.  Bemhardos  Dei  gratia  Patherburnensis  cptsoopue.  Nouim 
essc  cupimus  iininprsitali  presentium.  ct  nd  memoriam  posterorum  transferri,  quod  quidam  ex  ccclesie 
nostre  (Uiis  .Mcin^oius  prcUiuin  quud  iii  uiila  Milsc  habuit,  ex  pcnnissione  pio  rccordationis  Eucrgisi  cpi- 
•scopt  et  eoUand^ione  sni  heredis  et  mnndibnrdt  Conradi  fralrH  sui.  eodesie  snncli  Ibnini  in  liinda  nd 
•prebendam  fcatrmn  cnm  oimii  inlegriiaie  donaut  el  iradidiL  Prooedentc  tcmpore  dominue  Benilwrdos  de 

30' 


f»  1194. 

Lippia  'v.]rm  prcdtum  potestaliue  et  iniuslc  sihl  nsurpauit,  spoliauitqnc  prc(lictam  ccclesiam.  Scd  laiideni, 
per  Dci  misericordiam,  quod  illicite  abstulcrat,  restiluil  humititer  per  manus  duonim  canoaicorum  sancti 
Ibrluii»  Tdneri  et  Godefridi,  qai  a  suo  capitulo  ad  enm  missi  fticranl,  nobis  ctiam  ct  capilulo  nostro  lite- 
m  nuMt*  01  qoibas  confcssus,  se  bona  sancti  Marlini  quc  iniuslo  inuascral  reMliUiHM.  Preterca  pre- 
scns  in  manu  nostra  eisdem  Lonis  rcnunciauit.  cl  ad  plcnissimam  cautclam  lilium  sittim  primogcnitum  Hc- 
rimamiuin  omni  iari  quod  ex  posscssiooe  patema  uidebaiur  babere  reounciare  fecit,  et  promitiero  iussit, 
ae  wqiiaai  aliquod  graiiaiiiea  eodene  aaneti  Martiiu  in  bonis  aiis  ud  tlloram  occarione  per  ae  nel  per 
quemcunque  alium  inlerret,  Vt  aatem  bec  finna  et  inconuulsa  pcr|)oiuls  stnt  temporibus,  hoc  publicum 
iastrumcntum  ficri  iussimus.  Anno  eb  incamatione  Doriiini  .M'\  C.  XCUIl''.  Indictione  Xll.  Presidente  in  swlc 
apostolica  Ccloslioo.  Regnaate  Uoinrico  Imperatore.  Anno  pontiticatus  nostri  Vl°.  Scripta  $unt  hec  sub  prc- 
aentia  tealiiim  qnorom  nomina  auibaorfpia  aeriea  dedaraL  Thycdericas  de  Herekeatliorp.  Herimaaaos  prqio- 
situs  in  notia  occlesla.  Johaiiiies.  Gerhardus.  Heinricus  preposilus  in  Hamelcn.  Amclungtis  comes  et  cius 
filius  Hcinricus.  Conrados  camcrarius.  Jobanncs  dapifcr.  Johaaaes  do  Bokoo.  Uildeboklas  de  Reilegeakerkcn. 
Jobaanes  de  Aspe.  Ueinricus  rufus.  Regenbodo.  Cono. 

DXXXIX. 

In  nominc  sancle  ct  indiuiduc  Trinilatis.  |]  F^o  normanniw  Honaslcrionsis  ccclcsi^  mainr  propoiitii«. 
Quoniam  iuxta  ouangclic^  ucritatis  organura  iucertia  accen»a  non  sub  modio  scd  supcr  camiulabruni  poiii 
deber,  ttt  dilttcido  oerbo  enarret  rideUbns  de  domo  Dci  exemptnm  et  exbortalionem  gloriGcaadi  eum  qai 
est  inspirator  omnium  bonorum,  dispositum  habcmus  contractus  ex  piis  causis  proflcisccnles  et  ad  pro- 
fectum  uirttitum  conducentes  publicis  instrunicntorum  paginis  insercrc,  quorum  liquida  coi;nitionc  (]ui<]ue 
fidcles  quasi  corlinarum  concatinationc  ad  ampliorcm  prufcctum  cullus  diuini  altrahaulur,  per  quo  ctiam 
geslorora  memoria  aiuaei  reoordatione  presentelar,  ne  obliuionis  elimatione  radantar,  et  ne  oontra  oa  cap- 
tiosus  ot  Iiiuiilus  dentem  craulu  rcprfhcnvionts  c\aritnl.  Noiicrit  i;;ititr  lara  pre.scnlis  qmm  faturo  clntLs 
fidelium  uniuorsitas,  quod  qoidam  conriater  nostcr  niaioris  ccclcs^,  Ucnricus  Tremoaicosis,  instuntta  dcuoti 
laborit  aai  et  donalione  peoonte  sue  satis  cojiidse  induxit  quendam  ministcrtalom  noetnim  maioris  jireposi- 
lure,  nermanntim  dc  Vlethe,  cum  non  haberct  uxoreni  ncque  fiiios  siic  cundilioius,  quod  qoandam  ded- 
inam  iii  Mikclcnrfirke  supor  (loimirn  Ilerniamii  Mci  IJnc  uiiiucrs;ili  in  prcsij^u.iuit  in  niatnis  no.slras,  qtirtm 
ad  pelicioncm  iam  dicti  Hcnrici  contulimus  plcim  uoiuntate  ct  dcuoio  animo  ait<)ri  sancty  MaRic  cl  beato 
lUiterinf  aab  tarri  aostraK  in  maiori  eedesia,  et  ut  perpetua  fimulate  subnixa  maneret,  domintts  noster 
«piscopas  Hermannos  eam  dooaliooem  auctorilatis  suc  pati-ocinio  muniuil.  Acta  sunt  hcc  anno  incamatio- 
nis  dominice  Mtlle«imo  ccntosimo  nonnj;e>inio  1111  Imlii  linni'  XII.  Presidcnte  Romnne  srnli  Celcslino  tercio. 
Regnunle  Ruiuunuruin  impcratoro  Uciinco.  Vl  auleiu  liec  pcrpclua  firmitatc  muniaittur,  imagiuis  noslrc  im- 
pressioiie  corroboranimasL  Tealea.  Bearieus  de  Barch.  Bcniiiardtts  Weren«>.  Gonradas  placema.  Tbilmaros 
piiicema.  Relgerus  vilolns,  Nbo.  Johasncs  filios  eins.  et  miilti  minisleriales  utriusquo  digntlatis.  ^ 

Dm,  <l<-r  xunickgelaMeiica  SpttT  lacht  «lliftiMbc  Wcaalf  ww  oiitai  mr  dw  Chaito  «it  PwpsnMnite  bilgthcftat, 

iit  dbcr  icnturt. 

DXL. 

In  nnmino  sanrto  ct  indiuiduo  Trinitalis.  ||  Enjj^clbertus  Dei  gralia  lisbernensis  diclus  ahba.<s  Que  a 
(lobis  luudabiliter  ct  digna  mcmoria  facla  spcrauius,  porpetnarc  littcris  humana  sollcrtia  ad  hoc  repcrtis 
prottidam  duximttSf  MSO  alioaias  in  posieram  id  cassarc  tctuptet  inprobitas.  Notum  sit  itaque  lani  |>r(^cn- 
Itbus  qoam  rtttnrw  Christi  fiddibos,  qaod  pelilione  domini  Ueinrici  abbalis  eodesif  saaeit  Panli  in  Pailier- 


Digitized  by  Googlc 


li»4. 


237 


bSroe»  DQiiiriouin  nillioom  onrtiii  «ins  in  Wanbeke,  nobis  auiaentem ,  a  nostro  jurc  et  pntostate  omnncipn- 
tnm,  libGnim  abbati  :Jue<|ue  eccIesJp  consignauerimas.  Sod  qnia  noslris  modo  lomporibus  multa  e«t  malitia 
et  peroersitas  hominum,  quo  prouido  ot  rocle  siguntur  uersula  caiiditate  ioucrtontiam,  predkslD  HeUinco 
agente  hoauneni  qaendani  fibere  omMKtioni».  Theodericnni  nomme,  fifinni  Berimuini  de  Bolcenevefde  ]oeo 

ipsius  rccepimus.  Oiiod  assensu  et  iioliml^ilo  adoocali  nostri  norimanni  et  palris  eius  Rcmnrcli  rncinm,  nos 
quoque  huius  pagine  scripto  el  sigilli  nostri  inprcssione  stabilirc  curauimus,  Sdeiussoribus  et  tcstibus  ab 
ipso  Ucrimanno  tam  pro  so  prcsenle  quam  pro  patre  abscnte  dalis,  nc  ciuis  saorum  prediolam  uiliicttm 
de  eetero  mquieiare  presumat,  subnotatis.  Fidciussores.  Anscimus  dictus  aduocatus.  Herimannos  Bolekc. 
nerimannus  RulTus.  Ysfridus.  Almarus  de  Horstc.  AIIkto  RiifTiis.  Joliannes.  Conradus.  Lutfridus.  Frntrc>  il'- 
firaowardincbuseo.  Tbeodericus  Gojjrauius.  Heinricus  Scatbelocb.  Albero  de  Vemeibe.  Albertus  de  Uereuijl 
de  el  Anioldmt  freter  eins.  Tesiee.  WeBelinos  prior.  ftiebodo.  Hemricue.  GodefriduB  fbrenrit  Judex»  et 
pono  omnes  maiores  ciues  noue  ciuitatis.  Aclum  in  ipsa  ciuitate  in  epiphaDia  DominL  AonO  domini 
M.*,C'*.XC».IIII''.  Indictionr  Xlla.  Ri  iitiantc  lleinriro  Romanorum  imperatorf  Anno  regni  cius  ini». 

Dm  •ngfihangle  Sirgei,  eincn  «iti«ndcn  Geintlichrn  init  unbnircktcui  tUuplr«  eineai  BudiufMtabfl  ia  der  rechleo  ua4 

DXLI. 

Aw  4tn  Fiintlieb-LI|tiKliai  Archite  n  IMmoM. 

Circunislanlia  rerum  lcm[U)ralium  menfis  acumen  dllaliitiir.  Sed  liltcranim  inscriptionibus  renmi  pr>?ta- 
rum  scrics  confirmalur  inclarcscat  taro  fuluris  quam  prcscntibus,  quod  cura  cgo  Bcmardus  dc  lippia, 
impcratoria  mniestale  faucnte,  ia  bonb  proprictatc  raichi  codcniibus,  ciuitiitctn  nooellam  plantarem,  nia- 
sione  amicorum  moorum  acccdcnte,  bealo  Pctro  io  Colonia  proprictatcm  co  tcnoro  a^signaui,  ut  ego  et 
postcri  mci  beneficio  ;^aiidrnfcs  (jiiir-tn  pn.s^qrs«ionr  pcrrriinmur.  Ciirn  if^Ilu!-  Iu'c  nouclla  plimtario  Pt  yn- 
colis  cl  municionibus  adhuc  essct  inlirma,  ego  dc  coiisilio  amicorum  mcoruin  mcolis  libcrum  contuli  arbi- 
trium,  nt  imti  miciora  el  meliora  de  quacumque  ttcllent  eligerent,  (aodem  habito  inler  m  censilio  iora 
Susacicnsium  sub  en  forma  o%cro  dccreoerunt,  vt  «t  qoa  CX  eis  displicerent,  illa  abiccrcnl  et  aliis  sibi 
\doneis  giuidortmt,  quc  cliam  in  ordinc  cominuni  con^scnsu  conscribi  d-  crctiiiutis.  Primum  cst  quod  omnis 
suuguinis  eiru.*tio  facta  sino  aciimiiic  armorum  nou  tuiclii  ucl  alicui  bercdi  mco,  scd  consulibus  codul  iiidi- 
carc,  eo  tenore  iit  muniendo  loeo  exindo  omnin  prouenlui  croci^ns  ccdal.  Sccnndnm,  ci  aliqnis  in  pt- 
stratulo  uei  liraxatido  uel  aliis  scil.  stiitcra  iiiiiista  ucl  iiiciisuns  exccjiscrit,  consul<i.s  super  lioe  discuciiint 
ct  iudicenL  Torcium  cst  ipiod  ciuis  conciuem  e\tra  ciiiilatcra  in  caas;in),  nisi  pcr  scntcnliain  acccs9Crit« 
trahcrc  non  debct,  ncc  ctiam  arma  uulc  scnlcntiam  latiuu  dcbel  ciuis  iii  couciuctn  proclamarc.  Quarlum 
est.  Si  cauis  coocinem  oodderil,  et  «  deprehonsus  fuerit,  secundnm  qnod  itistum  est  indicatur,  Sed  «  do- 
mum  uel  rcs  alias  hahnerit,  non  iudirantttr,  sod  cr-dnnt  snis  hcrpdibu.s.  Quintum  psl  quod  fdro  ;inntiali, 
duobus  dicbus  anto  ot  post,  iudicii  rigorc  nuUus  hominum  a&lriugitur,  nisi  iu  rcccnti  abquid  cracrgat  ucl 
qiiis  eKtermioalus  deprehendatur.  Eodem  modo  tres  dies  m  ebdomada,  scilicot  dominicns  dics,  fcria  se- 
cunda  et  fcrin  V'*.  libcrc  sunt  ciiiieL-s>e.  Sc.xtum  est,  Si  aliciii  ciuiiim  ([uicipiid  furatutu  fueril  et  postremo 
innentum  infra  riuitatcm,  iudici  nulla  pars  !n  eo  ccdit.  Scjilimiim  est,  Quicun(|uc  infra  ciuitatein  sine  con- 
tradictiono  ucl  obicctione  amio  et  die  moratus  fuerit,  el  postca  quis  eum  arguendo  puUauerit,  de  obicclis 
se  potest  expni^re  saluo  inre.  Octanum  est,  qnod  meam  aee  aliouios  mei  beredis  est,  sine  eoamumi  c. 
consensu  prepositiim  iiistituere,  ncc  ctiam  consules  nec  mdioes  sioe  oon.sensu  ciuium  meuin  uel  beredimi 
nK!orum  sit  statuere.  Nonum  cst.  qnod  e^o  in  aqiiilonnri  parte  cinilatis  dc  honis  meis  tam  liirna  qnam 
pascliua  ciuibus  cooccssi,  itu  ul  teiiipure  opurtuiio  inde  cummuniter  iitantiir.  Dccimum,  Si  ciuis  conciuem 
odificando  uel  sepiondo  coalorbaoerit,  iudiccs  in  parlo  iUa  ciuitalis  constituti  snper  iioo  dtscnltant,  Sed  si 
uires  ipsoirom  soperanerit,  oonsuiibos  refcrator,  et  ipsi  indieabunt.  Yndeoimnm  est,  Quicanqno  oonciuhim 


iai  ,  1194  —  119». 

moriatnr  et  infra  ciuitntcm  carens  iusto  hercdc,  omncm  Sabstantiani  eios,  siiic  rrnilt^  sioc  modica  sit,  con- 
suies  iutogralitflr  conscniabunt,  Quam  m  iitfra  aiuium  ei  dtem  legitimus  quUus  6ecuQdum  iuris  ractooem 
«iqattierit,  wiM  et  porteris  vuSb  «Mgnabitur.  Diiodecimum  est,  Odcmiqiie  ciiiiimi  oam  fiGK  «tt  nel 
aoivire,  uci  cum  aKa  tcrcio  gradu  consanguiuitatis  sibi  iuncta,  uirum  fornicantem  deprchendal,  tpM  ean 
honorificc  despon<(f>t,  qiii  loL^ilime  contnihere  cum  ipsa  omnimodis  nolncrit  ucl  coDtempscrit,  pro  eo  qood 
infainom  cam  rcddidit  ot  ad  nubcadum  iograuim  fecit,  ei  docem  marcas  ammimstrabit.  Tercium  decimum 
est,  quod  eauubus  (am  adoeiiw  quam  habilatoribiM  tbdonei  fibertae  est  oaoGeaaa.  Qnartnm  deoiamni  eal, 
Qood  ai  conciuis  iudici  quatuor  soiidos  uadiaucrit,  IH  ei  dvnarios  dabit,  sex  uero  si  tcstibus  fuerit  coo- 
iiirliis,  si  quid  ultra  prosumptum  fucrit,  juri  ciuitatis  obsislit.  XV'™.  est,  ut  nullus  oiuium  a  inc  upI  ab  aJi- 
(juo  uicem  iiieuiu  gcrente  eKtra  ciuilalem  cau&ctur,  nec  aliqua  incommoditale  lurbelur.  Sexlum  decimum 
eal,  ne  •  me  nel  pooteris  mew  abaqne  cooaenaa  oonaiilom  et  ciniHni,  civitnti  index  inatilaatur,  neo  ittn 
iuHicio  qiiod  adiiDcntip  plarituin  dicitiir  aggrauelur.  Scrij)ttitn  hnc  sigillo  llcrimanni  filii  mei  commnnitti, 
cui  ot  mea  omnia  rcsiguaui,  eo  tcmpore  cum  ab  uxore  mea  Ilclewige  iiceolia  acoepta,  Liuooie  paries  Doo 
miliMiinMi  intr«iil 

VoD  dein  Sicgai,  wilchH  mit  Ftt|HMaMnilin  w  dto  Chntt  tatMup.  lai,  Int  ikk  mw  «la        "♦'^—  BtnAili^ 
•HmImii. 

DXLII. 

H.  Dci  gratia  Romanorum  Impcrator  scmpcr  Augu.stus  ct  Rcx  Sicilio.  Fidelibus  suis,  Epi.«iCopo.  Clcro, 
Ministerialibas  et  vnioerBis  bominibus  iu  cpiscopatu  Mindcnsi  ooostitulis,  gratiam  soam  et  omne  booum. 
Vniuorsitati  ucslre  notum  fieri  adamua,  quod  dilcctas  capellaous  nosler,  mngistur  Wilfs.  Mindensis  aoola* 
Sticus.  in  prcscnti!!  nostni  constitutus  proposuit  nohi?,  qtioii  <jnii!rim  ministerialcs  ccclesio  urstro,  qiii  siint 
oflicittti  siue  uillici  cpiscopi,  t^^ncntur  ipsi  magislro  WilPo.  cx  uuliijuo  iurc  ct  cunsutttudtQC,  ratioQO  bencficit 
acdastioi,  de  qualibet  curti  cpiscopali  dinMdiwi  cNei  aemiciam  aonaatim  persoluere»  lUi  nero  assmtnt,  de 
qnalibet  curti  ex  iare  tantum  novem  aoUdoa  Mindenais  moncte  aniuuuim  sibi  dcberc.  Snper  quo  cuni  m  n- 

Irnlitim  qiHTorpmiis,  scntciitiatum  esl  coram  nobis,  quod  ijiiililn  t  honio,  sinc  cssot  nohi!i>i  siiic  niinist<'ria- 
lis,  qui  ollicium  principis  siuc  uillicalioncm  tODcrc  ucllct  uci  po.ssiderc,  ')uic({uid  in  ipso  oilicio  siue  uilli- 
catione  aibi  iuris  nddiceret,  ituu  o(ficiati  uel  villici  illud  lenerelur  probwe.  Secondo  qaeslltni  est,  quo 
iiire  dcberct  probare,  ct  sentcntiatum  osl,  diuino  iudicio.  Tercio  (piesitum  est,  quo  diuino  iudicio,  et 
dala  csl  scntcnlia,  quod  si  iur<'  sno  uoliicrit  inniti,  fcriY»  cnndcnli  ius  suuin  dcbf  t  probarc.  Scnteutias 
ijjilur  prcdictas  Imperiuli  aucloiit<ite  cutiiirujuiilO!>,  uiamtainua  (ibi  cpiscopo,  simiiilcr  clcro  ct  ministeriali- 
bas  finmter  prcdpientes,  qoailnaa  eosdem  olBcmim  seu  uillicoa  andorilate  nealra  odmpellaiis,  ut  debita 
diei  soruicin  sicut  cx  nntlquo  inrc  cl  cnM^^ucludinc  1(;ncntur,  ct  sicut  primo  fuit  institutuni,  omni  occasione 
i'l  dilationc  remota.  prcfuto  inagistro  Wilfo.  pcrsoluunt,  uol  iure  prodicto  se  eximant.  Aiioquin  eos  tam- 
quaui  iusticie  uiolatorea  et  mandati  nostri  transgressores  haboatis.  Acta  aont  hcc  apud  Ilagenowe,  presen- 
tibus  teslibus,  quornm  hcc  sunl  nomina.  Conradu^i  .Mogiintinus  arcliiefiiscopus.  Conradus  Impcrialis  aule  can* 
(  cllarius.  .\IIicrtus  protlionotariiis.  Conradus  maior  prcpo.silus  Mogunlinu-i  Comcs  Albertus  dc  Wcrninirrotho 
Conu-s  Sibcrtus  de  Fraokunburclt.  Woltcrus  de  Arnosleijie.  Amuldus.dc  Ilornburch.  Conradus  da|>irer  dc 
Rodenborcb.  et  alii  qoan  pluras.  Anno  dominice  incaraatioais  M*.C**XC*.V*.VUiL  lEaL  Septembr. 

Dm  8i«fal,  «kliw  vit  P«BuiettMnifta  tagMivfi  war>  tit  ««rlons 

DXLIil. 

In  nomino  sancte  el  uidinidue  Triiniaiis.  ||  Ileriraannas  Det  gratia  Monasieriensb  episoi^nia  aecmdns. 
Qnia  uariis  periculis  caasanunque  lanaltibus  pasioralis  cuia  nos  impliGat,  igiiriiales  qnoiqua  ao  re%NMe 


Digitized  by  Googlc 


ii»4.  33» 

eoauersationis  homioes  noetris  scmpcr  coiisolatioiiilNM  beoeficiiscpe  gaodennis  aUdlere,  <;ooraiQ  indefcj^ 
orationibus,  uclud  armts  cclcslibus,  aduepsa  quequc  repellere,  ac  summi  pastorts  frratiam  sppramn?  ohti- 
nere.  Igitur  notom  lacimus  Christi  fidclibus  tam  futuris  quam  prescntibus,  quod  omueni  Ueciiuani,  liini 
minitain  quam  nuriorem»  pftHMnaeDtem  de  nooaB  qnod  didtor  Nntfanike,  legitiina  dooatione  eonlnlimna 
ecclfsii^  beate  Maiio  iii  Monasterio,  pcrpotuo  iiiro  possidondnni  ct  in  iisus  sororum  Dco  cl  licatc  iiir;,'ini 
ibidem  seruicntium  conuortcndam.  Ut  autcm  hec  donatio  stabilis  in  cuum  et  incoouulsa  permancat,  cam 
prescntis  pagine  conscriptiono  ac  sigilli  nostri  improssiono  pcrpetuauimus.  Qoam  ai  qnis  in  postorum  caa- 
aare  preeampeerit,  eum  qtioad  usquc  se  penitendo  oorrexerit,  districta  Dci  et  beatomm  apostolorum  Petri 
et  Pauli  el  nostri  anathematis  ul(;rnr  forimiis.  Acta  snnt  hcc  anno  dominice  incarnationis  millesimo  ccn- 
tesimo  nonogesimo  quiato,  indictionc  tercia  decima.  CelesUno  papa  Romaoe  sedi  presidente.  Henrico  Ro- 
manomm  inperatore  aexto  regnanle.  Atteatantibus  et  presentiboB  oiris  discretis  et  probabilibus  tam  cleri- 
cts  quam  laicis  quorum  nomina  sunt  hec.  Ilermannus  maior  prcpositus.  Franco  dccunus.  Ileiiriciis  sancti 
Lutgeri  prcposiliis  et  in  maioro  ccclesia  scolasticus.  Hcnricus  de  Saprothc  Tl^i  lt^ricus  de  Mouhuucle.  Gcr- 
lagus  do  Dingcthe.  Henricus  do  Burch.  Laicl  Ilermannus  uan  Muustcre.  Beruhardus  Uuemcbo.  Godolridus 
de  Soonenbeke  et  iBfii  eius  Fridcric  et  Henric.  Vnareng»  eainerariaa.  Bemolf  oillioua. 

Dm  wH  wabMa  FidW  ingcliangtc  Sicg«l  tit  elliptUcb  uod  «twa*  •cbiiiuelloraiig;  im  AUgeoieioea  btt  ei  iwar  dic  F-in- 
■tahMaf  trte  4i*  m  der  Orkuada  foB  lltS  l>e*chriebrat,  aiieia  di«  Figar  doi  BieckaJa  i«t  ti«i  riditi|«r  und  Mubc» 
fior  inacbwt  md  4m  Miti»  <lmilfcoB  aiodriger;  di«  Qmdufft  lit:  ilwinnii*  Sl.  Gti,  Mwmlwiiwi  £pi«copiu 
Sda.  f. 

DXLiy. 

In  noiaine  snnete  et  indinidue  Trinitalis.  )|  Herimannus  Dei  gralia  Nooaaterienna  epiaeopns  Becnadas. 

De  palcrni  sinus  hnbuniiantiis  filiarurn  cpcstati  succuixun  impenderc,  COram  Deo  |)iuni,  hoinlnibus  honc- 
atum,  et  tam  diuine  quam  humane  rationi  cst  consonum,  ncc  in  utraquo  partc  sua  mcrccde  priualur.  Vndc 
qnoniam  ecclesia  NuUoncasis  roultia  grauaminibus  obno&a  subiaccbul.  nos  ci  pro  posse  nostro  sublcuaroen 
exhibere,  alocri  deootione  desiderauimus,  ut  ei  nos  in  die  tribulalioois  seruomm  Dei  lenamine  soiTulti,  de 
lacu  miseric  mcreamnr  cmcrgcrc.  Noncrinl  it.nf[uc  fidcles  Christi,  quod  nostri  Juris  bannum  siipcr  iam 
dictam  ecclesiam.  abbaiisse  et  conuentui  loci  ilhus  ca  liberlate  assignaaimos,  ul  ab  oami  Jurc  dccjmali 
UBcantes.  per  qnam  odoerint  porsonam  synodoe  fociant  decenter  celebrarL  Ifec  minas  notum  esse  aola- 
mus,  (juod  dotes  qoas  sacerdotes  illins  ccclesic  successiob  posscdrrant,  et  ex  eoram  decossione  uaeabant, 
consilio  priorum  noslrorum  in  cum  ^lalum  rcdcgimuH.  ut  oinnis  rrucfus  inde  perucniens  ad  usiim  conucn- 
tus  et  spccialitor  ad  earum  indumenla  absque  omni  cedat  diminulionc,  due  etciiim  suot,  in  aliquain  pcr- 
flonam  priuato  Jnre  pcsBeasnTam  conferator.  Cnrlim  quoque  Ihthere,  et  mansum  Ellero,  domnm  ia  We- 
sterrotho ,  trcs  solidos  decim^  in  Lnuesscm ,  et  quccunque  in  ingrcssu  puellarum  ucl  adultarum  sunt  oblata. 
ad  eosdcm  usus  ucstium  sub  aoathcmalc  manflamiis  assi?nari.  Vf  iuitur  hcc  nostra  ordinatio  rlc  fonle 
miserationis  educta  in  pcrpotuum  rata  consistat,  hoc  tesljiuoniaie  imitruincnluin  coii:>cribi  lusiiiuius,  cl  ommim 
bnminem  io  coolrariom  machinantem  auctoritaie  aaactn  Trinitatis  eacommumeannis.  Acta  sont  boe  anno 
domioi  ll*C«Xn*) 

Os»  9h|4,  wtlAm  isiifcgini  mr,     fSftoiiM  mpim. 


■)  8«  ilebt  twar  in  der  rrVnn  !o;  e»  bedarf  aber  k^M  BsmiMi  dm,  Amh  a(a  VsiMilM  dw  Murihm^  nrildaa  dcs 
beidea  letslen  ZalilMicbea  eio  G  aiugeralteo  iat. 


Ilt4. 


DXLV. 

Am  itm  CHmim  Catnj*»Am  ftaptilbndM, 

In  nominc  sanctc  ct  indinidue  Trin&ftlk  IVidimdDR  Dci  gratia  Corbeieosis  abbas.  Nooerit  tam 
liiwiiliiim  qoam  futarorum  sollcrtia.  quod  irater  Adelbertas,  doinaB  inlinDoram  proaigor,  pie  deootton» 

affrftn  sorores  ipsius  Hacekam  el  Gerlrudem  conuenit,  ffuod  cum  omnium  hcrpdHm  fsrioram  conniuenlia 
feuiinam  quandam  proprictatis  sue  oominc  Adikam  cum  iili.'ibui>  suis  Hciiunoth,  Uiliana.  Rcgenwea,  Mere- 
gardc,  Athclheidc,  in  preseDtia  nostra,  supcr  altace  beali  Egidii,  quod  est  in  cnpena  tnfirmoram,  obtnle- 
ranl.  eo  uidclicet  pacto,  ut  cadem  Adika  ct  uniucrsa  poeterilas  ipsins,  sioc  uir  siue  mulier,  cum  proprie 
rei  curam  habncrint,  duos  (lcnnrio<:  (lel  tnntundem  cerc  snpcr  altarc  sancti  Egidii  singulis  nnnis  in  fosto 
beati  Gregorii  persoluant,  ct  dum  alitiuis  cx  ipsis  uita  dcccsscrit,  optiroum  caput  ucl  oplima  ucstis  ad  al- 
lare  bealt  ^dii  deferatnr.  El  nt  hec  donalio  firaia  et  inconnuisB  permaneat.  presenlem  paginam  ooo- 
seribi  et  tcstibus  subter  annnlaliN,  sij;IlIo  nostin  coinmiinifi  [)rcc<'pimus.  Tcstcs  autcm  qui  prescntes  fuo- 
runt  hii  sunl.  Frithcricus  prior.  Conradus  maior  prepositus.  Rcinhcrus  kamorarius.  Johanncs  cnprllnnus 
Liudolfus  dapifcr.  Itcm  Ljudolfus  dapifcr.  Amoldus  pincema.  Wastraodus  mai-scalcus.  Hclmwigus  ct  Hein- 
lieras  de  Fisrla.  brolas  de  Nienkerkcib  Gwbertns  de  Lutmarsen-  Beinriciis  frater  eius.  Adelbeirtns  Bnnpou 
Johanncs  dc  Bcrinchuscn.  ct  alii  quam  plnrss.  Acia  smit  hec  anao  incarnalionis  0oiiuni  1I*C*XC¥*.  Indi- 
ctioDe  Xlll.  ^no  prdationis  nosire  VI*. 

DXLVI. 

Aui  dem  Kopialbuche  dei  Klotlers  ScliakeTi. 

VFidikindus  Doi  graiia  Corbeiensis  ccelcsic  abbas,  cunctis  successoribus  suis  in  perpctuum.  Cum  ex 
debilu  ffQWMiMi  nob»  n^imiois  eodesiarttm  aemper  teneftniur  incrementis  prospioere,  Nolau  esse  vohmius 
coiHSlis  socoessoribus  nostris,  quod  dum  nouoliam  apud  Go(lelouos.son  in  Christo  loGassenms  familiam,  nos 
raritatcm  prediornm  looi  illiiis  considcranfcs,  duo  Uitenta  in  catlcm  villa  ad  rEimerum  fratrum  Corhfion- 
sium  pertinootia  ct  ad  intlcrmcnta  abbuliti  dcputata,  predictu  ccnubiu,  ut  Uco  inibt  seruicntcs  eo  ampliora 
pmnMiwt  babere  snbsidia,  conlnlimus.  Quo  niininnn  coNatio,  ut  tnnto  essct  Grmior,  prepositus  loei  iOius 
dlio  lalODla  in  Hclmcuscclhc  ab  Hoinrico  dc  Suistc  et  hcrcdibus  fratris  *;ui  roiioiiis,  qnc  ab  ccchsia  Cor- 
lioionsi  in  boneficio  tenucrunl,  redomil,  cl  ipsi  ea  nobis  rc.^iiguaufrunl ,  «pio  nos  in  rccouipensiitioncm  pre- 
dictorum  talentorum  cauici-ario  fralrnm  assignaoimus.  Quod  nimirum  ne  in  dubie  contcntionis  scrupulum 
posBit  relabi,  praMniis  pagine  lenorem  insBunnt  oonsoribi  et  testibus  in  qaoram  prcsentia  hee  acta  suoi 
subtcr  annotati-.  nostri  imprcssione  eani  iussimiis  commnniri    Siint  atitcm  hii.  Conradus  malor  pro- 

positus.  Frilbericus  prior.  Reinherus  camcrarius.  Olricus  huspilalarius.  Ropcrtus  canieraiia&  Juhanncs  cap- 
pullanus.  Ministeriales.  Wastmodus  marscalciis.  Erenbcrtus  camerarius.  Lndolfos  ulerqne  dapSier.  Hdawwas. 
Reinherus  ct  Amoldus  fratres  de  porta.  Thidcricu.s  rufus.  Hercboldus  de  Rinbike.  Jdwnnes  de  Berinchusen. 
Albortus  Rinpo.  Heilhenricus  dc  Widinchnsun  Frcrlcrtcus  de  Groninga,  ot  aiii  qnam  plores.  Acta  snnt  hec 
anao  incamalionis  Domini  M^CXCV.  Indjctionc  VIIU. 

DXT.Vir. 

*^  In  nominc  sanctc  ci  indiuiduc  Trinilalis.  1|  INGCLBi^TYS  Dci  gratia  LiBbernnoosis  dictus  abbas.  Opere 
prccium  csso  arbiirati  samus,  litloraram  moirfmentis  maiidarc,  ac  periode  tan  presentittm  qoam  Ibturorum 
inlimare  ei  commeodare  memorie,  qualitcr  acta  ucl  tcmiinata  sit  causa  que  inter  Hucclinum  et  fralrom 
eius  Fokroarom  agebalar,  de  agris  prope  Cleike  sitis,  ad  tria  iurnaiia,  qnos  jure  berediiario  powederant 


Digitized  by  Googlc 


1191. 


841 


ut  si  dcioccps  aliqua  forte  hinc  orta  fuerit  controucrsia.  barum  indicio  Uttcrarum  ordo  rci  goste  ad  mc- 
moriaak  reducalnr.  Longa  %itar  de  hao  re  habiui  diMeptatioiie,  eliaai  nobii  preaeDlibus,  taaden  eo  usqae 

porducta  res  est,  mcdianlibus  amici';  oorum,  qiiatenus  acccptis  Folcmaro  a  fralre  suo  Illl.  snlidis,  1 1  fiiiis 
aiiunculi  ^ui,  uidelicel  Uereborto  ct  Tlulmaro  dc  ilcdea  I.  soL,  spopoudcrunt  oil  se  Juris  ab  his  honeste 
detenninaiis  do  cetero  habitaroe.  Tode  oe  qois  in  poetemni  id  temere  aot  taiaste  infringero  tcmptaucrit. 
s{  ri|>to  :ic  sigilli  nostri  inprcssioae  OOFauiaius  stabilirc.  Tcstibus  idoncis  subnolalis.  Tostns.  Fratrcs  nostri. 
RkIi.ikIus  fcllcr.irtus  rjprlKirdus.  Johann'>s.  et  Fratcr  Hcrobcrlus.  Laici.  Ildmwardiis  (k'  WjIiIioi ji.'  Wil- 
inarus  de  Lcmbekc.  ilcrcbcrtus  ct  Thitmarus  fralcr  cius  de  lleden,  el  alii  quaniplurcs.  Actum  uniiu  do- 
minico  incarnMioais  l[^.C<>.XC*.V*.  lodictione  X!II*.  Rognnnte  lleiorico  Itoniaiioruin  impcratoro.  Auao  regni 
cius  V*.  Actum  tisberoe. 

Dm  Siciclt  WM  Mi  iw  fvrigHi  OrkHnda  dHMlli«a  AbtM,  iit  «bnhlb  tAt  b<iEliidi|l. 

DXLVfll. 

Am  dcB  Archi»  tu  Ksppcobcii^ 

Celestini»  episeopas  senros  seraoram  Dei,  Dilectb  filiis  Herimanno  aUiftti  eedesie  sancte  Harie  et 

sancti  Johannis  npnstoli  in  Cuponborg,  l  iusijiio  fratribtis  lara  jir^x  nllljus  (niam  futuris  rogul.irom  uilam 
profc$si»,  IN  PERPETL'L'3I. II Ruligiosam  niiani  cligcntibus,  apostolicum  conucnit  aHcssc  prosidium,  nc  fortc 
culuslibct  tcmeritatis  iocursus,  aut  cos  a  [iroposito  rouocct,  aut  robor,  quod  absit,  sacrc  rcligionis  infrin- 
ffL  Ea  propter,  dilecti  io  Domino  lilii.  ucstris  iustis  postulatioaibns  clenicniGr  annuimus,  ct  prefatam 
ccclcsiam  sanclc  .Maric  cl  sancti  Johannis  apo.stoli,  "in  qiKi  diiiinn  mnnripati  c^lis  olisequin.  ad  oxomplar 
fieUcis  recorduiiunis  ELGFMI  p.p.  prcdeccssoris  uostri,  sub  bcati  PcUi  ct  noslra  prutcclionc  suscipimufi, 
ct  presentis  scripti  pnuilogio  commuoimus.  In  primis  siqaidem  siataentes,  ul  ordo  eauonicua,  qui  seeun- 
(lum  Deum  Ct  bcali  AugUStiui  rcgulam  attpic  institutionoiii  Prcmonstratensium  fratrum  in  oftdcm  ecclesbl 
iii.--titiJlus  es«e  dino^cilur,  por|»cltiis  ibidcm  lciiipdrilnis  iriiiinl.diiiiler  obscnictnr-  Prolfrfa  qitn^.TTTmqno  pos- 
scssionos,  quccumfiuc  bona  cadcra  ccclcsia  iiiqtioscntiarum  iuslc  cl  canonice  possidct,  aul  in  liiturum  con- 
oessione  IVmtificum,  largitione  Rcgum  uel  priocipum,  oblftttono  fideliom,  sea  aliis  iustis  modis  prestaato 
Domiao  potcrit  adipisci,  lirma  uubis  uostris(]uc  succcssoribus  cl  illibata  pcrmaneant.  In  quibus  hcc  pro- 
priis  duximus  cxprimcnda  tiocabulis.  Locum  ipsum  m  quo  prcfala  ecclcsia  sila  cst,  cum  omnibus  pcrti- 
Dcnliis  suis.  Ecclcsiam  iii  Alon,  el  Ecclcsiam  in  VVcruc,  (juas  uel  bonc  mcmoric  Wcrucrus  Monastcricnsiii 
episcopus  cum  dccaotis  el  parrocbiis  carum  eeclcaie  uestrc  contulit,  oei  einsdera  episcopi  successoros  no* 
bis  postca  confirraarunt-  Rcfln.sinm  in  Rtirk.  tpiain  ucncrabilis  fratiT  iiostnr  Herimanntis  Monastoricnsis  epi- 
scopus  ccclesie  uestrc  prouida  ddibcratione  concessit.  Cartim  in  Lohuscn,  quam  Fridericus  Comes  de 
Alteiia  aobis  tradidit  titulo  oenditionis,  et  agros  eidem  Curti  adiacentes,  qwM  uobts  nobilcs  de  Erporode 
uendidorunt.  Sanc  laborum  ucstrorum,  quos  propriis  manibus  nui  snmptibos  coliiis,  siue  dc  ortis  ct  uir- 
gultis  el  piscationibus  ucstris,  ucl  dc  nutrimcntis  animalitim  ii(?sfrorum,  milltis  a  tiuLis  dccimas  o\i^'cro  ucl 
cxtorqucro  presumat.  Sepollaram  qooquc  ipt>ius  loci  iibcram  essc  dcccmimus,  ut  corum  deuolioni  cl  ex- 
iTMne  ooliiiitati,  qui  se  illte  sepeliri  delSierftueriot,  oisi  forto  excommanicati  uel  interdicti  siat,  oalliis  olMi- 
stat.  Solun  taroen  iusticia  illarum  eoclesianim,  a  qutbus  mortuorom  corpora  assurountur.  Deciroas  prete- 
rea  ct  possessioncs  ad  ius  ecclcsiarum  ucstrarum  speclantcs,  quo  a  laicis  detinontur,  rctlimondi  el  legi- 
time  libcrandi  de  maaibus  eorum,  ct  ad  ccclcsius  ad  quas  purtinont  rcuocaodi,  libcru  sit  uobis  de  aucto- 
rtiate  nostra  fiicultfts.  Decerotmus  ci^  ut  nulK  omnino  bomioum  lioeoi,  prefatam  ecclesiam  lemere  per- 
turbarc.  aut  cius  possossioncs  aufcrrc  uol  ablala>  n  tiiicrp.  niiinicro,  scti  (piili  -slibct  ucxalioiiibus  fatigare, 
sed  omnia  intcgra  conscrucntur,  corum,  pro  quorum  gubornalione  ac  substcntalionc  cunccssa  sunt,  usibus 
omDimodis  profutura,  Salua  scdis  apostolicc  auctoritatc,  ct  dtuccs>aui  cpiscopi  caoonica  iu^ticia.  Si  qua 
€«d.  dipl.  bitt.  W««f»l.  0.  31 


^ud  by  Google 


Ut  tltl. 

igitur  in  (uiurum  ecclesastica  sccalarisac  pcrsona,  hanc  nostrc  constitutionis  paginam  sciens,  contra  eam 
tenere  munr»  lcmptauerH.  secuDdo  tercioue  oomrnonita,  nui  reatom  mam  ooognn  nt&iwiione  ooneMrit, 

potcstnfis  honorisue  sni  diijnilatf'  care.it,  r(  jimquc  si"  (liuino  Iii'licio  existcre  dc  perpctrala  ini(|uiLai('  cogno- 
scat,  et  a  sacratissimo  corpore  ac  sanguinc  l)ei  ct  Domini  redemptoris  noslri  Jhcsu  Christi  aliena  iiat,  at- 
qao  in  cxtrcmo  cxamine  districtc  ultioni  subiaccat  Cunctis  autcm  eidcm  loco  sua  iura  seruanlibus  sit  pax 
Domtni  noslri  Shem  Christt.  Qaatinus  et  bic  fraciam  booe  acliooiB  perdpiaiit,  ei  apod  dBfrieiiim  ii 
prenua  elemc  pacis  inueniaiit.  AMEN.  Amen.  AMBN. 


P«riee  gwiiiu  mwo»  Im  tniMt  lult,  f .) 

f  Ego  OeUratanns  HoMienMS  et  Telletreftsis  epe.  ss. 

Ego  Petrus  Portucnsii  el  Scc.  Rutinc  Eps.  is. 
f  Ego  Petrus  tt  Sce.  Ceciiie  plMr.  Card.  SS.  f  Ego  Graiianus  sanctorom  Coane  et  Oomiaoi  diac. 

Curd.  SS. 

f  Cgo  Jord.  Soe.  Puden.  It  psstor  et  pbr.  Csrd.  SS.  ■]•  Ego  Gerardos  sancti  Adriani  diaeomis  Card.  SS. 
f      Johanncs  tt.  Sci.  Clemeiitis  Card.  Vuerbiensis     f  Ego  Gr^rius  soe.  Harie  b  portica  diae.  Card.  flass. 

ct  Tuscuianus  Eps.  s»l. 

f  Ego  Guido  pbr.  card.  sco.  Marie  trans  Tiberim  tt.      f  Ego  Grcgorius  scc.  Marie  raagiuro  diac  Card.  sss. 
Calhti  SS. 


f       Biig.  pbr.  Card.  sancti  Haitini  IL  egiplii  SS.      f  F^o  Grcgorius  acL  Geoqpi  nd  vdam 

Card.  sss. 

f  Ego  Juhanncs  tt  Sci.  Stephani  in  celio  monte  pbr.      f  Ego  Lotarius  sanclorum  Scrgii  ct  Bachi  diac 

Card.  SSi.  Card.  sss. 

Y  Tijo  Cinlh.  tt.sci.Laurcnliiinlucinapbr.Card.SS.      f  Ejio  Nycolaiisscc.  MarielncosmidMi  (iiacCard.  SSS. 
f  Ego  Soffredtts  tl.  sce.  Praxedis  pbr.  Canl.  SS.         f  E^o  Bubo  sci  Ilieodori  diac  Card.  sss. 
f  Ego  Bcraarthw  scl  Petri  ad  vincola  Pbr.  Card.  tt. 

Eudoxie  as. 

Datum  Lnlcrani,  pcr  manom  Ccncii  sancte  Lncio  in  Orlhcn  diaconi  Cardinalis.  dni.  pp.  Camernrii. 
Non.  Martii.  Indiciione  XV.,  Incamationis  doiuinice  anno  MOCOXC*'^!'*.  PootUicatas  ueco  domai  C£LESTL\L 
pp.  Ul.  anno  Sexto. 

geMulmikb*  Bhliitgil  iil  oiit  ralli*  uo4  §db'tddtmen  fSdm  aa|;«Uiin)ii. 

DXLI1C. 

lo  nomino  sancte  ct  indiuidue  Irioilatis.  1|  Herimaonus  Dci  gratia  Monastericosis  fcclesie  sccundus 
episcopos. 

E\  digniuntc  pastorali,  cuius  curnm  pronidondnm  in  conms^o  acccpimn<?,  pcclpsianim  nostrarum  pro- 
fpctihus  ac  ad  ipsanim  ius  rerurmandum,  quantum  possumus  animo  uigili  inlcodcrc  debemus.  Nuuerint 
i(a<iue  tam  prcsentcs  quam  postcri,  quod  nostre  ammonitioois  infomiaiiooe,  ao  discretorum  uirurum 
instincto»  dominos  Borimannus  de  Lippia,  nc  locationes  bonomm,  agrorum,  mansorum  sine  tKminuro  Vrc- 
kcnhorst  attinrntinm,  ubi  aduocatus  c^t,  iuri  ac  titllilati  mic  usurpet,  fide  dala  nohis  conpromisil.  Uom 
de  commutalionibus,  quo  weslc  dicunlur.  undccumquc  proucnicntibus,  soiidum  moncte  Mooastcriensis, 
quod  uulgo  dicitnr  Vogehlscbillinlc.  recipiat,  lidcliter  ia  manam  nostram  promisit.  Abbatism  siquidem 
in  Vrckenhorst  GertbnHtis.  ne  pensioncs  dc  cultoribus,  de  litooibus  eidcm  congregatloai  pertinentibus,  ultra 
instilnttrm.  immo  sccundum  scripli  (^■oniir-ontlam  et  anliquam  iusticiam  fapial,  upraciter  promillendo  cnmli- 
xil.   UuiuaiuaUi  itaquo  conposilioois  modum  in  prescnlia  comiUs  Symoois  de  Ibekcncburc,  Ludolli  ilc  Stcu- 


Digitized  by  Googlc 


«43 


nordia,  ot  qimm  piurium,  ipso  Heriioanao  de  Lippia  presente  ac  consentientc ,  sub  banno  ancioritale  do- 
miiii  pape  ao  nostra  siabiliniiDiM.  Igitiir  nt  hiiins  cUsptMilioais  fonm  rala  ac  inoiolabilis  pennaaeat.  pre- 

srntcm  p.iitinam  conscnbi  ct  inprcssione  nostrc  bullc  insigniri  dccrcuimus.  Ac(a  sunl  hec  nnnu  dominice 
incarnutioni$  Millcstmo.  ccntc.simo.  nonagr-simo.  scxto.  Indictione  tcrcia  docima.  Cclcstino  piijin  Romnnc  .«cdi 
presidcnte.  Heinrico  Romanonim  impcralorc  scxto  impcrantc.  Atlcstantibus  ac  pro^cnlibus  uiri^i  di^crclis  ac 
honorabitibus  taiu  cloriciii  quam  laicis,  qtiuriim  iiomina  sunt  hcc.  Rerimannus  maioris  ccclesie  prepositm. 
FmnlvO  (lorniiiK.  Phylippus  rcrlrsif.'  ^nni-li  PanII  prcposltus.  Ilcinricus  sancli  Lititli^cn  prcpnsitiis  Wincma- 
ru*.  Wcmo.  Waltbcru^.  lieiuricus  de  BQrk.  liciiiricus  de  Trcinonia.  Heinricus  Lcmmikcn.  Thidericus  ccllc- 
rorius.  canonici.  Rfldolfbs.  Amoldos.  Albcrtos.  canoiiici  tn  Vrekenhorst.  FrctbericDS  in  Clambolthc  prcpositus. 
Cnmes  Symdri  dc  Thckenoburc.  Ludolfiis  dc  Stenuordia.  Willehchnus  dc  Horstmnria.  Thidericiis  Tcrniae. 
Ilerimnnnus  de  Munevlerc  ncriiliariias  V>'ci-cn?,(v  Riit^;prtis  do  llillcrboke,  HeioHcus  Noreodio.  JUtdbertUS  et 
fr^tcr  suus  Alberu.  Hernaardus  de  l'ikeal>ruki>.  Jtthuiinos  dc  Ikniercn. 

Da*  owl  (vtbcn  MiilcMB  Sciiniurva  aii(<;lii<>ij;te  Sk^tl  Uat  dia  Im»!  IITS  lieidifjvbcM  Furm,  itl  alirr  *clilcclit  erlialteo. 


DL. 

In  nominc  sanctc  et  indiuiduc  Trinitalis.  ||  Heriroannus  Dei  grntia  Monasteriensis  episoopus  sccundos. 
Ad  uiam  mainlntorum  Domini  diliUali  conlis  feruore  currendam  licet  frniiilil.Uis  nostrc  nos  lan!i>l  inper 
fcctio,  tuiiien  aliquanla  ucl  uichoaliuc  karitntis  scintilla  tcpcfactit  cius  quod  in  .sauctos  fil  ministerii  ct  be- 
nefieentie  ooadjotores  et  participe»  esse  cureainMis,  fimDHsime  speraotes  eum  qni  iiidiie  minota  tn  ocolis 
suis  gratifirauil ,  noslrc  quoquc  (lcuritionis  oblnliunciilas  non  dcspcctunini.  Haius  s|if»i  i^ratia  ad  noticiaro 
lidelium  tuin  prcseotium  quam  futuronim  trau.smiitimus,  qaod  qnidam  bonc  lidci  borao,  cui  nomcn  Alber< 
tus.  a  Symone  comite  de  Tekenoburch,  coins  josso  foorat  exocnlatos,  in  illius  lorroenii  solacium,  dcci- 
niam  quandam  qao  in  Bummam  redacla  lalentum  dicitur,  in  benehcio  hnbuit,  qiiod  qnia  pro  corporet  lu- 
minis  qualicunque  compensatiotic  accepil,  ad  cterni  liiminis  mcrcalionriii  disporii  dcsidcrauif.  nii  Dil  raclum 
e«t  ita.  Dictus  euim  comes  sulubrilcr  ooinpunclus.  caiidem  decimaia  nobis  intcgi-o  rc^gnauit,  ct  pcr  no- 
atram  clementiam,  sine  qua  fieri  non  potuit,  prefati  oiri  ooto  satisfiori  postnlauiL  Nos  ei^o  ausptcieiites 
ad  eom  qui  in  ucste  pauperi  pro  se  data  liealo  datori  ocularitcr  uidcri  uoluit,  profatam  decimam  ecciesie 
Doi  ct  hcati  Martyni  in  Nullon  porpetua  possessiono  fruendam  libere  allribuimiis,  eo  uidclicel  paclo.  ul 
Deo  inile  famuiatus  c&istcrcl.  ct  ad  lio.spilale  pau|)crum  cl  pcrej^rinnruin  inibi  construonduni  et  ulilitcr 
gubemandum,  osus  neeessarius  pemoniret.  Hec  itaqne  donatb  femeoti  deootione  ordinala,  ne  in  posto- 
rum  aliqiia  synisti-a  disposilionc  possit  iniinutari,  in  I  in  alios  qiiain  siatutum  esl  usus  Iransrerri,  nuctorilate 
Doi  ot  beati  Pctri  apostoli  ac  uostra  districlc  probibcmus,  cxcommunicante»  et  a  consorcio  cloclonim 
sot|ucslrantcs  omnem  modcrni  ucl  futnri  temporis  hominem ,  qui  contra  Id  aliquatcnus  ucnirc  prcsuinpscriL, 
io  cnitis  testimooiam  hec  pagyna  oonscripia  ct  nosiro  sygino  roborata  coosistit  Datar  antom  decima  illa 
do  iina  doino  in  parrocliia  Tliclton,  rjur  Wachclo  dicitur,  cl  est  de  prfdio  coinitis  <le  l!\ncllipin.  ct  In 
parrochia  do  Soibeke  dc  quintpic  domibus  ia  Siaago,  quarum  duc  pcrtiuent  ad  curlim  vVlctborpo,  tcrcia 
de  predio  Spurnc,  qunrta  Tbeodoriei  qoi  cognominator  Barslc,  qainta  Bembordi  Wercnzo.  Sob  ciasclem 
banni  lutehi  oomprehendimus  duos  solidos  in  Roklo,  quos  Ileinricus  do  Otllmania  Deo  el  bcato  Martyno 
in  Nutlon  spe  mercedis  obtollt,  nor  n^in  cl  qualtior  solidos  in  nancwli  h,  qnos  snpra  (licttis  AlhTttis  de 
»iio  palrimonio  ad  eandcm  ecclesimn  spirilu  deuolionis  ollereinlo  adiecit,  ct  in  j»n.stJiclione  prelalt  llcin- 
rici,  in  loeo  qui  dictlur  Asendere,  legitima  ordinatione  eonlirmaoil.  Acta  sunt  hec  anno  domtnice  ineanm- 
tionis  M^C^XC^Vl".  Iniiiclitme  VIIN.  iii  dicbus  Celcstini  PP.  ct  Ileinrici  im|)oialoris  romani.  Prescntibus  el 
collaudanlibtis  bonorabilibus  quorum  nomina  hec  sunt.  Ilerimaiiniis  propositus  maioris  ccclesio.  Ilcinricus 
de  Durch.  Ucrimanous  de  Ludinchuscu.  Tlicodcricus  ccllcrarius.  L^udolfus  dc  Slcinuordc.  WiJhclmus  de 

31* 


Digitized  by  Google 


244  11  sc 

Holfhe.  Tbeoderieai  de  Saldteaberdie.  Megemig  de  Nilherioo.  Hennuduiiii  Boddo.  Herimniiiiis  de  Hettbge. 

Hinistcrinlrs.  r.ozwinu^  ndiinea(u<^,  Fratnr  cim  GodesGelGns.  GodefridQS  do  Sooneiibeke.  FHdericae  fiKye 

eios.  Ubcri.  Lambortus.  Hezeiiuus.  Kathiirdus. 

Voo  twei  «Dgeluingt  (•wcmimii  ,  ab«r  Tcrlorea  g^ogenea  Siegda  maA  oocfa  die  Pcr;gimeiil«lreirea  foriMMdcn. 

DLI. 

Hcrmannus  Boi  gratia  Monastorionsis  episcopus.  NoupHI  uniucrsitas  fideliHm  tam  futuronim  qiiam  prr- 
sentium,  quoU  Liiibertua  de  Uuueren  cum  filiis  suis  Lutberlo  el  Albcrone,  decimain  duorum  holidurum, 
quam  a  nobis  in  feodo  tenebat  de  dono  oklellcet  Gerwioi  in  Oienchusen,  ipei  Geraaino  iure  feodali  per- 
potuo  possidendam  concessit,  Gcruuintis  ucm  no  in  pnstrnim,  sinit  ([uibu.srlnm  ruslici-;  pcrsope  accidil, 
super  feodo  suo  sibi  nel  successoribus  suis  questto  moucri  possot,  crga  domiuum  foodi  se  tali  pacto  obli- 
gauit.  ut  si  enm  deoedere  eontiogat,  hercs  ipsius  sine  snccessor  pro  eo  qood  Herowede  dicitur,  donioo 
fcodi  in  tribus  solidis  seroire  tenenlur.  Preterea  si  filius  cius  uxorem  dnoit  uel  filia  nupiui  tradainr.  simi- 
liler  iii  tribus  soliilis  lcncntur  scrnirc.  De  cetcrn  si  (loininum  feodi  in  cxpcditiono  profici.«!ci  rnntingat, 
filius  Gcruuioi  Xtltl.  dicbus  infra  Wcslfaliam  ia  runcino  suo  obsequium  ei  debitum  eAbibeau  Uoc  siquidein 
iuro  non  solum  ipse  Geruuinas,  sed  onmes  socceasores  eins,  qui  iusto  litalo  domum  illam  incoluerint,  gao.» 
deiMint,  et  ad  tdem  pactnm  shie  obsequium  tiMii  lniutur.  No  :iutcm  id  aliquis  de  postcris  rctractare  ua- 
leat,  prcsent<!m  pasiinam  conscribi  fccimiis  cl  sinillo  nostro  (■oiilinnari.  Artiim  anno  (loinini  M^.C.LXXXX^VI" 
ladictione  XIIII.  iesles  liuius  rei  sunt.  Nilliungus  tiucerdus.  Frater  Holjjerus  de  Lesbeme.  Laici  cuam  quj 
«dem  Lulberto  hominio  fiiemnt  astrictL  Isfridus. 

Occ  Skgdt  waldMf  «n«fciinl  «tr,  iit  veriona  frgMfia. 

DLII. 

In  nomine  saneto  et  indiuidof  Trinilatis.  |I  E^o  Bcmhardus  Det  jeralia  PatherburaenSM  fcdesie  episco- 
pus,  ^cciesi^  aposioloriim  Petri  et  Andre^  in  Patiierburnen  in  in  rpeiuum  AmeN.  Ne  presentis  ^latis  ne;^ 

cia  rnnsum;»!  nhlitiio  littcrarum  adiuiinntnr  lcstimonio.  vl  duin  luiii.s  niiscilnri  succcdunl,  quod  r(^l:itiom» 
nmioruin  nun  didicerant,  littcris  saltem  signihcantibus  ititclligant.  Nuluni  i,^iliir  essc  uolumus  tam  pre.>en- 
ctnro  Riaii  qnam  fuuirorum  fiddium  posteritati,  quud  quedam  ^cclcsie  nostre  ministorialis  Osterlindis  iwmi- 
ne.  prediuin  (|uoddaro  in  ntlla  quf  didtar  Thomelhe  situm,  <^uod  de  mana  nostra  in  fcodo  tennerat,  ab 
omni  cuiuslibet  iinpclicione  expcdilimi  cum  filioriim  suorum  omniumquo  coDscnsu  hcrcdum  in  manom  no- 
stram  rcsignauit,  et  ^cclesi^  beaiorun)  apostolorum  Pctri  ct  Andre^  conrerrt  deaolo  postulauit.  Nos  ilaque 
consideraates  quod  cx  iniunclo  >)  nobts  amministralionis  dlicio  ^ ociesnram  deberemus  prafectui  inteiidere, 
iam  dtetam  prcdium  ^cclcsi^  beatorum  apostolorum  Pelri  et  Anr!rc(;>,  ob  animc  nostro  et  successorum  no- 
Stroruro  remcdium  ct  consolationem  ibidem  Dco  seruicnciuni,  qui  pro  conpuratione  ciusdem  predii  quatuor- 
decim  marcas  crogauerunt,  per  sentenciam  minislcrialium,  clcro  quoquc  approbanlc,  contulimus,  ct  uo^lrc 
auctorimtis  banno,  nullo  redamante,  confirroauinuis.  Ne  igitnr  hec  nostFa  donatio,  tam  cdebriter  qnam 
satuliritcr  onliiint;) ,  r\  (-cliM  i  ot  ocmlto  Iap.su  tcmporum,  obliuionis  forto  .sontirot  dispoiirllum ,  scripto  o.im 
cominendare  et  pcrpctuarc,  sigiUi  oostri  inipres.sione  simulquc  teslium  subscripttone  roborarc  dccrcuimus. 
Nomina  tcstium  qui  huic  actiooi  mlererant     hoc  sunL  Godescateus  maior  prcpositus.  Voliierlns  decaousi 


t)  Ein^  iw>itr,  (onst  in  •llcm,  *elb*t  io  <lcr  OrUiograpbic,  glcichrormigc  AiMlcrtigaog ,  b*t  bier  reblerbaO:  cxfonclo. 
*)  aikfMM. 


.  Kj  ^ud  by  Google 


S45 


Meinricns.  Coaradtis.  Thyedoricus.  Thyedoricas.  Johaooes.  Ileioricus.  Albertus.  Johaancs.  Ueiaricus.  ficra- 
iMTdiH.  Reiiirieiis.  GeHHius.  Rodolfus.  ThyetdMnn.  Loderus.  Hdonnei».  Tolberti».  Acfa  sunt  hee  anno  ab 
incBrdalbM  Domini  H*X°  XCo.  >'!<>.  Indiciiono  XIIII«.  praeideiite  «nniiiM»  ponlifice  Cfleslinoi.  Hdnrioo  unpe- 
ratore  n^pMiDte.  Anno  ponlificalus  nostri  octavo. 

DLUJ. 

Tn  nomine  sancte  el  indiaidue  Trinitatis.  Thctmarus  Dci  gratia  Mindensis  episcopus.  Quoniam  dc- 
cursu  tcmporuni  sepc  fit  obliuio  actuuin  prelcritonun,  pro  unitate  ecdesie  roboraoda  quedaro  quc  discretc 
ordinantur,  pcr  monimenta  scriptararum  posterilati  expedit  oommendari.  Nouerit  ergo  piclas  Chrisli  Gde- 
Itatn  tam  riiiurorum  quam  prcscaiium .  qualitcr  Heinricos  de  Lnndesberg  canonicus  ecdesie  nostre,  et  fra- 
ter  suus  Eucrliar(!ns  laicii*,  nobilc!?,  bcatum  Pctnim  Pl  sanclum  Gori;oiiiuiii  hibi  |)atronos  conciliantcs,  quic- 
quid  hereditaUs  babucrual  in  cpiscopatu  Mindcosi  cum  omoi  utilitalo  quo  ucl  scribi  ucl  oomiuari  polest, 
eodesie  noatre  ddeganenmt  Dehide  uero  patmeles  Ipsormn,  Otto  custos  ecdesie  noetre  oum  Annone 
frafre  soo  laico  nobili  quicquid  et  ipsi  in  cpiscopatu  noslro  hcrcditatis  habuerunt,  consensa  palruelhim  pre- 
dictorum  H.  cl  E.  cnm  omni  utililatc  conlulcrunt.  Nos  autctu  consilio  familiannm  nostrorum  cadom  prcdia 
cum  aliis  preJiis  quc  ante  a  nobis  io  feodo  habucrunt  prcdictis  tam  clericis  quam  laicis  concessimus,  hac 
eliam  addita  condiclone,  nt  siagQlis  in  resto  beaii  Harliin  annis  sex  talonta  eis  daremus,  doneo  benefido 
uacanlc,  undc  ipsam  summam  percipcrcnt,  inreodarcnlur '),  si  uero  unus  aut  plurcs  decedcrcnt,  quicun- 
qnc  cx  hiis  qunttuor  cssct  rcsiduus  endciii  botia  in  foodo  haberet,  hcredibus  autcm  dcficiciitibus  ecclcsia 
onaiia  libcrc  possidcrct.  Et  ut  hec  donalio  et  nostra  ordinatio  rata  et  inconuuUa  permancat,  prescntem 
paginan  aigPIi  nostri  impressioiie  moniiam  conscribi  fecimas.  testibos  idonois  annolatis  %  qaoram  hec  smit 
Qomina.  Wcmherus  mnior  propositus.  Lclhardus  diaconus  ct  decaniis.  Rciiili  inlus  [ircsliitrr.  Connulus  dia- 
conos.  UennanDUS  prcsbitcr.  Liudoldus  diaconus.  Hildeboldus  diaconus.  Lclhardus  subdiaconus.  Rciiiboldas 
presbiier  HeioricQS  «idKfiaconas.  Widekindus  sabdiaconas.  Bamaaardns  presbiter.  Godefi^iis  presbiier. 
Thidericus  subdiaconns.  Thidcricus  dccnnus  snncti  .Martini.  Godcfritlius  prcsbitcr.  Nobiles  ecclesic.  VVidokin- 
ilus  n(liiocatii>.  lIcrTnannus  de  Arnhcym.  Roinbortus  dc  Slon  ot  fratcr  nias  Liudinironis  Volcuninus  dc  Uo- 
dcsc.  Ihidcricus  dc  6c.  Thethardus  uuihgrauius.  liudolfus  dapilcr.  Amoldus  camcrarius.  lleiuricus  piii- 
cema  et  frater  saus  Uudolfos.  Volcmarus  dc  Herse.  Hartbcrtus.  Ernestas.  Hebricas.  Coaradas  de  Lintbikc. 
Thetbardos.  Wulframmus.  Engclbcrtus  ct  Albcrlus  fratrcs.  Mciidiardiis  «!<■  Stromberge.  Heinrtoas  de  Bocflile 
et  alii  quampliires    Acta  .suiii  hcc  anno  incaniationis  domini  M^^.CMAXXX^VP. 

Dm  Sieget  iil  «erloren  (cgMgen. 

DLIV. 

In  noniiiio  sanctc  ot  indiuiduo  Trinltatis.  Widikindus  Dci  gmtia  Corbcicnsis  abhas.  |I  Xotum  cssc  iio- 
lumus  tam  prcscntis  quara  fuluri  ^ui  lidcUbufi,  quod  nos  pctitione  anciliaruin  Dci  in  Capclla,  dcciiiiani 
quandam  VIIII.  mansortun  in  Adebume,  qaos  a  quodam  Phylippo  et  suis  heredibus  comparauerunt.  cidem 


>)  Id  «incr  sveileni  iibrifeiu  k&ner  gef«iilM  AuiTerlisuns  dicwr  Drknnde,  iil  hkr  cia|ci«4allfll:  ft  li  i|uie  Mtammenm 

iMUmrum  hcc  prclilwla  inrriiigcfct ,  potcclalani  lubcrcnt  eua  retunwadl, 
^  Amuii:  prrtrntim  —  annitUilU,  liriul  r%  in  tler  iwrilen  Aiivrmigijiigt  htmti  ■wrtri  «li|i|lllraa  ttwiiinMii,  Mfiplif  inei* 

^hilinu»!  cifiUi  nuitri  impr.  ninniuuMM,  idon.  leetec  ailnotaiMaHM. 


Dlgltized  by  Google 


Vomsterio  «o  paeto  ooocettiiQus,  ut  «immtim  h  fMto  bcali  lacoM  dwM  MiKdo»  gi«iiii  noMf^  nubii  ei 
iKwlris  wicoessoribus  pcrsoliMiDL  Si  uoro  len)|KNre  staiuto  pactum  non  persoluunt»  decinun  tik  «gpit  libo* 

mm  ha!)camus  colligcudi  potcstaloro.  Et  ul  noslrf  donationis  auctoritas  rata  in  posternm  pcrmaneal,  pre- 
ik^titom  paginam  conscribi  et  sigillo  nostro  muniri  fecimus.  lesles  bii  sunt  Frithericus  prior.  Coonuloi 
prcpositus.  Reinfaonis  camerariue.  Joliannes  oapeilanas.  et  lolos  oonuentoa^  Wastniodaa  maTMalcns.  Lnidol- 

fus  du|)il<T.  Ariiuldus  pincerna.  Thidcricus  comes  dc  Horclniscn.  Erembertus  camorarias.  Tbidencw  SeaC 
Karolus  dc  Ercclc.  CtHlcsciilrns  Vfrkrii.  Oiiiclriciis;  dn  Wosthcim.  el  alii  quam  ploros.  Acta  SOItt  bfc  um 
dumiuic^*  incarnationis  M.C..\C.  VI.  iadiciioue  XIIII.  Anuo  prciationis  DUj>tro  Vil. 

DtV. 

Ego  Ilcrimannus  Dei  gratia  abbas  in  Cappinbcrg,  uotum  facio  oninibus  banc  o^ularo  lecturis,  (|aod 
Ikomiues  iMi  dc  Kaldenhonn,  Rudolfos,  Lndolfus.  Heinrioos,  et  sorores  eomm  Helhiit,  lliideguot,  BlelHii;^ 
cerocensualcs  sunt  ccclosic  in  Mcrc  a  matro  mca  construclr.  dabttntque  in  reato  palroni  sui  sancti  Lu^ 

rcnlii  supcr  allaro  ipsini  sin^iuHs  annis  (hios  denarins,  in  pontraclii  con)ii*_;ii  ctim  consorle  siia  spx  ndmmos. 
iii  ohitu  suu  optimam  (piam  habct  aut  ucslom  aul  pccudcm.  licc  itaipic  ipsis  rogunlibiis  scrip>iniu«i  el 
sii;ilb  ipsitis  ccclesic  firmaaimos,  ne  qois  aeritatis  ignaros  post  fa^  suo  eos  lemptet  domioio  subioere  et 
ini«pi:s  actioiiihus  grauare.  0"<'d  si  alicpiis  prcsumpscrit,  <;cclt'sia  in  Mcn',  ut  iu«tum  csl,  pro  cis  .slJiliit. 
Scripla  sunt  ht;c  anno  dominice  incarnalionis  millesinio  centcsimo  nonjigcsinio  sc\to,  sub  papa  douiino  Co- 
le»tinu,  in  Colonia  ponliticc  duniino  Atlolfo,  maioris  ecclcsie  prcposilu  doininu  Ludcwico.  dccano  dumiw 
Vlrico.  sub  iroperatore  gtorioso  ct  uieiorioso  domino  Hcinrico  imperaloris  Fridcrici  filio.  Acla  sunl  lifc  cormi 
tostihus,  «^cclcsif.'  prefate  fratrihiis,  Gerhardo  piiore,  llcrinintnio  sn(  (>nlote.  Gerluirdo  saccrdolc,  cctli  nii; 
Ueriinaniio.  Goilefiido,  Herimnnno.  Laicis,  Coii'  "!  >  '  (i^iioiin  iiId  Kiiujili .  Theotk-rico  Rufo,  et  aliis  pluriLtb 

Dii  mit  PcfjaiMCOUlrrircn  «ngcbiingM,  kieine  krrikrnriiiigc  Sir;;rl  M-ij;t  dj<  fnrwarla  tclirndtt  Dra»tl>ild  «;iiie*  Ueidlicbai 
■ul  ubeikcfclCM  Haapta,  in  dat  nchuo        «iom  Biicfcafiml»  luJiud;  din  Uniehrill  i«»  Brawlwrtlidti  vlmAm, 

DLVI. 

Jobannes  soU  roiscrntinne  dininn  11.  «lancti  Stephani  tn  CoHa  mnntc  pbr.  Cordinalis.  apostolice  scdit 
le^olus,  dileclis  in  Christu  fiiitrihti»,  alihati  el  ui)iui.'rsi>  fiiilribiis  cistercicnsis  ordinis  cunstitutis  in  loco  qiii 
d-ciitir  Campus  saiictc  MARIIi,  Saluit  in  i:i  13(iiiiiiio.  Quia  coiidccens  cst  el  officii  nostri  requiril  aucloiiui*. 
Justis  pcleulium  desiduriis  facilem  asscnsum  prchcre,  uos  allundonles,  dilcctissimi  in  Cbrislo  fralri.<«.  rcli- 
gioncm  oestrara  ot  dcttotionem  quam  habctis  crga  sanciaro  Romanara  ecdlesiam.  monasterinm  uealrora  cam 
posscssiooibus  ct  rcdditibos  Mti  Sub  sanclc  Roniunc  ccclcste  cl  noslra  suaceptmus  protectione,  et  coriaii 
in  Slapcl!;igo  cum  oinnihtis  stiis  perlinciitiis,  qurim  Ilcnriciis  uir  nohilis  do  Svvnlcnhcrch .  anfca  in  projirinra 
dutura  u  sc  ipso  et  cttlicreiltbus  «uis,  vidclicel  VVideiviiido,  iierniuniio,  Voikwiiio,  pro  remcdio  atiinianio 
Miarum  nee  non  et  parentum  eorom,  ad  mandatam  ncstroro  libero  vesiro  recognouil  iom  dicto  monaslerio, 
»»l  in  manus  nunrii  monachi  vcsiri  WcsccIIni  rcsiunauit  Cdiam  nohis.  vndc  cundem  Ucnrirnni  (|nia  prelor 
J  tris  ortiinein  eiusdein  lcptinie  donalioiiis  inuasor  cxslitcnit,  excommunicalii»  fuerat.  a  uinculo  anatheinali» 
auctoiiiato  duiuiiii  papc  ci  nosira  absoluimns.  Reccpta  itaque  ab  ipso  cnntione  hirntoria,  banc  donsiio- 
nem  cum  omnibos  appenditiis  ctus  ct  decima  eiusdcm  loct,  quam  simili  nuido  «{iiicifuid  in  ea  luris  habnit 
iiiin  sepfdiclus  Hcnricns  rcsi:;n;niit,  nolii';  coiilinniimus  perpeluo,  et  prestMitis  scripti  {ni;,'ina  cnnim'ir;t:iiii?. 
Niilli  i^itur  hominuni  liccal  bunc  paginuni  nostrc  conlirniutionis  infringere  uei  ci  ausu  tcnicrario  cuuuatri:, 
iK  t  iu  bunis  illis  que  certis  dnximus  exprimcnda  oocabuUs,  de  cetcro  iioa  indebite  nolestare.  Si  qoii 


Digitized  by  Google 


t 


817 


uero  conire  hec  aliquid  attomptare  presampsoril,  iDdignaiionem  Dci  omnipotcntis  et  apostoloram  Petri  el 
PanK  et  domini  pape  iMMlnnque  se  nonerit  tncarsaram.  Aeta  auteni  flant  beo  apvt  Corbejam  b  preeen- 
tia  nostri,  nec  non  ct  eorum  quorum  nomina  sunt  subscripta.  Widckindus  Corbcjeiisis  abbas.  Canonicoram 
in  noua  eccl('si;i.  Hcrthohhis  dpcanu.?.  Sindrammus  cellcrarius.  Sigchardus.  Archidiaconns  Paniioiisis  Hcr- 
hardus.  Comes  Adulfus  de  Soowtniburg.  Cumcs  Adeibcrlus  de  Everslun.  Godescaicus  dc  Purreniutit.  Ilcnri- 
GUB  de  IJppia.  Lndolfot  de  Oldageaaen  d  BemanDoa  frater  eins.  LndoUto  dapifer.  Aono  donuaioe  Incar^ 
naiioaia  M*.  ceolerinio  XO«  Tlf. 

Dni  Sl«s«l  tii>d  mU  grfinaa  breitseOochtanen  SdiaDmi  M|;rhangt.  1)  Dcf  Abtc*  lu  CorTey;  p«M  ond  krciilSrmif, 
einen  «taentien  Geittttchen  mit  unbederktem  Denple  torilellend,  weldier  in  der  rechlea  Hand  ein«n  Biich)>Aw««b, 
in  dar  iinken  ein  oflTcnei  fiach  hiill;  mit  der  Umtchrirt:  \VMik.lndus.  DI.  Gra.  Corkeienti*.  AbbM.  3}  De«  Legalea ; 
Ueia  vnd  clli|iliidi,  eiiMn  aarntcbl  attfaandan  Geiitlichea  «orilcllcod,  iibri§«ni  aa  Fignr  u»d  UmiehriU  gana  nn» 
kenntKeb.  8)  Dm  Gmfrii  ww  ScliBuenbarg;  «In  gRNim  JuvitlurmigM  Rclteniefcl,  in  Scfiild  cin  Lnw>;  mit  dcr 

Umichrin:  Sl.  AdlMia  Dai  Gradn  Wv*  StamiiHn  wnim  Gnmitii.  f.  Ad  dcr  Sdto  iit  ds  tiMMC  SlSdt 

abgebrocbco. 

DLYII. 

Iri  noniino  snncff  rt  indiuiduc  Trinitalis.  I|  FRedericus  in  Clnroliollo  prepositus.  Cum  pcsla  mortalium 
pcnc  cuncia  opcrire  solcal  obliuio,  uix  modicam  illud  rctincro  monioriam  ceroitur,  quod  mcmbrananun 
sioe  ettam  tabDlarnro  tnscripliono  conseruatar.  Sed  nos  (|uu(i  <;cssimHs  ailNlranles  oportero  a  posteris 
sdri,  in  prcscnti  pa^ina  recimus  di;,'estum  aiinotari.  Quosdam  i.uitur  agros  atttneilles  quattuor  ilomibus 
doti  ct  curlc  in  floswinkele ,  cuiic  in  Wadonliart  ot  Erthburch  sit  s  circa  nostram  donium  Hutlinchuscn 
dcdcrunt  nobis  equali  commutationc  aintci  el  fratres  ni^tri  iu  Caropo  bcate  Maric,  alios  pro  cis  in  Middel; 
scten  etnsdem  nalcftUe  rectpientos.  et  boc  prooiso  ul  cqualitas  h  olronimquc  pcnsionibus  eueoiret  Pro- 
n)is.<ium  ctiam  et  firmiter  cusiodicndiim  est,  nc  partis  utriuslibet  aduucatus  alterani  aliquando  partcm  !n 
cand>iiionc  prcrata  inquicict.  Acta  sunt  bcc  nostri  oonuentos  uoaiiinii  noiualale  anno  dominice  tncamalio- 
iiMi  M»  C.XC.Vl».  iudicUonc  XHU., 

Db«  nilt  PafgBiMHililariAm  an^rtMWf^t  kr«i*i;irniii;«  Si<-grl  leigt  dM  Mcwiita  a^ciMla  BnulMM  «iaat  GdaUidiea,  «it 
nabadcckUin  Haapln.  Dia  Umadwift  iil  «du  mabr  aa  laicn. 

DLVIIL 

Am  dam  Fiintnck>lleDlbdm>RbedaiidkM  Arcbira. 

lo  nomine  sancte  et  indiuidue  Trinitatis.  ||  Fiorenlius  campi  beat^  MaRi^  humilis  abbas.  Cum  gcsla 
mortaliuni  pene  cuocta  operira  soleat  oblioio  (o.  s.  w.  alles  iiriMKch  wie  in  der  vor.  Vrlc  b»)  annoiari. 

Qiiosdatn  ii^itur  agros  altincntos  (|iialtii()r  tuisttis  ilotnibus  doli  cl  curio  in  Iloswinkelc,  curi^  in  Wadcnhart 
ct  Erlhburch,  siios  passim  pcr  campum  uci  circa  Claholtcnsium  domum  Uuttinchuscn,  dodimus  e(|unli 
commutatione  dominis  el  amicis  nostris  predictis.  alios  nidelioet  ia  Middelsctca  ciusdem  ualcnti^  rccipientes, 
et  boc  proniso  (etc  Ailes  iibrige  "srie  in  der  vcr.  Urit.) 

Dh  mit  Prri;ami>nt<trrirrn  on)(rhan»tr ,  kleine,  elllptiiche  Siegel  xcigt  cinen  litiendeo  Geiitlichro  roit  nnbedwillrm 
Ihiipla*  biMrn  BudiuriMab  ia  d«r  raclMca  nnd  aia  Bvcii  lo  dcr  iioJUn  Hand  iiallandi  mit  dar  Umidirift:  Sigif. 
Abfc\a  i*  Campo  S.  Mirie.  \. 


Digltized  by  Go 


litt. 


DLIX. 

Am  dm  A«^m  im  «taat  CMiMd. 

In  nomine.  Btncte  et  indinidoe  Trinitatis.  ^ 

Herinannne  Dei  gracin  Monasiprionsis  cpiaeopne  sccundus.  Licct  occupatione  scculi  mcns  hamMW  j 
(liuor^H  »scn<h  multimodis  distrahatur,  tamcn  quisr|i]o  Gdclis  qiicinto  n!(iore  fulgcl  gradu,  tantopropcn- 
siore  cura  vii  quc  fclicitali  ctcruc  coaducuDt,  dcbct  uitcndorc.  Yncic  nutura  cssc  uolumus  lam  prcs4,>nti-  ^ 
biM  «|UBm  socceMuris,  qood  dielMis  noslris  dum  ioiUiedro  epiiMSopBli  lloonaterii  preeMemns.  lapsu  lenpo- 
ris  aduocalia  que  erat  super  uillani  rusri  ltli,  uiiiN  ipii  cam  rrvcranl  spirilum  cclo  rcddcntibus,  ccclcsic 
nostrc  cl  nobis  iincnbal,  cl  cx  eodcm  cucnlu  oinne  ius  quod  in  clectiono  ciu.sdpin  aduocatie  ad  ahhatem 
Jordaucm  ct  conuculum  in  Varlar  spociabat,  libcTum  ad  eo«  redilMt.  Postea  commuuicato  consilio  prio- 
rum.  minislerialium.  familie,  Honasieriensis  lionoslati  et  pariter  commodltati  coclesie  in  hoc  consnleiitcs, 
abbatcni  Jordanem  et  coTinrnlum  Varlariensis  n>nohii  iimmnnilinnibus,  coiisiliis,  lantirm  infliivimtfs,  quod 
totalc  ius  ct  clectioDem,  quam  in  aduocalia  illa  donauda  habcbaut  e\  iastilutionc,  in  manus  nostras  resi-  i 
gnauoraDl,  et  liberam  n  iure  suo  reliquerant  Nos  itaqoe.  quia  oillam  m  Cosfdth  dilezimns,  fouiRms  ei  ' 
in  maltis  promouinuis,  disiicnsationc  nostre  auctoritatis,  conseiisu  abbatis  et  cottucatus  positociim  sepiiK 
ciiics  prcdictos  cum  tota  uilla  Cosfclt,  !ib  uniurrsis  atliiocatis  ct  a  reuio  iKinno  liberos  ct  solotos  rfciraus, 
el  ab  oroui  exactione  aduocatic  qua  grauari  posscnt  exumimus,  ad  omncm  lusticiain  el  libcrtalcm  qua 
ciues  Honasteriensiom  aunt  exempti,  alalnentes  et  finnissime  stabiKenlos,  si  quis  snccessorum  noslronni 
aut  nlterius  professionis  homo,  hanc  noslram  disposilionem  humiliare  ct  libortatoin  a  nobis  concessani  ciui- 
bus  pr(»tr>\ntts  imminnoro  aut  subuorlorc  presumserit,  ut  omnipotcntis  Doi  ol  apostolorum  Pctri  ol  Pauli 
iram  iiiciirrat,  iiisuper  auctoritatc  sumuii  poutiUcis  domiiii  Celeslini  papc,  Colonicnsis  arcbicpiscopi  Adulii 
metropotilani  noslri  et  pariler  nosira  excommnnieatus  et  porpeluo  dampnatus  habcatnr.  l^lur  ut  hdas 
nostrc  dispfii>atinnis  prouiiln  onliniitin  tnm  a  prrsofilihus  quam  postcris  ot  noslrc  (lij;nilali>  i.iicc('ssoriLus 
mta  ot  perpotuu  hobealur,  prcscntcm  paginam  conscribi  et  nostri  sigilli  imprcssionc  muniri  dccreniinii'^. 
Acta  sunt  bcc  anno  dmninice  incaraationis  U*.C*.XC*.VU.  mdrcUone  XIIIU.  lUI*.  Idus  Harcu.  Celeslioo  [u-fd 
Romane  sedi  prosidenieii  Heindco  Romanorum  impcraiore  \  r'.  nnpennle.  Adulfo  Colonicnscin  ecdenan 
gnhcrnnnto.  Alloslnntihn';  ot  prosentibus  uiris  discretis  ct  ])ri)h;ililil'ns  lam  rlt  rifis  (jiiain  laicis.  qnnrum  no- 
miiia  suut  hcc  Ucrimannus  maior  prcpositui».  Ucinricus  scolasticus.  Ucinricus  de  liurc.  iieniuannus  de  Lu- 
dincbnsen.  Tbomos.  Wolcmaras.  caoonict.  Godofridus  et  Israhcl  do  Gemene.  Herimannna  de  Monaslerio. 
llcnihurdus  Werenae,  ot  frator  oiai»  Gcrlagns  Bilber.  Jobannes  de  Dulmene,  el  fraler  cius  Uoinricus  Norda- 
din.  Ucinrietis  Burcgrauiiis  de  Dulmonc.  Hoinricus  Burcgranina  de  Rochede.  R5tgerus  de  fiiUerbeke,  ei  lira- 
ircs  cius  Johannes  et  Ilcinricus.  Engclberius 

!)«•  mii  rotlwo  md  pumem  MMmtB  PIMtn  angehangie,  wltr  flchSii  cflnilflM  Shgil  iit  4m  la  d«a  Uck(Md««  KiAil 
HeranBRfl  anfl  «Usiflr  2cil  |c«ohslicfae»  M  Kr.  DXUU.  kwchfHlwic. 

DLX. 

Am  dcmclbca  Arabltci,  | 

In  nomine  sancte  et  indiuidne  Trmtlatis.  ||  Rgo  Jordanis  dielns  abbes  in  Varbr.  Notum  easo  nofnnus  j 

tam  prosonii  quam  supcruonionli  etali,  ipiia  omne  ius  quod  habebomus  in  eligeodo  aduocalo  super  uillaa 
qiie  cst  in  Cosfelt  in  maniis  dompni  II(  riifnniii  .Monnstrrici)-.is  cpisropi,  pro.sontibus  cccIcml'  niinistcrialilm* 
resi|[;i)auimus,  cl  priuilogium  quod  ciuibus  in  Co.sleii,  patcrna  pictalo  utilitali  illorum  consuiendo,  sua  lilx'- 
raliiatc  oooUilit,  in  qno  a  regio  benoo  Tartarenas  ndttocati  liberos  eos  fiiciendo  cxemit,  et  sni  sigilli  im- 


Digitized  by  Google 


1I0T. 


249 


prcssionc  commnninit,  nostro  ass«*nsn  cnm  coniuenlia  toUus  ecclesip  nostre  connentus  fecit,  et  ideo  ratum 
babcmus,  atquc  in  icslimoDium  facti  preseotcm  cartam  nostri  sigilli  imprcssionc  communimus.  Tostes  sunl 
bii.  Lamberlus.  ArnoldM.  cappellam.  G«raaMttS  nolarius.'  Hiobierialea.  Joltaiuica  de  Diiliiianta.  RoCgeros  do 
Byllecbeke.  Helonrwiia  de  Bedemamric  et  frater  eiee  Eoerfaardus. 

Dw  ■afchfiiile,  wle  M  dcr  M||Hidn  Uifcaada  bewliiAM  Skfi  hlt  bMhidtgt 

DLXI. 

AiM  deoiMUiea  Archire. 

Ego  Jordanis  Varlarcnsis'  ccclcsiic"  nhhas.  retfntibus  dilcctis  iiobis  citiibus  in  Cosvclt,  rcgimcn  ipsins 
oppidi,  (ie  oommuni  consilio  conueiitus  tioslri,  »cabiuis  inibi  commorautibus  porroximus,  ca  uidelicct  ratione, 
nt  ia  quaaTcuoqne  penoaan  de  nostro  eonsenan  eonnenennt,  a  nobis  recipieBdo  teneat,  et  in  festo  beati 
Lambcrli  marcam  pro  pcnsionc  pcrsoluat,  alque  in  nullo  ccclcsic  Varlarcnsi  sc  imlcbilc  o|)pi)iiarU.  Decrc- 
tom  est  etiam  data  iide,  ut  si  aliquis  polcns  persona  ccclesie  nustre  vim  io  bac  parie  infcrrc  volucrii» 
cnies  MO  miais  adaaiBantinni,  nec  aDuctcia  fncnia  cireamaenli,  de  naana  attertos  rejpaiea  hoc  rocipiaQt. 

Dee  engvhimgta  9}«^  iit  iMiiiSniif «  ohflgelSlir  fM  eadetlkelb  2ea  Im  DerdueeMMr,  and  uif^  ilee  iwwim  lehiaila 

I'rn^!tiii'<  r:T,rt  ( f i «tlichcn  inii  tni^V' 's^^trm  u.v.-y.h- ,  in  Ast  tcditca  Baad  efaMB  KichBltoleh,  la  der  Kakaa  efai  Bach 

bailcad,  mil  dcr  UoiMibrilt:  Jonlaaii  Abbu  Varlir  . 

DliXIL 

Aoe  im  Ardif  der  SteA  CeetAM, 

In  nomine  Pntris  et  FHii  et  Sptritus  sancli.  |]  ^o  H.  VI*.  Oei  gratia  Romanonim  imperator  ct  felix 
aemper  Augustus.  Semper  qnidem  grata  cxistcrc  nostra  benefioia  uolomus,  Sed  ea  connciut  esae  drali»' 

sima,  qiic  el  in  postcrum  pcr  noslra  priuilcgia  slabilimus,  quatinus  ca  ncc  bominum  deprauaro  pos.sit  im- 
pielas,  oec  temporum  obscurct  aonoisa  uetuslas.  Ilaquc  <|uoniam  inipcriali  maieslati  congruit.  juslis  peli- 
cionibus  Subiectonim  dementer  nimaere,  et  eos  qui  graliam  oius  pi-oicclionis  quemnt,  Rogali  anctorilate 
tucri,  notum  fadinus  tam  prescnlibus  quam  futuri  cui  ridelibiis,  quod  ad  pcticioncm  dilccti  ct  fidelis  nobis 
H.  Monastericn.<;is  opiscopi,  villam  in  Cosfellh,  quc  in  Monastorien.'.i  dioccsi  sita  cst,  ct  ejiis  ciucs  a  Re^in 
banno  quo  arlabuntur  ab  aduocato  Varlarcnsis  ^cclesi^,  ad  quum  cudem  uilla  rcspicit.  cxcmimus.  Sanc 
no  ctnquam  aideamur  isla  polestatine  et  non  ex  mtione  fedsse,  placuit  nobis,  posleros  ncelros  scve,  qood 
predictus  H.  Monastcricnsis  cpiscopns  ccilos  nos  rcddldil,  iain  diclam  Varlarcnscin  ccclcsiam  liberam  ele- 
ctioncm  iu  creando  sibi  aduocalo  habere,  ct  eandem  iibertatcm  pcr  uaUda  priuilegia  tucri,  atque  eius- 
dem  ^cclesig  aduocato  W.  scilicct  dc  Horstmare  mortuo,  abbalem  et  conuentam  iam  scpc  dicte  ^cclesic 
in  ipaos  persooam  uice  aduocaii  conuenisse.  Vt  igilor  benignitatis  nosti-c  concessio.  comoninicato 
consilio  principum,  cisdcm  ciuibus  in  Cosfcllh  atqno  conim  posleris  stabilis  in  euum  pcrmanc.Tt,  cam 
cootra  omoiam  macbinamenta  fraudium,  priuiJegii  nostri  autoritale,  ex  seoteotia  priocipum  roboramus^ 
et  nostri  fmperialis  Sigilli  inpreasione  mvmam.  Tesies  sant  hii.  Conrados  Hogondenais  arebiepiscopoa. 
Albertus  Leodecensis  epucopus.  Baldewinus  Tiaiectensis  cpi.scopus.  Conradus  cancellarMis.  Beinrtcos  COBMS 
dc  Scngin<'n  O'to  comes  dc  Gclrcn.  Simon  comes  de  Thciichurg.  et  alii  quam  plures.  Oatum  per  mnnus 
Gonradi  Caucciiani,  aput  Mogoaciam,  KaL  Junii,  Anno  dominic^  iocarnationis  M".  C".  XC**.  Vll°.  indi- 
ciiono  Xllllit. 

Dh  gruHe,  lait  grtioea  nnd  mthcn  Fadco  angclilingte  Maieiliitxirgel ,  nur  wonig  bcscbiiiligt,  und  teigt  den  Kaiier 
•nr  dem  Throne  siticnd,  den  Zeptcr  (in  <>e«talt  einci  einrachcn,  obco  io  ein  Kreus  gcendiglcn  Subm)  in  der  rech« 
ten,  den  Reich(epr«l  in  der  linken  Hand  baliend;  die,  tiini  Thell  eMgeiprwigene»  eber  leiefal  la  irfiiaieaile  Uen* 
•chrirt  bci<M  Hcinric*.  Di.  Gn.  Weaieaar.  Ivfel.  Stmf.  Aagaitai. 

C«d.  dtpl.  faut.  WMtbl.  U.  32 


1 


sro  <itf. 

DLXIII. 

In  noDttde  sancte  «t  iadMtidne  Trinitatia.  || 

Berimannus  Dci  gratia  Monastcriensis  episcopus  secundus.  Ralionabile  est  ut  qoe  ad  pclitionem 
fidelium  conccif^intiir  ficri,  nc  mtifatione  horninum  tlcleantiir,  pcr  scripta  mcmoric  commcndentur.  Vndc 
nolum  esse  uoluoius  iam  prcscnlibus  quara  successuris,  quod  Euerhardus  Rufus  pro  decima  dc  curti  sila 
snper  Geisl  annnatim  talaendat  tres  naltiee,  medietatem  «il^nis  el  medietatem  ordoi,  «oigulis  annit  tm 
miuutis  dccimis  soluet.  Idcm  dcbitum  hcrcdcs  ipsius  co  dofuncto  pcrsolucnt.  Et  ut  conuentio  talis  rDlur 
et  pereonitatem  haberet,  maiutim  io  Woickinclliorpe  situm,  ecclc«ie  nostre  propriam  donauit,  quetn  ciiam 
tn  beneficio  sibi  et  beredibuB  suia  in  postcrnm  semitunim  cum  dccima  inde  proneniente  a  nobis  «nisceiHl. 
u\or  cius  Uumd^ieit  in  codcm  manso  peremittatem  qve  nolgo  dieitnr  Lipzuih  habebiu  Igiiur  ui  huios 
rei  di-po>ilio  rata  cl  firma  habcrclur,  prcsrntpm  pnginnm  conscribi  ct  nostri  sigilli  impressionp  sii^nari  (ie- 
creuimus.  Acla  suol  hec  anno  dominice  incarnaUouis  M<*.  C.  XCVII**.  Indiclione  XlUl».  Cclestino  papa  Ro- 
mane  sedi  prendeDte.  Beinrioo  Romanomm  imperatore  VI*.  imporante.  Atlestantibns  et  |}resent9>ns  oim 
discrctis  et  probabiiibos  tam  clcricis  quam  laicis,  (|uorum  nomina  sunt  hec.  IlennMMns  prcpositus  maior. 
Bodolfus  notarius.  Henricus  dc  Lon.  Conradus  dapifor.  Ucorictts  Uicke.  Ludewicns  imieniB.  Robertos  ded> 
mator.  Jobaoncs.  Arnoldus  de  Ahus. 

Dm  8i«|iri|  walcbM  uiil  ntlna  wd  grilMD  MMsam  WSAn  mpUagt  war,  iit  «wlSMa  (tgMgMi. 

DLXIV. 

Am  iem  Flintl.  SBlm-H«ntiiaAcfa«i  Mitt, 

In  nomine  Sancte  ct  iiuliuiJuc  Tiinitatis.  ||  Ilcrimannus  Dci  gratia  Monastericnsis  cpiscopus  scciinda& 
Omnis  bonc  opcrationis  initium  cx  pia  mlencionu  proccdcns,  tali  (irmamcnto  mcmoric  dcbet  roborari,  »c 
in  postcrum  aliquo  iuris  uastatore  queat  allcrari.  Ilinc  cst  quod  notum  cssc  uolumus,  tam  prcscntis  quaro 
fiitnri  secnli  nationibus,  quod  Eucrhardus  de  Qaenothr)rpc  cum  uxore  sua  nomine  Jutla,  totfeqne  hendi- 
bus  mtione  iuris  hcrcdilarii  succcd(nitiliu>,  Frcdcriro  filio,  Oda  filin,  rnilribus  Fredcrico.  Ilnldo,  Ercnfridn, 
domum  Edouts  in  Bocbolto  siiam  cum  omnibus  aitincntibus,  ccnobio  sancte  Mari^  et  boate  Margareie  in 
Asbilce  aondidentntt  in  nsus  omnium  ibidcm  Deo  famalantiom,  hanc  ncndttionem  in  comolia  Lutbciti  de 
Asbikc  sub  baano  regio,  prescnlc  comitc  Oltonc  dc  Hincthcm,  cuius  mtnisteriales  faenmt,  robornnlc& 
Burnhardo  dc  Mctc!(*n  «iccm  I.tidoiri  dc  Stonunrdc  ciu.sdcm  loci  aihiocati  •^'crfntf.  Ut  autem  hcc  incon- 
uulsa  ct  rala  pcrmancant,  prcscntis  scripli  attcstatione  cl  sigiUi  nostri  imprcssione  roborauiiuus.  Si  qvit 
autem  hec  in  pafifcram  irritare  oonatos  fuerit,  attdoritate  Dei  el  apostolomm  Petri  et  Pauli  et  nostra  aoa- 
temali  ipsum  subicimus.  Huius  rci  lcstcs  sunl  subscripli.  Hinricus  nobilis  cum  curuo  pcde.  Timmo  <lc 
Ostcninic  Libcri.  Rothmiarflus  dc  Ilonhorst.  Gcrbardus  de  Rene,  et  Herimannus.  Mini^torialr  s  Rinbertusdc 
Stochcm.  Hodolfus  de  Asbiicc.  KJueriuus  de  Metcleo.  Thidericus  de  Throppcu.  Enkclberlus  de  Buren.  Ikiro- 
hardus  de  Hek.  Cesarius  de  Ridderbroke.  Acta  snnt  bec  anno  domiotco  incaraatioais  M*.C*.  Donap>9iDO 
VII°.  Cclosliuo  summo  ponlificc  Rcmnnc  scdi  prcsidcntc.  Hinrico  Romanoram  imperEtore  priDCipatum  in- 
perii  tencntu.  PoniiGcatus  nostri  aono  XXll"  Iiulic  iionc  XIUI*. 
Dm  Si^el  war  «Dgeiwngt,  itt  tbet  VMloren  eeg«agca. 

DLXV. 

Am  d«m  FSntl.  SalH-HmtMM^NhM  Aiditfe. 

In  ttomiae  «111016  et  indiiiidiie  TruntatiB.  t)  Harimamn»  Dei  gmiia  HoBasierienais  epiMiopvi  «ecawh» 
Qnoniam  legttimam  dodmafom  pemdoiiem  «ximiin  legistalor  deoime  scilioet  dragme  pins  reqnisileir  insiiin^ 


119  7. 


851 


eiuqiio  ecdesi»  ut  Miun  nuMlris  tanqiiaai  leailimm  eortem  ammiabtnntilmB  assignart  mandaott,  nos  ad 

tam  reucrcndc  auctoriialis  nnandaliim  suspicientes ,  et  eas  ad  aliarum  usus  personarutn  (lcnenisse  pro  parte 
ooslra  doleiilcs,  de  manibus  mious  idooee  pofisidenlium  paulaiim  euellcrc  ct  ad  prime  insUluiioais  staium 
stttdajniDs  renocare.  Nosse  ilaqDe  aolamaa  omnes  fiUos  miserioordie,  quod  quidam  miaislerialis  uoaler  ai> 
dcliccl  Johannes  de  Dulmcne,  precc  el  precio  honorabilis  liiri  Fr&nkonis  UonasterieDM  quondam  dccani 

Inductus.  dccimam  quandam  dc  uilla  quc  Tinjro  dicilur,  in  parrochia  Scopingc,  quam  a  nobis  in  rcoilo 
teouit,  inlcgrc  cl  absquc  cxceptiouc  cum  oinmbus  atlincntiis  rosigoauil,  nosque  ad  cum  qui  cum  rcdicrit 
omno  sapererogatom  compensabit  respicienles.  eondem  decimam  eocieeie  el  conaonlni  in  LangenliorBt  coa- 

tradidimus  pcrpctua  quicto  posstdctKiam.  Quod  noslrc  dcuotionis  sacri6cium  ne  quis  de  manibus  illorum 
tam  iusto  tilulo  possidcntium  rapcrc,  ucl  aliquo  discriminc  po^^sit  rotractnro,  hoc  scriptum  tam  nostro  Ki^illo 
«luam  plurium  probabilium  personarum  tcstlmonio  roboratuin  ius*iinus  postcritatis  memorie  coraroondari. 

lil. 

Acia  sunt  hcc  anno  ucrbi  incarnati  M^.CC.  Homanam  scdcm  ct  iiapcrium  gubcrDantibus  papa  Cclcsiino  ct 
Hpinrioo  iroperatore  gioricMO  et  aemper  au.suato.  His  qaoram  nomiDB  subscnpta  saot  ooram  constitutis. 
HLTiiiiatinos  raaioris  ecclesii;  prfposltus.  Waltherus  dc  Hiistcdc.  Winemarus  do  Siluualde.  Nobiles.  Lodoirus 
dc  Stcnuorde.  Beriicrus  dc  Hctcn.  Ministcrialcs.  Godcfridus  de  Sconeobelie  et  filius  saus  FretlieficiHL  Ral^ 
gerus  de  Billcrbcke.  Rfmbprtus  cle  Stochem,  et  alii  quam  plures. 

Dai  aDgehajtgte  Hiefel  bat  die  tuletit  bescbricbcne  Fonn. 

DLXVI. 

Am  dcni  K«f ullMelM      KlMlcfi  GcMis. 

Id  DoniiM  saDCle  et  iodividae  Trinitatis  ameo.  Ego  Bemhardns  secandas  Dci  gracia  patherlninieflsn 
eedede  epiBOopiis  oamibus  christi  fidclitjus  in  pcrpctuum.  Notum  sit  aaivorritati  fideliam  tam  futurorum 

quam  prosentium,  quod  Conradus  sacerdos  iri  Plumo,  ob  remodium  animc  sue,  prorprltii  monnsforii  in  Ger- 
denen  intondens  ei  scvaginta  marcas  conluliu  Tandem  has  quibusdam  frutribus  do  Luthardesson  Ilildeberto 
videlicet  Degiienliardo  ei  SifKdo  ttme  lemporis  cnice  signalis,  ei  se  ad  iter  peregrinalionis  expedire  volen- 

tibtis,  cx  convcntionc  infcr  iji^-os  facta,  Ipsc  cnni  aMiate  Hcinrico  do  Pathcrboinc,  lunc  cnrnm  In  Gerdene 
gercnte,  nomine  monaslerii  dedit,  ul  ipsi  univcrsa  bona  que  in  LuiUiarsen,  Rolwardcssen,  .Nedere,  Reiles- 
sca  et  Ykcnrade  iuro  proprietatis,  vel  a  n(d)is  jare  feodali  toncbanl,  cum  omni  fructu,  a  prcdicto  Conrado 
ad  tempora  vite  sue  percipiendo  in  jus  et  proprietatem  monasterii  in  tierdcncn  transferront.  Resignatione 
itaquc  bononim  fcodalium  ct  assi;;nationc  proprionnn  ab  eis  Ct  a  quoilam  ipsnnim  rdlicrcde  Conradu 
nobis  facta,  ipsa  ad  eorum  instaotiam  cum  cleri  ct  ministeriaUum  nostrorum  connivcntia,  cidem  mooa- 
sterio  donavimaa.  Hao  taneo  eondiliooe  apposiia,  nt  cuilibet  eonim,  aive  IpM  simul  a  peregrinatioDe 
reversis,  si  infira  decennium  quod  currcro  cepit  in  sancto  die  pasche  tunc  oclavo  Ydus  aprilis  celebrando, 
duabus  vicibus  poctiniam  sibi  dataro  resliturrint ,  hona  restituerentur,  et  codcm  jnre  qno  ante  possedcrant 
io  posterum  possiderent.  Fecuaia  eciam  tali  medio  adjunclo  reslitueada,  ct  ut  quot  annis  fructus  de  bonis 
provenientes  non  perceperont,  lot  owrcas  io  ipsios  restitatimie  relineBiik  Si  vero  ipeam  restitaere  voloe- 
rint  in  primo  reversionis  sue  anno,  monastcilo  sit;ntficabunt.  Si  enim  se  nollo  vcl  fortc  Inopia  InI)orantes, 
ad  cam  restituondam  sc  aon  sufliccrc  asserant,  post  talem  assertionem  infra  anni  spacium  iriginta  marco 
predicUs  sexaginta  marcis  addende.  eis  duabus  vicibus  persolvende  sunl.  donationc  nostra  rata  ct  inviola- 
Mli  in  perpetaan  permaMnte.  Has  antem  triginla  marcas,  si  in  peregrinatione  existentes  dceederoit,  ob 
sahitem  animarum  siiamm  n-nnasterio  conlulerint.  Ne  igitur  hujusmodi  factnm  aliqiiibus  pcr  successioncm 
lemponim  vcniro  possit  ia  qucstioaem  et  io  dubium,  presentero  paginam  iam  dicto  roooaslerio  contuiirous, 
et  eam  si^illi  uostri  inpresmM  fimavimns.  mb  oxoonnBnincalioa»  vmcnlo  siauieates,  ne  quis  ipsam  in 
boiiis  a  nobis  «ic  liolbilis  vel  in  repetitioDe  pecniie  e  predieio  sacerdote  In  Piume  aibi  ooOaie  alioiqas  rei 

32» 


252 


1191. 


pralexlQ  grftvare  •Uentet.  Hujtu  rei  testes  snni:  Volbmlus  deouiQS,  Heinrictts  adioUMtieiM,  Luibertos  cel- 

lerarius,  prepositas  Bemhardus,  Johanncs  de  Padra,  Hoinricus  dc  Hamclc.  Nobiles:  Ucrmannti!;  de  Walt- 
eliLe,  TieUnarus  de  Buren,  Hermanntts.  Hermaooiis  de  Uere,  AmelaDgiis  Comes.  jdinisterialcs:  Wcraeras  de 
Bnde,  Thiiiio,  Wemlienv  Stape),  Hdnrieiis  Comes,  Anselmus  de  Aden.  Acta  sont  hec  anno  domiaioe 
incarnatioois  MillcMinio  centesimo  nonagcsimo  scjiiinio,  Indicliono  quinta  dccima,  scdentc  doroino  papa  Co* 
lestino,  regnantc  domioo  imperalore  Heinrico,  sub  domino  Conrndo  mofooline  aedfo  arduepisaopo,  aaao 
episcopatus  nostri  X. 

DLXVII. 

Aus  dcro  Koj.iilbuche  det  JobannU -Stiru  xu  Oinii  r  icf.. 

In  nomine  sanctc  et  indiuiduo  Irinilalis.  Ego  Euerbardus  Osoab'.  ecclesio  vocatus  cpiscopns,  Omni- 
Inis  in  Oiritto  fidelibus  salolero  cem  perpetoa  feliciiate.  Notom  sit  lam  preseaiibas  quam  fulnris,  «luia 
Jobanoes  de  Wlucna  cclcriqae  fratrcs  clus,  Gerbardus,  Giselbcrtus,  Bcrloldus,  vcnicnlcs  in  presentia  noslri. 

suam  parlfm  dccimo  de  dumo  quadam  in  Vphuscn,  id  oh\  mollium  siliginis  ct  duo  mollia  aucnc  por  clau- 
stralem  tuensuram  et  preterca  solidum  denariorum  dc  domuncula  quadam  etdcm  domui  coolinua,  fralribus 
occtesie  saiicti  Johannis  pro  sex  ntards  examioali  ai^li  inpignoraneront,  reliqnam  vero  parlem  dcdme 
eiusdcm  dumus  Johannos  palor  corum  loiigt'  rplio  cuin  aithuc  viuerct  ol)  annujilcm  mcnioriam  sui  cclo- 
brandam  prcdiclc  contalit  ccclcsic,  proptcr  caulclam  aulem  hinc  indc  ut  omnis  fraus  abcssct,  terniinus 
inler  Lctare  et  Pascba  Oomini  prenotatis  firatribus  siue  corum  legitUmis  succcssoribus  ad  rcdimendam  dc- 
GimBm  prefixns  est,  tali  tamen  paclione  ul  si  eo  termino  deeiinam  non  redunereitt,  fructus  indo  emorgens 
per  totum  circulura  seqncntis  anni  crf  litoribus  in  Itbpra  possrssinnc  pcrmanoat.  Vt  cruo  huius  actiuoLs 
onfinatio  rata  cl  inconuulsa  pcrmaacai,  prescnlcm  pajjinam  sigilli  nosiri  irapresi»ioDe  roborauimos.  Ad  ma- 
ioren  ettam  oonfimurtionem  eiusdem  testes  quibus  hec  acia  sunt  subsoripti  annolantnr.  Prepositos  TTillicl- 
mos  eodesie  bcali  Jobannis  ct  sui  cunfratrcs  ciusdom  tiluli.  Israhcl.  Ileinricus.  Liborius.  I.ait  i  vcro.  Ilart- 
bcrlus  (lo  YfKirdi.  Gorhardus  pincerna.  Alberlus  S!ii;o.  Gcrhardus  camcrarin?.  Amolilus  dv  Alfhu-on.  Joscp 
de  Slciesen  ct  aiii  (juam  plures.  Dalum  ab  cpiscopo  Gcrbardo  in  Oscmb*.  anno  incarnaiionis  doniioice 
li^.C*.  Moagosimo  scpUmo,  Indjclunie  qoinladecinia. 

DLXVIII. 

'  In  nomine  sancte  et  indiuidue  Trinitatis.  Widikindus  Dci  gratia  Corbcicnsis  abbas.  Notum  esse  oo- 
lumus  tam  prcsootis  quam  futuri  eui  industrio,  quod  dilectos  Trater  nosler  Heinriens  Kamtoatensis  prcposi* 
Iw  ourlem  cpiaildam  VIU.  mansorum  in  Hcigcn  omn  attincntibus.  scilicct  aduocatia  et  quod  uulgo  dicilor 
Ilollgrascap,  que  omnia  dos  ecclcsie  illius  fuerant,  rt  Dco  inibi  scruienlps  !ongis,vimi  temporis  proscriplionc 
bec  quicte  possederant,  scd  a  prcdecessoribus  nostris  alicoata  fucrant,  a  Gcrungo  de  Araeuelde,  qui  bec 
a  comite  Adielberto  de  Enerstebi,  comes  uero  ab  eccfesia  noctra  in  feodo  tenoit,  LX.  mards  ar^ti  rade- 
mit,  et  coiniii,  ut  heo  fieri  pcrmittcrct,  II.  marcas  argonli  dedit,  el  nos  VIII.  talcnta  primum  nabie  uacan- 
tia,  inlifndiciala  tamcn,  cxcfptis  bonis  ministcrialium  oi  concessimus,  et  ita  iam  dictus  Gcrnngus  cadem 
bona  comiti  Athclbcrlo,  comcs  autcro,  uoa  com  lilio  suo  Athclbcrlo,  oobis  rcsigoauit,  et  oos  ecdcsic  Ka- 
minateori  libere  disponenda  remtnmos.  Et  nt  hee  aclio  inpostemm  incononlsa  e(  inoidlaia  pennaneat,  pre- 
aenlem  pagaiam  COnscribi  et  .sigillo  nostro  ct  sigillo  ulriusr|uc  comitis.  patris  scilicct  ct  filii  eiusdcra  noroi- 
nis,  mnniri  focimus.  Cuius  rci  tcstc?;  sunt  hii.  Bodo  et  iicrtoidus  fratres  de  Ilomburch.  Item  Bcrtoldus  et 
Bodo  iilit  Hodonis  dc  Uomburch.  Albcrlu^  de  Rethen.  Wastmodus  marscalcos.  Luidoifus  dapifcr.  Item  Lui- 
doUi»  iunior  dapifer.  Ereinbertiis  caineiariua.  Amoldoa  piooenia.  Hehal^  et  Remhems  de  Porla.  Bwt- 


Digitized  by  Googlc 


ii«T'o  itia. 


253 


boldm  de  KUnbike.  Kwolas  de  NienkirlcfNi.  Heinriciis  de  Lvitmnen.  Tliidericin  de  Helen.  Ttiiderieas  de 

Durspc.  Bruiiingus  de  Helen.  Werenboldus.  Conradus  de  Ranc.  ot  alii  quam  plurcs.  Acla  sunt  hcc  anno 
incamutlonis  Domini  M.C.XCVii.  Indiclione  XV.  Anno  prelationis  no«tre  VUL  lo  nomineDet  (elictter  Amcn. 

Amcn.  Ainen. 

Oi»  htUtm  wgthSqgtta  Stcfal  iin4  tMtoca  grgufni. 

DLXIX. 

Aat  dem  Koputbuche  <ir%  KloiUrs  MarieuMA  *]. 

Innocentius  ^iscopus  semus  seruonim  Dci,  dilcctis  filiis  Florentio  abbati  I|fonastcrii  de  Campo  beate 
Nnri^  ciusquo  frsdribos  tam  presentibus  quam  fwtaris  regolarem  nitam  professis  ia  F  F  H.  )|  RcltgioBam 
uitam  eli^tibas  apoatolicam  oonucnit  adcsse  prcsidium,  nc  fortc  cuiuslibet  lemeritatis  incursus  atit  cos  a 
proposilo  rcuocet,  aut  robnr,  quod  absil,  sacre  religionis  iiirriimal.  Ea  proptrr,  ilik-cii  in  Domino  filii, 
ucstris  iustis  postulationibus  clementer  aunuimus,  et  prcfatom  monnstcrium  in  Campo  bcatc  Mari^ ,  io  quo 
dioino  mancipati  estis  obseqwb,  sab  beati  Poiri  el  nostra  protectione  sascipimas  et  presentis  scripli  prioi- 
Icgio  communimus,  In  primis  siquidcm  stalucntos,  ut  ordo  monHStieas,  qui  secundum  Deum  ct  beati  Be- 
ncdicti  rcgulam  nU\ne  institulioncm  Cistcrciormitjm  rmtnim  in  eorl(«m  Monastr-rio  iii>lilutiis  psse  dinoscitur, 
pcrpcluis  ibidcm  temporibus  inuiolabiiilcr  obscruetur.  Preterea  quascunque  |iosscs:>iuues ,  quccunqtie  bona 
idem  monasterinm  io  presentiamm  iaste  et  canonice  poesidel,  aat  in  fatoram  coacessione  pontilicnm,  lar- 
gilion*'  romim  ucl  principum,  oblationc  fidclium,  scu  aliis  instis  mnrlis  prc--lantc  Domino  polcrl'  ;ii!i[i!sri, 
lirnia  uobis  ueslriiiquc  successoribus  ct  illibaia  pcrmaneant.  In  quibus  byc  propriis  duximus  cxpnmcnda 
uucibttlts.  Locum  ipsnm  in  quo  prcfatom  monaslerium  sifam  est  cum  omnibus  pcrtineniiis  snis.  Cnrtem 
in  lloswinkclc.  Ilonharl.  Blcskenvorth.  Brinohus.  Broclios.  Matlcnhcm.  MiddeLselcn.  Bchcy  Bcllcthc  0-«lhiis. 
Monlagc.  Proucstinhu.s.  Nichof.  Erthburg.  LuttcrhM-i  Nffppctcslo.  Tctinclor[)c.  Slcfbru^c.  Bm  hcslo  Hcminchus. 
Widcnbni^^e.  Lindincsele.  Coliolhorpo.  Bulte.  llunio.  Molcndioum  to  Slctbruggc.  Ripco.  (iiuclcnborst.  Iler- 
Isge.  Bolcey.  Piliehem.  DoeinHim  in  Tetthea.  Dedraam  in  Berse.  Ronlo.  Bona  in  Frisia.  Bilenctde.  Item  Te- 
linciorpe.  Spccliisbart  Hemnmicsile.  Wathcrhus.  Garthus.  Ciddohot  Alrehilie.  fierehonu  n  Sculonbnrdi. 
Oynciiiiscn.  Wci-sc.  Sunninchus^n  0.ifomielde.  Bcchin.  Slapclbije  otim  omnibus  nnincnliis.  Viik.inthorpc  cum 
omnibus  uliinenliis.  Silehurst.  Ollielincliuscn.  Popincliscn.  Catisiarc.  Boi)inthnrpc.  Bouiachuscn.  Bulthcn.  Mo- 
lendbam  in  Balthe.  Belletbe.  Berehorn.  Hohurst  Picbeahurgt  Item  Calislare.  Catinstort.  Osthus.  Veclorp. 
Ilcrthc.  Hcrclisclhc.  Vcsloro.  Wchlo.  Wrthen  Da^-chuscn.  Domuin  ni  rliamnii  iu.vla  Tclgcl.  Mansnm  in  Jcsc- 
chin.  Mansum  Albcrti  de  Susat.  Spurcha.  Et  cetera  qu^  bon^  mcmoric  Ilcrmannus  quondam  Monastcriensis 
episcopus,  Widekindus  aduocatus  de  Rethe  et  eim  maler  Lnllrudis,  Bcrnardus  dc  Lippa,  Widekindns  de 
Waldeke  cum  suis  fratrilnis  neetri  mooasterii  fundaiores  pro  animartim  soarum  remedio  uobis  ittsto  et  ra- 
tionahilitor  coiilulcrunt.  cum  uinets,  tcrris,  nemoribus  et  uirgultis,  in  bosco  et  plano,  uiLs,  iniTii^  ct  scmifis, 
pralis,  pascuis,  morisds,  uenatiouibus ,  aquis,  piscariis,  slagats,  viuariis.  molcndiots,  uiocartis,  torbariis, 
montibus,  eoiliba*.  aaHibns  et  aliis  r^HM.  Sane  labonmi  ocstrorum,  qtios  propriis  manibns  ant  samptibvs 
OoHtis.  tam  de  terris  cultis  qaara  incaltis.  siuc  de  nrtis  et  uirguliis  ct  pisoatioiiibas  ocstris,  sett  de  nnlri- 
mcntis  animalium  nestrorum,  nnlliis  a  nobis  decinias  cxigero  uel  exloi-qunro  prosiimnt.  I.irfat  qnoqne 
uobis  cloricos  uel  laycos,  Jibcros  ot  absolutos  e  scculo  fugicntcs  ad  conuersionem  rccipore  et  cos  absque 
ooQlradietione  aliqna  retbere.  Prohibemns  quoqae  insaper  nt  aalli  fmrom  aesfronnn  poel  faotam  in  mo^ 


*}  Vo«  4vm  Originala  Mnd  nur  nodi  Bnich«|ucke  Torhwoden,  ani  velchcn  acb  nor  wrnlg  ■mgmmctuclMD  liM;  dwh  lind 
4iMa  BMtt  mit  d«r  itafi*  M«(Ucli«a  nod  dkc»  dmm  Iicficbl4|t,  «ich  dcc  DoIhb  hci|ci(cilt  «oidcn. 


254 


1198. 


nMterio  aestio  professioncm  fas  Mt,  absqiie  abbaiiB  sai  Ucentia  dc  cotlcm  loco  diseedcrc  DSsecdcalcn 

ucro  nh<qiM»  cnTnmtiniiim  liUcrarum  cautionc  nullus  audeat  rrliiuTc.  Oin-ni  si  quis  foiie  relinere  prf«;nm- 
pseritt  licitum  sit  uobis  in  ipsos  monaclios  siuc  conucrsos  rcgularcm  scntcnciam  promulgare.  Ulud  distri- 
ctius  inbib«flte8.  ne  terras  sea  quodlibet  beneQciQni  ecdesif  aestr^  coUatam  liceat  alicoi  pcrsoMliter  dari 
aine  aliquo  niodo  alicnari  al)S(|uc  consensu  totius  capiluli  uel  maioris  aut  sanioris  partis  ipstns.  Si  qoe 
woro  donrttioncs  niil  alicnationes  alitcr  qiinm  dicttim  est  facte  fucrint,  cas  irritas  cssc  cpnsomu';  Ad  hoc 
eiiam  prohibctnus,  nc  aliquis  monaciius  muc  coiiucrsus  sub  profcssiono  dojiius  ucslrc  astricius,  sine  con- 
senni  abbatis  ant  meUor»  partis  capitoli  nestri  pro  aliqno  fideiabcat  nel  ab  ali<|oo  peenoiam  matoo  acGi' 
piat,  uUra  prccium  i  ipitiili  uo>t;i  prouidontia  cnnslitulum,  nisi  proptcr  manifcstam  domus  ucslr^  utililatem. 
Quod  si  faccre  fortc  prcsumpserit,  non  tcncaiur  coauentus  pro  hiisi  ali(|iuatenus  respondere.  Licitttm  pre- 
lerca  sil  uobis  in  causis  propriis,  siae  ciuilem  siue  ernnindem  eonlioeant  qnestionem,  (ratmm  ucstronim 
tesliraoniis  ntt,  ne  per  defoctom  testium  ius  uc^irum  in  aliqno  aaleat  dcperire.  Insuper  auctoriiatc  apo- 
stolion  inlnbcmns.  nc  nl!iis  episcopus  ucl  qiii  liln  1  idia  pcrsona  ad  synodos  ucl  conucnlus  forenscs  uo- irp, 
ucl  iudicio  scculari  de  propria  substantia  uel  posscii«>ionibus  ucstris  subiacere  cumpellat,  nec  ad  dooMS 
ueslras  caosa  ondines  celebrandi,  cansas  tractandi  nel  aliquos  publicos  connentus  connocandi  neniie  prs- 
snmat,  ncc  rep;ularem  elcctionem  abbatis  ucstri  impcdiai,  ant  de  instilucndo  ucl  remoaendo  eo  qui  pro 
tempore  fncrit,  contra  statuta  Cisterciprisis  nr  lini^i  se  aliquatcnus  intromittat.  Si  ucro  cpiscopus  in  cnm 
parochia  dunius  uestra  lundata  cst,  cum  humilitatc  ac  dcuoliooe  qua  conuenit  requisilus,  substitutum  al>- 
batem  benodicere,  et  alia  qu^  ad  olBdam  episcopBle  pertinent  nobis  cooferTe  renneret,  licttum  ait  eidcai 
abbali,  si  tamcn  sacerdos  fucrit,  prnprins  nouicios  bcnei!ieorc,  ct  alia  que  ad  ofBcium  suum  pfrtiocnt 
ofcrccrc,  ct  omnia  uol)is  ab  aHo  opi^copo  percipcre,  qu^  a  uestro  indebite  facrint  denegata.  iliud  adi- 
cicnlcs.  ul  iii  rccipicndis  profcssionibus,  qug  a  benodictts  oel  bcnediccadis  abbottbus  exhibenlur,  ea  nl 
episcopi  romia  et  expressione  contenti.  qn^  ab  ori^e  ordinis  noscitur  instituta,  ut  scilicct  abbaies  ifi 
s»\no  ordinii  .suo  pronteri  dcbeant,  ct  contra  statnln  ordinis  sui  nullam  professionem  faccrc  eompellantur. 
Pro  consccralionibuti  oero  allarium  uel  ccclcsiarum,  siuc  pro  olco  sancto,  uel  quolibct  alio  ccctcsiastico 
sacramento,  nullas  a  uobis  sub  obleola  consnetadii^  aot  atio  roodo  quicquam  andcat  extorqaere,  sed  hec 
omnia  gmlis  nobis  epbcopas  diooesanus  impendaL  AUoqnin  liccat  nobis  qncmcunquc  maluerilis  catholicaii 
adire  antistitcm.  ^ratiam  et  communioncm  apostolice  sedis  habcntem,  qui  noslra  frclus  aucloritate,  uobis 
quod  postuiatur  impendat.  Quod  si  scdes  diocesani  episcopi  forlc  uncauerit,  intenm  omoia  ecclesia&lica 
saenimenta  a  dcinis  episoopis  accipcre  libera  ao  sine  contradiciiooe  posritis»  sie  tamen  ul  in  hoc  in  po- 
Stcmm  propriis  episcopis  nullum  preiudicium  generetur.  Quid  ucro  intci  tlum  pro|uinium  cpiscoponim  t;v 
piam  non  habctis,  «;i  qucin  cpiscopum  Romanc  sedis  ut  diximus  comtnunionem  habenicm,  ct  dc  quo  pk- 
nam  ooticiam  babeatis.  per  uos  transire  contigeril,  ab  eo  benedictiones  uasorum  et  oestium,  couiccr»- 
tiones  altarium,  ordbiationes  monachomra,  aoctoritat»  apoelolic^  sedis  acdpere  naleatis.  Porro  si  epiwepi 
uel  alii  ccclesiarum  rcclorcs  in  monaslcrio  nc.slro  url  porsonas  inibi  conslilutas  siispcnsioni<;.  cxcommimic;»- 
lionis  uel  interdicli  scnteniiam  promulgaucrint,  sino  etiam  ia  merceoarios  ucslros,  pro  co  quod  deciaub 
non  solucritis,  stoe  aliqoa  occasione  corum  quo  ab  apostolica  benigBitate  nobig  Jadulia  snnt,  son  boneb- 
olores  uestros  pro  co  quod  aliqua  uobis  bencliciu  uel  obsequia  cx  cariiate  prestilertnt,  oel  ad  laboranduoi 
adiuuorint,  in  illis  dicbus  in  quibus  iios  l;ilioralis  ci  nlii  rcrianfur,  eandcra  scntcnciam  prolulcrint,  ipsam 
lainquam  contra  sedis  aposlolicf  induiia  prolatam  du.\imus  irritandam,  nec  litter^  uU^  firmitatem  babeaa!. 
quas  tacilo  nomme  CMterctensis  ordinis  et  oontra  tenorero  apostolioomm  priuilegioram  consfiterit  irapeiraii 
Pad  qnotpie  et  Irenqaillitali  ocstr^  paterna  io  postcrum  sollicitudinc  prouiderc  uolcntcs.  aucloritalc  apo- 
stolica  prohibemus,  ul  infra  clausurqs  loconmi  scn  gmnijiarum  ucstrarum  nu!lus  rapinam  seu  furtum  com- 
initlcre,  ignem  apponorc,  sanguincm  fuudcrc,  huminem  tcmeru  caperc  ucl  intcrGccre,  sou  uioleutium  ao* 
dcet  exercora.  Prateree  omoea  libertaica  et  immuniiatcs  a  predecessoribus  nostris  Romanis  pontiBdbin 
ordini  uesiro  concessaa,  ncc  non  et  Kbertatcs  et  exomptionea  aecnlarinm  esactionam  n  Rogibns  et  priaoi' 


.    ^  d  by  Google 


1 


f  t»8. 


255 


ptbas  ael  aliis  fideUlnw  ratioDabililer  mdkas  iDduItas,  .aooMMritate  «poflfolica  eOB&mmam  at  proaaalM  ■ar^ti 

priuilogio  comtnunimus.  Decemimus  ei^  ul  nulli  omnino  bominum  liceal  preratara  monastiTiHm  (i-rnpre 
perturbaro,  aut  eius  possessioncs  auferre,  ucl  ablatas  rclincrc,  miaucre,  scu  quibuslibet  ucxuuonibus  lali- 
gare,  sed  omnia  iotegra  ooosementar,  eorain  pro  qnoram  guberaaUone  ao  sDsleolalkme  conoessa  aanl 

iisibus  omninioJis  |irorutiira,  salua  sorlls  apostolict;  auclontale.  Si  qna  ijiiUir  in  ruturum  ccclesiiistica  sccu- 
larisue  persona,  hanc  noslr^  conslitutionis  paginam  sciens,  conlra  cam  temere  uenire  temptaueril,  secundo 
tcrcioae  commonita,  nisi  rcatum  suum  congrua  satisractiono  corrcxerit,  polestalis  bonorisque  sni  dignitate 
careat,  reamque  se  diuino  iudicio  exisicre  de  perpetrata  iniquitaie  cognoaeat.  et  a  saerotissimo  corpore 
ac  snnguine  Dci  cl  Domini  redcmploris  noslri  Jcsu  Chrisli  aliona  fiat,  atque  in  cxtrcmo  cxamine  dominic^ 
ullioni  subiaceat.  Cunctis  aulem  eidcm  loco  sua  iura  seruanlibus  sit  pax.  Domini  nusiri  Jt  ;»u  Cliristi.  qua- 
liooa  «t  hic  froctnni  haa^  aotioiuB  pcrcipiant,  et  apud  diatriciam  indioaBii  prODia  ^tcma  pacia  inoontanti 
Amea  *}. 

(.Spruclikrel»,  mil  Jcr  tlrtucliril^: 
Fdc  mecuin  DooiiDe  fifaum  la  bonucn.)  * 

Ego  InaoceDtios  catholico  ecclcsi^  episcopus  SS. 

f  .  Ego  OctaaiaBos  Bostiensis  et  VeOelrensis  eps.  card.  SS. 

(DattfMdninai  «M  tttt  Kardiwd>PfiHt«ro}  UniertdHPUkcR  fOB  «kl  KatdtiMl-Diieoan; 

wofM  oor  noch  tTcberrctle  •ictilbir.) 

Data  Homg  apod  sanctum  Pclrum  CaoccIIarii  uiccm  gercntis,  lUI.  Non.  Maii,  ladictionc  prima, 

Incarnationii  fiominiop  anno  M*. C.XC*. VID«  Pontfficatns  

Dw  trwSUMh»  Bkwinrf  irt  nri»  «rfbw  Fwtoo  oOfghSaBk. 

DLXX. 

Oriiiul  Ib  BhIIio  dco  GrfBioil-Dlioclon  Dr,  GelkrlEM  ma  Podoffeoro. 

In  nomine  sanete  et  tndinidae  Trinitatis.  Adollns  diaioa  fiinenle  deraeatia  sancie  CoUmieMts  ecolesie 

archicpiscopus  II  I.icct  nntiiralis'  Ic|iis  cqtiilas  gcnoraliter  doposrat,  ut  omnes  ccclcsio  niutui-s  j^;uu!ennt  con- 
solntionibus,  tamcn  quia  plus  solcl  obligarc  quod  spccialitcr  pollicclur,  quam  quod  gcncrali  spon&iouc  con- 
doditur.  Notiim  fadnos  tam  flttans  quam  prRsenlibus,  quod  tcroporibus  domini  Wibdelcindi  CorbimiSM  ab- 
batis,  tntor  no&lram  et  q»U8  ecclcsiam,  conscntientibus  ct  cooperantibus  nostrih  iKleliLus.  buiuscomodi  ob- 
spnintionis  fidus  fidhibttis  ncressariis  solleropnitatibus  conlraximus,  ut  prcdicla  ecclcsiii  iii  quoItlK  t  ncccs- 
sitatis  articulo  nostro  fulciatur  prcsidio,  et  uersa  uice  nostra  ecclesia  a  Corbieiisi  oportunum  au.xiiii  expe- 
fiaxiar  commodum.  Ne  eriBO  paetam  tam  sollorii  iodustria  Crmatomi  nobis  et  predido  abbaie  decedenti- 
bos,  aliqua  successorum  Icuitatc  solualur,  non  solum  circa  pcrsonas  prcsidentiuin,  quo  mutari  possunt,  scd 
circ^i  prciinminatas  ecclosias  piMpetiia  stabilitate  tnuiulabililor  slatuimuH  obscniandum  nuiii.s  crgo  facti 
soriom  prosonli  instnimcnlo  comiucndatam.sigilli  nostri  el  ecclcsic  boati  Pclri  inpressiono  iirmamus  cl  tesliuui 
sulMcriptionc  roboramns.  Tesles  snnt  hil  Theodcriois  Traiectensis  epBCopus.  Tbihdmarns  Mindensis  epi- 
scopus.  Hcribcrtus  nhbns  de  Wcrdcn.  Lodcwiens  maior  prcpositus.  Vdo  maior  decanus.  nninn  Bunncnsis 
prepositus.  Theodericus  preposilus  Sancti  Gereonis.  Oerardus  Xaniensis  prcpusitus.  Theodcricus  prcpoeitos 
SancU  Andre^  Theoderieus  prepositns  SaaeHimm  aposinloram.  Engilbertus  preporitos  Soncti  Georgii.  Beri" 
mannos  chorcpiscopns.  Roduirus  maior  SocdasUcus.  Henricoa  dnx  de  Ltmburg  IIouHcas  comes  de  Seyna. 
Symcn  oomes  de  Tekinharch.  Aznotditt  comes  de  Altbena.  Albertos  comes  de  Euenlein.  Adolfas  ooroee  de 


*)  HiMr  •cUlMit  dic  Eopic»  ohoo  Valcndiiiftca  oo4  DcUm  sn  IwacrlicD. 

Google 


119». 


Monlc.  Henricus  comes  do  Kossolo.  Henricus  comp<?  de  Hukcswage.  HcriraanniK  Hr  Waldckke.  Henricus  do 
Svaleweoberch.  Heoricus  et  Gcrardus  fraires  do  Wolmuodesteio.  Ueriouuuius  Culonieosis  adoocatus.  Heri- 
DainHU  ScolteU»  de  Sfisat  et  Bertmaiiniis  filias  eios.  Otlo  cameraria*.  Benncas  dapifer.  Henrioas  imncal- 
eos.  Adam  piocema.  et  alti  quaiTipkres.  Acta  sunt  hec  aDOo  dotninice  incaroationis  H**.  C.  XC.  Vni".  lodi* 
ctionc  prim.n.  Datum  apud  Aquisi,  IIII.  Nonas  Julii  per  manus  Godefridi  capeliarii  in  die  ecilicel  oorOM- 
tionis  Domini  Oltonis  quarti  Romatiorum  Rcgis  folicitcr  AMEN. 

Dw  MAia  att  floika  uad  gclb<»  Mi^timB  FSdn  aosehiiiigt  gcvMeMa  &i«ccl  »ind  Tcrlorca  (egMgca. 

DLXXI. 

C  la  nominc  sancte  el  indiiitrlnp  Trinitatls.  Otto  diuina  faucntc  clemcnlia  Roraaitomm  Rcx  ei  scmper 
augoBtiH.  R^i  fideUliBs  iii  porpctuum.  ||  Cum  dtnino  deraeolia  nos  ad  Romani  Begoi  rasiigium  prouehere 
digpiatB  att,  merito  subicctomm  nostrorum  patrociniis  iotenderc,  et  maxime  locorum  ucnerabilium  iura  ma- 
nutencre  ct  augmcntaro  dcbcmus,  ct  &i  qua  per  alicuius  potenciam  ecclesiis  Dei  fuerint  subtracta.  ca  ad 
pristinum  statuia  ex  regali  bcniuoieotia  reoocaro  uoiumus.  Quapropter  voiuersis  tam  futuris  quam  presen- 
libn»  rogpi  noslri  fidelibos  nolnm  eaae  vdamaa,  cpiod  fideii  nosCro  IVideicioo  Coriiiensi  ahbali  et  occlesie 
sibi  commisse  ri  oilnrn  furesti  quod  Soligo  diciUir  in  prcsonliu  principum  imperii  rccocnouimus  ot  tradidi- 
mus,  co  teuore,  ut  io  eo  usuro  vcnandi  habeat,  et  ius  quod  uulgariter  Wiltban  appeiiatur  sinc  qualibct 
cootradicliooc  exerceat  Bona  quoque  Corbcieasis  eoclesie  antiqua  ucl  do  nouo  acquisita,  uacantia  uel 
loeata,  et  iarisdictioncs,  uidclicct  aduocatias  et  comitatus  ct  regales  bannos.  qoos  ipsi  dc  nosira  scrcnitate 
indulsimus,  priuilegiis  nostris  confirmamus.  Vt  crgo  inuiolabiliter  obseruetcr  quod  lcgalitcr  onlinauimtM!. 
boios  facti  seriom  prescnti  instrumento  commeodaiaffl  sigilli  ooslri  impressioue  et  testium  subscriptiooc  ro- 
boramns.  odicienles,  ut  si  qnis  boc  fiictimi  nosiFe  aoctoriiatis  maoimine  consoGdaiam  qnalibet  occasiooe 
aoluere  attemplaueril,  nduti  lese  maiestatis  reus,  oostre  scueritatis  sentiat  indignatiuaem,  et  pro  tam  tcme- 
rario  cxcessu  cx^inliiat  ccntnni  talcnta  piiri  nuri,  nostro  maicsUili  Otiinquaginla,  aliam  partein  ecclcsie  qtiam 
lcdcre  presumpsil.  Ilutus  rei  testes  sunt.  Adolpliu^  Q>loniensis  archicpiscopus.  Conradus  Argentinensis  epi- 
scofias.  Tbeodericas  TraiecteDBis  epncopas.  ThidaMiiis  Miodonsui  e(riseo|»ns.  HenlMrtas  ablMs  de  Werden. 
Bnino  prcpositus  Aquensis.  Heinriciis  dux  dc  LcnLoig.  Hcinricus  comes  de  Seyna.  Symon  comcs  do  Tik- 
koncborg.  Arooldus  comes  de  Alliicna.  Aibertus  comcs  dc  Ruerstcin.  Adol()hus  comcs  de  Monlo.  Heinriais 
conics  do  Kcssele.  Heinricus  comes  de  Hficheswage.  Herimannus  dc  Waltecke.  Heinricus  dc  Swalcnberch. 
Walteros  et  K6no  de  Ralant.  Aibortns  de  Hordo,  Waraerus  et  Reimaros  de  Reimbacb.  Hebirkias  de  Syo* 
zcche.  ct  alii  quamplurcs.  Acta  mnt  lioc  anno  dommice  iocamationis  M^.C.XC.VDI*.  Indtoliode  prioia. 
AOQO  regjoi  OOStri  !**.  VIIIR  dic  mcnsis  Augusti. 

Signum  Domiiu  Oltouis  Quarti  'I.  M    Ilomanorum  Regu  tnuictissimi. 

Data  per  raanuni  MoranUi  Rogalis  aule  protlionotarli.  AQvis  grani  FelicitcR. 

1>M  Stegel,  wclcb»  init  rothea  uad  criiaen  Sc>tnurco  angcbangt  war,  tst  «ertorco  fegiu^ta. 

DLXXII. 

Au*  i5eni  Fiirtllich-Benlbeim-Rlicda^schcn  Arcbite. 

lo  nomioe  saiictf  et  indiuidu^  Irinilatis.  ]]  (H)ermanuus  Dei  gralia  Monastcnensis  episcopus  Secuodus. 
Omnem  disceptaiionis  causara  ct  tolios  diasensionis  materiam,  ex  coUat^  potostai»  officio  ct  bon^  uolunin- 
tis  debito,  ubicanqae  possumus,  tollcrc  dcbcmus.  Prescntium  i^tur  ct  futurorum  memorie  comniendare 
cupimus  fideliun,  qaod  curlim  quaodam  io  Cudinclborpe,  qoam  Ccsttius  nobilis  qnidam.  de  fiukelbem  a 


Cioogle 


11»«. 


m 


nobh  in  beoeiBdo  temiit,  aaroholtensi  oontoUanis  eedesi^,  qaam  FHlIiericus  ipeins  loct  preporitos  a  iaai 

(licto  Cesario  jiro  LXXX,  marci?!  cnmparatiit,  ot  ipsft  nohis  oam  cum  fillornm  el  hcrcdum  suoi-um  compro- 
missiono  legitimo  rcsigoauit.   Acla  sunt  hrc  publicc  anno  doniiaic^'  incaroationis  M^^.C.LXXXX**.  VIIF.  Iiicli 
clione  prima.  PreseQtibas  uiris  honestis  clcricis  ct  laicis.  Rodulfo  de  Frekenhorst.  Gerhardo  dcctiao  ct  Sa- 
cerdote  de  Warendorpe.  Bninoiie  eius  Sociu.  Hcrroanno  dc  Lippia.  Qui  uicc  aduocaii  doraiai  Lodolfi  de 
namu  nostra  eiu»df>m  curtts  sii<;ccpit  aduocatiam.  Conrado  |)iiict'iiia.  Gisclberto  de  Wareudoipe. 

Dm  M|ch£«gta  Si«gA  h*l  «Im  ■»  dco  «piura  tlilttoilra  dicwt  JiocboCi  pwuiuiUcbe  FofB. 


DLXXIIL 

Id  nombe  sanctf  et  indiuidan  Triniiatis.  ||  WiDiltindus  Dci  gratia  Gorbeiensis  abbns.  Gesta  in  teinpoi« 
nc  labaotar  cmn  tempofe»  liugaa  testium  ct  scripiure  tcstimonio  solent  percnnari,  ut  onmis  OTlnmpnin  et 

lilis  occasio  tollatur  succe^ori.  Qua  pmptcr  notum  sit  uniucrsis  ^cclesi*^  nostre  Bdelibus,  quod  tempore 
nostr^  prclationis  Conradus  de  Amelunge!>sem  fratnbus  nostris  octo  soiidos  de  molendino  Beronghuson,  pro 
anima  filii  rai  JolMUinis  contdii  Qui  «ingDlts  anuM  ad  eine  anniuersariuin  solaiintnr.  IVoocdente  tterD 
tcmpore,  FRatcr  Albcrtns,  proiiisor  caritatum  nostranim,  ipsum  ex  integro  molcndinum,  datis  eidem  CoiH 
RaDo  sex  Marcis,  conquisiuit,  ul  quicquid  utilitatis  cxindc  proucnerit,  ad  caritatcm  fratribus  pcrsoluatnr 
Ipsc  autcm  unacum  filiis  sais,  Godcscalco,  Hcrcboldo,  ConRaDo,  ad  manus  nostras  rcsignauit  Ne  quts 
ergo  bfO  iofringere  presumat,  huius  actionis  scricm  sigilio  nostro  munitam,  lestibiM  subter  annotalis,  lobo- 
rari  fecimus.  Teslrs  hi  sunt.  FHitHcricus  prior.  ConRadus  preposilus.  RcinHeRus  camerarius.  El  totas  con- 
uentus.  Wastmodw;  marscalcus.  Liudolfus  dapifcr.  Itcm  liudoifus  dapifer.  Erembertas  camcrarias.  Amoldus, 
HeliQwictts.  ReinHeRos  de  Porta.  Babanus.  Gerbertus  de  IhitQUirsein.  Heinricns  frater  eius.  LhidoUns.  Wi- 
dilo.  Et  alii  (|uainplures.  Aola  snnt  hfc  anao  ab  uteafnationc  Bomini  M*.C*.XC*.VII1*.  Indictioiie  Xllla.  auno 
prelalionis  nostrc  V111I<*. 

Du  Si^l  Ul  mUmm  mcnyB. 

DLXXIV. 

In  nomine  sanctc  el  indiuiLlue  Trinit;iti>.  Widikindus  Dei  gratia  Corbeiensis  abbas.  Gcsta  (folgt  die 
Einlciluui;  wic  iii  der  vor.  Urk.)  —  prclationis  fratrcs  (luidrim  libcr^  condicionis,  Albertus.  Hetoricas.  Horc- 

mannus  dc  Gcrdcssea,  quoudam  su^  proprietaiis  uirum,  ^Yembcrum  de  D  .  .  .  ima,  ob  uneri- 

bus  inducti,  ab  <nnni  didone  hiris  sui  manttmisemnt,  procurante  id  et  agente  fratre  noetm  Alberto,  iofir- 
marif  domua  WMtr^  prouisore.  Qnoram  eooperaUono  idcm  Wernherus  in  ius  censualis  beMO  E^^dio  infir- 
mari^  noslre  cappellc  patrooo  so  sponlc  optnlit,  ea  condicionc,  iit  sin^inlis  annis  dnos  dcnarios  ue!  tantun- 
dcm  ccry  pcrsoluat  ad  iptMUS  altarc.  Eo  uero  defuncto  sinu  bercdc,  omnia  ad  allarc  dcferantur,  sin  autcm, 
optimnm  caput  nel  nestis.  Ne  qnis  ergo  hfc  infringcro  presainat,  hoitts  actionis  seriem  si{^o  noslro  mo- 
uilam,  tcstibus  subter  anootatis,  roborari  fecimus.  Tchtcs  hi  sunl.  Reioherus  prior.  Conradus  prcpositufi. 
Johanne^  camerarius.  et  tolus  conucntus.  Bcrtboldus  .  .  .  Waslmodos  marscaicus.  Liudolfus.  item  Liudolfus. 
dapifcri.  Bcrtrammus  dc  Stamme.  Hcioricus  de  Lialmersen.  Hdmwicus,  Rc^hcrus,  Arooldas,  fraircs  de 
Porta.  Liudolfos.  Widilo.  Et  alii  quam  plures.  Acta  siiDt  bfc  aano  ab  hicaniationo  DommiH*.C*.XC*.YIU*. 
Indietionc  Xllla.  Anno  prelationis  nostr^  VUU*. 

Dm  Sicgel  iit  vctlain  fHisptu. 


Cod.  «fl.  hlil.  WmIIU.  n. 


33 


DLXXV. 

Am  dcn  V«flalfe<tch«  dc*  Klgnlw  SchikM. 

b  Boniiie  flancle  et  iadiaidiie  TrinttalML  W.  Dei  gratte  CorlieteuiB  ebbee.  Scbul  prawolai  ae  hhni 

quod  Conradus  prepositus  de  Godeloucssen ,  de  domino  Ilelia  do  Dninenchuscn  et  Ottono,  Conrado,  fn- 
Iribus  suis,  bona  in  Scakcn  cum  omni  proucntu,  pro  qnatuor  mansis  et  qualuor  aroh  in  Godeloup&fifn 
sitis  commulauit,  addilis  ets  insupcr  marcis  L.  Iluiusmodi  ucro  contraclus  sub  presenlia  aoaUa  el  conseosn 
Bostro  rite  et  in  tniiie  moduiD  foit  oelelMMii»,  quod  nldelieet  prefiiti  fi«tfee  prcdicta  bona  ui  Scdcen,  «p» 
de  ijol  is  in  feodo  lenueru'ii   nnlns  rcsignaiioriuii .  rt  nos  oa  orcltnsic  et  corgrrjjntioni  in  Godelouesscn  sine 
OQUu  coniulimus  coatradictioiic,  ita  tamoo  ul  idcm  fraircs,  ticlias  sciiicet  ct  Otto,  fide  dala  Rauenou  ei 
ladolfo  dapiforo  firalri  sno.  Wasmodo  manealeo,  Ludoiro  de  Erden  et  Bertoldo  de  RekeraDeiiieQ,  et  Mim 
praalito  iortmeiilo  promiseniBt,  qaod  naillom  anquani  incommoJnm  ot  impedimenlom  in  eisdem  ia  Scakm 
procurappnl,  pt  quod  eandem  onmmntationcm  filius  fralris  sui  ihjfuncii,  dum  ad  annos  maturos  ppnipnpni. 
ratam  roodis  omnibus  habeat,  promoucbuot   Quod  si  aliquo  casu  fui-sitan  noo  promouerial,  debeot  ip^i, 
feeandam  forawm  fidei  dale.  Httkariam  uel  Corbeiam.  seeoodimi  quod  placoerit  htis  qaibas  fide»  dataol, 
intrare,  ioda  oullatenus,  nisi  huiusmodi  remoto  pcr  cos  impcdimeolo,  e&ituri.   Nos  etiam  prememoratot 
IIH.  mansos  el  llll.  arras  iu  Godoloucsscn  nobis  a  <licto  preposito  Conraclo  rcsignatos  sepcdictis  fratribui 
de  Itriuuochusen  ia  recompensalionem  siue  coiumuLalioaem  suoiuin  booorum  ia  Scalien  in  feodum  cuo 
oflui  proaenlo  oooitolimos.  Tl  aolem  hoo  botam  oolla  obliuio  deleat,  nel  aliqood  maligoaiiti»  ia($eaiim 
tnfrin^t,  prnsrnlcm  pyginnm  sigilli  nostri  appcn^iione  roboratam  muniuimus.    Astiteruut  autpm  pre-entp!!. 
Prepositns  Gorbeieosis  ct  Caoierarius  Johanoes,  el  Ueoricus  de  sancto  monto  saccrdos.  Godescalcus  de 
Perremunl  ei  FredericuB  fraier  taaa.  Gerhardas  de  Brochuaen.  Bodo  de  Hoenborcb.  Amoldus  de  PlHtt. 
Benricus  de  Sceraa  Widdo  de  Boliiddeu  Godefridaa  de  Bndidtenhmp.  Berloldua  at  Johamiea  filii  Tkt- 
aoaloi  WasmodL 

DLXXVI. 

Au*  dem  ArchiTe  in  Kappenberg. 

In  nomlne  sancfc  ol  indiiiidue  Triniiatis.  |]  ('lOclcrridua  Dci  gratia  Comcs  dc  Amesbpr};.  Nottim  es.<c 
oolximus  tam  futuris  quam  presentibus,  quod  iiitcr  nos  el  ccdesiam  Capcnbcrgcnscm  concambium  quoil' 
dam  fiictam  esl,  in  haae  modnm.  Lnhertoa  mioistertalis  noaier,  nuna  de  onslodihas  easlri  Araesbers,  ov- 
lim  Bryheiffl  a  nobis  in  boneficio  habuit,  cl  silunm  quandam  claustro  Capenbergcnsi  adiacenlcm.  Qoam 
riluam  rogati  sumus  darc  fratribus  illis,  accepto  ab  eis  ncmoro  quod  curli  Bryheim  adiaccre  dinoscitar. 
Nos  itaque  ad  peiiiionem  karissimonim  nostrorum,  abbalis  de  Capenberg  Hcrimanni,  et  Rutgcri  cellcrarii, 
ammente  (am  dicio  Loberto  militc,  freli  niohilominus  consitio  el  asseosn  minislerialiam  noatraram,  prefeta 
siluam  claustro  Capeiibergpn^i  adinr^-nipm,  sancfc  Mnric  pcrpctue  uirpini,  ct  sanclo  Johanni  apostolo.  ti 
firatribos  Christo  ibi  seraientibus  duiiauiinus,  adiuncta  nobis  mano  cooiugis  noslr^  Elysabeth.  Nemus  ucfQ 
predicUim  quod  cnrli  Brybeim  adtacet,  Lohertus  a  nohts  in  beneficio  habebtt.  Bt  qnia  silaa  qnam  dedi- 
nma  melior  eel  qnam  ncinus  quod  reccpimus,  iJcm  fratres  sepe  dicto  Lubct  to  militi  trcdecim  marcas  de- 
dcTunt.  Quam  pccuniam  iussimus  ut  ipse  infra  aniii  circiilum  cxpnnflcrot  iti  alios  redditus,  qnos  sirailiter 
de  maou  nostra  in  boneGcio  recipiat.  Vt  ergo  id  quoii  a  nobis  rationabilitcr  ac  lcgitimo  ordine  facuio 
est,  non  possit  posleris  in  dnbinm  denenure,  s6d  ralom  semper  et  mconuolsom  permaneat.  hanc  tesfimoM 
nostri  scripturam  sigillu  nostro  insignire  ac  roborare  curauimus.  Huius  rei  teslcs  sont  Berimannus  ahbas 
Schedensis.  Arnoldus  Comcs  dc  Alfona.  Hpinrieus  iiji;cr  dc  ,\rncsbert;.  Ilcrim.mnus  fic  Rmlenber;;  Eticrar- 
dus  do  Ardci.  licrtoldus  dc  liurca.  Cunradus  dc  Haciiiie.  et  hii  oubiics.  Puno  oiuu^icriales.  RoUolpbus  de 


Digitized  by  Google 


1198 


—  119». 


Burbcnnc.  Wilhclmus  do  Olcn.  Albcrtus  de  Mcncnlhnson.  Alcxander  fratcr  eius.  Rollicrus  de  Sendene  ei 
Hcrimannus  filius  eius.  Euerardus  Sluc  de  Werle.  Gerardus  Plalerc.  Bcrtoldus  Busse.  Tbeodencus  de  Bru> 
inelonkhusen.  Hcinricus  de  Wtcko  ct  tros  fratrcs  eius.  Swickerus.  Gozwinus.  Ludewicus.  Wihcu»  iudei  io 
Werle.  Cono  dc  Ilemerde.  Hago  de  Moienhein.  Heturicus  de  Dalinene,  Heiaricos  de  Reohode.  Weoelo 
Vriedach.  Ludolphus  dc  Boxnm  I  ififTtii'  fritfr  eius.  Lambertns  dc  Ilouelo.  et  alii  qMnmplnree.  HeiDricu^ 
qooqoe  frater  meus  germanuii,  uenieni»  Capenbcrg,  concambium  hoc  in  presentia  conuentus  approbaoit  el 
•eper  ahore  cooOnDAuil  offeren.  et  hoo  litleris  tMnilan  prcccpit.  Aetnai  anoo  donunio?  biaanulionii 
ll*.C*.NoiiagieflinioVilI*.  bdiotione  prima. 

DLXXVII. 

IN  iiomnie  aanele  et  indioidn^  Trimialis.  ||  HcrimannoB  Dei  gratte  Capenbergenwi  abbas.  Netnn  eaae 

nolumii.s  tam  futuri.s  (juam  j)ro.soiitibus,  quod  inter  gloriosum  rdniiteui  Godofridum  de  Arnosberf^  ct  cccle- 
siam  Capcnbcrgcnscm  concambium  quoddam  factum  cst  hoc  modo.  Lubertus  mioistcrialis  iam  dicli  Comiti«, 
unus  dc  cusiodibua  Amesbcrgcnsts  castri,  curiim  Bryhcim  in  beoeficio  haboit  et  siluaai  quandam  claustro 
Capenbergensi  proximo  adiaccntom.  Quam  siluam  rogauimus  nobis  dari,  oflcrcntea  domino  Comiti  nemas 
quoddam  quod  curti  Bryheim  adiacere  dinoscilur.  Comes  itaquc  bcnigiiitate  solita,  qua  pcrsonis  rpli^rinsis 
faucre  consueuit,  aonueQte  iam  diclo  milito  Luberto,  fretus  nicbilominus  consilio  et  assensu  mioii>lerialium 
aoonnD,  prefhtam  siloam  daoslro  Capenbergensi  adiBceotem,  sandf  Hari^  pcrpetue  uirgini  sanctoqne  Jo> 
hanni  apostolo  ct  fratrilMis  Chrislo  ibi  filmnlanlibus  firma  donalionc  contradidit,  adiuncta  sibi  manu  coniu^ 
toe  Elysabcth.  N*'mii$  ufm  prediclum,  quod  curli  Bryhoim  adiacet,  preralu.*;  Lubcrtus  ab  eodem  Coroite 
in  beneficio  possidebit.  Kt  quia  silua  nobis  dala  mclior  cst  quam  nemus  quod  nos  dcdimus,  idcirco  nos 
aepe  dieto  Luberto  miUii  tredeoim  marcas  soperaddidimas.  Qnam  peooaiam  iossit  oomes  tit  ipse  inihi  anni 
drculum  cvpendcrot  in  alios  rcddilus,  quoi,  similitor  dc  marin  tpsius  in  bonoficio  rccipiat.  Vt  ergo  hoc 
quod  inler  nos  et  scpe  diclum  Comitcm  niliunabililer  ac  lei;iliino  ordinc  peraclum  cst,  non  possit  poste- 
ris  in  dubium  dcucnirc,  scd  ut  ralum  scmpcr  et  inconuulsum  pcrmancat,  hanc  testimonii  nostri  scripturam 
sigiUo  nostro  insignire  ao  roborare  curaaimus.  Testcs  huius  rei  sunt.  Waltcrus  prior.  Rdtgcrus  cellerarios. 
Alc.xnnrln-,  Anflreas,  saccrdotcs.  Horimannus  Schcidcnsis  abbas.  Amoldus  Comes  de  Altcna.  Hcinricas  niger 
de  Arnesbcrg.  Herimaniius  de  Rod^iberg.  £uerbardus  dc  Ardci.  Dertoldus  de  Buren.  £t  hii  nobiles.  Porro 
ministeriales.  Rodolphus  de  Burbenne.  Wilbelmos  de  Olen.  Alhertos  de  Menenkhosen.  Alexander  fralor  «ins. 
Rotherus  de  Sendem;  et  Ilerimannu.^  filius  eius.  Hitgo  de  ftloicnheim.  Heinricus  de  Dulmene.  Heinriono  dn 
Bechedc.  Ludolphus  de  Boyneo.  Lubcrtus  frator  v'm?.  I^mbcrtus  de  Houele.  ci  alii  qoamjihirOOi 

Acta  sunl  h^c  anno  dominic^  Incarnationis  M'^.  C°.  nonagesimo  VIII'*.  Indiclionc  U. 

Om  SkfiAf  wilcfcM  ait  eiaaa  brnUn  PatiMwaUtrailea  anggUiiBi  war,  irt  tcrlorsn  g^o(M. 

DLXXVIII. 
Am  iem  PSnlllch>BcaibeiB«Bkcda1icteB  Ardkht, 

In  nomino  sancte  el  indiuidue  Trinitatis.  ||  Herimannus  Dei  gratia  Monasteriensis  ecrhpto  episcopos 
secundus,  oranibus  qui  oatholice  Gdei  caractere  sunt  insigniti,  ot  fine  lcgiiimo  uitam  concludaot,  cnm  Bei 
admtorio  somma  t^e  nHi.  HorlalibBa  inmorlaliler  iorila  esl  anaricia,  qu^  labeAMNare  moBnr  eHaa  legh 
llme  Ihcta.  Ad  hoc  lam  notnslatis  qnam  obliuionio  incommodo  nonnunqoam  aontii  dctrimeniimi»  i|ood  legi- 
tima  oanctiuit  uistttulia  Vemmplainen  conlra  boc  mnliiples  mahim  omcam  oocarrit  littecaron  renodiani# 

33» 


260  11  >9. 

que  inconcussa  uirtute  perpctuant  sibi  commissum.  Hinc  rsf  quod  ad  roborandom  rei  gcste  ordkMitt  v- 
sum  est  nobis  congroum,  scriptis  cxpromero,  quod  per  nos  et  per  nostros  est  ordinalum.  Icjitar  notUTn 
facinius  omnibus  tam  presentibus  quam  futuris  in  Christo  fidelibus,  quod  quidam  ministcrialis  eccle»ie  noslre 
Otto  noDtine  domiim  qamdam  Saiiideiidhorpe,  quam  iaro  teoebal  patrimooii.  coosenaa  Niihonggi  «t  Gct' 
berti  fralrum  suorum  ceterorumque  iiire  horodilario  sibi  siiccedenliura,  ecolp?i<^  nostrc  «pnnfnnra  contt-a- 
didtt  uoiuntete,  et  eandem  a  me  in  beoeticio  rcccpit,  quani  posteu.  anDueale  ux.orc  sua  Mai^gareta  cl  fra- 
tribus  eopradictM,  omnibnsqae  aibi  de  iare  snceedentibus,  prcnominati  cenobli  preporilo  Friderioo  et  eius 
Iratribofl  pro  nonn^inta  marcis  cum  omnibus  suia  appendieils  loj^itimo  ucndidit  oonlnictn.  Hane  igitvr  do- 
mum  prelibalam,  doimini  .■.ollicct  in  Sandcndhorp»».  coram  clciit  i-s  et  Iaioi.s  sponUinea  uolunlale  suprndicto- 
rum  nobis  rcsignatam,  ^cclcsi^»  bcale  MaRi^  sancliqno  Laurentii  martyris  in  Clarohollo  preposilo  Fridehco 
«t  fratribos  ibi  Deo  aeraientibi»,  cnm  omnibns  qne  ad  eaodem  spectanl,  «leis,  agris  cnhis  et  inealtis,  pra- 
tis,  pascuis,  compascuis,  aquis,  aquarumquc  dccursibus,  piscalionibus,  molendinis  uiis,  ianiis,  exitilnis  otredili- 
bus,  diuino  romuneralionis  inlnitn,  absquc  ulla  contradictione  io  perpeluum  conluhmu»?  irrcfragabiiitcr  pos- 
sideodam.  tucla  autcm  csl  1k'c  dumus  eiusdeiii  ub  Otlouc  rcsignatio,  et  cccicsio  in  Clarohollo  ciusdcm 
coHatm.  in  domo  prepositi  maioris  in  Honasterb,  presente  ^cdesia,  Mintstortelibas,  beneGciatJs,  quorani 
noinina  sunt  hfc.  Ilerimannus  proposilus  maior  Prepositus  Phylippus,  ccclesi^  bcali  Patili.  Pn'i)n->itu>  Heio- 
ricus  saocli  LulcbcrL  Uerimannus  prcposilus  saocti  Martini.  Walliienis  de  Hustedo.  Ueinricus  dc  Trenionis. 
Hagister  Berlrammiis.  Tbeodericas  de  Anj^ia.  canctisque  prioribns  ecclcsi^  Honasteriensis.  Berimannus  de 
Honasterio.  Uvalthcrus  de  Ludtnchusen.  Thietmarus  piticcrua.  Bernolphus  de  Hol^enbeLe.  Rolgoras  de  Bil- 
lerbcke.  et  alii  qnaniplurp«!-  .\ctum  publice.  Anno  dominice  incamalionis  M".  C.  nonapcstmo  nnno  A[io>:io- 
lalus  Innoccotii  anno  secundo.  Liiigantibus  inler  se  pro  regoo  ducibus  Phylippo  et  Oltone.  Ucriuianni  Mo- 
nasteriensis  secandi  episcopi,  aono  pontificalas  soi  Uioesimo  W. 

Dm  wdH  PwsHMtfMMifts  aifiUuigls  SktA  iit  wmu  «dhlMlit  tlbgriiwax,  tAtiM  An  ■!!  dm  M IIBB  bcidhrfdbMn 


DLXXIX. 
Am  iam  F8allkh->BcallMiffi-iUicda'iMhco  Ardiitc. 

Tn  nominc  sancfe  ct  indliii(hic  Trlnilatis.  []  ^rermannus  Dci  gracia  Mon.T^tcricnsis  cpiscopui  sociindiis. 
Qaoniam  aiitiquilalis  facla,  probabilia  Ucct  el  ratione  nitentia,  Juniorum  licct  cauillatio,  matignantium  ci 
nodam  in  scirpo  qnerentiam,  reaocare  pleramqae  nititar  el  irritare,  no  que  noslro  tempore  lcgiiimc  gc- 
rontur,  postmodum  rescindantur,  omni  qua  possumas  cautione  pronidere  del>ettn&  Nooeriot  ic^tnr  pre- 
sentis  el  future  etalis  Bdeles,  quod  criia  Clnrn!inhcn?cm  ecclcsiam  bonam  gercnlcs  uoUmtatera,  et  ubican- 
qoe  possumus  promouere  sludentes,  deciiuain  mmn  talenti,  in  uiUis  Aideodborpe,  Cudwic,  Uolthem  siuun 
ot  odligendam,  FRidberico  ipsias  loci  prcposito  pro  ociogtota  marcis  eom  comparante,  ot  Godefride  ds 
Sconeobeke,  qui  eara  a  nobis  in  beneficio  tcnuit,  cuni  hercdum  suorum  consensu  legitime  eam  res^oUliei 
pcrpctna  doiialionc  iam  dicle  contulimus  ecclcsio.  Et  quia  hoc  rationa!)ilc»  factiim  nostrum  ratum  pcr.seup- 
rare  cupimus  et  illibatum,  liltorarum  testimoaio  ot  sigilli  noslri  monimcnlo  rohoramus  ct  pcrpeluamus.  AcU 
snnt  heo  pobliee,  anoo  dominioe  iocanMttioais  Niliesimo  centesbno  nonagesimo  nono,  indictioiie  prima,  pre- 
sentibus  uiris  honeslis  clericis  et  laicis.  Hcrimanno  nuiioiis  ccclcsic  prcposito.  Wallhcro  de  llustcdon.  \Ve- 
nemaro  dc  Sclfwaldcn.  Codefrido  de  Lon.  In  ccclesia  maiori  caooiucis.  Ihiderico  de  Seilesber^.  Wiilieimo 
do  Hon>tmarc.  Uermanno  do  Monaslcrio.  Thctmaro  pinccroa. 

Dh  <ic|d  bak  dit  «11  4ao  ipiuna  Vtkmdca  tfccM  Micbuf*  ecwubiiltcht  BcMbdbDbcit, 


11§9. 


S64 


DLXXX. 

^  In  nomine  eancte  et  indioiiiae  TrlnilatiSi  ||  Herimemnis  Dei  graeia  sanct^  Monasleriensis  fcdesi^  episoo- 
pui  in  perpctaam.  Hnmana  condicio  carne  morlalis  rcitionc  porpGtua,  ne  sui  memoria  ucl  racla  mcmo- 
ratn  digna  corpori  commorerentur  et  dcperircnt,  quoddam  rcmcdium  sa<;nci  subtililatc  adinucnit,  liltoras 
:»cilicct,  quibus  ca  que  scirc  postcros  uellcl,  signari,  et  quibusdam  quasi  catenis  nc  per  obliuioncm  dilTu- 
^rent  religari,  pradenler  inslitait.  Unius  institutionn  ad  instar,  et  nos  ea  que  pro  iare  el  debito  ponti- 
ficii  nostri,  subiectorum  ulililatibus  pt  nccpssitnlihus  iu.sto  dispensamus,  Illtomrnm  motiimcntis  mandarc  pro- 
uidum  duximus,  ne  uel  pcr  obliuioncm  ut  iam  dictum  cst  obuoluantur  et  poroant,  uel  dc  qui«  in  posie- 
rum,  pie  et  rite  geatorum  ignarus,  in  contrariam  disponat.  Noaerlnt  itaque  lam  preseutes  qnam  futuri, 
quorom  scirc  iotereet,  quoddam  nos  ecclesie  nosti^  prodium  \^'alewie  dbitam,  niH^  nostr^  Bokelicm  uici- 
ntim.  quod  pinccrna  nosler  Conradus  rcodnli  iure  possedcrat.  in  manus  nostras  ipsius  beneplacito  libore 
resignatum,  fratribus  LisborneDsis  ccnobii  contulisse,  presentibus  et  assentienlibus  eius  usore  el  Ulia  filie- 
que  narilo  Latberto.  qvia  altis  carebat  heredibus.  lus  aduocatie  huius  predii,  pro  habundanti  eauteb, 
nobis  poaterisqiie  nostris  pcrpetuo  ccnsuimus  obtincndum.  Uanc  igltar  sollcmpncm  nostrnm  donationem  et 
ordinationem  prosonli  pagina  et  sigilli  nostrt  sijmacnlo  robnramiie,  ancfnritntc  etiam  beati  Pelri  apostoli  et 
nostra,  omncm  h^c  inTringcre  atlemptantem,  pcrpctuo  anatcmato  innodamus.  Tcslcs  huius  facli.  Fretiieri- 
cus  preposilos  de  Clabolte.  Herimannus  preporilus  Haior.  Hdnrieas  prepositns  S.  I.{olgeri.  liberi.  HebnieaB 
Durgrauius.  .Mini?;trria!e>.  SnefhiTus  do  Ali  n.  Olricns  Marscal.  Alborlns  dapifcr.  Rotgerus  de  Rillcrboc.  Ot- 
marus  do  Ostcnvelde,  et  Olricus  frater  ipsius.  Krtmarus.  Amoidus  itisc.  Geldmdos  de  Lcnt.  ct  alii  quam- 
plures.  Acla  sunt  h^c  anno  dominic^  iocarautioois  M^.CXCIX.  Indictionc  lU.  Anno  post  mortem  Heiurici 
bnperaleris  aeonndo,  nnlJo  adbue  rege  post  eom  in  imperium  eonfirmatOb 

D*i  ellipliiiche,  ichijuel(!>rintgc  Stegel  mit  (lem  Ililde  Att  «iUcnden  Bitcliors  int  »o  aurgednickt,  daa*  twiiirlicn  <)rr  Stdirilt 
«iii  bwnr  BmHB  «UGir  g^iiMMii  «ordca,  iu  Sicgot  sUo  von  beidea  S«il«n  in  dcr  Scbrift  cMificccbloMea  i*t. 

DLXXXI. 

Atn  t?«m  FUrttl.  Salm  •  ilorttmar^^schen  Arcbite, 

Tn  nominn  sanclo  et  tnditiiduo  Trinitatis.  |I  Hcriniannus  Dci  iiralia  Mormstericnsis  cpiscopns  «ocnndus. 
Quoniam,  ut  ait  ueritas,  iilii  buius  seculi  iiliis  lucis  sunt  prudenfiorcs,  cl  ipsam  sunm  nd  grauaniina  auruu- 
rom  Dei  mmis  m  bao  sua  generaiione  pmdentiain  solent  inlendere,  decinuts  quoque,  quas  ipsi  propter  . 
maliciam  inmioeothm  dieram  lelerantor  pos.sidere»  a  domibos  ao  eolonis  ccck<siurum  oncrosa  cxpctunt  im- 
portunitato,  opcre  prcciura  duximus,  inprobilalcm  ipsorum  congnn?  pactionibus  anortrro,  ot  parlibus  in 
aliquod  tolum  redactis,  iocommoditatcs  requircniium  decimas  utilitcr  dcclinarc.  Scianl  ilaque  lain  presen- 
tes  qaam  posteri  fideles,  quod  Herimannns  de  Honasterio,  Bmesli  fifins,  quandam  habens  decunam  super 
curtim  in  UITenhcm,  que  ad  conoltiurn  in  Langenhor.st  dinoscllur  pcrlincre,  scruis  Dci  in  illo  loco  nunc 
constitutis  ct  posthac  con.stjtuendis,  taiem  in  nostra-  presentia  pactioncm  conccssit,  ut  sin.sidis  annis  pro 
dccimis  prcfnt^  curtis,  iuxta  decimalem  et  minorem  modium  qui  in  Buren  babctur,  quinquc  mnltia  siliginis 
et  unnm  maltium  tritici  a  feslo  Sancli  Ibrtini  usquo  in  Pascha  persohiant,  el  sic  prenominatam  snam  cur- 
tim  ab  omni  dccimali  pcnsione  pcncralilcr  absoluanl.  Hunc  crso  contmctum  no  predictus  Hcrimannus  ucl 
quisquam  alius  infringere  dcbcai  aut  mutarc,  in  teslimooium  facti  ct  pacli  iussimus  banc  cartam  conscnbi 
et  Aostri  si^lli  anetoritato  oonfimiari,  excommonieanles  et  nb  beredilale  Christi  Hipso  seqaestnmtes  omnem 
bomiacm,  qai  contra  prescriptam  onlinationem  ad  dGstructionem  pacis  ct  occlc.oiaslicf  tranqmllilatis  aliquid 
pro<^nmpscrit  maobinari  \cln  stmt  hec  .sub  prcsonlifi  ot  tcslimonio  Inudnl  iliiim  por<ionarum.  qunrum  no- 
mina  in  subscriptionc  contincntur,  anno  uidelicct  ucrbi  incarnati  MiUej>imo  ccntcsimo  nonagcsimo  nono,  In- 


m  iifft. 

diotioM  n*.  «pccla  XXH.  eoncarrenle  VII.  Testee  liii  soirt.  neriiMimins  raaior  prepoailn*.  HefanioiH  nnp- 

4ler  aeolasticus.  Thcodericus  ccllerarius.  Waltcnis  archidiaconus.  Wincmarus.  Ludolphus  de  Steinvord.  Wil- 
!<"lm»9  de  Hor^ttnar.  Alanltis  Trivord.  Rorncrni^  de  Flpn.  nrinrinis  dc  Ascbcr^ic.  Erpo  dc  Rcnc  Jotian- 
nes  de  Duimene.  Lulbcrtus  de  ticvercn.  ErucAlus  de  Ucvercn.  Suetherus  de  Alneu.  Gisellierlus  de  Wareo- 
doirp,  et  alii  qnaai  pluresi 

Dm  ttigcl,  mlckM  amdhapil  var,  iil  wlorco  icfMfaB. 

DLXXXIX. 
A«t  i*m  ArcMvc  m  KappMbwfi 

In  nomino  sanct^  et  indiuidne  Trinitatis.  ||  Gerhardus  Dei  gralia  Xanctensis  prcpositus,  el  sancl^  Co- 
lonicn.si.s  ccclcsic  archydiaconus.  Ex  iniuncto  nobis  onicio,  ccclesiarum  paci  et  utilltnti  inulL^ilarc!  tenemor. 
inde  esl  quod  cuoclis  fidelibus  taro  poslcris  quam  modernis  noUun  lacimus,  quod  poslquam  curiis  Lohm 
ftalrilMM  CapenbeqjeBsibaa  b  poHaaiioneni  deoenit,  adiemnt  iden  Irairee  Gerlaeam  pastorem  eocMf 
Ifamwinkcl,  ad  qnam  iam  dictc  curtis  decima  portinere  dinoscltur,  petenles.  slatutam  a  tcmporibus  anti- 
quis  rcdcmpiionem  renouari,  videlicel  ut  pro  totius  p^uriood  decim^  tam  maioris  ^oam  minoris,  quinqM 
maldroa  siliginiB  et  quinque  mBMnM  aoenf  prefitta  corlia  annnalin  pcraolnal.  Qni  Gerlaena  peienlibui 
qnienit»  e(  eiaMlem  redemplionia  iiMmam  in  aynodo  Bamwmkel  prooinncianB  stabiliuit.  Sed  et  nos  idca 
fratres  adcuntes  roLTinonmt,  ul  conuentioncm  hanc  nostrarura  firmaremus  cautionc  litcpanim.  0""™™ 
at>bati  domno  iicrimatiiio  karissimo  cognato  noslro  nos  nicbii  ncgandum  putantes,  frcti  consiiio  et  assetm 
fratmm  noalroram  XanctenMttra  canonioomm,  predidnm  dedmf  ledemptionem  ecden^  Capenbersensi  aacM»- 
ritata  HOStri  lirmamus  ofGcii,  intcrdiccntes  et  sub  anatbcmato  prohibentes,  ne  aliquts  nmquara  decimauir 
maiupulos  fratrum  in  Lohuson  contiiigcrc,  sou  do  nulrinicntl.<i  animalium  ibi  qtiicquam  e.\if;crc  prfsumaL  j 
Porro  de  agris  quos  noLiies  de  Erperodc  frutribus  ucndidurunt,  simulque  de  cunctis  inaD^is  in  prcfaua 
cnrlim  poiinentdMM,  in  eadem  parroebia  consUlntia,  slalnimus  et  similiier  snb  anathomate  precipimo».  ai  | 
decima  etjrum  tam  maior  quam  minor  in  ca  pcrmaneat  conslitulionis  fornu  .  t  in  (  a  rprloinpiionis  siimnn. 
que  a  diebus  antiquis  u.sque  ad  hec  uostra  tempora  perdurasse  dinoscitur,  nullusquo  cis  raolc^ius  mI  plu 
aliqiiid  exigendo.  Ut  crgo  hec  rata  aemper  ef  inoonuulsa  permnneani,  paginam  hanc  sigilli  noslri  impres- 
siooe  coromuniuimus ,  subnolalis  tcstibus,  (]uorum  hec  sunt  iinmina.  Gcrlacus  decanus  Xanctciisis.  Magi$t«r 
Bertolphus.  Ma-islcr  Hcimicu?  do  Nuwomburi;  Gcrardus  de  Bellcnkhof.  Ilcrimannus  de  Wickcrode,  fratn 
meus.  Gerlacus  pastor  ecciesif  llaiuwinkcl.  Lambcrius  sacerdos  eiusdem  eode8i|.  Anlonius  miles,  el  ala 
'  quam  phirea.  Aclnai  amm  dominicc  incamationis  11*.C.  nonagesimo  mwo. 

Om  Mil  Umm  VUm  Midwigla  Skftl  icl  «ctlam  c«|cagcD. 

DLXXXIII. 

Am  dviiMflbcn  ArchlfCa 

« 

In  nomme  sancie  ct  indiuidu^  TrroiialM.  1|  Adolpbus  Dci  gratia  Sancif  Coloniens»  eedcsie  Archyepi^ 
scopns.  Notum  facinius  tain  futuri!»  quam  prcscnlihus,  quod  fralor  mous  hoale  memorio  comes  Friilcncu? 
curtiro  suam  Lobusen  fratribus  do  Capcnbcrg  ucodidit,  cl  dc  bac  pecunia  aliud  predium  suis  bercdiiws 
oomparaniL  Fecit  boc  meo  et  fratrts  moi  Coroilis  Amoldi  a^ensn,  similiter  et  heredum  ac  mraBlerisliBn 
suorom.  Quo  facto,  odierunt  fratros  Capcnberf^onscs  Gorlncum  pastorcm  ccclcsie  Ilamwinkel,  ad  quea 
iam  dicle  curtis  dccima  porlincrc  dinoscilur,  |ioti  ntos  ul  cou^tituta  a  diobus  antiquis  redcmplio  rcnouar^ 
lur,  uidclicet  ut  pro  totiu<>  dccime  pciisiunc,  tum  maioris  quaai  mutoris,  V.  maldros  sili^'ni$  et  V.  nialdns 
anene,  eadem  curlis  annoallm  pecMloat  Qui  petentibm  aoquiemt,  e(  eiosdem  redemplionia  formais  n 


Digitized  by  Goo^  e 


1199  —  1300. 


M3 


«ynodo  Bainwinkel  slabUiuiL  Sod  et  ncnerabilis  Xanctcnsis  prepositus  Gcrhardus,  rogatus  ab  etsdem  fira- 
Iribus,  prcdictatn  conucntionem  et  pactum  confiiinuuil,  frctiis  consilio  ot  asscnsu  fratrum  siinriim  canoni- 
ourum,  ioterdicem  et  sub  aaathcmatc  proliibcas,  ae  aii(]uis>  uimjuam  decimaior  manipulos  Irairuin  iu  Lo- 
hoM»  cootingere,  mo  de  natriaiedlis  aniaMfittm  -ibi  qoioquam  exigero  presamat.  Porro  de  4|aae  ew 
noI)iIc8  de  Erperode  ucndidcrunt,  simulque  de  man>;is  In  prcr;itiirii  ciirtim  [)Crtinr>nlil)us,  infra  parrochiam 
coi>»titutis,  similiter  slatuit  et  prccepit,  u(  dedma  eorum.  tnm  maior  quam  minor,  in  oa  sit  rcdcmptionis 
■oroma,  que  a  diebos  antiquis  pordorasse  dmosdUir.  Nos  quuipiu  ad  pcliiioncm  eorumdem  fratrum  deci- 
aae  huiuB  redcmptioncm  poolificali  auctoritato  cunlinnamiis,  in  eadcm  coa&nnatione  compreheodentes  redeoi!* 
plionem  dfTinit^  de  proxima  eorundem  fratrum  domo,  que Sttkclwtc  iioeatur,  statdcntcs  ar?  imitalionem 
ucnerabilis  quoDdaro  Xaucleiffiis  preposili  Thcobaldi,  sub  anathcmate  precipieutcs,  ut  domus  oiusdem  de> 
dma,  ttm  maioir  qoam  miaor,  «nb  redempiione  stt,  neo  alir|ais  fvatribos  OGi  nMrfestotsit,  plus  aliquid  e»- 
gendo,  qoam  ab  antiqao  oonstitatum  est  Ut  igitur  hec  raia  et  inconaatsa  permaneant,  presentcm  pagj*. 
nam  sigilli  nostri  inpressione  iussimus  insigniri,  aucloritalc  Dci  omnipotcntis  ct  beati  Pctrl  ct  nostra,  a 
couunimione  occlesie  saocte  sequcstrantes  omnem  homincm,  qui  aiiquomodo  contra  hnc  ueniro  tcmptaue- 
rit  Tesle»  sunt  DonMMia  HerimaDDOB  nenerabitis  Capenbergensis  abbes.  Tbeoderieos  prior.  Xagister  Riowi- 
nus.  Andrcas  custos.  Bruno  <le  Bcncshcm.  Rolgcrus  ccllcrarlus.  Goclcfridus  iudcus.  Adolphus  comcs  de  Al- 
tcna.  Fridericus  fraler  eius.  Ludolphos  dapifcr.  Lubcrtus  frater  cius.  Albero  de  Asle.  et  alii  quamplureSk 
i>aium  anao  dominic^  locaroationis  M*.C*.  Nonagcsimo  nono. 

Dw  mit  rtlhM  maA  «liMO  MBHneD  amelinite  Sa-sel  ict  4i»  frSbw  t«Kt«Mb<a>t  «ksr  MffcfMlMe. 

DLXXJCIV. 

In  nomiiic  .«ancte  ct  indiutdue  Trinitatis.  ||  Herimanrus  Doi  pralia  Monasteriensis  episcopns  secundus. 
No  gestarum  rerum  memona  prucessu  temporis  euancscai  ct  pcroat,  discrctonmi  uirorum  prudenUa  solct 
«as  per  litteras  eternare.  Cognoacat  itaqne  presens  elas,  et  sdot  postera,  qood  cellam  qae  Honholt  did* 

tur»  qoam  pro  beate  Maric  uir^Inis  sanctlipic  Gc<*ri^ii  mnrllris  rcucrcncia,  spcciali  qua<lam  amplcxanlcs  di- 
lcclione,  eam  honoraro,  fouere  et  promouerc  prout  cxpedit,  oplimam  ct  singiilarem  habcmus  uolunlatem. 
Ad  habundantem  igitur  cautclam,  mansus  siue  docimas,  quo  prcdiclo  loco  collatc  sunt,  In  prcscnli  pagi- 
na  oonseribi  iaMimos.  De  curia  qne  Brincthorpe  dicitar,  duo  moIUa  siliginis  et  totidcm  ordei,  que  contu- 
lil  Herimannus  de  Monnstrrio,  in  mcTnoriam  nnirne  sue  mnfris.  Domum  rpmndam  Vrii:'«lwlc,  quam  dedit 
fiemliardus  Werence  pro  antma  uxoris  sue,  soluentem  duo  moltia  ordci  el  totidcm  aucne.  Decima  Her- 
baroen,  que  sohnt  ires  solidos  et  doos  denarios.  qaos  dedil  Garsilnis  mmislerialts  noster.  De  domo  PO|H 
penbeke  trcs  sol.  Ot  onum  moltium  siliginis.  Dc  curia  Appenhulse  (]uatuor  sol.  de  dccima.  Dimidium  ta- 
Ipniiim  Nif^nhcrgo,  quod  contullt  Athclhcithis  mater  llcrmannt  de  Monastcrio.  Lenbckc  dlmldium  talontnm, 
diiobus  i>ol.  exceptis,  et  duobua  modiis  tritici,  qui  sunl  in  parrochia  Lare.  Preterca  sex  sol.  in  decima  de 
ooria  emsdem  cenobii,  qoos  dedit  Godefridas  de  Monasterio.  Bt  ot  hec  tradtliooes  et  donationes  nostris 
fatarisqoe  temporibus  Dco  protogente  ualeant  pcrmancre,  banni  noslri  districtione  ct  impositione  tutauimus, 
et  sigilli  nostri  impcnsiono  communiuimus.  Acta  sunt  hec  puplice  anno  dominico  incarnalionis  Millcsimo 
ducenlosimo.  In  diebus  Innoccntii  pape.  Ncutro  in  impcrium  conGrmato.  Presentibus  uiris  pluribus  et  hooe- 
slis,  Qaorom  aomina  snbterscripla  sonL  Herimaimo  maiori  prepoaito.  Aasehno  caoonico.  Heinrioo  decnno 
sancti  Martlnl  Laicis.  Lntberlo  dc  Bcvercn,  el  fratre  eius  Alberone.  Hcc  aulcm  quicunque  seniaucrll  cl 
raium  tenuerit,  cnm  btis  que  a  dexlris  erunt,  in  uitam  colligatur  etemam.  Qui  uero  refragari  presumpse- 
rit,  cum  his  qui  a  siontris  ornnt,  niai  resipiscat,  supplicio  deptitetar  itenw.  ANBlf. 
Dm  tHiASmfi»  SkgA  iit  nkc  kncliidigt. 


M4 


DliXZXV. 

b.  voaiM.  tanctc.  ct.  indittidm.  Trinitotis.  ||  nerimannlis  Dei  gralia  Monastcriensts  episcopus  secundus. 
QooniaTn  cb  que  rationabilitor  in  pcclcsia  fidclinm  atninfnr,  aliqnnndo  ucluslnfc  tcmponim  ucl  nlio  casa 
flinistro  tradita  obliuiooi,  raciUime  pi)h.suDt  aboleri,  cxigeute  ralionc,  te&timonio  ucritatts  dignum  duximus 
oomiiMiinre.  Ilioc  est  qnoct  noUim  esse  udlurouB  tam  futari  qamn  presentiB  em  nationibos,  qood  Hinricns 
de  Spork  a  Snctlioro  do  Dirikolho  ct  Ratliardo  ot  Ruthbcrto  dccimam  mansi  ciiisdom  f\wm  ipsc  colil, 
pecunie  sue  exhibiiione  obtinuit,  quod  ammodo  do  maoso  prcdicto  X.  dcnarii  ad  rcdemplioocra  totalis 
decixno  cerla  pensione  annaatim  exsolaaatttr.  Tl  aulem  hec  rata  et  ioconnalM  peimaaeant,  prcsentis 
flcripti  nitasiatbne  ei  sygilti  nostri  imprenione  roborauimns,  omnes  qui  ininste  irritant,  anatematizanles 
hfatnnim  apostolortim  Pctri  et  Pauli  el  nostrn  atjcforilatc  Testcs  hiiius  rei  sunt.  Johanno?  Rcrcnstanke. 
GcrUard  de  Uaitenhorst.  Albracht  Wicel.  Thidcricus.  Uinricus.  Gcrhardus  moaacbus.  Acta  sunl  hec  doou- 
nice  incarmttioms  anno  ]I*.CC*.  PiresideDte  InnooeDcio  Romane  sedi  apostulioo.  NoBo  in  inperio  confinnato. 
Foitttificvins  noetri  anno  XXVI*. 

Om  Mgehingl*,  hmI  tAmi  hmMAtm         n»  b«idii»diBl. 

DLXXXVI. 

In  Nomine  sanct^  cl  indiaidTic  Trinitatis.  |]  Adolphus  diuina  faucnte  clomenlia  <ianctc  Coloniensis  rccle 
sif  arobieptscopiis,  omnihus  ia  Chrislo  pic  uiucnlibus  in  porpeluum.  £x  dcbito  animinisU-alioais  oostr^  uti- 
lilatibas  fcclesio  nostrc  prouidere  tenemar,  ot  decorem  dorous  Dei  nos  dOigere  ipso  rerum  oslcmlatar 
effccto.  Inde  cst  quod  uniucrsitati  fidcliom  presentiom  et  futurorum  notum  essc  uolumus,  qnod  frater 
noster  Conic-*  Arnnldn^  dc  Altlionn  propri<'lalom  sue  portionis  (lomii«i  in  Alllicna  boafo  Pciio  ct  nobis  lc!?i- 
timis  suis  hcrcdibus  collaudaniibus  cl  consoulicntibus,  contradidit,  et  cura  ipsis  a  nobis  manu  communicala 
in  feodo  reoepit,  nt  ei  sezcenlas  marcas  pro  eadem  proprielale  «t  pro  domo  nostra  Cbsu*!  io  Volmodo* 
steyne  el  quinque  carratis  uioi,  quas  vcncrabihs  predcccssor  nostcr  aichiopiscupus  Pliilipims  jiio  rccorda- 
tionis  ei  in  benelicio  soper  eadem  proprietate  aonualim  cootulcral,  pcrsoluamus.  Pius  eniro  prcdecciisor 
predictus  candcm  proprietatem  Quadringenlis  Kards  eom  prediclb  bencfiGHS  fcclesif  beati  Pctri,  mnlu 
lioel  diffieoliale,  comparaait.  Noa  igitor  pro  predictis  beneficiis  docentos  ei  mareas  dnaimns  pcrsolucndas» 
ot  ita  Ctirtim  nostram  in  Hapcn  ei  el  icgitimis  suis  hcrciiibus  cum  omirihn?«  atfinenliis  el  obucntionibus. 
exceptis  prebcndis  aurifabrorxuo  et  eorum  qui  vuigo  Husgcnotc  dicuntur,  qui  ab  antcccssoribus  uoslris 
usqne  ad  tempns  nostmm  io  eadem  eurti  prebendaa  aocepemnt,  in  feodo  eoncessinms,  quo  usqne  nos  ael 
aliqms  aooccssorum  nostrorum  ipsi  in  rccompematiaoMg  qof  aulgo  onaia  didtnr,  scxccntas  Marcas  persol- 
ucrimus-  Ul  aulcm  hfjc  rationabilis  ordinalio  in  prcscns  iiol  in  poslcnjm  nullo  dis^^oluatnr  DiaTijinit:tfis  in- 
gcnio,  prcsoDtis  scripti  ct  sigiUi  nostri  rouniminc  cam  cautam  csso  uolumus  et  rattim.  Si  ucro  aiiquis  suc- 
oesaorum  ooslrornm  boo  pacinm  infriogere  decreuerit,  predicias  Comes  smmi  proprielalem  Caslri  sine  ali- 
qna  difficultato  recipiel.  Obscniantil)us  in  (Inmino  {;loria,  lcmcro  «oro  oljuiantilius  anaihcma  sil.  Iluius 
rei  lcslcs  sunt.  Udo  maior  dccanus  in  Colonia.  Rndolphns  scolasticus.  Uruno  Bunncnsis  preposilus.  Thcode- 
ricus  saocli  Gcrconis  prcijositus.  Tbcodoricus  snnctorum  npostolorum  prcpositus.  Ileriroannus  sancti  Scuc- 
rioi  preposilas.  Engplbertus  sancli  Geor|pi  prepositus.  Tirricus  sancii  Cunihcrii  preposiius.  Brono  de  Benen- 
hcm.  f!;'inricnis  (ln.\  dc  Liniburg  cl  filitis  stujs  dc  Was^cnbcr^  Ilcinricus.  Ailolphus  Conics  Jo  Monto.  Ilcin- 
ricus  Comes  dc  Ivesseie.  Ueinricus  Cnmcs  dc  Uokcnsvago.  Ileinricus  de  Yolmodcsteyne  et  Gcrbardus  frater 
sous.  Berimamnis  acnlthetns  Snsaliens».  Herimannns  aduocatus  Coloniensis.  Herimannns  Blarescalcas  de  At- 
oelre.  Olto  camcrarius.  Heinricus  dapifcr.  Ilcinricus  Marcscalcus.  Ileinricus  dc  Danncre.  cl  alii  quam  plu« 
res  btmorati.   Acta  sunt  h^c  anoo  incarnationis  domini  M^.CC**.  Daturo  XI".  Kalcndas  Augusti. 

Datmit  rollMa  uaA  gruMO  MidcBcnScli«BKS  uccbingUt  dcsiitMiideBBiiduif  dwit^ai4«Si^ictGrt>berKlio*  ItcKhricliBB. 


Digitized  by  Googlc 


llftOL 


S65 


DLXXXVII. 

NoaeriQt  uaiaGrsi  tam  presentes  qoam  posteri  huius  litterc  ia^ectores,  quod  Adam  milcs  dictus  Asspe, 
ob  finHHren  ecolesie  KappeOemb,  tao  ordiaatdt,  quod  pro  redempljoQe  decirao  cortis  in  HoMlebonie  mr 
pnlis  annis  dcccm  ot  octo  dcnarios  rccipiet,  ct  in  hoc  i|)sc  e(  hcrcdes  sui  erunt  conlenti,  nichil  amplios 
de  predicla  ecclesia  requirenles,  ipsa  vcro  rcdcmptio  decimo  vcJ  in  vigilia  bcati  Jacobi,  sou  ipso  dic,  siue 
tn  crastino  ciusdcm  dici  dari  potcrit,  et  si  hoc  factum  ruerit,  ipsa  ccclesia  supcr  nulla  ncgligcntia  polcrit 
incusari.  Pretaiaiam  autem  redempUoncm  dccime  cartiB  memorale,  oam  aaieiisii  prepositi  ao  oomientaa 
eiusdem  ecclcsic,  ncc  non  accodcotc  fauorabili  consensu  hcrediim  sunnim,  prcfatus  A.  milcs  in  nicmoriam 
soi  periienDem  eoclesie  Mootis  martis  lcgnuit  porpciuo  perfniendam.  Vt  eiosdem  liuiusmodi  ordiuatio  hino 
inde  lata  pennaneat,  preaena  acriptam  «gillo  prepodti  eoeleaie  Caiipeyanrii  «dai  ia  laitanoninm  roboi»» 
tanb  Aeta  aottt  hoe  anno  Oomint  MCCL  bi  KaL  DecenilMM. 

DLXXXVIII. 

B  Ifai.  KladllacH,  Ttm  LXXVIL 

la  Ilouine  aanote  et  bMSoidae  Tlrinitalia.  Adoifai  Dei  fftti»  Colonieniii  archiepiscopos,  omnibns 
aaneto  ecdeaie  filiis  presentibaa  et  futuris  in  petpelnttm.  Qaodam  eoelefliaram  adaooali  ane  vocationis 

immemorcs  suo  stibjectos  oflicio  eo  inmitius  portractanl,  quo  se  tanquam  infeodalos  posscssorcs  exhcrcfhri 
posse  non  formidant,  necessanum  duximus  utiliori  uti  consilio,  quo  et  hoc  gcnus  hominum  a  sue  abu&io- 
nia  detrudaior  ioBolenlia,  et  paupcribus,  quibos  nou  est  a^otoriam,  damna  precaaeantar  eiorla.  Deonn- 
ciamoa  itaque  ndelibos  raoderais  et  posieris,  quod  nobiles  ei  illaatres  persone  apirita  pietatis  aitactc,  vido> 
Kcet  HcrmfinnTis  comcs  dc  Raucnsbcrgh  ct  Jutla  uxop  ipsius,  et  Otto  Clius  ambomm  nostram  adierunt  pre- 
senciam,  todicanics  uobis  sibi  hoc  csse  voluniaiis  et  propositi,  do  quodam  ccnobio  in  Flarsbcm,  quod  ia 
ipooram  oonstnictnm  eal  patrimoiiio,  at  videlicel  einsdem  loci  aduocatiam  nee  ipa  neo  aliqoi  eomm  bere> 
ditarii  succc*isores  cuiquam  homimim  in  bcncficio  concnlant,  scd  si  qna  porsona  loniic  vel  prope  posita 
ad  tuendum  locum  illum  ob  dioinam  rctributionem  gracio  \isa  fucrit  idonca,  ab  ipsis  et  corom  soccessori- 
baa  babeat  ooDtmendatam.  Si  aatem  eadem  persona  boni  voti  oblita  in  eiusdem  loci  pcrtineniias  aiiqaam 
aaciioaem  vcl  cuiuslibct  geoeriB  voaationem  volaeiil  exercore,  prcfati  patroni  libere  et  abaqoe  omnieoiK 
dicione  possint  et  (lcbeant  a  suo  commendato  rcmouerc.  Nos  igiiiir  hanc  laudabilem  ipsorum  approbantes 
intentioncm,  votis  eorum  duximus  acquicscendam,  el  ut  tale  d^derium  seruis  Doi  tam  elBcaciter  profutor 
rom  perpetuo  ralam  maneat  et  incoamilisom,  certam  baoo  eartam  eonseribi  e(  ^iiOo  nostro  mamiaaimna 
insigniri,  AoiClorilate  sanctorum  apostdonim  Petri  et  Pauli  oxGoromunicantea  at  etcme  damnaiionis  ^adio 
ferientcs  omncs  homincs,  qui  scpedicti  ccnobii  adnocaliam  nomine  feudi  unquam  sibi  voluerint  usnrpare. 
Acia  sont  hcc  anno  domixucc  lucarnationis  M^^.CC.  Indictione  III.  £pacta  III.  prescnlibos  et  coUaodaniibos 
ipda  poatolatoribus  ct  alUs  pfavibos  viris  tam  (derioia  qoam^)  b^  profewiow^a  quoram  nmaioa  imio- 
niuntur  suLscrlpta.  YcJo  niaioris  ecclesic  in  Colonia  dccanus.  Bruno  prcpositus  Donncnsis.  Thcodericus  pr<K 
positos  sancli  Gereoois.  Gerhardus  propositos  Xantcosis  ct  archidiaconus.  Tbeodencus  prcpositus  sancU  Cu- 
niberti,  ceterique  priores  Colooienses.  LuUierus  comcs  de  Hostaden.  Conradus  comes  de  Are.  Otto  oobilis 
do  WiolLende^  Wilbelmaa  oomea  JidiaoeaM.  Hemuuinns  adnoealna  Colonienwt  Ibeoderica*  adaoeatas  ae> 


*)  IHcM  Worte  feblen  bet  KiiuUiogeri  nuMca  «bcr  notbwcndig  crtiuut  vcrdca. 
Col  aifl.  hM.  WmiIU.  n,  34 


Digitized  by  Googlc 


is«t. 


cundus  ia  RaaeDsbergh.  Gisclbertus,  Nicolaus,  Johanncs  Rufus,  milites  eiusdem  orbis  el  nobUes  viri.  Lop- 
poldn».  ilezaiidw.  Godcscalcas  Dilhotte,  «t  alii  quamploriini  viri  luuflMt  tam  derid  qoaBk  laicL 

DLXXXIX. 

BERIMANN\'S  Dci  gruiia  Monastdriensis  episoopug  et  imperialis  curio  canccllarins,  omnibus  qoi  oo- 
lnerint  hoo  cyrognipham  propter  gestoram  apifaoiiem  necessario  eoDtemplari.  Scirc  nelamna  nniiieirMM^ 

quod  cupienlcs  sincera  Tinlnntnlr'  sMmmo  studio  exlingucre,  imino  ad  pacis  finno  boiniTn  rcdlgerc  con- 
trouersiam  o(  lilcm  quc  ucrlcbalur  &ino  line  iater  moDasterium  ooslrum  campum  beate  MARI£,  et  tilios 
booe  memorie  comitis  Friderid  de  Ahana,  socios  nobis  assumpsiidnis  ad  hoc  opoa  niros  nenerabiles  et  sa^ 
pientcs,  Hcrmannum  Capponbci^nscm  cl  Nicolaum  Hersnllbehnsensem  abbates.  Tocato  igitur  in  nostram 
prcscntiam  Florontio  prcdicti  ccnobii  abbatc,  qnod  <!c  rniisa  i!!in«!  a  rnbis  tnhns  cl  ffiiibtisdam  ipsius  fra- 
tribus  fuerat  ordioatum  apcruimiis.  At  Ulu  coniinuu  consiiio  et  uoluntuti  nostre  acquicsccns,  uerba  huios- 
oemodi,  omnibus  qui  adcrant  audientibus,  est  locatas.  Ego  sicnt  promisBum  est  a  dommo  neo  episoopo 
suisquc  adiutoribus  mc  abscntc,  rcnuncio  qucrclc,  siue  ut  tculonicum  ponamus  nomen,  ansprake,  quam 
hnctrnus  habui  ct  in  qua  laboraui  supcr  bonis  in  Unkincthorp,  ccclcsia  uidcliccl  ct  prcdio  in  cadcra  ui!b. 
prcdio  iu  Hauikisbrokc  ct  quodam  uiulendino,  nulli  tamcn  quicquam  ucndcns,  nuUi  quicquam  resij^nans, 
neqoe  de  aliqon  rs  uel  bono  uUi  mrandiam  fociens,  sed  tantumraodo  querale  uel  ansprnke  rennndans. 
Hec  dicla  *)  cadcra  uerha  uobi?  qui  prc?cntrs  rsti.s  tcstibus,  proj^ter  futuros  rt  inopinatos  cucntTis.  itcrum 
do  sola  renunciationo  alquc  itcrum  rcpcto.  Hcc  oosmetipsos  ct  prcfatos  abbatcs  fatcri  atque  testari  coni> 
peHit  ipsa  narilas,  ideoqtto  boo  testinioninm  ugSHk  noslris  ooiifinmnnis,  qmtiDias  sepedicto  cenobio  a  fbniris 
grananunibiM  proqiitnamns. 

Obglcich  TOD  dcn  Sicgeln  io  der  Mrtirialil  gnprocticn  wird ,  scliclnt  Jocli  nic  mchr  alf  ein  Sicgcl  an  drr  CrkunJe  ge- 
bkogca  lu  habeo,  oelimlich  de*  tiiichors  Ilcrmtnn ,  wclcliet  «iie  bci  1301  lu  betcbreibeode  Geitalt  bat,  «ber  «cbr 
ditnB  mi  beichiidigt  ist.  Zur  Seite  lind  >war  m>di  >«w  Oeflinmgea  iai  PafganMiit*  kefindlick«  ce  i«t  abor  nicfct 
wahrscbeialich,  daM  dic  Siegel  der  beiden  Aebte  darins  tebangea  lubee,  weil  du  Slegel  de<  BiaebAb  in  dat  lOna 
hio^l,  alM  dle  Bweits  SleUo  &clabt  ttabcB  wiirde»  vaa  dcr  ywohiilidwB  OrdAnog  auwider  ut. 

DXG. 

Aw  ciMa  Obtnkirelhar  KofiMr  4w  16.  lalirlnadiartai  In  Baillac  it»  KblSeAtiMra  TBmj»  n  IKs&b. 

b  nomine  sanct^  et  iodinidai^  Trinitatis.  T.  gratia  Hindensts  i:[ii.sco(ius.  Quod  in  tempore  anp- 
tor  onm  tcmpore  labitur  et  res  gestas  calwnpoiosa  implicat  obliuio,  nisi  scriptnrarnm  fternentnr  indicio  ci 

testium  subsci  iptioiic  roborcnfur.  Inde  csl  qaod  prescntis  scripti  scrie  lam  prescntium  quam  futuroram 
Christi  iidclium  pandcrc  curamus  noticiy  et  commeodarc  mcrooric,  Qoalitcr  comes  Bemhardus  de  P<^H»- 
baig,  cum  consenso  et  coHandatione  legilimomm  berednm  Buornm,  eocleriam  in  Heinbttsen  cum  suis  ntti* 
nentiis  bcat^  Maric  in  Oucronkcrkcn  pro  salutis  sno  ac  parcntum  suorum  rcmcdio  fideliter  ofTcrendo  pcr- 
petno  possidendain  contrfididit,  Curtcm  quoque  suam  in  cadcm  uilla  cum  omnibus  commodis  ct  utilitafibos 
ad  cam  pcrlincnlibus,  uidelicet  raansis,  mancipiis,  arcis,  ^diilciis,  agris,  terris  cultis  et  incuitis,  uiis  et  in- 
ttiis,  eutibus  et  redilibus,  qufsilis  et  inqoirondis,  pntis,  pasonis,  sjlais,  aquis  aqaaraiuae  docursibBs,  pison-  ' 
tioaibns,  molendinis,  et  qnadam  eifaia  qne  nulgariler  Sunderan  uoeatnr,  prepoato  bi  Onerenkerfceii  auisqoe 


*)  ]m  Orftiaala  atefct  Mer  ela  d  ntt  antergeaetiteai  Pankle.  Dt  4oitb  «oteiceaetife  Paskte  aadk  dle  tfo^It^bril  dea  Gc» 

icliriebenen  tjf/eli  Vinct  wirJ,  io  kunnlc  cs  rrcilicli  wohl  «c!n,  dcr  Sclirciticr  .luch  dlcscs  d  niir  iiii  ^'rnrfii  n  [rnrhrja» 

beSj  und  durcb  dcn  PanLt  kcine  AbLiirtuog,  tondero  nur  dic  Bedeutungilotigkcit  dcs  liuchtlabea  aogedeutct  babe. 


Digitlzed  by  Google 


obediendafibDS  IHtfnlMU  el  ■oraribas  Deo  et  bcttl^  Jtuif  h  eadem  «edeaii  nl^vtilnis,  to  vam  et  fim- 

cium  ct  proprietatem  perpelnUD  pro  C.  et  L.  mai-cie  iieiididit,  et  tam  ipee  qaam  heredcs  sui  in  maUo 

Helcnberti  comitis  in  pago  Schaponflfk  in  ripa  Wisarn  iltiminis  nobis  corfim  positis  omni  se  Jure  ct  pro- 
prietalis  debito  abdicauit,  ul  sob  pretextu  patrocinii  beatf  Mari^  prerata  bona  cou&tituta  sno  seruitori  uide- 
licet  HoaaBterii  aiii  prcposito  alMoliilo  «aearent,  neo  oOi  ia  posieram  preter  ipsiim  adnooato  vel  oomiH 
qooiue  debilo  Joris  ant  aemlcii  essent  obnoxia.  Vt  aotem  de  huiusmodi  contractu  nuUo  dubitatioma  in 
pcrpctuom  quisqoam  moucalnr  scrupulo,  Scd  apud  fnhirim  postcritalOTn  aclionis  hiiin^  srrips  ratactincon- 
uolsa  permaueat  nulliusque  maligo^  mcQtis  consiliis  irnian  ualeat  aut  rescindi,  cam  iiaani  nostri  et  presen- 
tis  scripti  aactorilate  nee  non  et  §igi]B  nortri  impressioDe  et  tefllimn  aabser^tiaiie  firmaaimofl.  Aeta  smit 
h^c  anno  dominlcn  incarnalioni.<  M^CC".  Tosfcs  antcrn  liil  sunt  Wcmhcrus  sommus  proposilus.  Lcifliardns 
maior  dccanus.  Otto  cusios.  Raiiuwardus.  Godcfridus.  Tbcodcricus  do  Ilulcueldc.  Lcifhardus  dc  Dlanckcna. 
Hildcboldus.  Widechindus  dc  Plcssc.  Ileinricus  dc  Landesbcrgc.  Conradus  ct  Wallhcrus  dc  Schowcnburgc 
Canonioi  maioris  cccle.<iic>.  Thcodcricus  dccanus.  Thcodcricus  Longus.  Burchardus.  Johaimes.  Canonici  sancli 
Hartini.  Bemhanliis  nMins  sancti  Mauricii  et  F.Iilianlns  prior  <'iiis(!cni  Inri.  Nobiles  ucro.  Wiili]\innns  ni'i]n 
catus.  Ueinricus  dc  llutcnbcrg.  Ludegcrus  ct  Hcimbcrtus  do  Slon.  Theodcricus  de  Sc.  Frcdcricus  de  Lo. 
innisteriales  aero.  Thethardns  Wicgravias.  Ludolphos  dapifer.  Lodolfos  pincema  et  Ifeinricas  fmter  eias. 
Luibortiis  dc  Eisbr>rt.'c  [( trtman  Colhasc  ct  frater  eins  Bermsn.  Balho  Cerea  RodolAis.  Bodo.  et  aiii  qoam 
ptores  qm.  ad  mallum  Uelenberti  ipsios  oocaticmo  oonuenerani 

DXCl. 

IN  nomiae  saocte  ct  indiuidue  Trinilalts.  fl  Sophya  Dci  gratia  in  Bodeken  abbalissa.  Alberto  abbati 

totique  cenobio  in  BRcdcnlarr  in  pprpfttinm.  QuiHam  Cix  llx  itus  nnmine  pniicos  agros  posscdit  in  Gri- 
moliachuscn,  co  iure  (juod  dicuur  Ambeiblccn,  ct  acceptis  XA.V*  li^>^*  solidis  de  domo  ucstra,  iuri  suo 
rennnciamL  Hoc  anlem,  quia  prcdicii  agri  nostre  perltnebant  eeelerie,  nostro  factnm  est  consensn,  ita  nl 

prcdicta  pccunia  in  aliud  prcdinm  nobis  uictnius  et  commodius  expcnderctur.    Igitnr  id  ipsum  quod  10 

Grimelini-lnisnn  hahuinuis,  iicstro  conlulimus  Monastcrio,  ''t  ni  inulolabililcr  ucslruni  pnrmanoat,  prcsenli 
pagina,  sub  ultcjjtaliuno  Dostri  .sigiiJi,  confinnamus.  Dutum  auno  ub  iiicaruatioDO  Duinini  Milicsiino  duccu- 
lesimo. 

Dm  angehiiDgtc,  stumpf  cllipti*cbe  Siegel  letgt  die  Aebtissina,  im  oinrachcn  Nnnncngcwandc,  auf  Fincm  nieitrigca  Stahte 
«ita«iid,  te  drr  Mchlea  HaDd  ciacn  LilieiutenGd|  in  dcr  llDkea  eln  scacUoMencs  Bmdt  Imitciid}  mit  dcr  Uaacduilk: 
So^a  pHdMMim  AMrtiHft  Awtlft  m  t> 

DXCII. 

In  NoMiNo  sancte  ct  indiuiduc  TriNiTatis.  Heiliwigis  Dci  gratia  Scildcccnsis  ccclcsie  humili?  riblmli.ssa 
Notum  sit  uniuiTsis  Christi  fidclibus  tam  futuris  quam  prescnlibus,  quod  comcs  Adolfus  do  Scowciiburc  ot 
nxor  dos  eometissa  Athelheidb  ot  atrinsqne  film  Hcitldldu,  cam  essent  €<dieredes,  vnanimi  eonsenso,  tres 
(lomos,  I'I;u'k"nfia':i-,  15nrcbn!ff>,  Eke  ntinrnpntn.s,  cum  cullis  cl  incullis,  viis  ct  inuiis.  siliiis  cl  pasi;  uis  aqua- 
rumquc  deciu-^ibus,  ct  cum  umnihus  attincuttbus,  pro  ctcrua  hercditatc  uauci^enda,  ccclcsie  sancti  Jo- 
haoois  Bap.  in  Scildece  in  proprietatem  contuteraat,  et  Elcehardom  roinisterblem  de  nakremoni,  qui  h^c 
omnia  ia  beneflrio  habebiit,  ccclcsie  presentnaemnt ,  ut  qui  de  isdcm  domibus  ecdesiam  sepe  granaucrat, 
domos  casil>  in  ;ib  cc(  Icsi;i  in  bcnpficio  acciperel.  Qiiod  itn  f,u  iuni  ;-r!cclcs|,i  ,anfcm  perpomlcns  quod  de 
domo  Blackcnhnge  ecclcsiy  couliui  scpc  hles  cmcrseraul,  dispendiose  quidem  ncc  tamcn  iufructuose,  ius 
benefidi  eiuBdem  domns  ab  Ekdianlo  XXT.  marcis  pari  argonli  redemiu  Gum  antem  ecdaia  oil  preier 


S68 


nu.  marcas  haberet,  quedam  niBiisteriali»  ecdesif ,  nmniiie  Mirgmttit  et  pneri  eitu  Wenio,  Johaimes,  Ka- 
negundis,  rogata  ot  conBolta  tooias  ««wlesi^*)  penoleeniiil,  e(  eendeiii  domum  Blackenhage  com  omnilMt 
attincnlibus  in  beneficium  reccpcrunt,  nt  ipsi  cl  soccessio  sempcr  habcant  in  pheoi!  i,  nisi  rorte  ad  com- 
munes  usus  prebonde  prediclo  ei^  hos  redimant  argento.  Hoc  itaqae  priuilegiam  super  hyc  acta  coo- 
ecriptom,  predicte  femiiic  dd>el  lento  esse  efBcaciae,  qoanlo  conslat  quod  propter  eam  eKpeaaa  audla  et 
obsequio  multo  sic  est  claboratum.  Acta  sunt  hrc  anno  dominico  incamationis  MCC.  Indictione  III.  TeslM 
sunt  Eililia  decnnn.  Elisabeth  custos.  Athclhcit  magistra.  Gcrtherat.  hh.  Meithitt.  Windelgart.  Rcrstina.  Albcre. 
£t  sacerdotes  Wulfhclm.  Otbraht.  Elichart  Hildcbrand  sobdiaconus.  Wicbolt  presbyter.  Ueremaa.  Waltme- 
ger.  Ameli  Tdo.  AMacli.  Benbaci  Wenliere.  Hildebitol.  Weoneke  Xheiiiart.  Tredieban  BaailiUL  flMiB> 
dac.  Tideric 


*)  Hier  fiadu  »id>  im  Ori(iaal  «iie  uuHUgeluDte  Liicke,  wo  mtiaukiUSu^  di«  fmUt*  Stuuw  ugegebea  ««rden  loDte. 


Digitized  by  Googlg 


REGESTA 

HISTORIAE  WESTFALIAE. 


Die  Quellen 

Geseliiclite  Westfalens, 

in  cimMioIogUeh  gMfdnet» 
Nachweisungen  und  AusziigeD. 


Zweiter  Theil. 


B«ee*U  biit.  Wc*tlU.  U. 


1 


liHl.Zu  Corvey  ereigoet  sicb,  in  Folge  sUrkcn  Euiganges,  eiue  grosse  Cbcrschwemmung,  wobei  das 
Vaascr  wi«  «n  See  in  der  isirelie  aleht,  jedk>di  dme  «dtereik  Sdiaden  zn  diun.  AmiaL  Sax. 
l  a  p.  763. 

4492.  Pebrnltr  27.   Papst  Honorius  II  iiimmt  dio  von  dem  GrafeD  Godefrid  und  desscn  Bruder  Otto  §e- 

stiftdeQ  Kirohen  za  Kappcubet^.  Varlar  und  Ebbtwl  in  seinen  Scbotz  uad  bestiUigt  ibre  Besi' 
tzun^cn.  DaL  Lateiani  m.  KaL  Hart.         pontit  «.  IL  KiuiUiqger  IL  B.  8.  B.  &L  S.  IflO. 

(CXCVIL) 

4493.  April  41.  Derselbo  nimrot  das  von  dem  Grarcn  Tcnimo  gestifUrte  Kloster  S.  Marien  zu  Werbe,  wcl- 

chem  der  Abt  Beinneh  Tonteht,  gcgen  eine  jabrlidie  Abgabe  von  enMm  Goldgulden  (aurcos), 
m  pipstlichcn  Schulz  und  bcwilligl  ihm  dio  frcie  Wahl  scincs  Vogtcs.  D.  Laterani  III.  Id.  April. 
(s.  a.)  Vamhagen  Waltlfck.  Cosch.  UrL  S.  3.  —  Die  formelle  Almliclikcit  der  Urlaindc  niit  dcr 
vorbcrgchoiiden  lus.st  auch  auf  ihro  Glcichzeitigkeit  schliesseu.  Paps>t  lionoriua  11.  r^ierle  libri- 
{ens  vom  S4.  December  44S4  bis  vam  4A.  Pebroar  4190. 

4494.  Hai  10.    Ei-kmbert,  Al)l  v.u  Corvcy,  crwirljl  fiir  spinc  Kirchfi  das  SclUoss  Iterc  mlt  <leTn  Markte, 

dem  Zoll  und  dcn  dazu  gehorigcn  Giilem  in  den  Dbrfcra  Itere,  Aensc,  Lottcrbach  und  Dalcwig, 
im  Itcrgaa  in  dcr  Grafschaft  Sigefrids.  D.  Itere,  VL  Id.  Haji  VI26,  Lothar.  R.  a.  L  Crkcnb.  abb. 
a.  XX.  Kiodlinger  H.  &  2.  B.  Urk.  S.  433.  (CXCVIII.) 

4495.  Versamnilimg  7u  Strassburg,  wo  bei  dem  Kbni:;  Ijithnr,  iim  die  langwicrlgon  Streitigkeiten  wegen 

dcs  Bisthimis  Wiirzburg  zu  entscheiden,  unter  andcrn  dio  Bischofe  Stgeward  voo  Minden,  Theo- 
derieh  iron  lianster  tnid  DuUutrd  von  Oanabrttdc  zugegen  irarai.  Udalr.  Babenb.  Cod.  Nr. 
CCCXXXV.  1.  c.  p.  348.  —  Da  dcr  am  22.  Jul.  4126  gcwcihto  Erzbtadiof  Norbert  von  Magdc- 
burg  schon  in  dicscr  Eii;cn<chafl  zugegen,  Konig  Lothar  aber  am  25.  Deccmber  d.  J  -lu  Coln 
war  (AoDaL  Sax.  L  c  p.  705,  zu  1127),  so  muss  dicse  Votsammlung  zwischen  den  Juiius  und 
Deeember  fialten. 

4496.  Vicelinus  (vgl.  oben  Nr.  4440.)  fangt  um  dicse  Zcit  an,  das  Cliristcnlhnm  imlcr  don  sIn\Isrhon  Vol- 

kern  jcnseit  dcr  Elbc  zu  predigen.  (Er  wnrde  von  dem  Erzbischof  Norbcrt  zum  Priester  go- 
wcibt,  dcr,  wie  oben  bcmcrkt,  crst  in  dicsem  Jahrc  zum  Bisthmn  gelangle.)  Ilelmold.  l  c.  p. 
577.  —  Von  aeinen  Mheren  Lebemanstanden  und  Thateu  bcrichicn  Uclmold  I.  c.  p.  574.  sq 
Albert.  Slad.  I.  c.  p  2fif>.  sq.  Von  seiDcn  spatcrcn  Schicksjlcn  mag  hier  beilauGg  bcmcrkt 
werden,  dass  cr  im  Jabre  1149  Bischof  zu  Aldenburg  wurde;  Uchnold.  p.  549.  Albert.  Stad. 
p.  274*:  uad  am  42.  Dccember  4484  starb.  Hehnold.  p.  600.  Albert  Siad.  p.  286. 

M 126  — 1133) 

4497.  Bemhard,  Abt  zu  Wcrden,  gibt  einem  frommcn  Manne,  Namens  Heinrich,  Giiter  im  Bisthum  Pader- 

bomj  ndimlich  MtbnaoD  oder  Es^aterenstem,  in  Viliication,  onter  der  Bedbgnog,  den  Ab(  von 

1» 

Digitized  by  Google 


4  1136  —  1138. 

Werden  jahrlich  zweimal,  nehmlich  auf  selner  Reise  von  Wcrdcn  nach  Helmstadt  nnd  zmiick 
so  yiUi  deo  Moach.  den  derselbe  etwa  zom  HeeselpseD  bei  sich  ruhrea  wiirdc,  zu  bewirthen, 
amdi  dio  Botfltt»  wal^  der  Ab(  Toa  Wetden  aadk  Hdnalidl  adiicla,  m  beherbergea  S.  i 
Lftcomblet  UiknndMk  i  S.  140.  — >  Abt  Benihard  r^rte  in  dea  aagflgdMnen  lihr«D. 

(H26— 4156.) 

I498L  Oflp,  vwmab  Graf  von  Kappenberg  vnd  non  ein  Brader  daselbat,  adiflnkt  dflin  Bisdidni  Mamtor 

405  Dienstleate,  utn  danir  dem  von  ihm  und  seinem  verstorbenM  Brader  Godefrid  gestiAetcn 

Kloster  KappcnbcrK  tk-ssen  immcrwahrcndon  Srhni?  zn  vcrsichern.  und  bedingt  lctztcrGm  die 
frcio  Wahl  seines  Vogtes.  b.  iL  kiudliager  M.  ii.  'i.  B.  Lrk.  S.  466.  Niesert  H.  U.  S.  1  B.  & 
498.  (CXCDL) 

4409.  rcrselbe  wiedcrholt  die  vorstehrndc  Schenkung,  und  besUmmt  clabci  die  dcm  Kloster  Kappcnberg 
zogchorigen  Hdfo.  so  wie  dessea  Fischerei-Gercchtsamc  auf  der  Lippc  und  Ems.  S.  d.  Bisher 
ungedruckt  (CC)  —  Da  Gnf  Godofiiid  von  Kappcnbcrg  M26  zo  Ilbcnstadt  starb,  Otlo  aber4456 
PnfA  n  Kiypenberg  wnvde,  ao  mtiasen  diefle  beidfln  Uclnndfl»  iwifldien  die  p*'*—^^  liba 
gflbSrca. 

44». 

4500l  Febroar  28.   TJieoderich.  Bischof  zu  Miinstcr,  stirbt   Nocrol.  Hild.  ap.  T.cibnit.  T.  I.  p.  7GI  AbioI 

Sax.  1,  c.  p.  765.  (der  irrig  Wcniher  als  Theodcrichs  unmillolbarcn  Nachfolger  angibt.)  Todeslag 

aocb  iffl  Necrol.  eccl.  mty.  Monastor.  uod  im  Nccroi.  Iransaq.  —  Scio  Nachfolger  Ecbert  «v 

vorber  DomdecliBnt  m  Cdb.  Chron.  S.  PnnlaL  1.  o.  p.  9X9. 
4B0I.  tfni  47.   JTeinrich,  Bischof  zu  Pa(Icrl)om ,  bcnrkuntlet,  dass  dcr  dorll^ic  Abt  Bamuko  cinenHofzD 

Atlon  durch  Tauscb  erworbcn  haL  Acl.  fialhomoQ  XVI.  KaL  Joo.  4427.  KiDdlioger  M.  B.  ^li. 

4.  Abth.  UrL  S.  42.  (CCI.) 
4E08.  JnL  8.  Derselbe  bewilligt  dem  Klostcr  St.  Pciri  und  Pauli  in  snbiirbb  xo  Phderbom  die  Zdtmt- 

froiheit  scincs  Ncnbruch-Landcs  im  Suiulcrcn.  Dat  PaliiedairaiuiQin  TIIL  Id.  loL  4427.  Lodiir. 

R.  a.  II.  Episc.  a  XLUI.   fii»her  ungcdrucku  (CCIL) 
4003.    „  46.  Derselbe  beurkondet,  wie  eben  dieees  Kloalor  von  doera  gewiaflen  mcnand  cin  Gat  ai 

Hengeldero,  vor  dcra  Vogto  Widikind  von  Sunlenbflif,  erkaoft  btf.  Act  BalhoniOD  XVD.  U< 

Angus-fi  WTJ.    Bishcr  uniroflntckt.    frCni ) 

4504.  Octobor  44.   Hetnrich.  fiischof  zu  Paderborn,  stirbt.   Annai.  Hild.  L  c.  p.  445.  Annal.  Sax.  L  c.  p. 

765.  Todealag  in  NoeroL  Heris.  und  Boslorf.  Andere  nennen  den  45.  Okt 

4505.  Meingot,  Bischof  2u  Mr  i-icliui      f^ibl.  <Ieni  Abtc  Erkenberl  zu  Corvcy,  fur  3  Hoven  zu  Porkestorph 

und  Didcrslidi,  tauschweise  cin  (iul  zu  Sidasliasun  (im  Paderbomi.s('hcn''  Aci  a.  1127,  Lothar 
K.  a.  ii.  Mcingoti  episc.  L  Erkcnb.  abb.  XX.  Kindlingcr  H.  fi.  3.  fi.  1.  Abih.  Lrk.  S.  9.  Wjgaiul 
Goieb.  T.  CorvOT  1  Ablb.  S.  228.  (CCIV.) 

4506.  Ecbert,  Bischof  zii  M(iii.ster.  war  bci  dcm  Fricdcnsschlussc  dns  Erzbischofs  Conrad  vnn  Salzbnrg 
/  inil  Ungarn  zugcgen.  Uansiz.  Germao.  sacr.  1.  U.  p.  224..  wo  dic  Erwahoung  dcs  Bischof$  tob 

Utinster  zwar  lUr  die  ZeitbestlinnMing  dea  FHedenflscUosMa  benntzt,  eine  QueOe  fUr  dieseNachr 
riidti  aber  nifllit  aiigendgt  wird. 

4428. 

4507.  Inn.  43.  Ifyrberl,  ERUadior  m  tfagdebnrg,  Sytoari,  BhcIu^  zn  Hhiden,  nnd  Tkte&afd,  BEaduif 

/  zu  Osnabriick,  sind  Zcugen  in  eincr  Urkundc  des  Kbnigs  Lolhar  fiir  tlic  Kircbe  Sw 

Haslhcbl.  D.  Atpiiflgrani  M.  Jan.  4428.  a  R.  III.  Hiraei  Opp.  T.  IV.  p.  497. 


Digitizca  by  VoOO; 


ilSS  — 1191. 


5 


4508.  Aagost  45.  Bmikard.  BSwhof  cn  Paderbdni.  bcsUiiigt  die,  dnreli  dea  Grafeo  WtMckid  (vm  ScArwft* 

lcnbcrg;  geschchcnc  Sliftang  dcs  Kloslers  Maricnmiinslor,  wozu  er  sclbsl  noch  Gutcr  z  i  Bi  i  Jin- 
burcn  gibt.   Act.  XYIII.  Kal.  Scplembr.  4128.  Schatcn  A.  P.  T.  I.  p.  498.  Falko  Cod.  Ir.  Corb. 
p.  216.  (CCV.)  —  Dor  erste  Abt  zu  Uai-ieiimUastdr,  Gerhard»  war  aus  dem  lUQSter  Corvey. 
Strmidc  Mscpt.  p.  3B9. 
4500.  Oktober  7.  Erkenbert,  Abt  za  Corvcy,  stirbt.   Cod.  mscpt  Corb. 

4540.  Deccmbcr  25.  Weihnachtsfesl,  von  dom  Kiinif;  zu  Worms  gefeiert,  wo  Gerhard  von  Gcldcrn  darch 
Eermann  von  Calvelage  dcr  Uatreue  gcgcn  den  Konig  aogoklagt  wird.  Annal.  Saz.  i.  c.  p.  766. 
(n        mfoi  seiiier,  das  Jabr  nat  WeOuuuihteii  «nb^geoden  SSeitreduHiii^ 

(4428—4460.) 

4511.  Bamkard.  Bischof  za  Paderbom,  bestaligt  dcm  Stifte  S.  Petri  and  Andrea  dasclbst  (Busdorf)  eiuen 
Sondcm  am  Wege  nadi  EsbehtindiaBoa.  S.  d.  Bisher  Qngedrndcti  (GCVL)  —  Die  Zeit  kawi 
■nr        den       tt«>BirMHwialiwin  Hmi  BMMrhftfe  bwrtinwri*  werden. 

t 

4489. 

4B43.  Febniar  3.  (die  Blasii).  Siward.  Bischof  ar  Ifinden,  mabi,  in  Gegenwart  dee  Kon^p  Lodnir  «nd 

des  Bischofs  von  rtrocht,  dic  Kirchc  zu  EUen.  Nachricht  in  der  Nr.  1515  anzuruhrenden  Ur- 
kuode,  wo  aber  der  Name  des  Bischois  unrichtig  S&iward  gelescn  wird.  —  Dass  K.  Lolhar  um 
dieae  Zeit  in  Hiea  war,  bestst^  Dodediin.  ap.  Pistor.  Ser.  R.  6.  ed.  Stnir.  T.  L  p.  VJ%,  nadi 
welchem  der  Konlg  das  Fcsl  Maria  Reinigung  (2.  Fcbruar)  daselbst  fcicrtc. 

4543.  „   40.    Die  Bischbfc  Sigtward  von  Mindon  tind  Tliilhard  von  O.snribriick ,  aiich  Grnf^  Tlninann  von 

Calvala,  sind  Zcugcn  in  eincr  Lrkuode  dcs  Kuoigs  Lolhar  fur  das  Klustcr  S.  Pantaieou  ^u  Cuio. 
D.  Cobo.  IV.  Idos  Febraar.  44S9,  «.  K.  IV.  laoemblet  Urinnidenb.  L  S.  800. 

4544.  ICiirz  8.   Die  Bifchofo  Sitvard  von  Mindcn,  Thi<'dhard  voo  Osoabriick  und  EcKert  von  Miinster, 

aucb  Graf  Bermann  voa  Calverlage,  Zeugea  ia  eiaem  Privilegium  dcs  Konigs  Lothar  fur  dio  villa 
rcgia  Daisburch.  D.  Dnisbardi  VnL  Id.  Hait  4489,  a.  R.  iV.  Teschenmacher  Cod.  dipl.  p.  8. 
Lacomblct  Urkundonb.  I.  S.  200. 

4545.  April  10.   Kiini^:  Lolhar  bcstatigt  dio  Privilegien  und  Bcsitzungen  des  Stifts  Eltcn.   Act.  Gosselar. 

lY.  Id.  Aprii.  11  «14,  a.  B.  V.  (sicj.  Unter  dea  Zougen  ist  Erzbischof  Norbert  voa  Uagdeburg  aiit 
sehn  aogeanootea  Bisdiofen.  Teadieainacher  Cod.  dipl.  p.  30.  Btnterim  n.  Hooron  Erzdi^eeae 
Coln  10.  S.  106.  Lacombtet  Urkundenb.  L  S.  201.  —  Dic  Jahrzahl  4134  ist  jedonfalls  falsdl. 
und  muss  1129  l>i  is<:on,  da  die  Urirande  in  dasselbe  Mir  wie  die  Eiaweihuog  der  Kirdie  go- 
hort.   Vgl.  obon  Nr.  4512. 

4545.  „  44.  Bemhard,  Bisdiof  zn  Paderbom.  bestiitigt  die  Privile|^eB  irod  Beattani^en  des  Kloelen 
S.  Petri  und  Pauli  (Abdinghor  duselbst  D.  Paiheibnunon  ID.  M.  Aprii.  4489,  Lolhar.  R.  a.  T. 

Episc.  a.  ii.  Schaten  A.  P.  I.  p.  502.  (CCVIL) 
4547.  Mai  46.   Grossc  Fiirstenversammlung  zu  Corvey  in  Gcgenvt^art  dcs  Konigs.  Annal.  Sax.  L  c  p.  766. 
454B.  Jnnins  3.  (Fer.  IL  Pentecostcs.)   Bi.schof  Sigward  voo  Miodoa  nimmt  Tbcil  an  der  Einweihung  der 

Stifiskirche  S.  Sen^atii  zu  Quedlinburg,  in  Gegenwart  dee  Kdnigs  Lothar.  Ciiron.  MioaL  seren^ 

ap.  Mencken.  Scr.  R.  Germ.  T.  II.  p.  478. 

4519.  „    A.  Bdmi,  Bisdiof  zn  Httnater,  weiht  dio  neoe  Kirdie  zn  Freclcenhorst.  Strondc.  Ibcpi.  p. 

352.,  aus  eincr  alten  InnschrifL 

4520.  „    43.    Die  Bischbfc  Sigeirard  von  Mindcn,  Ecborl  von  Miinster  und  Bernhnrd  von  Padcrbom, 

auch  Heinrich  voa  Welipa  und  Widekind  von  Suaicnberg,  siad  uater  vieicn  andercn  Zcugea 
bei  KiiBig  LMmt  Best&Uguag  des  Teritanb  dea  DorGea  AMwnrode  im  Bartingo,  dnroh  deo 


Digiiized  by  Google 


.«13t  — liSi. 


ftihgnSak  Friedridi  'voa  SachseD  vA  Gevdttrd  von  Lodileiiei  B.  4S«dar.  Id.  Jon.  4IS9,  a.  B. 

IV.  Schalcn  A.  P.  I.  p.  501.  Falcke  C.  Tr.  Corb,  p.  336.  Vgl.  Schulles  Director.  1.  S.  292. 
4524.  Aogusl  23.  Drr  hciIij;R  Brrnhnnl  fBornardus  ImmiUs  monachus)  bczeugf,  in  oinfm  bcsondcren 
Schrcibcii,  deai  Abto  und  Convenle  des  kiostcrs  AmelungsborD,  «erne  Freude  uber  diei>e  neue, 
von  dem  Bdlen  S^ifrid  «n^egAngeM  Sltfliiq§,  m  tria  liber  die  new  SUilhe  ilures  Ocdens,  nnd 
cmiuntcrt  >ie  zu  flcissigrr  Arhoit  ia  der  Xmle  des  HeRni  11.  e  CiBleTCio  in  vigiiin  SL  Baxtholo- 
maci  1129.  Struook  MscpU  p.  3^. 

4622.  DeoNDber  5.  Papsl  BBnarmt  IL  beslStigt  die  Stlftong  des  Kloaien  Amelangsbom.  D.  Laterani  Noo. 

Decemfar.  4429«  pontir.  a.  V.  Strunck  L  c. 

4623.  „  27.  Herrnann,  Graf  vnn  Calvdage,  ist  Zeuge  bei  Konig  Lothars  Glilcr-Schpnkung  im  kii- 
DiglicbeD  Forsto  Driech,  an  Conrad  von  Hageo.  AcL  WonDaoae  VI.  Kal.  Januar.  4t2i).  fiohmer 
Cod.  diplom.  Moeno - PraDCofbrC  L  S.  43l 

4B24.  Egberl,  Bischof  zn  Mtmigardcvord,  bcsliitigt  das,  durch  don  Grnfcn  Otlo  von  Kappcnbcrg  gestiAele 
,  Kloslcr  Varlar.  A.  1129,  I-othar  R.  a.  V.  Kindlinger  M.  B.  3.  B.  1.  Abth.  Urk.  S.  14. 

y^4525.  Dic  kicinero  Congrcgation  S.  Pauli  (das  Kapilel  des  sogenanntcn  altcn  Domcs  zu  Munster)  ver^eicbt 
dch,  in  Gegenwart  de«  Biscbob  E^ert,  nit  dem  Aropst  Engdiert,  wegen  ier  Beaoldnng  des 
Vo^tcs  Burghard.  A.  1 129.  Bpiac  a.  TL  Niesert  IL  1).  B.  4.  Abth.  &  St&.  WUcen  l>eccii.d.Si 
MUoster  S.  74.  iQQ\m.) 

tm 

4520.  Febniar  S.  'Wldcrliin  von  Schwalenberg  ist  Zcugc  in  der  Urkundc,  worin  Kiinlg  Lothar  dcm  Erz- 
bischof  Norbcrt  von  Magdeburg  die  Abtei  Alslcbcn  iibergibL  D.  Goslar.  Kon.  Fcbr.  1130,  a.  fi. 
VI.  Hcoclccn.  Scr.  R.  G.  T.  Ul.  p.  4445.  Dreyliaupt  Bescbr.  d.  Saalkr.  9.  Th.  S.84i.  Orig.GudC 

T.  II.  p.  503. 

4527.  Apri!  22.  Fofannr.  Aht  zu  Corvcy,  bctirkundot,  dass  cin  gewissor  Conrad  dcn  unrcchtmassig  sich 
angcmasstcD  Culern  in  Groaiogeo,  CruppeDSlide  und  Ammenthorp  eutsagt  hat  Act.  Groaio^ 
X.  Eal.  Maji  4430.  Falcka  G.  Tr.  Cori).  p.  709.»  mil  der  JahnEahl  4434.  (CCIX.) 

1528.  Junios  20.  Advlhn-i,  Kr/lii>ch(ir  ui  Mainz,  bcstaiigt  das  Klostcr  Marieomttnsier.  D.  Fridedar*  XH 
Kal.  Jul.  tt  to   i  Hhar  U.  a,  VII.  Schatcn  A.  P.  I.  p.  504.  (CCX.) 

4529.  Augusi  5.   Benihuiu.  liiscliof  zu  1'adcrborn,  beurkundct,  wie  das  Kioster  S.  Pelri  und  Pauli  da- 

eelbst  Giiiar  zu  Adon  doreh  Tansch  gegen  andere  sn  Nainanngen  erworben. .  Act  Nonis  Angnsli 
1130.  Kindlingcr  M.  B.  3.  B.  1.  Alah  Urk.  S.  17.  fCCXI.) 

4530.  November  .  .  fiischof  Efjbert  vou  Munster  isl  ciner  der  Gesandlen,  welche  Konig  Lothar  an  den 
/  aos  Italien  vertriebencn  Papst  Innocentius  schickt,  und  wohnt  dera  Concilium  bci,  wclcbe»  leLz- 

lerer  zn  Qermoiit  balt.  Otton.  Frising.  Chron.  lib.  VIL  cap.  48.  —  Die  VerhaodhuqieB  dee  Cob- 
cib  zu  ClennoDt,  aus  weh^en  auch  dieZeit  desselbenbeivoriseht,  in  Baluai  JHisoelL  T.  TIL  jk.  71« 

1481. 

4534.  Man  22.  (Dominica  ante  mcdiaro  Quadragesimam.)  Grosse  Reichs-  und  Kirchen-Vcrsammlung  zu 
Liittich,  in  Gcgcnwart  dcs  Papstcs  Innoccntius  ond  dcs  Kiiniqs  Lolhar.  Annal.  Sax.  1.  c.  p.  767. 
.  4532.  tridericus  Colooicnsis  archiepiscopus  cum  suis  (scil  comprovinciahbus,  worunier  alno  auch  die 
WesliUisobea  BisdiSfe),  Jfor^vHu  Hagdebarg.  arddqi.  com  ania,  o.  a.  Zcugcn  in  Konig  Lothart 
Urkunde  rur  die  Kirchc  S.  Johnnnis  zu  Liittich.  Act.  Leod.  a.  4131  (uhnc  Zweifcl  zur  Zcit  dcs 
vorf2;('d.  RcichstagcsV    Marteno  el  Durand  Vct.  Scripl.  et  Montim.  CoUect.  ampluis.  T.  I.  p.  704. 

4533.  April  23.  Wtcifoid,  Abt  zu  Slabto  (der  nachmalige  Abl  zu  Corvey),  ist  Zcuge  in  cincr  Urktude 
Koajg  Lothar»  &t  das  Khieler  Eptemaoh.  D.  Treveris  EC  KaL       4434;  a.  B.  VL  IfiraeiOpp. 


Digitizca  by  <oOOgle 


tiM— mi; 


7 


T.  L  p.  278.  HoDtbeim  HisU  Trevir.  T.  L  p.  516.  (mit  VIIL  Kal.  Uaj.}.  —  Die  folgeDdea 
IMcnndeii,  worini  WiebM  (WibaU)  ab  iU)t  voo  Stablo  vwlummtt,  werdeo,  wenn  sie  oieht  aos 

einom  bcsondcm  Grunde  zu  bcmcrkcn  sind,  ubcrsan^cn.  —  Ubcr  Wibalds  Leben  vgL  Martcno 
et  Darand  Velcrum  Scriptonim  ct  Moniimenloram  ampliigiima  coUectio,  T.  IL  p.  153— 183  ,  nnd 
dic  darauf  folgcndc  Sammlung  sciner  firiofe,  die  an  historisch  merkwurdigen  Nuchricbicn  sehr 
rridi  aiad»  deren  Beoolzini^  «ber  dordi  den  6st  dnreiig^^gen  Heagel  des  Detans  eefar  er> 
schwfirt  wirA.  Dic  in  dcr  nnpcf.  Ausgabe  angenoramene  Zeitordnung  i«t  oft  schr  'nnllkurlich. 
4S3i.  Egbert,  Bischof  zu  Miinster.  wird  vom  konig  Lothar  nach  Italiea  geschickt,  um  deo  Geg^ipepet 
Anaklet  zar  Unterwerfung  zu  bcwegen;  er  konmit  jedodiniolAdalib»  «Niderokftkt,  anoFbroht  ^ 
vor  dem  Gegcnkonig  Cooradr  «Di»  goht  niidi  BShmen  vnd  loMnt  xu  'Wwehrad  bd  Rrag  deo  Tag 
Invent.  CruCK  (3.  Mai\ 

4535.  Egbert,  Bischof  zu  Mimigardcvord,  hcbt,  mit  papsilichcr  BewiUigung,  das  Nonnenkloster  Liesboro,  ^ 
wegen  Bbler  Aiiffithnmg  der  Nonnen,  anf,  ood  wtxt  Httoche'  Beoedictber-Ordeas  dasdbst  do. 

Act.  a.  ini.  Lothar.  R.  a.  VIL  Niesert  M.  U.  S.  4.  B.  S.  08.  (CCm) 
453ik  Doccmbcr  25.   Weihnachlsfcsl,  wclchc;  dcr  Kbnig  zu  Coln  fcicrt,  wo  zuglcich  dtp  Ordfnation  des 

dortigcn  Erzbischofs  Bnmo  statt  hndet,  welcher  auch  fiischuf  Egbert  von  Miuister  beiwohnt. 

AmaL  Ssi.  L  O.     767  (m  4132).  Chron.  S.  POnteL  L  .e.  p.  9i9. 
1S37.  Bemhard,  Biscliof  zu  Padcrbom,  bcsl;ilii;t  das  von  elncr  Wiltwc  Gi^jia  f;pstiftete  Animstincr-Nonncn- 

kloster  Aroidcssen.   AcL  a.  1131.    Unter  dcn  Zcugco;  dcr  Dompropsl  fiemhard,  der  Dechaat 

Altmar,  u.  a.  m,   Vamhagen  Waldeck.  Gescb.  Urk.  S.  5. 
I538b  Aninott  Kschof  zu  Utrccht,  incorporirt  die  Kircho  zu  Uircn  in  dcr  Twcnthc  dum  Kapild  SL  Petri 

zo  Utrccht.  D.  Trajecii  a.  1131,  Lothar.  R.  a.  VIL  Liodeboro  HisL  Episo.  Dovenlr.  p.UOL,  ood 

dsuraus  Jung  Uist.  ComiL  BeathenL  Cod.  dipL  p.  7. 


<I32. 

4539.  Janoar  9.  Ecbert,  Bischof  zu  Miiaster  oder  Mimigardevord,  etu-bt  zu  Coin.  (VgL  Nr.  1536.)  AnnaL 
Sas*  L  c.  p.  7fl7.  Todestag  nadi  dem  Neorai.  eed.  tnaj.  Hbnasler.  and  eben  so  Neerol.  Hild. 

ap.  LcibniL  Scr.  R.  Br.  T.  L  p.  7G3.  u,  a.  —  Scin  Leichnam  wiirde  nach  seinem  bischcinichcn 
Sitze  zuriickgcbracht  und  hier  ehrcnvoll  bestatlet.  Annal.  Sax.  I.  c.  —  Da"?  Necrol.  Monast.  be- 
richtct  von  ihm,  or  habe  zuerst  dic  Domkircho  mit  Blci  gedcckt  und  ihro  Fcnstcr  mit  Glas- 
geniilden  Tenebcn  (teeta  ecdesiae  plinnbo  stabilivit  et  parietes  templi  vitris  illimiinavit).  Dasa 
er  auch  das  Klostcr  (^bcrwasser  wiederhersleUte,  bcriclitrn  <lie  Miinsfcrschcn  Chronikon.  Eine 
Schenknng  ao  dasselbe  erfabrea  wir  aos  der  fiesiatiguug  scioes  Nachfolgers  (Nr.  4541).  —  Sein 
Nadifolger  WenAer  war  Caoodcos  za  Hdberstadt,  ond  eiD  Braderaaohn  des  Ei^ttchob  Anno 
von  Coln.    Annal.  Sax.  I.  c. 

1640.  Harz  18.  Dic  Bisclulfo  Sifjtunrd  von  Mindcn  und  Thithard  von  Osnabriick  sind  Zcncrcn  in  cincr 
Urkoode  dcs  Konigs  Lothar  fiir  das  Kloster  S.  Paataleoo  za  CohL  D.  Coion.  XV.  Ka).  ApriL 
1433,  n.  B.  Vn.  Laeomblet  Drfcoodeiib.  L  S.  207. 

1544.  Wemher,  Biscliof  zu  Miinster,  bestiitigt  dic  von  setnem  Vorgiinger  Bcbert  gemachte  Schcnknng  einer 
Rento  ans  Friesland  nn  Klostcr  S.  Mariac  in  Snhurbio  (OberwBSser).  Act.  a.  4432,  Lothar. 
R.  a.  VIU.  Niesert  M.  U.  B.  4.  Abiii.  S.  323.  (CCXUI.) 

454S.  Bnmko,  Abt  xd  PadeiiiORi,  erwii&t  eioe  Hov»  m  Attoo  fanscbweise  Bir  eine  andere  kn  ffitasan. 
A.  443S.  Bishflr  miKednidit.  (CCXIV.) 


Digitized  by  Google 


8 


Illt  —  UM. 


1133. 

4563.  Mai  25.    IVemher,  Bischof  za  Miinster,  Zcugo  in  cinor  Urkimde  des  fiiscbob  OUo  za  Halbentadt. 

D.  itt  Gatbwslere  VIIL  Kal.  Jun.  M33.  Ledebvr  Arcblv  TUL  S.  S80. 
4544.  Imius  4.    Kaiscrkrbnung  zu  Rom,  wohin  Bischof  Bemhard  T<m  Paderborn  dcD  Kmet  Lothar  b«> 

glcitet  haite.  AnnaU  Hildee.  1.  c  ju  445.  ADoaL  Sax.  L  e.  p.  768.  Gobelui.  Per*.  CosniDdr.  L  e. 

p.  268. 

1545.     „    „  Die  %cb5fo'  vob  Padei1>oni  nnd  Oaubrttdc  aelitnen  m  lloai  an  dem  Geridile  IbeQ, 
wclchcs  Raiser  Lolbar  liber  dea  Gegenpapst  Aoaktet  (^(nu  Leoois}  niedeiwttte.  Perti.  Lag. 

T.  11.  p.  81. 

4u46.      „     5.    Papst  Imocenlius  11.  bewilligt  dem  Bischof  Bcriihard  von  Paderbom  und  dcssen  Nach- 
folgeni  den  Gebrandi  des  Ratitmaie  (einer  Anaeiebonog  bei  der  bisektHliGfaea  AmldleidnniO  an 

gavisson  Pcsttngen.   D.  Laterani  Non.  Jun.  4133,  ponlif.  a.  IV.  Schatcn  A.  P.  l.  p.  609  (CCXV.^ 

4547.  M         Grosse  Fouersbrunst  zu  Paderbom,  welche  die  Dooikircbe  und  iast  die  ganze  Stadt  zer- 

stOTt  Annd.  Sax.  L  c.  p.  768.  Gobd.  Pers.  L  o.  p.  86B. 

4548.  InUos  43.  Bemhard,  Btachof  zu  Paderbom,  ('titscheidet»  daaa  da  ViUicus  dic  zm  scincr  Tdltcalioii 

gchorii;cn  Leute,  ohnc  Gcnchmigung  des  Pralaten,  von  dcm  cr  dio  Villication  hat,  nicht  ver- 
wcch»cln  oder  frcilassen  darf.  D.  die  Margareiae  4423  (sic}.  W^nds  Archiv  f.  G.  o.  A.  K. 
Westf.  3.  B.  S.  04.  —  IKe  Jalnzahl  1423  Lann  nninogBch  riehtig  aem,  da  Bischof  JRemAortf  ent 
4128  zur  Regierung  kam;  es  diirfle  abo  wohl  4133  zo  lescn  seio. 

4549.  Kaiser  Lothar  bcslutigt  dcm  Slifle  Corvcy,  auf  Bitlen  des  dortigcn  Abtcs  Volcmar,  dcti  Bcsitz  der 

Fischerei  gcnannt  Hokwar,  wclche  detnselben  schon  vom  Kaiser  Ludwig  veriiehen  war,  wclcbe 
aber  Beraog  Hemriob  von  Baiem,  nebat  einer  Griifinn  Bilica  niid  ibrem  Sobne  Adalbert,  aeitber 
iinn-Hitrajissig  bcssosson  lintU  n.  Act.  Bardewich  n.  M33.  Sdialon  A.  P.  I  p.  512.  Falcke  C.  Tr. 
Corb.  p.  341.  Orig.  Guclf.  T.  IL  p.  516.  —  £s  ist  von  dicscr  Urkundo  nor  cin,  vom  Stadtratfae 
zu  Hoxtcr  beglaubigtcs,  ondalirtes  Transsumt  vorhandeo,  wclches,  so  wie  die  UriLUode  iiborhaupt, 
sehr  unzuvcrliissig.  dahcr  auch  dcr  Wiedcrabdruck  unterblioben  hL  Im  K<yj«liHwH  fiehli  ^ 
Urkunde,  und  Falckc  s  angeblichcs  Originnl  liat  nicht  exislirt 

4550.  BenAard,  Bischof  zu  Padcrbom,  gibt  dcm  Stiflo  Corvcy,  auf  Bitloa  dcs  dortigen  Abtcs  Foicraar, 

nnd  inBbesondere  zor  Prabende  der  Briider,  die  Noval-Zebenum  bet  der  villb  Hnxeri,  sa  IKIeB- 
berg  Qod  Frithibitgil .  vmd  bcstiitigt  dic  ahnlichcn  Bewiliigungcn  scincr  Vorfalircn.  A.  1433,  im- 
perantc  Lothario.  Itn  altcsten  Kopialbuche  des  StiHs  Corvcy,  foi.  LV.  I».  >'0(h  ungcdrucLt, 
doch  ist  der  Abdruck,  wegoa  augcuschciolicher  Ungeoauigkeit  und  Mangeihafiigkeii  der  Abschhft, 

4654.  Bndolf  von  Steinvorth  schcnkt  dem  Klostcr  zu  Lctte  (nachher  CtarhoU  genannt)  scin  freies  Eigenr 
thum  zu  Fullonho  (nach  andcrcr  Lcsart  Uilcnho),  nchmlich  22  Warcn  in  vcrschiodoncn  Marken, 
/  wcichcs  der  Bischof  Andreas  von  Utrecht,  unlcr  desscn  Jurisdiction  dicselben  liegen,  mit  sei- 

uem  Bauie  bekritft^fi^  A.  4433,  Lolhar.  R.  o.  VU.  AmiaL  ord.  Pnemonstr.  1. 1  p.  304.,  ond 
daraiu  bei  Meaerl  M.  U.  S.  8.  B.  &  438.;  oach  enier  beaseni  Abschrift  ebd.  5.  Bd.  S.  & 

4434. 

.  4S5i.  lannar  1.  Weniher,  Bischof  zu  Miinstcr,  Zcugc  in  einer  Urkunde  dcs  Kaiscrs  Z«/^ar  (tir  dic  Harien- 
Kircho  zu  Antwcrpcn  D.  Arpisgraiii  Kal.  Januar.  1133,  a.  R.  TX.  Imp.  H.  Miraci  Opp.  T.  I 
p.  279.  —  Dic  Jahrzahl  1133  passt  nur  zu  der  Zeitrechnung,  welche  das  Jahr  luildcm  2t>.  Marz 
anfdni^;  doeh  erregt  aocb  ann.  Imp.  U.  Bedcnlcen. 
4653.  April  IS-  O.sleiTcst,  voin  Kaisor  in  HalluTstadt  gcfeicrt,  wobci  unlcr  andcrn  auoh  Ri.sclKjr.^ucart/ von 
UiodoQ  uod  Abt  VoUitnar  von  Corvey  aoweseod  siod.  Cliroo.  Uaibcrst.ap.Leibnii.Scr.  I.Lp.135. 


Digitized  by  Google 


ftlSt  — IISS. 


9 


4Wli.  KlBiscr  Lothar  bcorkundet,  dan  der  Edlc  Rudolf  von  Stenfort,  in  soinciD  ond  seincr  Altom  Go- 

dachtniss,  mit  Einwiliigung  seiner  Briitior  Lutlolf  urul  Udo,  seino  Bcsitzungen  an  dcn  OrtcnLette, 
Claholte,  Mackenberge,  Vilmoringthorpo,  Huplo,  Ohtbcpo,  Chaverwigh,  £Uvo,  und  in  loco  ma- 
ihamo  Tullenbo  gemont,  fais  suni  Waaser  gemaat  Lethe.  xam  Gebrauch  der,  nadi  der  Hegel 
dcs  Hcil.  Augusdnus,  tlpni  Ilcrrn  Diciicndcn,  an  tlcra  Gcrichtsplatze  Uathemarcslo,  \vo  Godo- 
schaicus  den  Vorsilz  gefiihrt,  zu  Hiinden  des  Vogles  Hcrmann  Davenslroth  iibergcben;  nimml  die 
geislUche  StiAnng  (nchmlich  das  Klostor  Glaholt)  in  scinou  Schutz,  und  bewilligt  dcrsclben  die 
flreie  Wahl  des  Vogtes.  DaL  per  manum  Norberti  Archicanodtaiii  et  Magdcburgensis  Archiepi- 
scopi,  a.  1134,  Lothar.  R.  a.  VIIL  Imp.  L  —  Unler  doa  Zougen  bcfinden  sich  die  Bischbfo 
Wemer  von  Miinsler,  Siward  von  Minden,  Thielhnrd  von  Osaabriick;  die  Grafea  Ollo  von 
Bbccghc,  HemBnn  von  Calverlage,  Adolf  von  Bcrge;  nermann  Ton  der  Lippe,  a  a.  m.  AnnaL 
ord.  Praemonstr.  T.  L  p.  393.;  daraus  Niesert  M.  U.  S.  2  B.  S.  13i.,  und  abermals  5.  B.  S.  5.; 
aufTallcnd  fcblcrhan;  ctwas  richligcr  Jung  Hist.  Cornil.  Bcnthcm.  Cod.  dipl.  p.  359.  —  Obglcich 
weder  Ort  noch  lag  angcgebea  ist,  muss  die  Urkunde  doch,  wegeo  des  Erzbischois  Norberl, 
nodi  bleiher  gehdren. 

456Bi.  hn.  6.  (Fer.  lY.  in  obdora.  Pentecostcs.)   Norbert.  Erzbischof  zu  Magdcburg,  der  StiRer  des  Prii- 

monstrnfcnscr-Ordons  und  crste  Prnpst  zu  Kappcnborg,  .stirbt.  —  Er  wurde  am  folgenden  Mon- 
tage,  4't.  Jun.,  in  dem  voo  ihm  gcsUfleten  Liebfrauen-hJosler  2u  Magdeburg  begrabeo.  AonaL 
Six.  L  Cl  p.  769. 

405d.  ,t  .1  Volemar,  Abt  zn  Corvcy.  ist  Zcusc  in  oincr  Urkundo,  worin  Kaiscr  Lolhar  dic  Abtei  Svacgfl 
in  fiaiem  dem  Bisthum  Baoxberg  Ubergibk  Act  Merseburch  VUL  Id.  Jon.  1434.  v.  Schultes  histor. 
Schr.  n.  S.  35S. 

4967.  M  15.  Bnino,  Krzbischof  zu  Cbln,  stelll  dic,  durob  Naohlassigkcit  dor  Vorfahron  geschmalerten 
Recliie  seincs  Hofcs  zu  Gclmcn  wicdcr  her.  D.  XVIL  KaL  Jul.  4134,  Lotbar.  B.  a.  VUL  Arahiep. 
n.  Kindlinger  Hdrigk.  S.  235.  (CCXVL) 

4568.  M  49.  Henrieoe  de  Volmndiastdne,  Zei^  m  dner  Urknnde  des  1lncbisdio&  Bnm»  zn  Gttln,  fUr 

die  Kirche  zu  den  Maccabiiem  daselbst  D.  Colon  \V.  Kal.  Aug.  4431.  Original  im  KiinigL 
Gc!i.  Stit.us-Archivc  m  Berhn.  Kindlinger  Volmest.  IL  S.  3.  (aua  einer  Abscbrift)  Lacomblet 

Urkuudenb.  I.  S.  2H. 

46S9.  WlBrnhtr,  Kaehof  sa  Mttnster,  bestfl^  die  StiAmig,  Giiter  mid  Privil^ien  des  KhwleM  Clabolt. 

Die  angegcbenen  Bcsitzungcn  liegen  a»  den  Orten  Claholt,  I.ettc.  Mackenborg,  Ruplo,  Gunewig, 
Vilmeringlorp,  Vuchlorp,  Elsve  und  VuUenho.  A.  4434,  Lothar.  R.  a.  IX.  Imp.  U.  Kiodlinger  M. 
B.  3.  B.  4.  Ablh  Urk.  S.  49. 
4800.  Derscibc  bcstiitigt  die  von  scincm  Vorgpnger  Egbert  bcwirkte  Verwandlnng  dcs  Nonnenklostcrs  Lies- 
bom  in  ein  Denedictincr-Monclisklost^r,  und  iibergibt  dcmselbeu  die  KapeUe  Watdenbart  A.  4434» 
Lotb.  R.  a.  X.  Imp.  IL  Nicscrt  M.  U.  S.  4.  B.  S.  401.  (CCXVU.) 

(1134  —  1454.) 

4664.  JSeiitrieh.  Dompropst  za  Miinstcr,  schcnkt  die  Oblationcn  «lcr  neuen  Domherreo  (noviiiorum  fratrum), 
welche  bis  dahin  die  Propste  empfingen,  mit  Zusiimmung  des  Bischofs  Wemher,  und  zu  sciner 
Memorie,  dm  DomkapiteL  Neerol.  aocL  tMj.  HiDBaii.  aidi  d.  XL  Febrmr.  —  Der  ftvpA  Hdn- 
ridt  eradidnt  to  Criumden  von  4434  Im  4484;  KaGliof  Weraher  aber  alaib  4461. 

4435. 

48(B.  Apr3  9.  Skeari,  BiBGfaof  zn  HuMlen*  Zeuge  in  ciner  Urkundc  des  Kaiscrs  Lolhar  fiir  das  Kloster 
Hildo<;lcvon.  D  Halberetadt,  ftr.  m.  m  Paacha  4436.  Gcnken  Cod.  d^  Bnndenb.  L  &  6. 

B<{wU  liiit.  WmUii.  IL  2 


40 


Itt»  —  IIST. 


4563.  Id.  15.  Knisor  iMthar  boslaligt,  anf  Bitlcn  seui«r  Gomahlinn ,  dcr  KakeriniD  Richcnza,  das  Rechl 
Hcr  Mini^^tcrialcn  der  Kirclu'  zu  Wildcshauson ,  wio  sic  dasselho  ziir  Z^-il  dcs  iierzogs  Magni» 
gchabt  habcn,  sclxt  sio  darin  scincn  ci;;ncn  und  des  Ilerzogs  Hcinrich  MintstorialeQ  g^ch,  vtaA 
befreit  sie,  mtt  EinwiUigung  des  Vogtcs  Egilmar,  von  dessen  Vogleigericht;  mit  Bamenlfiefar 
Angabc  dcrjenigen,  wclche  durch  ihrc  Gcburt  zum  MinisiiTiakii-Rechte  gehiircn.  AcL  Bach- 
stadihudn  Id  Jnl.  H3-j,  a.  R.  X.  Imp.  III.  —  Der  Prop';!  Otlo,  ih-r  Dccanns  Ralb«*rt  «nd  meli- 
rere  Cuiionici  dcr  Kirchc  zu  Wildcshaoscn  sind  gcnuiiiit.  Eccard  liisL  gcneai.  princ.  Sai.  super 
p.  89.  nUt  der  libdieD  Jahmfal  4035;  aach  aooit  fehleriMift.  Orig.  Goeir.  T.  II.  p.  511..  ail 
V  M.  Jul.  Z.  It-^chr  f.  vaterl.  Ccsch.  u  Altcrthumsk.  VI.  S.  229. 

4S6i.  Augu.st  i.  Anselmus  Episc.  Miiidcnsas,  Zcuge  io  einer  Urkuade  des  Kaisers  Lothar  fiir  dasStift 
Kunigs-Lutter.  D.  Kal  Aag.  4435,  a.  R.  X.  Inp.  III.  Ong.  Gaelf.  T.  VL  p.  S2i.;  aber  hbii 
(hi  (;>  cini  n  liisi  hor  Anselm  zu  Minden  nicht  gab,  viclmebr  Bischor 5i ward  dort  lcbte.  Vcnnatii- 
lich  i>t  (Irr  .NaiiK^  di  s  nisthums,  wclchpin  jeiier  Anselm  voffstand,  Dod  der  daraof  folgeDde MaiM 
des  Bischors  von  Mindcn.  in  dcr  Al>.schrift  ausgefaUcn. 

4665.  BmAmd,  fitsdior  za  Padcrboni,  besiaiigt  dom  Kloster  dtselbst  (AbdiDghoi)  die  Zeheiilfreiliait  dn 
Hofes  ztt  AdoD.      4436.  Biaher  wgedniokt  (CCXm) 

4436. 

4566.  Illin  84.  Bentkard,  KsGbof  za  Paderboro,  bestiifigt  die  Veriegnng  des  NonnenUocters  vea  IbaiK 

nach  Gchnlcn,  nnil  hcfrcit  dasscliic  von  dcr  Archiili.iconal-Jiirisdlclion.  D.  Pathcrhorn.  XII. Kal 
April.  Mm,  Lothar.  R.  a.  XIL  Imp.  IV  Monura.  i>aderb.  p.  480.  Schatcn  A.  P.  L  p.  M6.  (CCIIX.) 

4567.  „   22.   (Osterfest,  vom  Kaiser  in  Aachon  gcfciert.)    Wemer,  Bischof  zu  Miinstcr,  Zengo  in  entt 

Urkunde  des  Kaisers  Lothar  flir  die  Kirchc  S  Jacobi  zu  I.,utiich.  Act.  AquLsgrani  a.  il36,  Imp. 
IIT.  Qiiiv  Cnd.  dipl.  Aquotis  ].  p.  68.  —  Dic  nttbere  Zeitbesliiniiiung  erbellet  aoa  der  Aopiie 
dcs  iCajscrs:  cum  Pasclia  Aqui.sgr.  celcbrarem. 

4568.  Angnst  i.  Kaiser  LoAar  nimmt  das  Kloster  IfarieQintinster  in  setneii  Schntz.  D.  (kirbeic  prid.  N«a 

Aug.  H36.  a.  R.  XI.  Imp.  IV.  Schaten  A.  P.  L  p.  5iG.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  217.  (CCXX.) 

4560.  w  15.  Grof^scr  ReiciLstag  zu  Wiirzburi;,  von  wo  dcr  Kaiser  nach  Italicn  ziehu  —  WiihrOTdfiff 
Abwe&enheil  des  Kaiscrs  wird  z^ivisclion  dcncn  von  Soest  uud  von  Arnsberg  eine  verbeerenl^' 
Fdide  j^hrt  AnnBl.  Sax.  L  O.  p.  770.  Cbron.  S.  Panlal.  L  &  p^  030. 

4570.  Werner,  Bischof  von  Miinstcr,  ist  Zeuge  bei  cincm  Giitertausche  des  Erzbischofs  Bnino  von  Col« 
mit  dcra  Stiftc  S.  f.fissius  zu  Bonn.  AcL  Colon.  in  ecclcs.  S.  Pctri,  in  generati  conventa  qjisce- 
poruiu,  abbaiuiu  et  multarnm  vcncrabil.  personarum,  a.  M36.   Giinther  Cod.  dipl.  L  S.  221- 

4574.  Deradbe  acheakt  dem  Kloster  liesbom  Zehenten  zu  DaUen  nnd  BeMiocbausen.  A.  4436,  ioAir 
R.  XU  bnp.  IV.  Nieaert  H.  U.  S.  4.  B.  S.  404.  (Vg}.  CaVlL} 

(1436^4443.) 

4578.  Papet  hmoeenthu  11.  beslfiligt  die  Um%\  uidhin^;  de»  ehemaligen  NonTicnklosirrs  Liesbom  in  m 
Bptiedicliner-Mdnchskloster,  und  desson  Bcsitznngon.  D.  Pisis,  VIII.  Kal.  Octobr.  s  a.  Nic$«rt 
M.  U.  S.  4.  fi.  S.  406.  (CCXXL)  —  Die  Urkundc  mass  zwischcn  die  angegebeocn  Jahre  faUcn, 
da  aie  der  ini  J.  4436  geschenkten  Zdienlen  (Nr.  4670.)  gedenkl,  4443  idier  der  Pepal  alarii. 

1137. 

4673.  Febraar  11.    Thiethard.  Bischof  za  Osnabriick,  stirbt.   Todesti^  nach  Necroi.  Osnabr.  u.  8. 

Todeqahr  moM  4437  sein.  da  eeineai  Nndifolger  eine  viei^brige  Regiemng  zngesdiriebta  zinL 
Erdn.  Chrao.  Oanabr.  L  e.  p.  840.  —  Sein  Nachfolger  Udo  war  voffaar  Prapet  zn  BiUeikaB> 


Digitized  by  Gou 


41 


4574^  IqI.  7.  Bernhard,  Bischof  zu  Parlcrborn,  bcurkundct  cincn  Tausch  zwischcn  clcm  Ahto  Volcmar  zu 
Corvey  und  dem  Able  Hartwig  zu  Ftictorp,  worin  ersterer  auf  dic  Zchenlca  der  za  dcr  villa 
Flictorp  gchdrigen  Hovcn,  zu  Gunsten  des  letzteren,  verzichtet,  und  dallir  eia  Torwcrk  zu  I^Iie- 
deren-Gambeke  erhiilL  D.  Noo.  Jul.  4137,  Episc.  a.  X.  Unter  den  Zeugeo  kt  der  Dttmproprt 
Wino.  ilcr  Dccliant  RiMmbert  ti.  A.  Schatcn  A.  P.  I.  p.  521. 
September  23.  Kaiser  Lothar  bestatigt  dcm  .4ble  iytbahi  die  Privilegicn  des  Klostcrs  Stablo,  dcs- 
«en  Yerwaltung  derselbe  nMdit  aurgcgcbcn,  obedioa  er  von  den  BrOdern  des  Monaaterii  Cassi- 
nensis,  viuiimla  ct  admirabUi  prorsus  elcctione,  zum  Abt  crwahlt  worJcn  Act  A(|aioi  io  Cam- 
pania,  X.  Kal.  Octobr.  ^m.  a.  R.  XIII  Iinp  V.  Miraei  Opp.  T.  I.  p  (iS7  Orig.  Guelf.  T.  II.  p. 
635.  —  Cber  Wihalds  Wahl  vgl.  Chron.  monast.  Cassia.  ap.  Pertz.  Sciiptor.  T.  VIL  p.  838.  s<jq. 
'Wiba]d  legle  jedoch  di«  VerwEJtong  der  Abtei  Monte  Cassino  bald  wieder  nieder  nnd  kehrle 
nach  Deutschland  zuriick.  Vgl.  deesen  Briefe  in  Martene  et  Durand  TeL  Scr^t  et  Moaain.  Col- 
lcct.  arapliss.  T.  II.  p.  190.  sq. 

4576.  Oktobcr  2.   Papst  InnocerUius  II.  uimmt  das  Kloster  zu  Schwalcnberg  (Marienmiinster)  in  seincn 

SchntE.  D.  in  territoiio  Rootano,  VL  Non.  Oeiobr.  4437,  pontif.  a.  Vni.  Sebaten  ^  P.  L  p.  880. 
(ccxxri) 

4577.  December  4.    Wernher,  Bischof  zu  Uiinster,  bcurkundet  dio,  bet  erledigtem  erzbischoilichen  Stohlo  _^ 

zn  Cttln,  von  ihm  verriehtete  Bnweihaug  der,  von  der  Edlen  UdilhOdis  auf  ihrem  v&terliclieir^ 
Frbc  zu  Pninern  gestiflctcn,  und  dcr  Pfarrkirchc  zu  Wurma  untcrgcordnclcn  Kapelle»  D.  IL 
Non.  Deccnibr.  1137,  I.oiliar.  R.  Xlll.  Niescrt  M.  U.  B.  4.  Ablh.  S.  32i.  (CCXXril.) 

4577.  Wemher,  Vischof  zu  MUnstcr.  sUftet  scine  Memoric  durch  Scbeokungcn  an  beidc  DomkirchcQ  zu 

HUnster  vod  versehiedene  einteloe  Altiire  dersetben,  ans  Otttem  au  Loen,  D(ihneo,  Aonilano- 
bnrcn,  Stcinvord,  Grevcn  u.  a.  m.   A.  4037.  Nioscrl  M.  U.  B.  1.  Abth.  S.  260.  (CCXXIV.) 

4578.  Derselbc  .schcnkt  dcr  Kirche  S.  Blaricn  'Cbcrwasscr)  cin  Talent,  halb  aus  r.iitcrn  bcl  der  Stadt 

(prope  civilatemj  Munstcr,  balb  aus  dem  kirclispiel  Uavechisbcke ,  nnd  andere  RcDten ,-  bcstatigt 
aueb  die  Sehenknng  etnes  Ortes  an  der  Eaos  bei  Telgit,  dnrch  den  villieas  Wnlfbard,  an  die* 
sclhc.    A.  1137.  Nicscrt  M.  U.  S.  2.  B.  S.  lii.  fCCXXV.) 

4579.  Derselbe  (Bischof  zu  Mimigardevord)  iibei^t  dem  Kiostcr  Varlar  die  Pfarriurche  zu  Coesfeld  und 

ein  Hans  zn  Were  mit  dem  Zehenten.  A.  4437.  Unler  den  Zeogen  ist  Otto,  Propst  zn  Kappeo- 
ber^,  und  Oito,  CanoDicus  daselbst  (der  vomtalige  Cnf  ood  Mtlstifter  des  KhMters).  rQesert  M. 
U.  &  2.  fi.  S.  444. 

4438. 

4680.  April  8.    Wmih»  (Wamerus),  Bischof  zu  MUnster.  iM  Zenge  in  einer  Urkunde  Konig  Conrad$  JJI. 

fiir  dle  Abtei  Burtschcit    D.  Colon.  VI.  Id.  April.  4138,  a.  R.  I.  Lacomblct  Urkundcnb.  I.  S.  216. 
4584.     „    9.   Udo,  Bischof  zu  Osnabruck,  Zcugc  b  einer  Urkunde  desselbeo  Konigs  fur  das  Bistbum 

Utreehi  D.  Colon.  T.  Id.  ApriL  4438,  a.  R.  L  Heda  Bial.  Utraj.  p.  457.  Miraei  Opp.  T.  I.  p. 

526.   Mieris  groot  Charterb.  I.  p  91. 

4582.  „  40.   Dio  Bischofo  Werr\er  von  Munster  nnd  Udo  von  Osnabriick,  Zeogen  in  einer  Urkunde 

desselben  Konigs  fur  das  Marien  Stifl  za  Aadien.   D.  Colon.  IT.  Id.  April.  4438,  a.  R.  L  Miraei 
Opp.  I.  p.  386.   Lacomblct  Urkundenb.  L  S.  217. 

4583.  n  44-   Dieselben  Bibchofc,  Zeugen  bei  ebcn  dicsc.s  Konigs  Bc^^tatigung  der  Privilegien  d^  Ablei 

Stabk).   D.  Colon.  Ul.  Id.  ApriU  4438.  Marlene  ct  Durand  Coilcct.  amplks.  T.  U.  p.  405. 

4584.  ll^snMr,  BisGbof  zn  Miinater,  vrird  als  Schiedariobtw  mit  xngezogen  bei  Brzbischof  JnieAts  vm  CSila  — ^ 

BnlsolMidnDf  einea  Bahgstreitea  dar  Priipsie  vmi  Boob  mid  Xantcn  mit  den  Propste  von  S.  Ge- 

2» 


Googl 


13 


lita. 


reon  zu  Coln.  Act  Colon.  a.  4138.  Giinther  Cod.  dipl.  I.  S.  249.  Auf.die  Zeit  der  Urkondc 
la^st  sich  aas  dem  Ausstenungsortc,   verglichcn  mit  dcm  Dtttam  dcr  Torigcn  UrkundeD, 

schlicsHcn. 

18801  Derselho.  Zcagc  in  einer  Urkunde  K.  Conrads  ///.  fur  das  Kloster      Walboi^  VX  HeiBgBlllbKII. 

D.  Mogunu  a.  1438.  R.  a.  i.  Wurdtwcio  N.  Subsid.  X.  YIL  p.  400. 
1887.  Bttnelbe,  Zeage  h  eiaer  Uilnnide  K.  Cmrorff  ///.  Alr  die  KrdM  zd  Lnidi.  D.  Hi^nA.  a.  1188L 

Original  im  Kbnigl.  GdiAuiiGn  Staaia-Arduve  ni  BerBn.  —  Die  Folge  der  Oito  «ijgpbt  die  Zeii- 

folge  diesor  Urkunden. 

4588.  Die  Bischbfe  Wemer  von  Miinster,  Udo  von  Osnabruck  und  Bemhard  von  Paderbom  sind  Zeugen 
^      fn  elaer  Urkonde  K.  Oanrad$  JH.  fUr  das  Kloeter  S.  Blaeu  anf  dem  SchweRwalde.  D.  Babeo- 

berch  a.  1 1 38.  Hcrrgott  Gcncal.  dipl.  gent.  Ilabsburg.  VoL  IT  p.  1 58.  —  Nadk  Otton.  Friaog. 
Chron.  lib.  VII.  cap.  23.  war  dor  Konig  am  Pfingstfcstc  (22.  Mai)  in  Bambcrg. 

4589.  August  2.  Folcmar,  Abt  zu  Corvey,  stirbt.  Cod.  mscpt.  Corb.  —  Sein  Naciifolger  war  Adalbero,  eia 

Brader  des  Uerzogs  Heiarich  von  Sachseo.  Aanal.  Sax.  I.  c.  p.  776. 
'1880.  Scptcmbpr  i.    Athelt/ert  11.,  Kr/bisdiof  zu  Maitiz,  piitsclieidet  einen  Slrcit  mi«;chcn  dcn  Kirc^ipn  ro 

Eeiligcastadt  und  Ilclmwardcshausca,  wcgon  eincs  Gutes  zu  Fridowardcrotb.  Act  Resiiberg,  D. 

Noo.  Sepi  4438,  Coor.  B.  a.  L  Bidier  nogedrudct  (CGXXVI.)  ' 
4804.  Oktobcr  41.   BertAard,  Bischuf  zu  Padcrbom,  gibt  dcm  Klostcr  Maricnmiinster  die  Zehentcn  zu 

Soibiko,  Hechicstestorpe,  Rothe,  und  mehrorc  andero  Giiter.  D-  Fadefbonie  V,  Id.Oclbr.4438i. 

Coor.  B.  a.  I.  Bishcr  ungedruckt.  (CCXXVIl.) 
1803.      „     f,    Deradbe  eignet  dem  NonnenWoeter  m  Onng  ein  Got  zn  Erpinetorp,  und  upbt  demel> 

beo  verschiedene  Zohcntcn.  D.  PadariMime  V.  |d.  Odobr.  41S8,  Conr.  B.  a.  L  Epise.  a.  XL 

Bishcr  ungclnickt.  (CCX.\MII.) 

4593.  AmoUl  /.,  Er^idiiitchof  zu  Cob,  gibt  dcr  Abtci  Altonberg  unlor  aodera  ein  Gut  gcuaxuil  Waoemala  ia 

WMtAden.  S.  d.  Unler  den  Zengm:  Heinnobas  de  Vdmolrtaiii  nnd  Thieino  da  SQea&  LMeoH 
blet  Urkundenb  1.  S.  220.  —  Die  Urknndc  gehort  ohno  Zwcifcl  in  dio^  Jahr,  dft  aoilOII  aa 
2A.  Fcbr.  1139  die  papsilichc  Bestiiligung  dor  geecbeDkten  Giitcr  erfolgtc. 

4594.  WenAer,  Bischof  m  Haneter,  cignot  deni  Kkeiar  Liadiom  die  von  adnev  MiDisterialea  ABmrt  voq 
y        Wormcn  dcmsclbcn  geeohenkten,  ImheriBeii  Lehengiiler.  1.  4438,  Gonr.  B.  a.  L  Bidier  viga- 

daickt.  ;CCXXIX.) 

4595.  EngeJbert,  Propst,  und  da&  Kapitel  d^  alteo  Domcs  zu  Miinster,  gebon,  in  Gcgenwart  und  mit  Ge- 

nebmigung  dee  BiMiho&  Wenhtr,  dem  Thiettnar  niid  Muier  Sdtwester  Geri)urg  otn  flmw  in 
Gewinn.   A.  4138.  Wilceui  Gcsch.  d.  St.  Miinstcr  S.  76.  (CCXXX.) 
4506.  Btatna,  Abtisnnn  zn  Beerte»  wird  Ablassimi  zn  QaedUnbaig.  Annal.  Sax.  L  e.  p.  776. 

(1438»44i8u) 

4897.  Henricos  de  Aldenthorrln  (.Mlondorn)  wlrd  f^cniinnl  i\\s  Zcngc  in  cincr  Urknndo  V.nh\S(^h.o{  Amolds  l. 

m  Coln ,  fur  dic  Kirchc  zu  Rccs.  S.  d.  Lacombiet  Urkundenb.  L  S.  243.  —  Dic  Zeit  Jcann  onr 
nach  den  oben  angegebcoco  Regierungsjahren  des  Erzbiiichols  bcstinuot  werdeo. 

(113«  — 1152.) 

4598.  Konig  Conrad  111.  orlaubt  dem  Grafen  Godefrid  voo  Arnsberg  und  Coicb,  auf  einem  scincr  Erb- 
oder  Leheogttter  dn  Schlow  in  hanan.  Si  d.  Kindlinger  IL  B.  E  Uik.  S»  476*  SeiberH  Ur- 
L  S.  60. 


Digitized  by  Googlc 


1138  —  1199. 


43 


(4138— 4156.) 

45M.  AmoUi,  Brzbischof  zu  Coln,  bewilligt  r^om  Pfarror  zu  GlinihveMe,  die  dortige  Kircho  von  jedem 
beliebigOD  fii«cbof,  tvelcher  dabio  komiuen  mochic ,  weihca  zu  lassen.  S.  d.  Seibertz  Urkuadenb. 
L  SL  63.  —  Ditt  Uifamde  lcaim  irar  zwiseheD  die  obigen  Jahre  gesettt  werdeo,  es  oogewisa^ 
ob  Amold  I.  oder  //.  gemeint  ist 

4600.  Dechant  und  Kapitel  des  S.  Patroklus-Stiftcs  zu  Soost  beurknnden  die  Rechte  dcr  Wach^^^insisr^n 

ihrer  Kirche.  S.  d.  Kindlinger  M.  B.  II.  Urk.  S.  17^  Seibcrtz  Urkuadeob.  I.  S.  57.  —  Zu  i  olge 
der  Sdirffiziige  lud  dea  an^edriMlEteii  Siegeb  imMS  die  UfkuiMle,  wie  Seiberls  benerkt,  In  die 
Zeit  der  beiden  Amolde  gehttren. 

4130. 

4601.  Jttioar  5.   Die  Bischofe  Bernhard  von  Paderbom,  Wcrner  von  Miinstcr,  Vdo  von  Osnabriick  und 

Siward  voii  Mindcn  siud  Zeugou  in  Konig  Conrads  III.  Stiftungs-Urkundo  dar  Kircho  m  Sigc- 
bcrch,  wclche,  so  wie  die  Kirche  in  der  Borg  Liibeck,  dem  Piiester  Vicelimis  iibei^eben  wird. 
Act  Gofllar.  Non.  Janoar.  4430,  a.  R.  L  Urkundenbaeh  der  Sladt  Llibedc  L'  S.  %, 
KWL  Febmar  26.  Papst  Jnnocmlius  II.  beetiftigt  der  Ablci  Altcnberg,  unter  andcm  Bcsitznogen,  auch  dcn 
nof  Wanemala.  D.  Laterani  Vf.  KaL  Mart.  4439,  ponUf.  a.  XL  Lacomblet  U^nndoib.  L  S.  224. 
(Vgl.  Nr.  4593.) 

4603.  Mai  96.  Wurner,  Biaehor  zn  llttMler.  Zeage  in  einer  Drknnde  Kfinig  Conraifa  /7/.  filr  das  Kloster 

Einsiodeln.  D.  Argent.  V.  Kal.  Jun.  \  m.  a.  R.  TI.  Hcrrgolt  Gcncal.  Habsbiirg.  Vol.  TI.  p.  m.; 
—  und  in  einer  Urkuode  desselbeu  Kiioigs  fur  dio  Ablei  Sels.  D.  eod.  ScbopHia  Alsat.  diplom. 

L  p.  m. 

4601.  DerseUie,  Zcage  in  eioer  (Trkuode  desselben  Kdnigs,  die  Abtei  S.  IfaihniD  zu  Trier  betreffend.  Aet 

Argent.  a.  1130.  Hunthcim  II' f  Trcvir.  I.  p.  5i2.  —  IHe  Zeil  diewr  Urkonde  ist  ans  damDa- 
tum  der  beidco  vorhergeiiaunicu  zu  sclUiessen.  . 

4605.  Papat  AmooMlnia  /7.  nimait  das  KkiBter  Heerae,  anf  Bilten  der  dortigen  Ibfisrinn  Jeafrfin,  in  adnen 

Schutz,  und  bestatigt  dcmselben  seine  Gliter,  ao  wie  die  lireie  WaU  derXbtiarinn  nud  des  Yog- 
tes.   A.  H39.   Schaicn  L  p.  524. 

4606.  Wemhar,  liischof  zu  Munster,  iibergibt  dera  Stifte  Kappcnbcrg  die  Kirchen  zu  Alcn  und  Weme, 

nebflt  dem  Arehidiaeonal-Bann  an  Werae.  A.  4430.  ICindKnger  H.  IL  Hl.  4.  Ablb.  Uik.  S.  tt. 
(CCXXXI.)  —  Eine  undalirlo  Urkunde  dcs  Propstcs  Otto  zu  Kappcnbcrg  iiber  donsclbeo  G^eil- 
sland,  deren  Origiiial  nicht  molu'  nachzuweiscn  ist,  hat  Niosert  M.  U.  S.  2.  B.  S.  200 

4607.  Gerthrudis,  Abtissinn  zu  Her^ord,  gibl  ihrem  Convente  dio  drci  Hiiuscr  Gageruo,  Holhe  und  Hart- 

bikc.  A.  1139.  Harcnberg  Mooom.  ined.  S.  408.  Palke  C  Fr.  Corb.  p.  717.,  weicher  gegen 
die  Jahrzahl  Einwendungon  macht,  die  aber  ungegriindct  sind.  CCCXXXII.) 
1608.  Uerimaon  voo  Mendeo  und  scin  Bruder  Lodwig,  Zeogen  io  eiocr  Urkunde  Erzbischof  Amolds  I.  zn 
Colo,  lHr  das  Kloeter  Siegburg.  A.  4439.  Lacomblet  Urknndenb.  L  S.  221. 

4609.  Heinrich  von  Volmodistcn  (Fuhnodcstcin),  ZeogO  in  oinor  Uilundc  Erzb.  Arnolds  I.  zu  Cdln,  fiir 

das  Stifl  Hamborn.  Act.  Colon.  in  celebri  conventu  clcri  ct  populi,  1139.  LacomLIel  Urkuudcnh. 
L  S.  222.;  —  und  in  einor  Urkunde  desselben  Erzbischofs  Air  das  Severins-Stift  zu  Cdln.  A. 
4139.  Bbd.  S.  m 

4610.  IVemher,  Bischof  zu  Munster,  eignet  dem  SiiAe  Kappenberg  die  von  Johann  von  Lencierc  und  An- 

deran  ihm  za  dieaem  Bebnli»  reiipiirten  Giiter  Hovestadt  n.  a.  aii  S.  d.  Nkaeri  N.  U.  S.  S.  Bl 
S.  467.  (ccmnL) 


44 


IIS»  — 1141. 


4611.  Denelbe  gibt  dor  Kirche  zu  Asbeke  eincn  Zehenten  im  Kirchspiel  Willeberge,  welchen  der  h\At- 
rige  I.ehen'?  Inliabcr  Amchmj^iis  ihra  zu  diesem  Bchiife  rpsif.tiirt  hat.  S.  d.  Nicscrt  M.  U,  S.  i.  B. 
S.  111.  —  Aus  dcm  sonstigen  Vorkoramen  der  in  diesen  beiden  Urkundeo  als  Zeugea  geoaaDieD 
Syit6getil]i«hflii  ei^bt  sich,  daw  aie  zwudien  die  obigen  Jahre  gdiAren. 

1U0. 

4642.  Februar  9.   Dic  Bischdfe  Bemhard  von  Padcrborn  uad  Udo  vod  Osnabrtlck  sind  Zcogen  in  einer 

Urkoade  KSoig  Conrads  UL  fiir  die  Ibiei  Slablo.  D.  WonaaL  V.  M.  Febmar.  4410,  a.  L  L 

Miraei  Opp.  T.  I  p.  688. 

4643.  Dieseiben,  Zcugcn  in  oinor  Urkunde  de^lboa  Koaigs  fiir  das  Kloster  Pforta.  D.  Wormat.  a.  IIM. 

Tburin^  sacrn  p.  837.  Bertuch.  Chron.  PorL  p.  47.  <—  Die  GleicUiat  dea  Aoarteliii^HiiM 

hisst  auch  auf  Glcichzcitiekcit  niit  tlcr  vor,  l>kundo  schliessen. 

4644.  April  28.    Bernhard,  Dischof  zu  Paderborn  (Podalbrunnon'-i^> ,  Zouge  in  einer  Urkunde  Konig  Cos- 

rads  lll.,  das  Kloster  SS.  Pelri  cl  Suipcrti  in  Wcndi  (kaiscrswcrth)  betrefTend.  D.  in  Gsm 
Frandienfiirt  IV.  Kal.  Ilaj.  4440,  «.  R.  lU.;  wobei  anch  Adelbecfns  Dnx  Saxoniae  (Albredil  der 
fi£r)  als  Zeogo  crscheint.   Lacomblct  Urkundenb.  1.  S.  228. 

4645.  „    „     Shvard.  Bisehof  /u  Mind.n,  stirl)t.   Albert.  Stad.  Chron.  ap.  Kulpts.  p.  271.  TodejUs 

nach  Nccrol.  Mind.  u.  a.  —  Er  &chenkle  der  Kirche  zu  Minden  Giitcr  an  der  Lciuc,  zu  Sulhe- 
ren,  Bedeben,  Weeterendanhnsen,  WetAterden  vnd  HdmenhorBt,  nnd  eAmlt»  m»  aeiBenc^eii 
Mittcln  dic  Kirchc  zu  Idcnhiisen,  in  wclchcr  er  auch  hcgnihcn  -svurt'!"  1  crbcck.  Chron  L  c. 
p.  175.  — •  Scin  Machfolger  JSeinrich  war  bis  dahin  Abt  des  Klostcrs  S.  Mauritii  auf  dcm  ^Tv* 
dcr  gewoseo.  Albert  Stad.  et  LerbecL  1.  a  Br  «ar  eb  Zogling  dea  Stifta  Garvey,  irie  cr  m 
sich  selbst  erkliirt:  Corhoieasis  occlosht  me  et  edocavH  ct  emdlTit»  Martene  etDaiaulTeL 
Script.  et  Monum.  Coll.  ampliss  T  11  p.  420. 
4616.  Bertdtard,  Btschof  zu  Paderborn,  scbcnkl  dem  Klosier  Marienmunster  die  Zehentcn  der  Uofe  Cai»- 
hen  nnd  Afleennchusen.  A.  4440,  Conr.  B.  IIL  Bbher  ungndradcti  (CCXXXIT.) 

(1140— il  47.) 

4647.  Heinrich,  Bischof  zu  Minden,  gibt  dcm  Kapitel  der  Kirche  S.  Martini  dasclbst  den  Pacbt  des  Hofe» 
Mpenarth  snrUdc,  welchen  vorher  die  Prbpale  alleb  an  ddi  gemsen  halten.  S.  d.  Bidwr » 

gcdruckt.  (CCXXXV.)  — ■  Die  Urkunde  kann  niclil  spiitor  als  H47  gegeben  scin,  dcnn  in  ik- 
aem  Jahrc  kommt  dcr  nachmaligo  Biscbof  Wemer  schon  als  Dompropst  vor,  wahrcnd  hier  Dodi 
Conrad  als  solcber  genanal  vrird. 

(I1i0_4456.) 

1648.  Btinridt,  Kachof  m  Hmden,  gibt  dem  Bdlen  Gerfaard  die  Gttter  m  Hdtorpe,  Hebbrmn  ond  Ston- 

ron  im  Gau  GrinJirisa  und  der  Grafschalt  dcs  Hcrzogs  Mapnus,  dio  dcrselbe  vormals,  im 
ricbtc  Wiiidilmanns,  der  Kirche  zu  Minden  geschcnkt  hatte,  als  Lehcn  auf  Lcbcnszeit,  gcgin 
einen  Dcnar  jahrlichcn  Zinscs,  zuruck,  und  fiigt  dcnsclbcn  noch  6  Mark  aa  Zchcnlcn  hioML 
S.  d.  Wiirdtwein  N.  Subsid.  dipl.  T.  XII.  p.  389.  —  Die  Urluinde,  deren  Zdt  nor  nach  dea  Re- 
gicrungsjahrcn  de»  Biechob  hwtimnit  werden  jEami,  acheint  nor  BnwtteroDg  eiwr  iilleNB  (Ir- 
lumde  za  seiiL 

1141. 

4619.  April  10.    Wenther,  Bischof  zu  Munstcr,  isl  Zeugc  bei  Kunig  Ctmrads  III.  Bcilegung  eincs  Streilef 
swiachen  dem  Biathini  Baael  ond  dem  Stifle  S.  Blaaii  D.  Argeni  IT.  U.        1444.  a.  1- 
Hen^  GeneaL  Bababoi^  Td.  IL  166. 


.  Kj  ^ud  by  Google 


f  «1  — 1149. 


45 


4620.  April  13.   Dersclbo,  Zeugo  in  einer  Urkunde  dcssciben  Konigs  Air  die  Kirche  S.  Jacobi  zu  Liiltich.  ^ 
D.  Argent.  Id.  April  Original  im  Kiinigl.  Gch.  Staats-Archive  zu  Bcriin. 

IdSM.  Ibi  13.  Bmniiard,  Bttcbof  zo  Hildfisbeim»  nimmt  das,  m  scincr  Dioccsc.  von  dcm  Graren  Sigefrid 
gostincte  Klostcr  Am«Iiiii||Bbom  in  «eineD  Schulx.  B.  Bildeneshem  IV.  Id.  Maj.  4144.  Faflce  C. 
Tr.  Corb.  p.  919. 

46SS.  Jai.  4.  Wenher,  IKschof  zn  Hdnater,  Zcuge  ie  emer  Uirirande  des  lffiaeho6  Rud^f  zu  l&lberatadl,  . 
liir  das  Klostcr  Paulinzcllc.    D.  Wirzeburc  Kal.  Jun.  M41.   Unter  den  Zcugen  ist  Kihiig  Con- 
rad  III.,  dcr  damals  zu  Wiirzburg  Reichslag  iiieli,  selbst  mit  geoannL  Schnhmacher  venn.  Nachr. 
6.  SammL  S.  45. 

46S3.    „  89.   Udo,  Bisdiof  za  OsDabHlok,  sUrbt  Todestag  itaeh  NecroL  Osnabr.  Das  Jahr  er(pbt  sich 

aus  dcm  Rcgiorungs-Anfango  seincs  Nachfolgers.  —  Er  hal  das  Klosler  Gertnidcnberg  gegriindol 
(v^'I.  l)i<tr  (Trk  seines  Nacbfolg^rs),  ond  die  l>eiden  Xhiirroe  der  Domldrche  gebaut.  £rdm. 
Chron.  1.  c.  p.  210. 

4684.  Whed,  eitt  MlinstenNiier  Canoetons,  nM  znm  BHehof  voa  Osnabritek  gewttKH;  da  aber  der  Brz. 

bischof  von  Co!n  die  Sachc  vcrhinilcrl,  so  f;i!H  dic  Wahl  auf /¥11//;);),  Prnpst  zu  Dovcntcr  Chrnn. 
S.  Panlal.  i.  c  p.  931.,  zwar  zu  1142;  die  Saclic  moss  aber  in  di»  Jahr  1144  gehorcn.  da  Bi- 
sehof  Philipp  noch  in  diesem  Jahre  «ne  Uiknnde  aasgestellt  hat  Letzterer  stammto  ans  den 
HaosR  der  Grafen  von  K.T.zt-tKlHbogfln.   Erdm.  I.  c.  W^cnck  Hcss.  Landcsgesch  I.  .'^.  -3(1 

4685.  Septembcr  H.    Wemcr,  ISischof  zu  Miinstcr,  und  Godefrid,  Craf  von  AnirsLorch .  Zcugon  in  cinor 

Urkundc  Kunig  (Jonrads  IIL  nir  die  Ablei  lirauweiler.  D.  Colon.  XYUl.  Kal.  Octobr.  1141,  a.  R. 
IV.  Lacomblet  Urknndenb.  L  S.  838. 
4680.  Deoember  25.  Armld.  Erzlmcbof /u  Coln.  gibt  dem  Klostcr  Flechtorp,  auf  Bittcn  scincs  Dion.st< 
mannp<5  Hildcljrant!  von  Siin(k'\vich,  das  bishcr  von  dicscm  bescsscno  Lehcn  mil  allem  Zubchor. 
Act.  in  Susutio,  in  Natali  Uuoiiui  1141,  Arcbicp.  a.  IV.  Uotcr  dcn  Zcugcn  bcfindcn  sich:  Odcl- 
riens,  Propst  zu  S.  PatroUus  in  Soest;  Otto,  Graf  zu  Ravensberg;  WizzeL  Olto  und  Hermann 
von  Patbcrg;  neinrich  von  Yolmodcstcin  11.  a.  m.  Lamey  Cc.^oli,  v  Ravensb.  Urk.  S.  8.  Vgl. 
Kindiioger  M.  fi.  IL  UrL  S.  4{>9.,  und  Mooycr  in  der  Zeitschr.  rur  valcrl.  Gesch.  u.  Aiterthumsic. 
vin.  S.  84. 

4687.  Derselbe  ilberUisst  der  Kircho  dcs  neil  I\ilrokIus  zn  Soest  ein  Ilaus  und  cinon  cigcnhorigcn  Mann, 
woriibcr  7wischcn  dem  Kapih  1  tlicst  r  Kirche  und  dcm  Schulten  des  erzbischiiflichcn  Ilorts  Gel- 
men  ein  Streit  stattgefundeu  hattc.  AcU  ia  eadem  ecclesia,  a.  1149,  Coor.  R.  a.  iV.  ponlif.  a. 
IV.  Kindlingor  Volmest  U.  S.  6.  Selberls  Uikuodenb.  L  S.  59. 

46SA.  itulipp,  Bischof  zu  Osnabriick,  bcurkondet,  daas  otn  frcicr  Mann  Nnmcns  Tiemo.  mit  Rath  und  Hilfe 
(I<<s  villicus  llcclvchnrf!  von  Disscne,  .scin  Ilans  atif  cinc  andrrc  Ilnrslalc  vcrloj^t,  und  mit  dcm 
gcdachtcn  villicus  sich  dahin  abgcfundeu  hat,  aiistatt  des  Zciicntcn  jiihrlich  18  Ffennige  und 
8  modios  Waizen  zo  gdieD.  Dat  in  Tbnrg,  «Qbscribente  Thoma  capeUaho  cpboopi,  praesenie 
praefttae  canae  bmilla,  a.  4441.  MSser  s.  W.  VIIL  &  344. 

4448. 

4689.  AprO  46.  Jfemhanl,  Bisdiof  zn  Paderboni,  agnet  dem  Kloster  zu  Iborg  die  Guter  cn  FrQihctorpk 

welchcs  ncinrich,  Praefpclus  civium  zu  Padorhorn  711  Sclinchuscn  iintl  Thcdcnchuson,  ni"Ic!i<' 
Liudolf  bi.shcr  zu  Lehen  haite,  uod  fiigt  verschiedcHC  /ehcnicn  hinzu.  AcL  in  Patherbomo  XVL 
KaL  Haj.  1142,  Conr.  R.  a.  V.  Bpisc  a.  XV.  Bisher  ungedruckt  (CCXXXVI.) 
4630;  Die  Nonnen  zu  Iburg  gobcn  dem  Praefcclus  civium  Heinrioh  zn  Paderbom  und  seincr  Ehcfran 
Asccla,  aus  Dankbarkeit  fiir  das  geschenkte  Gut  Friliocthorp,  verscliicdenc  Schmucksachen.  S.  d. 
fitsher  uogedruckt  (CCXXXVIL)  —  Die  Urluinde  ist  wahrscbcinlicb  mit  der  vorigen  gleichzeiti^ 


16 


lt«S  — 114«. 


4631.  April  ^3.    Wemher,  Bischof  zu  Miinstor.  bostaUgt  die  Stmung  des  Dosleis  BonhiOlter  AcL  OL  lll* 

Maj.  1U2.  Miesert  M.  U.  S.  2.  B.  S.  451.  (CCXXXVin.) 
46aS.  Jnn.  43.  Amotd,  BnEbbehof  za  Cdln,  gpit  dtdi  Stifl  Esseii  sedis  ffitner  zariidc,  •wnHnjh»  deuBAm 

duich  dcsscn  Ministerialcn  gcwallsaitt  eotriasen  waren.  Act.  Colon.  in  pablico  conventn,  a.  1142. 

Wcstphalia  3.  Jaiirg  S.  191,  Lacoaiblel  Ibknndeub.  L  S.  235.  —  Oer  hier  nicht  angegiebene 

lag  erhellel  aus  der  folg.  UrL 
4133.    w    »   Jramirudi»,  ibtiseimi  sn  Easen  (AsliudeaBiani),  beorimulet  «Be  ni  C8Iii,  a.  4442,  Re^ 

CHDMdi  a.  V.  Indict.  V.  Id.  Junii,  durch  Vermittelung  des  ErihmAioh  Amold  von  Coln  und  meh- 

reror  andcrcr  Gcisllichcir,  Cirafen  \\.  s.  w,  gc«chIos.scnc  Siihne  z^ischen  dcm  Stifl  Eeaen  QImI 

dcsscn  Ministcrialcn.   Wcstphalia  3.  Jahrg.  S.  192.   Lacombtcl  Urkundenb.  I.  S.  234. 
4631.  Okiober  27.  Pepsi  /nfMMfiiitM  //.  ummt  des  Kloeter  Yarlar  in  eelneii  SdmlK  mid  beatitigt  deaMn 

Privilcgien,  mit  Vorhehalt  dcr  knnonlschen  Redite  des  IMoeeiaa-lliadiob.  D.  Lateiaii.  VL  KaL 

^ovcmbr.  1U2,  pontif.  a.  XIll.  Nicscrt  M.  U.  S.  2.  B.  S.  447. 
4635.  Dcccmber  18.   Philipp,  Bischof  zu  Osnabriick,  beoriiDiidet  die  yon  seincm  Yorganger  Udo  begon- 

oene,  von  ibm  sclbst  abcr  nunmchr  voUbrachtc  Stiftung  eines  Nonncnklosters  auf  dem  Bei^ 

S.  Gertrtiilis  hci  Osnabriick.  AcL  Oaoabnigge  2CV.  KaL  ian.  4442.  Miieer  0.  &  0.  S.  284.  &  W. 

vin.  s.  70.  (ccxxxix.) 

4686.  WeTvher,  Biscbor  zo  Mlioster,  gibt  der  Rjrdie  m  S.  Haiiriis  is  eidraibio  nugoriB  ecderiae  eineB 

^  Ilof  zu  fiokholte,  wdchen  dcr  villicus  zu  Loen  zu  dicsom  Bohufe  rcsignirt  Iiaf»  A*  444$L  )6e> 

scrt  M.  r.  B  1.  Ahih.  S  3^5.  Wilkens  Gesch.  d.  St.  Miinsler  S.  78.  (CCXL.) 

4637.  Bemhard,  Bischof  zu  Padcrborn,  bcstatigl  dem  Klosler  dasoibst  (Abdinghof)  ein  Gut  zu  Bellethe. 

A.  4442.  Disher  nngedniekt.  (GCXU.) 

4638.  Dersclbe  vcrlcgt  das  zu  Ibuii;  gcsliflctc  Nonncnklostcr,  wcgcn  dcr  Beschwcrlichkclt  und  Unrrucht- 

barkcit  dicses  Ortcs,  nach  Gerdencn.  A.  4142,  Conr.  R.  a.  IV.  £pisc.  a.  XY.  Moaum.  Paderb. 
p.  481.  Schaten  A.  P.  L  p.  527.  (CCXLU.) 

4639.  Denelbe  besUitigt  dem  lOosler  Gerdine  ein  Gvt  m  VrodeDlniseQ.  A.  4442*  Ejpiso.  «u  XT.  BialMr 

nngedmdtt.  (CCXUL) 

4 113. 

4640.  Der  Gruf  von  Amsbcrg  veriibt  Streiiereien  uod  BraiHlstUUingeu  in  der  Diocese  Paderboin.  Gobelm. 

Pers.  l.  c.  p.  2ti9. 

4644.  Mai  29.  Adalben,  Abt  m  Corwr,  ™cpt.  Corbi  —  Sein  Nacbfolger  BeMrkk  witA 

eiii  Schwcstorsohii  des  Grafcn  Fricdrich  von  Amsbcrg  genannL  Annal.  Corb.  I  c.  p.  8.  —  Sein 
Bruder,  Graf  Sifrid  (von  Nordheim)  soil  ibo  gewaltsam  io  die  Abtei  eingedraogt  haben.  Wibaldi 
epist.  in  Martone  et  Durand  CoBeot.  ampliss.  T.  IL  p.  347.,  wo  mehreres  iiber  seine  Wahl  und 

friihcrc  Gcsiliichlc. 

4642.  Btmhard,  Bischof  zu  Padcrbom,  wciht  dio,  nach  dem  lctzten  Brandc,  nou  erbaute  Doml^irchG  da- 
eeiiMt,  oiuio  jedoch  das  vom  Bischof  Imad  aogeordnete  iiirchweiliiest  abzuiiQderii.  Gobel  Pers. 
L  c.  p.  269. 

44U. 

4648.  iMI|Bp,  Kschof  zu  Osnafariidc,  erobert  und  zerstort,  nacb  langwieriger  Belagenmg,  die  Bnrg  fkkrn, 

deren  Bcwohncr  cr  ^egcn  Landfriedensbruches  bekriegt  hella  Graf  Otto  Ton  Baveubeig  Ie4- 

steto  ihm  dabei  Ililfe.  £rdm.  Ouvn.  L  c.  p.  24. 
4644.  Aogast  24.  (la  fesio  S.  Barlholomael)  Kttnig  Cmrad  Hi,  \uSi  einea  Ilolkag  m  <!bmy,  ino  onler 

aodem  ^r  doriige  Abt  Jleinrich  aogeklagt,  von  dem  damaligen  Abt  WiMi  voo  Stafalo  aber  m 

Sdinls  genooiroep  wicd.  VTibaldi  episl.  L  o.  p.  302. 


Digitized  by  Google 


ftl«4  —  114l.  47 

I 

1615.  Oktober  16.  Cmnd,  Ibl  n  Belmwttrdeshwseii,  2euge  in  ehier  VilniDde  Ki^ii%  Gnmiii  flir 
dtt  Klosler  HefiiliaiMen.  D.  HerrfeUL  XVIL  KaL  Novenibr.  4Uf,  o.  B.  m  Leibjiit  Scr.  R.  Br. 
T.  I  p.  706. 

1646.  „      47.  Kbnig  Conrad  IFF.  bcstatigt,  anP  Bitten  des  AbtM  TVibold  Ton  Suiblo,  dem  Abte  CoO'- 

rad  zu  nelmer^tiauscn  dlc  \on  ilcn  vciri^^ou  Kaiscni  uiiil  Koni;;eti  ciif's<Tii  Kloslcr  vcrliohcnon 
TM.:!  iricn.  D  Hcrsfcld.  XVI.  K  1  Xovcmbr  1l4i,  n.  R.  VII.  Unier  den  Zeugen  irt  fierobant 
Bischof  zu  Padcrboru.  Wenck  llo>s.  Landesgesch.  II.  Urk-  S.  93. 

1647.  JkmM,  Bnbischof  sn  Cftln,  bestiitigt  den  K]6steni  S.  Marien  zaHfinster  nnd  Liesboni  dea  yoo  dem 

Bischof  Wcrnor  zu  Miiustor  ihncn  gcmcinschafllich  iihiirlragenen  Besill  des  Hofei  Womi  Qni 
Jiilichcr  Lnndc).   A.  ilU.  Nifscrt  M.  U.  S.  2.  B.  S.  156.  fCCXr.IV.) 

4648.  Derselbe  verleiht  dcn  Eiawohncrn  dcr,  an  der  ausscrstca  Grenze  seines  Bistliums  gelegeDen  villa 

Heddwlca,  nadidem  er  dasdbst  eioe  Kirche  geweiht,  daa  Sfadlreehl  der  Stadt  Soest  A.  1444. 
Seibcrtz  Urkundenb.  I.  S.  60. 

4649.  Wenier,  Bischof  za  Miinster,  ist  Zeoge  bei  dos  Erzbischofe  Am<M  zu  Colo  £ntscbeidang  cincs  Stret-  ^ 

tes  zwtscben  der  Abtei  S.  Pantaleon  nnd  der  ffirche  S.  Ifooritz  zn  C5ln.  A.  4444;  Locii  pootif. 
a.  I.  Conr.  R.  a.  VIII.  Laennililct  Urki.ndcnh.  I.  S.  241. 

4650.  Berscllic  schcDkt  das  von  dcni  villicus  Wulfhard  ihm  zu  diesom  Behuf  iibergcbeDe,  ra  dem  Tlofe 

Frankenvurth  in  der  vilia  Xclgot  gchorigc  Jus  silvestro  in  dem  Walde  fierlare,  an  das  kloster 

S.  Harien  za  Uooster.  A.  4444.  Niesert  H,  U.  S.  9.  B.  &  464.  (CCXLV.) 
I6B4.  Dersclbc  gibt  dem  Abte  Balduin  zu  Licsbom  dcn  Archidiaconal-Baoo  der  Kircho  dasclbst,  utid 

schcnkt  ihm  ftnm  Zchonton  zu  WarotorL  Act  Mooaster*  a.  4444,  Coor.  fi.  a.  VIL  Mesert  M.  ^ 

U.  S.  4.  B.  S.  m.  (CCXLVI.) 
4652.  Derselbe  bewilligt  dem  Kloster  Liesborn  die  AbNlsnog  eines  Zdienten  sn  Hdebedie.  S.  4.  Bidier 

nn;^ci!ruckt.  (CCXI.VII.)  —  T>ir  Urkiindc,  tlie  im  I.ibrr  qiionmfl.  [invil.  ninnasl.  liosboinL  OlUlil^ 
telbar  auf  dic  vorigc  folgt,  schcint  mil  dcrsclben  zicmlich  glcichzcitig  zu  seio. 

4633.  Bernhard.  Bischof  zu  Padcrbom,  bcstiitigt  die  Besitzungen  des  Klostcrs  daselbst  A.  1144,  Conr. 
R.  a  YII.   Bisher  ungcdmcku  (CCXLVIII.) 

4684.  Dersolbo  liostiitigt  cinen  Giitcrtaasch  zwlschen  Heinrich,  dcm  Stirier  und  Vogt  doi?  TClosters  Gcrdinc, 
ond  Otto  von  Vcsperthe.  A.  1144,  Conr.  R.  a.  VU.  Episc  a.  XVU.  Kbdlingcr  M.  B.  3.B.  I.Abth. 
Uric.  S.  26.  (CCXLDL)  —  Wenn  in  dieser  Urkoode  «n  Dompropsl  Ben^mrd  geoannt  wird,  so 
scbmnt  dies  auf  cinoru  Vci-sohen  dcs  Abschrcibcrs  zu  Iicruhon,  uiul  violloiclit  der  Dechant  die- 
fpg  Namon?  fV";!.  Nr.  lOCi.  gcmcinl  zu  sein,  da  fonsl  in  dicscm  J;ih?T.  itimI  spatcr,  noch  der 
Dompropst  MVno  vorkommt.  Dio  Urkundc  wurde  dann  in  cine  bpalcie  Jaiueszeit  ais  die  fol- 
geode,  wdche  noch  deu  Decbaot  Oddrieu$  nennt,  geboren. 

4666.  Conrad,  Abt  zu  Padcrborn,  gibt  cinem  gcwisscn  W.iltlicr  12  Morgen  NGubriich-Lnndos  in  dom  Sun- 
dcrn  bci  dcr  Stadt,  untcr  dcr  Bedinguiig,  jahrlich  6  Malter  W&iztn  auf  dos  Klostcrs  Granarium 
zu  licfcrn.  A.  1144.  Bishcr  ungcdrackt  Dic  Original-UricQDde  ist  iudessen  so  sehr  beschadigt, 
daat  «ne  voIlslSndige,  odcr  nur  cinigermassen  zuverliisaig  iBsanimenhangcnde  Abschrifi  nidH 
mchr  gcgcbcn  wcrdcn  knnn,  und  solbst  das  Obigo  nur  mit  grosscr  Miiho  zu  crmittcln  war. 
Unler  dea  Zeugen  sind  docIi  die  Kamcn  dcs  Dompropstes  Wioo  uod  des  Decbanten  Odalricus 
zn  «ricianaeii.  Andi  das  Sicgcl  ist  vorlorcn  i^ogangcn. 

1145. 

4696.  Kdoig  Conrad  UI.  besUitigt  die  Ruckgabe  der,  dem  Stifte  Corvcy  durch  die  Markgruiian  Eilicha 
entzogenen  Fischerei  bei  Hngwer,  dnrdi  deren  Sobfi,  den  Haricgr^f^  Addbert,  an  den  Abt 
Hoinrich  zu  Corvey.  D.  ap.  Cori)eiam  a.  4445,  a.  R.  VHL  Schaten  A.  P.  l  p.  684.  Faika  C 


tl«8— II4C 


Tr  Corb.  p  348.  (CCL.)  —  Der  Aafenthall  dM  Kooigs  in  Corvey  imiM  in  den  AaSu% 

Jahres  fallcn. 

(W7.  Oktc^)«r  48.  Die  BiscIiSre  Wemer  ▼on  ICOnsler  tind  Udo  voa  OsnabrOck  rind  Zeogeii  bt  tiaee 

Urkuttdo  Konig  Conrads  III.  tar  das  BUthum  Ulrcchu   D.  ap.  Trajcct.  XV.  Kal.  Novcmbr. 
a.  R.  Vin.  Miraoi  Opp.  T.  1.  p.  532.  JIicri'5  erooL  Charterb.  I.  p.  96.  —  Dic  Erwahnting  d« 
Bischofo  Ldo  beruhl  jcdcnfaUs  auT  ciDcm  tehlcr,  wo  dcrsclbo  auch  sleckcn  mag,  da  schoa  seit 
einigqn  Jahren  Bisehor  ff^^  m  Osnabriick  regierte. 
4668.       „       „     Godefrid.  Graf  vnn  Arncsbcrch,  iind  spin  Brudor  Graf  Ilermann,  auch  Tbeoderich  voa 
Aitena,  siod  Zeugen  ia  ciuer  UriuuKie  Kunig  Conrad*  lU,  riir  das  Bisthum  Utrecht.  D.  eod. 
Hieris  groot  Charlerb.  1.  p.  95. 
kWi,  Godefrid,  Graf  von  Arnosberch,  Zeuge  in  f-incr  IVkunde  K.  Conrade  /11.  fur  diis  .Siift  zu  Boon.  A. 

GiiiiihiT  Cod.  dipl.  1.  S.  297.  —  Dio  L'rkuii(ic,  dcrcn  im  Konigl.  Gch.  Suiais-Archive  zn 
Berlin  bctindlichos  Original  auch  keine  wcitcre  Zcit-  und  Ortsbeslioimung  gibl,  scheiot  mit  d^r 
VMliorgBhenden  gleichzeitig  zu  sein. 
4660.  Deccmber  26.  Dic  Kirche  zu  Corvcy  wird  von  Baobem  iiberlh]teii,  dic  abcr  dnrch  ein  Gcsidi^ 
a!s  ob  viclc  bcwafTrifto  Kriri^slcuto  dasclbM  vcrsammelt  waren,  zunickgeschreckt  werden.  — 
Durch  regclma^sig  untcrhuitone  Wachen,  mit  iiilfe  lier  liurger  von  Uuxtcr,  schiilzcn  sich  die 
Geisdiclien  geg«n  einen  von  den  Rilobeni  gedrohteo  neoen  Oberrall,  ond  schlagen,  ais  dieser 
{lCficn  Oslcrn  wirklich  crfolgt,  die  Riitibor  plvicklich  zuriick.    Annal.  Corb.  1.  c.  p.  9.  —  Di^ 
Zeitangabc  dcs  erstcn  Anfallcs  (soounda  oocte  anni  4446)  ist  ohnc  Zwcifcl  nach  der  Zeitrccb- 
Qung,  welche  das  Jahr  mit  Weihnachlen  anrangt.  zu  verstehcn,  und  dahcr  auf  dio  Nacht  des 
Twcitcn  Weibnachtsreiertagcs  zn  deutcn.  —  Vicllcicht  hiingk  dieser  Cbcrfall  mit  einer  Fehde 
Vo1kw!n.<«  vnn  Srhw.nlonbor^;  i^c^Tn  dns  Stifl  Corvey  zaSBinnieil.    AoooL  Corb.  1.  Cl  p«  6. 
Falko  C  Tr.  Corb.  p.  m.  Grupon  Orig.  Pynn.  S.  43. 
4664.       „     30.  Die  Bischljre  Wemer  von  Hiiittter  ond  von  Osoabriidc,  aneh  Graf  Olto  too 

/"  Ravcnsberg,  sind  Zeogea  in  einer  Urkundc  Kunig  Conrads  III.  fiir  das  Bistlium  Cambmy.  D. 

Aquisgr.  IIL  Kal  Jannnr  a  R  VIII.  Miraei  Opp  T  I.  p.  1K3.  —  Wcnn  die  Jabrzahl  HW 

dem  Originale  gemass  ist,  so  kann  sio  nur  nach  cincr  Zcitrechnung  zu  vcrstchcn  scin,  welciie 
ihs  nene  Jabr  mit  Weibnachten  anfiag ,  deon  im  Deoember  4446  mflerer  Zeitrechanng  bel^ 
.sich  der  Kiinig  nicht  in  Aachcu,  sondcm  in  dcn  Obcrrheingegcndcn. 

4662.  Armld,  Erzbischof  zu  Coln,  erkliirt,  dass  die  Obedicnz  Hcppcn,  wclchc  Udclricu<5,  Prop^tt  zu  Spc«!t, 

besitzt,  nicht  zu  dcsscn  Propstci  gchiirt,  also  von  dea  folgcnden  Propsten  nicht  in  Anspnich  zu 
nebmen  ist.  A.  1 145.  Copiarium  des  Palroklos-Stins  zn  Socst,  im  Besttz  dea  D.  Geiukeo.  Die 
noch  ungcdr.  Urk.  wird  in  dcn  Nachtragcn  zu  Scibertz  rrkuiulcnb.  er.schi'incn. 

4663.  Qmrad,  Abl  zu  Paderborn,  vergleiobt  aioh  mit  Adalrad,  wegen  cincs  Uauscs  zu  Nordboi|poQ.  S.  d. 

Ksher  ungcdruckt  (CCLI.)  —  Die  nndatirte  Urk.  knnn,  wcgen  des  darin  genanntaa  Domde- 
chautcn  Dcrnhard,  nur  in  das  Jahr  1145  gebbreo,  da  4444  Doch  dor  Dedumt  Odetriciis,  nnd 
4446  schon  der  Decbanl  Ahnar  vorkomml. 

4446. 

4664.  HSn  S4.  Beinrbk  L,  Abt  zu  CorNcy,  wird  dorcb  den  pMpstlichcn  Lcgaten  und  Kardinal  Thomas. 

rn  P.idcrborn,  wcgcn  iibler  Verwaltung,  soinps  Amles  entsctzt    Cod.  mscpt.  Cnr\).    Vi;L  das 
spatcr  auziiruhreodc  Schreibcn  der  Gctstlichcn  zu  Corvey  an  den  Papsti  aucii  Wibaidi  cp.  I.  c. 
p.  dOi.  Das  Ahsetznn^ekret  ebd.  p.  34S. 
Gleichzeitig  erfolgte  auch  die  Abscizung  der  i&bfiMiiiii  sn  KenoMde,  wegait  schlecbfar  Tenvilttiiv 
des  Klosten.  Wibaldi  ep.  L  c.  p.  297. 


d  by  Google 


1146. 


49 


IMA.  Blan  31.  (Ostcrfcst)  Der  abgcsctztc  Abt  von  Corvey,  der  f^kh.  gcvrslmak  ^iieder  dnnidriiDgea 

mckl,  celcbnrt  zu  Hasungca  in  der  IniuL   Wibaldi  ep.  L  c  p.  302. 
IM7.  Afirit  44.  Koniglicher  Holtag  zu  Kuina,       der  abgeselzte  Abt  Ton  Corvey  sicb  bei  dem  Konig 

Tergcbens  um  seinc  Wiedereinsctzung  bemiiht.   Wibaldi  ep.  L  c.  p.  302. 
4668.     „     „     PhiUpp,  Biscbof  zu  Osnabriick,  bcurlcandet  verschiedene ,  dem  Klostcr  nrrtrudenbcrg 

gemacble  Scbenkungco,  dcncn  er  eigne  lunzufugt,  aacb  die  Privilogiea  des  Kioslers  vermchrt. 

Aet  Onabnigge  XVIIL  KaL  Haji  4446.  Moser  O.  G.  II  a  283.  s.  W.  VIIL  a  77.  (CCLll.) 
<(KHk.  Bmimd,  Bischof  za  Padcrbom,  kommt  nach  Corvey,  \\o  vt  dcn  abgesekten  Abt  von  Corvey  und 

desscn  Anhiingrr  cxcnmmDDicirtf  ond  dadurcb  viele  «umBucktritt  von  seiaem  Bttodiiiflse  beweg^ 

Wibaldi  ep.  L  c.  p.  303. 

4870.  Ibi  7.  Ferandb  //.,  bisheriger  Propet  zn  Conrey»  wird  dasenMt  ram  Abte  geiniUt  Wibald.  L  e. 

4€?4.    „    „     Papst  EnrjpntHS  III  I)('s1alii;t  (lic  Privilc?;ren  unrl  nrsllzunijfn  dr.s  Klostcrs  S.  PetriimdPattli 

za  Padcrbom.    D.  Sutrii  Noat  Maji  1146,  pontir.  a.  II.  Schatcn  A.  P.  L  p.  i)32. 
1678.    „  83.   Dcrsclbe  bc.ttatigt  die  Privilegien  und  Rcsiuaogcn  dcs  Klostere  ClarholL   D.  Yiterbii  X. 

KaL  Jun.  1li6,  pontif.  a.  II.  AnnaL  Ord.  Pracmonstr.  T.L  p.  39B.,  nnddarans  bnAuan^  (ebne 

Dalum)  b.  Niesert  M.  U.  S.  5.  B.  S.  40.  (CCLIIL) 
4673.    n         Dersolbe  liosUiligt  dcm  Kl(»ter  Varlar  die  freie  Wabl  des  Propstcs  und  dcs  Vogtes.  D. 

Vilerb.  m  Kal.  Juii.  4446,  pontif.  a.  IL  Niesert  U.  U.  &  4.  B.  &  SI7.  (CCUY.) 
1674.  Angpst  %  (VI.  Non.  Aug.)  Der  neogewiililte  Abt  zn  Corvey,  BemUk  lf.«  erhitlt  die  Kttiuglidie  Be- 

statignng.   Wibald.  L  c. 

4675.  Oklober  8.  JBma-ich  IL,  Abt  zu  Corvey,  stirbt  nach  eiocr  Rcgicrung  von  wcnigea  MooaleD.  AnoaL 
Corb.  L  0.  p.  40.  Wibald.  I.  e  Todestag,  ebeo  so  wie  bei  Ictztcrem,  audi  inr  God.niscpL  Corb. 
—  Es  starbcn  in  dicscm  Jjliro  auch  andcro,  besonders  durch  Gclehrsamkeit  ausgczcichncto 
Mrt^jlicilcr  dcs  Slifls  Corvcy,  namcntJicb  dcr  Custos  Lupprandus,  dcr  Propst  llcrimann  zu  Eres- 
burg,  cin  Pricstcr  Ilcribold  und  cin  Pricsler  Routulfus,  mcdicinac  arti  deditus.  AnnaL  Corb.  L  c. 

IffTei  „  22.  (XL  KaL  Novcmbr.)  WOxtld,  Abt  zu  Slablo,  wird  in  Corvey  zom  Abte  geidihlt  Wi- 
ba!d.  L  c  —  Kbnig  Cnnrail  IIL,  aus  einem  Fcldzuge  nach  Polen  zurilckgekehrt,  licss  nchtnlich, 
sobald  er  deo  Tod  dcs  Ablcs  Heinrich  erfahren  butte,  dio  voraohmsteD  ikiider  uod  Minisiorialen 
m  sicb  nacb  Geslar  korameo,  cnd  empfiihl  ihnco  den  Abt  voo  Stabto,  deasen  Wahl  daraof  aooh 
erfolgtc.  Wibald.  der  sich  damals,  nach  smner  Ritckkebr  ans  Italicn,  wo  er  eine  Gesaadtschaft 
an  den  Papst  vcrrichtet  hatlc,  und  von  cinor  .«rhwcren  Kmnkheit  kaum  gcnescn,  in  sehieia 
Kloslor  Stablo  aufbidt,  sucbto  zwar  diesc  Wahl  abzulohncn,  ward  abcr  vom  Konig  zur  Annahnie 
derselben  geniidtigt  Vramld.  L  c.  AimaL  Corii.  L  c.  p.  40 — 42.,  wo  aoch  die  zwischen  dem 
Abt  und  dcm  Konig  in  dicscr  Angclcgcnboit  gcwcchsclten  Briefe  cingcriickt  sind,  dic  sich  anch 
in  Murlcnc  ot  Duiand  colloct.  ampliss.  T.  IL  p.  193,  sq.,  so  wio  mchrGro  andcre  auf  dicse 
Wahliiaclio  beziigliclic  Bricre  cbd.  p.  495.  sq.  finden.  Wibald  sclbsl  crzithll  die  Gcschichto  sei- 
ner  Wahl  in  ehtem  BrieTe  an  den  Biscbof  vou  BiMesbehn,  L  c.  p.  304.  sq.  ans  wekhem  im  fti- 
gentlcn  noch  cin/dnp  Noti^cn  nnrgcnommcn  sind. 

4677.  Prior  und  Coovcnt  des  Kiostcrs  Stablo  iibcrgeben  ilirem  bishcrigen  Abto  Wibold  dio  Giiter  Bovi> 
niacmn  mid  Germmiaeom  za  lebensUingliohem  Besilz,  aooh  wenn  er  nicht  ihr  Abt  bleiben  solhe. 
AcU  in  capitulo  Slabulaus  a.  4146,  Conr.  R.  a.  IX.  Wiboldi  abb.  a.  ordin.  XV.  Martcno  cl  Du- 
rand  Coll.  ampliss.  T.  II.  p.  428.  —  Bie  Sache  steht  wahischeiolich  mii  WilMilds  Poatnlation  nach 
Corvey  io  Yerbindung.  * 

46711.  DeeeoDber  9.  Abi  WSMd  kommt,  aof  Terlangen  des  Ktim*gB,  naeh  Franklhrth,  wo  or  diesen  aber 
nicbt  mebr  findet.  Er  rcisi  ihm  daber  naoh  Lorsch  cntgcgcn,  triili  aber  scbon  unterwcgs  nai 
ihm  zosammen.  Wibaldi  ep.  L  c.  p.  308.  —  Ohoe  Zweifei  geschah  es  hier,  dan  Wibald,  nacb 

3* 

Digitized  by  Google 


20 


il4(i  —  1147. 


hiigem  Beduoken,  endlicli  avf  dcs  E&o^p  Znrcden  die  WaU  mii  Abk  «on  Gorvey  l»etfinnl 

annalim. 

4679.  Kbuig  Cunrad  luacbt  dcm  Uerzog  Uciorich  von  Sachscn  dio  Wahl  Wibalds  zum  Abl  voa  Corvey 

bduoint,  empfieUt  ihn  deana  Sehntze,  and  beanftragt  den  Henog  nsbeaowlere,  die  darck 
Poppo  vori  Rlankrtiburg  und  des»en  Sohnc  ilrm  Stiftc  Corvcy  gcwaltsam  cntzoponen  Gftter  bct 
GrdniDgcn  ihm  wiecl«  r  zu  verachaiFeo.  Mart  ct  Durand  CoU.  arapliss.  T.  IL  p.  203. 

4680.  Deraelbe  benachrichtigi  die  AbtiiBinii  zn  Hervord  von  der  EmemHii^;  Wibalda  zmn  Abt  Ton  CorTey, 

and  fordert  sic  auf,  dosscn  Anordnungcn  die  gclnihronde  Folgc  zu  leisten.  Hart  ct  Durand  L  c. 
p.  208.  —  E.S  Icidct  Ivcincn  Zwcifel,  dass  dif»<;c  bcidon  Sclirciben  in  dic  angcgcLone  Zeitfolge, 
vor  dcr  Ankunft  Wibaldi^  in  Corvoy,  gchdrcn,  und  das  lctztcre  ohoe  Crund  und  Wahrscheia> 
lidikeit  a.  a.  0.  erst  in  das  Jabr  4148  geaetagt  «ird,  vfShrend  Wdtald,  wie  aua  der  nBchfolgeD- 
dcn  BcstiitigaogSoUrkandc  hei  voi^ht,  BCfaon  4H7  das  Slift  nervord  bci  dcm  Kdo^  vertreles 
battc,  ein  spateres  kon^liches  Scbrcibea  des  obigen  bihalis  also  ^mz  zwecklos  gewesen  sein 
nrUrdo. 

4684.  Deoenaber  48.  Ankonfl  W&aUt  in  Corvey.  WibakB  ep.  1.  a  p.  309.  —  Ea  gelang  ihm  beld, 

sowolil  (lic  Por.snncn,  wrlchc  dem  abgcsctzten  Abl  Hcinrich  noch  anhingcn,  ah  dio  von  dem 
ictztercn  vcraussertcn  Giitcr,  «ich  wieder  zu  untcrwcrfen,  und  das  Stifl  Corvey  zu  bcruhigcn. 
L.  c.  p.  310.  —  Wibald  behidt  abrigons,  neben  Corvey,  auch  dic  Verwalltmg  der  AbtciStablo 
bei,  nnd  wechscllc  zwischcn  bciden,  wcna  er  nicbt  im  Gcfolgc  dcs  Kunigs  odor  auf  GSMnd^ 
schaften  war,  scinen  .\iircnlhalt.  So  wird  er  unter  andem  in  einer  Urkundc  Papst  Adrians  IV. 
vom  Jahre  4154  ab  Abt  voa  Stablo  genannt  MarU  et  Duraad  CoU.  amplias.  I.  U.  p.  429.  — 
Dass  er  aach  in  der  Fotge  haofig  an  aJlgcmeinen  Reichs*  nnd  Kircbengescbiflen  'BigA  miuq, 
er^ibt  sich  aus  vielcn  scincr  nricfc  nnd  andoren  Urkandcn ,  dio  nicht  allc  cinzeln  ai^eBibrt  wer> 
dcn  kdnnen.  B.tss  dio  Thiitigkcit  fiir  seino  Slifter  nicht  darunlcr  liit,  zcigt  sich,  ausscr  der 
eigncn  Geschichtc  dicscr  Sliflcr,  namcntiich  Corvcys,  auch  aus  dcm  wtedcrholtcn  Bcstrcben, 
ihn  filr  andere  Slifler  zn  gewinnen.  So  wnrde  er  (wahrsdieinlicih  4448)  snm  Abt  dea  Lolbarm- 
gischcn  Klostcrs  Vazor  (Wiitciodorum)  pcwiihU,  was  cr  ahcr  nlcht  annabm.  Wibaldi  ep.  L  c. 
p.  349.  Bci  der,  nach  dem  Tode  dcs  ErzbischoCs  AJbero  zu  Bremcn  (M48),  dort  statt  findcn- 
den  Wahl  (dic  dcn  Erzb.  Ilarlwig  traf},  soH  WilMild  vicle  Stimmcn  gchabt  habea.  L.  c.  p.  341. 
Und  bei  der  bevorslehondcn  Rcsignation  Erzbischof  Amolda  L  ZU  Cttkl  (4440  oder  4400}  ver- 
hreitcte  sich  das  Ccriicht,  Wibald  sollc  an  dcsscn  .Stcllc  kommcn.    L.  c.  p.  395.  396. 

4682.  Dcr  abgesotzto  Abt  Ueinriek  von  Corvoy,  dcr,  um  seinc  Wiedcrcinsetzuog  zu  bewirlKO,  zom  Papste 

gereist  war,  kobrt  unverriohteter  Sache  zarUok.  Wibaldi  cp.  1.  c.  p.  308. 

4683.  Wmtier,  Bischof  zu  Mimigardcvord,  bcstatigt  dcm  Stiltc  Kappcnbcrg  dcn  Zchcntcu  zu  Curcthe  aDd 

zu  Wcshcim,  wclclicn  Ictztcrcn  Grar  Gi  rhird  von  Dalc  vorher  zu  Leben  baUe,  nebst  andeiai 
Gutoni.  A.  fl46.  Niescri  M.  L.  S.  2.  B.  S.  403.  (CCLY.) 

4684.  AmAard,  Bischof  zn  Paderborn,  bestMtigt  die  Schenkang  eines  Bhnses  zn  Gerden  an  das  tob  nnii|; 

dahin  veriegtc  Nonncnkloster,  und  gibl  dicsom  zugleich  dio  Kirchc  dasolbat,  nd)St  anden  Gft- 
tcm.   A.  4446.  Episc.  a.  XII.  Spilckcr  Bcitr.  II.  Urk.  S.  46.  (CGI.^1) 
4683.  JtUta,  Abtissinn  zu  Ucrvord,  gibt  ihrem  Conveutc,  fur  cin  Uaus  zu  liuiiic,  ein  Lchen^^ut  zu  Middel- 
sien-OQen,  und  bestiit^  deflasdben  «n  Hans  sn  HarlbikB.   A.  4446.  Bisher  nqgndmdtt 

(cam) 

4447. 

4686.  Januar  29.  Aufcnthalt  Kdnig  Conrads  HL  zu  Folda,  WO  der  Abt  Wibsld,  TOO  ibm  benifi»,  sidi 
bei  ibm  eiofindel.  AanaL  Corb.  L  c.  p.  44» 


Digitized  by  Google 


11«^ 


21 


4687.  Fcbruar  2.  (Feslum  porilic.  Mariae.)   Grosser  Reicfaslag  zu  Frankforlh,  yio  Konig  Coorad  UL  ond 

viele  Fiirsten,  wonniter  Herzog  Heiorich  ▼on  SachsMi  mit  allen  Siohsisohen  BbohlireB,  anf  dle 

Blahnung  dcs  beO.  Bemhard.  das  Kreoz  nehmen.  Hclinold.  1.  c.  p.  587.  —  Daas  anch  der  Abt 
Wibald  dasclbst  anwcscnd  war  crL-ilil  sicli  aiis  Annal.  Coib.  1.  c.  nnil  aos  dcn  nachfoli^onden, 
dort  Air  ihn  ausgeferiigten  UrliunUci).  —  Was  dcn  bcschiosscnen  Krcuzzug  bctrifit,  so  haboa 
die  WealfiileD  aich  yon  dem  nach  dem  Orienle  bestinuulett  Kreoiikeere  geto«UD(,  HDd  luter  der 
Leitung  des  Erzbischors  Albero  za  Brerocn.  an  cinem  KreuzzDga  §egen  die  jenaeit  der  Blbe 
Tvohnenden  Slaven  Thcil  gcnommen.    Allierl  Sfad  1  c.  p.  271. 

4688.  Kdnig  Conrad  ///.  beslaligt  die  Privilegicn  des  Slifces  Corvey.    D.  Frankenvorde ,  a.  4  147,  R.  a.  X. 

Schalea  A.  P.  L  p.  538.  Hartene  el  IhutiaA  GolL  ampfisa.  T.  n.  p.  604.  (V^  hei  CCLVHI.) 

1680.  Dersclbo  hcstiiti^t,  nnr  Ritton  dc^  Ahtes  Wibold  «i  Conreyj  die  Frivlle^^eD  des  Slifli  Hervord  D. 
eod.  Lamey  Gcsch.  v.  Ravensb.  Urlc.  S.  9.  (CCLVnL) 

4690.  Dersclbo  incorporirt  dcm  Sliflc  Corvcy  die  bishcrigeu  Noonenklostcr  Kcmnade  und  FisehbecL  D. 
eod.  in  mehrfacher,  theils  Kenmadc  allcin,  thcils  Kcmnade  und  Fischbcck  zuglcich  bctreffeiider 
Ausfcrtijrnng.  Schatcn  A.  P.  1.  p.  530.  Puullini  HisL  Visbecc.  p.  57.  f.sclir  fchlL  rhafL)  Martene  et 
Durand  Coll  ampltss.  T.  IL  p.  602.  Ludewig  Reliq.  Mss.  I.  YIL  p.  541.  Chron.  Gottwic  T.  L 
p.  345.  mtt  Abbildung.  FaHce  C.  Tr.  Corb.  p.  906.,  907.  (CCLDL)  —  Die  Incoiporntioii  dea 
Kloslcrs  Kcmnade  vcrwickeltc  in  dcn  niichstfolgondcn  Jahron  den  Abt  Wibald  in  maochcrlei 
Strcitit;kciten,  iiicht  mir  mit  der  ah^psctzfcn  Abttssinn,  sonJcm  atich  mit  dcm  Erzbischof  von 
Bremen  und  dcin  Dischof  voo  Mindcn,  von  dcnen  in  scinem  Bnofwcchsel  oftcr  die  Rcdc  tst, 
deren  Nachweu  im  Einaebien  aber  hier  aa  welt  lUhren  wOrde,  nnial  rie  kein  efhelilichee  Be^ 
sullat  gcwidiren. 

4694.  Dersclbc  fordcrl  dcn  Ucrzog  Ucinrich  von  Sacli^cn  auf,  das  Vogtcirccht  iibcr  die  Kloslor  Kemnadc 
und  Fischbcck,  welchcs  cr  bisber  von  dem  kunigc  zu  Lehen  trug,  zu  resigniren,  und  dasselbo 
kiinft^;  von  der  Abtei  Gorvey  zn  Ldien  xa  emplhngen.  Man  e(  Dnrand  Cofl.  amplias^  T.  D. 

p.  207. 

4692.  Derselbe  sendet  die  Bischofe  Bucco  von  Worms  und  Anselm  von  Havolbcrg,  und  den  Abt  Wibald 

von  Corvey  an  den  Papst  Engcnius,  um  demsefi^en  dle  Wabl  nnd  bevorstebmide  KrSnong  ma- 
nes  Sohnos  Heinricb  zum  Kbnig  anzuz€i!.;cn  iiiid  wegen  des  bcvoi^ichcnilcn  Krcuzzugcs  zu  unlei^ 
bandcln.  Mart.  ct  Durand  CoiL  ampltas.  1.  U.  p.  S04.  —  Uber  WibaUs  Reise  nacb  Rom .  vf^ 
aucb  Annal.  Corb.  L  c.  p.  4i. 

4693.  IBrz  80.  Abt  WiMd,  mH  den  Bischorett  von  Wonns  vnd  Havelberg  vem  K5n^  an '  den  Papet 

gesendet.  triSl  mit  dioscm  in  Dgon  ZDsammcn.  Dcr  Papst  empfangt  ihn  zwar,  als  kbniglichen 
Gasandten  iind  aiis  .ihcr  Rckanntschaft,  sphr  ohrenvoll,  wcigcrl  sich  abcr,  ihn  als  Ahl  von  Cor- 
vcy  anzucrkenncn ,  wcil  die  Translation  eincr  Person  von  einer  Kirche  zur  andeni  uiciil  olme 
papsUidie  Oenehm%ang  geadidiett  ItOnae,  nnd  fiardert  einon  aosltthrliclMn  Beriohl  fiber  die 
i^nn/.o  WnhlvcrhandUing,  Wibaldi  cp.  l  c.  p.  310.  —  Um  den  fettileren  »1  veranlassen,  sdireibt 
Wibald  an  dcn  Conveat  zo  Corvcy.  L.  c.  p.  499. 

4694.  April  4.   Wemer,  Bisehor  zd  Mfinsier,  Zcuge  in  emer  Uritnnde  K5nig  Conrads  111.  fUr  das  Maricn- 

Siilt  7M  Aachcn.   D.  Aquisgr.  Kal.  April.  4U7,  a.  R.  IX.  Lacomblct  Urkundonb.  L  S.  244. 

4695.  Mai  3.    Gerold,  Abt  zu  Wcrdcn,  schcnkt  zu  sciner  Memoric  <h  n  IViitlcrn  zu  Wcrdcn  Giitcr  zu  Cut- 

tolbeke,  Jenkila,  Werdinghuson,  Horrestcde,  Colhuservcldo,  Boi^gc,  Lierekc  und  Berge.  Fact. 
a.  4447,  V.  N6n.  Maj.  rcgn.  Imp.  Henrioo  IIL  —  In  etnem  Nachirago  werdeo  nodi  viele  Renlen 
aus  Giitem  im  Vcst  Recklinghauscn,  iii  der  Grafschaft  Maric  n.  s.  w.  genannt,  welche  dersdbe 
Abt  dem  Kloster  Wcrdon  cp^ohcn  hatte.  Ans  dem  Liber  priviL  Wftrdu  voa^  ftiL  S9.  kiinftig  in 
doa  Macbtiagoa  zu  3oiburu  Likundenb. 


i  by  Google 


«141. 


4696.  Der  Prior  uod  die  ULrigcn  Monche  za  Correy  bencbteo  dem  Papst  Eogenius  die,  in  Gegenwart 
imd  nit  Raihe  d«i  I^ho6  Benihard  yon  P&derbom,  gowheheiie  Wahl  d«e  AblesWilMld,  nh- 

men  (lcsseo  Vcrdicnstc  und  biltcn  um  scinc  Bestatigung.  S.  d.  Schafeo  A.  P.  I.  p.  534.  Hait 
et  Ourand  ColL  ampliss.  T.  11.  p.  200.  Pcrtz  Scriptor.  T.  III.  p.  12.  not.  —  In  dcrselbcn  Angc- 
legeoheit  acbricb  aucb  Kunig  Conrad  lil.  zu  Gunstoo  Wibalds  an  den  Papstj  Mart  ot  Our.  L  c. 
p.  198.;  DBd  Graf  Hennoitii  (mi  WmxenbarK,  meh  p.  S85.)  I^;te  flbr  die  R«chliii8a^jlnit 
der  Wiilil  Wil);il(!s  cin  Zcugniss  al).  Ibid.  p.  203. 
4696b.JaD.  40.  Fcr.  III.  Pcutccoslcs.)  Dic  mit  vorstcbcndcm  Schreibcn  abgcsandtcn  BovoUmachllgtcn  A» 
Kapitels  zu  Corvey,  Waltcr,  Prior  dasclbsl,  und  Hcinrich,  Propst  zu  Ercsburg,  trcilen  boi  liem 
Papste  zu  Saint-Dcnis  eio.  mbaUi  ep.  L  e.  p.  314.  —  BeitMlit  des  Propite»  Bteiaridi  Bber 
diese  Rcisc.    Ibid.  p.  208. 

1697.   M   47.  Papst  Eugemus  III.  bcsiattgt  die  DcsitzoRgea  des  iilosters  S.  Heriberta  zu  Deatz  (io  Toi- 
tio),  woruBter  in  Weslfiilen  der  Hof  und  die  Kapdle  xn  Weslhoyeo,  die  Knrdie  und  der  Hof  zd 

II  i  II  I  ke,  die  Kirclic  und  der  Hof  zu  ncringen,  dcr  Hof  und  die  KapcHo  zu  Pelechem,  dcr 
Hof  zu  Ardei,  dic  Kirchen  zu  Unna,  Boinc,  Burgc,  Birlinc,  Airclterbeche,  Dernc,  Datlcn,  Kirch- 
hello,  Buron,  Wuldorp  und  Watleoschcid.  D.  Meldis  XV.  KaL  Jul.  4147,  ponliL  a.  lU.  Lwomiilet 
UrkoMienb.  I.  S.  144. 

40Wk    H  22.   Die  Wnhl  Wibalds  zum  Abto  von  Corvoy  wird  von  dem  Papste  zu  Meaux  (MeldB)  m 
ninor  grns^en  Vci.sammluog  bestaiigt,  (uul  dio  Corvey'Mhett  Abgesaodten  himof  endasses.  Wh 

baldi  cp.  L  c.  p.  31  i. 

4MB.  Itodk  wr  der  RUdtkdir  der  Corvey^Mheo  Gesandten  hatte  aiok  ^nbald,  zor  ErAinnng  der  ann  tna 

dcin  Papste  gestcllton  Bcdinjjiinf;,  aii  den  Foldzng  gcgon  die  heidnischcn  Luticicr  jcnseiU;  der 
£ibo  ange8chlo4»ien,  wo  cr  Ucr  Belagcrung  dos  Scblosscs  Dunin  beiwohntc.  Wahrend  dieser 
Zeit  aberiant  der  aligesetzte  Abt  Heinrieh  das  Khwter  Corvey,  das  jedoch  kriiflig  vertheid^ 
irird.  —  Vorlicr  hattc  derselbe  bei  dem  Abt  Hillin  zn  Haldcoslebcn ,  oioem  gewesenen  Codtco- 
tualcn  zu  Ciii  \  c\ ,  Aurnohmc  und  Schutz  gcfunden.  Als  dicscr  Abt,  auf  cincr  Fahrt  nach  Jern- 
salem,  seincn  Xod  auf  dem  Moere  fand,  suchte  Uoiorich  Hch  io  de^n  Abtei  einzudriii^ 
iwwrde  jedodi  von  Friedridi,  deni  Vogte  des  KhMlers,  Tertriebeo.  Wibaldi  ep.  L  e.  p.  314.  — 
.  ■  Der  abgcsctzto  Abt  Ueinrich  und  scinc  Schwcstcr,  dic  abgcsel/.to  Abtissinn  von  Kemuade,  die 

spiitcr  in  Gcsiko  widcr  Abtti<!f?inn  wurde,  innchtpn  nuch  in  dcii  folj^cntlen  Jnhrcn  dem  .4blc 
bald  und  dcm  Sliftc  Cor\'cy  viclo  Noth,  wovon  in  Wibalds  fincfwechsci  luiuiig  die  Redo  isL 
Hier  kattn  jedoch  dieser  ffiindd,  ohne  zn  groase  Weillauftigkdt,  nnd  der  mangeloden  ZeilbeilaB- 
nmng  wc^cn,  ohnc  zu  grosse  rnl)C(|ucmIichLcit,  nicht  im  Ritizclncn  gcdachl  wcrden.  Mehreres 
davon  entliali  der  schon  ofter  ailegirte  Bricf  Wibalds  an  deo  Bisdu^  voo  Hildeabeim,  L  c.  p. 
30i--3i6. 

1790.  AiigaBt  44.  JfnM,  Erxbischof  m  Cliln,  genebmigt,  daes  eein  Hiniaterial  Baddf  sdn  Ldiqgaln 

l?n\ fnohusen  an  die  Kirche  zu  Scheda  iibcrlasst.   AcU  Sosacii  XIX.  KaL  Scptembr.  4447,  Conr. 
A.  a.  X.  pontif.  a.  X.  Unler  deo  Zeagen  bcfindea  sich  dic  Prupstc  Udelrich  zo  Soesi  ond  Weroer 
sa  Ifinden;  Adalbert,  Dedwnt  m  Soest;  Graf  Otto  vob  Rkieoik  «nd  mk  Sohn  Ollo;  Graf  Om 
von  Ravensbcrg;  Ilcinrich  von  Volmudstcin;  u.  a.  m.  Sdbertx  DrkundenbL  L  S.  62. 
4704.  Soptember  8.  (In  nativitate  b.  Mariac.)   A!'l  Wilintd  kehrl  aus  dem  Feldzuge  gegcn  die  Slaven  fwo 
er  der  Kirdie  zu  Corvey  die  von  iiaiser  Lothar  an  dieselbe  geschenkte  Re^^o  Hutana  wicder 
an  gpwSDoen,  jedodi  vergobens,  hoAe)  nadi  Corvey  snriidc,  mid  fiidet  dorC,  in  Pdga  der 
MniehiQniigen  des  abgcseutcn  Abtes  Hcinrich,  emen  sehr  vcrwirrir  n  Zusland.  Wiboldi  ep.  L  c. 
p.  312.  —  Unter  dcm,  ohno  nahere  Bezeichnung  gonannten  Kaiser  Lothar  isi  offadMV  kMB 
dorer,  als  der  nacbstvorhergegangene  IL  Lolbar  von  Sachseo  au  verstebea 


1141 


4702.  Oktubcr  17.  Kdnig  Coarad  IJI,  bcsliitigt  dem  Abte  Lambert  zu  Werden  die  Privilegten  seinos  Stif- 

tes.  besondera  das  Sebjffiihrtarecht.  AoL  Niamegi»  XVL  KaL  Novemhr.  4447,  •.  H.  X.  Ualer 

(len  Zciigcn  ist  Wcrncr,  Bischof  zu  Munstcr.    Lacomblet  Urlvnndenb.  I.  S. 

4703.  Amold  L,  Erzbischof  zu  Cblo,  schcnkt  dcm  Stifte  Werdcn,  auf  Bittcn  dcs  dortigcn  Abtes  Lainber^ 

den  Noval-Zohontcn  zu  Wagcnheim  im  Kirchspicl  Friemersheim.  A.  1447,  Lacomblet  Urkandenh. 
L  S.  248. 

4704.  Beriihard,  Blschof  zu  Padcrborn,  bcslalii:;t  dcm  Kloslcr  S.  Pctri  nnd  Pauli  dasclbst  die  dcmsclben 

von  cinom  Ccroccnsualen  dcr  Kirche  zu  Curbeke  geschenktcn  Giiicr  za  Everenscenghuscn  uod 
AaeDhusen.  A.  4447,  Gonr.  R.  a.  X.  Bisber  ungedrocku  (CCLX.) 
4706.  JnUijip,  Bisehof  xa  Osuabruck,  entschcidet  dcn  Strcit  wcgon  der  Parochial-Grcnzen  zwlschcn  dor 
]>om<  niMl  Jehuuus-Kirche  xa  OsnabrucL  A.  4447.  Mdser  O.  a  U.  S.  286.  s.  W.  ViU.  S.  80, 
CGOJQ.) 

4706.  OBhtriik,  Henog  sa  Sadwen,  resigairl  dem  Koa^  GonTad  die  T<^;tei  des  Klostors  Keamade,  osMt 

empfangt  dicsclbe,  nachdcm  dlcser  sio  dem  Abt  Wibold  ilberlragcn,  von  letzterem  wieder  zu 
Lchcn.  Act.  Bruncswtcii  a.  1147,  Comr.  B.  a.  X.  Scbaten  A.  P.  L  p.  537.  Falke  G  Ir.  Gorb. 
p.  909.  (CCLXII.) 

4707.  Derselbe  sdienkt  der  Kirche  zn  VfldeshBaBen  sem  Gat  Cadmsem  ond  den  Bbf  la  Goldenstidc.  Act 

Bruneswlch  a.  4U7,  Conr.  B.  a.  X.  Moscr  0.  G.  IIL  S.  224.  s.  W.  VIIL  S.  144.;  roit  der  blschen 
Jahrzabl  4  l97j  richtiger:  Zeitscbr.  L  vaterL  Gescb.  u.  Aiterthamsk.  VL  S.  234. 

4708.  Tereiabaroog  des  Abtes  WUuM,  des  KapUels  ond  der  l&iistertaleo  der  Kirciie  zn  Corvey,  betref- 

fcnd  dio  Er  II  I  I  I  ig  dcr  zu  BcdiirfoisBeD  dcs  Slifls  verwcndctcn  Kirchenscliat/o.  A.  1147,  Wic- 
boldi  abb.  L  MarU  et  Daraad  CdL  anpliss.  I.  U.  p.  47{i.  Kindlinger  M.  JL  IL  Urk.  S.  47& 
(CCLXUL) 

4709.  JMdHau,  Propst  lu  Soest,  ist  Zenge  m  Moer  Urkndte  Enbisehor  JmoAb  /.  m  Coh,  lUr  das  Slift 

Hariae  ad  grndns  dasdbsk  Act.  Cobm.  m  puUico  oomenta,  a.  4447.  laoooiblet  Uritnndenb,  L 
&848. 

(4447—4483.) 

4740.  Fapat  Eugeniux  bcauflragl,  auf  Bilten  dcs  Ablcs  Wibald  und  dcr  Muncho  zu  Corvcy,  den  Bi.$chof 
Anselm  zu  Havcibcrg,  dem  Stifto  Corvcy  zom  Besitz  dcr  vou  Poppo  von  Blankenburg  ihm  un- 
rcchtmii^g  vorenthalienen  Gtlter  zo  Croppenstedt  and  Grouingcn  zu  verhdfen.  S.  d.  Hart  et 
Durand  CoU.  ampliss.  T.  IL  p.  211.  und  daraus  Riedcl  Nov.  Cod.  dipl.  Brandenb.  DI.  8.  81. 

4744.  Dcrselbe  befichlt  dcm  CanoMlcus  R(.'inhcr  zu  Ilaveiberg,  dem  Stifle  Corvey  dio  20  mnT'  n<;  zn  Crop- 
peoatede,  die  er  demseibcn  unrecblmassig  eolzogeo,  wieder  eiozuraumeo.  S.  d.  Mart.  et  Duraod 
L  e.  p.  842.  aad  daraos  Riedd  a.  a.  O. 

1748.  WSMd,  Abt  zu  Corvey,  bittct  den  Papst  Eugcnios  uni  cinen  Befehl  an  den  Bischof  von  Miodeo, 
wonach  diescr  scine  Dloccsancn  Thldcrich  von  lUkclingcn  und  dcssen  Sohne  Rcimbert  und 
Thidcrich,  uuter  Androhung  der  Excommunication  anhaiten  eoli,  von  ihren  Angriffon  auf  Giiter 
der  Kirche  zn  Kannnade  abxnslehen  oad  dalUr  Brsatt  ra  Idsten.  S.  d.  Harl.  el  Dnrand  L  & 
p.  (li.  —  Das  papstlicho  Blandat  ist  auch  erfolgt.  L.  c.  p.  437.  —  Diese  und  die  liddon  rot^ 
hcrgebcnden  Urkundcn  sind  nach  dcr  Regiorungszeit  des  Papstos  bestimmt,  dcr  M53  starb. 

4713.  Dersclbe  verwcndet  sich  bci  dem  Erzbischof  Hcinrich  zu  Mainz  rur  die  Irennung  der  i^e  Volkwins 
von  Schwalcnbcrg.  S.  d.  Mart.  et  Dnrand  L  c  p.  468.  FaOce  C  Tr.  Gorb.  p.  888.  —  EcdriadMf 
Beiorich  L,  der  4448  nr  fiegwrang  kam,  'Wimla  4463  abgesaHI, 


I7U.  WieboU,  Abt  m  Comj,  beariciuMlel,  ^hn  cdn  Vn^rial  Coimd  von  NiMhesungen  zwri  wadn 
zu  HorhaseHt  ni  Gaastcn  dcs  GoDventes  za  Corvoy  aufgclassen,  und  demsclbcn  cinc  Ilove  m 
Nathesungcn,  nchst  andorn  Giitcrn,  zu  soiner  Memorie  geschenkt  haL  S.  d.  Falke  C  Tr.  Corb. 
p.  657.  mit  dcm  Daiura:  Act.  Corbciae  111.  Kal.  MarU  4153»  praeL  Wtb.  a.  VU.  ob  willktiriid 
ei^iinzt,  cMler  iiach  ehier  andem  Aarfertigung,  Wiir  die  QoeBe  verloren  gegangcnt  —  (CCUIT.) 

1716.  Dersclbo  bcstimmt  dic  Rcchtc  dcrjcnigcn  Pcrsonen,  welche  scin  Ministcrial  Conrad  von  KamiData 
d(*r  Eigenhoris^keit  t^ntlcisscn  \ind  der  Kapelle  S.  Bionvsii  hn  Kaminata  wachszinsig  gpmachthat. 
S.  d.  Wigand  Ccsch.  v.  Corvcy,  S.  230.  (CCLXY.)  —  Die  Zeil  dicsor  und  der  vor.  Irk.  isl  nuf 
imigIi  der  RegjlerangpaMit  des  Abtes  IVibBld  n  beslhaiDeiu 

{4U7— 4462.) 

l7J|6u  Httlipp,  Bisehor  m  0«iiabniek,  ^bt  der  lohennis-Kh«he  daselbst  d«n  Ifi^c^aeh  der  Ei^ler 
uod  Teoer  Mark  zuriick  8  d.  SiUve  Geseh.  d.  Stadt  OsnabrUdc  I.  &  4tt.  (CCLXm.)  —  9« 
Dompropst  AKcncus  tiiid  dci-  Domdcchnnt  Tiommo,  die  ala  Zeagen  ^nannt  eind,  luMDnKnni- 
sobea  den  obcji  gcnanaten  Jahren  urkundiich  vc»-. 

\  U8. 

4747.  Die  irdischca  Uborrcsto  dcs  gcwcscnon  Grafcn  Godcfrid  von  Kappcnbcrg,  welche  bisher  in  dem 

Klosier  Hbensiadt  in  der  Wetterau  gcruhct,  wurden  voq  seinem  Brader  Olto  fdr  das  Bodff 
KappeidMrg  n  Anspruch  gcnommcn ;  da  aber  die  Miincho  zu  Ilbeoatadt  sich  dieser  Fordeniog 
widerKetzten ,  so  vereiniuie  man  slch  endlich  wegen  cincr  Thcilung,  wonach  der  obcrc  Tlseil 
des  Kurpers  in  Ilbenstadt  blcibcn,  dcr  untore  aber  aach  Kapponbcrg  abgeliefert  worden  soltie^ 
wo  derseibe  am  42.  Febroar  (prid.  Id.  Fel»'.)  4146  ankan.  Yita  Godefr.  in  AA  S&  JaDov. 
T.  I.  pag.  834. 

4748.  Marz  30.   Papst  Eugenius  IH.  nimmt  das  Klosler  Hclmwardesliausen,  auf  Bitten  des  dorligcn 

Conrad,  ia  seiaea  Schutz  uad  bestiitigt  ihm  dio  frcic  Wahl  des  Ables  uad  des  Vogles.  D. 
m.  Kal.  April.  a.  a.  Sdiaten  A.  P.  L  p.  M2.  —  Die  Synode  fn  IthcinM  ftod,  wie  andere  vtl' 

standig  datirte  rrkuntlcn  dcssclbcii  Papslcs  bcwciscn,  im  Jnhre  11^8,  und  zwar,  wic  der  Alit 
"Wibald,  dcr  auch  auf  dcrscibcn  gcgcnwiirlig  war,  angibl,  medianle  Quadragesima  statt.  Wib. 
ep.  L  c.  p.  312.  —  Vorher  battc  sich  dcr  Papst  in  Tricr  aufgchallcn,  wo  Wibald  auch  sduo 
bei  ihm  war.   L.  c 

4749.  April  5.    Dcrselbo  biliigt  dic  von  seincm  Lrgatpn,    dera  bcrcits  verstorbcncn  Kardinal  Thomai 

geschehcnc  Absetzong  des  vonnaiigea  Ablcs  Ueiorich  zu  Corvcy.  D.  Rcmis,  ^'oa.  ApriL  s.  i- 
Hart.  et  Dnnnd  CoU.  ampliss.  T.  D.  p.  Sti4. 

4790.  „  „  Dersclbe  beauftragt  dcn  Erzbischof  von  Brcmcn  und  dic  Bischofe  zu  Hiuden  nnd  Vcrdeg, 
llir  rli  '  Wiedcrcrstattiing  der  Giitcr  dfs  Klosfers  Katuinata,  welcho  die  von  dem  papstl  J  f '^i''' 
und  kardinal  Xhomas  abgcsctzte  Abli.ssinn  Judith,  iiach  ihrcr  Absctzung  noch  veraussert  liauc, 
m  sorge».  D.  eod.  Hart.  et  Dorand  1.  c.  p.  S40. 

4794.  Oktober  8.  Anniversarium  Abt  Heinrichs  IL  zu  Corvey.  Drei  der  jiingcrcn,  dcm  abgeselzten  Abt 
Heinrich  L  anhangendc  und  mit  (!er  gcgenwiirfigcn  Ordnnng  tinzufriedcne  Monche,  wcigero  sicl», 
on  der  Feier  desscibcn  Itteil  zu  nchmen,  und  verursachcn  dadurcb  Lnruhen,  welche  Abt  Wlblid 
den  liSiwhen  la  Stablo  belcannt  maeht,  nit  der  Terwanang,  die  vriderspensligM  Vitaidie,  «oi 
sio  vicllclclit  dorthin  kommen  sollten,  nidil  aufzunchmen.  Wibaldi  ep.  I.  c.  p.  ?74. 
^4722.  Beinridi,  Uerzog  zu  Sachsen,  und  Weynlu-r .  Dischof  zu  Miioster,  antemeiuDea  eiaea  netieo  lineg^ 
zug  gegco  die  Slaven.  Chroa.  S.  Puuiai.  1.  c.  p.  934. 


Digitized  by  Googlc 


fl4S. 


S6 


I7i3i  Wernher,  Bisdiof  ra  MUnstcr,  befrett  die  Kirohe  zn  BozeDKel  yon  den  ArcbkliacoQal-Ab^cQ, 
mter  der  BedbgaDg,  dass  daselbst  jahrlich  nur  eine  Synode,  ohne  Kostcu  desPfiinren  und  der 

Parochianen,  gehalten  werden  soll.   A.  iU8.  Nicscrt  M  U.  S.  2.  B.  S.  ilQ. 

4724.  Wibaid,  Aht  zu  Corvcy,  verpachtet  Giiter  zu  Meretha  an  Coorad  de  Orto,  fiir  4  Mark  Silbois, 
-welche  er  jiihrlich  am  Tage  Jaeolri  ni  Koiforde  an  den  K&nmerer  oder  einen  Boten  dei  Uo- 
sters  bezahlen  soll.  Act.  ap.  Anlon  in  pracsentia  Ilfriherti  TrajccU  Episc.  a.  1148.  Hart  et  Du'» 
rand  Cotl.  amplts*;.  T.  II.  p.  2S0.  —  Dic  rrkundo,  ob-lGich  Wibald  den  Ihel  dnes  Abtes  von 
Corvcy  fiilut,  schcint  sich  doch  auf  das  Klwjlcr  Slablo  zu  bczichco. 

47SB,  DerBdhe  ordnet  das  streitige  VerhSitntts  der  zor  Gnstodie  dea  StilUi  Corvey  gehSrigBn  Zehenten  m 
Nicm  und  Ilcfltke,  woriibcr  der  Propst  Rplnher  zu  F.rfslmriu;  und  Graf  Flver  von  Horhusen  in 
Strcil  warcn,  dahin,  dass  jcdcr  dicscr  beiden  berechtigt  scin  soll,  die  lliiirto  dcr  gedachten 
Zeheoten  jahriich  am  Abend  Jacobi  von  dcm  Cuslos  zu  Corvey  mii  30  SchiUingcn  zu  liisoQi 
nach  dem  Tode  dcs  Grafcn  Elvor  soll  abcr  dosscn  Halfle  frei  zur  VeriUgong  des  Costos  za 
Corvey  zuriickrallen.  S.  d.  Mart.  et  Durand  Coll.  ampliss.  T  U.  p.  320.  —  Dic  Sache,  dic  noch 
zur  Zetl  des  Abtes  Heinrich  U.  begonoen  hatte,  wahrte,  der  Urkunde  zu  Folge,  ia  das  driUo 
Jahr;  die  Bntseheidattg  mofls  alm  woM  dem  zweiten  iahre  WibaldB,  4U8,  angehiiren. 

4726.  Lombert,  Abt  zu  Wcrdcn,  beurkundot.  vor  dcm  Gerichte  zu  Cniid)erg«  von  dem  Berm  Reinridi 

von  Kastcre  den  Hof  .^nj^ere  Kokiuift  zu  habcn.  Acl.  oo  tcmpore  cl  anno,  quo  Hierosolimam 
cxpiiditioQcm  uQivcrsitas  Chrisiianorum  majore  principio  quam  tino  reddidit  mirabilemj  a.  4148^ 
in  placilo  palatini  oomitia  Berimaniu.  Laoomblet  Urknndenb.  L  S.  H9, 

4727.  Qmrai!,  Abt  zu  Padcrborn,  bcurkundci,  dass  einige  freic  Lcule  aus  dcr  Sladt  Bellethe  sich  dcm 

Altare  der  Aposlei  Pclrus  und  Paulus  im  Kloster  zu  Padcrborn  zu  cigcn  gr^-eben,  untor  der 
ficdingung,  dass  jede  gro&sjiihrige  Manns-  oder  Fraucnspcrson  jahrlich  i  Pfounige  schwerer 
Miinzc  (daomm  nnmmorum  gravioris  monetae  censam)  an  gednditen  Aliar  entriditen,  beim  To* 
dcsfalle  eines  Mannes  das  bcste  Stiick  Vich,  bei  dem  einer  Frau  ahor  dns  beste  Kleidungsstiick 
an  dcn  Custos  dcr  Kirche  abgeliefort,  fdr  dieHeirath  aber  nicbts  gcgobea  werdensoU.  A.  4448. 

Die  Qrktttde  ist,  jedoch  nicht  ganz  vdRstiindig,  itt  einer  BmeQemng  des  Abtes  Albert  ent- 
haltea,  deren  Datum  orloschcn  ist.  Cborhaupt  ist  dic  Charto  so  boschadigt,  dass  einc  wSrtlkih 
getrcue  und  voUstiiod^e  Abscbrift  otebt  mehr  gegeben  werden  kajin.  Auch  das  Siegd  ist  ver- 
lorea  gegaQgeo. 

47S8.  Btddeuin,  Abt  za  Liesbom,  besthnmt,  mit  EmwilligQng  der  BHider  oid  IBnbterialen  dea  VoHlets, 
so  wie  des  Vogtes  Everwin,  die  Rcchtc  einer  eigenhSrigen  Fanulie,  Aclt  Lisbeiiie  a.  14i^ 

Conr.  R.  a.  X.   Bisher  Tinpcdniekt.    (CCI.XVI! ) 
4729.  Beatrix,  Ablisi^iuQ  zu  Herse,  gibt  dem  kiostcr  Gerdioe,  um  der  Armuth  dcsselbcn  abzuhclTeQ,  45 
Hoven,  nefandioh  42  mi  Walde  Osnioo,  2  m  Hechaiett  md  doe  n  W^pnmssen.  A.  4448, 
Conr.  B.  a.  XI.  Wigands  Arohiv  IV.  &  73.  T.  a  m  (Cajmn.) 

(1448—4463.) 

4790.  Pnpst  Eugenius  befiddt  dom  Abtc  Wtbald  zu  Corvcy.  den  Canonicus  Godcbold  zu  Minden,  bd 
Slrafe  dcr  Excommunication,  zur  IIcrausij;abn  dcr  Kirche  zu  Hcmoringcn  und  anderes,  was  er 
eincm  gcwissen  Evcrard  unrechtmassig  cnlzogcn,  anzubalton.  D.  Albani  X  KaL  Jul.  s.  a.  MarC 
et  Dmrand  GoIL  ampfiss.  T.  11.  p.  439.  ^  Das  Jahr  ist  nicht  gcnauer  za  besljnnMB,  ds  dass 
die  Urkundc  in  dic  lctzlcn  Jahrc  dcs  Papstcs  gehiircn  muss,  die  dcrsdhe,  nach  aoiner  Riick- 
kohr  aus  Frankrcich,  in  Italicn  zubrarhtc.  —  Dass  Wibald  dicscn  Auflrag  vollzog,  crgibt  sich 
aus  dessen  Bricfen,  1.  c.  p.  435.  (Nr.  toi.)  und  dem  endiich  durch  seine  Verniiltlung  zwiscbea 
den  streitenden  Farteien  geediloaaenen  Vei^etdie.  L  e  p.  466.  a  447.  ^r.  289,  286.) 
ligMto  Uii.  WcMfti.  II.  4 


r> .  .     t  V  Google 


il4t. 


1U9. 

4731.  laiuiar  1.  Papst  Ettgemiu  verbielet  dcm  Abt  Wibald  und  dom  Ib[^(el  za  Conroy  dic  Wiederaof- 
nahme  dcs  abgescUlcn  Ables  Hcinrich.    D.  Vilerb.  Kal.  Januai*.  s.  a.  Mart.  c(  Durand  ('n!l  nm 
pliss.  I.  II.  p.  293.  —  Da  die  Urkuode  nicht  koge  oach  dea  fruheren  ahnlichen  Vcrhaudlungea 
(Nr.  1749.)  ausgefltelh  Mb  mSclite,  eo  kmm  sie  nielu  (Ug^  in  eb  anderes  ab  dieeee  fthr 

gcselzt  werden. 

473^  Febraar  8.  Theoderich.  nraf  der  Stadf  Hoxter,  war  von  Roinher  de  Porla  der  iui(\visscnschaft  an 
einem,  gegen  den  Abt  zu  (^urvcy  vcriibten  Pfcrdedicbslahl  angeklagt  und  deshalb  zum  Zwei- 
Iwnpfe  geforden  worden,  wexu  er  eidi  aneb.  om  «eli  Ton  dem  allgBmeniea  Httwe  ed  remigeii, 
vcrslandon  hal(c.  llire  Standcscrf^nnsqcn  (Condomostici)  hicllen  dies  jedoch  rur  unzulassig,  tmd 
auf  dcrcn  Bi(ie  setzie  der  Abt  Wibald  ein  ai»  acbi  seiaer  Mioisteriaka  besteheodes  Scbied»- 
geriebt  oieder,  nach  denen  Aaeaprodie  Theoderich  dorch  eineo  aor  die  Reliquicn  dea  hML  Vi- 
toa  abgele^n  Eidschwur  seine  Unschuld  bewShren  imd  12  Biirgen  slellen  musste,  nichts  Fcind- 
seligcs  gcgcn  den  Abt  wi^^sciidich  711  imicrnohmen;  woranf  der  Abt  ihn  wieder  in  seine  Gnade 
auljaahm.  Act.  Corbciae  VI.  Id.  FeLruar.  11 49,  praelaiionis  Wibaldi  abb.  ia  Corb.  eccL  III.  Uo- 
ter  den  Anweeendeo  wareo  die  Grafen  Addbert  von  Evwatein  ood  Widikmd  von  Swalenber^ 

Mart.  ot  Duranil  CoII.  ainpliss.  T.  11.  j).  330. 

4733.  August  21.   Bemhard,  BUchof  zu  Padcrboru,  und  WibaM,  Abt  zu  Stablo,  gegenwartig  bei  einer 

voo  Konig  Conrad  111.  ertheilten  Rechts-Entscheidung  in  etner  Jurisdictions-Angclegenheit  des 
Klosters  S.  Rcmigii.  Pcrtz.  Lcg.  T.  II.  p.  <'>*)i.  (Wahrschcinlich  zu  Frankfurth,  wo  dor  Konig 
am  2i.  Aiig.  d.  J.  cinc  Urkundc  ausstcllto.  Vgl.  Bohmcr  Rct;.  S.  120.  Nr.  2283,}  —  khxWibaUl. 
vom  Konig,  nach  dessen  RQckkchr  vom  Kreuzzuge,  naoh  Frankfurth  berafen,  wo  er  za  Folge 
der  vorigen  Angabe,  ood  der  m  aeioen  Briefistt  emballeDen  Naehrichteo»  anch  einlraf,  Itan  a|A- 
ter,  anf  dcs  Konigs  AufTorderung,  mit  gmmem  Gelialgia  naoh  Bambeq;,  vro  er  gegeii  40  Wm^Cb 
7<ibrachte.   Wibald.  ep.  1.  c.  p.  442. 

4734.  Septembor  16.   Die  nach  Kappenberg  abgeliefertcn  Uberresle  des  heU.  Godcfrid  (s.  Nr.  1717.) 

werden  dasolbst,  durdi  den  Biscbof  Werncr  von  HQnster,  mit  gromer  Feierlidikeit  in  ehmm 
bcsnndcrs  dam  crbautcn  Sacrrtrinm  nicdcrgclcsr     .\A.  SS.  1.  s.  c. 

4735.  Amold,  Erzbischof  zu  Cuiu,  bcwilligt  dcn  Eiiigcsesiseuea  des  Kirchspiels  BremeQ  0»  HenBOglhnai 

WestMen)  das  Reeht  der  iireien  Wahl  ihres  Pbrrera,  nadidem  der  Propst  mid  das  Kapitd  der 
IBrche  S.  GeorRii,  wclchcr  diese  Prarnn  v<jrmals  incorporirt  gewcsen,  darauf  Verzicht  geUiaa 
habcn.  A.  1U9.  Kindlin.ctcr  Volmcst  II.  s  !).  Scibor(z  Urkondeob.  L  &  64.  —  Dio  Biawobonr 
dos  Kirchspicls  werdcn  in  dieser  Urkunde  civcs  gcnauut. 

4736k  Btmhord,  Biidior  n  Fadwboni»  beorlnmdet  die  SliftnQg  doea  Nomienkloaters  Beoedietioer-Ofdena 
zii  Willjodcsscn  und  desscn  Ansstattnng  mit  den  von  vcrschicdcncn  Porsoncn  dazu  geschenkteQ 
Gutom.  Act.  apud  Swaleaborg  in  Mooasterio  S.  Mariee,  a.  1149,  Conr.  R.  a.  Xil.  Episc  a.XXlL 
Schaten  A.  P.  I.  p.  613.  Der  Abdrnck  ist  jedodi  onzaverBtesig,  ond  das  Original  leider  nicht 
raohr  nachzuweisen.    Vgl.  jedoch  Xr.  1855. 

4737.  Mlipi»,  Bischnr  zu  Osnabriick,  bestimmt  dio  Grenzen  der  Parochien  Lengerich  und  Ladbergen.  AcL 
in  Osscnbrugge  a.  1149.  Muser  O.  G.  U.  S.  288.  s.  W.  VIIL  S.  82.  (CCLXLX.) 

1738^  Denelbe  gibt  der  Johamiis-Kirche  cn  Oaaabrllek  nehrare  Zehenlen,  die  ihm  von  deren  biaherigea 
Imihabcrn  zu  diesem  Behofe  reHenirt  werden.  D.  Osemb.  a.  4449.  Hileer  a.  W.  VIII.  S.  316.; 
unvollstandig.  (CCLXX.) 

4739.  Wibold.  Abt  zu  Corvcy,  bestaiigt  dem  Propste  Hedenrich  za  Grooingeo  mebrere  von  andem  wider- 
reditlieh  in  Bcsitz  genommenc  (intcr.  D  Corb.  a.  1146,  ord.  in  Corb.  a.  IV.  Hart.  el  Dnrand 
CoU.  ampliss.  T.  II.     370.i  feblerhaft.  (CCLXXL) 


Digitized  by  Googlc 


1130  —  il»l.  jgj 

4IB0. 

1740.  Konig  Cnnrnrl  Jll.  bcstntij^t,  auf  Bitlcn  dps  Abtps  Wibold  zu  Corvey.  tnd  anf  Gnind  dcr  Enlschei- 
dung  dcr  Furstcn  und  Mioisterialen  dcs  fietcbs,  die  Entecheidttng  dcr  Corvey'8cben  Ministcrialea 
gcgcn  die  Anmassungen,  velehe  aich  die  dortigen  Drosten  imd  Sdienken,  besonden  Rabano 
HDd  scio  Brudcr  Liudolf,  m  dcr  Vcrwaltaog  der  Lcbensmittel  crlaubl  baben.  Act.Spirae  a.  1150, 
Conr.  R.  a.  XII.  Wib.  abb  a  III.  Schalon  A.  P.  L  p,  545.  Mart  ei  Durand  Coll.  ampli^  I.  U. 
p.  607.   (CCLXXU.)  —  Der  Aufentball  des  Konigs  in  Spoyer  raiU  in  dcn  Februar  d.  J. 

1711.  DoKdbe  beetiitigt  dem  Abte  WicboM  zo  Corvey  nnd  deaieB  MiuMilgeni  die  Bergwerke  n  &ee- 
burg.  D.  ap.  Wyrtzrljurg  a.  11".0.  Scliatcn  A.  P.  L  p.  547.,  mit  dem  falschcn  AnsstcIIimgsorto 
Wizzeburgi  und  hioroach  Sciberks  Urkundeob,  L  S.  67.  (CCLXXUI.)  —  Der  Konig  bcfand  £icb 
flowohl  im  Jolios  als  hn  Beeerober  d.  J.  m  ^l^lnEbnrg. 

I74S.  Deoembcr  1.  Plulipp,  Bisctiof  zu  Osnabriick,  beurkundet,  dass  Graf  neinrich  von  Tckcncburf?  nnd 
scino  Briidcr  Otto,  Tluderich  und  Gcrliard,  dcr  Kirclic  zn  Osnabriick  den  Hof  zo  Wersen  und 
mehrere  andcro  Gutcr  gescbeiikt  babcn,  und  vernnehrt  ihnen  danir  ihrd  Lehen,  unler  aodera 
mit  den  Ldiengutern  des  Pfohgrafen  Otto  von  &mecske.  B.  Osnobr.  Kd.  Dec  llOft.  Jong  Ksl» 
Comit  Bcnlhem.  Cod.  dipl.  p.  VI.  Moser  O.  G.  IL  S.  289.  s  W.  VIII.  S.83.;  fchlorhafl.  (CCLXXIV.) 

4743.  yVemer,  Bischof  zu  Miiiistcr,  bcslatigt  cincn  Vcrtrag  zwischen  der  Kirche  zu  Kappenberg  und  dem  ^ 

biscbiiQicbcn  Uinislcrialen  Butbard,  wcgcn  der  Abmauog  dcs  Zebentcn  von  dcm  Kappcnbci^-  ^ 
schen  Guie  zu  Lendere.  A.  4190.  Nleaert  M.  D.  S.  S.  &  S.  475.,  mit  der  fUscbeo  JahrzaU 
ll.^il.  (CCI.XXV.) 

4744.  Lambert,  Abt  zu  Wcrdcn,  beurkondot,  von  cinem  Edlcn  Rnoric  dessen  vaitcrlicbes  Erbe  zo  Bud- 

betf ,  nefamlich  die  halbe  Kirdie  dasdbst  mit  allem  Zobebfir,  fur  00  Ibric  SQberB,  welche  dem^ 
Bdben  durch  dic  Hand  des  Grafen  Hcrimann  voo  Bardcnbcrg  ausgezahlt  worden,  ericauft,  nnd 

scinom  Vcttcr  Gnrh.ird,  iim  desspn  Einwillijmng  erlanijon,  cin  Talcnt  zu  Lchen  f;p!^eben  7.x\ 
habuo.  Act.  io  loco  ilurua,  iu  plactto  couiius  Adolii  do  baphcobtirg,  a.  II  ^>0.  Lucomblct  Urkun- 
deob.  L  &  m 

4745.  Jutta,  Xbtis.^inn  m  TTervord,  bcurkundrt  ilir  Erbfolge  in  mchreren,  der  Kirche  zu  Hervord  zuslo- 

hcndon  Ministcrialcn-Giilem.  S.  d.  Bi^licr  ungedruckt.  (CGLXXVL)  —  Die,  aller  Zeitaogaben 
ermangclndc,  der  Form  nach  aber  der  Bfitte  des  4S.  Jahrhonderts  angehorige  UriEonde,  kaan 
nor  muthmasslich  hieher  gcseizi  werdcn,  da  ao^  Anlkng  und  Endft  der  ft^gieroag  dieaer  ib- 
tisaum  nicht  mit  Beatimmthfiil  anzngeben  sind. 

4451. 

4740.  Kiinig  Conrad  ITl  nimmt  das  Klostor  Liesbom,  und  das  Klostcr  S.  Maricn  zu  Miinster,  mil  ihren, 
im  Gebict  Rcmagen  gelegencn  Besitzungen,  in  seinen  Schutz.  A.  1151.  Kindlinger  Volmcst.  U. 
S.  43.  (GCLXXViL)  —  Die  ao^eliihrten  Zeogen  madien  es  wabracfadofidi,  dass  die  Urfcnnde 
in  Cbln  oder  Soesl  aosgestcUt  isl,  und  der  dortigo  Anfenlliult  dcs  KiJnif^s  muss  In  tlie  zwcite 
HalRo  dcs  April  odor  die  crste  dos  Mai  fallen;  deno  Ostern,  8.  April,  war  derselbe  in  Speyer, 
und  am  47.  Mai  (vgl.  dio  folg.  Urk.)  in  Nimwegen. 

4747.  Kai  47.  Aof  Verweodung  WibMs,  Abtes  zu  Stablo  ond  Gorvey,  bestiitigt  Kdnig  Conrad  III.  dio 
R-ivilcgicn  dc^  Klostcrs  Vuzor  (Walciodorcnsis).  Uotcr  den  Zen^en  bcfiiiden  sich  dic  Biscbofc 
Wemcr  von  Miinstcr  ond  Phiiipp  von  Osnabrijck,  so  wie  dcr  Abt  Wibald  selbst.  Act.  in  paiatio 
Noviomagp  XVL  KaL  Jon.  4451 ,  B.  a.  XIV.  Harlene  et  Dorand  Cott.  amfdiss.  T.  D.  p.  450.  • 
KSnig  Omrad  lU.  ladet  deo  Abt  Wibald  cin,  auf  Mariii  Goburt  (8.  September)  nacb  Niirnbcrg  zo 
kommcn ,  nm  vott  dort  ans  eiae  Geaandiscbaft  an  dca  Papsl  anzaireten.  S.  d.  Uart  et  Dor. 
1.  c.  p.  438. 

4* 

Digrtized  by  Google 


IISI. 


4749.  August  9.  Vip;ilia  Laurencii.)  Wibalil  reist  von  Corvey  ab  nach  Stablo.  —  Von  hier  aus  beantwortet 
er  das  vorhcrgeheode  Schrcibcn  dcs  Konigs,  und  lebnt  die  ibm  angetragene  Rcise  ab,  wegen 
der  graaseD  KosteD,  die  Qim  die  Pehde  Thideriehs  Ton  Riicetiof^  aod  aDdere  Uoraliea  ki  Ke- 
drrsaclisrn  verursachl  habcn.  Marl.  et  nur.  I.  c.  j>.  4il.  —  In  <  incm,  auf  Jieselbe  Angologen- 
beit  bcziiglichen  Bricre  an  dcn  kunii^lichcn  kanzlcr,  Propsl  Arnold  zu  Cbln,  zahlt  Wibald  die 
grosscn  Kostcn  anf,  dio  cr  schon  in  Angcle<;cnhciten  des  KSoigs  verwendet.  L  c.  p.  ii2.  — 
Kach  ileii  folgcnden  Bricfen  (Nr.  262 — 265.;  1.  c.  p  443.  sq.)  liess  iodcsscn  dcr  Kbnig  von  «ti- 
ner  Fordening  nichl  nach,  lud  viclmcbr  dcn  Abt  Wibald  auf  Michaclts  (29.  Scpt.;  nach  Rcgens- 
burg  ein,  uod  versprach,  ibm  die  Kosien  zu  vergilten;  worauf  Wibald,  nach  wicdcrholter  Vor- 
stellong  der  Sdiwieri^eileii,  doeh  endlidi  aor  des  Kdoig»  Yerlangen  eioging.  IKe  Ebhdong 
jiacb  Rei^cnsburg  wurde  indesscn  abgcandcrt,  und  Wibald  vicinichr  von  dcm  Kbnige  auf  den 
achtcn  Tag  nach  Maria  Ceburt  (15.  Sepl.)  nach  Wiir/burg  cingeladen  (Pertz  heg.  X.  JL  p.  87.)^ 
wo  wir  bcidc  auch  im  Suptcmbcr  (vgl.  Nr.  1752.)  wirklich  findcn. 

1750L  September  3.  WitAM,  Abt  zu  Corvey,  schenkt  dero  Convcntc  daselbst,  zu  seiner  Hemorie,  ond 
7.ur  Fcier  tlos  Fcstcs  de"?  hcil,  Remaclus,  don  Bcrg  des  hcil.  Michacls  mit  dcr  Ktrchc  und  an- 
dercm  Zubchbr.  AcU  Corb.  ia  Capitolo,  die  S.  Remadi  44d1,  praelat.  Wib.  abb.  Corb.  a.  \U 
Panllinl  Stt  Vid>ece.  p.  65.  Uartene  et  Dorand  CoD.  amplisg,  T.  IL  p.  610.  (CCLXXVIIL) 

4751.  „  .  .  Vor  der  Abreise  des  Abtes  Wibald  von  Corvey  anf  den  Rcichslag  und  zu  der  ihm 
aufgetragenen  GesandLschaft  tiach  Rom,  kam,  durch  Vermittolnng  dos  Dompropsles  Wemer  nnd 
des  Magister  Conrad  von  Mindcn,  einc  Siilme  zwischcn  dem  Btschof  von  Minden  und  demStifle 
Corvey  za  Stande,  wena  der  KMfaof  die  EinveildlM»^  der  GQter  dea  Xloslen  Kenumde  m  «faa 
Stift  Corvcy  ancrkanntc.  Dicse  Siibne  wurdc  auch  in  Pndrrhorn,  vor  dem  itorf^en  BiSGllOf 
Berobard,  bestatagt.  Wibaldi  ep.  ap.  Uart  el  Dur.  I.  c  p.  446. 

475S.  »  ■  .  Aof  Bitten  des  Abtoe  Wihtdd  zo  Stablo  nod  Corvey,  « qui  Iroperio  nosfro  din  mal- 
tumquc  dnnii  ac  militiae  dcservi\it,»  bcstutigt  Kdnig  (%fwa(i ///.  dic  Ucsit/.iin^cn  <les  Klosters 
FloreiT.    Wihald  ist  auch  untcr  dcn  Zeiigeii  wicilcr  genannt.   D.  Wirciburch  a.  R  \IV. 

Miraei  Opp.  T.  IV.  p.  205.  —  Dass  der  Reichslag  zu  Wiirzborg  im  Seplembcr  (medio  mcuse 
Septembri)  «latt  Aind,  sagt  K9nig  Coarad  lU.  in  seinem  Scbreiben  an  den  Papst;  Mart.  et  Dor. 
Coll.  ampliss.  T.  II  p.  409.;  nnd  an  *l!c  itahenischcn  Stadlc;  Pcrtz.  Le;^.  T  11.  p.  87  —  Von 
einem,  auf  diesem  Reiclistage  bcschlossonea  Kricg^uge  oach  Sicilicu  und  Apuiicn  bcrichtet  Wi- 
bald  tn  einem  Briefe  an  den  Byzantioiscben  Kaker  Mannel,  I.  c.  p.  406.;  wo  anch  dic  aiiwescn- 
den  Bisobdfe  n.  A.  gcnannt  wcrden,  untcr  dencn  sidt  aber  keincr  aus  Wcslfalcn  b<  ilndct. 

4753.  ..  •  •  Kbnig  Conrnd  JII.  bczcugt  dcm  Bischof  Hpinrich  zu  Minden  .scinc  Zufricdcnheit  we- 
gco  der,  obgleich  spat  crfolgten,  Aussbhnung  mit  dcm  Abto  von  Corvey,  und  fordcrt  ibn  aoC 
denaelben  gcgen  die  FriedenastSrungen  Thidericlis  von  Bikelingen  zu  helfen.  S.  d.  MarL  et 
Dur.  I.  c.  p  448. 

4754.  Von  Wiirzburg  aus,  untcmahm  Wibald  dio  Gcsandtschaflsrciso  an  dcn  Papst,  in  Deziehung  nnf  des 

Kbnigs  Conrad  bevorslchenden  Romerzug.  Vgl.  dcs  Kunigs  dcsfallsigcs  Schrcibca  aa  dcn  Papst, 
1.  c.  p.  499.,  und  des  Papstes,  dcn  Empfang  .der  Gesandicn  anzeigcndo  Antwort,  ibid.  p.  503. 

I7B5.  Novembcr  13.  Dic  Pi>ch('r<i  Iffinneh  von  Mindcn  und  liernhard  von  Padcrborn  sind  Zcugcn  in 
einer  Urkunde  Kbnig  Conrads  lU.  fur  das  Kloster  Gratia  Dei  aa  der  Saale.  Aci.  io  castro  Al- 
denlnireh,  M.  Noveodir.  4481.  Origmal  im  Koidgl.  Geheiroen  Staata-Arcbive  an  Berlin.  Lnde- 
wig  Reliq.  Mss.  T.  XI.  p.  539.,  mit  dem  falschcn  Datam  H.  Id.  Novembr.  1150. 

4766.  Wemher,  Bischof  zu  Mimstcr,  bn.st;ili;j;t  dcm  Klf.slcr  S.  Marien  (li^cib.st  dlc  zur  Zcit  dcr  Abtissinn 
Halhewigis  erworbenen  Guter  zu  Wurme,  Ijukcalborpu  u.  a.  m.  A.  Mui.  Niusert  M.  U.  S.  2.  B. 
S.  478.  (CCLXXIX.) 


Digitized  by  Google 


ilSi  — 119». 


29 


47B?.  DwKlbe  besUUigt  die  BMilsimgeii  dee  Kleelen  AAtibi,  A.         Biaher  nDgetookl.  (OClXnL} 
1758.  Derselbc  schcnkt  dcm  Kfostcr  A?bckc  die  Ilofe  zii  nillcrbeke,  Bui  -n  uad  Aloon,  wd  etneDove  IQ 

fieckehem.  Act.  io  Lcgdoo,  s.  d.  fiishcr  ungcdruckk  (CXXXXXl.) 
4789.  Derselbe  beorkundel.  dass  Amelong  wcn  Schibbrdte  einen  Zdieeten  im  IQrdispid  'WDIebcrge,  mit 

dcm  er  belehnl  war,  zu  Gunslcn  des  KJosteie  Aebeiui  rea^irt  haL   S.  d.   fiisher  ungedmckt. 

(CCLXXXIl";  —  Dio  fbcrcinsfimmunp;  der  Zciipea  macht  es  wahrsclieinlich,  daas  diesB  beideil 

undatirteu  LrkuDdcn  mit  dcr  vorbergehendcn  gleichzeitig  sind. 
4760^  Deeenber  7.  WmAer,  Bbdiof  n  Milosler,  slirbt.  Todestag  naeh  dem  Neerol  eool  nej.  Monaster. 

Anilcre  sctzon  dcn  1.  Deccmber.  —  Sein  Nachroli^ci-  wnr  Fricdrich,  cin  Canonicus  derselben 

Kirche.  GiroiL  S.  Pantal.  L  c.  p.  934.,  das  abcr  irrig  dca  lod  des  Bischofs  Wemlier  in  das 

Jahr  1150  selzL 

4761.  Gcrhardus  Bunnensis  praepositus,  Fridoricus  frater  cjus  postca  Honastcricnsis  opiscopns,  Zcngen  in 

eincr  Urkundc  ilcs  Abtcs  NicoTaus  von  Sicgburg.  S.  d.  Lacomblet  Urkundciib.  I.  j^.  3"' !  —  Im 
August  I  I 49  war  dcs  Abtes  iSicolau^  Vorgiinger  Cuno  noch  am  Leben;  die  beurkuudetc  Hand- 
Itmg  kann  abo  niehl  vor  4450  vorgegangen  sem;  die  ErwShnong,  dassFriedridi  onchher  Bisdiof 
von  Mtinstcr  geworden  (die  natiirlich  nur  daraus  zu  crklarcn  ist,  dass  die  Urkunde  cinign  Zeit 
nach  dcr  Handlung  ausgcfcrtigt  wurdc),  iasst  aber  vermuthen,  dass  die  Seche  kurz  vor  jener 
Bcrdrdcrung,  also  im  Jabrc  1151,  geschah. 

(MfJl— H56.) 

4762.  Die  tmler  dem  Erzbischof  Hcrmann  von  Cdln  gefichebeoe  Aofnahme  voo  zwei  freigeborenen  Perso- 

Ben  m  das  Wachflxinsrecht  des  Hbles  in  Hagen,  wird  in  Cregenwart  fobiiehof  Amolds  11  er- 
neuerl.  S.  d.  v.  Stcinen  Wesifal.  Gesob.  SL  &  4ifi26b  —  Die  Zeit  ist  nnr  oach  den  BepnngjBi 
jahrmi  des  Eizbischofe  zu  bestimmeik 

4451 

4763.  lanuar  9.   Papst  Eugenius  fordcrt,  auf  die  Bcschwerde  des  Abtcs  Wrbald  von  CorN-py,  rlen  Erz- 

biscfaof  ilartwig  zu  fircmea  auf,  seine  Parochianen  Odiko,  Ricbcrt,  Tbodor,  Raiocr  uod  Her- 
nwno,  mr  Heraosgsbe  der,  in  seinen  Kslhum  gclcgcncn,  von  der  abgeaBMon  JtbtiaBinn  JndHh 
mrechtmassig  vchiusserton  Giilcr  des  Kloslers  Kaminata  anzuhalten,  imd  keiiie  Btngriife  in  die 
Corvey'sc!ic  Fischorei  za  Uokwar  ni  geslalten.  D.  Signiae  V.  Id.  Jonuar.  &  «.  Hait  et  Dnr.  CoU» 
ampiiss.  I.  li.  p.  505. 

4764*     »    H  Derselbe  fordert  den  Enb«ohof  Heinrioh  m  Ibins  anf,  znn  Besten  dcs  Abtee  Wibald 

ond  dcr  Kirchc  zu  Corvcy,  fur  die  Riicki^nbc  dos  von  cinigcn  sciner  Paroohianeil  widerreobtlioh 
in  fiesitz  gcnommenea  Gutes  Ostoph  zu  sorgeo.   D.  eod.  L.  ciL  p.  506. 

4765.  „    „  Derselbe  forderl  den  Bischof  Bemard  zu  Paderbom  auf,  scincn  Parochianen  Widikind 

(von  Schwalenbeti;),  welcher  dcn  Kirchhof  dcs  Klostcrs  Corvcy  gcwaltsam  tiberlhnen,  llir  100 
Mnrk  Wachs  grraubt  imfl  die  Kapcllo  am  Eingango  dcs  Kircbhofs  cntwciht  hat,  snm  firsatl  des 
veriibtcn  Schadcns,  bei  Strafo  des  fianncs,  anzubalteo.   D.  eod.  L  c.  p.  500. 

4766.  n    »  Derselbe  fordert  den  Bischof  Ulridi  to  Halbersladt  aof,  flir  die  Zarool^abe  der  von  eioi- 

gon  seiner  Parochiancn,  zum  Nachlhcil  dcs  Siifls  Corvcy,  widcrrechllidi  in  BescUag  genomme- 
ncn  Zchcntcn  zu  Groningcn  zu  sorgcn.    D.  cod.  L.  c.  p.  507. 

4767.  „     „   Dcrsclbo  fordcrt  den  Sischof  Hermann  zu  Ulrecht  auf,  die  in  scmer  Diocese  gelcgenon 

Besitnmgen  des  Stifies  Corvey,  nameniUoh  die  Kirdie  zn  Linewert  tmd  daa  Gut  in  Merlheo, 
gegan  widerrechtliche  AngrilTe  zu  schiitzon.    D.  eod.  L  c.  p.  507. 
4768L     w    n  Dersdbo  ermahnt  den  Uerzog  Heiarich  von  Sachsen,  dem  Able  Wibald  ni  Corvoy  zor 


90 


ilSS. 


Wid[«ri>estniBhiDe  nnd  Erbaltoog  der  seber  Kirclie  »BHiiiJ^Bfl°  CQter  m  verbdfen.  Dt.  eod. 

L  c.  p  nm. 

1769.  Januar  9.   Dcrselbe  fordert,  auf  die  Bcschwerde  des  Abtcs  Wibald  zu  Corvey,  den  Bischof  zu 
Verden  anf,  seinen  Bruder  Hongdd  nnd  andere  seiiier  Parochiuieii  znr  BrBlattnng  der  nnfeehl- 

njissig  in  Rcsilz  geiionimcncii  Giitor  dos  Klostrrs  Kaininala  anzuhalten.  D.  eod.  L  c  p.  508. 
„  w  Dcrsclbc  bezeugl  dctn  Utschof  za  Utndoa  scine  ZuJriedenheit  wegea  •einer  Aossiiboung 
nut  denk  Abte  Wibald  za  Corvcy,  und  fordert  iltn  anf,  diejenigeo  eeiner  ParochiflnBn,  welche 
noch  hn  nnreehlmiissigen  Bcsilz  von  Gutcrn  dcs  Klostcrs  Kaminnta  siod,  zur  Erslattung  dersel- 
bcn  anzuhaiten.  D.  eod.  L.  c.  p.  509  —  Dass  die  hicr  aufgczahUcn  piipstlichcn  Urkundeo  ia 
das  Jahr  1152  goborco,  loucbtel  daraus  ein,  weil  sie  sich  auf  Wtbalds  Anwesooheit  iL  Rom  be- 
sieben,  db,  wie  «ir  aos  dem  Vorhergehenden  wiMea,  gegen  das  Ende  dee  Jabres  4154  etatt 
fand. 

1774.  Abt  Wibald  zcigt  dcm  Prior  und  den  Brudcm  zu  Corvey  an,  dass  er  von  seincr  Gcsandtschaft  nach 

Rom,  nach  glucklichcr  Ansfuhning  scincr  Auftriigo,  nach  Cdln  znriickgckommcn  und  sich  voo 
hicr  auf  einige  Zelt  nncli  Slablo  bcgeb^,  nachdem  cr  schon  unterwcgs  in  Speyer  dnroh  die 
Nachricht  von  dem  Tode  dcs  Kdnigs  sehr  ors<>!ircckt  und  belriibt  wordcn,  Ttir  wolchpn  cr  dann 
eineo  feicrlichcn  Trauergottcsdieost  aoordnet.  Wibaldi  ep.  1.  c  p.  511.;  vgl.  p.  5(5.  —  Der  Tod 
Kdoig  Conrads  III.  erfolgte  beitaoodidi  am  45.  Febniar  1452. 

477S.  Ifiirz  9.  (Sonntag  Laelare.)    Krdnung  des  neugewiihlten  Kdnigs  Friedrichs  I.  zn  Aachen,  welcher 
nuch  dcr  Abt  WiLald  hciwohnt.   Wibaldi  ep.  344  et  348.;  i.  c.  p.  514  II.  518.,  wo  verBcfaie- 
dcno  bcsondcre  Ltustando  bcrichtct  wcrdca. 
yi773.   I,    „  An  dcmaelben  Tage,  an  wdchem  Riedridi  I.  wa  Aacheo,  dm«h  dcm  Erzbisdiof  Anold 
/  von  Ciiln,  mit  Assistcuz  andcrer  Bischofc,  zum  Kontg  gckrdnt  wurde,  in  Jorselben  Kirchc  tmd 

voa  dcosclbco  Bisdiiifen,  empfing  auch  der  neu  gewablte  B^chof  friedrich  II.  voo  Miioster  die 
Blidoftweihe.  Otto  Frising.  de  reb.  gesL  Frid.  I.  Imp.  lib.  II.  cap.  d. 

4771.    M     n  JMtdridi,  Bischof  zu  Uiinster,  ist  Zcoge  bci  Kdnig  Friedricfis  I.  Bcstaligung  der  Bcsitzun- 
geu  und  Privilegicn  der  .Uilcl  Stablo.   D  Aqtiisgr.  VIL  Id.  Mart.  1152.  Miraci  Opp.  T.  1.  p  098. 

1775.  „  30.   Ostem,  wclchcs  Konig  Frialrich  1.  zu  Coln  fcicrt.  —  Von  hier  rcist  cr  darauf  durch  West- 

falen  nach  Sachaen.  Otlo  Frising.  L  c  cap.  i.  —  In  die  Zeit  dieaer  Reiae  gebdren  die  nKcfaflt^ 

folgpnrlcn  undntirten  .\ni;abon. 
i77ft.  Anfeotbalt  des  Kdoigs  zo  Dortmood  (io  borgp  Tremonia),  wo  dem  Erzbischof  Araold  II.  von  Coln 

das  Iteeht  zoericannt  wird,  die  von  eeinen  Vorgangcro  verSasBerlen  Tafclgiiter  zuriickaifordem. 

Vgl.  die  Urkundo  Kdnig  Friedrichs  I.  vom  folgcndcn  Jahre,  bei  Lacomblet  Urkundcnb.  I.  S.  288b 
4777.  Kdnig  Friedrich  I.  nimml  das  Klostcr  Liesbora  und  das  Klostcr  S.  Maricn  zn  Miinslcr,  mit  ihreo  im 

Gcbiet  Rcmageo  gelegcucn  Bcsitzungca,  io  sciaeo  Scbutz.   D.  Sosatiac  a  M52,  Fretherici  R. 

a.  L  ffindKnger  Vdmest.  IL  S.  46. 
4778k  K5nig  Friedrichs  I.  Aufcnlhall  in  Paderbom,  erw  lcscn  durch  cinc  Urknndc  dcsselben  filr  die  IQrdie 

S.  Rcmigii,  woboi  fiischof  Bemhard  von  Padorbora  onler  deo  ZeogjBa  D.  Paderboroae  a.  446% 

R.  a.  L  Hiraei  Opp.  T.  I.  p.  537. 

4779.  Hai  18.  Kdoig  Friedrich  I.  besiatigt  die  Prrrilc^en  des  Stifles  Corvcy.  D.  m  Cnrin  IbniNiKl^ 

XV.  Kiil  hm.  115S,  R.  a.  L  Schatea  A.  P.  L  p.  651.  Hart.  etDarand  CdL  ainplifla;  T.  E  p^  4M. 

(CCLXxxm.) 

4780.  JnL  48.  (IIL  Id.)  Seinrith,  Biwhor  ni  Hmdeo,  weihl,  aof  Yeriai^  des  Ables  Widiotd  tcm  Cnv 

vey,  die  durch  einen  Todcsfall  vcruoreinigte  Kirche  des  KloalBii  Kemnade  aufs  neuc.  ILeibecic. 

Chron.  1.  c.  p.  177.  —  Dcr  Bischof  von  Minrlpn  tinric  vorhcr,  wegen  des  Sfrcitcs,  in  welchcm 
cr  uui  dem  biaic  Corvey  begriilen  war,  die  iimweiimng  dcr  Kircbo  laoge  verweigerL  VgL  Wi- 


Dlgitized  by  Google 


1152. 


81 


baJdi  ep.  153,  154,  155,  168,  172,  173;  I.  c.  p.  3i7  sqfj  worin  von  dicscr  Sache  wcidaoltig 
gehandek  wird.  Wibald  baUe  fiich  desbalb  an  don  Papsi  gewaodl;  ep.  228.«  L  c.  p.  444.;  der 
dera  Bischof  von  Minden  die  'lahretenge  BDstellimg  des  Gottesdienstes  ta  Kemnade  emalfieh  ver- 

wies,  zumal  dcr  To(k>nill  in  t!er  Kirche  nicht  duroh  buswilligcn  Mord,  soiidern  Dur  durch  einen 
unglucklichcn  Zurail,  uiid  zwar  oluio  Blutvcri^iesscn  slnit  gefundcn  hahe,  uiid  oinf  neue  Einwei- 
hung  der  Kirchc  deshalb  eigenllich  nicht  einmal  nulhig  seij  L  c  p.  437.;  ep.  iui.  —  Alle  aa- 
gelllhrto  Sehreibeii  Mid  niidatirt. 

1781.  Jul.  2".    Jafiobi-Ffsl,  wplchcs  Abt  Wibald  in  Mindcn  fcicrt,  und  zuglcich  gcwisse  Streiligkeiten 

zwischcn  dcm  Bischof  und  dcm  Domkapitel  daaelbst  durch  scino  Ycrmilteiung  beilcgt.  \VibaIdi 
ep.  365.,  1.  c.  p.  535.  —  In  Folge  dieses  Besuches  verwendet  stoh  Wibald  bci  dcm  Erzbischof 
von  Ciiln  fiir  dcn  Bischof  von  Mindcn,  in  der  vor  jcncin  i;ci;ca  lctztcrcn  angcbrachtcn  Klago. 
Ein  GcisUichcr  Namcns  Vort!''V  war  nchnilicli  von  Unicrthancn  dcs  nischofs  von  Mindcn  schwer 
verwundet  und  geblendet  worden,  und  der  Bischof  wurde  beschuldigt,  dass  dies  mit  seinem 
TorwKsen  ftesehohen  sd.  Vgl  dio  Briere  des  Enblscbolh  Amokl  voo  CSlo,  in  'Wibaldi  ep.  L  e. 
p.  r>2R.,  5.12.;  ep.  358.,  362.  —  Wibnld,  cp.  cit.,  vcrlhcidigt  don  Bischof  gosan  diese  Besdnd- 
dii^unp;,  und  bcrichtct,  dass  cr  viclmcbr  dio  Misscthiitcr  oxcommunicirt  habc 

1782.  Septeinbcr  16.    Wibald,  Abl  zu  Corvey,  bcurkundet,  dass  Bischof  Bcmhard  zu  Paderbom  von  dem 

Propst  und  Convcnto  zu  Ercsburg  cin  Ilaus  zu  Frankcnhauscn  ncbst  cinigcn  dazu  goluirigm 
jLclcem  gckauft  hat.    D.  Corbciac  XVF.  Kal.  Octobr.  1152.    Wigands  Arcluv  3  B.  3.  H.  S.  1G. 

4783.  M  29.  Dcrselbc  verleiht  dom  Canonicus  Uermana  zu  Bonu  dio  Villication  zu  Castiniacum. 
D.  in  restiv.     BfidiaSlis         Mart.  et  DoraAd  ColL  ampltss.  T.  n.  p.  5441. 

4784;  Deccmbcr  29.  PhHijyp.  Biscbof  ZU  Osnabrilck.  und  Wibald,  Abt  zu  Siablo,  sind  Zou^en  bci  KoQ^{ 
Friefln>hs  I.  Bcstiitigunf;  <1cr  Privilcgien  dcs  nistlnims  Cambray.  D.  Trcvcris  IV.  Kal.  Januar. 
1153,  R.  a.  I.  (also  uacii  unscrcr  Zcrtrcchnung  i  llii;.  Miraci  Opp.  T.  I.  p.  182.  —  £h  mag  bei 
dieser  Gelegeolieft  benierkt  w«den,  dass  in  den  Urkniiden  Fri«lriclis  L  siidi  alle  Zeilrechminffl- 
artcn  findcn,  nnd  dcshalb  die  richtigo  Zeilbeslimmun:;  dcrsclbcn  ofl  schwicrig  isL 

478ft.  Amold  II.,  Erzbischof  za  Coki,  beurkuadet,  dass  sein  Yorgiingcr,  Erzbischof  Friedricb,  von  den 
Cttlem,  imlche  Graf  Ijitpolt  von  ^lfeale  der  Kirche  xo  C51n  geschenkt,  den  Hof  Henerde  m 
die  Kirdie  zu  Sigcbevg  gegeben,  dass  daraof  dic  Landlcuic  dortigcr  Gcgend  dcn  zu  dicscm  Hofe 
gchorigcn  Wald  als  gcrocino  Mark  hchandelt,  dersclbp  jcdocli,  auf  die  Klagc  dcs  Abtcs  zu  Si- 
geberg,  babito  omnium  conscnsu  frigiiiae  aciuac  judicio,  dcr  Kirche  zu  Sigcbcrg  als  Eigenlhum 
sorUdcgegeben  worden.  AcL  apud  Snsaciam  a.  4452.  Unter  den  Zengen  sioid,  aosser  dem 
Piopsl  Udalrlcus  zu  Soe.«t,  folgcndc,  der  Orlsnaroen  wegon,  zu  bcmorkcn:  Rulkerus  do  Susacia. 
Hcrimanaus  de  Boinoo.  Heiorioas  de  Xadelen.  Ueiaricos  de  Uachcne.  Ludcwicus  de  Mcndenc. 
Heinricas  de  Yolniodesteine.  Wkledio  de  Heoierde.  Heruntumns  de  Imiere.  Gerhardus  de  Mede- 
lcrc.   Lacomblet  Urkundenb.  I.  S.  257. 

478&  Friedrirh  II.,  Bischof  zu  Mtinster,  vcrglcicht  sich  mit  dem  Edlen  Godescalc,  wc2;cn  dcs  Schlos?es 
Lon,  des  Lisner  Wakles  uod  dcs  Gerichts  iiber  dio  Kirchspicie  Lon,  Wintbcrswick,  Aladnon, 
YersneveMe.  Sdehem  ond  Rengek>,  wddie  derselbe,  seit  dem  Tode  des  Biscbolh  Weroher, 
sich  widcrrcchllidi  angcmasst.    A.  1152.   Kindlingcr  M.  B.  2.  B  Urk.  S.  181.  (CCLXXXIV.) 

4787.  Dersclbc  bcstaiigt  die  Stiflung  uod  die  Giiler  des  Kkwters  Uoheoholte,  A.  1452.  Niesert  M.  U.  S. 
2.  B.  S.  178.  (CCLXXXV.) 

47881.  Anf  Bitten  des  Ritters  Hugo  von  Bucrcn,  wclchcr  dcr  Zcitlichkeit  ni  entsagen  sich  cntscfalosMn, 
Uberwcisl  rrrfr  i  lis,  (lic  Wiilwo  des  Grafen  Olto  von  Bcnthcm,  ihm  und  scincn  r.ctin<^son  die 
sogouannte  Wieiinersch,  zwiscbco  Baclo  uod  Loen,  zu  eiuer  geistlicbou  Niedcrlassuog,  und  eiit 
Mandi  ans  dem  Klosler  S.  Pauli  m  Utredit,  Nunens  Hilldbrandns,  wd  danlbst  znm  eratea  Abl 


Digrtized  by  Google 


n 


IISS  — iist. 


«n^lL        cBe  historisdie  BiileiUiDg  cn  BiMAof  Friedridu  n.  m  HliMtar  Bestatigang  dee 

Klostcrs  Wiettnarschen,  Cod.  dipl.  Nr.  CCXCMI.  —  Der  hior  als  Graf  von  Benlhcim  gonannto 
Otlo  ist  kein  andcrcr  als  dcr  Pfiilzgraf  Otlo  von  Hineck,  dQsaen  friihercn  Lchcnsverhaltnisses  za 
dcm  Bischof  von  Osnabnick  obcn  (Nr.  Mii.)  godacht  wurdc.  Vgl.  Jung  HisL  Comit.  Bcnthcm. 
Lib.  UL  cap.  1.  —  Dcr  eiiixi|;e  Sobn  dicscs  Ehepaaros,  cbcnfalls  Ollo  gBoamA  nnd  unter  dem 
Namon  voii  Rineeii  bekaiint,  war.  noch  bei  dc8  Vators  L^tbon,  nach  einem  unglucklichen  Kriege 
mit  dem  Bischof  von  Utrecbl,  und  nach  eeiner  Befrciang  aus  dcr,  in  Folgo  desselben,  ihm  wio- 
derfthreneD  Geftngenacbalt,  in  einer  Pohde  mit  dem  Ffakgnifen  Hemnann  von  Slaleck,  entwe- 
der  unmiltclbar  gctodtct,  odcr  doch  gcfangcn  wordcn  und  im  Gcfangnisso  gcstorben.  Vgl.  Jung 
L  c.  lib.  III.  cap.  2.  Aus  den  Verhandlungcn  wegen  dcv  Stiflung  des  KIof;ters  Wiolmar.sfhea 
crgibt  sich  iibrigcns,  dass  dic  Griifinn  Gurtrudis,  nach  ihrei»  Gattea  und  Solmes  lude,  dcr  Graf- 
«chaft  Benlhmoi  allein  vorstand. 
1789.  Beinrich,  Uer^n:;  zn  Sachscn,  beslatigt  dic  von  ciner  gewissen  Ostcrlint  gestiftete  nnd  dem  Klostcr 
Sceitha  (Scheda)  iibcrgebene  Kapelle  in  Bivcma  (in  der  fiever).  A.  4152.  Unler  den  Zeugen 
befinden  neh  die  Prtester  Wemer'  vnd  AitMld  zu  Soest,  ^e  Grafen  Otto  von  Ra?«iistMrg  and 

Holiiricli  von  .Arnsl^crij;.   v.  Sloincn  Kappanb.  S.  89. 

4790.  Dcr  Thurni  dcr  Martini  Kirchc  zu  Mindcn,  westen  dcr  darunler  befindlidiea  KapeUo  derHlQnn  dflS 

hciL  rsicolaus  geuanut,  wird  erbaut.   Lcrbcck.  Chron.  1.  c  p.  476. 

4791.  Januar  10.  Papst  Eugenim  UI.  beslaligl  die  Privilcgiea  und  Giiler  des  Klostcrs  Eappeubei^ 

D.  Laleram  IT.  Hon.  lanoer.  445SI,  ponltf.  a.  ym.  Nieaert  IL  IT.  S.  i.  B.  S.  483.  (CCLXXXVL)  — 
Daaa  der  Pnpst,  wie  auch  sonst  oficr,  sich  der  da«  Jdw  mil  d.  2S.  Hiirz  anfangenden  Zeitredi» 
nung  bcdient  hat,  die  Urkunde  also  in  tlas  Jahr  1153  rn  sctzen  ist,  orhellet  theils  aus  dem  an- 
gegebenon  8.  Pontifikatjahre,  welchcs  dcn  k.  .Mai  1(5^  bcginnl,  theiU  aus  der  Erwahnung  des 
Biwhob  Friedridi  von  Miinster,  der  im  lanuar  4453  noch  nidit  erwithlt  wtr. 

27.  Wibald,  Abl  zu  Cor\cy,  7cugo  in  Konig  FHedriclis  J.  Urkunde  filr  das  Klostcr  S.  Fidis 
zu  SchletstadU  0.  Hocaburch  VI.  Kal.  Febr.  1153,  R.  a.  L  WUrdlwem  N.  Sabeid.  dipl  I.  VIL 
p.  160. 

4798.  M  30.  Derselbc,  Zcugo  in  K.  Friedridis  I.  Urkunde  fdr  die  Abtci  Altorf.  D.  Colaiere  IIL  Ktl. 
Fcbr.  1153,  R.  a.  L  WQrdtwein  I.  c  p.  16?.  Scho^  pflin  Alsat.  diplom.  T  I.  p.  238. 

1794.  Marz  23.  Wibatd,  Abt  zu  Stablo,  Zcugc  bci  Kiinig  Friedrichs  1.  Vcrtrag  mit  dem  Papst  Eugenius  Ul. 
D.  Conalantiae  X.  Kal.  April.  4153,  R.  a.  L  Or^  GueUl  T.  11.  p.  573.  —  Dass  dte  Urlcunde  nach 
dcr  das  Jahr  mit  d.  25.  Miirz  anfangenden  Zeitrechnung  zu  bestimmen,  und  dahcr  in  das  Jahr 
4153  zu  selzcn  ist,  crhellct  schon  danuis,  dass  dcr  Knnic;  im  Miirz  1153  sich  in  don  Nlcilcrrhein- 
Gegondcn  auIbieU  (vgl.  Nr.  177;^ — 75/  Freihch  hatlc  abcr  schon  am  9.  Man^  1'li>3  sein  zwci- 
tea  Rei^enuigi^jahr  begonnen. 

47Wi  Itoi  23.  Papst  Ewjenius  UI.  bewniigt  dcm  Klostcr  Knppcnberg  und  dcm  Nonncnkloster  zti  Wcscl 
die  Zehcntfrcihcit  fiir  ihre  Giiter.  D.  Vitcrbi  X.  Kal.  Jun.  1153.  Bisbor  ungcdruckL  (CCLXXXVIl.) 

4796.  »  27.  thilipji,  Btschof  zu  OmabrOdc,  bestaiigt  cinen  Terfrag  nriadien  Wilbebn  von  Hdte  und 

Sifrid  voii  iluic,  ^vc-cti  (lcr  Zehcntlosc  dcs  Haiiscs  Tlufe.  AcL  io  Osoaborg.  VL  KaL  Jon.  4468. 
Mdser  S.  W,  VUl.  S.  alfi.,  fchlcrhaf».    fCCLXX.WIII ) 

4797.  Jun.  7.  (in  festo  Peniecostes.j   Koniglicher  Hof  zu  Worras,  bei  welchem  Graf  Godefrid  von  Arns- 

berg  von  dnem,  aur  Zeit  dee  vorigen  Kfiiugs  Conrad  III.  m  Gonsten  dos  Erdnsdiofr  Anwld 
von  Coln  gcthanen  Ausspruche,  dass  dic  crzbischbnichcn  Tafe^gfitor  mdit  ab  Ldien  veriWMrt 
wwden  diirfen,  Zeugniss  ablugt.  Vj^l.  die  folgeode  Urkuodo. 


Digitized  by  Goo 


fCSt. 


33 


4796L  ku.  I4v  KSnig  Friedfit^  /.  eriiMrt,  mcli  dera  BeispidA  Moiea  Yorgangers  Courad  m.,  aOe  Ver^ 

iiasscrungcn  bischoflichcr  Tafelglilor  rdr  iiiiglllig,  uiul  orrnachligl  den  Erzbischof  Arnold  11.  zu 
Coln,  die  von  scinen  Vorgangern,  namenUich  dem  £rzbischof  Fricdrich,  vcrauasertea  Giilcr,  un- 
tcr  aQdom  in  Westfalen  dio  Hbfo  Homcdc,  Anrusl,  u.  a.  zurtick  zu  fordcm.  D.  in  urbc  Wor- 
HUItia  XMII.  Kal.  Jul.  4153,  R.  a.  I(.  Unlcr  dcn  Zcngon  bcBnden  sicii:  Odalricus,  Propst  zu 
Socst,  nnd  Hciiirich  von  Volmudestcin.  Schannat  Vindem.  II.  p.  413.  Oi^  Guelt  lU.  p.  430l, 
Seibertz  Urkundenb.  L  S.  67.  Lacomblct  Urkundeob.  L  S.  SliS. 

I7M.  M  »  Godefirid,  CSraf  voa  Aniispcrgo,  Odalriek,  Propst  za  Saosas,  niid  Reinridi  voQ  Tobinido- 
slem,  Zeugen  bci  K,  FHedrichs  I.  Bostatigung  dcr  Vogtei  zu  VVoringen  rur  Enbischof  Amold  IL 
ru  Coln.    D  nt  pr.  SHiannat  Vindem.  IL  p.  115.  Lacomblet  Urkundcnb.  L  S.  239. 

1800.  Jul.  .  .  IJemrkh,  Bischof  zu  .Mindcn,  dcr  stch  wegen  dcr,  durch  seine  Leutc  veriibtcn  Blenduog 
des  Colnischen  GeisdidieD  Vortlev  (vgl.  Nr.  1781.)  nicbt  geniigcnd  reinigcn  konnte,  und  dedudb 
viele  Wider\**arfI;jkoitr>n  atiszustfhcn  hattc,  lcpt,  vor  zwei  Kiirdtnrilen ,  scin  Bi^chofsamt  nicder, 
and  dcr  Dompropst  Werner  wird  an  seinc  StcUe  gcwalilt.  Chron.  S.  PantaL  L  a  p.  935.  — 
Lefertercr  gehort,  nadi  Mooyers  bandsebrilU.  niigedi.  Bemerkiing,  ia  dte  Famflie  der  Edlen  toh 
Biickcburg. 

4804.  Kovcmbcr  1.  Wemer,  Blschof  zu  Minden,  wclht  'Im  crstcn  Jnhro  s^*iner  Ordlnation,  iind  itti  zwci- 
tcn  Jahre  K.  Friedrichs  L)  das,  im  Jahre  1H8  durch  die  Grafen  von  Uailcrmunt,  zur  Ehre  des 
HeiL  VituB,  gegriindeta  Benedieiiner-Kloster  Sdiiona*  Lerbeok.  Chron.  L  o.  p.  176.,  wo  die 
Jahrzald  1150  oin  Schrcib-  odcr  Druckfchlcr  scin  muss. 

4802.  Bemhard,  Bischof  zu  Paderbom,  gibt  dcm  Kloster  Hersuitbcbusen  Uas  voo  dem  Paderbomer  Dom- 

kapitel  eingetawclite  Got  Kyvoninghusen  am  Osung.  A.  4493,  FHiL  B.  a.  L  Episa  a.  XXV. 
Schatcn  A.  P.  I.  p.  554.  (CCLXXXIX.) 

4803.  Derselbe  bestaligt  dem  Klostcr  Cchiclen  Giitcr  dasclbst  und  zu  .Scdcshem,  und  fUgt  die  Zehenten 

derselbeo  binzu.  A.  4153,  Frid.  H.  a.  U.  Epi»c.  a.  XXVL  Kimlliager  H.  B.  3.  B.  4.  Abtiu  UrL 
S.43.  (GGXG.) 

4804.  Eteinrich,  Herzog  zu  Daiem  und  Sachscn,  bcstallpt  dic  Schcnkun;.;  dcs  Dorfcs  Harapcnhtisen  an  das 

Kloster  Gehrdeo.  A.  4433,  Frid.  B.  a.  U.  Sdiatea  A.  P.  L  p.  554.  Orig.  GuelL  lY.  p.  5^. 
(CCXCI.) 

4805.  JMerf,  Prior,  nnd  dcr  Convcnt  dcs  Klostcrs  Wilbadeaaatt,  nefamen  eiBe  Familie  m  WadimiaareGlit 

•nL  A.  4153.  Bislier  angedracki.  (CCXCIL) 

4806i,  F.  (Friedrich).  Bischof  zu  Miinster,  wciht,  im  Auflrago  dcs  Erzbischofs  A.  (Amold  11.)  zu  Coln,  die 
Johanniter-Ordens-Kirche  zu  Dusburk.  S.  d.  Lacomblet  Urkundcnb.  I.  S.  268.  —  Der  in  der 
Urkundc  bezcichnete  Papst  A.  kann  ootvveder  Anastasius  IV.  (4 153 — 54)  oder  Adrian  IV,  (4 154 — 59) 
aem;  fobiselior  Ainokl  aber  ataib  44B8i. 

(1153—1470.) 

4807.  Wemr,  Bisciiof  m  Wnden,  beorknndet  die  Sdtenkungcn  des  Edlen  Mirabilis  an  die  Domkntdie 

und  an  die  Kircho  S.  Mauricii  zu  Mindcn.  S.  d.  Sp3cker  Boiir  I  S  100  (CCXCIIL)  —  VoM 
dem  hier  gcnannten  Mir.ilMlis  s.  Lcrbock.  Chr.  I.  c.  p.  477.  —  Dic  iTkumie  kann  iibrip;pns,  so 
wio  dio  DachstfolgcndcQ,  uur  nach  der  Hegicrungszeit  des  Htschof^  Werner  bcslimoit  v^crdeo. 

4808.  Deiaelbe  beuikondet,  daas  der  Edle  Miiabilis,  nach  Absteiben  semer  Kinder  ond  ftlider,  mit  Ein- 

willi|^ung  scincr  Schwestem  Gerburg  und  ni!'!f'>'^ith  und  seines  Schwagers  Conrad,  seinc  CTiier 
zu  Uroke  und  an  vielea  andera  genanotcn  Orlea  dor  Domkirdie  za  Uindeo  gescheokt,  und  die 

Besftt»  liltf.  Wsttili  O.  5 


Digitized  by  Google 


Obcftil^be  im  G«richta  des  Gnfen  Bernbard  voo  Waepe.  kn  Gan  Lttogiageii,  an  dem  Orte  No- 

bikt^  boi  Hachcn,  vor  viclen  Edlcn  des  l^dcs  Engcra,  bcwirkt  hat,  wogcgen  der  Bischor  ibm 
und  scinem  Vcr\s'andlen  Thicdcrich  auf  Ix^bcnszcit  den  Geouss  ciner  Priibendo  anwcisU  S.  d, 
Unter  den  in  grosscr  Anzabl  gcnanntcn  Zcu^icn  gcisd.  nnd  wcllL  Slaadcs  bcfioden  sich:  der 
Dompropst  Tbictmar;  Anno,  Propst  zu  S.  Marlini;  Bcmhard,  Graf  von  Wilepe,  und  seia  Sdhll 
Eilbert;  Grar  niirc  lKird  \(m  Lukcn;  Widckindus  advocatus;  HeriniailO  VOn  Bod&ebarcli;  Bvo  CO- 
mos  civilalis;  u.  a.  m.  Wurdlweia  Subsid.  dipl.  T.  M.  p.  3i0. 
4800.  I>erae1be  beOTkondet,  dass  snr  Zeit  seinee  VorgSngen  Widdo.  eine  edleFlraa,  Beumildis  oder  Xaria 
gcnannt,  mit  Einwilligung  ihrer  Tochlor,  wclche  spatcr  Abtissinn  zu  Wunstorp  gcwnnlcn,  der 
Kirche  5ni  Mindcn  df>n  bi^choHichcn  Hof  zu  Hollhuscn  bei  Scalkcberg  gcgcbcn,  (lonsclben  abpr 
auf  ihrc  und  ihrer  TodUcr  Lcbcnszcit  zu  Lchcn  crhaltcn;  da  abcr  der  Bischof  diescn  Hof  seUisi 
sn  benlzen  wiiascht,  um,  wegen  der  Nahc  bci  dcr  Stadi  (Mindcn),  >idi  snweilea  daeelbet  anf> 
hallen  zu  koniifn,  so  iihnrlasQt  or  der  gcdachtcn  Abti>sinn  dnnir  auf  Lebenszcit  gewissc  Priisla- 
tioncD  zu  Wuostorp  ond  Runnebcrg.  S.  d.  Unt^  den  Zeugca  be&iden  sicb:  der  Dompropst 
Godebold;  der  Dedmnt  Robert;  Anno,  Propst  xu  S.  Martrai;  HardinaoD,  Propat  zaBainelo;  ]^r- 
mann ,  Dcchant  za  S.  Martiai;  Godefirid  von  Badtebaig;  u.  a.  m.  Wiirdtweiii  SulMtd.  dlpL  T. 
VI.  p.  337. 

4810.  Desselben  FralorDitats-Vcrtrag  mit  dem  Kloster  QamerslcbeiL  S.  d.  Bisher  twgcdnickt.  (CCXQT.} 


4811.  Februar  7.  Fapst  Anafftiaiu»  bewiltigt  d«m  Able  Wtbrid  tn  Gorvey,  anF  deesen  Lebenszcit,  dcn 
Gebrauch  dea  Riugea.  D.  Latcran.  VII.  Id.  Febmar.  s.  n.  (worubcr  abor  koin  Zweifcl  setn  kami. 
da  in  (lic  Vnrr.a  Re^nprungszcit  dicscs  Papaces  nor  der  Febmar  diesea  einen  Jahre»  fiilli}  MuL 
et  Durand  Coll.  ampliss.  T.  U.  p.  572. 

1812,  Jon.  17.  KHittg  firieiruAt  I.  Aufenthatt  in  Bortmund,  erwiesen  dardi  dne  Urlcande  deaselbeii  Ar 
den  Hcrzog  Godcfrid  \on  Brabanl,  woboi  dio  Grafen  Ileinrich  von  Tckencburg  und  Heinrich 
von  Arosberg  imtor  dcn  Zc^gen.  D.  Iremon.  XV.  KaL  Jnl.  4464,  B.  a.  UL  Minei  Opp.  I.  U. 
p.  97  U. 

1843.  FHediidi,  Bischof  zu  Miinstcr,  sclienkt  das  ihm  hcimgcfaUene  Ldiengnt  zn  Smithincdorp  der  ncn 
geweihten  Kapelle  n  Weme.  A*  4454,  sob  Anaatasio  papn.  Jfiesert  M.  U.  S.  S.  B.  S.  4M. 
(CCXCV.) 

4844.  Dersdbe  beslil^  dem  Klosler  Aabedc  den  von  dem  Edlen  Eppo  geschenkten  Vorsthef,  mid  dle 

andcrcn  Guter.   A.  1154.  IVid,  R.  a.  III.  Episc  a.  lU.   Bishcr  ungedrnckL  (CCXCVI.) 
1845.  Dcrselbe  stiftcf,  gcmcinschaftlicli  niit  dcr  Grafinn  Gertrudis  von  Bctitlicni,  das  Klostcr  Wietmeisdl* 

A.  1154,  Anastasii  p.  L  i-rid.  K.  UI.  Jung  Hist.  ComiU  Bcnth.  Cud.  ilipl.  p.  19.  (CCVCVIL) 
hZht.  Bemkard,  BiscboT  in  Paderbom,  enischeidet  einen  Streit  des  Kloaters  S.  Pelri  nnd  Panli  dasdlwt 

tnit  I^crtoM  von  Nitha,  Giiter  zu  Atlon  Iwtfefiend.  A.  4454;  Frid.  B.  a.  IL  Kindlingier  IL  B»  8.  B. 

1.  Abih.  Urk.  S.  40.  (CCXCVUL) 
4847.  TheobaU,  Propst  zu  Xanten,  bestatigt  den,  von  dem  SliAe  Kappcnbcrg  mit  dem  verstorbenen  Ca- 

nonicus  Ludolf  zu  Xantcn  gcsclilosscncn  Vorglcioh,  wegen  der  ZehenllSse  dea  Horee  Slikeleowiei 

A.  115i  Nio5rrt  M.  U.  S.  2.  B.  S.  192  fr.CXVAX.) 
4818.  Bathemgis,  Ablissinn  zu  Essen,  vcilciht  zwci  Canonissinncn  ihrcs  Stifts  auf  L.cbeQSzeit  dic  Einkiinfte 

dnee  ihr  resignirten  Ldiongatea  in  pago  Puffendorp.  A.  44S4.  Wigands  Ardttv  4.  B.  Sk  Sl.  S,  (Nl. 
1849.  Godefrid,  Graf  von  Arnesbprg,  Zcu.^c  iii  cineni  ?rlvile^'lum  Frv!  I>r!i  tr  Amold^  11.  10  G&ln,  liir  dm 
■  Stiit  &  Panlaleon  daselbsi.  A.  4154.  Lacomblcl  Urkuodoub.  L  S.  2()3. 


Digitized  by  Goo 


1154  — 


1155. 


35 


4tS0L  Gerhard,  Propst  zu  Socst,       Hcinrich  von  Volmutsleine,  Zeagen  bci  cinem  von  Erzb.  Amold  II. 


zu  Coln  auTgericbtetea  Yergleicbe  zwiscbea  den  Kirchen  zu  Milueheim  und  Mofeodorpb.  A.  4154. 
Laoonblet  Uiluiiidenk  L  S.  S68. 


4821.  Februar  9.  Wicbold,  Abt  zn  Corvcy,  schenkt  dom  Hospitale  zu  Groningcn  einen  Antheil  des  Wal- 
dM  geoMiiil  Haltel.  AcL  Corbeie  V.  Id.  Febraar.  4459,  pmelaU  a.  XI.  Ibrt  et  Dnraod  CoU. 

ampliss.  T.  II.  p.  690.,  mlt  drr  J^luvahl  HjG.  [C.Cr^  —  AnfTallcnil  ist  die  Ani^nbo  dcs  dlften 
Pralatur-Jabres  Wibalds,  du,  nach  scinem  wirklicbcn  Amtsanlritl  in  Corvcy,  hocbstcns  das  neonte 
gesdilt  werden  kSimie;  ein  Irrlbani,  in  dem,  -wie  sieh  weiterhln  zeigen  wird,  dicse  UrkoDde 
aidlt  enetn  stoht,  dor  also  kcincswcgs  als  cin  Ll(js->cr  Schrcibfehler  zu  betrachten  ist. 

48SS'.      „      25.   Papst  Adrian  IV.  bcstatigt  dio  Privilegien  und  Bcsitzungen  dos  Slifls  Corvey.  D.  Rom. 

V.  Kal.  Mart.  1154,  ponli£  a.  1.  Sciiatcn  A.  P.  L  p.  5o6.  Marl.  et  Durand  CoU.  ampliss.  I.  U. 
p.  848.,  nit  der  Jabnabl  4485.  (CCCL)  —  Da»  die  Jabnahl  4454  im  Ori^Me  nacb  der,  dai 
Jahr  rait  d.  23.  Miii-z  nnfnnpcndcn  Zt^itrcchnun.^  bcstininit,  nlso  das  Jahr  M.j-j  /u  vcr^tehoil  181^ 
erhoUet  schon  daher,  dass  Adrian  IV.  erst  im  Oeccmber  1154  scine  Regierung  antrat. 

4828.  Wiehoid.  Abt  za  Corvey,  bestinMQt  die  LeistangeQ  eines,  der  Kirohe  za  Corvey  Ubcrgcbenen  Altar^ 
horigcn  A.  4465,  praeL  XL  Spilckcr  Bcitr.  IL  Urk.  S.  17  ,  mit  dcr  Jahrzahl  1157.  (CCaL)  — 
Da  die  Urkunde  in  Corvcy  ausgcsicllt  ist,  ao  mnsB  cie  m  eine  friiiiere  Zeit  dieees  JabreSf  vor 
Wibalds  Reke  nach  Italien,  gehoren. 

48S4.  Ifai  8.  Befrkaird,  Bitdior  n  Paderl>om,  bemkvndet  die  StifUug  tmd  Aosslattaag  dea  Kloeler»  Bm^ 
suithchuson  (Hardohauscn).  Fact  in  capitolio  Pathcrbumcnsi,  die  ascens.  Domini  1155,  Frid.  R. 
a.  IV.  Unter  dcn  Zcugcn:  der  Dompropst  Bcrnard;  dcr  Dcchant  Almar;  Ecbcrt,  Propst  zu  St. 
Pclri;  Volcwinus  advocatus  und  scin  Brudcr  Widekind;  Thictmar  von  Biiren;  Wemo  von  Star- 
methe;  Ladolf  von  Osdagesoea;  Gonrad  Stapelo  n.  A.   Schatcn  A.  P.  I.  p.  560. 

1898.    „    47.    Pnpst  Adrian  IV.  bcstatigt  dio  Privilcqicn  dcs  .Siirts  Ilcrvord.   D.  Sutrii  \W.  Kal.  Jun. 

4to5,  pontir.  a.  L  Schaten  A.  P.  I.  p.  &38.,  mit  der  faischcn  Jahrzahl  4454.  liarL  et  Durand 
Coll  ampMsa.  T.  U.  p.  849.,  anszttglieh,  mh  4466.  (CCCIII.) 

l8S8k  JoQ.  41.   Dcrsclbe  nimmt,  auf  Biltcn  dcs  Bi.^chofs  Bcmhard  zu  Pailerbom,  das  von  diescm  gcslif- 


tele  Kloster  Hcrswithchu>cn,  wi  !  'hf^-n  dcr  .\bt  Vnlbcrl  vor.slcht,  in  scincn  Srhulx  und  bcfreit 
cs  von  dem  Novai-Zeiieuteu.    b.  apud  civilalem  Caslelic  111.  Id.  Juu.  Woo,  puuiif.  a.  i.  Schaien 


48S7.  Wilahl,  Abt  zu  Corvcy  und  Sf^blo,  tind  EFrinrich,  Grnf  vnn  Tikpncburg,  Zcugcn  in  Kaiser  Frie- 
dricliS  I.  Privilegium  fiir  die  Abtei  Knechtstedco.  AcU  in  tcrritorio  lyburtino,  a.  4150,  Frid.  a. 
R.  IV<  Imp.  L  Ledebnr  N.  Arcbiv  m.  S.  493.  Lacomblet  Urkundenb.  L  S.  S68.  —  Anrdas  Datum 
dicsor  Urkundo  ist  daraus  zn  schlicssen,  dass  Papst  Adrians  IV.  Urkunde  gleichcs  Inhalls  in  ter- 
riiorio  Tusculauo  II.  Non.  JuL  (6.  Jid.)  aasgeateUt  ist.  Friednctas  L  Kaiserkrouiiag  hatte  am  48. 
Jun.  zu  Rom  stattgcfundeo. 

48S8L  JoL  44.  Papst  Adrfon  IV.  bestHfigt  dem  Abte  Wibold  zn  Corvey  das  Sehatarecbt  des  SliAeB  Her> 
vord.  Dat.  in  tcrriforio  Tusculano,  V.  Id.  Jul.  s.  a  (das  abcr,  nach  dcm  ZaBaiiimeilba^ge  der 
Utn-^lande,  kcin  andercs  als  4455  sein  kann).  Bishor  ungcdruckt.  (CCCiV.) 

4829.  „  „  Uerselbe  beaortragt  deu  Bid»dirf  "ffichmaim  ra  Hagdeburg,  auf  die  Klage  des  AbtM  Yli- 
bald  zu  Corvcy,  wegea  der,  VOQ  dem  Biachitf  Philipp  zu  Osnabriidc  ibm  vorenthaltenen  Ze- 
hentcn,  bcidc  Part^Mcn  tq  vernehmen  aod  die  Sache  rechtlicli  zu  enlaclMiden.  D.  at  pr.  Mart. 
et  Uurand  CoU.  aropiiss.  T.  IL  p.  578. 

488a  „  46.  Deraelbe  ioeaiiHirirt  dem  Stifte  Gorvey  dae  im  GeMidMn  md  VeldklMii  aehr  iMfab- 


4155. 


A.  P.  L  p.  668. 


36 


1115. 


gelommenc  Kloster  Wecfae.  D*  in  (errU.  Xiuc-  Id.  Jd.  s.  «.  Ibft  et  Doraod  GoIL  anpliflB.  I.  JDL 

p.  619.  (CCCV.) 

4831.  Denelbe  benBchriehtigt  den  ErabiBchof  m  Ibhiz.  ditts  er  des  Kloster  Weibe  dem  Abt  Wtbeld  za 

Corvey  iibergeben,  und  bcauflragt  ihn,  loi/toKMi  i;rgon  dic  Bcuiirulngungca  ilos  Grafen  Bobbo, 
der  sich  dic  Advokatic  de$  Klostcrs  Werbcn  anmasst,  zu  schiitzeD.  S.  d.  abcr  ohse  Zwcifel 
bald  nach  der  vor.  Urk.  ausgcfcrUgL  Mart.  et  Dar.  Coll.  ampliss.  T.  II.  p.  620l 
WBbald,  Abt  zu  Coi  vcy  und  Stablo,  wlrd  von  Kaiscr  Fricclricli  I.,  von  Ancooa  ana,  ab  Gesandtcr 
nach  Cons(;intin(»pel  gcschicku  Ouo  Frising.  de  gest.  Frid*  I.  knpi.  lib*  U.  cap.  23.  —  Die  Ab* 
reise  muss  zu  Aofaoge  des  August  gescheben  seio. 
4883l  Oktober  $9*  Gomoin,  Graf  voa  Tekeneborg,  Zeoge  in  K.  Riedrieh$  I.  Schalzbriefe  fUr  das  lOoster 
Locbgarteik  D.  Wirzcburc  IV.  Kul.  Novcmbr.  1155,  R.  a.  V.  Hansselmann  diplom.  Bcwcts  S. 
369  —  Da  cin  Grnf  Goswin  voa  X.  «oosl  nicht  i>ekaitot  ict,  ao  diirfte  aoT  eioen  Irrtbun  im 
Namen  zu  schliesscn  sein. 

4834.  KaiMr  FtMritk  I.  nhnmt,  anf  Bitteo  des  Bischofs  Bernhard  za  Paderi>om,  daa  KlMlar  flemnde- 

huscn  in  seincn  Schut  -    A.  II^j  j,  R,  V.  Imp.  I.  Schatcn  A.  P.  L  p.  563. 

48S8i.  (Hto,  Propst  zu  Kappcnberg,  2>chenkt  dem  Uause  Kappeoberg  die  voo  iiun  aus  eigeoen  Mittela  er- 
kanften  Weinbcrgo  zn  Reiaageo.  A.  1458.  Biafcer  ong^diraoikt;  nar  anszQg^i^  bei  Nieaert  K. 
U.  S.  2.  B.  S.  202.  (CCCYI.) 

1838.  Gegcn  das  Endo  diesci?  Jahrcs  schcint  dcr  Abl  Wibahl  von  sctner  GcsnudlscharLsrcisc  (Nr.  1832.) 

zuriickgokebrt,  und,  wahrschcinlich  wcgen  des  uuruhigen  Zustandcs  seines  Stifts  Corvcy,  friiber 
hieher.  ab  an  den  kaiseriichen  Hof  g^ngen  ta  sem.  Dies  isl  ans  dem  Briefe  zn  sdiBomeii, 
worinn  cr  dcm  Kai-cr,  den  or  noch  nicht  von  Angcsichl  wicdcr  gcschcn.  anzcigt,  dass  der  Papst 
die  Untersuchung  und  Eni«cheiduQg  seioes  Slrcites  mit  dcm  Bischof  voa  O&nabrtick,  dio  von 
lelzterem  ihm  enuogenoo  Nordl&idiadien  Zehenten  belreffend,  dem  ErzlHsdiof  von  Hagdeburg 
an^etragcn,  dicser  aneh  bereila  beidc  Partcien  auf  dcn  21.  Januar  nach  Mcrscburg  vorgeladcn 
habe,  und  dcn  Kaisor  um  Vcn\  »'ndimg  |jci  dom  Erzbischof,  Behufs  ciner  fiir  dic  Kirche  zu  Cor- 
vcy  giinstigen  Hntschcidung,  biiict.  In  dcmsclbca  Schrcibcn  kiagl  Wibald  dem  Kaiser,  dass 
Widekind  von  Schivateaber|i;  den  Grafen  Thiderich  von  BSxter,  weleher  dem  Kaiser  anf  sehiem 
R8mennge  Irou  gedicnt,  in  Austlhuni:  scincs  richtciIiclH^n  Aintos  und  inncrhalh  dcr  KJoster- 
maucm,  ersclilagon,  und  dcr  Graf  von  Tckcncburg  Giiler  dcs  Stifts  Corvcy  und  dcs  dasigcn 
Hospitab  gcwaltsam  an  sich  gczogcn  habe.  Harli.  e(  Darand  CblL  arapli&s.  X.  IL  p.  577.  —  Das 
VorfaidaiigMChreibcn  dcs  Fivbisrliofs  \  on  Mngdebarg  ncb.st  andem  darauf  bezO^jdieo  Briefschaf- 
tcn,  worinn  jcflocli  dcr  Tcrroin  auf  X.  Kal.  Fcbnmr.  also  dcn  23.  Jannar  nnf^o^ctzt  i.sl,  cLiL 
p.  579.  sq.,  und  das  EmpfehluugsschroilwD  des  Kaiser^  un  dcn  Erzbischof  Wichmann  zu  Magdc- 
burg,  za  Gonsten  des  Slifta  Corvey,  ebd.  p.  881.  —  Dagogen  verweudel  slcb  Biscbttf  FriediiA 
zn  Mttnsler  bei  dem  Erzbiflchof  von  Hagdeburg  fiir  den  Disdiof  vea  OsaabrOoki  ebd.  p.  S83L 

(1455—1159.) 

4837.  Fritdr^  il,  Bisehof  m  MSnsler,  enischeidet  cinen  Sircit  zwischcn  dem  Domkapitcl  ond  dem  Ktt- 

/  pitcl  dcs  alten  Domes  da.selbst,  dic  Obt  iiion/.  Mc--oIiom  un  l  dio  S.  Clemciis-Kapcllo  bftrcflTcnd. 

S.  d.  Wilkens  Gesch.  d.  Su  Miinstcr  S.  81.  (CCCVU.J  —  l)a  dic  beidca  unter  dcu  Zeugco  go- 
nanntcn  Propste,  Roinold  am  Domslifte  ond  Udo  am  alton  Dome,  erst  seit  1155  vorkommen  kSii- 
nen,  indcm  in  don  LVkundcn  von  1151  ihro  Vorgangcr  Ilcinrich  und  Engclbcrt  noch  gcnannt 
werdcn,  H  ')<.)  ahcr  ncinold  Er/hischof  zu  Cidn  und  Udo  OA  deasen  StcUe  Dompropsl  vardo!, 
80  ist  bieniach  dic  Zcil  der  Lrkunde  zu  bcstimmcn. 

4838.  Dcnelbe  beatKtigi  ehwii  von  dem  KioBler  Aabeek.  mit  Hemiiob  veo  Ulflon  gescbloaaepett  V«i||eidi 


Digitized  by  Google 


119C 


37 


wegen  dor  Zchcntlosc  aos  dcs  ersteren  Hofe  Stokhera  im  Klrchspicl  Coesfeld.  S  d.  Bisher 
ungednickt.  (CCCVni.)  —  Wegen  dcs  unter  dcn  Zeugcn  genanntcn  rropstcs  am  allen  Done, 
Udo,  LaoD  aucb  die$e  Urkundo,  wio  dic  vor.,  nur  zwiMhea  die  obigen  Jahrc  goUtew. 

1156. 

4839.  Janaar  .  .  ffulipp,  fiischor  zu  Osnabruck,  ia  BegrilT,  aof  dio  Ladnng  dcs  Erzbischols  von  Magde- 
bai^,  sieh  nach  Hersebui^  »i  begeben,  fcoBimt,  tod  dem  Ksehof  von  HiDdea  begleitet,  nach 

Ilildesheim.  wo  er  erkrankl  vnd  dadurch  an  der  Fortsetzung  der  Reise  gehindcrt  winl.  Sdirci- 
ben  des  Dischofs  Wern^r  von  Mintleti  an  dcn  F.r/b.  Wichniann,  h.  Mart  ol  Dur.  I.  c.  p.  582.; 
nnd  des  Bischofs  Bruno  von  iiildcslieim  in  dersclbeu  Angelogcnheil,  ebd-  p.  584.  —  Auf  dcm 
ttgi  zu  Uersdiarg  we!gert  eieh  Wibatd,  die  BntMhuldigung  des  BiMhob  von  Osnabruck  anza- 
nchmcn,  und  appellirC  an  den  Fapst  fierioht  des  Ensbisdio&  Wkhmtm  an  den  Papst  Mma, 
ebd.  p.  S84. 

1840.  April  16.  Osterreet,  nrelohes  der  KaiMr  in  Mlnsier  feierC  Albert.  Stad.  Chroa  in  CollecL  Kalpis. 

p.  288, 

4844.  Bald  darauf  kam  dcr  Kniscr,  dcr  am  4.  Mai  pincn  Convcnt  in  nrilberstndt  hiplt  (Alb.  Stad.  I.  c), 
wabrscheinlich  auf  der  Rcisc  dahin,  nach  Osnabriick,  wo  das  Domkapitcl  ihn  pcrsoalich  um 
aetne  Verwendaag  in  dem  Zehentelreile  mit  Corvey  bai  YgL  das  Sdireiben  des  KiuaeiSv  Hart 

ci  Diir.  1.  c.  p.  rm. 

4842.  Mai  19.   Heinrich,  dcr  rcsignirte  Bischof  von  Minden,  stirbt.   Nccrol.  cccL  Miod.  0.  a. 

4843.  Wibald.  Abt  zo  Corvey.  kiagl  dem  Kaiscr  Fricdrich,  Aass  die  Brtider  Volkwin  und  VVidekind  (von 

Schwalenbcrg)  dic  Sfadt  Iluxler  mit  bcwaffnotcr  Macht  unvcrsehens  iibcrfallcn  und  cingcnom- 
men,  drci  Tago  dasclbst  vcrwcilt,  dio  nmlicgcnrlc  Gcgcnd  vcrwiistPt  nnd  fiir  inchr  als  900  Mark 
Schadcn  gcthan,  ausserdem  von  dcn  bcsscrcn  (jcfungcuoa  253  Mark  crprcsst  und  dio  Vcstungs- 
worice  serstart  baben,  da  «e  doch  Schirmvogle  desselben  Ortes  gewesen  nnd  keine  Kbge  ge- 
gen  die  Sladt  gchabt;  und  bittct  um  gcbiihrendo  Bestrafung  dieser  Clnlthat.  S  d  Mart  el 
Durand  Coll.  ampliss.  T.  11.  p.  529.  Grupcn  Orig.  Pyrmont.  S.  66.  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  221., 
irrig  zum  Jahre  1152,  wohin  das  Schreibcn,  schon  wogcn  des,  Fricdrich  I.  bcigclcglcn  Impo- 
rator-Tiiels,  nicht  gchiircn  kann.  Da  Wibald  auf  dcm  Rcich!>tage  zu  Wiincburg  (s.  uachber) 
eincn  Bcscticid  in  diescr  S,iclic  crhiclt,  so  rausste  das  Klaucschrcibcn  nothwcndig  diesem  vor- 
hci^ebco.  —  r^iach  cincr  Milthcilimg  dcs  kaiserUchea  Nolarius  Heinrich  an  Wibald,  Mart  ot  Dar. 
L  0.  p.  B39.,  worden  Volkwin  ond  Widekuid  anf  den  %rdiolomaas-Tag  (24.  August)  vor  den 
Kaiser  nach  Worms  gcladen. 

4844.  Jun.  .  .    Rclchstng  7.n  Wiiiv.burg,  wclrhcm  nnrh  dcr  .\ht  Wlliald  von  rf.;\i",  luMwnlinl,    Otto  Frl- 

sing.  I.  c.  cap.  ^^i.  Dicscr  stclit  die  Saclic  so  vor,  &\s  ob  Wibald  uumuicibar  von  seincr  Gc- 
landtadMlksrdse  nach  WfiRbarg  gdtoounen  sei,  was  jedocb,  naeb  dem  Vorbergegangenen,  aicii 
andcrs  vcrhaltcn  muss.  Nach  Ebpnfh*ni<!elben  fallt  der  ,4nfcnthalt  dcs  Kaiscrs  in  Wilr/hurii  in 
dic  Wocho  nach  Pfiogsten  (10.  Jun.  u.  f.},  woroil  auoh  dio  hicr  ausgcstollton  Urkundon  iiberciQ- 
stimmen.  Aof  diesem  Relelistage  erbieU  Wibald,  anf  scine  Klage  gcgcn  dle  BrOdor  von  Sdiwttr' 
IciiIh  r:;,  (  in  Fiirsten - Urthcil ,  dio  Wicdcrherstelluug  der  zerstorten  Veslungswcrkc  bctrciTcQd; 
nach  (lc>scn  Schrfnhcn  an  dcn  Bischof  Bcrnhard  zn  Padcrhnrn,  Marf,  ct  Dur.  1.  c.  p.  SHn. 
4843.  Jul.  4.  (Oclava  Jobannis  liapt.)  Kaiserlicher  Hoftag  zu  Bambcrg,  wo  dcr  Ivaiscr,  auf  Ansuchcn  des 
IhMnfcnpitelii  zn  OBnabrfidc  (s.  Nr.  4844.),  mit  dem  Abte  Wibald  in  der  bckannten  Zdient- 
Streitsachc  unterhandclt.  —  Dor  Kalscr  bcnachrichri^t  d;is  nonika|iilcl,  dass  er  sich  zwar  von 
der  Gercchtigkcit  der  Sacbc  dcs  Ables  von  Corvcy  iibcrzcugt,  dicsca  Jedoch  vermocht  habe, 
von  seiocr  Appellation  an  den  pSpstliahM  Stnbl  abzastehen,  ond  ermahut  das  Domkapitel,  sicli 


Digrtized  by  Google 


3S  1 1  s  6. 

mit  dem  Siifto  Corvoy  pitiilich  zu  vergleichen,  widrigenfaQs  er  die  Sache  selbst  za  entscheidea 
gedeoke.  Mart,  ct  Dur.  ).  c.  p.  599.  —  Dies  ist  das  letzte  Docameot,  worinii  des  langwieiigea 
ZeheiitBtrehflB  zwiBcben  Qsnalniick  nnd  Gonrey  ErwHhuniig  geschieht,  ohne  dm  ridi  ent  khrar 
Ausf;ang  horausslellt.  Wahrschcinlich  iA  die  Sacho,  bei  Wibalds  bald  nachher  erfolgtetn  Tode 
und  der  hicrauf  itn  StiAe  Corvey  eingetretenen  UAordouog,  liegea  gebUebeo  uod  ^iter  in  Ver- 
gcsseDlicit  gcrathcn. 

1846.    Jul.  25.   Hanrieh,  Herz<^  von  Baiem  and  Sachsen,  benrkundet,  TOn  den  Briidcm  von  kmhagh 

borii  Jcis  Gtit  IlfthvHdp,  ihoils  fiir  Geld,  ihoils  Hir  andero  Br^jitztnipTn  zu  Krdeshusen,  wieder 
an  sich  gcliist  zu  habca.  AcL  Bruneswicb  VIII.  Kal.  Aug.  1156.  Uoter  den  Zeugen:  fiemhard, 
Kschof  zo  Paderbom;  Reinaldus  Canoellarinfl;  Adolf,  Gnif  zo  Schoweoburg;  Vdlcwin  and^Wide- 
kind  von  Schwalenbcrg,  u.  a.  ra.  Falkc  C.  Tr.  Corh.  p.  223. 
4847.  Septeniber  17.  Kaiscr  triedrich  I.  nimmt,  zu  Bhreii  dcs  vorb.torbenen  Erzbischofs  Amold  II.  za 
Ciila,  dessen  Schwcstcr  Iladcwig,  iibtission  zu  Esscn,  und  desscn  Urudcr  Burkard  von  Wide  ia 
aeinen  Sdwb.  D.  RatiabMi  XT.  KaL  Odobr.  1156»  a.  R.  V.  Imi».  D.  Kremer  Beitr.  0.  &  SSS. 
LacoDiblet  Urkundenb.  L  S.  S69. 

(4456—4160.) 

1848.  Reinalds,  Dompropstcs  zii  Miinstcr,  Constitntton,  dic  Vcrbesscrung  dcr  Domkapitularischen  Praben- 
y/"      dcn  durili  Inuebchaltcn  der  EinkuuAe  vcrslorbcner  Knpitularon  betrclTcnd.  S.  d.  Wilkeas  Gcsch. 
dcr  St.  Munsler  S.  80.   (CCCIX.)  —  Da  Reinald  auf  dem  5iegel  dieser  Urkunde  sich  kaiscrlichcr 
Kaniler  neont,  «b  Mlchcr  aber  seil  1166  ia  Urknndeii  voikoiBmt*),  uod  4460  Enbiidiof  von 
Celn  wnrde,  to  mua»  die  Uikunde  zwiadhen  die  obigea  Jahre  gebttren. 


h  folfnidBii  fcaiicrllclicB  Vifanden  mMM  ItrinM  tHt  kilaeftlciiBr  Kwklcr:  •)  Wee  AmoMI  Mttpmial 

ArcbiepiiC'Tj>i  rl  Arcliicjnwll.irii:  in  tincr  Urkande  fiif  tla»  KltnUr  HllilcwarJf itiauscn  ,  d  in  L-j<lro  DtKiincne» 
trarc  VI,  Iduji  Maii  ll.&t»,  a.  U.  V.  Itup.  1,  Orig.  Guelf.  lU.  p,  4<i3,  ~,  in  ciaer  Urk.  liir  dai  BiMlium  VerdnB, 
d.  Coluin)Mri«e  XVt.  K»L  Sept.  1136,  «.  R.  IV.  Imp.  II.  Mabilton  de  Re  dipl.  Sapplcoi.  p.  tOO.;  in  dcr  b». 
f^atlea  Crkoodo,  «rorion  der  KaiMr  dem  fl.  HetDiich  *.  Saeliera  dM  UoTMCtinuo  aeicn  loriicksibl  oad  du 
a«iM  aerMeiboBi  Oenenickli  omdiict,  d.  Ritiep.  XV.  Kal.  Octob.  tiM,  a.  R.  V.  liop.  U.  UiractOpp.  T.  I. 
p.  5JD.;  Orl;;.  Guiir.  IIT.  p.  460.;  Hcrr;:f)tt  Cc-nri!.  tTalul).  II.  (i.  281.;  nicnscMjKcr  G.  nutlc  Crt.  S.  M.;  ia 
der  oUea  angcf.  Urk.  t.  i;1eichein  Datutn  (Hr.  1M1.>;  io  cinir  t  rlt.  fur  tla»  Slifl  S.  tmmiTauj,  d.  Ulm.  Noo. 
Februar,  1157,  a.  R.  V.  Inip.  11.  T.iber  Probat.  p.  150.;  in  mclirrren  Uriiuiidea  iiir  die  Kircbe  ta  HamborCf 
d.  Frankaovort  XViL  Kal.  ApriL  ttST,  «.  B.  Vi.  Iinp.  lU.  LiadaBbros,  Scr.  K.  Scpt.  p.  181.  aq,  oad  oinnr 
ttrfc.     gt.  Dat,  lUr  dio  Kirdto  ao  Monlhaocni,  AjroioBO  Sjrlt  Ancol.  p.  39t.  (wo  jcdMli,  oidi  dca  •ngico> 

bcncn  Kcj;irun;;«jjhrcn ,  Buch  vn}>'  1-.!  Iihr  115*(  geitirirH  «ein  l.iinntc);  in  cincr  Vrk.  <Iic  Main-Zulle  belrer- 
feod,  d,  Wori».  VIII.  Id.  April.  lliT,  a.  B.  V.  liup.  II.  lioeliuicr  Cud,  dipl.  Min.nyrrjuic«r.  I.  p,  15.;  ia  «. 
Vflt.  lur  ela  KlMler  bei  Boppard ,  d.  Colon.  XVII.  Kal.  Maj.  11S7,  a.  R.  V.  Imp.  11.  Gunthcr  Cod.  dipi. 
Rbcoo-lloicU,  L  S.  SSI.;  ia  cioer  Vtk.  Ifir  dic  Uarieo>Kirchc  au  Anlwerpen,  4.  in  Moriooi.  PalaL  UL  lfo&. 
VoB.  «ST,  o.  B.  VI.  bnp.  II.  MirMi  Opp.  T.  t  p.  184.;  Hioria  «raot  Cbanerb.  L  p.  fC4.;  in  e.  1M.  fB» 

das  Klo^lcf  Kciclicnberf;,  il.  Cosljr.  VII.  Kal.  Jul.  1157,  a.  K.  VI,  Imp.  III.  Hcinecc,  .\nliq.  r,!  sljr  p.  IW.; 
ia  (lcr  lJrl.unil>:,  uorinii  tier  Kitisvr  dma  11,  IIviiuicIj  v,  Sjcb.fcn  dic  ^tiiluuer  UarlKtberg,  iic.)rirrU  u.  a.  gibtf 

4.  Gasl,ir.  Kal,  Janu.ir,  11S7  (womit  ibcr  IISS  gemcint  i«t),  a.  R.  VL  Imp.  liL  Orig.  GucH.  IIL  p.  46C., 
■.  der  Grlu  r.  gl.  Oal.  iibar  dio  Graiachtll  ond  dcn  Font  i»  Lica|*n,  ibid.  p.  419.)  in  «.  Vrik  iUr  dao 
Kioalcr  PlkCcn,  d.  Vlm.  VU.  Id.  Pebr.  1198,  o.  R.  Vt.  liBpi.  m.  Bcn«olt  Gcncal.  BiM.  It.  f.  fSa.;  In 
TJrli.  daa  Kt<  «tcr  Ncuburg  betr.  d.  IIa;;cnujc  111.  Kal.  UarL  11S6,  a.  R.  VI.  Imp.  IIL  Scfaoapflio  Alaat. 
dipL  I.  p,  246.;  Wiirdtwein  N.  Subvil.  I\'.  p.  361.;  in  twei  Urkuoden  fiir  da*  Erutift  BreiDen,  d.  in  Vrrda 

5.  Saiberti  X.  Kal.  Maj.  tlSS,  a.  II.  VI.  Imp.  III.  Lindeiibrog.  I.  c.  p.  18S,  186,;  in  dcr  Vrk.  worinit  lLl  iii 
Erab.  V.  Trier  dio  SilbcisrBben  io  aeiner  OiocaM  «crliabco  «erden,  d.  S/oaecbe  VL  l&al.  Uaj.  IIU,  o.  B. 
m  liq^  m.  eStAtt  GML  difL  RhiM».lML  L  K.  tlll{  tn  «.  «fk.  Rir  4m  WbAm  IMain|i*,  d.  im- 


Digltized  by  Google 


■ 


11  »c  —  it»s.  ag 

(1156-1174.) 

484^  Otlo,  Slifler  und  drittcr  Propsl  dcr  Kirche  zu  Kappenbcrg,  ■widmcl  gcwisse,  von  ihra  besondcrs 
gcsammcho  Einkiinrtc  zur  Feier  der  beidcn  Fcsto  des  Apostcls  Johnnncs.  und  schcnkt  dcr  Kircho 
verschicdcne  Koslbarkeiten.  S.  d.  Bishcr  ungcdrockt.  (CCCX.)  —  Da  Propst  Otto'I.,  dcr  Vor- 
glingcr  dcs  obigcn  Otto,  1156  starb,  und  1(72  dcs  letzteren  Nachrolgcr  Mcrmana  zum  erslenmal 
crwithnt  wird,  80  kann  dieae  and  die  folgeode  Urkmide  nor  cwischea  die  obigen  Jalire  gesetit 
werdeo. 

4880.  Denelbe  'widnrt  eine  Bove  zn  Wetmere  znr  BdencIitDng  im  Dormthwtnm  der  Laienbrflder.  S.  d. 

Emeoerte  Ausrcrtigung,  mit  IlinzurUgung  spalcrcr  Schcnknngcn  riir  d<)$  Infimuloriaitt  der  Ltieo» 
briider  zu  Kappenberg,  vom  Jahre  4203.  Bislier  ungednickL  (CCCXL) 

4467. 

4854.  Ifiirz  28.  Brmhnrd,  Bischof  rn  Padcrhom,  pibt  drm  Klnstcr  Ilclmwardcshauscn  andcrthalh  Hovcn 
nebst  zwci  Horslaten  zu  Ilaldingcn,  und  iibcrlasst  dcmselben  den  Noval-Zebenlea  von  dcsson 
wbar  «0  machendem  Lande.  D.  V.  Kal.  ApriL  4457.  Sohaten  A.  P.  L  p.  666. 

488St.  Mai  6.  (jm  Regationibaa.)  Flncitum  zu  Corvcy,  wo  Hcrzog  Hcinrich  von  Sachscn  dic  Klagc  dea 
Abtea  WD  Corvcy  ^f^rn  Widikind  von  Schwalcnbcr^,  nuf  Vprwendung  dcs  Bischofs  voii  Padcr- 
boro,  eo  wio  Voikwins,  dcs  Bruders  jcncs  Widiklnd,  und  andcrcr  Frcuude  dessoibcn,  dahin  cnt- 
edieidet,  daas  W&lilcjnd,  bionen  bier  ond  Jaoobi,  das  dentscbe  Land  diesseHs  des  Rheios  mei- 
dcn  iind  ohnc  Erlaubniss  rlcs  TliTzO;:;s  nic  ztiriickkclncn ,  znvor  abcr  dcm  ,\l)t  von  Corvcy  dcn 
zugefiigton  Schaden  vergiilen,  und  dcr  Witlwo  und  dca  Kiodorn  dos  von  ihm  ormofdeten  Gra- 
fen  Tbidericsh  too  Hoxter  Gcnugchuong  leisten  aoH.  Zn^eieh  erktart  der  Herz(^  das  von  ihm 
sa  Leben  golieode  Schloss  Dcsenbcrg,  glcich  andorn  Lchcn  Wiilikinds,  fiir  hcimgcrallcn.  Bcricht 
dcs  Herzogs  an  den  Kaiser,  b.  Marl.  et  Durand  Coll.  arnpHss.  I.  11.  p.  T>HH.  Falcke  C.  Tr.  Corb. 
p.  564.  —  Das  bei  Falcke  a  a.  0.  u.  Grupeo  Orig.  Pyrm.  S.  57.  betindlicho  Scbreib(»i  des 
Heraogs  oo  den  Atrt  Wibald,  in  derselben  Angelegooheit,  kaon  selbstredend  mir  durch  einen 
Schreibfchlcr  odcr  son>!i^cn  IiTlhuin  (lic  Jalnzalit  ttHT  rdhrcQ,  dft  Vt  diesein  JabrO  der  Abt 
liingst  gestorbeo,  und  von  der  Sacbe  nicbt  mebr  die  &cde  war. 

4188. 

4853b  Jannar  1.  Graf  Olio  von  Ravcnsborg,  Zcugo  in  der  Urknndc,  worinn  Kaiser  Fricdrirh  I.  dcm  Her- 
zog  Hetnrich  von  Baiern  und  Sachscn  dic  Schldsscr  iiarlchburg,  Scartfeid  u.  a.  gibl.  D.  Goslar. 
Kal.  Janoair.  4457  (womil  aber,  nadi  nnserer  Zeilreehamig  hVS%  jjeeMiBt  ist),  a.  B.  VI.  Irap.  Hi. 
Orig.  Gnclf.  T.  HI.  p.  4C6.;  —  und  in  cinnr  andem  Urkunde,  worinn  dcr  Kaiscr  dcmsrllicn  Ilcr- 
zog  dic  Gratschaft  im  Lisgaa  ond  dcn  Forst  im  Uarzgebirgc  bcstatigt.  D.  eod.  SamnU.  ungcdr. 
IMl  nr  Medersiiefas.  Geaeh.  5.  St.  S.  i9.  Or^.  GaetC  1.  c  p  4(}8.  ~-  Tn  der  felzteren  Ucknnde 
ersdieint  ancli  Lndolf  von  Dassele,  mit  dem  Zusatzc:  fratcr  Canccllarii  (nehmlich  des  damahgen 
Miinster'scbcn  Dompropstcs  und  nachmaligcn  Colnisc  hcn  Erzbischofs  Roinold).  Wcnn  hicrdurch 
die  gowoholicbo  Annahme  von  Roinolds  Abstammung  aus  dem  Hause  Dassel  eioe  Bcstatiguog 
in  erhalten  scheuit,  ao  kl  eg  doch  anihllend,  dasa  er  aidi  einee,  von  dbn  belcannten  Dawel- 


gm.  XVIIL  KiL  JA  IISB,  «.  B.  TIL  fmp.  IIL  Wrfdnlbeclc  Bbt.  PtaUflS.  I.  p<.  tlt.  b)  HMSlBpfaMi 

nensit  Arcbiep.  et  Arcfaicioc.  in  eincr  Urkundc  '  S  lilosi  CitTriinont  bclrcflTead,  A.  in  Monle  Barri  XVIII. 
Kal.  Decembr.  1137,  a.  R.  VI.  Imp.  UL  SciioepUia  .\Uat.  dipl.  l.  p.  243.;  u.  a.  m.  dena  diei  VerzciciiaiM 
a«ll  kcinenrest  ruf  TOll||wd%  giilua,  ^  lO  9filcnB  «oa  Ihm  «•MpoidftM  UffcMdM  mhdDt  OT  llt  Afw 
AiMin.^jf^^f  IlsliM. 


Digitized  by  Google 


40  «ti«> 

Mhen  Wappea  gua  verschiedenen  Sic|^  bedieiiL  (Vg^  die  Abbilding  denelbflD,  Mch  dnr 

Nr.  i8i8.  crwnlintfn  Urkuii(!r.^ 
48«^.  Jauuar  9.   Bernhard,  fiischof  zu  Padcrborn,  bourkundet  eincn  Yerlrag,  wodnrch  der  Abt  Conrad 
zu  Behnwardesbansen  dem  unter  dw  Aufiicht  des  Abtes  Conrad  zn  FtderiNxa  sicbendeii  Klo- 
fltor  WUbodcsscn  Guti  r  /u  Tktiihusini  verfcwift.  Dl  T.  U.  Janaar.  1468,  Frid  a.  H.  ^  inph  ID. 

Bishcr  ungcdruckt.    i  r.r.ll.XIl ; 

4855.  April  43.  Dcssclbcn  crncuertc  Siiitungs-  und  Dotations-lrkundc  dcs  Klostcrs  TVilbodcssen.  D.  Id. 
April.  1188,  FrU.  &  R.  VI.  Imp.  m.  Bpisa  a.  XXVin.  Bislwr  ongedraekL  (CCCXin.) 

1856.  »  ^8.  AnviJd.  Erzbi»chor  zu  Mninz,  bcsliiligl  dcn  Tausch,  vcrmoge  dcsscn  R!n"-(f^r  Ame- 
iungisborn  von  dcr  Kircbe  zu  Grcno  den  Zcbeutcn  zu  Erdisbusoa  ertauscbt  D.  Uclgenstadi  XiY. 
Kal  Haji  4458.  Ausnig  b.  Falclie  C  Tr.  Corb.  p.  894. 

1817.  „  22.  Dic  BLschofe  Friedrieh  von  Miiiister  und  Pfiiltjfp  von  Osnabriick,  dic  Grafcn  Smon  VOH 
Tckcneburg,  Otlo  iiml  scin  Bruder  H.  von  Ravnnsbcrg,  Zcugcn  in  zwei  Urkundcn  Kaiser  Frie- 
drkhs  L  fiir  das  Erzstift  Brcmcn.  D.  in  Ycrda  S.  Swibcrti  X.  Kai.  Maj.  1158,  a.  R.  Yl.  imp.  IIL 
lindeobrog.  Scr.  R.  Septeulr.  p.  485,  488. 

4858.  M  2(3  Gerhard.  Propsl  zu  Sot  st,  Zr  tige  in  Kaiser  Friedrichs:  T.  Urkunde  fUr  das  lOoster  auf 
der  Insei  Rolaodswerlb.  D.  in  rcgia  villa  Siozectie  a.  4458,  R.  YI.  Imp.  IIL  Giiotiier  Cod.  dipl. 
Bbeno  -HofielL  L  S.  363.  —  Eine  ebenda«e1b8t  aasgesteOte  Urkande  fur  das  Erzatift  THer  bat 
das  vollsUindigc  Dalum  YI.  Kal.  Maj. 

4880.  Joi.  H.  Bernhard.  Bischof  zu  Padcrbom,  bcurkundct,  da.^^s  von  ihm  Graf  Olto  von  Ravcnsbcrg, 
von  diesem  der  Edle  Folcquiaj  Y'ogt  dcr  Kircho  zu  Padorborn,  und  von  dicscm  wieder  Wern- 
ber  von  Berentofp,  dea  Zehenten  sa  Hobiicesheyai  zn  Leben  ijehabt,  velchen  der  Abl  Wb  m 
Flectorp  abgclbst;  und  bestaligt  den  deshalb  geschlosseoen  VeKnig,  Aet  E  NOB.  JnL  4486. 
Zcitschr.  f.  vatcrl.  Gcsch.  u.  AUcrthumsk.  YUI.  S.  56. 

48€0.  »  49.  Wibald,  Abt  zu  Corvey  und  Stablo,  stirbt  aof  der  Riickreise  voa  eincr  abermaligen  Ge- 
Bandlachait  nach  Konstanthiopel  im  Ycrdachte  der  VecgpAung.  Todestag  ond  Jahr  nach  AnoaL 
DMuaslcr.  Stabul.,  da  dio  Corvey'5cben  NaLlirithtcn,  mcrkwiirdie;  gcnug,  nichts  davon  mcIJon. 
Seine  Leiche,  zuerst  aa  dem  Orle  seines  Todcs  (Butolha  in  Paphlagonieu)  beigesetzt,  wurde  im 
folgeadea  Jahre,  aof  VeranlassnBg  aetnes  Bmden  nnd  Naehfdgers  m  Stabto,  Eriebold,  nadi 
Stablo  gcbracht  ond  dort  ehrenvoll  bestattet.  Annal.  monast.  Stabul.  —  Dcr  Gciechische  Kaiser 
Eochtc  sich  nachhcr  durch  eine  cigcnc  Gcsandt.scliaft  von  dem  Yerdachte,  dor  wct-fn  Wibiilds 
Tode  auf  ihm  ruhle,  zu  reinigen.  Radcvic.  du  gest.  Frid.  I.  Imp.  lib.  li.  cap.  ti.  —  Im  Slift 
Corvey  sdienil  nadi  WibahU  Tode  etne  gnMse  Uooidnnng  eti^jetreien  n  sdn,  indem  die  NMb- 
richtcn  fur  vielo  Jahro  ganz  schwci^cn,  und  sogar  dic  Zcittcclinung  in  Vcrwirrurii^  i.st.  Jiingcre 
Macbrichten  sctireiiiea  WilNdd  eine  vicrzehnjalirige  Re^erung  zu,  was  zwar  unrichtig  ist,  aber 
docb  mit  der  Bezeiohnniig  des  Jahrei  4488  ab  sdnes  eilRen  Regirangsjahres  (Nr.  4821.,  4823.) 
merkwiirdig  Ubereinsdmmt,  so  wlc  andcrcrscits  dio,  dcn  StabIo*8chea  lCnehrichlea  videnpre> 
chcndL-,  Angabe  dcs  Jalires  4160  als  scincs  Todcsjalircs,  sich  auf  jcne  zu  griinden  scheint.  — 
Ganz  irrig  isl  es,  wenn  Petor  Yisselbeck,  oder  vicilcicht  der  uoter  desseo  Namen  verstedcte 
Poalfini  sdbst,  Wihdd  erst  am  48.  Norember  4474  an  euier  LungenentzHndnng  slerben  Hast 
(Pet  Yisselbcccii  Chron.  Iluxar.  in  PauIliDi  Rer.  ct  Antifj.  Germ.  Synlanm.  p.  2j.^,  da  der  fol- 
pcndo  Abt  Cnnrad  schon  1176  das  scchzehnte  Jahr  scincr  Priilaiur  zahiu  Wenn  aber  der  letz- 
tore  bicmach  nicht  vor  1160  zur  Rcgicrung  gckommenscinkaan,  so  muss  cntwedcr  nach  Wii>alds 
Tode  dn  zwef^ihrigies  lnlerrq;nnai  siatt  gefiuiden  babeo,  oder  der  Nnme  sehiea  aldiMtt  IImIi* 
fdgen  0Bns  verhvea  g^gen  sdn. 


Digitized  by  Google 


1158 —  lltO, 


41 


Bemhard,  Blschof  zu  Pnclcrborn,  beurlundcl  die  Erwcrbang  der  Zehcnten  zu  Gehrdcn,  Siddosscn 
nnd  Ilampeubasea  Air  das  Klosler  Gebrdeo.   AcL  a.  4498,  £pisc»  XXX.  fiishier  imgedrackl. 

(cccxnr.) 

1868.  Dcttselbe  cignct  dcm  Kbsler  GdndeD  em  Gnl  m  Esndberg.  A.  4458.  Epise.  XXX.  BJdier  uiige- 

drnckt.  (CCCXV.) 

4Sd3.  Ucrselbe  eignci  dcm  Klostcr  Gchrdco  Giiter  zn  Uostheim,  Prodcnhosen,  DaJlessen  imd  fioddeahuiieo. 
A.  4488.  Episc.  XXX.  KmdUnger  VL  8.  IH.  4.  Ablh.  Urk.  &  i».  (CCCXVI.) 

4881,  Dorst  lbe  bestiitigt  dcro  Klostcr  Gchrdcn  Giiter  zu  Ostcrhusen  und  Ekhoseii.  A.  4488,  FHd.  Impii  V. 
Episc.  XXX.    Kindlinger  M.  B.  III.  1.  Abth.  Urk.  S.  52.  CCCXVII.) 

4888.  HeiDricns  de  Weslphalia,  ein  Ministerial  dcr  Kirche  S.  Pantalcons  zu  Coln,  ist  Zougo  in  ciner  Ur-  ^ 
kande  des  dortigen  Abtes  Wo&ero,  A.  4158.   Lacomblet  Urkundenb.  I.  S.  273.  —  bt  derselbe 
vielleicht  iMi-ntisch  mil  dcm,  808  vielcn  Urkundcn  hckannlcn,  Hcinrich  von  Vohnodcstcin?  Lotz- 
terer  erscheint  untor  andem  aach  ia  diescm  Jahre,  in  eincr  Urkunde  Erdi).  friedrichs  U.  zu 
GBki,  filr  die  Abtei  KoechtaledMi.  Lacomblet  CilNndeQb.  I.  &  S79. 

1159. 

4866.  Ihilipp,  Bischof  zu  Osnabriick,  irennt  dio  Kirche  zu  Cappehi  voo  der  bisherigen  HuUerkirche  zu 
Bmslike,  and  bewiH^  den  BingeieaBeDeD  daselbrt  das  WaUreebt  ihree  eigeDen  Pflimra.  A.  4488. 
Untcr  dcn  Zcugcn:  dcr  Dompropst  Albcricus;  der  Dochnnt  Timmo;  Geibaid,  Propst der  Ideineni 
Kirche  (S.  Johaonit).  Miiser  0.  G.  IL  &  294 ;  e.  W.  VUL  S.  85. 

(1159—4164.) 

4887.  Papst  Vicior  IV.  cmpGehlt  das,  dem  Stiftc  Corvey  incorporirte  Kloster  Wcrbe  dcm  Schuize  dcs  Erz- 

bischors  von  Mainz.   D.  Bisuntiac  III.  Id.  SepUir.  8.  a.  Wigaods  Archiv  lil.  2.  St  S.  4.  —  i^apst 
Vidor,  bdcanDtlich  hi  zwiespaltiger  WaU  4460  gewahll,  atai1>  am  90.  Aprfl  4484^ 

4888.  Tf^emhcr,  Blschof  zu  Mindcn,  vom  P;ip.sl  Victor  und  Kaiscr  Fncdrich  nach  Ilalicn  bcrofon,  vcrpfiin- 

det,  BehuTs  der  nothigen  Reisekosten,  den  Zehenten  zu  Oulhuseo  au  dio  Kirche  S.  Martini  zu 
Vhiden.  a  d.  Bishcr  uiigcdruckt  (CCCXVIU.)  —  Die  Urkunde  ist  nacb  dar  Zeit  des  darin 
genanntcn  Papstcs  Victor  zn  beathnmen;  aoch  start>  4464  der  tnler  den  Zeogea  encbeuiende 
GnfAdoit  Ygl.Nr.  4903. 

4480. 

4888.  Bemhard,  Bischof  zu  Paderboro,  schcnkt  dem  Abte  Wycbold  zu  Flieztorp  den  aus  desseo  Sundem 
bisher  erhobencn  Zehentcn.  A.  11G0.  Untcr  dcn  Zengcn:  Slfrid,  Propst  zu  Paderbora;  Almar, 
Dechant,  Evcrgisus  (der  nachmalige  Bischof),  Canonicus  do^clbsl;  Conrad,  Abt  zn  Padcrboroi 
Graf  Otto;  der  Vogt  Vohjqwo;  u.  a.  n.  ZeHsblv.  t  vaterL  Gesch.  o.  A.  K.  VIII.  S.  57. 

4870.  Derselbe  schcnkt  dem  Klostcr  Hcnvidchn^cn  (TTardchau.«;cn)  oin  Wohnhaus  und  drcl  Salzhiiaser  zu 
Sallkoticn,  cio  Haus  zu  Paderbom  an  der  Straiiso  dic  vom  Markte  zor  Stadt  ruhrt,  eineo  Theil 
des  Pddea  genaniit  Drac,  an  dem  Wcgc  von  Aponhosen  nach  Cdslede,  nnd  den  diinen  Thdl 
scincr  wildcn  Pferde  (indomitarum  equarum  mearum).  A.  1160.  Uoter  den  Zon^on:  3er  Doni' 
propst  Slfrid;  Ludolf,  der  Drnder  des  Bischofs.   Schaten  A.  P.  L  p.  568. 

4874,  Jul.  16.  hertxhard,  Bischof  zu  Paderbom,  stirbt.  GobcL  Pers.  L  c  p.  270.  Todcstag  oach  NccroL 

Abdin(^  BnstorfL  n.  Heris.  Andere  nennen  d.  40.  oder  80l  JoL 

4875.  Friedrich  11 ,  Bischof  zu  Miinster,  verlelhl  dem  Slinc  KappenbClS  daa  AfCbidiaOODII  dir  Kuxho  SD 

Alen.   A.  1160.  Nicscrt  M.  U.  S.  U.  S.  204.  CCCCXJX.> 
■4««U  hisl.  WettbL  U.  6 


Dlgitized  by  Google 


1160  —  1161. 


'  4873.  Dcrsclbe  eignet  dem  Klostor  Asbcck  das  Ilaus  Ilubrechlinchof  nnd  bcstaligt  die  SoheBkiMg  eiMr 
Waro  im  Walde  Wirs.    A.  1160.   Nioscrt  M.  U.  S.  IV  S.  1 13.  (CCCXX.) 
1874.  Evergis,  liischof  zu  Paderborn,  bestatigt  das  von  scincm  Voi^iinger,  dem  Kscbof  fierohard,  gestif- 
tete  Slostcr  Hcrscthcliusen  und  dcsscn  Bcsilzungcn.   A.  1160.   Unler  deo  Zeagee:  der  Don- 
prop.st  Sifrid  unJ  dcr  Docliant  .Alcmar.    Srhaton  A.  P.  I.  p.  571. 

4875.  HtMpp,  Bischof  zu  Osaabriick,  bcstatigt  dcm  Domkapitel  daselbst  dea  ZcheQtea  des  Hores  Budu 

nnd  d«s  dezo  gchorigon  HwiseB  Plodias,  nnd  benrkttndel,  dass  eitt  gewiaser  Meowerd.  welober 
denselben  in  Anspnich  geoommen,  nach  gcrichtiicher  Erkliirung,  nur  i  Schillingc  jahrlich  am 
Fesle  Crispini  und  Crispiniani  7n  fordern  habe.  A.  1160.  Die  unter  den  Zeugcn  vorkommcnden 
Grafen  Olio  und  liciurich  (von  Ravcnsberg)  werdeo  Principes  genaimt.  uod  die  Nobilcs,  Her- 
nann  vom  der  Lippe.  Wilhdm  von  Holte,  Gono  von  Thclholt  v.  A«  von  ihnea  unlerMhiedea. 
Moser  0.  G.  II.  S.  292.  s.  W.  VIII.  S.  86. 

4876.  Derselbe  verbindet  mil  der  Propstei  der  Jobaoius-Kircho  va  OsDabriick  die  Decanie  uod  Kircbe  zo 

Speiige,  and  dfe  Decftnfen  einiger  anderer  ffirchen.  A.  4460.  MiiMr  0.  G.  IL  S.  293.  s.  W. 
VUI.  S.  87.    iT.CCXXI ) 

4877.  Dersclbo  bcurkundet  dio  dcm  Kloster  Gertrudeaberg  gBschealtten  Zehenten.  A.  4460.  Miieer  0.  G. 

H.  S.  293.  8.  W.  Ylll.  t>.  87.  (CCCXXL) 

4878.  Deraeibe  befrdt  daa  Hoster  Gertmdenhe^  von  aller  wddioheii  GeriditaiMrkeil  iind  bewill^l  fltn 

dlc  frcio  Wahl  des  Yojlea  A.  4460.  FML  inp.  m  Mliser  a&ILS.S9T.  a.W.  m&90L 

(CCCXXUI.) 

4879.  WWtdm,  Abt  zn  Werden,  beoiiondet,  dass  sera  Hinisterial  Heavich  voa  BarJenBCwde  sidi  ver- 

pflichtot  hai,  von  einer  Hovo  dasclbst,  genannt  Bodenlen,  mit  welchcr  die  bpelle  S.  Nicolai 
auf  dom  Marktc  zu  Wi-rdcu  bcwirlmet  worden,  letzterer  jiibrlioh  2  Schillii^  m  entrichlen.  A. 
4460.  Lacomblet  Lirkundenb.  I.  S.  277. 
4860.  Bdwitk,  Heraog  m  Seehaen,  gibt  dem  moster  HersnidehHeo  eio  Got  m  Hodagesses  tMaehweiae 
lur  zwei  Hoven  zu  Rosbekc  in  Gof^cnwart  und  mit  rinwilligung  Volcwlns  von  Swalcnbcrg,  wel- 
cber  jenes  Gut  bisher  zu  Lehen  hattc.  Fact.  in  Troise.  &  d.  Uoter  den  Aowesenden  ist  der 
Abt  Daniel  zu  Hcrsuidchusen.  Wigand  Fchmgcriclit  &  SS2.  —  Die  undBiirte  ond  eOer  Merit- 
maale  zor  Zeiibestimmun^  entbehrende  Urkunde  kaoo  iiHilbniasaBdi  hieher  gesebt  werden«  da 
ae  loit  Nr.  4870  in  eioig^  Ziinammftnhange  steht. 

4404. 

4884.  Reinald,  Erzbischof  zu  Coln,  benrkundet  dio  Wicdcrcinldsang  dor  Giitcr  zu  Anruchtc,  Menetben  ood 
Hage,  welchc  dcm  Grafcn  Ilorimann  von  Molcnarken  vcrpfandet  gewescn  waren.  Act  in  pa- 
latio  ap.  Colooiam,  a.  4161.  Krcmer  akad.  Beitr.  IL  S.  223.  und  daraus  im  Auszuge  Soibertz 
Urkondanb.  L  8.  74. 

4882.  Priedrich,  Bischof  zu  Miin.stfir,  eignet  Jom  Stifle  Kappcnbcrg  einon  Hof  zu  Herebedde,  welchen 
/  einer  der  von  dem  Propst  Otto  an  das  Bisthum  Miiuster  iiberlasaeaeo  Eigeoborigeo,  ebeaTalls 

Otto  gcnannt,  demselben  kjiallich  aafgelasseo  haL  Aot.  ia  pbdto  apod  Baehvell  a.  4484.  Bi»- 
her  nngodruckt.  (CCCXXnr.)  —  Nioscrt  M.  U.  S.  IL  S.  210.  gibt  oine.  angcblich  von  Kindlinger 
eos  dem  Orig;inal  ahfieschriebene  Urkunde,  welche,  anstatt  dcs  Uofcs  Herebcdde,  curlim  in  Cu- 
rede  alio  nomine  Dikbucs  ncont,  iibrigons  aber,  abgeschcn  von  manchen  Lese-  oder  Scbreib- 
ftUera,  wiMich  mit  onserer  Uricoode  ttbereinsliniDL  Eio  mit  der  Aogebe  bei  Meserl  iiberein- 
ififtMHumiia.  OripogJ-DooiiiiieDt  kL  iodessen  weder  in  Mihiater  nodi  in  KeppeoberB  vorlMiideB. 


Digitlzed  by  Google 


1162  —  1161. 


43 


1162. 

1889.  Jdd.  3.   Fritdrich,  Btschof  zu  MUnster,  Zeuge  in  einer  Urkuntle  Kaiser  FriedricJis  1.  fur  das  Bis- 

tham  Passau.  D.  anle  portas  civit  Hediolan.  tempore  vastatioms,  fll.  Non.  Jan.  4461,  a.  H. 
Imp.  VII.  Tlund  Mctrop.  Salisb.  I.  p.  372.  —  Obf^lcich  bci  dicscr  und  den  folgcndpn,  theils  die 
Jahrzahl  1164,  tbeils  4462  Aihrendeo  Urkunden,  die  RegieruogBjahre  mebr  fUr  4161  sprecbeii, 
M  xeigt  doda  die  BrwSluiaiig  der  Zentiifiiiig  von  Ibilmid,  da«  cie  io  das  Jabr  1168  gehonm 
niusacn,  io  wddien  diese  BflgeliealMil  statt  Huid,  Tgl.  Raitner  HAhedatanfea  (S,  A.)  St  B.  S» 
4i3  fT. 

I88ft.    „   20.   Derselbe,  Zeuge  bci  Kaiscr  Friedriclia  I.  BeslatiguDg  dcr  Privtiegien  des  Bistbums  Bran- 

denbarg.  D.  Laodae  in  pidalio  Imperatoria,  XIL  ISs^  JaL  1161,  a.  R.  X.  Imp.  TU.  Gerokeii 

Frajm.  March.  U.  S.  *.  SJiftshist.  v.  Brantlcnb.  S.  351. 
4885.  Kaiser  Fridridi  L  bMtiitigt  die  Privilegiea  und  Bositzaogen  des  SUds  Kappeoberg.  Uoter  den  Zea- 

geo,  die  Bisohofe  Friedrich  von  Mihiaier,  Goarneros  von  HiiideR  ond  HevirgwK  von  Paderbom. 

D.  Laudae  in  genorali  concilio,  a.  1102,  R.  X.  Inip.  VII.  Aimal.  ord.  Praemoiistr.  T.  I.  p.  373. 

und  daraus  Niescrt  M.  U.  S.  IL  S.  206,  mit  der  Jabnabl  4164.  Kiodlioger  M.  B.  U.  Drk.  S.  491. 

iDit  4462.  (CCCXXV.; 

1888.  IKe  Biaehiife  Frieditkk  von  Miinster  irad  Wmher  von  Vude»,  Zeo^  io  eiaer  Urimnde  K.  Fri»- 

drichs  I.  nir  das  Kiostnr  Wii:;oldsbehr  bei  Odenhtim.  D.  Lnudac  in  gcncrali  concilio  ibidem  in  y 
tertia  Mcdiolao.  vastatione  congregaio,  a.  1161,  R.  X  imp.  VIL  SchoepQia  Alsat.  dipL  L  p.  249. 

4887.  Beergistis.  Bischof  zu  Paderborn,  beuri^andet  die  Scheokangcn  dea  Edlen  Brpo  an  das  Kloaier  S3. 

Pciri  uud  Paoii  daselbaL  h.  4462,  Rtid.  a.  B.  XL  hnpb  VIII.  ^tisc.  a.  UL  Biaher  ODgedmGkt, 

(CCCXXVI.) 

4888.  Phiiipp,  Uischof  zn  Osnabrlick,  eignct  dcr  Johannis-Kircbe  daselbst  einen  Zchenten  zu  Mulen.  D. 

in  Oeemb.  4462.  Miisere  s.  W.  m  S.  S47,  mit  der  Jahrzahl  4463.  (GGCXXVIL) 

4889.  Bertkolduf! ,  Dechant,  unJ  das  Kapitcl  dcr  Kircho  zu  Socst  bcurlcunden,  dass  GorharJ,  Canonicus 

daselbst,  der  Kirche  ein  von  ihm  angekauftcs  Gut  zu  Bckcsethe  gcsGbenkt  bat,  von  desscn  Ein- 
kttnlten  6  Schillinge  bei  scinem  Anniversarium  theils  an  die  Stinsgcistlichen,  theils  an  dte  Schtt- 
lor  verthcilt,  thcils  zu  Lichtem  verwondet  werden  sollcn.  A.  1162.  Copiar.  Sosat.  vomala  ini 
Bcsitz  (los  Dr.  Gchrkeo.  Bisher  nngedr.  KiinAig  in  d.  Nachtr.  zn  Soibertz  Urkundenb. 

1890.  Mdberl,  Graf  von  Everstein,  gibt  dem  Kloster  Uelmarshausen  den  Zchooten  io  Weddikessoo,  wel- 

ehen  er  voo  Uaios  m  Lehoi  trog.  4462.  8o  aogeftthrt  b.  Spilcfcer  IMlr.  U.  Uric.  &  26. 

4463. 

1891.  Aprii  18.   Friedrich,  Bischof  zu  Miinster,  Zeugc  m  Kaiser  Friedrichs  1.  Schutzbriefe  fiir  das  S.  Ru-     ,  - ' 

perto-KIoater.  B.  Hogant.  XIT.  KaL  Jh^  4468,  a.  B.  XL  Imp.  VUL  Goden.  Cod  dipl  T.  I.  p.  248. 

4892.  Oktobcr  48.   Bei  dcm  Jiirch  Uerzog  Heinrich  von  Biinrn  und  Sachsen  aufgericliifton  Friedens- 

schlusse  zwiscben  den  doutscben  ond  Gotbbindiscboo  kauQeaten,  sind  uoter  dcn  Zeugen:  Graf 
Friedrich  von  Amedierg,  Gref  Hdnrich  von  Ravenesberg  mui  Graf  Atholf  Cvon  Altena  od«r  von 
Schaucnbiirg?).  Dau  in  Ertincburch  XV.  Kal.  Nov.  1163.  Sartorina  Gesoh.  d.  Unpr.  d.  deDtschen 
Hanse,  2.  M.  S.  6.   Irkundcnb.  d.  Stadt  Liibeck  L  S.  i. 

4893.  FriedruA,  Bischof  zu  Miinster,  bcstatigt  dem  Klosler  Liesborn  eine  Zebeollosc  zu  MulcobecL  A.  1 163. 

Bisher  nngedrackl.  (CCGXXVIII.) 
4893b.Derselbe  vcrglcicht  sich  mit  dem  K1o<;tor  Asbock  weg^  ehies  V^aldfle,  einer  ZehenlUise  n.  a.  m. 

A.  4163.  Bisber  uogedraokt.  (CCCXXVUlb.; 
4804.  Rfergisus.  fiiadkof  zn  Pndeibora,  verordnel  die  Crbanhnohnng  des  so  aeinem  Bante  EeristeHe  ge- 

6* 


Digiti-^^v*  hv  Google 


116S  —  1165. 


horigcn  Waldcs  und  b(  stimTnt  dio  Rochto  des  daians  n  gewinundea  landes.  A.  4463,  qiiBO. 
IV.  Wigand  Archiv  II.  S.  144.  (CC(AXIX.) 

4893.  Seinridi,  Hcrzog  zu  Baiorn  und  Sachsen,  bc«taligt  dem  Kloster  Flechtorp  den  Zebentcn  daselbst, 
wddwn  ee,  n  Fol.i;o  dor  Urkunden  dcs  Bi>cliors  lleinliaK}  von  Paderbom  und  dos  Abtes  Folc- 
mar  von  Corvpy.  durch  Tausch  crworiion.  Zou^en:  die  Biscliijfo  Eversis  von  Paderborn  und 
Wemba-  von  Minden;  die  Aebte  Conrad  zu  Corvey  und  Coorad  zu  Padcrborn;  Graf  OUo  ood 
seiD  Brader  Heiorich  voa  Raveasberg;  Gnif  Heinrich  niid  eein  Broder  Friedrioh  von  Ameebeig; 
Graf  Folcwio  und  sein  Brudor  Wcdckind  von  Swalenbcrgj  Grof  Adelbert  VOn  E«0i8ldn,  AtL  in 
convcntu  Ilanovere  a.  4403.    Lamey  Gcsch.  v.  Ravcnsb.  Urk.  S.  M. 

1896.  Theodmeh,  Graf  zu  Cleve,  bestatigt  dcm  von  den  Grafeo  Godefrid  und  Otto  von  Kappenbei^  ^ 
«tifketen  NonnenUosler  zn  Wesd  dte  GemeinMshaft  an  dea  Dennnerwalde  nnd  andere  Reehte. 
A.  4163.  Miraei  Opp.  T.  lU.  p.  321  Toschonrnachcr  Cod.  dipl  p.  33.  v.  Sleinen  Kappcnb.  S.  87. 
Niescrt  M.  U.  S.  U.  S.  213,  aus  Miraeus;  aUe  Abdriicke  ilberaus  fehlerhaft.  (CCC.KXX.)  —  Die 
Urkunde  schciat  Wiedcrholung  ciner  Slteren,  von  den  im  Eingange  gcnanntcn  Aeltera  des  Gra- 
fen,  Aroold  und  Ida,  ausgcsteliten  Ciknndo  zu  seio,  bei  dereo  Abfassung  die  beiden  Gffafeo 
von  Kappenberg  noch  am  Lohcn  waren;  dena  heinA  andeni  konnen  die  firatrea  Bein,  die  hi  der 
Urkundo  mchrmals  genannt  werden. 

4bd7.  Sifrid,  Priostcr  zu  Ucrsc,  stiftct  daselbst,  mit  Genebmigang  der  Ablissintt  Rcgclind,  eine  Memorie, 
mtt  4  Hoven  zu  Lovenna.  A.  4463.  Wi^inds  Arohiv  V.  S.  329.  (CGCmL) 

1806L  Craf  Addf  von  Schowinhui  g,  Zcnigc  bei  Enhkrhnh  ffnrling  zu  Hainl)iirg  Bcstatigung  der  Canonical- 
Prabcnden  in  dor  Kircho  zu  Liibock    A.  1I6J.    Lcvcikus  Urkundenb.  d.  Bisth.  Liibcck,  l  S.  5. 

4899.  Eeiarich,  Graf  von  Ratzcburg,  fuhrt  Kolonisten  au5  Westfaien  in  das  Land  der  Polaber.  fielmold. 

ap.  Ldbnit.  Sor.  B.  Br.  T.  H.  p.  644. 

4164. 

4900.  JoL  4.  Graf  Aikolf  voo  Scoweoburcb,  Zeuge  in  Herzog  Hanrichs  voa  Sacbaeo  Urkonde  Cibcr  die 

Stiflnng  der  Canonical  -Ptiibendi»  in  der  Kircbe  zn  Liibeck,  nnd  in  deiaen  Belireiung  dor  Dom- 
berren  zu  LUbcck  von  biirgerlichcn  Lasicn.  Dat.  ap.  Fardiam  IV.  Id.  JoL  4464»  Brid.  hnp.  a.  tL 

XII.  Irnp.  IX.  Lovorkiis  Urktindetib.  d.  l?is.!hums  Liibcck,  I.  S.  S.  u.  10. 

4904.  Satheivigis.  Ablissin  zu  £s$en,  bekennt  dass  cine  Freie,  Heiemburgis,  am  ein  Gut  in  Vorsthosen  zn 
erlangen,  sich  mit  ibren  TSiAiem  dem  Stift  Esaen  zn  Waehaiaiaraeht  fibeigabea.  A.  4464.  Kind- 

lingcr  Horigk.  S.  238.  Lacomblct  Urkundcnb.  I.  S.  284. 

4609.  Keselbo  bcuiknfidol  cinen  Vcrtrlcich  zwischen  dor  Slins-Knstorinn  Ri.s.nhoth  tind  cincm  gpwisscn 
Hermaoo,  wegeo  eioer  Uovc  zu  Balto,  dcrcn  Bcsitz  dem  letzterc:i,  gegcn  eincn  an  dio  Stilis- 
KVMerian  i»  eniriohlenden  Zins,  bdassen  mrA.  S.  d.  Weslphalia  3.  Jahrg.  S.  3SI.  —  Die  niMlai. 
tMu  whd,  dar  Abtissinn  Hathcwigis  wcgcn,  hicr  eingereiheL  Filr  die  a.  a.  O.  nralhmaaalidi 

an^enominene  Jnhr/ahl  1170  ist  kcin  Grund  nachgewiosen. 

4903.  Dio  Lcicbc  des  in  einer  Schlacht  gegcn  die  Slavcn  gcblicbcnen  Nordalbingiscben  Grafen  Adolf  (von 

Schapenburg)  vrird  nach  HiDden  gebradit  Hehnold.  l,  c  p.  622. 

1165. 

4904.  August  47.   Evergisus,  Bischof  zu  Padcrborn,  gibt  dcm  klostcr  Hclmwardcshauson  dcn  Noval— 

Zehenten  zu  Mulcsscn.  D.  XVL  EaL  Sepiembr.  4163.  Bisbcr  migcdruckt.  ^CCCXXXU.) 
4906.     »    84.  JlamaU.  BnfaiacM  n  CoId,  b«arknndM  i^ 


Digitized  by  GoQgle 


1165  —  1166. 


45 


D.  Colon.  ir.  Ktil  Scptcmb.  I  tfiS,  Bnlnaldi  poniif.  a.  VIL  Kiiidliqgw  H.  B.  3.  B.  4.  Ablh.  Urk. 
S.  54  (fchlcrhaft}.   Scibcrtz  Urkundenb.  L  S.  73  *>. 

4906.  Oilober  8.  Bemotd.  Enbischof  (Blectus)  zo  Ciiln,       (nadideiii  w  hi  demselben  Jabre,  in  9«b- 

bato  quatuor  temporum,  zu  Wilrzburg,  nebsl  einigen  andeni  einritblten  BiscbttfeD,  erst  die  Prie- 
stcrwcihc  cmj)fan£;('n),  zu  Culn,  durch  dcn  Bischof  Philipp  von  Osnabriick,  in  GeseDWart  dee 
Kai^crs  uutl  uer  kaisorinn,  zuin  Biachof  gewcihl.    Godefridi  AnnaL  ap.  Frcber.  T.  I.  p.  337. 

4907.  Decemb.  80.  Die  Bachofe  Evergisus  von  Paderbom  nnd  Gameriiu  von  Hndeo,  Zengen  in  eioer 

Urktinflo  Kaiser  Friedrichs  I.  fiir  die  Ablei  de  Bona  Spe  (Bonne-eapfirancp,  in  Ilenncgau).  D. 

Aqui^ani  io  palaU  iinper.  IV.  Kal.  Januar.  1166,  a.  R.  XII.  irop.  X.  (es  ist  aber  obne  Zweifel 

dM  Jahr  4465  onserer  Zeitreohnung  gcmcint.)  Hiraei  Opp.  T.  III.  p.  346. 
4008.  Ftiedrich,  Bischof  zu  MUnstor,  bcstatigt  die  Privilcgicn  und  verschicdene  Besitzungcn  dee  KhMters 

Liesborn,    A.  1 1Grj,  FriJ.  R.  XIV.  Imp,  Xlli.    Bishcr  ungedruclit.  rCCCXXXlir 
4909.  Liutgardis,  Ablissinn  zu  Ilervord,  uiuuul  eiue  Eigenhorige,  durch  Weclu>el,  ia  daa  Wachsziosrechl 

ihrer  Kbehe  mC  BiAer  QngecMct.  ^^GCXXXIT.) 
4940.  Grosser  Brand  in  Paderborn,  wodurch  dcr  bstlicho  Thcil  der  Stadt  bis  zum  Marktc,  mit der  Htlht- 

lurcbe  ood  dem  Kloster  Abdiii^of,  zorstort  wird.   Gobelio.  Pers.  L  c.  p.  270. 
4944.  Die  ITirche  S.  Murlfaii  zn  Mbden,  mil  idlen  dasu  geborigen  HjEnseni  brenat  ab.  Lerbeek  Chron.  l 

0.  p.  169. 

4942.  Das  Kloster  Ncaen-Hcerso  bronnt  ab.  Chron.  MonU  ser.  ad  b.  a.  —  Dic  Abtissinn  llognrdis  stellto 
einen  Xheii  desselbeo,  zum  Scclonheil  ihres  Bruders  Lambertus,  auf  ihre  Kosicn  wieder  her. 
NecroL  Heris.  ad  XVL  KaL  Kaxi,  ap^  Slnmdc  p.  974. 

1166. 

4913.  Otto,  Graf  von  Ravensberg,  widmet  sein  GotFlarsheim  mil  aUen  dazu  gehorenden  Rccbtcn  (welche 

vollstandig  aufi;czahlt  wardcn)  zn  dnem  Nonnenkloiter  Avgnsthier-Ordens.  AcL  a.  1166,  in 
dicbus  RoynoMi  Colon.  Archiep.  praescnte  Philippo  postmodum  sncccssoro  ejii^,  Atm^enlcm  be- 
findcD  sich  noch  uater  dea  Zeugen:  die  Pfarrer  HeiDrich  zu  Flarsheim,  Uesel  zu  Hcci^iinghau^en, 
ond  Moysea  sn  Oir«i.  KindKnger  H.  B.  IL  Uric  S.  802.  —  Der,  den  fidgenden  Brzb.  Philipp 
beireffende  Znsals  beweiil  daas  die  Urkonde  erst  laage  Zeit  naeh  der  Hnndinng  anBgefertigt 
wurde. 

4914.  August  1.   Reinold,  Erzbischof  za  Cola,  bestatigt  die  Slifluog  des  iOoslcrs  Ylar&heim.   D.  Colon.  in 

lestivitato  b.  Petri  ad  vincula  1466»  Prid.  B.  e.  XIT.  bnp.  XL  Lamey  Gescli.  v.  Bavenab.  Uifc. 
S.  42„  fchlcrhart  iCCCXXXY.; 

4915.  w  n  Derscibo  vcrordnct  dic  Urbannachung  des  Waldes  Allbolt  bci  Socst  und  verfiigt  iiber 
die  Benolnmg  des  dadordi  gewonnqoen  Bodeoa.  ieu  Colon.  hi  eod.  S.  Petri,  in  KaL  AvigQSli 
4466.  KuidHngcr  M.  B.  H.  Urk.  S.  196.  Sciberlz  Uiknndenb.  I.  S.  76.,  mit  dom  Datum:  TUL  Id. 
Jul.  und  amlcrn  Abwcichungcn,  nach  ciner  verschiedenen  AiLsfertigung.  (CCCXXXVI.) 

4916.  Dor  lirzbischuf  von  Cbln,  dic  Biscbofo  von  Paderbom,  Minden  und  Muosler,  und  Uerzog  licinrich 

von  Sadisen  bclagom  die  Stadt  Amsberg,  weil  Gmf  Heuiridi  von  Amdierg  semen  Brader  Hein- 
rich  tlcn  Jiingorn  ins  Gcrangniss  gcworfen  hattc,  worin  er  gcstorbcn  war.  Arnsbcrg  wnrdc  ero- 
bert  uad  zerstiirt,  und  der  Graf  verlriebeD,  spater  aber  dorch  den  jBrzbischor  voa  Cob,  dem 
er  sdne  Beaiianingen  tn  Lshen  anftrag,  wieder  «iiitgeselil.  GobeL  Peii.  L  o.  p.  274. 


*)  Kteh  der  von  Sutoriin,  Geicfa.  d.  Unpr.  d.  deatteh.  BiiiM«  D.  8. 1.  Hol.  mie^MdMflta  TMnl1iii(  «£n 
dl«Mr  Vil(,fl«to,  atalt  fialit,  Jbuia  (Riifea)  n  lt*CB. 


Dlgitized  by  Google 


46 


1IC6  — 116t. 


1947.  Kaiscr  Friedrich  I.  bcsUitigt  eincn  Tertrag  zwischen  dcm  Bischof  Goderrid  VOQ  Utrccht  ud  d«ni 
Grafen  Florcnlius  von  Iloltancl,  worin  die  Grafschnft  Frioslnnd  Itcidcn  gcmeinschrrftlich  zugespro- 
chcn  wird,  und  der  Graf  vun  Holland  sich  zugleich  verbiiidlich  niachl,  dem  Biiicbof  das  Schlo^ 
Beotheim  erobera  m  helfeii.  A.  4166k  Beda  Hisl.  Eptoc.  Ultraj.  p.  174«,  woA  dantos  Juog  HiBt. 
Comit.  Benthem.  Cod.  dipl.  p.  ?3.  —  Der  Vertrag,  in  Beziehnng  anf  die  Graf<:chnft  Bcnthcim, 
welche  der  Grof  voq  UoUand,  zum  Nacbtlieil  seiaes  jiingcren  Bruders  Otto,  dcm  fiischof  ero- 
bera  belfen  woDte,  um  ate  t<mi  dtoeeiu  zuLeheii  zo  cmpfangcn,  luou  niditzur  Auifiibrung,  und 
beide  Briider  wurden  mit  «niander  auBgesohnt»  Da*  Dalnm  dieier  Orkiiiide  iit  IdbrigeM  iiMi' 
chcr.  Nr.  2018. 

4918.  Reinald,  Erzbischof  zu  Cola,  bcurkundot,  dass  cr  eincn  Tbcil  der  za  scinem  Uofo  Gclmcn  gebori- 

gen  Landerei,  wegen  zu  w^ter  Entfenraitg  von  deinselbai»  davon  getreiNit  nnd  in  ciozdiMD 

Stiickon  vcrnrbt  hat.    Act.  Sosat.  in  cccl.  S.  Walbur.f;!*,  a.  H66,  Frid,  R*  XiV.  Imp.  Xi.  Aldbcr^ 

lio  Anal.  mcd.  aovi  p.  201.,  u.  darauii  Seibertz  Urkundenb.  1.  S.  71. 
4049.  Deraetbe  yerkaoft  dem  Rilter  Behuivicas  von  BollhiMen  einen  Wald  genannt  Brdl  bei  Bm^lon, 

um  von  dcm  Kaufgeldo  cin  verkauftes  Got  zu  Gladbach  zn  bezahien.  A.  4 466,  FHd.  ft.  XIT. 

Imp.  XI.  Scibertz  Urkundcnb.  I.  S.  79. 
48910.  Heinrich,  Uerzog  voa  Boicra  und  Sachfien,  schenkt  dcm  Kloster  Ameitingsboro  eincn  Hof  zu  Adel- 

loMeahenD.  Unter  den  Zeegen:  Tdcwio  und  eein  Brader  Wideikind  von  Schwaleiibarg.  A.  4466» 

Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  223. 

4^4.  Franco.  Abt  zu  Licsborn,  bcurkundet  das  Recbt  der  zu  seiaer  KaQuner  Itdr^eQ  Leute.  A.  4466. 

Kindlinger  Iliirigk.  S.  S40.  (CCCXXXVn.) 
498S.  Gmrad,  AbC  des  Kloatcrs  S.  Marien  bei  Swalenberg,  vcrkaufl  dcm  Abte  Ufo  za  Flietorp  einen  Hof 

zu  Urthorp.   Unter  dcn  Zcugcn:  Evcrj^isn.s,  Bischof  zu  Padcrborn;  Conrad,  Abt  dasclhst;  der 

Vogt  Folquin  von  Swalenberg  und  seiu  firuder  Widikind.  A.  4166.  Zeilfichr.  L  vatorl.  Gcscb.  u. 

Alterdranek.  VUi.  S.  S8. 

4988.  Graf  Ecerard  von  Altina  und  sein  Brudor  Graf  Engilbert,  anch  Heinrich  von  Folmudestcne,  Zcogeik 
bei  Erzb.  Reinalds  za  Cbln  Bestatigung  der  Besitzungen  der  Abtei  Altenberg.  D.  Colon.  a.  1 166, 
Frid.  R.  XIV.  Imp.  XI ,  ponliC  Reia  a.  L  Lacomblet  Urkundenb.  L  S.  294.  —  Seit  seiner  btschof- 
Behen  Gonfleeniioo  (vgL  Nr.  4906)  Oogt  Rebohl  die  &hl  aemer  PouliGkat|ahra  wieder  von  4. 

zii  ziihlcn  an. 

4924.  Den  Einwobaero  des  Kircbspiels  Hoienchasea  wird  die  Freiheit  vom  ZoUe  aaf  dom  Ifariue  der 

Stadt  Soeal,  vor  dem  dorligett  Stadtriebter  Hildegeros,  bestattgt.  S.  d.  SeBienz  Drkoodeob.  L 
S.  80.  —  INose  undatirte,  alteste  stiidtische  Urkonde  wird  am  schicklichsten  hieher  geselzt,  da 
der  genannto  Sladlrichtcr  und  dcr  uistcr  don  Zcugen  erscbetaeiule  MMnzoifliflter  Haa^Bn^^f  auch 
in  aiidera  Lrkunden  dieses  Jahres  vorkomtncu. 

1167. 

4925.  Febiiiar  10.    Wemher,  Bischof  zu  Hindco,  scheakt  dem  Kloeter  Obemkirchea  eio  Haos  zu  Uabur- 

gehosen  ndist  andern  GHtera,  nad  don  AreUdiscoaalbsnii  iber  die  Kircheo  zu  Obcmkircbeo 
uod  Velden.  D.  Mmd.  IV.  bl  Fehraar.  4467.  Spilcker  Beitr.  I.  &  466.  Westphatis  4826»  Sk 

37,  S.  302.  (CCCXXXVIII.) 

4926.  „  19.  Beinald,  Erzbischof  zu  Cdla,  enlscbeidet  die  Klago  des  StifU  S.  Mariae  ad  gradus 
gcgen  die  Eiawohner  n  Wenengeren,  Dalehnaen,  Oiberge  und  Mikelenbdce,  wegen  dea  Zeiieo- 
ten,  dahin,  dass  der  Kornzchcntc  von  ilinon  jiihrlich  mil  5  Talentcn  Uortmundischer  Miinze  ab- 
gclost,  der  kleine  Zchcnte  abcr  bcsonders  jtihriich  hezahll  werdcn  soll,  auch  dcr  Zchentc  zu 
Aldcadorpe  vorbebaltco  wird.  Unter  den  Zeugen:  Everardos  do  Altena,  advocatus  Wurdineosis 


Digitized  by  Google 


11<S7  — llfiS. 


47 


ecclcsiao;  Hoinrich  von  To)roudis(eiD  (dcr  anch  noch  in  einlgen  andorn  Urkondcn  diescs  Jahres 
erscheiol).  D.  Colon.  XI.  Kal.  MarU  4466.  Frid.  R.  »,  XV.  Imp.  XU.  Niesert  M.  U.  &  IL  S.  216, 
der  den  Vertrag  irrihiiiiiUdi  dem  Slifte  Kappeaberg  nisdireibt;  Lacomblet  Urkmideiib»  I.  8. 284». 
—  Die  Jahrzahl  isi  nach  der  Golobdiea  ZeUredmitDg  <n  ventelieD,  womit  andi  die  B^ieniDg»' 

jnhrc  iibcrcinstimmen. 

49i7.  Jul.  28.   Eceryisu^,  Bischof  zu  Padcrbom,  eignct  dcm  Klostcr  Hclmwardcshausen  ein  Got  zo  Wc- 

lenen.  D.  T.  Kal.  Ani;.  4467.  Bisher  nngednickL  (CCCXXXDL) 
4988.    „   29    fOftava  Mariae  Magrlalenae.)   Der  Edlo  MirnhUis  fvgl  Nr.  1807)  slirbt.  —  Er  wiirde  in 

der  Domkirche  za  Mioden  vor  dem  Aliare  der  heil.  Maria  hegraben.  Lerbeck.  Cbr.  1.  c.  p.  478. 
4939.  AagoBt  4.  Amdd,  der  Sohn  des  Graren  Everard  von  AltiDa,  Zeage  bei  Kaiaer  FficdrteA*  /.  Sdien- 

kung  dcs  kbniglichcn  Hofcs  Andcmach  an  dcn  Erzbiscbof  von  Coln.    D.  Romae  ap.  S.  Petrum, 

Kal.  Aug.  1167,  a.  R.  XV.  Imp.  XIII.    Lacomblct  Urkundenb.  I.  S.  290.    Kindlin.-or  M.  B.  Ul.  4. 

Ablh.  Urk.  S.  6i.  Glintber  Cod.  dipl.  I.  S.  301.   fieide  lelzlere  irrig  mit  Ili.  Kal.  Aug. 
4990.  Bdnri^,  Hentog  tn  Saehsea  md  Bdem,  tignet  dem  Kloeter  Obendtirc^en'  ein  Gnt  zo  Velden,  wd- 

ches  Ynlqnin  von  Swalcnbcrg  vorher  zu  Lchen  hallo.   Untcr  dcn  Zcugen:  dcr  Dompropst  Thiet- 

mar  uod  dor  Propst  Anno  zu  Mindon;  Volquio»  Graf  voo  Swalenbergi  Hennaiui  voo  Siroaiberg; 
«.  n.  A.  4467.  Spilcker  Bdlr.  1.  8.  47S.  Vgj.  Wedddnda  Nolen  t  a  SBS. 

4168. 

4934.  Febniar  1.  Ifeinrich,  Hcrzog  zo  Baicm  nnd  Sachscn,  schcnkt  bci  snincr  Vermahltmg  mit  Machtil- 
dis,  dor  Tocbter  des  Konigs  von  England,  der  Kirche  zu  Mindco  deo  Hof  Lothe.  Unter  den 
Zeogen:  Wemher,  Bisdiof  m  Minden;  Otto  ond  Heiaridi.  Grafen  von  Bavensberg.  D.  Hindae 
Kal.  Febr.  M68  Oriu'  Gurir  lU.  p.  504.  Wiirdtwein  Subsid.  dipl.  VI.  p.  345.  —  Bei  dendben 
Gelcgenheit  .schonkle  Hcrzo^  Ilcinrich  tlcr  Kirche  zii  Mindcn.  in  wolchcr  soinc  Ehc  eiqgesegliet 
Tvardc,  aach  einen  Ami  des  heil.  Gorgooius.   Erdmaan.  Chrou.  0.snabr.  i.  c.  p.  210. 

4B3S.  Jnn.  BB.  WenkBr.  Bisdior  m  Mmden»  Zenge  in  eioer  Sdiealraags-IIrknnde  Kaiser  FriedriAs  L  ftr 
den  Crafcn  Engclbcrt  von  Bore;.  I>.  Wirzeburg  IV.  Kal.  Jul.  i168.  Lacomblct  Urkundonb.  I.  S.  297. 

4933.  Oktober  \.  Pfalipp,  Eizbischof  zu  Cohi,  bestaligt  dem  Kloster  Vliegelorpb  die  voo  seinera  Yorgun- 

gcr,  Enl».  Remald,  demselben  geadienlcten  zwd  Hoven  zo  Lengevett  nebat  emer  Hove  n 
Latcrvclt  Unlcr  dcn  Zeuycn  sind  dio  Blschdfo  PIii]i|)p  von  Osnabriick,  Friedrich  von  Hibiatert 
Evergisos  von  Padorborn,  Wcrner  voo  Minden;  Graf  Everhard  voo  Altcna;  Heinrich  von  Vol- 
meodisteio;  u.  A.  D.  Coion.  Kal.  Oclob.  4168,  Frid.  a.  R.  XVL  Imp.  XIV.  Kindlinger  Volmest.  IL 
S.  84.  Seiberli  Urkundenb.  L  S.  8S.  —  Bei  Endlinger  fiibrt  der  ESd».,  dordi  dnen  FeUer  der 
Abschrifi,  dcn  iztxivr.  unerUiiilidien  Titd:  lotins  Westphaline  «rdiicaaedhiiiu;  woRir  Seiberli 
richliger  Italiae  liest 

4934.  December  89.  Fiitdrieh.  Bisdiof  n  Ifiliiat0r,  afirtii  —  Er  liagt  mlar  dem  flmnne*  vor  dem  Al- 

t  in    Iis  heii  Pctnis  bci>rabeiL  NecroL  «od.  cath.  Honaater.  Andere  geben  adoen  Todeel^ 

auf  d  .'lO.  oder  31.  Docember  an, 

4935.  In  dieses  Jahr  f^t  die  Siifluog  des  Kiosiers  Scbeda;  nach  einer  Bemerkang  bci  Sirunck  ms.  p.  374. 

(4468—4494.) 

4998.  ShUipp,  Erzbischof  zu  Coln,  theilt  die  Stadt  Soest  in  sechs  Parochieo,  ond  bostimmt  den  Umfai^ 
des  Kirchspicls  S.  Pctri.  S.  d.  Sf'\h<-v'7.  Urkundenb.  I.  S.  434.  (CCCXL  aus  eioer  be$sem  Ab- 
schrift,  wegOD  der  besondero  Wichtjj^kcii  der  Urkonde,  neu  abgodr.)  —  Dieae  nnd  dio  folg. 
Orit  dod  nnr  ndi  der  Beg^niagtteil  dM  Enib.  Pbilipp  besliauut, 


Digitized  by  Google 


«8 


llfiS-^llSS. 


9907.  Dandbo  schonkt,  ani  den  guten  Vorsatz  seines  Yorgangers,  dcs  Erzb.  Reinald,  aaszafiihren,  dcm 
von  letztcrcm  ppi^tiflcton  Klo<tcr  S.  Walbtirps  7m  Soest,  GUler  rn  Witmnrenchusen,  Ancdoppen, 
Ebbeckuscn,  Husen,  Lerke,  Wi^itr(>nchu«ien,  Eiden,  Bruchuscn,  Hare,  Cuddcnbcke,  Htldewarenc- 
Irnsea,  Heppen»  ein  SabhBOB  m  Saasendorp,  n.  e.  m.  Ubter  den  ZeogeD:  Giaf  Heinrioli  von 
Arnosbcrg^  Goored  Ton  ftndeidiei^  S,  d.  WigUMfa  Arcbiv  I.  S.  Sl  &  93.  Se3ierlK  Uricaodenb. 
LS.  411. 

4938.  Derselbe  beericondet,  da«  er  die  Stiftslcirobe  m  Meflchedo  anfii  netie  cingewcibt  hat,  ond  besliinmt 

die  Fcior  ihres  Kirchweihfestcs.   S.  d.  Seibortz  I  rkundciib.  I.  S.  135. 

4939.  Verzcichniss  dor  von  dcm  Erzbischof  PhHiiJii  fur  das  Erzslift  Ciiln  crworbcncn  Giitcr.  Lcdebnr 

Vlotbo  S.  109.,  uod  im  Auszuge,  so  vicl  die  Giitcr  in  Wesilalen  beirifft,  Seibcrtz  Urkuddenb.  L 
S.  43». 

M69. 

4940.  Hai  49.   Graf  Everard  von  Altena,  Zeugo  in  eincr  Urkundc  dcs  Erzb.  fhilipp  von  Cbln,  fur  di» 

MRrien-Kirche  zu  Ressa.  D.  Numagiae  XIV.  Kal.  Jun.  4169.  Lacomblct  Urkundcnb.  L  S.  301. 

4941.  „   .  .    Hcinrich  von  Volmuutsteinc ,  Mini.stnrial  dcr  Kirche  zu  Coln,  Zcugc  in  cincr  Urkunde  des 

Bnb.  fhHiji^  riir  dio  Stadt  Coln.  Act.  in  palaiio  Coloniensi,  measo  V^o  1469.  Lacomblel  Ur- 
kvndoub.  L  S.  309. 

I94S.  Novembcr  13.  Pfiilipp,  Erzbischof  zu  Coln,  bestaligt  einen  Vcrglcich  zwischen  Thcmo  von  Soest 
und  Wcgolin  von  Tiunen,  wegcn  cincs  Zehenten  za  HostiDOQ  (OsUioneo).  D.  Soflat.  Id.Novembr. 
4  J69.   Wigands  Archiv  VL  S.  169.  (CCC.\L!.) 

4043.  Uidwig,  Ri^chof  zn  Miinster,  enladieidet  den  Streit  zwischen  den  Domherren  dBaelbet,  and  den 
y  '  ausserballj  Jcr  Maucru  dcr  inncrcn  Stadt  (d.  h.  dcr  Dom-Immunitiit)  wohneudcn  liii-i-  rn..  r!ri!iin, 
dass  der  Abhang  von  dcr  Mauer  bis  in  dic  Millc  des  die  Dom-lnmiuailat  umgebcndun  Grabens, 
den  Domberreo,  ond  «war  zu  jcdcr  einzelnen  Gnie  d»  anpenunde,  ausieriialb  der  Vanar 
gclcgcnc  Thcil  dcs  Abhangcs,  cigcnihiimlich  nig^ren  floD.  D.  in  ctvilale  MooBilem,  a.  4161IL 
Nicsert  M.  U.  B.  2.  Ablh.  S  447.    (CCCXLII  ) 

1944.  Bermam,  Discbof  zu  nildcshciui,  bestatigt  dcm  Klostcr  Amclungsbom  die  Rechto  ond  Notzangen 
der  Sabwerke  bei  Henmieodorp,  welche  Graf  Berioger,  der  aie  bisher  n  Lehen  balle,  <tom 
Klostcr  7  m  ncstea  te%iirt  bat.  D.  in  dvit.  HildeshenieDsi,  a.  444J9.  Anaog  k  Falke  C  Tr. 
Corb.  p.  m. 

(1169—1173.) 

4945.  Ludwig,  Hi.sdiof  zu  Miinstor,  tind  Graf  Heinrich  von  Arnrsbcrg,  Zeugcn  in  cincr  Urkmidc  des  Erzb. 

Ptiilipp  zn  Coln,  Hir  die  Kirche  zu  Rees.  S.  d.  lacomblct  Urkundenb.  1.  S.  313.  —  Die  Zeit  wird 
dnrdi  die  R^^rangsjjahre  dee  Bischob  Ladw%  besiinmt 

40Mi  Zor  Zeit  Bischof  Ludwigs  L  zu  Miinstcr  wurdc  dcr  schon  vom  B.  Burchard  gcfassto  Entscbluss,  dem 
heil.  Liudgcr  cinc  Kircho  zu  baucn,  ^iedcr  aufgcnommcn.  Dcr  Platz,  welchen  B.  Burchard 
dazu  bestimmt  und  der  Aufsicht  cines  Canunicus  Ilelmward  iibcrgcbon  liatte,  wor  von  letztcrem 
verprundet  wordcn  uud  endlich  an  euen  Bttrgor  Hymricas  gekommen.  Von  dieiem  iSBte  ihn 
B.  Ludwig,  auf  Bitten  dcr  iibriscn  Biirgcr,  zwar  wicdcr  ein,  vertauschte  ihti  aber  gegen  einen 
bessercQ  Plalz.  —  la  den  Wundergeschicbton,  welche  damals  zur  Spraobe  kamcn,  werdeo  un- 
ter  andem  die  Orle  Rene,  Thelget,  Dwen,  Aldensele,  fidehem  (bei  Osnabritck).  Rhdcerade  nnd 
Lingcn  genannt  (dcnn  so  miissen  ohne  Zwcifel  dic  unversliindlichen  Namcn  Riri.vcrodc  aad  liri- 
gaa  gekeen  werden).  Scriptor  de  mirac  S.  Liu4g.  ap.  Perti.  Scriptor.  I.  U.  p.  425. 


Digitized  by  Google 


49 


1947.  Jannar  3.  lAtdtoig,  Bischor  zu  Miinstcr,  Zeuge  in  einer  Urknnde  Kiiser  FHeiridi»  l  fur  das  Stift 
Fiild».  D.  ap.  Fraakenerort  V.  Non.  Jaouar.  4470,  a.  B.  XVIL  Imp.  XY.  SdiaiuHM HisL  FukL  Cod. 
prob.  p.  493. 

I94&  Febraar  3.  Btgdibr  zn  Osuabrildc,  bestatigt  das  dureh  Ludoir,  nit  EtawiBigung  sciner 

Sdhne,  Briidor  unil  sonstigen  Wrwnndtcn,  woruntcr  Bischof  Bcrnhard  (von  Padcrborn),  auf  set- 
n»^in  Gutc  Oscthc  gcstiftctc  .Nonncnklostcr,  dcsscn  Voglci  in  dcr  Familic  dcs  gcdachtcii  Ludolf 
blcibcn  soll.  Unlcr  dcn  Zeugcn;  dcr  Dompropst  Arnoldi  dcr  Deeliant  Thieiiiard;  Gcrhard,  Propst 
zu  S.  JohBnnis.  D.  Qsanbr.  UL  Non.  Fclmiar.  4470.  Hfieer  O.  G.  IL  S.  802.  s.  W.  VIII.  S.  94.*) 

4949.  Jun.  21.    Lxidit-irj,  Bi^.dmf  zu  Miin^l^T,  Z->ti?r>  bci  K.  Friedricits  I.  Hfstatia^iiniT  cincs  von  dcm  Klo- ^ 
ster  Ichtcrsbauscn  gcschloi>sencn  Giitcrtauschei».   D.  Erpesforl       Kal.  Jul.  4470.  Schumacber 
vem.  Nachr.  5.  Samml.  S.  44.  Wenek  Hess.  Landesgesch.  1L  Urkundenb.  S.  592. 

1960.  November  40.  (vigilia  Martini  cpisc.)  Werner.  Bischof  zu  Mindcn,  stirbt.  NccroL  ecd.  Mind.  Ebcn 
so  Lerbcck  Chron.  1.  c.  p.  177.  —  Von  soincn  Rc^irtin^^shandlungcn  winl,  nus^ifr  dcn  sclion 
berichtutcn,  cnviihnl,  dass  cr  zuerst,  nach  Auflosun^  dus  gcmctnsamen  Lebens,  die  Canonical- 
Prabenden  eingetheilt,  vier  Vicarien  gestiftet,  trad  atis  den  Hofe  Gdenbeke  dne  PiiatatkMi  an 
die  Cnnoniri  zu  S.  Martini  auf  das  Fcst  dcr  hcil  Marin  Mn^d.nlcna  vcrortlnct    I>crbcck.  Chr.  \.  c. 

4931.  Ifuiipp,  Erzbischof  zu  Ciiln,  bcstaligt  den  Vcrglcich  des  Stdtcs  Kappenberg  mit  dem  Propste  301 
Xanten,  wogea  dcr  AblBsnng  des  aus  dem  Hofe  StikeHnc  an  dte  Kirdie  zu  Hamwmkel  cn  ent- 
richtondcn  Zcheotcn.  A,  4470.  Niesert  M.  U.  S.  a  S.  ^2.  (CCCXUII.) 

4952.  Dorsclbc  stiftet  das  Nonnonklostcr  Brcdchr  cin  cincm  von  Godschalk  von  Padberg  dastt  mgelausch- 
ten  Ortc.   A.  4170.   Seiberlz  Urkundcnb.  L  S.  83. 

49B3.  Derselbe  entscheMet  einen  Edsschaftsstreit  zwiBchen  Riohenza,  der  Wlitwe  des  Bdlen  Itabodo,  md 

<lcs  IclzliTOn  Schwcslcrn     A.  1170.    Wisnnds  Anliiv  VI.  S.  171.    Sclhcrtz  Frkiindcnl).  I.  S.  85. 
49i>l.  Ludwig,  Biscbof  zu  Miin^tor,  bc.stiitiv;t  dcm  Stifto  Kappcnbcrg  dic  Ivirchca  zu  Alcn  und  Wcmo  sanuDt 

ihren  Decanien.  A.  4470.  AVi!<aiids  Archiv  VI.  S.  290.  (CCCXUV.) 
4966.  Derselhe  eignet  den  Kloslor  Lioliiirii  ein  Ilaus  zu  GronhorsL  A.  1170.  Kindlinger  M.  B.  lil.  1.  Ahih. 

Urk.  S.  fii.,  zvinr  anircliiich  aus  deni  Oriii^iiiah',  abcr  unvoll-tandig  und  fchlcrhaft.  (r.CC.XLV.) 

4956.  Dcrsclbc  bcstatigt  dic  Schcnkung  eiocs  iiauscs  zu  Wcllotho  an  das  Kloslor  AsbccL  A.  4470.  Bis- 

her  nngedrackt  (CCCXLVIL) 

4957.  JPhilipp.  Bischof  zu  Osnabriick,  bcstatigt  dic  SchcnViin^'  oiner  Hove  zn  Haveiri»dce  an.  dos  Khwter 

Asbock.   A.  1170.    Bishcr  uogedruckt.  fCCCXLVll.) 

4958.  Dersclbo  bcurkundct,  dass  die  I^pelle  zu  Lagborgo  (Ladbcrgcn),  mit  Einwilligung  der  Klrche  za 

Hbnslcr,  wclcher  das  Grandeigenlhum  dasclbst  zustcht,  zu  ciner  PAnriiirchc  erhobcn,  nnd  ihr 
cin  Thi-il  (lcr  an^rcnzonfion  Parochic  Loggcrike  (Leni;orich)  ncbst  gewisscn  lilinkiinftcn,  mit  liin- 
wUhgung  dcs  dortigcn,  von  dcr  AbUssinn  Julla  zu  Hcrvord  emanntcn  Pfarrers  Hcinrich,  zugc- 
legt  wonlen,  nnd  cntschoidet  den,  zor  Zeit  des  folgenden,  ebenlUb  Heiarich  genannten  Pfiiiw 
rers,  und  der  Abtissinn  Luiganlb  cntstandenen  Stroit,  mit  Bcsliiligung  der  PamchinlL-rcnzon  \on 
Lagbcr;;c,  doch  imtcr  Ancrkonnung  gowi.sser  Vorpflichluiigcn  gcgcn  die  Kirche  zu  Lengeridu 
Act.  Osaiibruge  in  gcncraU  synodo,  a.  1170.   Miiscr  O.  G.  H.  S.  303.  8.  W.  VIII.  S.  96. 

4959.  Qmrad,  Abt  xu  Helmwardeshansen,  bcurknndct.  wie  scin  Klostcr  verschiodcnc  Giiter  zu  Winithe 

iinil  nn  nndom  Orlen  an  der  Loino  dadurch  crworhcn,  dass  die  lunhabor  dorselbcn  sich  dera 
Kloslcr  als  Hiirigc  odcr  Lehensleute  ergebco.  A.  1170.  Wigand  Femgericht  S.  223.,  uod  im 
Auszuge  Kiudlingcr  U.  B.  ilL  4.  Abth.  S.  06. 


«)  Id  dom  letstcn  AI>drDclL  Ut  Zatl*  10.,  itttl  fHi,     lcMn:  pwi  S.  M.  Z.  8.,  nwbjlfi^,  itesaMiMltM:  nm. 
H((«iu  hut.  WMtbl.  IL  7 

Dlgitized  by  Google 


80 


llTt  — IITI. 


1960.  Simon,  Gf«f  xa  Tekcoelmrg  mi  Togt  d«r  Kirdie  m  Oawbriiok,  stiltet,  gemetnsduifttieb  uit  aeiner 

Hattcr  I^ilica.  eiii  Nonnenklosler  auf  sdncm  Gule  Esno  (Esscn  hci  Qiiakcnl;riick).    A.  HTO 
Sudeudorr  Beitr.  z.  Gcscb.  d.  L.  Osnabriick,  S.  57.  —  0as  Kiostcr  wunlo  ia  der  Foige  nacb 
Malzarten  verlegt   L.  c. 

1171. 

1064.  Jon.  5.   Ludivifj.  BIsclKif  zu  Miiii>lrr.  Zcugc  bci  cincr  Schonkiinjz  dcs  Hiscliofs  rji)  \on  Naumburg 

ao  d&9  Kloslcr  Bosau.   D.  iNon.  Jun.  1170.   SchooUgea  ct  Krcysig  Diplomalar.  T.  lii.  p.  430. 
y'  Daas  die  bier  angegebeoe  JahnaU  1170  nicht  die  richtige  seio  kano,  aondem  1474  beissea 

muss,  gcht,  nach  dcr  richligen  Bcmerkung  von  Schullcs  Dircclor.  S.  221..  darans  hervor,  weil 
der  uDter  dcn  Zcogcn  geoanntc  Rischof  Martin  von  Mcisscn,  desscn  Yorgnngcr  Gerung  erst  ioi 
Novcmber  1170  starb,  noch  nichl  im  Jun.  dcss.  J.  als  solcher  auftrctcn  konnle. 

1065.  Angust  3.   neinrich,  Herzt^  zu  Baiem  und  Sachscn,  eignct  dcm  Klostcr  Obemldrdken  dn  Gnt  n 

Vcldcn.    D  Fcnlac  III  Xod.  .\u:;  1171.    ni.hcr  un.::<'.truckU  ^CCCXLVni.^ 
49C3.  Septbr.  9.   Die  Grafen  Heinnch  von  Ravcnsberg  und  Otlo  von  Benlbeim,  Zcugcn  in  Uerzog  Hein- 

iieh$  m  Sadtsen  Doiations-Urkande  des  Bisthua»  Sebwerin.  Acl  in  dedieaiiooe  ejosd.  eed» 

V.  id.  Seplembr.  4170.    Llsch  Mcklenb  Urk.  III.  S.  32. 
4064.  Novcmbr.  23.   Kaiscr  Fnpdrirh  l.  vcrlciht  den  Biirgern  zu  Osnabriick  das  Rccht,  uicht  vor  an«- 

warligc  Gorichtc  geiordert  zu  wcrden.   D.  Goslar.  IX.  Kal.  Dccembr.  4171.   Muser  O.  G.  11. 

S.  906.  s.  W.  WL  S.  08.  (CCCXLIX.) 
1065.  iMdtcig,  Bi.«;chof  m  Mtlnstcr,  iibcrluxst  dcm  Stiftc  Kappenberg  dcn  Zehcntco  des  Hauscs  Dichus  zn 

Coretbe  gcgon  cine  jahrlicbo  Lbsc  von  3  SchiUingcn.  A.  4471.  fiisher  angedracla.  (CCCL) 
1006.  Smsigus,  Bfacbo^  zo  Paderbom,  erlanbt  dem  Al>te  Coorad  zn  Holmwardediattsen  die 

der  Pbrrkirche,  zu  welcher  dic  Bcwohncr  scines  Neubmdilaiides  in 

wenlf-n  sollnn.    A.  1171.    Bisher  nngcdruckt.  CCCLI.) 

4967.  JHtiUpp,  Bischof  zu  Osnabriick.  gibt  dcm  Klo$ler  iburg  dcn  Zehcntcn  von  8  Hiiuscrn  zu  HOtere. 

D.  in  Osnabr.  a.  4474.  Unier  den  ZeqgHi  suid  die  bei  Ifr.  4048.  genaDoieii  GeirtGdien  «. 
dann  Adolf  von  Blankana,  Vog|l  des  Kbslem  Iburg;  Wilfielm  voo 
n.  S.  305.  8.  W.  YUL  S.  97. 

4968.  Theoderieh,  ein  Sobn  des  Maricgmren  Addbert  (von  Brandeobnri^,  scheakt  dem  Kloster  Obem- 

kircben  eio  Gnt  zn  Vddcn.   D.  in  Wirbcne  a.  1171.   Bisher  ungedrucku  (CCCUI.) 
4060.  Bmold,  Propst  des  Klostcrf?  Vclchardinchimscn  (bci  Landau  im  Waklccki.schcn) ,  nimml  cinc  bisher 
iireie  Frau  Namens  Mechtiidis  in  das  Wacbszinsrccbt  seincr  Kirchc  auf,  und  bestimmt  dercn  Vcr- 
pffidilanisea.  A.  4474.  Varabagpa  WaUedt.  Landesgesdk  Urknndenlk  S.  8l 

(1171  —  1185.) 

4970.  ilnno,  Bischof  zu  Mindcn,  gibt  zu  seincs  VatersOtto,  seiner  Mattcr,  scincr  GeschN^ister  und  scmem 
eignen  Sedenhcil,  dcr  Kirchc  S.  .Martini  /n  Miiiilcn  ciii  Giil  /u  Dhugcntorp  und  cino  Hove  zn 
Domhcm.  S.  d.  Bisher  ungcdrucU.  (CCCLUl)  —  Die  Zeit  ist  nacb  den  Regiemi^Biahren  des 
Biscfaofs  Anno  zu  bcstinunco. 

4074.  Urknndlidie  Nadvicht  tiber  die  Sdienkungen  des  Edlen  MirahXt  an  die  Kirdie  tn  Woden  (v^ 

Nr.  4807.)  und  Uber  die.  nach  dcm  Tode  des  Bischofs  Wcrncr  erfolgte  Vcrhandlung  wegen  der 

LdMMgiiter  dossclben.  S.  d.  aber  ans  der  Zeit  des  Bischols  Aano.  Bisher  ong^dradLt.  (CCCUV.) 

—  Vd.  Nr.  2004. 

^  4472. 

4075.  Februar  1.   Ludwig.  Bischof  zu  Hiinster,  bestaligt  die  von  ilcm  dortip;cn  Canoniciis  Bemhrird  von 
/  Ibenbttron  gemachte  Schenluug  einiger  Acker  zu  ?(uilou  au  das  Klostcr  S.  Maricn  zu  Miinster. 


Digrtized  by  Google 


B.  Grevea  lU.  Fcbr.  4472.  NiflMrt  M.  C.  S.  H.  S.  2S7.,  mit  dem  frisdwii  Sfttnn  ffl.  KaU  Febr. 

(CCCLV.) 

41^73.  Jim.  4.  PliHtpp,  Erzbiichor  zu  C6b.  bearknndet  die  Redrte  der  Wadmiarigeii  der  IBrbbe  S.  Petri 

ZD  Hedcbach.   D.  Susat.  Kal.  Jun.  Mli.   Scibertz  Urkundenb.  I.  S.  87. 
4974.  iMdmrj.  B!.<;chof  zu  Munster,  hcslniist  dcm  Sliflc  Knppenbcrat  eino  von  dcm  vori^n  Bischof  Frie» 

drich  geschcnktc  Hove  zu  Ali-Moilcre.  A.  1172.  Bisher  ungednickt.  (CCCLVI.j  —  Propsl  Her* 

mann  zn  Kappenberi^  «ird  in  dieser  Uriumde  zum  erslenmal  geaannl» 
4976.  Dcrsdbe  cignet  dem  Klostcr  Liesborn  cinen  Ib^r  zu  Waltorpc  nebst  zwei  Hoven  zu  Bidi^BCtbiorpe.. 

AcU  Monasierii  a.  Wll.  ^iosert  M.  U.  S.  lY.  S.  tlti.  (CCCLVII.) 

4976.  BtHjf,  Budit^  zn  Oanabriicli,  beariEundet,  dam  Gerfaard,  1'ropst  der  S.  lohannia-Kirdie,  dem  lS»r 

piiel  dersclbcn  cin  Hnus  zu  Wisenbike  nirudEgegebea  baL  A.  4472.  lloser  «.  W.  VUI.  S.  349., 
unvollsfandig.  (CCCLVIII. 

4977.  Widimann,  Erzbischof  zu  .Vlagdcburg,  ordncl  dio  VerbUltaisse  zwischcn  dcin  Propsl  und  dcm  Ka- 

pitel  der  Kirehe  zn  Bngern.  AcL  in  dvit  Hagdebnrg  a.  4472.  Bisher  ungedraclcL  ((XQJX.) 
4973.  Gelmn,  Abt  dcs  Klostorb.  S  Lninbortl,  nimmt  des  Stifts  Engcrti  Giitrr  zu  Odcnhelm  in  Ef1>padl^ 

gcgOQ  cine  jiihrliche  Weio-Licfcruog.  A.  4472.  Bisher  uogcdruckt.  (CCCLX.) 
19^  Am»,  Binkor  su  IBnden,  -wbSa  das  Boiler  8.  Goddttrdt  zu  flildeBhdai  nnd  die  Kfaahe  zn  Ekm- 

rode.  Lerbedt  Chr.  L  e.  p.  479. 

4473. 

4980.  Fdmmr  27.  f^S^,  BnEbiacbor  zn  Gah,  bestKiigt  das  ven  dem  Grafim  Heinridi  von  Armberg 

gcstiftcto  Kluster  Wedinghausen  und  hebt  die  Kirchc  aus  dcm  Decnnnl-Vurbarule.  rntor  den 
2Leugen:  Uflb,  Abt  zu  Grascaph;  Albert,  Dechant  zii  Soesl;  Graf  Aroold  und  sein  Bruder  Frie- 
drich  von  Altana;  Conrad  von  Ruthenbcrg;  Bemhard  von  dcr  Lippe.  D.  Sosat.  III.  KaL  UarL 
117;i.   Wigands  Archiv  VL  S.  473.   Seibertz  Uriiundenb.  I.  S.  88. 

4  984.  Mai  4.  Kai>f  r  riicdrich  f.  bcstiitigl  dic  Vertriige,  wodurch  Graf  Hcinrich  von  Tckcncburg  an  Bi- 
schof  Friedrich  11.  und  naclimals  Graf  Symon  an  Bischof  Ludwig  von  Miinster,  die  Voglei  iiber 
dte  Gffter  dea  Bischofe  ond  Domkapitds  zo  Miioster  kSaflidi  libiBrtassen  haben.  D.  Godar.  lY. 
Non.  Maji  1173,  a.  R.  XXII.  imp.  XIX.  Kindlingcr  Samml.  mcrkw.  Nachr.  S.  442.  Nkaert  IL 
U.  B.  1.  Ablh.  S.  357.    Wilkens  Gesch.  d.  Stadt  Muiister  S.  83.  (CCCLXI.) 

4982.  „  9.  Eierhard,  Graf  von  Altcoa,  Zcugc  bei  Kaiser  Friedridis  L  Beslatigung  dcs  Klosters  Sieg- 
burg.  D.  ap.  Syntzige  VIL  M.  Maji  4473L  Miraet  Opp.  T.  11.  p.  4477.  Kremer  akad.  Beitr.  Ul. 
Urk.  S.  47. 

49S3.  Jol.  45.  JMipp,  Bischof  zu  Osnabriick.  slirbt  Todestag  nach  NecroL  Osnabr.  —  Ausscr  andcm 
bereKs  erwAhnten  Handlungon,  irird  ihm  die  Stiftuog  des  KUwtars  Qoernheim  zugesdirieben. 
Erdmann  Chron.  i.  c.  p.  214.  —  Sem  NacUblger  AmM  gehttrt  wahraehmnlich  in  die  Familie 

dcr  Crafen  von  Altena. 

4984.  Augusl  14.   Scergisus,  Bischof  zu  1'adcrborn,  bestiiligt  Wernos  von  Brach  Schenknng  scincr  Giiter 

an  den  Orten  Bermo^nsen,  Rinxstinehnsen,  Thenesbem,  Bracb,  Bist,  Luiimartessen,  Wulderino- 
lorp,  Hestene,  Wimininctorp  und  W<M'nes>on,  an  das  Kloster  Gchrden,  ncbsl  einigcn  andem 
Scbenkangen.  D.  ap.  Pathcrburne  XIX.  Kal.  Scptbr.  4173.  SchateQ  A.  P.  I.  p.  585.  (CCCLXII.) 
—  Die  Urkande  zcigt  zugleieh  die  Anwesenheit  dcs  Herzogs  Ileinrieh  TOn  Sodisen,  des  Ables 
Ton  Corvey  und  violcr  Grafen  und  Edlcn,  zu  Pnderborn.  —  Uber  dle  Lage  eimger  der  ange- 
gebencn  Orte  spricht  Closlcrmeyer  krit.  Bolenrht.  S.  14.  Anm.  5. 

4985.  HtHipp.  Erzbiscbof  zu  Coln,  beurkundct  cmen,  zwiscboo  dem  Sliflc  Kappcnbcrg  und  dcm  Nonnen- 

Uoster  zu  Nenss  gesohlosseDen  Tei|ileicb»  wodnreh  teMeres,  g^gen  Brwerbung  emesUansea  zu 


Digitlzed  by  Google 


Ml 


iiTi. 


Rema^eo,  auf  den  Zehenteo  aas  dcm  Uauso  Cassela  verzichteu  A.  4173.  Miesert  M.  U.  &  fl. 
S.  iS9.  (GCCLXin.)  &rintBiio,  der  vierte  Propit  dw  StiftoB  K«pp«Dberg,  hiit,  nachAnwga 
dat  Urkunde,  dcn  bcreits  vott  9mm  Vorg^inger  Otlo,  mr  Zeit  finbischof  Araokfa  IL  geMbh»- 

sencn  Vertraj^  schriftlich  cmeuem  lasson. 

IM8.  Dersdbo  bestiitigt  dcm  Kloster  Liesbora  den  Kaof  dcs  Zehenteu  voa  dessea  Hofc  zu  Northwakle 
DD  G«biM«  voB  Soost»  «ddiai  buber  dio  Kirabe  m  Soesl  bMoai.  i.  4473.  Bidier  tt^adnidct 
(QCCLXtV.) 

4987.  Dnrsclbe  nimmt  das  von  scincm  Vor?;;in^or  Arnnld  H.  uml  dcsscn  Schwcstcr  Hadcwigis,  Abtissinn 

zu  Easen,  von  ibrcn  Erbgiitcm  gcstiflclc  Klostcr  zu  Riudorph  ia  seinea  Schutz  und  bestiitigt  des- 
flon  GWor.  Aet  in  ^aerali  syaodo  a.  4173,  Frid.  B.  XXSL  mp.  XDL  Lacomblei  Uriaindenb. 
L  S.  311. 

4988.  Ludwig,  Bischof  zu  Miinslcr,  gibt  dcr  7u  sciner  Zcit  Im  siiillirhcn  Thrilc  dcr  Stadt  Miinstcr  gcgriin- 

detea  Kirche  S.  Ladgeri  eise  Uovc  zu  WargcbcLc.  A.  M73.  Wilkcos  Gescb.  d.  Stadt  Muoster 
S.  87.  (CCCLJW.) 

4989.  Denelbe  meorportrC  dem  Klosler  Asbcck  dic  Kirdie  zu  Legdem.  S.  d.  IKdier  migedrvdct  (CCGLXVI.) 

^  -  —  Die  Urkundc,  wrlcho  dns  Ei-etilliniiilichc  hat.  dass  dcr  Bif;chof  sich  des  liingst  Hngchrauch- 

hch  gewordeacn  Namcns  von  Miuiigardcvord  noch  cinmal  bedicnt,  kann  nur  in  dicses  Jahr  gp- 
boren,  da  dor  nnter  den  Zeugen  g(!naoo(e  Dondechanl  Engdbert  zuerBt  4 173,  und  447S  nodt 
aem  VorE^nger  Albert  vocLonunt,  spau»  aber  der  Biadior  selbfit  nidil  aBclv  «m  Leben  vrar. 

4990.  Awrgini*,  Bischof  zu  Pa  1  t  rn,  eignct  dcr  Kirche  S.  Petri  md  AndroK  daadbat  ein  G«t  av  Dor- 

ncde.   A.  1173.   Bishcr  ungcdruckt  (Crrj.XVlI.) 

4991.  Dcrsclbc  eignet  dem  Kloster  Marienmiinstcr  dcn  Hof  Botvelt.  Act.  in  synodo  Patherbamcnsi  a.  1173. 

Bidier  migedniokt.  (CCCLXVJIL) 

499i.  CbrfnMfi**,  Xblisnnn  der  Kbtdie  S.  Marien  zn  Miinster,  bemfcmidel  dUi  Memcrian-Stffamg  des  Prie* 

stcrs  Herihertus  dasclbsl.   A.  1173.   Niescrt  M.  II.  S.  IL  S.  230.  (CCCLXIX.) 

4893.  Otto.  Abl  der  Kircho  S.  Alcxnndri  r.u  Gial-rhiip,  wclrhcr  von  Waltrrus  pcllifcr  cin  Lehcngut  zu 
Wauboklenchuscn  in  Francia  mil  cincm  dazu  gchorigcn  Gutc  zu  Bcrchuscn  (jetzt  Wemliogbausen 
mid  Bergbaasen  im  WittgeosteiBlsdien),  desgleichen  voa  Brkenbort  eb  Aliod  zn  EdMniorf  ga- 
kauft  hat,  schcnkt  dicsc  Giilcr  seinom  Klo-.trr.  S.  d.  (Nadl  Seifierlz,  um  4473.)  Nodi  unge- 
ddruckt;  kiinllig  ia  d  Nachtr.  zu  Scibcrtz  Irktiiulonb. 

4994.  December  26.  Ludwig,  Bischof  zu  Mtinstcr,  stirbl.  Goiiefridi  Chron.  ap.  Frchcr.  T.  1.  p.  341., 
nach  veldiem  derTod  des  Bi8dio&  an  etoem  gel^rlicben  «pidemiBdien  Hnsten  «rfolgle.  Todea- 
tag  nadl  Necrol.  Eccl.  maj.  Monastor.  Dassclbc  bcmcrkt,  dnss  sciuc  Mcmoric  vor  dem  Wcih- 
y  Bachtsfcstc  gefeicrt  wcrdc;  dahcr  mag  cs  kommcn,  dass  Einigo  den  22  Pcccmber  ab  scincn 
Todestag  angeben.  —  Er  gab  dem  Domkapitcl  das  Miinzrechl  und  dic  Einkuafie  von  den  soge- 
namiten  SchUige -  Pfetuungen  (obventionoB  monctae  (]uae  diountar  Slegarpennyiigc).  NocroL  di  — 
Dass  er  dic  vorhcr  amlsvvpisc  aiTstirthancn  bischiiflichcn  Hiifc  Lon,  Haltrrn,  Diilmcn,  niUcrbiTk, 
Wareodorf,  fieckum,  Alen  und  Wcrnc  imtcr  soioo  unmittclbarc  VcnvaUuog  zuriicknahm,  crfali- 
ren  vrir  miB  «iner,  gehdrigcn  OrtB  naher  nachzaweisendea  Urkonde  Biscbof  Otto's  L  vom  Jahre 
1217. —'DeSB  Armann  vun  Katzcnclubogcn  seiu  unmilti>lbarer  Nachfol^cr  war  (cui  Imperator 
Hcrmannum  fratrcm  comiti.s  dc  Kazinc!inho<;o  f.nbs(itiiit' ,  sai;t  nusdriicklich  Gndcfr.  Cliron.  1.  c.. 
wodurch  das  Dascin  dea  von  spuloren  Cliruni^tcn  crdicbtclen  litsthofs  Godschaik  ebcn  so  bc- 
itimmt  aaBgBBoUoaeen  vrird,  wie  dnrdi  dio  schoa  im  nilchsten  Jako  auftretendea  Uiknnde» 
HemaiiDB  1L«  dle  fur  dnen  Biodiof  sfmdieii  dieseni  iiod  Lndwig  L  keincn  Bmim  laasmi. 


Digrtized  by  Google 


11T4. 


53 


M7t. 

49ft3.  Februar  24.  Graf  E.  von  Altr-na  tmd  seio  Sohn  Craf  A  verbiirgpn  sich  fiir  dm  Crafen  Eogelbert 
von  Bcrg,  aU  (icrseJbc  von  dom  ^Thiiringischen)  (irafen  Heinrich  Ha<tpo  (las  Scbloss  Windcck 
xu  LdieB  empfiiaf^  Aot  in  soHeaipni  euria  Aqaisgnuii  VL  Kal  Hart.  447i.  Laoomblel  Ur^ 
knndenb.  I.  S.  3Ii. 

499&  Mai  '^-  Armhl,  Graf  von  Allena  (Alzena),  wird  £;cnannl  in  einor  rrknrolc  Kabcr  Friedrirhf;  I.  fiir 
das  Klostcr  Sicgbcrg.  D.  ap.  Sinccche  YU.  lU.  Maji  1174,  a.  R.  X.\U1.  imp.  XX.  LacomblGt 
Uikaodenb.  I.  &  346. 

4997.  „  89.  mUpp,  EnbiMlior  za  Cbbi,  be5ta(i<;t  das  von  seinem  Hioisterial  Sigeoeiid  gestiftele  Klorter 

OHn^hauscn.  D  Sof;at.  [V  Kal  Jun  IITi,  Frid.  R.  XXII.  imp.  XX.  Unter  den  Zeugen:  Alberl, 
Decbaot  zu  Socsti  Ueinrich,  Graf  voa  iirnsberg;  Rabodo  voa  der  Haik.  Seiberlz  lirkundenb.  L 
S.  93. 

4998.  Dendbo  ver(^kibt  sidi  mit  dem  Kapitol  der  Klrche  zn  Soesl  wegen  der  aogenannten  alten  KircheL 

A.  H74.  Untrr  dcn  rini-^lHchen  zu  Sop<5t  wordon  gcnannt:  der  Propsl  Bemhard,  der  Dechant 
AUieri,  Johanncs  Scholarum  inagisteri  uatcr  den  Zeugca:  GrafEverbard  voaAltena,  Graf£ngel- 
ber(  aeiii  Brader»  mid  Aniold  aeb  Soha.  Seiberlc  IMtaadenb.  L  Sn  90. 

4999.  Dersdbo  bestaligt  die  von  dem  Kapitel  der  Kirche  zn  Soeat  gelrolfeoe  Terfiigaog  wegea  dea  Wal- 

des  Bokliolt,  und  schcnkt  dcrsclLcn  dcn  ihin  daran  ziistcficndcn  Zchcnton.  A.  1174.  KindliHiger 
VoImcsU  U.  S.  24.,  und  daraus  im  Ausz.  Seibcrtz  Ijkumlcnh  I.  S  (CCCLXX.) 

2000.  Derselbe  bestatigt  die  Scbeokung  des  Uofes  AivcudinchuscD,  aus  der  Erbschaft  Rabodo  s  von  Ilege- 

aiQchiisen,  an  das  Kloater  Scbeda.  A.  4174.  Hngands  Arduv  VI.  S.  476.  Seiberfz  Urituidenb. 
L  S.  91. 

2001.  Bermann,  Bischof  zu  Miiimtcr,  bestiitigt  dem  Slifto  Kappenbcrg  oio  Gtlt  xn  Botk  ond  dto  ZdMDt» 

loso  dessclbcn.    A.  IITi.   Bisher  ungedruckl.  (CCCLXXI.) 

2002.  Dei^clbo  iibcrlosst  dem  Klustcr  Asbock  ciacn  ihm  benachbartcn  bischijflichen  Uof,  durck  vvclchea 

es  oft  beliiatigl  worden.  A.  4744.  Bite  angedmckl.  (CCCLXXIL) 

(4474— 1183.) 

SOOSL  Bammm,  Ksdiof  ta  IfQasler,  gRit,  durcb  VerrailteluDg  des  Erd)isdK>&  Wiclimantt  m  Magdeburg, 

das  der  Muhle  zu  Rodenburg  gegcniibcr  liegcndc  Ufer,  den  Werdcr  bei  dcr  Miihlc  u.  a.  ni..  zu  ^ 
seincr  Kapelle  gehorig,  dem  Kloslcr  S.  Maricn  zu  Miif^dcluirii  tauschsvcisL-  fur  cine  liallu;  Hufe 
in  dem  Dorfc  Cikcriz,  mil  Kinwiliigung  des  Grafen  Hoicr  von  Mannsfeld,  ab  Vogtes  diescr  Gii- 
ler.  S.  d.  Lodewig  Rdiq.  MBa.  T.  11.  p.  384.  —  BrKb.  Wichmami  reg.  v.  4468—4494;  Biachof 
Ilermann  1174 — 1203;  Marki,'raf  Theoderich,  der  ncbst  scincm  Druder  Dcdo  iu  der  Uiknnde 
gcnannt  wird,  starb  1185;  die  Urkundc  tfehbrl  also  xwi.<;chen  dio  obij:;tn  Jahre. 

2004.  Zur  Zcit  dcs  Bischolis  ilnno  zu  Minden  wird  dcr  Slrcit  zwischen  dcm  Domkapitcl  zu  Hindcn  uod 
dem  Stift  auf  dem  Werder,  wegcn  der  Giiter  des  Edlen  Mirabflis,  der  bis  an  den  p.ipstlielien 

Stohl  gcdiehcn  war,  iu  piipsllichem  Auftrase,  durch  die  Bischtifo  von  Miinster  nnd  Osnabriick 
und  cinigo  andcre  Gcistliche,  dahin  cntschieden,  dass  das  Kloster  auf  dem  Werder  den  Hof 
Brok  und  die  Kircho  zu  Gclcnborg  bchJUt  Lerbeck  Chr.  I.  c.  p.  178..  179.  —  Die  Entschei- 
dung  wegcn  der  Lehensleute  dcs  Edlcu  Mirabilis  betrcfrend,  vgl.  die  Urkunde  CGCLIT.  —  Da 
ni.schof  Ilcrraann  von  Miiiistcr,  als  bei  der  Entschcidiin;,'  licthcilipt.  ausdriicklic  h  gcnannt  wird, 
80  kann  dicselbe  nor  zwischea  desseo  Rcgicruogsaalnlt  uud  dcm  lode  des  Bischo^  Aono,  also 
swisdien  den  «iiie«n  Muw,  «taiigefundoii  habcm. 


Digitlzed  by  Google 


81 


1175. 

9005.  Jitm,  Bisdior  sa  WMtoa,  maeht  za  Anfonge  di«ws  Jahrs  ^  Pilgerrdse  aaoh  S.  Jacob  (Compo- 

slcll  in  Spanicnj,  und  schlicssl  auf  dcr^iclbcn  Fraternitats-Vertrii^e  niit  vcrsrhicdcncn  franziisi- 
schen  Klostcru.  Der  friibcste  dcrsclbcn  isl  ausgcstcllt  V.  Id.  Janaar.  ViTi  (nach  der  dic  Jahr- 
zahl  init  dem  25.  Marz  wcch.sclndcn  Zcitrcchnung;  atso  9.  Itm,  1175;;  die  iibrigen  s.  d.  Biflber 
ungedruckt.  (CCCLXXIIIO 

SOOSb.  Fcbninr  21.  DerbclLc  srh!i(><>t  cincn  Fratcrnitiits- Vcrlrag  mil  dcr  Kirche  S.  Jacobs  zu  Compo- 
slclla;  d.  IX.  Kal.  Marl.  1174  (nach  dcrsclbcn  Zeitrochouiig  wie  d.  v.).  Wiirdlwcia  bubsid.  dipL 
T.  X.  p.  9. 

SOOft.  Jul.  12.  Hofcsrcchte  dcs,  dcm  Kloster  Licsbom  zuslandigcn  Hofcs  Hiininckhof.  D.  in  prdfcjiso  Mar- 
garctac  1175.  Dcm  von  Ballhasar  von  Biircn,  als  Vogle  diescs  Hofes,  im  Jahro  1467  aittg^ 
slclllcn  Rcvcrsc  in  deutschcr  Ubcrsetzung  eiiigcriickL    Kindlingcr  llbrigk.  S.  603. 

S007.  iftft%>,  Erzbisdiof  zn  Culn,  bcsiliiigl  einen  Tausch  zwischen  den  Rloslem  Odingen  und  Scheda, 
wodarcb  crsicrcs  cinc  Ilofe  za  EDneat,  letxterea  aber  eiae  Bove  za  Birincdorp  erhill.  A.  4475. 
Scibertz  Urkuudenb.  I.  S.  95. 

8006^  B§fmam.  Bischor  zu  Hiinster.  incorporirt  dem  StiAe  Knppenbcrg  die  ffirdie  zn  Bork,  mid  bestii* 
/  tigt  ihm  einen  Zehenlen  zu  Blotincdorp.   A.  1175.   Bisher  ungedrockt.  (CCCLXXIV.) 

8009.  Dcrsclbo  bcstatigl  dcni  StiHe  Kappcnberg  den  von  scincm  Vnrgiingcr,  IVischof  Friedrich ,  ihm  v^fi- 

y  schcnklen  Zchcntcu  i\x  Lenclar,  und  die  ZehcaUuse  zu  Cohus  uud  UoUburgethorp.   A.  4175. 

^  NieMrt  H.  U.  S.  n.  S.  836.  (CCCUCXT.) 

8040.  Amold,  Bischof  7:11  O^nnljrilcl;,  bcst.'itif;t  die  Privileglen  und  die  innorhalb  scincr  Dificcsc  gclegenen 

BcMUongcn  dcs  Klostcrs  Gaholt.  A.  4175.  Aanal.  ord.  Praemonslr.  I.  1.  p.  398.,  uod  daraaa 
hn  Anszog  (ohne  Datam),  Niesert  H.  U.  S.  V.  S.  41. 

8041.  iilAaiKo^,  Bischof  zu  nildcshcim,  hesliiligt  dcm  Kloster  Amclungsbora  cinc  Salzqucllo  za  Sfnleil- 

hascn,  unfl  giht  ilmi  da/11  rlen  Zehcntcn  iinfl  cin  Srtlzliaus,  so  wic  cin  anclcrcs  Salzliaus,  wel- 
cbes  Graf  Bcringer  von  Poppcnburg,  dcr  cs  von  dcm  Bischofe  zu  Lchen  halte,  diesem  resignirt 
hat,  nachdem  es  znvor  ihm  selhst  von  Hermann  von  Wulviogen  reeignirt  worden.  A.  4475. 
Auszn-  b.  Falke  C.  Tr.  Ccrb  p  888. 
2048.  Meittrieh,  Graf  voo  Arosborg,  bestatij^  seines  MiDisterialea  Godofrid  voa  Perreclo  Schenkung  eioes 
Hanses  zu  Sendenhorst  an  das  Kloster  Lierfiom.  D.  Amedierche  a.  4475.  Wigands  Archiv  YL 
S.  176.  (CCCLXXVI,- 

8043.  Smnrich,  Graf  von  R.iveii>bcri;.  Zeugc  in  ncr:rng  llcinrirhs  za  Sachscn  Dolations-Urkunde  der  Ka- 
pelle  S.  Johunncs  dcs  Evangclistcn  zu  Liibcck.  A.  1173.  Lcvcrkus  Ijrkundenb.  dcs  Bisth.  Lii- 
beck  S.  45.,  Nr.  XI. 

(1175—1178.) 

2014.  Kaiser  Friedrichs  I.  Privilegium  wegen  der  Frcihcil  dcr  Personen  und  Hiinscr  dcr  GcisUichen  des 
Bistbnms  Hinden.  Act.  in  palado  apud  Cremonam,  s.  d.  aber  znr  Zeit  des  Bisehoft  Ainno.  Bis- 
hcr  ungcdruckL  (CCCLXXVII.)  —  Wiilircnd  ctcr  obcn  angegebcaea  Jahre  war  der  &tter  in 
Italicn;  seia  Aafcnifaalt  ia  Cremona  ist  nicbt  oiibGr  naohzuwetson. 

1176. 

2045.  Hiirz  25  Conrad,  Abt  zu  Corvcy,  incorporirt  dcr  Kirchc  zu  Eresbcrg  die  Kirche  dcs  hcil.  Magnos 
zu  Horhusen.  Act.  Corb.  dte  annunc.  domin.  1176,  Conr.  abb.  XVL  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  515., 
Q.  daniis  im  An».  Seiberts  Urktmdenb.  L  S.  07.  (GCGLXXm) 


Digitlzed  by  Google 


56 


fUM.  Ibi  I.  Amo,  'KuAiot  zn  NiDden,  bes(itti({l  oiid  vennelirl  die  SlMtniigea  leinei  Vorgangers  WenlMr 
riir  das  Klostcr  Obcrnkirclwa.  AoU  Kal.  Heji  4176.  S|Mlok«r  Bdir.  I.  S.  475.  Westpbalia  4926 

S.  30i.    (CCCLXXIX  ; 

8047.  „  il.  Conrud,  Abt  zu  Corvey,  be^iliiiiiut  ilie  Hechto  des  Uofcs  zu  Ilaversford.  Acu  Lorb.  VI. 
IM.  Jan.  4476.  Conr.  abb.  XVi  Kindlinger  H6r%lt.  S.  SI8.  Wigand  Geedt     Corv.  IL  S.  SSG. 

fCCCI.XXX.) 

2018.  Scptcmb.  26.  Sophia,  dio  Tocbter  der  GraQon  Gcrtrudis  voa  fientheim  (v^.  Nr.  4788.)  uod  Wiltwe 
des  Grafen  Tlieoderich  Ton  HoUand,  slirbl  aor  einer  WanDahrt  nach  Jerasaleni.  Stronck  Ibcpt. 

p.  382.,  e  vct.  chron.  Ik^nlhetn.  Vgl.  Jung  Hist.  Coinit.  Bcnlhctn.  lib.  III.  cap.  2.,  §.  B.  —  Von 
ihrcn  Sohncn  crbtc  ilcr  iiltcslc.  florenlius,  die  Grafschaft  Holland,  dcr  z\s'cite,  Otto.  dic  Ciraf- 
schafl  ficDthcim,  dcrcn  ficsilz  ihm  dcr  crstere  vergebens  slroilig  zu  inachca  suchle.  Dass  bcido 
eekon  bei  der  Hatler  Lebzeitea  sach  im  fiesila  dieeer  LKader  befanden,  wiirde  ane  der  oben 
Nr.  I9I7.  angcf.  UrL.uiido  crhollon,  wcnn  nicht  muglichcr  Weise  t!i«  Jahrz.ihl  ilcrsclbcn  ftilsdl 
wiiru,  uod  sie  vielmehr  in  dioses  Jahr  (4476)  gehoreo  mochte.  Lnter  dca  iibrigoa  Kiodcro  der 
Sophia  befenden  sicb  Btddmn  ond  Theodendi,  'welche  in  der  Folgc,  beide  nach  euiander,  ^ 
schbfc  zu  Utrccht  wurdcn.   Jung  1.  c.  §.  6. 

2049.  Philip}»,  Erzbischof  zu  Ciiln,  bcstaii^i  die  Vervvendnng  eines  Zchcntcn  zu  Slockheim  zur  Vcrhcssc- 
ruQg  der  Prabcnden  bei  dcr  Collegiatkirche  zu  SoesU  Unlcr  dcn  Zougco:  Bemardus  major  io 
Honaslerio  Praepositas;  Adolf  voa  Allena,  CBnoaicafl  an  der  Dondurche  za  CSh;  Graf  Heinrich 
von  ArnisluTL;;  Craf  .\rnoI(l  vun  Alleiia  untl  sdn  Rruder  Friedrich;  Reiner  voti  Froisbrelh;  Con- 
rod  von  Hudenberg;  Everard  von  Ardei,  u.  a.  m.  A.  1176,  Frid.  fi.  XXVI.  imp.  MIV.  Kiod- 
lingcr  Volmcst.  U.  8.  27.   Richtigcr  kiinfiig  in  d.  Nachtr.  zu  Seiberlz  Urkundcnb. 

SOSO.  Derselbc  Lcstatigt  die  Schcnkung  einer  Hove  und  eincr  Zchenddae  dorch  Sigcnand  von  Batlhusea 
nn  ilas  Kloster  7u  Udlenhuscn  (Olinghausen) ,  und  die  Cberlragung  dcr  Vogtei  diescs  Klostcrs 
an  Rcincr  von  FroisbreU  A.  4476,  Frid.  R.  XXV.  Unter  dea  Zeugen:  Graf  Ueiurich  vod  Ams- 
berg;  Ccmad  voa  Ralheaberg;  die  Himstarialea  Heinrkb  voa  Vobnalaleio  nad  sebe  BrBder  Ge- 
rard  und  Gozwio.   Seibcrtz  Urkundcnb.  I.  S.  96. 

2024.  Hermann.  Bischof  zu  Munstcr,  scbcnkt  dem,  im  Bau  begrilFencn  Marien-Ma^rlalcncn-Tfospital  zu 
Hiinster  cinc  Komreote  aus  dem  Zebenten  zu  WinlerswiL  A.  1176.  ISieserl  M.  U.  S.  II.  S.  238. 

(cccLXXxn.) 

SOSS.  Dcrsclbe  bcstati.::t  dcn  von  soincm  Ministerialen  Qisarius  von  Kappenhcr";  gcschlosscncn  Vcrkauf  ^ 
des  Uauscs  Merscb  bei  Werne  an  das  Stifi  Kappenbecg,  und  erliisst  demsclben  den  Zchenlcn 
fiir  eioe  Reate  von  zwei  Schilliagen.  A.  4476.  fiisher  nngadmekL  (CCCLXXXO.) 

3023.  Denelbe  schenkt  dem  Stifto  Kappenbaig  eiae  Zdienfloee  aua  dem  Hofe  Netle.  •  A.  4476^  Biaber 
ungedruckt.  CrriXXXIII^ 

2024.  Derselbc  bcst^ligt  und  i>ciicuki  dcoi  Kioster  Liesboro  Zchenten  an  vorschicdcDOD  Orten.  A.  1176. 
Bidier  ungedrnckl.  (CCCLXXXIV.) 

20S5.  StaUit  des  Domkapilcls  zu  Miinsler,  die  bei  der  Option  der  Ohedienzen  zu  befolgendc  Ordnung  ^ 
betreffead,  nebst  Angjabe  der  damals  bestebeodea  U  Obedienxen.  A.  4476.  Nieaert  M.  U.  fi. 
4.  Ablb.  S.  261.  (CCCLXXXV.) 

1177. 

2026.  Jul.  20.  Amoid,  Bischof  zu  Osnabriick,  Zenge  in  eioer  Urkondc  Kaiser  Friedrichs  /.  fiir  die  Kirchc 

za  Aqoileja.  D.  in  terrilorio  Venelo.  XDL  RaL  Aog.  4477,  a.  R.  XXVI.  iaqp.  XXIV.  Dumont 
Corps  dipl.  T,  I.  P  I.  p.  6i. 

2027.  AugMst  3.  Papst  Aiexaader  111.  bestaligt  die  Rechte  und  Diocesaa-Cjreuea  der  Kircbe  zn  Osoa- 


Digrtized  by  Google 


86 


IITT. 


britck.  B.  Venetiis  in  rivo  afto  m.  Non.  Ang.  s.  a.  HBser  O.  G.  II.  S.  809.  s.  W.  VIIL  S.  401.  — 

Dio  Urkuinlc  gehort  ohne  Zwcifel  in  dlesi  s  Jahr,  weil,  zu  Folge  andcrcr  rrkunden,  der  Papst 
um  cfiisc  Zeit  sich  in  Venedig  anfliieU,  auch  der  fiiscbof  von  OsaabriidL  damala  solbsl  ia  Ita- 
lien  war. 

80S8.  mbrend  der  Ersbiscbof  von  Cola  in  tlalien  ist,  bdcri^en  sich  in  Wesifalen  dessen  AnhSnger,  ao 

dcrcn  Spil/c  dio  Grafcn  von  Allena,  und  dic  Anli.iivmr  dcs  ll(  r/i)i;<  \on  Sacliscn,  nn  dcren 
Spilze  Bcrnhard  von  dcr  Lippe.  —  Uer  Bischof  von  Miinstcr,  der  aucb  bei  dcni  Kaiscr  in  lla- 
lien  war,  crgrcifl  nach  scincr  Riickkchr  dic  Waffcn  pcpcn  dicjcnigcn,  welcho  'wahrend  semer 
Abwesenheit  soin  Bislhum  an^cfalicn  hattcn.  und  zcrstbrt,  in  Vcrbindun^  mit  dcm  Grafcn  von 
Tckcnrlnirr:  ttnd  Hcriilinnl  von  dcr  Lippe,  dic  SchI<Uscr  Ahaus  uml  Dioponau.  —  Bcmhard  von 
der  Lippc  bc$ctzt,  fur  den  Ilcrzog  lleinricb  vonSachscn.  das  Schloss  Lcwcoberg,  welchcsnach  - 
her  zo  StreitiglLeiten  zwischen  ibn  ond  den  Grafeo  Hermann  von  Ravensberf  Ursadie  ^bi 
Gobclin.  Pcrs.  I.  c.  p.  272. 

20S9.  ^lipp,  Erzbischof  zu  Coln,  vcrerbt  dcn  zu  seiDcm  Hofe  zo  Socst  gchorigen  Wald  Bukholl,  Bebu& 
dcr  Urbarmachung  dcssclben,  an  den  Schuilheissen  Hermann  zu  Socst  und  an  Hildcgcr,  gcpen 
etnen  jahrlichen  Zins  von  40  Schillin^en  Soester  Miinze,  und  zu  dcmsclbcn  Rcchtc,  wie  andere 
Erhzin^sijiutcr  Jcensunles  mansi}  dossclbcn  llofcs.  \  1 177,  Frid  R.  X.WI.  im[)  XXIV.  rntcr  df*n 
Zcugco:  Alberl,  Dccbaot  zu  Socsi;  Heinricb,  Gra/  von  Amsbcrg;  Arnold,  Graf  von  Altcna,  uud 
aein  Brnder  Friedrich;  lleiner  von  Froisbret;  Conrad  von  ftndenbeitg;  die  MinislertateD:  Heiiiiieb 
von  Vohnndistein,  Rutgcr  vnn  Rudcnbcr^,  u.  a»  m.  Haeberiio  Analect  med.  aevi  p.  283.,  uad 
im  Au^zii^jf,  Srihnrlz  rrktindfni!».  I  S. 

20UU.  Dcrselbc  bcslalaj^l  dcr  Palrokius-Kircho  zu  Soest  die  von  ihr  erkauiicn  Ackcr  zu  Mcriokhusen, 
nebst  der  Gerichlsbarkeit  liber  die  freieo  Lesle  diesesOrles,  wolche  der  FVo^fHeioridiHno- 
ziin  711  dir^em  Endc  rnsi^^nirt  haL  A.  1177,  Frid.  R.  XXVI.  imp.  XXIV.  KincDinger  Volmest.  n. 
S.  3i.,  u.  im  Ausz.  Scibcrlz  UrkundeoU  l.  S.  103.  (CCCLXXXVI.) 

8031.  Denelbe  befrdl  das  der  Patraklas-Kirche  «n  Soesi  gehorigc  Gnt  m  Yrilenobnseo  voo  den  ihm 
daran  zustchendcn  Ab^bcn.  A.  1177.  Unter  dcn  Zeugen:  Bernard,  Dompropst  zu  Mimstcr; 
Adolf  von  Altfiiri,  Canunicus  an  dcr  Domkirchc  zu  Cbln;  Hcinrich,  Graf  von  Amsbcri:;  Arr  Id, 
Graf  von  Aitona  und  scin  firuder  Fricdrich.  Copiar.  occL  Sosat.  im  Besitz  des  D.  Gcbrkcn  zo 
Paderbom;  Itiinflig  in  d.  Naehtr.  zn  Seibertz  Urkmidenb. 

8088.  Bennatiu,  Hischof  zu  Miui^trr,  hcstiitii;!  die  von  soiiicin  Mlnisterialcn  Sig^jin  ^csclichone  Sohcnknns: 
/  des  Uofes  Uoilho  mil  dcr  KapcUe  daseUwt  und  aodcro  Zubehoruogen,  ao  das  Domkapitel  zo 

■ttoater.  A.  4177.  Niesert  H.  U.  E  4.  Ablii.  &  868.  Wlkena  Gesch.  d.  Stadt  HUaster  S.  88. 
(CCCLXXXVIL) 

■'  8033.  Ders  '1!io  stirtot  das,  der  Collegint  Kir<  lu'  m  Manritz  vor  Miinstcr  noch  fcblcnde  Dckanat,  ond  be~ 
6liiQUil  dosscn  luakunflG.   A.  4177.    Wilkcns  Gcsch.  v.  Stoiof.  S.  30.  (CCCLXXXVIU.) 
8034.  Defsdbe  bewilligl  dem  StiHle  Kappenberg  die  Zebeotfirciheit  lUr  die,  aof  den  zum  HoTo  io  Wenie 
gchorigen  Gute  Scllant  zn  baoeoden  Hiioser,  nnd  andere  Freiheileo.  A.  4477.  Bidier  nnge- 

drucku  {CCCL\.\XIX.) 

2035.  Dcrsclbe  bcurkundct  cincn  Vcrglcich  zwischcn  dcm  Kloster  Licsborn  und  den  Suhncn  des  Ministe- 

rialen  Gerwin,  wodurch  erstcrcm  cin  Haus  zu  Ostwich  zucrkannt  wird,  OOd  MgoOt  deioselbeo 

verschiodonc  Zclicnion    A.  M77.   Bishcr  ungcdnickt.  (CCCXC' 
8030.  Benhttrd,  Propsl,  Engelbeii,  Dechant,  und  das  ganze  Kapitel  dcr  Kircbc  zn  Miinster,  geben  dera 

Vinisierialen  Sigunn.  nnd  seiner  EheAan,  welehe  ibre  GBter  dem  Domliapitel  iibertragBO  habco. 

euie  lebenslangliche  Priibcndc,  und  vcrsprcchcn  l&OnlUg  ihre  Heuwrie  n  feiero.  A.  4477.  Kie* 

Mrt  V.  U.  B.  4.  Ablb.  &  274.  (Vg).  Nr.  2U38.; 

Digitized  by  Google 


# 


HTt  — Ht«. 


87 


2037.  Evergifnif! ,  Bischof  zu  Paderborn,  bcurkimdel  djc  Schcnkung  vcrscliicdciier  Gtiter  zu  Listcgen,  Wa» 
tcrvcldc  u.  a.  O.  aa  Ua«  Klostcr  WilbodciiscD.   A.  1177.   Bisticr  ungcdruckt.  (CCGLCl.) 

S038.  Deraelbe  bcstiitigt  dem  Kloster  Gehrden  die  Zeheiiteo  m  VaHiuMn,  Osterirasen  und  HeLddeflseik 
A.  1177.    Schatcn  A.  P.  !.  p.  a90.  Falke  C  Tr.  Corb.  p.  231.  (CCC.XCII.) 

2039.  Amold,  Biscbof  zu  Osnabruck,  sliiict  ein  liospital  mit  eincr  Kapollo  'S.  Yiti;  sa  Osnabriick  ao  der 
Hase.   D.  in  Osiiabr.  a.  4177.  Moser  s,  W.  m  S.  319.  (CCCXCIU.) 

SOiOl  Derselbe  bcstaiigi  dic  Siiriung  dcs  Klosicrs  Oscde  und  iiisbesoadere  deaseo  nenere  ErwerimDgen, 
namcnllirh  (in<-«;  iffr  Scln  nl  E\ ciliaid  tli'ii  '/cIiontiMi  (  inrs  H-ui«r's  rn  Osdc,  Godcscalc  von  Thif- 
bolte  das  Eigcnlhum  dcssctbcn  lluuscs,  utid  dcr  Hichtcr  Uutduin  cincn  Zehenten  zu  VoUen  in 
Friosland,  dem  Klostcr  theils  gescheokt  thcns  verkauft  haben.  O.  Osnabr.  a.  4477,  Prid.  R. 
X.\IV.  imp.  XXII.  Hpisc.  a.  II.  Lntcr  dcnZcuijen:  Gisclcr,  Propsl  zu  S.  Johaanis;  Thidliurd,  Dom- 
dcchant  zu  O^nutinick;  I.ijdnlf,  dcr  Slifler  und  Vogl  dcs  Klosters  Osede.  und  scin  Sohn  Wide- 
kin;  Bcriihard  von  iloistinai ,  llulclicr  von  Thiflioll;  u.  a.  in.  Mbscr  O.  G.  II.  S.  300.  s.  W.  VUl. 
S.  99"). 

S0i4.  Aleifdis,  Ablissinn  zu  Mescbcdc,  holcfm)  dic  Knnonikcr  dcr  DCUgGSlifletcn  Kirche  zu  Kiistrlliri  -  mil 
«iuer  in  dva  Hof  Slockhu^-n  gciiurigcn  vviistcn  Uove  an  der  Ruhr,  gegen  cinc  Abgabc  vuo  2 
Denarien  in  gedachton  Hof.  A.  4477.  Unier  dcn  Zeugen:  die  PritpstiDO  Uadewigis,  die  Deohnn^ 
tinn  Juita,  dor  Dcchani  Widekind;  Heinrich,  Graf  voii  Aivsbergs  Coorad  voo  ftnthenbcrg.  Sei- 
berte  Uriuindeab.  L  S.  400. 

4178. 

20i2.  Jun.  19.  Papsl  .1/.  Tvi)i7' r  ///  Ih  .siati-i  dio  Hccijtc  nnrl  Bcsitzuni;on  des  Fr7=:tifts  Ctiln,  namcntlich 
dessen  Grufschuricu  und  anderc  Giitcr  in  We^TuIca.  D.  Latorani  XllL  KaL  Jul  4178,  pontif. 
a.  XIX.  Seiberte  Uriuiodenb.  !.  S.  401. 

2018.  „  21.  PltUipp,  Etsbisdtof  zu  Coln,  widmcl  dcn  bci  dcr  alten  Kirchc  S.  Petri  zu  Socst  gclegencn 
Palist  (idrr  Tlnirm,  mit  F.in\N  illi.^vtng  des  Propstcs  I?crnhard  zu  Socst  und  andcrcr  V(»rnehincii 
und  Minislcrialcn,  zu  cincm  ilospiialc.  Act  ap.  Susalum  d.  XXI.  Juu.  1178.  Lnler  tlcn  Zcugcn: 
die  Bischore  Hennaoo  voo  HuoBter  und  Anold  von  (taiabrUelt;  der  Propst  Bembard  und  der 
Dechanl  Albcrt  zu  Socst ;  Grar  Ilcinrich  von  TIiiirin:;cn ,  dic  rirafcii  ncinrich  vun  .\rnsberg,  Si- 
mon  von  Tckencburg,  Hcrmaun  von  Raven&borg.  Arnotd  vod  Altooa  und  dcsson  Brudcr  Frie- 
drich;  Conrad  von  Rudenberg;  Gf)dcscalc  von  Pndbcrg,  u.  a.  m.  Bttberlin  Anal.  nied.  a>vi 
p.  499.,  11.  im  Ausz.  Sciberlz  Urkundenb.  I.  S.  104. 

S044.  August  4.    nrmnmi,  Bischof  zu  Miinstcr,  vvoihl  dcn  Hauptallar  in  dcr  Kirchc  dcs  Klo-.lcrs  Werslo, 
Bistbums  Llrccht,  zur  i^bre  dc»  heil.  Rcmigios,  prxsulatus  sui  anno  V.  Slrunck  Mscpi.  p.  378,,  " 
aos  eioor  Wersto^sdion  Handsehrift. 

8045.  September  28.  Evergisus,  Bischof  zu  Padcrbom,  stirbl.  Gobel.  Pers.  I.  c.  p.  272.  Todcslag  nach 
Nccrol.  Busiorf.  u.  Ueris.  Das  NocroL  Abdingbof.  gibl  d.  39.,  das  von  ilarienniiinster  d.  27.  Sep- 
tcuibcr  an. 

S048.  FkOij^,  ErKhieiAor  zu  Coln,  %'crbindct  sidi  mit  dem  Bischor  Odelrich  zu  HaJborstadt  gcgcn  die  Be- 
druckuni.'cri  iind  C!h  r;;;rifrc  dcs  Hcr/o^-s  Hcinrich  von  Sachscn.  AcU  ap.  Cn^h  a.  1178.  Zeiigen, 
aosser  mchrcrcn  huhcrcu  Gcisliichcn  dcs  Erzstifts  Coln:  dic  Grafcn  Gerbard  von  Gcldcm,  Eogei- 
bert  voo  Bei^g,  Hetnrich  von  Sayn  mid  «eui  Bnider  Bvorhard,  Amold  von  Aliena  uad  sdo  fim- 


*]  In  dtm  lalelit  («diiclitea  Abdmcke  i*t  Zcilc  8.,  an»tatt:  ct  dcTotionc,  lu  ktco:  ex  dkv.i  Z.  2S.,  hmIi:  iMndtM, 
«M  dnudiallea. 

BciMU  U*t  WalM.  IL  8 


Digitized  by  Google 


58  11T8  — 1179. 

der  Friodricli;  Roinor  von  Froysborg ;  dir  Mintstcrialcn:  Holnrich  von  Formudistcn  (sic)  und  seinc 
Briider  GerbanJ  und  Goswin,  Go»wia  voo  Alleoa,  Gerhard  von  Uerae  u.  a.  m.  Wigaads  Archiv 
VI,  S.  287.,  DMih  «iner  ijn||;enaDen  AbaehrilL 
2047.  Fclide  des  Erzbiscbofa  von  Coln  gegcn  don  HerzOg  voii  Sachson.  Fr/liisrliof  Philipp  dringl  mit  einer 
ansohnlichen  Mannschaft  liis  ;in  dio  Wcsor  vor,  zerstort  Hoxtcr,  vcrhecrt  das  L;iir1  his  nach 
Ilameln,  und  eruberi  eiiiij^e  ScLlu^scr.  Ucrzog  lleinricb  fuhrt  dariibcr  Klagc  bei  dciu  Kaiscr, 
wdeber  beiden  «inen  Tag  xur  Venntworlnng  oach  Wormfl  aowlzL  Godefr.  AiumL  ap.  Freher. 
T.  I.  p.  .\rriolrl.  Lubec  <  1:  n  .<?!av.  ap.  Leibn.  T.  II.  p.  6».  Gobelin.  Pcrs.  1.  c.  p.  272. 
2p48.  Uemfmi,  Biscbof  za  Miinstor,  iibcrlriigt  gcwissc,  zum  bisch()flicben  Uofe  zu  Uiinster  gebimge  Gii- 
ter,  dem  Khwter  Sb  Harten  daadbsl  zu  Vncbiletbsreehie.  A.  1478.  Niesert  M.  U.  S.  IL  S.  2(0. 
T.r.r.xciv.) 

2049.  Dcrbellic  eignct  dcm  Stiflc  Kappcnberg  cincn  Zehenten  zu  Ilasselc,  und  bestatigt  cincn  zwischcn 
j/'  dcmsclbcn  Stift  uad  Liulbert  voa  Bovcrco  gcscbIost>eaco  Vei^lcich  wcgcn  des  Zcheotcn  zu  Sor- 

^  beke.  A.  4178.  Hsber  nneednickt  (CCCXGV.) 

M50.  Dersclbo  beurkundnt,  cln^^s  Franco  von  Wctcringon,  vor  dcm  Grrichtp  des  Grafcn  Bemhard  von 
Diilmco,  aeioeu  Uof  Ebbinchove  im  Kircfaspiei  Scopiugoii,  dcm  Kloster  Asbcck,  seinc  Besitzuogeo 
ho  Khidnpiel  Thenen,  der  Klrche  S.  Lndgeri  zu  Niioster,  und  setne  Beeiizungen  zu  Langenhorrt 
oebst  andem  Giilern  an  verschiedcnen  Orlen,  dcm  von  ihm  gestirietcn  Nonncnklostcr  zu  Langcn- 
horst.  unlor  dcr  Bcdingung,  dass  ilif  zu  difsen  Giitern  Eigcnhijrigen  Wachszinsigc  der  godaohten 
Kircheu  wcrdca  soUgd,  gcscbcukt  liat.  A.  1178.  Nicsert  M.  U.  S.  IV.  S.  420.  (CCCXCVI.) 

2W4.  Derselbe  eigoel  dem  Kloster  Asbeck  ein  Haos  zn  Were,  oebst  Zehenlen  zu  Rene  nnd  Hanewie  and 
ciner  W^vc  rm  Waldc  Wire.  A.  1178.  Nieserl  M.  U.  S.  IV.  S.  118.  (CCCXCMI.) 
^  2052.  Anioid,  Bischof  zu  Osnabriick,  beurkundet,  dass  das  Klostur  Gertrudenberg  voa  Rikczo,  dcm  Bru- 
der  Suelbers  ond  Balddos,  ein  Haos  zu  RontMtreo  mii  dem  Zebenten  erkauft  hat,  und  dicser 
Kauf  in  dem  Gcrichtc  des  Diiicgrafen  Ileiiirich  von  Gippel  bestiitigt  wonlen*jst.  lf(iaor  O.  G.  D. 
S.  ;^30  ,  mit  der  faUcbcn,  wahrschrinlich  niir  nacli  irriircr  Mulfnn.issung  angenammoneD  Jahr- 
zahi  1l8");  dcss.  s.  W.  VIII.  S.  Ul.,  mii  (icr.  zwar  ini  Originale  betindiichea,  abcr  augeoscheiji- 
llch  auf  einem  SdireibreMer  beruhenden  Jahrsahl  44SS;  denn  4468  re^irle  der  Bischor  Amold 
noch  nichl.  <183  aber  warcn  srhon  lani,--!  dcr  niunpiopsl  I.entrrid  nnd  der  Dechant  Joseph  im 
Amtc,  wiibrcnd  in  der  vorlicg.  Urk.  dcr  Propst  Arnold  uad  dcr  Dccbaal  Thihard  (vgk  Nr.  2040.) 
gennnnl  werdcn.  (CCCXCVIil.) 

2053.  Heiurich,  Hci7.og  zu  Baiern  und  Sachsen,  beaiknndet,  dass  Franco.  Vicedominus  dcs  Stifts  Hiinster, 

iiiii  Geiielinii-iiiif;  dcs  Her/e^'s,  als  ohcrsten  Richlers,  mit  Beifall  aller  Grnfen  nnd  Baronen,  ond 
mit  Kinwilligting  scincr  l-j-i)cii,  scin  Oul  Langenhorsl  dcm  Dicnsle  GoUcs  gcwiduiel  hat,  um 
daiaof  ein  Kloster  zu  bauco.  S.  d.  Niesert  M.  U.  S.  tV.  S.  434.  —  Mit  Besi^inag  auf  Nr.  20Sa 
ist  dio  Urkunde  wahrscheiiilich  in  dieses  J.ihr  /ii  sctzcn. 

2054.  Simon,  Propst  dcr  Kircho  S.  Gereons  zu  Colu,  ordnet  dic  Zohenllo.se  der  Kappenbergischeo  Giilcr 

zu  Mcillar  und  Bikcokhusca.  A.  4478.   Bisher  ungedruckl.  (CCCXCI.XL) 

1179. 

20d5.  Januar  43.  Reicbstag  zu  Worms,  zur  Beilogung  dcr  Slreiligkciten  zwischen  dcm  Erzbtschof  voo 
Cfiln  und  dem  Henog  voo  Sadisen.  Der  Ilerzog  bleibl  aos.  es  werdon  aber  viele  Klagcn  gc- 
gon  ihn  angebracht.    Godefr.  Annal.  I.  c.  p.  '.iii.  .\rnold,  Liibec.  I.  c.  p.  CH. 

2050.  Miirz  9.    miipp,  Er/Viisrhof  zu  Coln,  bcstiitigt  die  Cbertragung  einer  llove  .in  dcr  Rtihr,  vnn  rJcr 

Abtissinn  Alcydis  zu  Mcschcdc,  und  etner  benachbartcu  Ilove  von  der  Kirchc  zu  Hiiovclden,  an 
das  Khjstcr  Koatelberg,  und  scheukt  diesem  zogicich  dco  NovabMhenleo  voo  deasclheo  Hoveo. 


Digitlzed  by  Google 


iitl. 


69 


Dat  Sosatiae  Angironnii  oppido  W.  Id.  Nail  1179.  Unter  den  Zeogen:  Bernliarid,  PropBt,  Al- 

bcrt,  Dcchanl,  und  Gerhanl,  Pfarrer  zn  Sni^st;  Alhrrt,  Pfnrrcr  zn  Wrr!;  Thirtwnnl,  Pr,irrcr  zu 
Meschede;  Graf  Ueinrich  von  Arasberg  und  scia  Sohn  HciDrich;  Conrad  von  Rullcubcrgi  zwci 
Heinriche  Ton  Amsberg;  Hennann,  vOIicns  zn  SoesL  Seiberlz  Urkondenb.  L  S.  405. 

SO&T.  „  12.  Dcrsclbe  beurkuiidct  einen  Tausch  zwischcn  dcn  Kloslern  Olcncbuseil  QndOdingon,  WO' 
durch  prsifrr^  fino  Hove  zu  Olcncluisen  erwirbt  uml  (Jifiir  fine  Hnve  711  Rrfdf^nhrkc  abtritt, 
wclcho  dem  Odingischea  Ilofc  Gevcrcn  zugclcgt  wird.  Dic  Vcriiandlung  gesciiaii,  von  Seiten 
des  Kloslen  Odmgen,  dtirch  dio  Abtissino  Adeieidis,  den  Grafen  Heiniich  von  Am^ei^  als  ¥ogt 
1  :  Kla  he,  den  Lntrr-Vogt  Pilpgrinus,  und  den  Yillicus  Fricdrich  zu  C<  VLn  n;  von  Scitcn  des 
Kiuslcrs  OUoghau^en  durch  dea  Propiit  lidench  und  dcu  Grafcn  Rciucr  (von  Froilsbrecbt)  als 
Vogt  Unter  den  Zuugcn  crseheinon:  der  Propst  Berahard  zu  Soest;  Godcsoale,  Pfsrrer  zn  Ka- 
stelbcrg;  Conrad  von  Kulhcnbcrg;  Kvcrhard  von  Arthey;  Wichold  von  Wclvcr;  die  Ministcrialen: 
Hcrnuiiiii,  Schiiliiiciss  zu  Sor*.!:  Bcrnnri!  von  Lon.  Osihii;  voii  (icin  iiiM:,'o,  Volmar  von  der  Rure, 
Thielmar  von  Mcidickc,  Gcrbcrl  von  Vrilinclhorp  u.  a.  m.   Seibcrtz  Irkundcnb.  I.  S.  107. 

2068.  April  6.  Bematm,  JHaehot  zn  Hiinster,  Zenge  in  Katser  IMedridu  L  Urkuade  fflr  das  Kloster  Ma- 
ricnihal.  D.  Ha^QOwe  m  Id.  ApriL  1179,  a.  R.  XXVUI.  imp.  XXV.  Schoepflin  Abat.  dipL  IT^ 
p.  270. 

2059.    „    44.  Die  Bischiire  F«nRonn  von  Hiinster  und  ArmM  von  OsnabrUck,  Zeugcn  bei  K.  Frie-  ^ 

drifhs  I  Bcstatigung  dcr  Verpraudun^  dcs  Hofes  Lautcrshovcn  von  dem  Er/b.  Philipp  von  Colo, 
an  (ii  n  tiiafen  Engclbert  von  B<  1 D  Sdx'  IIL  Id.  April.  (1 179»  deao  io  dteseni  Jahre  feierte 
dcr  Kaiscr  diisclbsl  Oiitcrn/.  Lacoiuiilci  Irkundenb.  l.  S.  HiH. 
S060.  ,.  Dieselben.  Zeogen  bei  K.  Friedrieht  /.  BeslMttgnng  der  Verpl&idnDg  der  HSfe  Helede  nnd 
Elbcrvcldc  voii  iti  ai  Kr/1i.  Philipp  zu  Culn  an  den  Grafcn  Engelbert  von  Berg.  S.  d.  aber  wahr- 
sclicinlich  niit  dcr  vor.  LVL  glcichzcitig.   Lacomblel  L  C. 

2061.  Jul.  4.    Dic  Bischofe  J7mnann  vod  MUnsier,  Arnold  von  Osnabriick  nnd  Anno  voii  Mindcn,  Zeugen 

bci  K.  triedrichs  /.  Bcstatigung  dcr  Besilziingcn  und  Rcchlc  dcs  Ilisthums  Bnmdi  nhurg.  Act.  in 
curia  sollempni  Magdcburgi  ci'I<  I>inta  Knt.  Jul  1179,  a.  K.  .XXVIll.  imp.  XXV.  £ccard.  Uist. 
geocal.  priac  Saxon.  p.  79.  Gerckcn  htiflshist.  v.  Braudeub.  S.  3G6. 

2062.  Aof  demsdben  Reidistage  «orden  auch  dio  za  Worros  (s.  Nr.  2065.)  aneriedigt  gebliebenen  Be- 

schv^crdcn  gegcn  dcn  llcrzog  von  Sachsen,  jedoch,  wcgen  scincs  Ausbleibcns,  abcrmals  frucbl- 
los,  wicdcr  vorgenommcn,  wodurcb  dic  Klagcn  gegen  dcn  Hcrzog  noch  vcrmchrt  wurdcn.  — 
Ein  pcrsonliches  Gcsprach  zvvischen  dem  Kaiser  und  dcm  Hcrzog.  zu  Haldcuslcbcn,  hcf  cbcn 
80  friichUos  ab.    Godefr.  AnnaL  I.  c.  p.  3ii.  Aruold.  Lubcc.  1.  c.  p.  644. 

2063.  August  12.    Jlulipji,  Er/hischof  zu  Cciln,  cignct  dcm  Klostor  OIcruluiMin  dcii  Zchcntrn  zu  Olcnr- 

husen,  wclchcn  dcr  bii>herige  Inlutbcr  desselbcn,  Luthfrid  von  Muchc,  scincm  LchenshciTn  Cun- 
rad  von  Ruthenberg,  ond  dieser  dem  Erzbischof  als  Oberieheoaherm  aofgckiindigt,  and  der  Vag( 
dcs  Klostcrs,  Rcincr  von  Froisbrct,  nebst  dcin  Untcrvoglc  Hildcgcr,  in  l^mpfang  gcnomraen  hat. 
D.  Susat.  piid  M  Aug.  VI 79.  Untcr  dcn  Zcugcn:  Arnold,  Bischof  von  Osnabriick;  Bomhard, 
Propsi,  und  Albcrt,  Dcchuut  zu  Socst;  Hcinrich.  Graf  von  Arnsbcrg,  und  seiu  Sohn  Hcinrich; 
Hermami,  Graf  von  Ravensberg.  Sciberlz  Urknndcnb.  1.  S.  108. 

206i.  ■    Krichslas:  zu  Goslar,  wo  dcr  Hi-i-zog  von  Sachsen,  desscii  Sa("hc  Iiicr  vcrhaiiclclt  wcrdcn 

solltc,  abermals  nicht  enichcint,  uud  vou  den  versammclten  Fiirstcn  cnlschicdcn  wird,  daj>»  ein 
FUrst,  der  aaf  dretraalige  Voriadung  sich  nicht  ebigestelll,  and  so  das  Gcrichl  veracbtet  babe» 
gciiditet  und  allcr  scincr  I.chca  verlusiig  erklarl  zu  werden  vcrdiene.  Denaoch  setzt  der  Kai- 
sor  norh  eincn  viertcn  Rcichsiag  zu  Wiirzbura  an.    Arnold.  Lub.  1.  c 

2065   Gunzeiin,  Graf  vou  Schwcnn,  ein  Anhiingcr  dcs  ilcrzogs  lleinricb  von  Sachsoo,  bofobdct  dcn  Gra- 

«♦ 


Diqitlzed  by  Google 


60 


1179  —  1180. 


fon  Simnn  vnn  Tckencbiirg  and  den  Sohn  dos  Grafcn  von  Arn>li(Tg  im  Gcbiclc  dos  Bjacbolk 
von  OsnabriicJN  In  cinnr  {jrosscn  Scbliclit  (I'  r-  fiiaf  \un  Trkoiii-bnrs  go-chlniion  «nd  mil 
vieien  lauscndea  dcr  Scinigcn  ^cfangen.  Gobcl.  i^crs.  I.  c.  p.  ili.,  der  sich  jcdocii  walirschciaiich 
hier  eioe  Verwechselang  mit  einer  spiitereo  Bogebenheit  xn  Sdinlden  icomaiea  iSsst.  Tjgl.  Nr.  2085. 
tMM6.  Bernhard  von  dcr  Lippe  und  Wiitckind  von  Rbeda  bekriegm  die  Stadt  Soest  nnd  veriieeran  die 
^  umliogende  Gegend.   Gobci.  Pers.  1.  c 

8067.  Oklobcr  28.  ^^Sinionis  et  Jadac).   Von  dcm  dio  Stadt  Socst  bckriegcnden  Ilcere  wird  Medcbach  ' 

verbraonL   Gobel.  Pers.  1.  c. 
SX)6&  Der  Erzhi^chnf  von  Ciitii  nilirt  aiifs  liPiiP  cin  slarkcs  Hecr  nach  Sachscn,  das  jedoch,  ohno  bedeti- 
,  tendeu  Widcrstand  gcfundcn  und  ctae  Schlachl  gcliofert  zu  babca,  zuriiclkkchrC  Godclir.  Aanal. 

^  et  Cobel.  Pers.  11.  cc. 

S069.  Ffii^i^,  Enbiscbor  zu  Coln,  bestiitigt  dic  von  dem  Sliflc  b.  Mariae  in  gradibus  zu  Giln  erworbenen 
Benten  /n  Tnnn,  Camcn,  llemurde,  Dorlmiind,  Durstveldo,  Dclowich,  Bilcheim,  £rvcte,  Soest 
und  Weniiigere.   A-  1179.  Lacouiblet  1'rkundctib.  l.  S.  330. 

8070.  Derselhe  enlst^eidet  einen  Parochialslreit  zwischen  deni  Pfiirrer  «i  Hastene  tind  dem  Kloster  Uline- 

hu=;pn,  mit  Zuslininnini:  lUs  Prnpsles  Conrad  zu  S.  Severin  in  r.iiln.  in  tlcssrn  Dccanie  jenc 
Kirchc  licgl,  und  dcs  Dccliaulcu  Aibert,  ais  Vcrwailors  dicser  Dccanic.  A.  1179.  Unlcr  deo 
Zeogen:  Arnold,  Biscbof  zu  OsnabrUck;  Sirrid,  crwiibller  Biscbof  (Blectas)  zn  Paderbom;  Ger- 
bard,  Pfarrer  zu  Soest;  lleinrich,  Graf  von  Arnsbcrg;  Amold,  Graf  zu  Allena;  Rciner,  Graf  zu 
Frotlcsbralli;  Conrad  von  Ritiliciil  *  ri:;  Kvcrliird  von  Ardey ;  diu  Ministrrialcn  Ileinrich  von  Vol- 
mudesteia,  Godcschalk  von  l^ailberg,  u.  a.  m.  Kindlingcr  Yolmcsl.  H.  S.  36.  Sciberlz  Urkundca- 
boch  I.  S.  409. 

8071.  Bermann.  Bischof  zu  Miinstcr,  gilit  ih  m  Fioml.npitel  dasclh";!  7ii  spiner  nnd  seines  Vor^,';inf;f>r<,  Bi- 
r  schof  Ludwigs  Menioric.  5  Murk  jahrt.  iuQkiiufle  au&  dcr  Miinzc.  A.  1179.  Mtcscrt  M.  U.  B. 

i  Abth.  S.  273.  (CCCC.) 

8073.  Dendbc  besUaiul  dom  Klosler  Asbcck  diis  Rechl  der  frcien  Wahl  scincs  Vogles.  A.  4179.  Ll  zwei 
verschieileiK-n  Au<<fi'i  ;:t:iingcii.    Hisher  unge  !iii  ■!>;.     CfTCI.  nntl  CrCCI!" 

2073.  Dcrsclbc  gibl  dem  Klo^icr  Asbcck  dcn  bischollichen  lioi  zu  Asbcck  init  Ziibehor  im  Kirchspiei  Lcg- 

den  taoschweise  (Ur  deo  llof  Ebbinchovo  und  eine  Hove  m  Middelwie.  A.  1479.  Niesert 
M.  l'.  S.  IV.  S.  128.  (CCCCIII.) 

2074.  Derselbe  schcokt  dem  Klosicr  Asbeck  deo  Uof  Ebbeokoveo.  A.  1179.  Nicscrt  M.  U.  S.  iV.  S.  4i6. 

/  (cccav.) 

8075.  Sifrid,  Uischof  zu  Padcrborn,  vergleiclit  sldi  nut  dem  Ritier  Poppo  wo{;ea  cines,  von  diesem  dcr 
Kirche  m  Paih  rliurn  zu  l  i  hi  n  jiiifjffr;»i.'pnen  Gdtf"!.    A.  1  !7f*.    Risher  ungedruckt.  (CCCCV.I 

2076.  Anno,  Dtschof  zu  Minden,  bcslutigt  und  vermehrl  dic  Privilcgicn  und  Gtilcr  des  Kloslcrs  Obem- 
kirchen.  A.  4479.  Spilcker  Beilr.  I.  S.  477.  Wcstphalia  4836.  S.  366.  (CCCCVI.) 

8077.  Ltntfrid,  Propst,  ItWo,  Dcchunt,  und  das  ganzc  Kapilel  der  Domkirche  zu  Osiiabriick,  beurkundciu 

dass  ihncn  ein  Biirgcr  zu  Osnabriick  den  Zehentcn  zu  llenbcrge,  und  nach  dcssen  Todc  scino 
Ebcfrau  Eylica  cin  Ilaus  in  der  Stadl  Osnabriick  gegebeii ,  wofiir  ihr  und  ihrcm  Solioo  llciurich 
eiue  Dompriibemio  vcrliohcn  wird.  S.  d.  Miiser  O.  G.  II.  S.  3i2  s.  W.  Vni  S.  413.  —  Wcgen 
dcs  Dechantcn  Walo  kann  tlic  I'iliinde  nur  in  dli^scs  Jahr  ^i^hiiren,  da  wir  4478  nodl  deo  De- 
cbanlca  Tbilvard,  1180  aber  schon  dc»  DccbaQtcn  ioscph  luidco. 

4180. 

8078.  Januar  3.    DorlimnKl  ist  nntrr  dcn  Stadlcn,  in  wclchcn  nach  Kaiser  Frieilricht  l.  Verorc!niin;i  liic 

Biirgcr  zu  Worms,  und  dcrcn  Biirgcr  gegcnscilig  iu  Worms  Zollfrcihcil  genicssen  solien.  D.  apud 


Digitized  by  Google 


«18«. 


civitalem  Ai^cniiDeoseni,  lU.  Non.  Januar.  4180,  a.  R.  XXXUL  Boehmor  Cod.  dipl.  Moenofran- 

cofurl.  I.  S.  47. 

5079.  Jaouar  1.1.  (Octava  Epipliaoiae.)   Rcichstag  zu  Wiirzburg,  \vo  Ilerzog  Ilnnridi  von  Sachscn,  wogen 

abcrmaligcn  .\usbleihens,  nun  Miiklloh  zum  Yerliisl  si  inor  Rcichslchcn  vcrurlheilt  wird.  Arnoid. 
Lubec.  L  c.  Ouon.  dc  S.  Itlas.  Ciiron.  cap.  24.  Chron.  monU  &cr.  ad  h.  a. 

5080.  Aprit.  8.  (Hedui  Quadragcs.)  Reichstag  zu  GeinhaoBOo,  wo,  io  Folge  der  Venirlheilmig  des  HerTogs 

HeiDncb,  zur  Vcrlheilung  dor  von  ihm  vcrwirktcn  Reiclislehen  gcschritten  wird.  Goderr.  Annal.  I. 
c.  p.  344.  Arnolfl  I.nbec.  I.  c.  Olio  dc-  S.  Blas.  I.  c.  Chron.  monl.  ser.  ad  h.  a.  Cobelin.  Pcrs.  I. 
c.  p.  273.  —  L)as  lierzogthum  in  Wcstfalen  und  Engcrn  (dcnn  dic  iibrigen  Vcrordnungcu  gc- 
hSreo  oidit  hieher)  trarde  hei  dicscr  Gelegcnhoit  gctheilt,  und  flir  deo  Bereieh  der  Dii>eeseo 
Ciiln  und  P.Tdr-rltorn ,  (\rm  Fr/bischof  von  Cfiln  vf  riiehcn.  (Vgl.  Nr.  20^1.^  Hnss  rlT<  Hcr/T-s'!'.';::! 
iiber  dcn  andern  Ihcil  Wcstfalcns,  also  iibcr  die  Diucesen  Muoslcr,  O.snabruck  und  Miiidcn,  dein 
Grafen  Bembard  Ton  Anhalt  verlieheii  mirdc,  geht  zwar  aoi  der  folgcnden  Urkonde  hervor, 
y,ie  denn  auch  Bcmhard  dcn  Tilcl  eines  Hcrzogs  voo  Eogem  und  Wcsiralcn  ruhrt;  cs  schetnt 
abcr  bci  dcm  blosscn  Titel  gcbliebcn  zu  sein,  dcnn  wir  finden  kcin  BcLspicI,  dass  cr  hci-zog- 
licbo  Rcchle  in  dicscn  Landom  ausiibtc,  vielmchr  bclchrcn  uns  spiitore  urkundlicbc  Zcugnisso, 
dasB  die  Bisch9fe  selbst  die  berzogUehea  Reeble  in  ihreo  Diiioesen  eriiiekeo. 
„  13.  Kaisor  rrirdrich  !  bclehnt  drn  F.rzbischof  Philipp  von  Ciiln  mit  rlpm  ITorzogthum  Wcst- 
falcn  uod  Engcrn,  sowcil  sich  das»clbc  iiber  dio  Diocesen  Coln  uod  Padcrbom  orstreckt.  D.  in 
soleDini  cnria  in  Gclenbnsin,  Id.  April  1180,  a.  R.  XXIX.  imp.  XXVL  Gclenins  de  admir.  magnit. 
Colon.  p.  73.  Schalen  A.  P.  L  p.  595.  Orig.  Guelf.  III.  p.  101.  Olim^^chlager  G.  B.  IVk.  S.  67. 
Perlz.  Leg.  T.  II.  p  163.  Seiboilz  Urkundenb.  I.  S.  112.,  aus  Gelcnius,  mil  Anzcigc  ciniger  aft- 
derer  Abdriickc  und  llandscbrirteni  Lucombiet  Urkundcnb.  L  S.  U3I.,  mil  Deuutzuog  dcs  oocll 
vorhandeneo,  wicwobl  sehadhafioo  Origiaals.  Ansser  dtesem  muss  aber  dkemals  nocfa  ehie  ao- 
dcro  Original-Ausfcrligung  vorhandon  gcwesen  sein,  nach  welchcr  dic  Abschrifl  in  dem  Cdlni- 
schcn  gro.ssen  Kopialbuchc  (Libcr  coriaccus)  geforligt  ist;  dcnn  diesc  zcigl  nicht  nur  Abwei- 
chungcn  von  Lacomblcts  lcxtc,  die  nichl  fiiglich  fiir  blosse  Lcscfchlcr  geltcn  konncn,  sondcm 
dcr  Schroibcr  fand  auch  scin  Original  (schon  im  I  I  Jahrhundert)  beinahe  zur  HalAo  ganz  ver- 
dorben  uinl  unlesbar,  was  mil  dvm  \on  Lacomblct  bcnulzten  keincs^wc^s  in  M!l(]irin  Grado  dcr 
Fali  war.  —  (CCCCVIL,  da  dicse,  obwohl  oft  gcdruckto  Urkundo,  doch,  itircr  bcsondercn  Be- 
deotnng  wegen  ,  in  onserer  Sammlaog  nidit  fehlon  dorlte.) 

2083.  n     .  .  Amold,  Bischof  zu  Qsoabriick,  Zcuge  bci  K.  Friedridis  I.  Besliiligiing  eines  Vcrlrags  zwi- 

schen  dcm  Crzbischof  Philipp  von  Coln,  desscn  Doinkapilel  und  dem  Bischof  Rudolf  voo  LilKicb* 
D.  Gclinhusin  a.  1180,  R.  X.\l.\.  imp.  XXVl.  I^comblct  Urkundcnb.  L  S.  332. 
i083.  lol.  27.  Bei  cincm  Vcrtnige  des  Erzbischofs  flUbjip  mft  der  Stadt  Colo  siod  BenduTd,  Propst  za 
Soesl,  Ilcinrich  von  Volmudislcin  und  Gerhard  voo  Heme  Zengea  D.  Cokw.  VI.  Kal.  Ang.  4480. 
Lacotnblet  Urkuudcnb.  L  S.  333. 

2084.  Kriog  gcgcn  deo  enlsebslen  Henog  Reioridi,  worin  lefzterer  im  Gonzcn  ^iicklidi  istw  Der  Era- 

bischiif  von  Magdcburg  bclagerl  Halilcsi-lrlicn,  wo  Bcrnhard  von  der  Lippc  fiir  deil  Henog  Hein- 
ricli  (lcn  Bcfelil  fiihrt,  und  durch  Anznnden  des  Torfiiioorcs  dio  Arbeiten  der  Belagcrcr  vereilell. 
liobeliii.  Pcis.  L  c.  p.  273.  —  Dcr  ller/og  fullt  inzwischen  niil  cincm  grosscn  Hcere,  wobci  die 
Grafen  Adolf  voo  Schaaenburg,  Oemhard  voo  Raizdiurg.  Bemhard  von  Welpe,  Gonzelio  voo 
Schwerin,  Ludolf  und  Willirand  vnn  flallcrmimcl,  in  Wistfilcn  r;n,  wo  dic  r.rafen  Pimon  von 
Tckcncburg,  Uermann  voo  Ravcnsbcrg,  Hcinrich  von  Aro.^bcrg,  Widckind  von  Schwalenberg  u.  a. 
ihm  gegeoiibeintebeti  uod  bei  Omabrilck  sidi  lagem.  Albert.  Stad.  L  c  p.  296.  Arodd,  Lnbeo. 
1.  c  p.  045.  zu  4181.  Gonieri  ChroD.  ap.  Ecoard.  Corp.  hisL  med.  aevi  T.  0.  p.  757.,  oben  so. 


Digitized  by  Google 


62  ilSt. 

2085.  Angast  1.  (Circa  vuicula  Petri.)  GrosM  Scblacht  in  campo  Halreveld,  in  wdcher  die  Westfalen  ge> 
sclila;;eu  utid  vicle  denelben  gcfangen  genommen  werden.  Albori.  Stad.  L  c,  der  Zeii  und  Ort 

der  Schlachl  gpnau  anglbf  ;  ct  nl.  Scr.  stip.  rit  —  Wp^-on  dcr  Vcrfiigung  iihcr  dic  Gefangenen 
gerietii  der  Hcnog  mit  dem  Gratcn  von  Scliaiionburg  und  aodcra  seiner  Vorbundeton  in  Zwie- 
apalt.  <—  Dntcr  den  Gcfangcnen  bo&nd  aich  aoch  Graf  Sirooo  von  Tekeocbnrg,  dm  der  Berzog 
wicder  frei  licss  nnd  dadureh  auf  adno  Seitc  brachto.  Corneri  Chron.  I.  c.  el  al.  Scr.  s.  c.  — 
VYenn  dic  von  Gobclinus  Pcrsona  berichletc  friihcro  Gofangcnschafl  dcs  Grafon  von  Tokcncburg 
(s.  Nr.  20G5.)  ricbtig  isl,  so  roii.^stc  dcrsclbe  in  dor  Zwischcnzcil  wiodcr  frci  gewordcn  seioi  in- 
desaen  schcint  Gobeliniis  zwei  verschiedene  Ereignisso  zu  vermengen.  Anch  weicbt  or  von  den 
anil'rn  Schrinsirllcrn  rhrin  al),  (In-is  cr  die  Berrpiiiiti:  Grnrf-n  vnn  Tckcncburcr  ornl  im  fol- 
gcndca  Jahrc,  bci  der  Aussuhouog  des  llcm>gs  niit  dem  Kaiscr,  glcichzcitig  mit  der  Freila^ng 
der  iibrigen  Gefongenen,  fscedieben  liisst.  L  c  p.  273. 

5086.  „     iO»  BuUff,  Erzbischof  zo  Cbln.  bcfrcii  das  Stift  Corvey,  nr  Ersialtnng  des  im  SacbaiBdien 

Kriego  erliltenen  Schadcns,  von  dpin  Znllc  zu  Ncuss.  D.  in  oxpcditione  Sasonica  prope  Bru- 
niswicb,  IV.  Id.  Aug.  1 180.  Schalcn  A.  P.  1.  p.  597.  Orig.  Guelf.  lU.  p.  534.  (CCCCVUI.} 

5087.  „     48.  ffennann,  Graf  von  Ravenaberg.  B$imi(k,  Graf  von  Amsberg,  ond  AdMf,  Graf  von 

Schauenburv;  (I(t.  frii!i.?r  mit  llcrzog  Hcinrich  vcrbiindcl,  sich  in  Folue  de*^  NV.  ^n'^"  orwahn- 
teo  Slreites  voa  ihm  gclruual  battc),  «iod  Zcugen  bci  Kaiser  friedricht  /.  Beslatiguog  dcs  Ver- 
gleicbea  zwischen  dera  Erzbischof  Phiiipp  nnd  der  Stadt  (!Sln.  D.  in  territorio  Halversiadenst 
XV.  Kal.  Scplembr.  1180.  :i  ii,  X\iX.  imp.  XXm  Lacou.Mci  Urkundenb.  I.  S.  3.15. 
20S8b  Novemb.  M.  Armld,  BiM-Iiof  m  OMi  ibnick.  nnd  AffuJf.  t.mf  \(»n  Schauenbars;,  Zcugcn  in  der  Ur- 
kuodo,  worio  K.  Friednch  i.  dem  Erzstift  hremeii  das  Schtoss  Stade  verleibL  D.  apud  Qerbs- 
fordiam  in  Bolemni  cnria  XVI.  KaL  Docembr.  4180,  a.  R.  XXIX.  imp.  XXVIL  lindedirog.  Ser. 
Rcr.  septriilr  p,  193.  Ori.*:.  Giiclf.  111  p  352.  —  Bohmcr  nri;  S  \\\.  \sit!  dlesc  Trkundo  auf 
d.  17.  Decemb.  4l8l  actzen;  es  hindert  jedoch  nichta,  aozuucbmen  dass  aucb  im  November 
4480  ein  Reichstag  zn  Erforth  atait  gcfunden  habe. 

2089.  ffermann,  Bischor  zu  Miinstcr,  bourknndct  die  Scbenkung  cincs  Ilofcs  m  Darveld ,  nolist  Gntcrn  /u 

Hcwcn  und  Tungcrlo,  an  das  Klostcr  .Asliotk.  A.  1180.  Nicscrt  M.  U.  S  IV  S.  135.  (CCCCl.V.) 

2090.  Hteoderich.  Graf  voo  Wirbeo,  scheokt  dcm  Klostcr  Obernkirchon  das  Schioss  Bukebui|{,  ncbst  der 

Kapello  nod  anderm  Zubebdr.  Ack  in  castro  Wirbeoe  a.  4480.  Bisher  angedmcki  (GCCCX., 
uirI  pin  darauf  bcziigliclics  Schrciben  desselben,  CCCCXI.) 
9094.  Amo,  Bischof  zu  Mindcn,  beurkuodct  dic  Schenkung  dcs  Schlosscs  Bukebiirg  und  andorer  Giitcr  an 
das  Klosler  Obcrnkircbcn,  und  die  desbalb  gclcislctcn  Vcrsichcrungeu.  Act.  in  civil.  Mioda  a. 
4480.  WUrdtwein  Subsid.  dipl.  V[.  p.  350.  Vgl.  Spilckcr  Boiir.  I.  S.  470.  (CCCCXII.) 
Arnold,  Bischof /n  OMiriliruck,  ci;,'ncl  dera  Klostcr  Ocsedc  dio  Zchenlcn  zu  Garthuscn  ond  Wer^ 
veogcn,  welchc  dcr  Dompropst  Lcntfrid  fiir  dassclbe  erkauA  hat.  A.  4180.  Miiser  s.  W.  VHL 
&  324. 

9083.  ^Ihimwi,  Graf  zu  TekcnoLuri:.  sehcnkt  dem  Klostcr  Gertrndonbcrg  cin  Ilinis  za  Damme,  unter  Be- 
statigting  dcs  nischnrs  Arnold  zu  OsoabriicL  D.  Oseubr.  a.  4480.  Mosor  O.  G.  IL  S.  309.  s.  W. 
VUl.  S.  101.  ^CCCQLUL) 

M180  — 11911 

9094.  Vertrag  zwischea  dcr  Kirche  zu  Enger  uud  Wcrncr  voo  Brake,  wegcn  ciQos  Waldes  zu  Regeoste- 
Mhvsea  S.  d.  KAer  OQeednwkk  (OCGCXIV.)  —  Die  Zeil  isl  m«thmMdicb  naeh  der  lAauh 
ntt  der  niiler  dea  lei^eD  gcnamiteD  ond  sonst  hisloriseh  bekaDnten  Personen  biiiitimmt 


Digitized  by  Google 


IISI. 


63 


4481. 

S006.  ForlseUmng  ie»  Kn^es  geffen  den  geMdilelfln  Henog  Beinridi  voo  Saehsen.  der  sich  immer  melir 
zu  des  lelzleren  Xai  litheil  wetidcL  Scr.  stip  ctt.  —  In  LQbeck,  welelies  clcr  Kaiscr  vom  August 
bls  zutn  OklnljiM-  bciagcrl,  sleht  auf  dor  Scilc  des  ITorzogs  Graf  Simon  voo  TekenebQfg*  Cor- 
neri  Cltron.  1.  c.  p.  76i..  nacb  irngcr  Zcilrcchnunjj  zum  Jahrc 

8006.  Noventber  43.  Bemomi,  Buchof  zn  Hunater,  Zeuge  m  einor  Urkvnde  Kaiser  FruiMdi»  I.  fttr  dns 
Kloster  Pegau.  D.  in  ca-;tro  Aldcnbnrc  Id.  Nov.  MH\ ,  a.  R.  XXX.  imp  XXVill.  Bunau,  Lcben 
Friedr.  1.  S.  432.  MeDckcn  Scr.  R.  G.  tU.  p.  4027.  Ludowig  Rcliq.  Mss.  U.  p.  499.,  miltkr  Jahr- 
tahl  4160. 

S097.        „        18.    Papst  Lucius  III.  bcstiiiii;l  dic  Pilvilcgien  und  Giiler  des  Slifls  Kappcnbcrfi,  ver- 

bietct  abor,  Schwcstcrn  in  dasselbc  aufuioelimeo.  0.  Aon.  XIV.  KoL  Deccmb.  4484,  poolif.  -^^ 
a.  L   Bishcr  ungedmckt.  tCCCC.\V.) 

3006.  „  9S.  Die  Biaebttfe  Bemtum  von  liiinsler  nnd  i4ime  von  Ifinden,  mid  Abt  Omrod  von 
Corvcv,  Zeugcn  in  cincr  Urkundc  Kaiscr  Fmdriclis  I.  Tur  dns  Kldslcr  Ilaniprslcben.  D.  Erphurd* 
X.  Kal.  Deceiubr.  4184,  a.  R.  XX.\.  imp.  XXVIU.  Leuckfeld  Waikcnried  IL  S.  244. 

8600.  „  30.  Kaiaer  Friedrith  l  beslatigt  db  GUter  des  Klorters  Obemkindien,  imd  verieiht  dem 
Orto  Obcrakirchen  Marktrccbl.  D.  Erfford.  U.  KaL  Doe.  4484,  a.  R.  XXX.  hnp.  XXVIU.  Bisher 
iin-.drucLt.  tmrXW) 

ilOO.  Decemb.  4.  Anno,  lii-schof  zu  Mindcn,  Zcugc  in  der  Urkundc,  worin  Kaiscr  Friedrich  l.  dcra  Bis- 
tham  Hildeshoim  das  Schloss  HombnnK  gibL  D.  in  curia  Erfonliae  edebrala,  Kal.  Decembr. 
4181.  ;i.  K.  XXX.  iinp.  XXVHI.  O.i^.  r.uclf.  III.  p  r.ST. 

2404.  Anf  dicscm  Rcicbstage  zu  Hrfurlh  cifolgto  dic  Untcrwcrfung  dcs  Ilcrzogs  Ilcinrich  unter  don  Kaiscr, 
mit  vclchcr  der  SSchsisehe  Kri^  beend^  worde.  Amold.  Lub.  I.  c.  p.  632.,  nach  unricbtiger 
Zcitrcchiiung  zu  4482;  et  aL  Scr. 

2402.  HMpp,  Erabischof  zu  Coin,  schlichtot,  als  orwahlfcr  Schicdsrichlor,  einon  Stroil  zwischon  dcr  Kir- 
cbe  zu  Miadeu  imd  dom  Brudcr  Fordi^iis,  wcichcr,  ohngeachlet  er  vou  der  Kirchc  zu  Minden, 
filr  eioe  von  dem  Papst  ihra  angowieseae  Renle  von  40  Mark,  mit  einer  Summe  von  50  Marfc 
abgofunden  wordcn,  doch  spiiter  noch  Anfordeningen  an  dio  Kirche  gcmacht  battc;  so  tlass  ge- 
dachtcr  Fordivus  von  doni  Mindcnschcn  Canonicus  und  Magislcr  Ilcrimann  noch  40  Mark  erhal- 
tcn  soll,  wofiir  er  sich  aufs  ncuo  cidlich  vcrpflichtct,  dic  Kirchc  in  Fricdeu  zu  lassen.  AcU  Colon. 
a.  4481.  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  854. 

8103.  Hermnnn,  Biscluif  /u  Miinslcr,  stiflct  eino  Mcssc  zur  Rhrc  dcr  hcil.  Mnria,  am  Altaro  dos  heil.  Ser- 

vatius  im  allcn  Domc  zu  Miiuslor.  A.  1l8t.  Niescrt  M.  U.  S.  U.  S.  243.  Wilkens  Gesch.  d.Sladt  -'y^ 
HUosier  S.  92.  (CCCCXVU.)  —  Die  Uriiunde  ist  fiir  die  Geschichle  der  SiadtMttnster  von  Wich- 
t^eil,  indem  sie  schon  einer  Parochie  S.  Xgidii  godenkt,  aJso  die  Zeil  der  Stiftnng  melirerer 
Parochion  in  der  Sladl  angibt. 

il<  4.  Dersclbc  cignct  dcm  Klosler  Langonhorst  dcn  Hof  Elsbovc,  wofur  ihm  zwei  andere  Gutcr  zu  Lc- 
hen  an^etmgen  worden.  A.  llsl.  Nicsert  M.  U.  S.  IV.  S.  138.  (CCCCXVUI.) 

8405.  Anvo .  I^tschof  zii  Mindon,  be.sliitigt  dic  vori  soincm  Var^nncjcr  Wcrnhcr  hcsrhlosscnc  ri*crlmi;nng 
des  bischtiOichcD  Banncs  zu  Obernlurchcn  und  ubcr  mehrcrc  Kapcllen  aa  das  Klostcr  Otiern- 
kirchcn.  A.  4481.  Zwei  versebiedene  Ausferiigungcn.  Bisher  wigedraekt  (CCCCXCC.  und  CCCCXX.) 

8106.  OUo,  .Mark.^raf  zu  Brandcnburg,  gcnchmigt  dio  von  soincm  Rru«lcr  Theodorich,  Grafen  zn  Werben, 
^cscliclienc  Schcnkunu  di  r  Kn[icllo  zu  Biickeburg  mit  ihrcm  Zubehor  aa  das  Klosler  Obcro- 
kirchon.    A.  4181.    Hiihcr  uugedruckU  (CCCCXXI.j 

8407.  S^r^,  EizbiBChor  zn  Breman,  genabmigl  dieaelbe  Sehenkong.  &  d.  BUier  ui^nidrt.  (CCCCXXn.) 


Digltized  by  Google 


^  llSt  — 1183. 

—  Finn  andcrc  Ausfcrtigiin? ,  711  \vr  !rher  dto  uns  vorli^eude  der  erste  Eatwarf  zo  seiii  Bcfaeiat, 
mil  dcr  Jahrzabl  4181,  bci  Spilckcr  Bcilr.  I.  S.  187. 

2108.  Bemhard,  Henmg  va  Engern  und  Westfalea.  genehmigt  dteselbe  Schetikung.  S.  d.  Bisher  nngednMAt. 

(CCCCXXIII.)  —  Kinc  wcillauai^ere  Ausfcrlifjiing  b.  Spilcker  Beitr.  I.  S.  185. 

2109.  Beinrich,  GraT  voii  ArnshfT^,  «chrnkl  drm  Kio.slcr  l.i('«ff>rn  rinc  fitr^nlKtri^ir  l^nmilio  A.  118!  Kind- 

liujjor  51.  B.  lii.  l.  Ablli.  LrL  S.  70.,  litid  im  Auszuge,  SeibcrU  Lrk.mulcnb.  i.  S.  lla.  i^CCCCXXlV.) 

1181 — II  8d.) 

2410.  Novcmbcr  2.   Papst  Lucius  111.  besUili^l  dio  Scbcnkungcn  des  Edlen  Mirubilis  an  dic  Kirche  S. 

HHuricii  zn  Minden.  D.  Lateran!  IV.  Noo.  Novembr.  8.  a.  SpOdser  Beitr.  I.  S.  isa.  (CCCCXXV.) 
2441.  Da»  Doinkapitcl  xu  .Minden  vorkaurt  dns  Gut  Hcrdisseo  im  Welde  Bakibnrg  aa  das  Kloetcr  Obcm- 

kirclirn.  S.  d.  Rfshrr  iinucili  lu-kl.  fr.crCXXVl.; 

2142.  Aatio,  Uischoi  zu  Mindcn,  bosiuiist  dcn  Tauscli  zwiscbcn  dcm  Uompropstc  dasclbst  uad  dem  Propste 

za  Obemyrchen,  wodurch  das  Gut  Hcrdisscro  an  das  SUft  Obemkirchen  kfimmt.  S.  d..  abcr  zur 
Zcit  dcs  Papstcs  Lucius  III  Ris-hcr  un;;cflrnckt.  CCCC.XXVII.  —  Dic  Rcgicrungszcil  dcs  p;nnann- 
tcn  Papstcs  cr&trcckt  sich  vom  6.  Scptcmbcr  1184  bt$  zam  io.  Nov.  4189,  wooach  die  Zeit 
dicscr  und  der  vorigca  Urkaadi»  la  bcstimmeii  iai 

2143.  Marz  2.   Papst  Lumis  IJL  bcvolluiiichligt  das  Donikapilel  zu  Osnabriick,  scine  in  Laienhande  gera- 

thenea  Zehenten  ohne  Widerrede  zuriickznkaufen.  D.  Laterani  VI.  Non.  Ifort  s.  a.  Wiser  O.  G. 
U.  S.  340.  s.  W.  VIII.  S.  102.  —  Dicse  und  die  folgcmli-n  rilinnli  n  (^a^^en  am  Bcstcn  in  dic- 
ses  Jahr,  zumal  die  frkundon  dcs  Papstes  von  spiitorco  Johrca  mciat  an  aodcren.  Orten  aus- 
geslclit  sind. 

S1U.    »   9.  Derselbe  tmtersagt  dcm  Bischof  von  Osnabriick,  dic  aus  Laicuhandea  niriielqsakaafteii 

odcr  kiinfti^  wicdcr  zu  crwcrbcndon  Zchonten  niifs  notio  in  Uiicnhiinde  zu  veriiasseni.  D.  Late- 

ran.  V.  Noo.  MarL  s.  a.  Muser  O.  G.  11.  S.  311.  s.  \V.  Vlll.  S.  103. 
8445.    „    ,.  Dersclbo  bcwilligl  dcr  Kirdie  zo  Osnabrfick  das  Recht  dcs  Begriibnisses  aHier  deijeDigen, 

welchc  dassclbc  dort  crwulilcn,  mit  Ausnalimc  der  Excommunicirten.  B.  LatCiran.  V.  Non.  MarL 

s.  a.  Mijscr  O  G.  II.  S.  ail.  s.  W.  VIII.  S.  103.  Nr.  LXXII. 
2116.     „    7.   Dcrsclbc  bcstiiUgt  dic  Rcchtc  und  Bcsitzuu^on  dcs  Erzslins  Cula,  bcsondcrs  dcssen  Giitcr 

in  Westfalea,  und  daruntcr  namentlich  dic  Schldsser  Arnsherg,  SaiTenberg,  Pirreroont  mit  dem 

Allod  Ozcndorp,  nachjionc,  Mark  niit  dcm  Allod  Rubodos,  das  Mlnd  \Valthcrs  von  Dulberg, 

das  AUod  Momoncbasen,  u.  a.  m.   D.  Ana^i  Non.  Marl.  s.  a.  Gclcnius  dc  admir.  magnit.  Colon. 

p.  73.  Seibertz  Vricnndcnb.  I.  S.  447.  —  Naeh  Innhalt  nnd  AassteHungsort  passt  die  Urk.  am 

Bcsten  in  dicscs  Jahr. 

/8417.  Uai  27.    nermanu,  Plsclinf  zii  Miinstcr,  und  0(to,  Gr;if /u  ncntheim,  Zcugcn  bei  Kaiscr /TiWrirA.s- /. 

Beslaliguojj  der  Pn\iiei:iea  der  Stadl  Spcycr.  D.  Mogunt.  in  solemiii  curia,  VL  Kal.  Jun.  1482. 
a.  R.  xm  irop.  XXVIII.  Wurdtwem  N.  Subsid.  X.  p.  427. 

2448.  M   34.    fJertnaiiii .  Bischof  zu  Mimsler,  Zeuge  bei  K.  Frinlrirlis  I  nivvliitigung  dcr  T>csilziini:eii  di  s 

Klosters  S.  .Maximin.  D.  Mt^nt.  io  80L  Our.  U.  Kal.  Jun.  1182.  lloathcim  Uisu  Ti-cvir.  1.  p.  tili 
—  Dcsglcichcn  in  euiem  PrivHegiom  deaselbeD  Rir  die  Kircho  zu  Worms.  D.  cod.  Pcrtz.  Leg. 
T.  n.  p.  16i>. 

2449.  Bermann,  Bischof  zu  Miinsfor,  bcurkundet,  da.<«  or.  ;uifni((on  si  inos  Vrrwandlcn,  dcs  f'ir;ifeii  Poppo 
/  (von  Hcnncbcrg),  zwei  voo  dicscm  ^cstiftcte  Kapcllcn  bci  dcm  Kloslcr  Vesra,  am  1*J.  und  20. 

Augu>i,  gcweihel  habe.  A.  4482.  Grooer  Oposc.  T.  U.  p.  291.  (CCCCXXVin.)  —  Die  Tenvaadt- 


Digitlzed  by  Google 


1182  —  1183. 


wbaft  dcs  Bischofs  mit  dom  Graron  von  Honncbfirg,  wolchc  ihm  Gekgenhoil  gab,  iD  VBvr,  vm 
soinom  Wit!insi(7f  so  wcit  cntfcrntcn  rifprnd,  dicsc  Einvi  rilmni;  ^orzHnrhrnon,  kam  dahcr,  dass 
dcs  Hiscliofs  Vatcr,  Graf  Ucinrich  voii  Katzcnolnbogcn,  niii  ciner  Tochlcr  dcs  Grafcn  Gotlwatd 
von  HflunebeT^  vermiibU  war.  Vgl.  t.  Schultes  Hennob.  Gesch.  1.  Th.  &  39. 

S480.  Septemb.  9.  /yii7////y.  Er/hischof  zu  Ciiln,  bustiili^l  dcin  Kloslor  Liosl)orn  eiD  Haus  zn  Nortwalde» 
Acl.  Sosau  V.  Id.  Scpiembr.  H82.  Wigand»  Archiv  VI.  S.  178.  (CCCCXXIX.) 

5M3i.  „  40.  Amotd  und  Friedrieh,  Grafcii  von'Altena,  Zcujjen  m  ehior  Urfcundc  des  Erzbisdiob 
Milipp  m  Co\a,  boireiTcnd  dio  VfMftei  des  Slifts  Viiich.  D.  Colon.  IV.  Id.  Seplembr.  La- 
coiiiblel  Urkundonb.  I.  S.  310. 

2122.  Novoinb.  20.  Huli^p,  Erzbi^icliof  zu  Ciihi,  scltcnkt  dcra  Klostor  Wodinghauscn  dcn  Rottzchcntcn  in 
der  ganzeii  Pfarrci  dcsseilien.  Unler  den  Zeoj^eo:  Graf  Heinrich  (vod  AmBberg),  «of  dessen 
Bittcn  dic  Ilaiidlung  jicschchcn  ist;  Godofrid,  dcsson  Sohn;  GrafRcincr;  Hcinrich  dor  Schwarze; 
Uciurich  Mouzu».  U.  Susat.  Xil.  Kal.  Deccmbr.  Wigaqds  Arcbiv  Vi.  S.  477.  Seiberts 

UrlLundeab.  I.  S.  416. 

Decemb.  42.  Anm,  Bischof  zn  Mindon,  bcstaligl  dic  dem  Klostcr  Lammspringo  (im  Ilildeshoimi- 
schcn)  vr>n  Ilorzog  Hoimii  li  Vu  Sachson  untl  Marki^r  if  ii  .\delborl  (von  Brandonburg)  gcraach- 
teu  Schcnkungcn  in  sciner  l)i(>c«be-  D.  Lubbickc  II.  Id.  Ucccmbr.  4182.  Unter  den  Zcu|$en: 
Tbitmar,  Propst,  Rcmward,  Decbant.  Volcmar,  CelleFarius,  Hermami,  Scholaalicua  der  Dom'* 
kirchc  zu  Miinl  ;  Hcinrich,  Propst  zu  Oberiikirchen;  der  Vogt  Widckind;  RcmbBrt  und  Lu- 
dcgor  von  Slon;  .Maunlius,  Graf  zu  .\ldcnbnrg.    Lodebur  Archiv  VIII.  S.  52. 

2424.  Uennann,  Bischof  zu  Miinsicr,  cignct  dcm  Stiflc  Kappcnbcrg  einc  Korurenlc  aus  desscn  Hofc  Cu- 
retbo.  A.  4482.  Biaber  ungcdnickt.  (CCCCXXX.) 

2426.  Arnold,  Bi^rhnf  zu  Osnabriick,  bourkundot,  dass  das  K!o«:trr  Oc?cihc  vicr  Hiitisi  r  dasclbst.  vvolchc 
Graf  Siniou  von  Tckenoburg  crblick  bc8a«s  und  dcsscn  Mini.slorial  Burchard  von  ilmi  zu  Lchea 
hatie,  von  lelzlerem  gekaufl,  imd  der  Graf,  mit  Etnwilligung  scinea  Sohnes  Johann,  «of  sein  Lo- 
heorecbt  vcrzieblcl  hal,  worauf  dicse  Ilandluiig,  im  Gcrichlshczirkc  dcs  Grafcn  Hermann  von 
Ravonsborg,  von  (!i'-s;on  StolIvorlrciiM-  rii>(>!l.i>it  vnn  Bos>i  iithurp.  iiii  Folilc  zu  Oselhc  bei  dcr 
klcincn  Lindc,  bcstaiigt  wordcn  ist.  1).  Osnabr.  a.  1182,  epi.su.  a.  LV.  Unlcr  den  Zeugen  bo- 
finden  neh:  dcr  Dompropst  Lmtfrid  mid  der  Domdediattl  Joseph  m  Oanabrtick;  Tbeodericfa, 
Prnpst  m  Osetho;  Arnold,  Propst,  und  ruiistaiitiii ,  Doohant  zii  S.  Joliannis;  dic  Kdlcn:  Luclolf 
vonOscthc,  Vogi  Ues  Klostcrs,  und  scin  Solin  Widekin;  Wilhcbu  von  Uolte,  Gumpcrt  \on  Erlb- 
borg.  Gciard  von  Hnlenvclde,  Theoderich  ter  Line,  Weoemar  vcm  Thiddkem,  Hermani  von  Lo- 
ten;  die  Itintslerialei!  t.isolbcrt  von  Thonie,  Hcinridk  vod  Ibrihusen,  Gerard  vcn  GoauMdtoDi 
n.  a.  m.  Miiser  s.  W.  VIU.  &  322. 

4483. 

2428.  Fcbruar  27.  Papsl  Lucius  JJI.  besliiligl  dic  Privilogion  und  Bcsilzungen  ilos  Kloslcrs  S.  Petri  und 
Pauli  zu  Paderbom.  D.  Vcllclri  III.  Knl.  Mart.  4182.  ponUf.  a.  IL  Bisher  ungcdruckt.  (CCCCXXXI.) 
—  Das  zweite  PontiGcatJahr  dcs  Papstcs  begjont  d.  6.  September  44S2,  die  Urknnde  gebSrt 
also,  nach  uaserer  ZeiCrecbmiDg,'m  das  Jahr  4483,  indem  erst  mit  dem  25.  MSne  die  Jahnahl 

weohsdt 

2127.  „  „  Dcrsclbc  nimmt  das  Klostcr  Willcbadessen  iu  seinen  Schute  und  l)estaligt  dcssen  Be- 
eitaungen  rnid  ncehle.  D.  ot  pr.  Sehaten  A.  P.  1.  p.  604.,  wo  die  Jahnabl  4483,  obglelch  lanA 

unsoni  Bcm  ifTcn  richlig,  vvahischciuhch  cino  willkiirlichc  Vcrbesserung  ist. 
2l28w  Mai  30.    Dorsolbo  bcsiatigl  die  Bositzungen  des  Sliflcs  SS.  Pclri  et  Andrcae  zuPadorbom,  namcnt-  * 
lich  dic  Pfarrei  iiber  Uie  Orle  iVspetkera,  Uildelinckbusea,  Uassurchenscn,  Uohcnsilc  undAsbecb- 
BcBwto  hlil.  Woilal.  IL  0 


Diqitlzed  by  Googlc 


C6  1183  —  1184. 

tinchii>pn    D.  Vrllofri  ITI.  Knl.  .Tnn.  s.  a.  (ahrr  wpII,  zn  Fol^rf?  andcrcr  TTkimdeil,  der 

Papst  in  dic6em  Jabre  sich  aa  drni  p;onnnntcn  Orte  iiufbieltj.   Schatco  A.  F.  i.  p.  GU2. 
Jlui.  2S.   ff«rnumtt,  Bischof  za  Mifnstcr,  ist  {^cgenwarti^  bci  dem  Friedensscfalirase  Kaiser  Friedrid» t. 
/ und  scincs  Solini  s  liciin  ii      VI,  niil  dcn  vcrhiindeJon  Lomhardisclien  Stiidten.    D.  ap.  Constan- 
tium  in  s  ili  niMi  ciinu,  Vli.  Kal.  JuL  1183,  0.  S.  XXXll.  imp.  XXIX.  WUrdtweia  N.  Sobsid.  XII. 
p.  2C.   Poriz  Lcg.  T.  U.  p.  175. 

2130.  ioL  40.  AtwM  nnd  iWerfneA,  Graren  von  Altena,  Zeagen  iu  eiiicr  Urkunde  dcs  ErzbtschoCt  nSSff 

zu  Coln  fur  das  Stift  Vilich.  D.  rol<Mi.  VL  Id.  Jfd.  1183,  Frid.  K.  XXXD.  imp.  XXIX.  praesnl. 
8.  XiV.   LacomhI(!l  Urkundcnh.  L  S.  3i4. 

2131.  Novemb.  11.    Armld,  Hischor  /.u  Osnahriick,  bo<ifiiti<!t  die  von  Thitmar,  Castos  dcr  Booikirehe  so 

Osnabruck,  und  cincr  Frau  Adclheid,  dem  Klostcr  Osctiic  {icmachlc  Schcnkung  dreier  Hofttii- 
tcn  iii  Engetcro.  D.  IIL  Id.  Novctnlir  lls:},  ojiisc.  a.  X.  Lntcr  dcn  Zeugcn:  der  Dompropst 
lantfridi  Tbeodericb,  Propiit  zu  O^cliic;  der  fcidle  Ludolf,  Vogl  zu  Ojielbe,  u.  a.  m.  Mub» 
O.  G.  fl.  S.  3«.  8.  W.  VIU.  S.  10*. 
v4!l3S.  Armonfi,  Biscbor  zu  Miinstcr,  bcstiitif^t  dic  Vcrortinung  scincs  Vorgiinscrs  Lud^vi.i:,  wcge»  dos  Gra- 
bens  mn  die  DomfreiheiU  A.  1183.  Nicscrt  .M.  U,  B.  2.  Abth.  S.  450.  (CCCC,\X.\n.) 
2IJJ.  Derselbe  widmct  die  von  Luhcrl  von  Hoentborp  rcsigmrten  Zchcntcn  zu  CotcrUiorp  zu  ciaein  im- 
merwiihrenden  Licht  in  der  Domkirche.  A.  1183.  Nieserl  H.  D.  B.  1.  Abth.  Sb  874.,  mit  ud- 
richtig  ^esclulclx  iirn  N:impn  T.CtXXXXIII.) 

2134.  Der»eibe  eij^net  der  kirchc  S.  Fauli  (dom  alien  Dome)  zu  Hiuister  den  Zcbcnlca  des  Hofes  Bierolf. 
A.  1183.  Bisher  ungedradct  (CCCCX.XXIT.) 

2135.  Sersclbc  bewilli^t  dcn  Ackern  zu  Idenhrokc,  welche  dem  Klostcr  Lan^cnborst  und  dcm  Hospifeb 
■ix\  Miinslcr  /u^Ii-hpn,  dio  ZrliciitCrcilieit.    A  4183.    Bisher  ungcdruckt.  (CCCCXXXV.) 

2I3G.  Anno,  Biscliof  zu  Minden,  schenkl  dcr  Duinkiichc  zu  Osoabriick,  auf  Vcrwcndung  dcii  dortigen  Bi- 
scbob  Amold  uod  des  Dompropstes  Lantfrid,  den  bialier  tu  seiaem  Holb  Rntborp  gehSri^Ze- 
henten  dcr  in  sciner  Diorr^p  •^cIcLicnrTi,  ahfr  dem  Dumkapitel  /n  Osnnliriirk  7ni;rhcinncn  villa 
Pediactborp.  A.  1483.  Zcugco;  dcr  Dompropst  Ihetmar  uod  dcr  Dcchant  Rcmwort  zu  Mtodes; 
HeiDricb,  zu  Obernkirbhen;  Thiethard,  Bector  zu  Hindef);  Ludigor  von  Slon,  HaHbertvon 

Mandcslo,  Alexaoder  von  Lutbeke,  Eilwart  von  Echoil,  Mcinwerth  von  Berchusen,  Jofreth  von 
Oldcnthorp,  Volkmar  von  Berninchu.<ven ,  Thiethard  tnKl  Amolt  von  Ilollhusen,  Wulfram,  villicus 
des  gcdachlen  Uofes,  und  anderc  Ministcnatcn  der  kirche  zu  .Miodcn.  Muscr  O.  ti.  IL  S.  313. 
a.  W.  VIIL  S.  1(Hk,  wo  aber  iWuMlAof^p,  fOr  Pendincthoip,  in  lcsea. 
2137.  Wtnzo,  Aht  r\\  Liesbom,  lu-nrkundct  die  Rcchte  gewiaseir  Eigenhoriger  seines  KlosterB.  A.  4183. 
Nieserl  M.  U.  S.  IV.  S.  141.  (CCCCXXXVI) 

(1183  — H96.) 

24^  Bitter  Udo  von  Allena  ?;ihl  dcm  Stiflo  Wcrden  Eigcnh<irii;c  dcr  Kapclle  zu  RcmclinkrcHln  in  Wachs- 
zinsrechL  S.  d.,  abcr  zur  Zcit  dcs  Abtcs  Ileribcrt  t.,  al$o  ionerhalb  dcr  oben  aogcgcbcncu 
lahre;  denii  der  augleicb  genauole  Prior  Herbem»  iM  wabrscbduUdi  der  naduualige  Ab(  Heri- 
ben  U.  (1196-4288).  Bialier  ungednickL  (GGCCXXXTU.; 

1484. 

2439.  April  2.  AiHjip,  Erzbischof  cn  Cfib,  beurkondct,  dass  cr  in  Sachscn  cin  AHod  Udistorp  crkauft, 
auf  dcm  Grunde  desselbcn,  zu  besserer  Yi  idicidi:.;uii;^'  scincs  ncr/.otjlhums  in  Wi  >ir;ilc».  eiii 
ScUoss  gebaut  nnd  Peiersb^g  gcnannt,  und  wcil  dassclbc  inncrhatb  der  GrafschaH  Widckind^, 


des  Bnde»  Yokioins  voa  Pcnannt  gclegon,  diesem  WidekiBd  die  Hiilfke  davon  n  Lcbeu 


»"-0 


Digltlzed  by  Google 


11B4. 


67 


ben.  wofUr  dcrsrlbe  soin  Allod  zu  Lovenhaascn  dem  Erzstift  Cbln  zii  I.ohrn  aufgctragcn.  D. 
Colon.  IV.  Non.  Apiil.  4  l8i.  Unter  dcn  Zcugen:  Dcrohard,  Propst  zu  Soeht;  die  Grafcn  Iluinrich 
voD  Arnsbcrg,  Aroold  uiid  Friodrich  vod  Altena,  tuid  Bcrmann  voo  Ravendjerg;  die  Bdlen  Wi- 
dr-ktnd  von  Waldecge,  Bomhnrd  von  der  Lippe  und  Widokind  von  Rcilcn;  die  Mini>ti>rinhrD 
Ucinricb  und  Gerbard  voo  Vohnodtsteae,  u.  a.  m.  Grupen  Orig.  PyrmouU  S.  ^19.,  mit  dcm  fal- 
sehen  Delutn  die  nona  April.  4183,  und  vielen  andem  FeMem;  ond  biemach  Ong.  Guelf.  f.UL 
p.  539.;  richtigcr,  nach  ilem  Otii;iii  1     ^  -ruhaf^cn  Waldeck.  Gesch.  Urk.  S.  \0. 

SI40.  Mai  10.  Arnold,  Uischof  zu  Osiiabriick,  Lcurkuiidet,  dass  (Ir.if  .Sini((ii  von  Tckcnflniru,  tlas  ilnn  tind 
seinen  Vorfahren,  als  Zubchur  des  Schlosses  Bardcuburg,  Irulier  als  tijiciillkutii.  heniach  als  Lc- 
heo  «iBiandtgie  Haus  Bardenhusen,  den  Kloater  Osethe  geaebenkl,  ond  die  GfMfinn  EyliLa  die- 
scm  cine  Ilove  zu  Brinken  hinzuftefiigt  hnl  I).  VI.  Id.  M;iji  HXi.  Cnlcr  den  Zeugcn:  der  Dom- 
propst  Laotfrid;  der  Decbaut  Joscph;  Aruold,  Propst  zu  S.  Johanuis;  Iheoderich,  Propst  zu 
Oaethe;  der  Edle  Widekind,  Vogt  sii  Osedie;  Wilhehn  von  Hdte;  Bemhard  von  Melelen;  Ger- 
hard  von  Hulcvclde,  u.  a.  m.    Miiscr  0.  G.  II.  S.  313.  s.  W.  VIIL  S.  107. 

3441.  Augusl  6.  Dcrseihf  sim  Ii  ht  dcn  Stiftsi;<  isllichen  zu  WildOThauscn  dcn  Zchcntcn  dicses  Ortcs  rUr 
ihrcn  besoadurn  Gehrauch  zu,  niii  dcr  Bestimmuug,  dass  zufdrdcrst  derAufwand  flir  die  beideo 
SiifUgeistlicben,  welche  die  Synoden  za  OanabrilGk  besncben,  davon  bealritteD  werdeo  solL 
D  VIII  1(1.  .\ii;:n>l  11S3.  rnlcr  drn  '/ongen:  der  niinipropst  I.enlfrid;  der  Decliant  Joscph; 
dcr  Canoflicus  Uennaao,  Arcfaidiaconus  zu  Wildeshauscn,  u.  a.  m.  Miiser  O.  G.  11.  S.318.  s.  W. 
VEIL  S.  409.  Zritschr.  f.  vaterL  GescL  u.  Alterfhorask.  VI.  S.  t34. 

8442.  Oktobcr  22.   Papsl  fjiemt  Uh  verordnct,  dass  die  von  den  Geisdichen  dcr  Kirche  zu  Osnabrtick 

aurccrichtelcn  Tostsimcntf»  nicht  ani;«»focliltMi  wi  rdcn  soUen.  D.  Veron.  .\I.  Kal.  .\()\crnl)r.  s.  a. 
(abcr  1184,  weil,  zu  Folgc  andcrcr  lirkunden,  der  Papst  in  diescm  Jahro  sich  zu  Verona  auf- 
hielt).  Mfiser  0.  G.  1L  S.  347.  s.  W.  VUL  S.  409.  rCCCCXXXXVUL) 

8443.  29.  Dcrsclbe  heslalii;t  dem  Able  Conrad  zu  Corvcy  die  einzehi  genannton  Bcsitzungcn 
und  Privilcgion  sciner  Kirche,  insbesondere  auch  dcs  Klostcrs  Eresburg.  D.  Veron.  IV,  KaL 
Novcmbr.  1l8i,  poulif.  a.  IV.  Falke  C  Tr,  Corb.  p.  741.  u.  773.,  und  im  Auszuge,  Setberlz  Ur- 
kondenb.  L  S.  418.  wo,  oach  cincm  Aasnigc  in  Kindlingcrs  Hdschr.  aucb  zwci.  bci  Falke  nicht 
hcfindlichc  Strllrn,  natnrnllich  (lic  acntniprc  (irenzbcstimmung  der  Ercsburger  Zehentrn,  milge- 
Ibcilt  sind.  Obglcich  hicrnach  cin  vollstiindiger  Abdruck.  dioser  LVkuude  uoch  nicht  cxistirl, 
so  konnie  ein  solcher  doch  aoch  hier  nicht  gegeben  vrerden,  da  das  Origiaal  ans  dent  Arcbive, 
'wahrschciniich  schou  scil  langor  Zeit,  spurlos  vcrschwunden,  uad  dtea  ao  weo%  eiDe  andere 
zuvcrlassige  Qnelle  Pdr  die  ganze  Urkundc  uufzulindcn  ist. 

2144.  Philipp,  Ei-zbischof  zu  Coln,  bcurkundet,  dass  Graf  Simon  von  Tekeneburg  dem  Kloster  Olioghausca 

Gdier  daselbist,  vor  dem  Freigmfeo  Aroold  von  Wiclo,  zu  Grambi^ke,  geoi^^iet  hai.  A.  4484. 

Kind!in-cr  Volmest.  IL  S  tO  .  u.  im  Ausz.  Seiberlz  Lrkundenb.  1.  S  118.  (CCCC.VL.) 
8145.  Ilertnam,  Biscbof  zu  Munster,  bcsiiiligt  dio  von  scincm  Voiigaogcr  Burchard  gestifteleo  Priibcndeu 

im  alten  Dome.  A.  4484.  Niesert  AL  U.  B.  4.  Abth.  S.  327.  Wilkens  Geseh.  d.  Sladt  HCItisier 

S.  97.  (CCCCXLL) 

8448.  Dcrsclhc  hcstiitipt  din  von  pptncm  Minisfcrialcn  Wolfiiard  gcmachle  Schenkung  eines  Hofratimcs  an 
dic  ncu  gestittcle  Kirche  S.  Agidii  zu  iiunstcr.  A.  1184.  Wilkcns  Gcsch.  der  Studl  Miiuitter. 
S.  96.  (CCCCXL1L) 

8447.  Dersclbe  hcsiimint  dic  Hinktinftc  dc  S.  Marien-Magdalcncn-IIospitals  in  dcr  Sladt  Miinsler.  A.  4464. 

Niesert  M.  l.  S.  IL  S.  248.   Wilkcns  Gcscb.  d.  Sladt  Miinsler  S.  99.  (GCCCXLllL) 
2148.  Derselbe  hebt  die  gogeDseiiigen  Fordemi^en  des  biscboflicheo  Holiw  und  derKirohe  zn  Aleogi^eD 

dnaoder  auf.  A.  4484.  Kindlioger  IL  B.  II.  Urk.  S.  809.  (GGCCXUV.) 

9» 


Digltlzed  by  Google 


68 


i4id.  Dersolbe  bP5tutigt  einca  Vcrtrag  dcs  Stifts  Kappenbcrg  mit  Thictmnr  von  Dulnien,  wodarch  crste- 
ros  den  Zohcntcn  za  Welmcrc  gogen  ctooi  Zehenten  zu  Se|ipeiothc  cintauscht.  A.  1181.  Bi^bcr 

UHgcdnickl.    r,  ( ;  I .  CXLV.) 

Dersclbc  schcnkt  dcm  KIii^.lrr  A-.ln  i  k  7wot  Hnfi',  !ji  nlc  gcnannt  Isinchor,  don  einen  ZQ  LegdeD, 
den  andcro  zu  ScageUoroe.    A.  11«t.   Aiesorl  M.  L.  S.  IV.  S.  143.  (CCCCXLVl.) 

il5l.  Derselbe  gibt  dem  Vicodombiis  Franoo  die  FreiheU»  die  von  ibm  an  die  Domkirdie  zu  HOnster 
geschenkten  Giitcr,  zuin  Bosten  des  Klofttera  Laogedliorsl,  ^ieder  ao  aicli  so  loeeik  A.  448i. 
Bisher  ungcdruckt.  {CCCCXLVII.) 

2152.  Dcrsclbc  bciilutigt  einen  Yergieich  dcs  Klostcrs  Nutlo  mil  Juhann  von  Diilmen,  woduich  dassclbc 
den  Zehenlofl  dos  Haoses  Baken  crlangt,  $o  wia  deo  Erwerb  eio^^  GQtor  fUr  daa  gcdachie 
Kloster.   A.  iI84.   Bishcr  ungcdnickt.    'f  r.r.rXLVilL) 

2453.  Sifrid,  Biticbof  zu  Paderborn,  bourkundet  dic  von  duni  Erzbischof  Conrad  von  Mainz,  za  Padcrboro, 
in  Gefenwart  des  Ksdiolls  Hermann  von  Mtinster  u.  A.  ausgesprocbeno  Eolscheidong  oines  Strei- 
tes  zwischcn  dcn  Kloslcrn  Ilcrsc  und  Gehrden,  gewissc  Giiter  bctreSend.  A.  4484.  Bishcr  un- 
ijcdnickt.  (CCCCXLIX.)  —  Schalcn  A.  P.  I.  p.  605.  gibl  cine,  atiKohlich  von  dem  Er/lilscliof 
von  Mainz  au«gcstclll6,  wahrschcinlich  abcr  dcr  unsrigcn  von  ihin  seibsi  nachgcbildcto,  auch  niit 
derselben,  saUreiolie  FeUer  ab;^rechnet,  fast  wiirdiGh  flberemslinunende  Urkimde,  nach  wet- 
chor  (lcr  Au^znj;  in  Wi^nnd^  .\rfli.  IV.  1   S.  76  ;;omachl  ist. 

81W.  Dcrsclbe  bcstaiigt  dcm  Kioster  Ucrsuitcshausca  die  Verloihttagea  seioer  Vorgangcr  Bernhard  uod 
Evcrgis,  und  vermefart  di^lben.  D.  in  capilolo  P&derbamefla  a.  4484*  Aoszog  b.  Sehaten  A. 
P.  I.  |).  <;i)(;. 

S4S5.  Armhl.  Hi^cliof  zii  Osnabriick,  oieiift  dom  Klnstor  Osoihp  eincn  Zehcnten  7«  Giilerslo,  wclchen 
Ludolf,  der  Vogt  dcs  Ivlostcrs  Uscibe,  zu  diesem  Ende  resigoirt  bat.  A.  4484.  Moscr  s.  W.  VIII. 

&  m 

8456.  Benhard,  Prnpst.  A!hcrt .  Dochnnt,  uiul  d.i';  Knpitcl  dcr  Kirchc  zu  Socsl,  beurkunden,  dass  Johan- 
neSi  Prop&t  zu  Seflich  und  Canonicus  zu  Socsl,  miltels  cines  Haoses  iu  Socst,  in  opposito  tri- 
bmuilis  eoclosiae  3.  Patroeli,  wdchcs  swei  dasigco  BUrgcni  in  Erbzins  gegcbcn  ivird,  scino  Mc- 
moric  gcstiftet  hat.  A.  1481.  Copiar.  Sosai.  im  Bestto  des  D.  Gehrkeit  tu  Padorboni;  kiialUg 
in  d.  Macbtr.  za  Seiberlx  Urkondeoh. 

4485. 

8487.  Fcbniar  45.   CCrastino  Valcntini.)    Anno.  Biscliof  zu  Minden,  stirbL   Lcrbcck.  Chron.  L  c.  p.  480.. 

wo  aber  das  Todcsjabr  uorichtig  4180,  auch  iin  Widerspruchc  mit  der  eben  dasolhst  henicrk- 
lcn  Rcgirungszcit  von  44  Jahrcn  und  cincm  Monat,  angegcben  wird.  Todestag  ebenso  im  Necrol 
Miod.  u.  Visbecc.    Andcrc  gcbcn  dcn  4i.  Fcbniar,  als  den  Tag  Valcntiiii  sclbst  ajL 

8468.  Miir?  n.  rfiih)>p.  Er/liischof  zu  Ciiln,  bcurkundet,  dnss  >oine  Nichte  Adelheiil.  Gnifinn  von  Schauen- 
burg,  mit  Einwilligung  ibrer  Multcr  Salomc,  des  Krzbischofs  Schwester,  der  Kirchc  S.  Marien 
za  Lncke  48  Hoven  und  eine  HiiUe  zu  Odelem  geschenkt  hak  Act.  ap.  Pyerremont  Hi.  Noo. 
Marlii  118.').  UiJer  den  Zeugcn:  Pilegrim,  Dcchanl  zu  Soest:  .Vilolf,  draf  von  Schauenburg;  Lu- 
dolf  iind  Wilbrand,  Gtafon  von  Ilallcrmunt;  Widekind  von  Swalonhcrp  und  soin  Sohu  Widekind ; 
Ludolf  von  Dasscl;  Bernhaid  von  der  Lippe;  Siinon,  Graf  von  Tckcncburg;  Widckind  von  He- 
then;  Hermann,  Thimo,  Bmnstein  nnd  liildcgcr  von  Soest.  Grupea  Orig.  PyrmMit.  S.  88. 

8459.  23.    U>)i:r(,  Al)t  7,11  Ijcsborn,  bciukiiixli  t ,  dass  cin ,  von  dcm  Ritfrr  Conr.id  vnn  Batonliorst 

in  Anspnich  gcnommcner  Mann,  durch  dic  Probc  dcs  gliihendcn  Eiscns,  sich  und  scioc  Go- 
achwiBler  als  I%enherq;e  des  KkMlera  Liesbom  erwiesen  habe.  D.  Widenbinjggc  ia  auiuMb 
Hariae  4485,  FHd.  R.  a.  XXXIV.  Hiiier  b  Weddigens  Ma^  4.  B.  S.  424. 


Digitized  by  Google 


itss. 


60 


2160.  Augnst  45.  Dcr  noa  gowabllo  Biscbof  zu  Mindcn,  Detmar  (vorbcr  Dompropsl  dasclbsO,  vdtd  ge- 

weiht  CBtat.  Epise.  Htnd.  in  Kindliiigeri  Ifss.  T.  XUV. 
8161.  Seplonibcr  .  .    Jlvnu  nm,  Disfliaf  ru  Muiislcr,  Zougo  bci  Goilefrirls,  llci-zogs  zn  Lotbriogon,  Rcsig- 

nntion  dcs  Roiclislebnfj;u(p^  TWr/.  /.n  Gunston  dor  Kirehe  zu  Aacben.    J).  m  riii  i;i  l.oodii  celcbr. 

meiise  Sepicnibri  4  l8o.  Lcilebur  Archiv  X.  S.  230.  Lacomblel  Urkundcni).  i.  S.  d>l. 
8163.  Oktober  86.  Derselbo,  Zeuge  bei  Konig  Banri^  Yl  BlginiDg  des  vorg»d.  Gules  an  die  Kirdie 

zu  Aa(l\f"ri.   I>.  Aqui^.  Vill.  KbI.  Novembr.  4486.  Ledebor  a.  a.  0.  S.  331.  Laconblet  Urkmi- 
'   dcnb.  I.  S.  ;H8. 

2163.  Dcccmbcr  45.   Uvrmunn.  Abt  zu  Knppcnberg,  Zcugc  in  cincr  Uricande  des  Erxhiaokob  fhS^  ZQ 

Qila  fur  das  Klosior  Mcor.  D.  Colon.  XVUL  KaL  Jainiar.  4486,  Frid.  R.  a.  XXXUL  inip.  XXXL 

I.r^.combiol  LVkur;  !.  iil».  1.  .S.  3i9. 
SiGi.  Hermann,  Biscbuf  zu  Munstcr,  be&taligl  dcra  Stiflc  Kappcnberg  dio  vcrtragsma&sige  Zchcntiosc  au£ 

dessen  Hofc  Alstede.  A.  44S6.  Niesert  M.  U.  S.  11.  S.  363.  (CCCCL) 
8463.  DersoliM'  beiniuKKle'.  dio  Siirinng  uiid  Ausstaitun^  des  KkttlecB  M arieofeld.  A.  4466.  Scfaalea 

p.  G08.    1'aike  C.  Tr.  Corb.  p.  227.  (CCCCLI.) 
21C6.  Dcrsolbo  beslatigl  dcni  Klostcr  Marionfold  die,  theils  von  Wideltind,  Vogt  zu  Rethe,  ibeils  von  dem 

KkMler  Freclienhorst  an  dass<<lbe  vertauschlen  GUler  ra  Ilandijikcn,  Rche  und  Belletbe.    S.  d.; 

verniuthlich  abcr  bald  nacb  il.  r  Stintin-.    Kinillin-r-r  M.  B.  IIL  1.  AbUi.  Til  S.  111  'CCCrLll.) 
2ICT.  Sifrid,  Bi$cbof  zu  Padcrboru,  bcsiatigt  dcm  Stiltc  Corvcy  dio  von  seiaom  Vorgiingcr  dcmsclbcn 

iiberlassenenNoval-Zehenten,  uud  L;ibi  ihm  dieZehenleQ  zu  Alhachliaaea  und  Bodekisson,  taoech- 

wciso  fiir  cin  Gut  zu  Oss<-nllior|i    A   II 8.".    Schatcn  A.  P.  l  p.  640.  (CCCCLIII.) 
2166.  Derselbc  bostatisl  dcm  Stifl  llccise  dcn  Mciorbof  Mcinkcrrsson,  wclcbcn  dic  dortigc  Abtissinn  Re- 

gelind  von  dor  \Vitl\vc  Regcnbards  von  Hachuscn  erltauR  bal.  A.  4l8u.  Wigands  Arcbiv  V.  S.  331. 
2469.  Omttd,  Abt  zu  Corvey,  beuriiuodet,  dass  er  dem  fibckof  Sifrid  zn  Padeihoni,  filr  die  Zehenten 

zu  Albaclitisscn  und  Bodikessen,  ein  Gnt  zu  Ossendorp  gegcbea  A.  4486.  Schaten  A.  P.  i. 

p.  014.  (CCCCLIV.) 

3476.  RSteso  von  ^edese  yerwandell,  zo  Gunsten  des  Kloslers  Gerlmdenberg,  den  ^enten  des  Btaiises 

Honburcn  in  cinc  fi->ti>  Rnite;  init  Bcstatigung  des  Bischdl  AmM  VOD  OsnsbrUdc.  k.  4466. 
Mciscr  O  0.  II  S.  319.  s.  W.  VIIL  S.  1 10.  r.CCCI.V.) 

2171.  lleinriclt,  Graf  von  Arnisbcrg,  Zcuge  in  einer  Lrkundc  dcs  Hrzbischofs  PtitUpp  zu  Coln,  wcgea  der 
Vogtei  sn  LedMinksh.  A.  4486,  praesd.  XVn.  Laoomblel  Urknndenb.  I.  S.  368. 

3473.  Godeftid,  Craf  zu  Ariisliorg,  Sjlni  (!c<.  Giarcii  Ilcinrich,  Sliftcrs  dcr  Kirche  zu  Wcilciilliovcn ,  wcl' 
chcr  scinem  nocb  lcbcndcn  Vatcr,  uit  Einwiiiigung  alicr  Edlco  und  Uinislerialcn ,  im  Erbe  ge- 
folgt  ist,  schenkt  dem  Klosin-  Scheida  den  &bigcbrauch  aller  Weiden  des  Hofes  Wtkke  und  die 
Fiscberci  auf  dcr  Ruhr,  von  dcr  Briicke  zu  l'^tcscn,  wo  cr  im  Jahr  M8.5  gogcn  dcn  Grafcn 
Engelbcrl  fvon  I^erg)  und  vior  andcro  Grafcn  siogreich  gefochtcn,  bis  zum  Appcldci.sbnsclie  boi 
fierdinkliovcn;  im  crsten  Jabre  des  gcdachton  Sicgcs.  Zcugcn:  Kvcrbard  von  Ardei,  Vogt  dcr 
gedachten  Kirohe;  Herimann  von  Rudenberx;  Ktiddf  voa  Enrete;  Ruddf  von  Borbenne;  Emond 
von  Wikkc,  iiml  dic  g  ui/c  CciiosscnM  liaR  (Iknilia)  des  gedachlen  Hofes.  Wjgands  Ardiiv  VL 
S.  483.  SeiberU  Lrkuadcob.  1.  S.  Ii2. 

(1185  —  1200.) 

8413.  Theoderidi.  Crar  zu  Clcvc,  beslatigt  ilcm  Abt  Hormann  zu  Kappcnberg  and  seincm  Stifto  dic  Frciheit 
von  dcm  Zollc  zu  WcscL  S.  d.  Kindlingcr  M.  fi.  IIL  1.  Abllu  UrL  S.  410.  —  Die  Urkundc  muss 
xwiBdien  die  obigieQ  Jahre  gdioren,  da  sdt  1486  (in  den  obea  Nr.  8463,  u  bemerkien 


Digitized  by  Google 


70  1185  — llSf. 

Urkundi  ti'  TTormann  unicr  dem  Titel  eiQes  Abt««  vockommt,  mid         m  vkl  bekainilf  der 

Graf  iheoderich  starb. 

(1183 — 1203.) 

Hermaun,  Abl  zu  Kappcuberg,  beurkuudel,  dass  Uiscbof  Ucraiann  von  MUnslcr  in  dcr  KapcUe  za 
Kappeobcn;  den  Aftar  des  heiL  Paulus  gewcibi,  uad  deoselben  mit  Zchcnien  bcschenkt  haL 
S.  d.  Bi^cr  ungcili  tu  kt.  (CCCCLVI.)  —  Da  seil  4185  der  Abt  Hermann  untcr  dicscm  Tilcl  vor- 
koninii,  1203  aber  der  fiiscbof  UermaBO  starb,  so  gobort  dio  Urkuodo  zwiscben  die  augegebe- 
neo  Jdkre. 

2176.  Derselbe  beoriiuDdei.  dass  Tncbdd  vou  Welver  seioei  gegen  des  Stift  Keppenberg,  wcgca  dee  Ho- 
fes  zn  Vdmede  erhobenen  AnsprUcbe  widerrafea  bat.  S.  d.  Bishcr  uugedruc^t.  (CCCCLVn.) 

(H85~4206.) 

2470.  UbfnMT,  Bisdiof  sn  Minden,  hc^^illigl  dcr  rcsignirtcn  Xbtisslnn  des  Marliai-Klosters  daselbst.  zar 
Entschadigiinc;,  cinp  itiijiix  ltf  Pnibfnde  und  andcre  Vortheilc.  S- d.  Bishcr  ungcdruckl.  {CCCCLVIII.) 
—  Die  Zeil  dicscr  und  der  folg.  Lrk.  ist  n»ch  dea  ftegirun^jalureii  des  fiiscfaor»  bestimmt. 

S47?.  Serselbe  beetaiigt  die  StiAangeD  seinflr  Yorjjangor  "Weroher  und  Anoo  tikt  daa  Ktoster  Obenkitdien. 
8.  d.  Biaber  ungedntcki  (CCCCLK.) 

4186. 

2178.  S/iml,  BiscboT  ni  Paderbom,  beuritundel  die  BeOegung  eines  Sireites  zwisdien  dem  KhMter  Gebr- 

dm  tini)  Hermann  von  Si<IHcssrn,  wcgcn  gewt^iscr,  von  dcs  lelzteren  Bruder  Goswin,  jenem  ge- 
sclicnktcu  Uiiler.   A.  il86.  Bi&hcr  un|jedruckt.  (CCCCLX.) 

8479.  Denelbe  Uberlttsst  den  Ertrag  dcs  Zebenten  zu  Adeloldeasen  dem  Pfarrer  zu  Aldendorp.  eioem 
Mdndie  dcs  Kloslcrs  Amelungsbom.  Zcugen:  AlbLTt,  Graf  von  F.m  (  '  l  i;  Widekind  von  Swa- 
lenborsr:  Wiili  kiiu!  von  W.ildcrk;  Conrad  von  Sclinncnhiir:; :  noiii>  iirul  liortold  von  Hombuf^; 
Amclung,  (<rat  voii  Fadcrburn.   A.  44S6.   Auszug  b.  Faikc  C.  Ir.  Corb.  p.  889. 

S480.  Derselbe  bewilligt  dcm  Klosler  Aradungsbom  den  Zebenieo  nu  AddoMessen,  wdcben  der  xeitige 
Pfarrcr  zu  Aldcndorp  zu  fordern  hat,  mit  anderthall'  Mark  Sil!trr>  ah/uliisen.  A.  M86.  Unter 
den  Zeugcn:  Ilcinrich,  Abt  zu  S.  Potri  und  Pauli  in  Pudcrboroi  Altoiann,  Dompropst,  Volbert, 
Dechunt,  Bcmhard,  Propst  zu  S.  Petri  und  AndreH,  Bebiiridi,  Scbolasticas,  Lambert,  Cellerarius. 
Tiieoili  rich,  Custo.s,  und  anderc  ("auuniLi  (Jcr  Domkircbe  daselbst;  AlbiTt,  Graf  von  Everstein, 
iini.l  liir  iiLrii^rn  iii  ik  \  or.  l*rk.  atiL:rf.  IliTrcii ;  Wcrncr  von  Hrakcl,  n.  A.  F.ilke  C  Tr,  Corb.  p.  226. 

2184.  Fd}ruai-  10.  6</rid.  Bischof  zu  Padcr))oro,  stirbu  Todcstag  nach  dcm  iNccrol.  vou  MarieDOiiinstcr. 
NeeroL  Heris.  ipbt  d.  49.  Febr.  ao.  —  Sein  Nachfolger  JicmAayvf  H.,  weldier  vorhor  als  Caoo- 
nicus  zu  Miinstcr  vorkommt,  war  ein  geboreoer  flerr  voa  Ibbenboren.  Vgi.  die  UirL  Nro* 
CCCCL.\.\XVU.') 

2482.  Marz  40.  J^nfijtp.  Erzbischof  zu  Cblo,  bcslatigl  dcs  Grafcn  Hcinrich  von  Arnsberg  Schcnkung  der 
Hbfe  aa  Marafdd,  Bumbeke  und  Bvenho,  «nd  dee  Beiges  EkboU,  an  das  Kloster  Wedinghav 


'  •)  Db  dcr  Tod  4m  KuMk  SUKd  mvAiiMdiK  In  ditiwMir,  ia  «ddMni  Nln  HaelilUfew  Mhw  •■IkilK  (tgl.  Hr.  M84), 

rullca  muii,  lo  ergihl  (ich  bieraui  «chon  die  ITarichligkeit  (ier  bei  Kimtlinger  Vuline»t.  II.  S.  43.  gedr,  Urkuodc 
£r<:li.  Philippi  lu  Culn,  dic  Eignung  cioc^  llnrei  tu  Nulcncn  in  dic  Collrgiat-kirche  lu  Socst  enthaltcnd,  d.  Coloo. 
XVII.  Kiil.  April.  1187,  in  welcher  Uitcbof  Sifrid  von  I'aderborn  al*  ii^uge  «urkomrat.  li»  dai  angcbtiche  Ongiotl 
•idi  Bicbt  ■«kr  findcli  10  iit  die  Suha  aictit  •u&iiUir«a}  mit  babco  d«her  dicM  UrkuDde  g^m  luw  dcs  ficsmlcs 


Digrtized  by  Google 


11B6. 


71 


D.  Susnt.  VT.  ]<].  Mnrt.  118".  Vnlor  dfn  7.nn^on:  Tlprnlianl,  Prnpst  zn  Snnst:  ITftnrich  uml  Go- 
defrkl,  Subne  dos  Grarcn  Hcinrich  von  Arnsbcrg;  UcrmaQQ,  Graf  von  Uavcnsberg;  Arnold,  Graf 
voD  Altemi;  Reyner  vod  Froyzoprnht;  Hermann  von  Rndenberg;  Heinricb  niger  von  Amsberg; 
BluiB  VOQ  Bflren  und  scinc  Briidcr  Dortold  und  Thiotmar;  Evcrhard  von  Anlcy,  Rudolf  von  Er* 
vclhc,  H.  a  m  Wii;;inik  Archiv  VI.  S.  181.,  und  im  Auszuije,  Scibcrtz  rrkundenb.  I.  S  1?0, — 
Die  Jahrzahl  ist,  wie  schon  l.Jimey  Gci>ch.  v.  Ravcnsb.  UrL  S.  14.  richtig  bcmcrkt  iiat,  nach  dcr 
Cttlniscbeo  Zeitrechnang  wa  veraleheB,  bo  dass.  naeb  derunsriiseDr  die  UrL  in  das  J.  4186  gebiki. 

2183.  „  13.  Dcrf^plhr'  vffjpi-inht  dr*m  (irnfrn  neiiiricli  von  Arn^-brr:,'  tind  dpsson  Krbrn  das  crslc,  der 
Culnischen  Kirchc  auf  dcr  rccblca  RhciDicitc  sich  ci-tifliucndc  Lchon  vou  2-3  Mark  Erlrag,  zur 
Entfichiidigun^  daftir,  dass  er  anr  ein,  iltm  vorher  verliehenes  Lehen,  aurwelcbesBemhanl  von 
i\>'r  l.ij)|u'  Anspriiche  {{cmachl,  v(  rzichtel.  I).  .^nsni  III.  Id.  .Marl.  118.1.  Untcr  den  Zeufjoti: 
Bcirnhai.i,  Propst,  und  Piiigrim,  Dechant  zu  Soest;  llcrmann,  Graf  von  Ravm^ibnrg;  Arnold,  Graf 
voD  Altena;  und  mehrcre  der  in  d.  vor.  UrL  genanuleu  Hcrreu;  ausserdem  llciarich  vou  Vol- 
medesteioe  tmd  aein  Druder  Godaoallc  von  Ratbh«rg,  11.8.00.  Orig.  Gaelf.  01.  6B&  Laaioy 
Gesc  li  V  R;iv<  nsl)  Vr'K.  s  li.  Vgl  Wfgaods  Ardiiv  VL  S.  73.  —  ToD  der  Jahnabl  gilt  aodi 
hier  das  bei  d.  vor.  Urlk.  bciuerli^le. 

2481.  Aprit  1.  Bervttard,  Biioliitf  za  Paderbon,  liBala.tigt  die  ScheDkaages  aetnea  Mvrf^m^n  BerohMdsI. 
an  ci  ts  KIo^  Harienmiinster.  D.  Padeiiwm.  KaL  April.  1186»  Wigands  Archiv  I.  BA.  i.  S.  96. 
(cr.cci.xi.^ 

S1S5.  „  10.  tleinrich  vod  Arnsbcrg,  Rittcr,  gcnannt  dcr  Scbwarze,  vcrkaufl  dcm  Klostcr  Wcdinghau- 
sen  ehm  Hove  zo  Massen.  D.  Smsali  IV.  Id.  ApriL  4480i.  Unter  den  Zengen:  Hetnrich,  Grarvon 
Amsbei^;  Arnold,  Graf  von  Allona;  Ilcrniann  von  Rudenberji;  Everlianl  von  .^niey,  u.  a.  m. 
.  Wigands  Archiv  Vl.  S.  4bo.,  und  iro  Aasz.  Seibertz  Urkundenb.  I.  S.  123.  Die  vorliegendc  Ori- 
^nal-Urkonde  ist  hinsichtlich  ihrer  Eclilheil  8us$erst  verdiichli^,  indem  wcder  Schrifl  noch  Sie- 
gel.  noch  auch  dic  formclio  Fassuns;  dcr  Urkiiink-  sclbst,  mit  den  bekannten  Eigeaschaften  un- 
verfdlschior  Original-Urktindcn  des  42.  Jahrhunderls  iibereinkommea,  vielinebr  als  etner  wdt 
jiiogereo  Zeii  aogehorig  erscheinen. 

2186.  „    22.  fhSijtp,  Erzbischor  m  Ciiln,  bearicmidet,  dass  Gerhard.  Thooderich  nnd  Hdnrich.  Go- 

briidcr  vnu  Ilngnc,  zu  ihrcm  und  ihrer  Aitcm  Seelonheil,  der  Kirciie  zu  Sioa;berg  ein  Gul  ge- 
nannt  Gottonchof  zu  Swelme  geschenki  habon,  welehes  dcr  Abt  zu  Siegberg  an  llr  inrich  VOB 
Voimodistein ,  nir  36  .Mark,  zu  I^ehen  gegeben.  nnd  fiir  lelzteres  Geid  Wcinbergc  zu  Guiso  ge- 
kauft.   D.  Colon.  X.  Kal.  Maji  1186.   Lacomblct  Uricundeob.  l  S.  352. 

2187.  Jul.  19.   Dcreclbo  bcurkundct  dic  Rechte  dcr  Ilitfe  Gnlmon,  Ilattorp,  Osincfmsen,  Borgelen  und 

Elfeudehusen  (bei  Soesi).  D.  Susal.  XIV.  Kal.  August.  1186.  Unter  dea  Zeugcn:  Graf  Uermann 
von  Ravensberg;  Grar  Heinricb  von  Amsberg;  Graf  'Wemer  von  Wideg^nstein;  Adolf  von  Dasle; 
Evcrhard  von  Arde\ :  ITcini  icIi  von  Volnuistene.    Seibcrlz  Urkundenb.  I.  S.  12i. 

2188.  Novemb.  3.   Hermann,  Itischof  zu  Miinstcr,  gibl  dcm  Kiostcr  Maricnfeld  die  Kapelle  za  Wadenhart. 

D.  111.  Nou.  >'ovembr.  1186.   Bishcr  ungedruckl.  (CCCCIAII.) 

2189.  HUibfiip,  EnbKGlutf  zu  Ciiln,  vergleicht  die  Streitigkeilea  zwischea  dem  Kloster  Liesbora  uad  dem 

Rittcr  Adnlf  von  Bcttinghausen,  und  beurkuntlcl  dio  Rcchto  des  Ilofes  Beltinghiuisen ,  wclcho  der 
Urkuode  in  deulsober  Sprache  (in  vulgari  tculunicali.  propter  miaus  inteliigenles  latinam) 
emverleiht  smd.  A.  1486.  Unter  den  Zengen:  Otto,  Decbaatza  Meschede;  GrarEagelbert  (von 
Iterg];  Arnold  und  Fricdrich,  Grafcn  von  Altcna  (denn  80  ist,  (Ur  Arnaberg,  zn  lesoa).  NieMrt 
M.  r  S  IV.  S.  15".    S.  iborlz  Urkundenb.  L  S.  12fv 

2190.  Dcrsoibc  bclVcit  dus  Klosler  Liesborn,  zur  Erstaltung  des  im  Kricgo  g(^cn  don  Uorzog  vou  Sachsen 

erlittenen  Schadeaa,  von  dem  Zolle  n  NeoBB.  A.  1466.  Niesert  H.  U.  S.  IL  236.  (CGCCLXUI.) 


Digitized  by  Google 


72 


1186. 


2W.  Bermann,  Bischof  znHuiMter,  mmmt  das  S.  Marlen-Ma^dalencn-nospilal  zu  Miinslcr  in  soincn  Scbub: 
und  befrcit  «s  von  allfn  Inirirf rltc  l.rn  l.a-lcn.  A.  H8<».  Niescrt  M.  V.  S.  II.  S.  255.  (CCCCLXtV;: 

2192.  Derscibe  cigncl  dem  Slilte  Kappctii)prg  eincn  /chcntcn  zu  Iias6oIa,  und  vertauscbt  dcmsclbcn  einen 

ZeheDten  zn  Varnluivel,  gegon  Zehcnton  zu  AMendorp  nnd  Visbech  im  Kirdispicl  Seprode.  A. 
H8G.    IJishcr  ungodruckl.  (CCCCL.W.j 

2193.  Dcr$elbe  bcwiliigl  doni  Kto»lcr  Licstwrn  die  Abiosuog  cincs,  aus  desscn  Hove  zu  ElcnhuscD,  in  dcn 

bischBfHchcn  Hof  zo  Belcehcm  zo  cntrichteoden  Zohontcn.  A.  4466.  Bi$her  imgcdmckt.  (COCCLXVf.) 
8491.  Ihelmar,  Biscbof  zu  Slindcn,  bcstiniml  dic  I^hcnsabgabc,  wclchc  iler  Propsl  di>  Kloslers  Obcrn- 
kircbi  ri,  vnn  cincin  Gulc  zu  llr.'iievo](le .  nn  dns  T). jrii^,<|iitcl  zu  Minden  ond  aa  das  Kloster  Hbl- 
lenbcclv  cnlricbtcn  soU.   A.  1 180.   Bisher  unsjcdrucki.  ■CCCCLWll.) 

2496.  Armld,  Ksdiof  zu  Osnabriiek,  bcttrknndet,  dass  sein  Rcehtsstreit  mit  dem  Gitifen  Simon  von  Tekc> 

ncburg,  nachdcm  it  i:cgcn  lotztcrcn  durch  p;i|)-^[^ii  lu'  imil  k.iiscrlichc  rrlhcilc  geschutzt  wor- 
dcn,  durch  Yermiltclun^  des  Discboik  Tbidoiar  von  Miudoo  duhin  ontscbicdcn  sei,  dass  der  Graf, 
anstait  cincr  ihm  zaerkaimton  Celdhasse  von  400  Maik,  dera  Bischof  von  Osnabrlick  eincn  Ilof 
zu  Damroc  vcrprandel,  welchcr,  wcn»  die  Einldsung  nicht  iii  bcstimmlcr  Frisl  crrolgt,  ilini  i  rh- 
licli  zufallcn  soll;  untrr  glficl.cr  Bcdingung  vcrpKindol  dor  (iraf,  fur  00  Mark,  wlIcIic  cr  ilor 
Kirchc  zu  Osnabriick  vci-schuldcl,  cincn  llof  zu  Bcrgci  wcgen  dc.s  Burgiehons  zu  Iburg  wird 
bestimrat.  dass  der  Graf  dom  Bisehcf  in  Friedensinten  mH  5  Ritlern  nnd  5  Knechten,  im  Kriege 
abor  init  dcr  dop|»cllcn  Zahl  dasclbst  dicnen,  auch  dic  nothigcn  Wachtcr  bcstollen,  sich  aber 
dcs  Schlosscs  nicht  zu  seincn  cigcuen  Fchden  bcdicucn  soU.  A.  4486.  Untcr  dcn  Zcugen: 
Tbidmar,  Bischof  zu  Mindon,  und  seinc  Kapenoneo  Magister  Henmann  nnd  Lodoir;  Widckin, 
desaen  Vogt;  Lentfrid,  Dompropst  zu  Osnnbriick;  Cx)nrad,  .\bt  za  Iburg;  Arnold,  Propsl  dcr  klei- 
neren  Kirchc  '<\  li.  S  Johannis,  zu  Osnabriick  ;  rtllc  L'  hcns!ciilc  des  Bischofs  von  Ostiabruck: 
Rndolf  von  Slcnforthc.  Bcrubard  von  dorLippc,  Widokin  von  Kcthcni  Wilbclm  von  Uoltc,  licin- 
riclt  von  Blankena  nnd  sein  Bruder  Rahodo,  Widdtin  von  Osde,  Bemhard  von  Ifetelen,  Ger- 
faard  Von  nulonvcldc,  Suclher  von  Lincn,  Fricdrich  und  Amold  voti  Glanc,  Ilormann  von  Dik- 
hus,  Nicolaus  von  Tbroteni  und  euic  grosse  Anzabl  Miatstcrialen.  Mu»er  O.  G.  IL  &  323.  s.  W. 
VIU.  S.  ili. ') 

2497.  ftopet,  Dechant  oud  Kapitel  dor  Domkircho  zq  OsnabrUdt,  welche  dn,  nach  des  vor^^  Kolonea 

ll.irtwich^  Tndc  an  dcsscit  Tochtcr  Hcilcwigis  vorpachtetcs  llaus  zu  Slagfordc,  wogon  vcrnnch- 
las^igtor  Kultur,  wieder  etnziehcu  wolilen,  verpacblcn  dasscibo,  nacbdcm  dic  gcducbtc  Ucilcwi- 
(pg  um  Gnadc  goheteo,  dieser  aofe  neue,  and  bestimmen  dicRoehto,  Priistationen  oad  Erbfdge- 
Ordnung  dicscs  Gutos.  A.  1486,  Arnoldi  cpisc.  Xlll.  Unicr  dea  Zougen  befbdot  sidi  Rflceio 
Rector  civitatis.  Moaer  O.  G.  IL  S.  32&  s.  W.  YiU.  S.  418. 

(4486—4203.) 

2196.  Bemhards  II.,  Bischofs  zu  Padcrborn,  Lchciibricf  fiir  dic  Briider  B.  u.  T.  vnu  Biircn,  niit  Jcr  Bc- 
willigung,  auf  ihrcm  Grundc  cine  SUidt  zu  baueu,  und  fieslimmuog  ibrer  Rccbtc.  S.  d.  Schaten 
A.  P.  I.  p.  633.,  zun  M»«  1495.  ^GLXVm.) 


*)  In  dem  lctitea  Alidruckc,  S.  114.  Z,  10.,  »Utt  graTiuirotni ,  1.  gratitiiimas-,  Z.  18. ,  «t.  .  .  .  io,  I.  .  .  .  inn-,  S.  {fS. 
Z.  9.,  (t.  Jutlaioo,  I.  Jutlacio;  Z.  27.,  tt.  li,  1.  sicut;  S.  116.  /.  12.,  it.  rcdimeDilo,  I.  rediniendi ;  Z.  22.,  \i.  di- 
•tiiicUomi  I.  diffiDitkMM}  Z.  3T.,  tx,  Iioitiere,  I.  Locfacfe;  Z.  38.,  tt.  £*erbarda«,  I.  Eiardrdni;  8.  111.  Z.  ik.,  ik 
parlis,  I.  pert*}  Z,  M.,  il.  bw,  I.  hn*;  S.  118.  Z.  4.,  at.  Dikbuf ,  I.  Dichiu;  Z.  t.,  «I.  Aiiaor|i,  1.  Atlhoty:  %.  U, 
at.  Wilhclnius,  1.  Willu-tiiuit  rroidin;  il.  tlelmaric,  I.  ttelnu.n  t-. ,  /.  1?.  \s\  JiuleS  TOB  LoDto  dHTch  «iii  PlWkt  w 
tfeaacn,  uod  ietaterer  Jiame  Luidu»  {rtcfaliger  wabracheiolicU  JUuclio)  xu  leicn. 


Digitized  by  Google 


118fi  — 118T. 


73 


Dessclbcn  Vorglcich  init  dcn  Briidcrn  B.  un«l  T.  von  Burcn,  dtre  Lehen  mid  anderc  Slreiligkeiten 

Lclicfrcnd.    S.  d.    Bi^hcr  un.L;(M!ruckt  'Cr.rrLXIX.) 

2199.  Dosselbea  Yerlrag  mit  den  fcdlen  B.  und  H.  von  der  Lippo,  wcgon  des  Scblosses  Valkcnbcrg.  S,  d. 

Schateo  A.  P.  I.  p.  611.,  mit  willkilrlich  au^eschricbcnen  Namen,  wefche  das  Origiaal  nur  diirch 
dic  Anfanf;shuchstal)cn  andcntcU  (CCCCLX.X.)  —  J)i;  sc  (irfi  Trkunden  konnten  iiur  nach  den 
UegicruDg^ahreo  Bischof  Bernhards  11.  boslimmt  wcrdcn.  Weoa  dur  zutn  Jahru  1195  anzuruii- 
ronde  LchensTertrag  der  Briider  von  Bclren  echt  ist  (wogegai  freilich,  da  ein  Original  odcr  cine 
souiiligo  allcro  Qucilc  nichl  naclizuwcisen,  un<l  Scliaten  von  dcm  Vcrdaclito  einor  vvillkiu^lichen 
>'ac!i1iili1unu  iiliciri'  1'rkundon  niclit  frei  iai,  I!odonkon  crhobcn  warden  konnen),  so  diirften  die 
bciden  crstcn  Irkundcn  uicht  spiilcr  als  1l!)<i  nu2iu>clzGa  sciu. 

1187. 

2200.  April  6.  (VIII.  Id.;    Uermann,  Bischor  zo  Miinslcr,  nimml  Thcil  an  dcr  Eimveihunp;  der  ncu  erbaa- 

tcn  Kirchc  SS.  Udalrici  ct  Afrae  zu  Au^sburg.    Chrou.  Augusl.  ap.  Frchcr.  T.  I.  p.  514. 

8801.  Jul.  Guxscluilk.  Edlor  von  Pcrcniont,  eignei  dem  Kloster  llarjenmibistf^  ein  Gut  zu  ^l^nethea. 
D.  Id.  Jul.  V1H7.    Bishcr  unijedruckl.  {CCCCLXXI.) 

^2202.    „  Armld  und  triedticlt,  Grafen  voo  Althona,  Zeugeu  io  eincr  Lrkunde  des  Erzbischolji  Phi- 

za  Cdln,  ftir  das  Kloster  Greverode.  D.  Colon.  IL  KaL  Aug.  4487.  praesul.  a  XDC  La- 
cciiiiiilet  Urkundtnb.  J.  S.  3'j3. 

St203.  Die  iiisi  hofo  llprmann  von  Miinsler,  Dilinnr  von  .Mindcn  und  Aniold  von  Osnabriick.  Zcugen  bei 
Li/ijischof  Jliilijijis  zu  Ciiln  Bcslaligunf;  dcr  Besit/.un^cn  dos  Kloslcre  Stciufcld,  D.  iu  synodo 
Coioniensi.  ia  praesentia  priorum  et  totius  deri  cic.  1 187,  Frid.  Imp.  a.  R.  XXXTI.  Annal.  Praa- 
innn^lr  T  II  ji  5?3..  ti::il  hioniach  im  Ausz.  Guiillier  Cud.  dipl.  L  S.  4S4.  —  Das  Datum  doT 
Yor.  Urk.  schciot  dic  Zeil  dcr  hier  gedachtcn  Synode  anzudcuteo. 

8S04.  Acgost  84.  Kaiser  FriedriiA  I.  besi:iti^t  dic  Privilo.:;icn  des  Stina  Kappenborg,  nnd  bcfrcit  dasselbe, 
sovvic  das  ibm  untcrgcbcno  Kloslcr  zu  Wcscl,  von  dem  Zolle  zu  Kaiscrswcrth.  D.  Wormat.  XIL 
Kal.  Scpt.  1187,  a.  B.  XXXVL  imp.  XXXIV  Kiinliinjior  Samml.  merkw.  Nachr.  .S.  I.jO.  (CCCCLXXII.) 

2205.  ScptCQibcr  .  .  BenJiard,  Biscbof  zu  Padcriiorn,  bcmkundcl,  dais  dcr  Abt  Wcoluus  und  dcr  Cou- 
vent  des  Klosters  HaTdobauseo  von  den  Briid^n  Otto  und  Adolf  voo  Wiedenbrildc,  mit  Geiiek<- 
tiiii^tiriL-  ihn  r  F.iljcn.  Ic^  Pnilcrhorni^rhpn  Domhcrrn  Didcrich  und  dc«!«cn  nrudcrs  Burchai-d  von 
llcrkcudorpe,  cin  Gul  iu  Buacsiicn  gckauii  huboo.  D.  ia  capilulo  Palhcrburneasi,  mense  Sop- 
tembri  4487,  cpi<:c.  a.  I.  Schalen  A.  P.  L  p.  6t7.  Kindliager  U.  B.  IIL  I.Abth.  Urk.  S.77.  Spit> 
cker  Beilr.  L  l  —  Im  Datum  scheiai  ein  Fehler  zn  stecken,  da  das  crsta  BislhaiDsjnhr 

7'.i  deni  anj;o'icl)cii<'ii  Muiiatc  ni 'lit  mchr  pa»=^t. 

220C.  Phitipp,  Ln:bi.schor  /.u  Coln,  bcwiliigt  dcm  Kiostcr  Oiinghausco  dic  Zchcnlfreiheil  fur  dcsscn  liaus 
Wedunarslodbedo,  gegen  etne  jahrlidie  Ab^^be  von  30  Denarioo.  Ad  Colon.  a.  1487.  Seibertz 
Uikundenb.  1.  S.  129. 

8807.  Bermann ,  Bi.^ichor  zu  MiiQstcr,  «clcher  dio  Kirclic  S.  Jilarliai  zu  Miinstor  mit  funf  Prabcndcu  ge»tif- 
tei  und  dcm  Propste  derselbcn  ein  Arcbidiaeonat  fibcrtragen  hat,  gibt  derselben  Khvhe  i  Ifark 
aus  ciucm  Zchcnlcn  aus  dcr  Stadl  Miiiistcr,  vvclchen  cr  von  Suothcr  von  Thii^ethe  erkauft  hat 
A.  M87.    Nuch  ciner  Udumlc  ItiH^hof  Otto's  1.  voni  Jahro  1217. 

2208.  Derbelbc  gibl  dcra  Siifte  Kappcnbcrg  cioc  Ilovc  zu  Ostwich  ucb&l  vcrschiedeucD  Ronten  tausch- 

woise  filr  die  HUhle  zn  Lliaen.  und  cignet  demselben  einen  Zeheoteo  aos  dem  Bofe  Abtede. 
A.  1187.   Nicscrt  M.  U.  S.  II.  S.  205.  'CCCf.I.XXIII.) 

2209.  Trhnar,  Bi.schof  iw  Miuden,  vcrkaufl  dem  Stillc  S.  Martini  dasolbst  oiaHaus  zu  Owclhuscn.  A.1187. 

Biiihcr  un^cdruckt.  ^CCCCLXXIV.) 

Begnta  hUt.  Wcilhl.  n.  10 


Dlgitized  by  Google 


74  1187  — 11S6. 

fS40.  ArMld.  Bisehof  zn  Oraabrtick.  bcurknndet,  dass  das  KkMter  Oscthc  dcn  Zehenten  zn  LaSe  von  dm 

Rillcrn  Gisolbrnth  von  Vishikr,  Hfinnrh  von  Trihiiscn  und  Gisiclbrath  von  Thorno  (  rkatifl  hnr, 
nachdein  diese  ikn  Uem  Grafua  Siuiun  voii  Tekeneburg,  ao  wie  lolzlerer  dem  liischor  rcsigDirl 
habeo;  nnd  eignot  denselbMi  dem  Kloster.  Ael.  tn  Osethe  &  4187.  Untor  dea  Zeugen:  der 
Dompropst  Lenirrid  und  der  Deefaant  Joseph  zu  Osnabriick;  Godefrid,  Pfarrer  zu  Disscn;  die 
Frcien:  Bcmhnnl  vnn  Mctoln  und  Alcxander  von  Westrrwiiikr'!;  utid  mi^^lirern  Ministfrialfn.  M<>- 
scr  0.  G.  II.  iS.  SM.  a.  Vi.  VUI.  S.  120.;  wo  in  dor  vorletzleu  Zeile,  uuler  den  Zcugen,  fur  Hu- 
bodo,  Rnbodo  zo  lesoo  ist. 

S2H.  Dcr>f'Ibc  Irciuit  ilio  DiiiTcr  SieniTncmiihlcn  iind  Hnlthn«pn  von  dcr  Kircho  zu  T>amihf\  mil  Einwilli- 
gung  dcs  dortigcn  Pfarrers  Tbiclmar  und  sciocs  Vicarius  Ueinricb,  und  bewilligt  ibnea  zo  der 
Kh<cbe  zo  SteinveMe,  welche  ne  atir  ihre  Koaien  erbaot  haben.  eineD  Priesler,  wcTeher  aHeieit 
von  don  Eingcscsscnen  gewiihlt,  und  von  dem  Pfarrer  dor  Mullcrkirchc  invcstirt  >  i  ieii  soll. 
A.  IIST  riitcr  (lon  Zcugcn:  dcr  Dcchant  Joscph,  rlcr  f!)isto<;  Thii  tmrtr.  an  der  DoHilirclu' ;  der 
Prop.<sl  Arnntd,  dcr  Dcchanl  Constanlin,  dcr  Schoiasticus  Hotjjcr,  an  der  Jobaoiu&^^Kircho  zu  Os- 
nabriiek.  Hiiser  O.  G.  IL  S.  334.  s.  W.  VIII.  S.  121. 

8218.  &'mon.  Graf  von  Tclvcncbnri,',  hcnrlaindct,  (!:i>s  scin  Ministeria)  Bnrchard  dom  Klostcr  Oscde  Lehen- 
ond  Erbgiilcr  fur  lOi  Mark  vcrkauft,  uiid  fur  50  Mark  des  Kaorpreiaes,  Widekind  von  Oscde, 
welchor  dem  Kloster  so  viel  verscholdete.  ihm  seme  Giiter  in  der  Xweolc  verprundct  hat;  wcil 
aber  gedachtcr  Burchnrd  scinc  Lchenspflicht  nicht  erriillte,  Widekind  dage^cn,  iiin  nrtch  Jerusa- 
lem  711  /ifhen,  scine  Giltcr  vcrkaufen  \vnllii\  uml  Iiicriibcr  Sir<>it  cnfstaml,  so  crklart  der  Graf, 
dass  Hiirchard  auf  alle  Aospritcbe  an  das  klostcr  fcicrlich  vcrzichtcl  habe.  AcU  Ilerebni^en 
in  banno  imperiali,  s.  d.  Unler  den  Zeugen:  Friedrich,  Propst  za  Chirholt;  Bembard,  Propst  zo 
S  Pclri  und  .•Vndrea  in  Paderborn;  Widekind  von  O.sedc;  Ludolf  von  Stenfordc;  Thcoderich  und 
Wicbold,  Briidcr  von  Saltcsberge;  Bembard  Sobenk  voo  lekeneborg,  o.  a.  m.  Mdser  0.  G.  U. 
S.  337.  s.  W.  VIII.  S.  127. 

8213.  Derselbe  eignet  dcm  Klostcr  Osede  dic  Giiicr,  welche  Burchard  von  Oaede  vorher  von  ihni  n 

I.clicn  hfiltc,  ncbst  dcm  Hofe  zu  Bardinchusen,  und  bcfrcii  dicsclLcn  von  allen  Leistungen  an 
dic  Viigle.  S.  d.  Miisor  s.  W.  VtlL  S.  32G.  —  Da  wir  dcn  tiruica  von  Ickeneburg  ia  diesem 
Jabre  in  Verbindang  roit  dem  Klosier  Osode  finden  {s.  Nr.  8210.),  so  dfirfken  auch  diase  beiden 
UriLonden  am  schickhcli.slen  hicher  zu  sctzcn  sein,  dic  iibrii^cns  unter  sich  gleichzeitig  siimI»  W9 
sowohl  der  Inabalt,  als  die  zum  Ibeil  gleichen  Persooen  der  Zeugen  scbliessen  lassen. 

« 

1188. 

8214.  llarz  23.    Kiini-  FTnnrich  VI.  schcnkt  dcn  bei  dcm  konit;Iit*hrn  Ilofc  zn  Dnrlmund  irolcgenen,  so- 

gonannlcn  Koningcskamp  zu  dem  dasclbsl  zu  crbaucadcn  Klostcr.  D.  Spirae  X.  KaL  Aprii.  1489* 
Bisher  ungedrockL  (CCCOJtXV.) 

8215.  April  i    Drrscliic  erinncrt  dic  Bi.sch6fo  zu  Minden,  Paderbom  und  Osnal)riick,  so  wio  (iie  Grafea 

und  Edlen  dicstT  I,iin(Icr,  dass,  wic  allf»  Silbcr£;rubcn.  so  ancli  (lic  noiilich  im  Bislluim  Minden 
entdecktou,  za  den  kaiserlichen  Hegalien  gehurcn,  dahcr  sich  nieinaud  dcrselben  anmassen,  vicl- 
mehr  der  kSiugliche  Gesandte  dar&ber  VerTitgung  trcflTen  soll.  D.  ap.  Nonaensleine  (XII.)  Kal. 
April.  s.  a.  Schatcn  A.  P.  L  p.  621.  —  Das  Jilir  ist  ohne  Zwoird  1188,  \vic  aus  der  folg.  Nach- 
richt  hervorgcbl;  dcr  Tag  (21.  Marz)  scheint  abcr  beiSchateo  unricblig  angegeben,  da  hiernach 
dio  vorhcrg.  Urk.  zwischen  diese  uod  die  folgnide  fiillen  wtirde,  was,  wegen  des  Ausstcllungs- 
ortes.  unwahrsdteinlicb  isL  Sie  ist  daber»  naicli  Wahracheialichkeit,  init  der  foJgcndeD  anf  glei- 
dten  Tag  geaetit. 


Digitized  by  Google 


1188. 


75 


S245b.  April  4.  Denelbe  ilberttast  die  Silbergmben  bei  Debenmlil  ond  KratceBbeffO  den  Bisdiof  Detmar 

von  Snnden  dergestall,  dass  dir»spr  7wri  Dntlheilr'.  d.is  Rnich  abor  ein  Drlllheil  ihr(  >  Erlrages 
eituieben  soiL  D.  ap.  Noaoeastene,  Kal.  April.  4188.  LcrbecL  Cbr.  L  c  p.  480.  Uie  Urkuodo 
selbsl  hat  sich  nicht  erhaHen. 
S240.  „  6.  Bernhard  II.,  Biscliof  XU  Padcrborn,  bewiiligl,  auf  BiUen  Widekinds.  Vogles  der  Kirche 
zu  Pa<lf  il)(irn,  den  Biirgern  zu  Curbike  das  Rccbt  der  Sladl  Soest.  AcU  VIII.  Id.  April  .  in  Toona 
DojDini,  \\HH.  Gcscb.  u.  licschrcib.  der  Kircbo  S.  Kilian  zu  Corbach  v.  L  Curlze  u.  F.  v.  Hheius 
(Arolsca  1844),  S.  403.  Dcr  Abdmck  achelnt  aber  M^r  fdilerhaft  zu  sein. 

SI7.  Jul.  7.  I^iiUpp,  Erzbisc-Iiur  zn  Cijfn,  ('rliissl  (lom  Kiosler  Walhnr^is  zii  Soot  diii  vnn  clniurn,  zii  ^ri- 
ncm  Ilofe  Gelmen  gcborigcn  Giitcm  zu  zablcnde  Hcnto,  iind  cignct  dcmsclbca  dicse  Gviter.  ,D. 
Coloii.  Non.  JqI.  4188.  praesnl.  a.  X.^  Wtgands  Ardiiv  VL  S.  479.,  rat  diW  fidacheD  Jahrzahl 
1183;  und  im  Au.sz.  Soibertz  Urliundenb  I.  S.  130.    (CC^  CLXXVI.) 

2218.  Dcccml).  1.    Bi^rnhnn! .  ni-.rliirf  m  Paderijorn,  lieiii  k.iinilct .  dass  CnnrnfJ  vnn  Sconpnbcricb  srin  Cnt 

zu  Tavenhuscn  dem  Domiiapilel  zu  Paderborn,  lur  40  .^iark,  wclcho  ictztcrcm  von  Bcmiiard, 
Propst  zu  S.  Petri  und  Andreii  daselbst  vennacht  worden,  verkaBllhaL  D.  KaL  Decembr.  4188. 
Bisher  unficdruckl.  (CCCCLX.WII.) 

2219.  Hemiam,  Bischof  zu  Miiuster,  i)es(u(igt  dem  Slifte  S.  Mauritz  das  sogcnanntc  Praedium  nntiquum 

(das  alte  Feid  .  auf  dessen  (irundc  die  Kirche  and  die  Stirisgcbaude  crbaut  sind.  A,  1188.  Nie- 
scrt  M.  C.  B.  1.  Abth.  S.  336.  Wiikens  Gesch.  d.  Stadt  Munstcr  S.  102.  (CCCCLXXVIH.)  —  Den 
damnli:;cii  Propst  zu  S.  M.iurilz.  Ilermann,  ncnnt  der  Bisciiof  seiiHMi  Ycrwaiiiliin  fognatum). 

2220.  Derseiiie  cignel  dcm  Sliite  Kappenberg  deo  Zebenlen  aus  eincm  llausc  zu  Ustwich  und  cinem  ilaose 

am  BerfO,  ond  bestiiligt  ihm  den  Zehenten  zu  fiork.  A.  4488.  Bisber  nn^ruckt.  (CCCCLXXIX.) 
2224.  Dersclbc  cignet  dem  Kloster  Maricnfeld  den  Ilof  zu  Wadenbart,  ncbst  Iluusern  zu  Bukinken  und 

Tiiornphornc,  ond  Zcbeoten  2U  Everiacbusen  ond  Dichnaen.  A.  4188.  Niesen  M.  U.  S.  il.  S.  268.  ' 
(CCCCLXXX.) 

22S2.  Derselbe  heslatigt  den  Verkanf  des  Hanses  Biginkhof  an  das  Kloster  Clarholt,  nad  eignet  demselben 

ciiiipo  dahei  gclcpcnc  Ackf^r.    A.  1188.    Bisher  ungcdruckt.  (CCCCI.XXXI.) 

2223.  Dcrseibe  vcrordnct,  dass  in  das  Klostcr  Asbeck  oicbt  iibcr  40  Persoucn  au%eoommea  werdcn  sol- 

len.  A.  4480.  Bisher  ungcdruckt  (CCCCLXXXILJ 

2224.  Derselbc  beurkuiulot  dcn  V(>rkauf  des  Hofes  Grax  an  das  Kloster  Asbeck.  A.  4480.  Nieaert  IL 

l'  8.  IV  S.  lo9.  [CCCCLXXXIil.) 

2225.  Bemhard,  Bischof  zu  Paderiiurn,  beslaligt  dcm  Klostcr  Marienfcld  die  Zcbenten  zu  Stapcllagc  und 

Bursten,  wie  aoch  den  Hof  sm  SlapeUage  mit  der  Kirche,  welche  Graf  WdeUnd  von  Swflen- 
hcr;:  dcm  Klostr-r  ^c^ohen.  A.  1188.  Kindlinger  M.  B  111  1.  Abtb.  Urk.  S.  70.  (CCCCLXXXIV.) 

2226.  IhHmar,  Bischof  zu  Miaden,  bestaiigt  den  Verkauf  der  Kircbe  zu  Sulbicke,  durcb  den  Grafea  Lu- 

dolf  von  Disle,  an  das  KlOBler  Obemkirchen.  A.  1168.  Bisber  ongedmekl.  (CCCCLXXXV.) 

2227.  '  AmoUl,  Bischof  zn  Osnnbriick,  schcnkt  dem  Domkapitci  dasclbsl  die  Zeiientcn  zu  W^eslorpe  Ottd 

Scircnhckc.    A  118R    Moser  O.  G.  IL  S.  332.  s  W  Vlil.  S.  122.  (CCCCI.XXXVI.) 
2228  Dersclbc  bcorkundct,  dass  Johann  von  Honborsl,  bci  dcr  Aufnabmo  seiner  Tochter  Amclradis  in  das 

Klofiler  Osede,  diesem  den  Zehenten  fiber  die  Hiiuser  Vqgovore,  Bergeshovet  und  Risenbike  ge^ 

schenkt  hat.  A.  1188.  Unicr  dcn  Zeugen:  der  Propsl  LeBtfrilh  umI  der  CosMm  Xhetmar.  lUtser 

0.  G.  11.  S.  333.  s.  W'.  VIIL  S.  123. 
2220.  Verzeicbniss  der  Besitzungen  des  Grafen  Hcinricb  voo  Da]en,  vont  Jahre  448&  Auszugsweiae  bai 

Kmdlmg^r  H.  B.  IIL  4.  Ablh.  UrL  S.  84. 

10« 


Dinitized  by  Goo^^Ic 


76 

1189. 

2230.  Graf  Widckind  und  Ilnrmann  von  Walilock  iibcn  Gcw.iltthalif;koitpn  im  Bistliiirn  Piidorhoni  am,  wo- 
bci  ihuQU  cia  klciiies  Sdiluss  ^muniliuiicula)  Brobckc  ziir  Slutzc  dicnt,  wclches  abcr  Bischof 
Dernhard  erobert  uod  zeretiirt  GobeHn.  Pers.  L  c.  p.  374. 

3231.  Januar  \i.  Ilenihnrd,  Bischof  zu  PadiTinrn ,  sclionkl  das  Schloss  unf!  (]\p  Miihlc  zu  IMionburon 
uebst  alleoi  Zubcbiir  aa  dic  kircbo  zu  l'adcrbom,  oot  den  GrafcD  Simoo  von  lekeneburg  damit 
cn  belebnen.  D.  XLX.  Kat.  Fobruor.  1(89.  Niesert  V.  U.  S.  IL  S.  259.  (CCCCLXXXVIL) 

8532.  „     49.   ilmoM,  Bischof  zu  OsDaltriick,  heurkundet  dic  Ciilerschenkiin^en  dcs  Edlcn  Wicbold 

Ton  TTor&tmar  an  dio  Kirclic  zii  0$n'>!M'iirk.  D.  ap.  Litblago,  XIV.  Kal.  Februar.  H89.  HiiBer 
O.  G.  11.  33ii.  8.  W.  Vm.  S.  123.  (CtXCiAX.\Vlll.} 

8533.  Febr.  8.  Konig  Hehmdi  VI.  mmaA  die  Hidika  des  Slifb  KappenlMi^  an  der  lippe  iD  seinen 

SchuU.   D.  Monast.  IV.  Non.  Fcbr.  1189.  Nicscrl  M  V  S  IT.  S  37.1.  CCCCLXXXIX.) 

2234.  „    4ti.  Papst  Clemens  lli.  bcsbitigi,  auf  Biiien  de&  Miin^or  schcQ  Vicedonunas  Franco,  dem  von 

diesem  gostiftcfen  NonnenUoster  Langenhofst  die  freie  Wahl  eeioes  Vog^  D.  LalertBi  IT.  U, 
Fchruar.  pontif.  a.  II.  Nicserl  M.  l  .  S.  IV.  S.  '219.  —  Papst  ClcnienB  DI.  WHF  am  49.  Deoember 
1187  crv  iilill;  d  r        ;  '.fMic  Ta:^  fallt  also  in  das  Jahr  H89. 

2235.  April  4.    Wult-kind  von  Waidock  verpfundct,  vor  &eiucr  Reise  nach  Jorusalcm,  dic  Advokalie  der 

Kircbe  zu  Paderbom  nebst  ihrem  Zubebdr  and  andem  Giliera  an  den  BiBChof  voo  Paderbom. 
Facl.  Padcrburn.  11.  Nhti.  April.  fcr.  H  iio  t  l'ahn.  a.  H89.  (I)ic  llandlung  wunli'  nn  «-inigcn 
foijjendcn  Taj^ca  nocb  fortgcsetzl.)  Schaicn  A.  P.  1.  p.  619.  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  il9.  Vam- 
bagcn  Wnldeck.  Geseh.  UrL  S.  43.  (CCCCXC.)  —  Widekiod  starb  aaf  dieser  Reisc.  GoboL  Pers. 
l  0.  p.  ilK. 

2S36.  Bermnun,  Pi-Lliuf  zu  Miinstor,  von  Kaisor  Fricclri'li  1..  vnr  drr  I-.rnilnmiL:  >ciiios  Krotiz7;n^''<,  nls 

Gcj>uiidtcr  nach  Couslauliuopci  gescbickt,  wird  dort  widcrrcchtiich  ciiijjekerkcrt.    Nach  cincm 

Sebreihen  des  Kaiscrs,  bn  Heda  Htsl.  Uliraj.  p.  479. 
SS37.  Hai  21.    Kaiscr  Fnriliirh  /.  beurkundot  un<l  lu^stati:;!,  dass  Er/bischof  Philipp  zu  Coln  die  drei  erz- 

bi.s<:lmni(  iicn  Ilole  Ilcldcno,  Swclme  und  Klvorvchlc  dcm  Grafcn  Kngclbcrt  von  Bcrg,  Hir  (100 

Uark  ablbslich,  zu  Lchcn  cctjoben.   D.  a[).  Urtv.bcrc  in  introitu  Uiigariac,  VI.  Kal.  Jnn.  1189. 

Lacotablel  Crkundcnb.  1.  S.  302. 
S238.  Dcc(;inl).  15.    Coitrad,  Abl  zu  Corvoy,  .slirbt.    Todcslag  nach  d.  Necrol.  von  Mnrionmiinslor. 
2239.  Hiii-fjt,  Ei-zbiscbof  zu  Culo,  bestiili^l  dcn  Verlrag.  wclchca  das  Slifl  S.  Gcrcons  zu  Ciiln  rail  seincn 

ZehcnlpflicbligeD  zn  Demo,  Hcthloro,  Coriare  und  Hudinchaseo,  wegen  dor  Zeheollfiso,  g/sssMos- 

sen  hat.  A.  4489.  Kindlinger  Voluu  st.  II.  S  50.  (CCCCXCL) 
2S40.  Hertnami,  Hi^chof  7.11  Miinsl^T,  oignct  cinorn  Altar  in  dcr  Lu(!<;on-Kirchc  zu  Hiinster  einen  Zehoilen 

im  Kircbspicl  llictten.   A.  1189.   Bishcr  ungcdruckt.  (CCCC.XGL) 

2241.  Derseibe  cigpet  dem  StiOe  Kappenberg  Zobontcn  aus  dcn  Uofen  Udeochor  in  KirchBiiiel  Seprode 

und  Widelinchof  im  Ksp.  Diilmcn,  zum  Behuf  dcs  Lichles  bei  deo  Sdhwestern.  D.  Capenber^ 
a.  4189.  Nicsert  M.  L.  S.  U.  S.  271.  (CCCCXCUL) 

2242.  Oerselbe  bearkoodet,  wie  das  Schalzredit  dos  Kloslers  Hbhenholte,  weldies  der  Sfiner  desselben 

dem  Abte  dcs  hoi).  Nioasius  zu  Rhoims  iibcrlra,£;en  hatte,  anf  das  Bislhura  Miinster  iiber^cgan- 
gen,  und  bostjitigt  dcsson  Bcsiuungon.  A.  M89.  Kindlinger  M.  B.  IIL  1.  Abth.  S.  89.  CCCCXCIV  ) 

2243.  Der^bibe  eiguct  duw  Klo^ter  Licsborn  cincn  Zchcntca  in  dcn  Kircbspicloa  Lippborjj  und  Licsborn, 

und  eine  Hove  zu  Rasoawele.  A.  4489.  Bisber  ongedraekt.  (CCCCXCV.) 
SS44.  Der.^('lbo  bourkundot  dic  Giilor.scheukun,i;  dos  Vo^iles  Widckiiid  uui  Rcthc  uiid  seiuer  Mutlcr  an  das 
kiostcr  Maricnfold  A.  1189.  Kindlinger  M.  fi.  IIL  1.  AbUi.  S.  91.  (CCCCXCVL;  —  Dte  Urkuode 
ist  mcrkwiirdig  liir  dic  CireiubeslunaittDg  zwischcn  WcBtlkkm  uod  Eogera. 


Digitized  by  Google 


118»  — 1190. 


77 


22i5.  Arnold,  Bischof  zu  Osnabriick,  bcsiatigt  dic  Privilogion  das  Kloflters  Gertradcnboii^  A.  4489.  Hoser 

O.  G.  II.  S.  333.  s.  W.  VIII.  S.  123.  (CCCCXCVII.) 
2246.  Derselbe  ei^et  (Jem  Klo$lor  Gortrudcitberg  das  LitadcboD  Broil  und  eiaige  Ackor.  A.  4189.  lloser 

O.  G.  U.  S.  333.  8.  W.  VIIL  S.  423.  (CCCCXCVnL) 
SSI7.  Adclhoff,  nisclior  7.U  Ilildcshoim,  eignet  dem  Kiostor  MnricnmiiDSter  m  Giil  zu  Brockhansen  bei 

Srliw.ilcnborc;.    A.  11 S9.    IV.-  hcr  •ingcdruckU  (CCCCXCI.K.) 

2248.  VciDclavdcac  an  dic  S.  Maricn-Kin  iic  /u  Miinslcr  gcschcnklc  Rcnlcn  wcrdcn  zu  Wcin  fiir  dic  Com- 

numcanlen,  nnd  fiir  das  Hospital  bestimmL  A.  4489.  Ifiesert  IL  U.  S.  U.  S.  6i.  Wilkens 
Umgeb.  d.  Slaill  Miinst(«r  S.  46. 

2249.  BestiauQung  dcr  Rechtc  cincs  aa  dic  Kirchc  zu  Eogcr  gCbcbcnLten  Gules  zu  Otaghu^cD.   A.  4489. 

Bl^ier  ungcdruckL  (DI.) 

2250.  Fcbruar  1.   Godefyid,  (iraf  von  Amcsbci^,  Zeugc  in  cincr  Urkunde  Konig  Ueinrichs  17.  fUr  das 

Kloster  Bberbadu  D.  ap.  WimpiDam  Kai.  F«br.  4190.  a.  R.  XX.  Wenck  Bess.  Ludesgescb. 

n  r.k.  s.  120. 

22ol.  Miin  20.  Kiinig  Heitvrich  IIL  verspricht  dem  Erzlnschof  PhiHpp  zu  Colo,  in  dcr  CiilDlscbeD  £i-z- 
diScese  nur  z«'ei  kbnigliche  Hunzstutcn,  nchmlich  zu  Dmbarch  ond  Dortmnnd,  zu  halten,  and 
dascll)st  nur  nach  doin  allcn  HerkonitiK  ti  niiinzcn,  auch  das  Colnischo  Miinzzcichcn  nicht  nach- 
bi!dcn  zu  lasscn.  D.  Frunkcnvurt  Vlli.  Kal.  Apiil.  1190,  a.  B.  XXL  Uater  den  Zeugeo:  Beraard. 
Dompropst  zu  Maustor.  Lacomblct  Urkundcnb.  L  S.  365. 
Aprii  25.  Derselbe  befreit  das  Sitft  Corvey  von  dem  ZoHe  zu  Kaiserswertli.  D.  Frankenvort  Vlll. 
K  t  Mnji  \\m.  Sch;uen  A.  P.  l.  p.  C2'l  (Dll.) 

22&3.  Jiuiipp,  Eizbisclinf  zu  Cnb,  cignct  dcm  Klosler  Wediugbauson  die  bisher  von  ihm  zu  Lchon  gohon- 
den  Zehenicn  zu  MarsfcKI  untl  Wnndc,  «lcren  ersteren  Bermann  von  Budenbor:;.  den  aodcreo 
Everhanl  von  Ardoy  zu  dioscm  Dehufc  rcsii;nirt  hal,  und  fugt  dcn  Noval-Zchcnlcn  hinzu.  A. 
1100.  Kimllln^.;cr  Volmcst.  II.  S.  00.;  um  !  im  Auszuge  Scibcrtz  Urkundcnb.  L  S.  131. 

8254.  iJermann,  Biscbof  zu  Miinslor,  oigQCl  dein  Kloslcr  Lie$bora  Zebentca  zu  Lcmbckc.  Brucbo  und  ^  ' 
Strticthorpe.  A.  4490.  Bisher  ungedmeki  (Dlll.) 

SS55.  TluetTttu»- ,  V,',-r],u?  7.u  Mindcn,  bcstiiligt  citic,  bci  tli m  Klostcr  Obernkirchcn,  zum  Bcstcn  unvamid- 
gondcr  (.  i-.tl;i  a  ti .  gcmachte  Sliflung    A.  1190,  pontif.  V.    Bishor  uagedrucku  (DIV.) 

2256.  Widilkind,  Abi  zu  Coi  vey,  bcurkuudt  t,  wie  er  das  Scbenkcn-Aral  von  deu  Personen,  welche  cs  zu 

Leben  trugen,  abcr  zom  Nachilu  11  des  Siifts  sehr  misbfaaehten,  wieder  «iriiokgekauJt  A.  4490, 
praclat.  I.  FallvO  C.  Tr.  Corb.  p.  701.  (I)V.) 

2257.  Uogardi^,  Ablissioa  zu  Ucrse,  iibertriigt  dem  Kloslor  Gcbrden  eioe  Miihle  zu  Dallcsseo  uod  eioe 

Bove  zu  OsteilraBeD.  A.  4490,  Frid.  Imp.  XXXIX.  Bisher  UDgedruckt.  (DVI.; 

(1190 — 1192.) 

2258.  Bermann,  Bischof  zu  Munslcr,  bourkuiulct,  wic  cr  dio  Stadt  Miinstcr,  dic  vorhcr  nur  einc  Paro 

ctiie  gcbildet,  in  rochrere  gedieilt,  und  dem  Pfiirrer  zu  S.  Lamberii,  Eraestus,  von  jeder  der 
iibrijicn  cine  lebcn»Uin:?liclir'  RiMitf»  vorbchalftMT ,  %vtldio  dcrselbe  dom  Pfarrcr  der  Ludgeri- 
Kirche,  gogeu  die  Vcrptlicbtung  cines  Annivcrsariunis,  crliisst.  S.  d.  Bisber  ungedruckt.  (DVU.)  — 
Die  Urkundo  kann  nnr  zwischen  die  obon  gedachton  Jahrc  gchoren,  da  unter  den  Zeugea  dor 
Domprojjst  Ccnihard,  dcr  Domdecliant  Franco,  und  Thcodcrich,  Propst  zu  S.  Ludgeri,  V0i4iom~ 
mcn;  im  J:ilit  ;  II:  9  ?.\,cr  crischcint  Franco  noch  als  Vi  ■•  Inmians,  ond  4492  wird  HcnDaim  ab 
Duoipropst,  und  ilciurich  als  Propat  zu  S.  Ludgcii  gcnannt. 


Digltized  by*GoogIe 


78 


(1190— liO";.; 

S299.  Widikinfl ,  Alit  zu  Corvoy,  bcstimml  gcwi»so  Eiokiinfic  zur  Wiedcrbcrstcllung  <]os  Sai^es  des  beiU 
Viius  unil  tlcr  Kloslorgr-baadi^  ilberbanpt.  S,  d.   Di^cr  ungcdrnckt.   fDYIII.}  —  Diese  md  dia 

folgondcu  UrkundiM  wiii  li  ii  mir  nach  dcn  Rcgirunj;sj;ihren  dcs  .^blos  Widikind  bcslimtul,  dcr 
obwolkl  orst  1191  urw  i  ilil.  (iin  li  I  HUI  als  d;H  orstP  Jnlir  seincr  Pralntur  hrzcirhnot 's.  Nr.  22jG.  ; 
da  die  Anjjaben  der  vei-schicdenca  andcrCH  Siilupcrsyncn  doch  zu  cioer  genauercn  Jahrcsho- 
atimainn^  nicbt  gcniigen. 

2200.  DiTselbe  schenk»  an  .seinen  C.onvcnt  cincn  Wcinbcrg  zu  Bilcnbcrg.  S.  d.  Bisber  ungcdruckt.  (DK.) 
2261.  Dcrsclbe  beurkundct  einen  mit  dcm  Bischor  vou  Padcrbom  geschlosscaeD  Tauscb,  Zebenicn  80$ 
dcin  Guie  Sirikosscn  bctrcfTend.  S.  d.  Bisbcr  ungedruckl.  (DX.) 

8263.  Dersclbe  benrkundct  d)t  sdu nkang  ▼on  Giitecn  za  liuri  nn  des  Ho8|MM]  des  Stifls  CoiTBy.  S.  d. 

Pixlicr  unjiedruckl.  (DXl.) 

2263.  Dcrscibe  bc&litligt  cine  voa  ibm,  als  Propsle  zu  GriiniagCD,  gcmachte  Schonkuiig  vcrscbiedener  voo 
ihm  erworbencr  Giiter  an  die  Driidcr  daselbst.  S.  d.  Bisber  ungedradtt»  (DXIL) 

8264.  Derselbc  ^bt  detn  Rilter  Bernhard  von  Borscn  und  scincn  Briidern  daa  AiDt  mid  Gertcbt  m  LottCQ. 

S.  d.  Dicpenhrock  Gesch.  dc»  Ainles  Mc|»pcn,  S.  632.  (DXIII.) 

2265.  Dcrselbe  vcrriijit  iiber  dic  von  dcm  Propsle  Rcintnar  an  die  Kircbc  zu  Corvcy  vcnnachlcn  Wein- 

bcrge.   S.  d.  ffisher  aDgedrackt  (DXIV.) 

2266.  Derselbo  gibt  clein  Klosler  Aiiichini;-hrini  einf  Hove  iii  Arclohlf^sen    Auszug  b.  Fnlko  C.  Tr.  Corb. 

p.  889.,  y>o  aber  dic  Jabnabi  MSU  noibwendig  raUcb  scin  muss,  da  U86  der  Abt  Coorad 
Docb  lebte. 

119». 

S267.  Januar  \H.  konig  IJemm-h  VI.  gibt  dcm  Bischof  llcrmann  von  Miiusler  300  Mark,  um  daTiir  eia 
Allod  anzakanfen,  welches  Rudotf  von  Steinvord  zu  Leheo  empftiDgeD  sofl.  D.  Landae  XV.  Kal. 

Febr.  1101.  Niosorl  M.  T.  S.  V.  S.  \X 
JuL  21.  (Dic  Pra\edis.j  Widikittd,  Abt  zu  Corvcy,  wird,  nacbdcm  er  dic  Excmlions-Privilegien 
s^ocr  Kirclic  nacIii(o\vieseii,  von  dem  BtTbischof  Wichmann  zu  Magdebnrg.  ui  der  Kirche  dei 
Klosters  GottcsigDade  bei  C.-iIbc  a.  d.  Saale,  goweihl.  —  Dic  hieber  gehorigen  Bricfc  (D.W.  und 
PWI  p;.  hon  zwar  dic  Jahrzahl  niclit  ;in;  dirse  isi  jcdoch  daraus  zu  .«rhlir>sen,  doss  tlit-  Fcior- 
iiclikcit  auf  cinvn  Sooutag  augcsctzl  war,  uud  dcr  Tag  Praxcdis,  aa  ^%clchcm  sie  statl  fand, 
4191  auf  einen  Sonniag  fiel,  wie  denn  aoch  dte  dabei  anwesenden  BiscbQlb  Alexms  von  Bron- 
derihui  :.'.  imd  Thidcricli  von  Mi  i-.-rn  crst  scit  1190  nls  solche  crscheinen. 

S269.  August  iO.  Jiii/ip}),  Erzbiscbof  zu  Coln,  beurkuiidct  dic  bei  dcr  Einwcihung  der  Kircbc  zu  Mistc, 
von  dcm  Padeiborniscben  Doinpropsl  Sifrid  und  andiTu  frommcn  I.cuten  an  dicsclbe  geiuacbieu 
GiitersicheDkungcn.  D.  dic  S.  Laareolii  1491.  Untcr  den  Zeugen:  Evcrhard.  Graf  vod  Atleoa; 
Ilcinrich  \on  Vdlmcstnin  (der  hicr,  ganz  utigcwiibnlich ,  dnrh  xicllcicht  folilcrhafl,  comes  genannl 
wird);  Godscbalk  von  Padberg;  Rcnard  von  Sydingliuscn-  Eru&t  vou  Rutcnbei^.  v.  Steioen 
WesiraL  Gesch.  22.  SL  S.  4636.  Seibertz  Urkmidonb.  L  S.  431. 

Si270.  Septemb.  28.  Derselbe  beiirkuadet  die,  bc;!  GelegCDheit  der  Einwcihung  eines  Deoen  Kindihofes 
ZH  Mi^-tc,  von  don  Markgenosscn ")  daselh^t  nn  dic  dortige  Kircbc  gcmachte  Scbenkung  eincs 
Wuldc^  ijcnaiiat  Riscbacy,  u.  a.  m.   D.  in  profeslo  Mivbaclis  1191.    1'nler  deo  Zeugen:  liarwi- 


•}  MwkcMihcB ,  «i«  MbtrlB  ridiiiti  «■•tatt  te  li«i  li«iaffi  «ttfftaMMPdm ,  nai«r>iiQdiicbt«  Wo«t«  IhifciirtlMn,  liMl. 


Dlgltized  by  Google 


fl91  — flltl. 


79 


cus,  Abt  7M  Gravcschnff:  ArnoM,  Graf  von  Altcnn;  Heinric!»  unrl  Gcrli.-inl,  Rnnlcr  von  Volitic- 
stcin;  Godschalk.  von  Padberg.  v.  Sleinen  Wcstf.  Gesch.  ii.  S(.  S.  ^OJT.  Sciberlz  Lrkundenb. 
I.  S.  133. 

8874.  Deccmbcr  lo.  AmoM ,  Rischof  ru  Osnaliriick,  wclchcr  rlcm  Krcuzhewe  nnch  A^iini  frcfnlgt  war, 
stirbl  dasclbst,  bct  dcr  Bciagcruog  vod  Accod,  aa  der  Pcst.  Todeslag  nuch  Nccrol.  Osoabr. 
Wegen  des  Jahras  nnd  der  Art  setnes  Todes  vgl.  die  bei  Hoser  0.  G.  IL  S.  5$.  angefUbrlcn 

Bcweisslellcn. 

8272.  Bennann,  liischor  zu  Miinstcr,  bcslaiigt,  dass  Alcvandcr,  Pfarrer  zm  Wcmc,  das  Hans  des  Koloncn 
t»oincs  1'farrhofcs  vou  seiiter  ciguco  Wohnung  getrcnnt  und  auf  cin  andercs  Grundsliick  vcrlcgt 
hat,  und  bestStigl  die  Freibetien  destdbon.  A.  4194,  Benr.  imp.  I.  Unter  den  Zeugen:  Ber^ 
mann,  Propst  /u  s.  Maaritz;  Conradus  Pincermi;  Ludoir  Valfcener.  Kindlinger  M.  B.  DL  4.  Abth. 
S.  93.  .Nicscrt  M.  U.  &  B.  S.  875. 

8873.  Benhard.  Biscbof  lu  Paderbom.  bestatigt  den  Ton  dem  Abte  des  Kloslen  S.  Potri  und  Panli  zo 
Paderborn,  (Icinrich,  goschohenon  Ankauf  des  Hofes  Lare,  und  schenkl  dazu  dcn  Zehcntcn  ans 
diesem  Ilofe,  untcr  dcr  Vcrplliclitung  ciiier  fiJr  ihn  zu  Ix  i^clicmlcn  Mcmorienfeicr.  A.  1191, 
episc  ordio.  IV.  Unler  den  Zcugcn:  Der  Doiopropst  Altmann;  dcr  Domdcchant  Folberl;  Gode- 
Bcbalk.  Propst  xn  Northetm;  Bemard,  Propat  an  S.  Ptelri  oad  Padi;  Widekind  von  Osede;  der 
Graf  Amolung.    Auszug  b.  Schaten  A.  P.  I.  p.  C2r;. 

2274.  Widekind,  Abl  za  Corvcy,  bcurkuodet  die  Vcrpflichtungcn  ciner  dcr  Kirche  za  Ercsbcrg  wacbs- 

zinsigcn  Hove  zu  Urdorp.  Acl.  Girbeiae,  praclat.  a,  U.  Bisher  uogcdrucku  (DXVII.)  —  Du 
Abt  Widckiod  4490  das  enle  Jahr  aeiner  PrahtDr  redinet,  ao  muss  das  xweite  nothwenid^  hi 
1191  fallen. 

2275.  Robert,  Decbaot,  und  das  Kapitcl  zu  F.nger,  bcurkunden  dio  iicchte  dcr  von  Durchard  von  Bchilka 

an  dieso  Kirche  geschenklen  Eigcnhbrigen.  A.  4494.  Bisber  ungedntdki  (DXVUI.) 

8878.  An^eydis,  Ablissinn  zu  Mcschelhe,  iiberlasst  dcm  Kloster  Wedinchausen  einige  zu  ihrcm  Hofe  Bn- 
drepe  gehiirige  Ackcr,  mit  Einvvilligung  des  villicus  Everhard  und  sammtlichcr  Ilofc^horiaiPn 
(totius  familiacj,  untcr  dcr  Bcdingung  cincr,  an  dcn  villicus  des  gedachlcn  Uofcs  zti  cutiichlen- 
dea  jiihrlicben  Bmfe  von  8  Denarien.  A.  4494.  Von  Seiteo  des  Klosten  Wedinchausen  'wird 
der  Abt  Arnald .  .iu5;  rlcni  Kln>;tcr  Meschede,  ansser  der  Iblisiino,  die  PrVjMtion  Uediiild  ge' 
oannl.   beibcrlz  Urkundcnb.  I.  S.  437. 

8877.  tkrtmd,  Propst  uod  Cnstos  zn  W«n)cn.  gibt  dem  Abte  Aniohl  ra  Amsberg  (d.  L  Wedindiansen) 
Giiter  zn  Embere  (Ober-  1  M  !  r-Eimer)  zu  Erbziiis-Leben.  S.  d.  Seibertz  Urkondenb. 
I.  S.  138.  —  Da  dcr  Abi  Aruold  in  der  vor.  Urk.  zum  etsteDaai  ersobeint,  ao  wird  die  vorBe- 
gcnde  aro  schicklichsten  hicr  angeschlossen, 

(1191  — 1197.) 

2278.  Uennann,  Biscbof  za  Huoster,  Zcoge  bei  der  Vcrpraodoag  des  Hofes  Partenlieim,  durch  den  Erz- 

btschof  Johann  von  Trier,  an  Wember  vod  Bolanden.  Sw  d.  GSnther  Cod.  dipL  L  S.  497.  — 
Dic  Urkundc,  in  welcher  Hemrich  VL  als  Ifflpemior  genannl  wird,  mnas  hi«raadi  zwisciien  die 
obigen  Jahre  gdKHren. 

4498. 

2279.  Miirz  4.   nrrrmann,  Bischof  zu  Miinslcr,  Zcuge  in  einer  Schcnknngs-Urknndo  Kaiser  Ueinrichs  VI. 

Air  das  BLstlium  Strassburg.  D.  Uagooowe  IV.  I>ioo.  Barcii  4492,  a.  B.  XXIIL  imp.  L  Wiirdt- 
wein  2i.  Subsid.  T.  X.  p.  456. 


Digitized  by  Google 


80  1192. 

2280.  Ibi  30.   Papst  Colrstin  IIJ.  bcsliiligt  dom  Kapitcl  dcr  klcincrcn  Kirchc  (d.  i.  .SS.  Pptri  et  Andrcac, 

oder  Bussdorn  /u  Padcrborn  d<'ti  Bosilz  des  von  dem  Propsto  B.  dciDselbea  gcschenktcn  Gulcs 
5£u  Ilcngcldcro,  das  Nachjahr  fiir  verstorbenc  Siifls-Gci.silichc,  die  frcJe  'WBhl  dcs  Propstcs,  iind 
dic  Thcilaabine  tn  der  Biacbor>uald  mil  dom  Duinka|iit'.-I.  D  Rom.  III  Kal.  Jun.  pontif.  a.  11. 
Schalen  A.  P.  I.  y.  C2G.  —  Dic  Ponlilikalj.ilirc  iV.p.^^l  C()l(>-'iii>  \'.\.  1.  .iiiiii  ii  \(>i:i  H.  April  1191. 

2281.  n    n    Dersclbc  bcslali^t  die  ficsitzunguo  uud  Phvile^icn  dc»  Klosters  l''i»chbcck    D.  eod.  Paul* 
«        lini  BJst  Visbcee.  p.  73. 

2282.  n  (OctBva  Pcntcco.s(!'s.)    Als  der  nouc  Er/blschof  von  Coto,  Bruno,  dnrch  den  Erabischof 

von  Trtor  und  dcn  Bischof  von  W  i  dun  consecrirt  win! ,  verwoigcrn  iWc  BischtJfc  von  Miinster 
uod  Ltrcchl,  objjltich  zu  Cijlu  anwcscnd,  ihrc  Tlicihialimc,  vvcil  sic  bchauplcn,  dass  die  Ordi- 
Biition  des  Erzbiscbofs  jhneo,  als  setncn  Suffraj^en,  gcbiihre.   Godefr.  ap.  Freher.  T.  I.  p.  358. 

2283.  lun.  <3-    P  ip^'  r  ^'  <'r'fi  ///.  beslaligt  die  Br  ":  1  •    >i  iiiul  l^rivil' ii  ili^  Klosters  Ilolmwardcshau- 

sen.    1).  llom.  Id.  Juii.  4192,  poulif.  a.  11.    Wcnclv  iie>.s.  Landesgcsch.  11.  rrknndenb.  S.  421. 

2281.  Augu&t  39,  Ikrmafm,  Bischor  m  Milnstcr,  Zeugc  in  Kaiser  Heinrichs  VI.  Priviicgio,  die  HoiratbeD 
zwischen  dcn  MinistcriBlen  dos  Rcichs  and  dencn  ili  r  Ki.  flc^zu  Mainz  bctroffend.  B.  Wonnat 
IV  Knl.  Seplcmbr.  4l!li.  a,  R  XXII.  imp.  II.  Gudcn.  Cod.  dipl.  T.  1.  p.  3)2. 

22So.  Scptcml).  2i.  Dcn>clbc,  Zeuge  bci  K.  iJeinnclis  17.  Stcucrbcfruiung  fur  die  Sladt  Constanz.  U. 
sp.  LoodiuiD  Vm.  Kal.  Octob.  4192,  a.  R.  XXIII.  imp.  U.  Dttmge  Reg.  Bad.  S.  450. 

2286.  Octobcr  21.  Kaiscr  fr-vnH'-!:  17.  brT\illI_'i  dem  Abte  Wiilckind  zu  Corvov  nntl  .scinrii  Nncfifolj^fTn 
die  im  Gebiele  dcr  dortijjCQ  Kirchc  bcGadlicbcn  Goid-,  6iiber-  uud  aDdcrc  Alclall  -  Grubco  und 
Goldwaschen.  D.  Nordiusen  XII.  Kal.  Nov.  4492,  a.  Imp.  III.  Uartene  et  Dorand  Vet  Script 
ampli.>s.  Coll.  T.  I.  p.  1002.  DXIX.) 

22S7.  Kovomh  V  DiT?"lbc  j;ibt  <lcm  Bischnf  Bcmhard  II.  von  P-vlcrbprn.  fiir  das  Schloss  Plesse  und 
das  Gul  zu  Uidiugehuscu,  deu  Bcrg  Dcscubcrg  und  oilc  (iuu>r,  welchc  Graf  Sifrid  voo  Bome- 
nebut^  tm  Bisthnra  Paderhom  hesessen.  D.  Hulchusen  II.  Non.  Novemb.  4492,  a.  R.  XXIIL 
imp.  III.  Schminckc  Monum.  llass  II.  S.  063.  Wigands  Arcbtv  I.  Hft.  2.  S.  144.  VgL  Weack 
Iless.  Landcsgcsch.  11.  S.  749.  i^DXX.) 
Bellum  grave  hi  WestTalia  hricr  Comitcs  terrae  illius.  Godefr.  np.  Ft-ehcr.  L  p.  338.  —  Dic  Begc- 
benhcit  .schoint  in  dcn  Ilcrbst  dieses  Jahrcs  zu  fallcn. 

2289.  Briiuo ,  F.ryM'-!  ii  jf  /u  Cdln,  Le-iiillut  i1':'iii  Klo.ster  Licsborn  dio  ZnlhVcihcit  zu  Neuss  und  dif  Froi- 

heil  des  Vcrkchrs  im  Uerzogllium  NScslfalcn.  S.  d.  Bi^hcr  uagedruckt,  (DXXI.)  —  Da  Erzb. 
Bruno  m  dicsem  Jahre  geweiht  wnrde,  ond  schoo  zu  Anfangc  des  folgcnden  abging,  so  bt  dte 
Urkundc  am  sichcrstcn  hichcr  zu  selzen. 

2290.  Hemann.  Bischof  zu  Munsler,  bc.slimnit  dic  Rcchle  und  Verpflichtungou  dcr  auf  dcm  Gnmdo  dcr 

Pfarrgutcr  xu  Weroe  wohncndcn  Wachszinsigcn.  A.  1192.  Kiudlingcr  M.  B.  111.  1.  AblL  S.  9a. 
(DXXll.) 

2294.  Dorsolbc  eignct  dcm  Slifte  Kappenberg  den  Zebenten  zu  Aiten-Buro.  A.  4492.  Beher  ungednickt. 

(DXXIU.) 

2292.  Derseibo  bestiitigt  die  wiodcrtiolto  Sdienknng  cines  Ilauses  m  lchtertune  an  das  Kloster  AdtedL 

A.  \m.   .Nicscrt  M.  U.  S.  IV.  S.  101.  (DXXIV.) 

2293.  Dcrscll)e  ist  Zeuge  bei  dem  Verkaufe  eines  Gutes  zu  Alslcidcn  an  das  Kloslor  zti  ili  n  hcil  Marly- 

rern  vor  Cohi.  A.  1192.  (Die  Urkundc  ist  aber  cral  \W6  ausgcfcrtigl.)  Lacomblet  Urkundcnb. 
L  S.  384. 

'  22U.  Sifrid,  Abl  zu  Flochtorp,  beurkundot.  dass  Ah>xandcr  «nd  seino  Afi.achtjrigon  sich  mif  dem  Kloster 
wegen  cices  vimahrigen  Zebenlstrcites  gcsiibot,  auf  das  Lehen  des  Uofes  Ilerliuchihoson  ver- 
.  ziditet,  ttiid  ZD  ihrer  Memorie  dem  Kloster  20  llark  gcgcben  habcD,  wclche  der  Abt  zor  Bia- 


Digitlzed  by  Google 


— 1193. 


«1 


losung  dcs  Bof«B  RoAeriiidnneD  verweDdet  X»  44M.  ZeilMlir*  L  vaierl.  GeBtb.  o.  ilterdiaiiBk. 

M.  s.  m. 

2295   Hcittrich,  Graf  von  Arnsberg,  und  scioc  Sohno  Hcinrich  und  Godclrid;  Graf  Amvld  von  Altena  und 
Graf  Priedri^  soio  Bruder;  HiHnrieh  von  Volmiilsteiii  Qod  sein  Bruder  Gerhord;  Herimann.  Schnll- 

hciss  /.u  Sor^t,  imit  scinc  Snhnr  Albnrt  und  Hcrimann;  Godoscallv  mhi  PadbcTH  ihkI  sciii  Sohn 
Godescalk;  Zcugcn  iu  ciuer  Urkuudc  de$  Endiiticbofe  Jiruno  2U  Cuhi,  dic  WachszinsigeQ  der 
Domkirche  daselhet  betrelliend.  A.  1192.  Lacomble»  Urkundaib.  i  S.  373. 

2296.  Uermanu,  Bischof  zu  Mimslcr,  cignel  dcni  klo.slcr  Clarholl  oin  Haus  ira  Kirchspicl  Garholl,  welches 

Udelridi  von  StromberR  uod  dessen  Brllder  bisher  zu  Lehen  gehabL  S.  d.  Biaher  ungednickl.  ^ 

(DXXV.)  -     !)n  (lcr  prnnniitn  Bischof  Gerhard  \y>\\  Osriabhick  1192  zur  Re^icrmig  kami  tUld 
Miscbof  Uermaoo  4203  starb,  so  gehdrt  die  Lrkuude  zvvisclien  die  obigen  Jahre. 

1193. 

2297.  Brvno,  Erzbischof  zu  r.oln,  b<  -;;.ti.;!  dio  Fn  ihciten,  Rcchtc  und  Bcsitzungen  dcs,  ?iir  Zeit  seincs 

Vorg^ugcrs  Philipp,  von  dcni  Gralcn  llciurich  vou  Ariisberg  gestiflclen  klostcrs  Wcdincbausen. 
A.  4493,  praesnL  I.  Unter  den  Zeogcn:  Bemhard.  Propst,  Pilegrim,  Dechant,  Willehdm,  Cnsloe, 
Winand,  Mafjisler  scholainim  zu  Socst;  Hrinrich,  Graf  von  Arnsbcrg,  und  scinc  Sohnc  Hcinrich 
and  Godcfrid;  Arnold,  Graf  von  Aitena;  ficrohard  von  dcr  Lippc;  Hciuricus  niger  von  Arnshei^; 
Everhard  von  Arthcy;  neinrich  von  Volmulstein;  Conrad  und  Ecbcrt  von  .iVllagcn.  Kiudlinijcr 
Yolmcst.  n.  S.  73.   Sciborlz  UrkuDdoiib.  I.  S.  139. 

2298.  Derselbe  genoliTnip:t  dif  CtifTtmi^unf?;  des  lf.ni><'>  I  ilenluiscn  an  das  Nonncnklosler  Rumbckc,  und 

die  Vcrwundlung  dcs  Zcbcntcn  aus  dcrasclbcn  in  cinc  Kenle  voo  3  Scbiilingeo.  A.  14*^3,  prae- 
sul.  1.  Unter  den  Zeogen,  ausser  den  bei  der  vor.  Urk.  Genannten:  Ucrmann  von  Rothenberg; 
Godcscalk  von  Pathbori;;  Wilhclm  von  Olc.   Sciberlz  Urkuiidoiib.  I.  S.  441. 

2299.  Marz  I  i,    (Sonnlag  Juilica.)    Dcr  an  die  Stcllc  dcs  rcsignirlcn  Erzbischofs  Bruno  zu  Coln  gpuiilslf.' 

Eizbischof  Adolf  (bislicr  Doropropst  dasclbst),  wird,  nachdcju  er  am  vorhergcgangcncn  Sabbato 
Siiientes  (43.  iran)  2um  Pricater  geweihl  worden,  von  dem  Bischof  Hermano  von  UUnster,  onter 
Theihiahmc  des  Erzbischofs  von  Mainz  iind  dcs  Bi-Hcl^ors  vnn  ^lintirn,  7.mr\  Bischof  consccrirt. 
Godefr.  ap.  Freher.  L  p.  359.  —  Bei  dicscin,  so  friih  im  Jahre  erloigeiMlcn  Auit«-AalriU  des 
Bizb.  Adolf.  ist  es  anOoItond,  dass  die  bdden  vorherg.  Urk.  seines  Vorgiingers  noch  die  Jahr- 
lahl  4I0;i  riiliir  ii,  da  doch  in  dcn  erslcn  Monatcn  des  Jahrcs,  nach  ilcr  Cdlnischcn  Zcilrech- 
nung,  dio  Jalit/ahl  iioeh  nicht  gewcchsclt  ]ialt("  ;  uiid  rs  kiinntc  daher  die  Veininlliiins  pnt<1fhfn, 
die  Consecralion  Adoifs  nioge  wohl  crst  na  Jalirc  41S<4  unsercr  Zcitrcchiiuiig  ^ialigefunden  ha- 
ben.  Anein  4)  fiingt  Godefrid  in  semer  Ghronik  das  Jahr  mit  Weihnachten  an;  2)  fiel  iro  Jahre 
1194  der  Sonntag  Judica  am  27.  Mai-7,  korintf  nlso,  aot-li  naf!i  iltT  Culnischen  Zeitri-chnnni,', 
nicbt  mehr  dio  Jahrz.-ihl  4193  fiihrcu;  und  3)  ziiblt  Adoti  in  ciDcr  Urk.  von  4494  scbon  dasi 
xweite  Jahr  seiner  Rcgierung,  deren  Antritt  also  notbwendig  in  daa  iabr  4498  IhtleD  moss.  Es 
bat  dahcr  in  der  Datirung  der  Norhcrg.  Urk.  de»  Endi.  Brano,  ood  dertt  dcs  Erzb.  Addf,  worin 
driM  ll.f  nooh  das  crsto  .Inhr  sftn.M'  I<fi;icning  angibt,  ciac  Abweichung  voo  domaon^tigen 
Gobrauciic  dcr  Colnischen  Kirchc  statl  gcfundcn. 

2900.     »  29.  JEfemMiin,  Graf  von  Raveasberg,  Zeuge  in  emer  Scbenkongit-Uritonde  Kaiser  Bemrichs  VI. 

Air  da~  TI   [  ital  /u  Sachscnhausen.    D.  ap.  Sptram  IV.  KaL  April.  4493,  a.  R.  XX.  knp.  lU. 
Boehmcr  Cod.  dipl.  Moeno-Fraocof.  L  S.  48. 

2304.  J«m  2B.  Simn,  Graf  von  Tdtenebui^ ,  Zcoge  bei  Kaiser  AmrteA*  K/.  Veriragc  roii  den  Grafen 
n^iui  Ui*.  Wmuu.  u.  U 

Digitized  by  Go 


II 92. 


von  Hosiadon  und  Are.  wegcn  d»"?  Sfhlossps  Arc.  D.  ap.  WonBatiam  IV.  Kal.  JuL  4199,  a.  R. 

XXIV.  irap.  II].  Lacomblet  LVkundcnb.  I.  S.  370. 
S30j|.  Novemlk  4.  Adolft,  Graren  von  Altena  mid  zn  Hailc,  Stadtrecbts-Frivilegiam  fllr  die  aaf  dem 

Grunde  dcs  Ilofcs  Marl;  ncu  zu  griiudendo  Slndl  (dic  nacliraaligc  Sladl  Ilarom).   Dat.  in  Marcha 

a.  HCCXIIl.  (»ic)  in  capitc  Novcmbris,  Cebstino  summo  ponli6co  existonte.   v.  Stcincn  Wcsiral. 

Gescb.  27.  St.  S.  639,    Wcsiphalia  IL  iahrg.  4.  Quarl.  S.  17.  Zcitscbr.  f.  ArchivL.  I.  S.  463. 

(DXXVI;  da  dic  bcNondcro  Wichtigkcit  dicscr  Hrkundc  ihrc  Aurnahme  in  das  Urkundenbuch 

unumganglich  crschcincn  licss.    Bci  dicscm  Abdruck  ist  auch  cinc  kritischc  Dclcuchtung  dor 

Urkunde  gegcbcn,  und  die  Ureache  angezeigl,  wci^b  sio  ibrco  Platz  hier  erfaaltea  haL) 
S903.     „  Bimniron,  Bisebor  ta  Miineter,  ond  Bemam.  Graf  von  Ravensberg,  Zengen  m  einer 

UrlvvindQ  Kaiscr  Heiurirli^  17.  fiir  das  Stift  zu  Kaiscrswcrlh.   D.  ap.  Wcrdam  VII.  Kal.  Dcccmbr. 

4493,  a.  R.  XXV.  imp.  UL  Lamcy  Gcsch.  v.  Ravcnsb.  Urk.  S.  \(S.  Lacomblcl  Urkundenb.  I  S.  377. 
2304.  Dcccmb.  12.   Kaiscr  I/einrich  VI.  bciilatigl  don  Verlrag  zwischcn  dem  Bischof  Bemhard  von  l^ader- 

bom  ond  Hcrmann  von  Waldeok,  wodnrcb  letzterer  der  Advokatic  dcs  Bisthums  Paderbora  «fd 

den  damii  vcrbundr Dcn  Giitcm  cnLsa^t.   I>.  Fmnckcnvurt  Q.  Id.  Oecomb.  4193.  Scbateii  A*  P. 

L  p.  627.  Falcke  C  Tr.  Corb.  p.  22i.  tD.WVII.) 
S3(kB.  Cowtad,  ErKbisc^r  sn  Hainz,  erlaubc  allen  LehemleuCcn  ond  Hinisterialen  der  Kirdie  wa.  Ibini. 

dem  Kloster  Ilcrsuitlichauscn  GUter  ongehbdort  su  vcikaufen  oder  ni  fcbwtltfini  A.  4493.  BiO' 

her  ungcdruekt.    (DXXVIII ) 

2306.  Hertnann,  Bischof  zu  Munslcr,  nimml  von  dcr  ncu  gcordnetcn  Arcbidiaconat-Einlheilung  soiocr  Did- 

eese,  die  Decanien  der  Kircben  zn  Ateo  ond  Wemo  aus,  ond  beatttigt  dieeelbea  dem  Stittie 
Knppnnhrr-  A,  1193.    Niescrt  M.  V.  S.  II.  S.  280.  (DXXIX.) 

2307.  Dersclbc  bcstatigt  eioen  Tausch  dcs  Siifls  Kappeoberg  mii  dem  Bischof  Amoid  von  Osoabniclt, 

wodurch  jcnes  em  Stiick  Landcs  zu  I^ng(>ren,  fttr  eine  Hove  zo  Stetavorde  erbalt;  und  ei^i 
dcm>cllH  ii  Ztlienten  zu  Bckelhorp.  A.  411)3.  Kindlingcr  VolmcsU  II.  S.  70.  (DXXX.) 

2308.  Dcrselbo  eignet  dcm  Klostcr  Ltcsbom  ciuen  Zehenten  zu  Sctbtbroke  im  Kircbapiel  Nordwalde. 

A.  4193.   Bishor  uogcdrucku  (DXXXI.) 
SS09.  Denelbe  beetfit^t  einen  Vertra^  zwiacbett  der  Ibtiasinn  6.  nt  Frecfc«nboni  nad  dem  Togfe  ibres 

Stiflcs,  Bcrnimrd  von  dcr  Lippo,  worin  l>'f^t(>ror  n\if  dio  BelebnoBg  dor  Ifiaisterjalea  venidilet. 

A.  4193.  Hmeti  M.  U.  fi.  4.  Abth.  S.  3GI.  (D.XXXIL) 
2310.  Derselbe  eignet  dem  Klosier  LaogenhorBl  eraen  Zehenlen  na  Kirdispiei  Wetheringen,  weldienBeni- 

hard  von  dcr  Lippe  vorhcr  zu  Lehen  ^chabu  A.  1193.  Bi.shcr  ungcdruckt.  (DXXXIII.) 
2344.  Dersolbc  t^tht  dem  Kloster  Metcln  dcn  Noval  - Zchenlen  in  dcm  dortifrcn  Kirchspielc.  A.  1193  — 

Mit  dcn  BcsUiliguogen  dcr  Biscliofo  Ludolf  und  OUo  IL  Nicsert  M.  U.  S.  li.  S.  277.  (DXXXIV.) 
8348.  (krhard,  Bisehof  ni  Osnabrildt,  betehnt  die  BrSder  II.nndII.voo  Waldedc  mit  eioem  Lebeob 

wclchos  ilirc  VoiTahrcTi  hrrpit.s  prfialten  luihon ,  Jotincii  init  Vnrbchalt  drr  Anspriicbc  dcs  Grafeo 

0.  von  Bcnthcim.  A.  1193.   Unlcr  doo  Zeugcn:  dcr  Dompropst  Lcntfridi  dcr  Domdcchant  Jo- 

seph;  Wilhclm,  Propst,  nnd  Rntger.  Dechant  ta  S.  Johaonis  (wddie  Kirche  hicr  cccl.  subca- 

thedralis  beissl^  Graf  Simon  von  Tckcnoburg;  Heinrich  von  Blanckcna  und  scin  BmderRabodo; 

Wilbdm  von  Dolte.   Hiiser  O.  G.  UL  S.  249.  s.  W.  VUL  Sw  439.  Jong  UisL  Comiu  Benthem. 

Cod.  dipl.  p.  27. 

S343.  GtrtmHt.  Abtissinn  n  Freclcenhorst.  «ntliisst  ibren  BigenbKi^sen  Kverbard  von  Sunkeren  ans  der 

lliirigkcit  und  gibt  ibm  das  Rcclil  cincs  Ministeriulcn  ihrer  Kirchc.  naclidcm  cr  cinen  andern 
Mann  Tiir  sich  in  Eigcnthumsrecht  gcstellt  liat.  S.  d.  Westphalia  liL  Jalirg.  S.  HO.  ~  Dii  die 
Abtissin  Gcrtrudis  in  dicscm  Jahre  (s.  Nr*  8309.)  «rwiibnt  vmd,  so  laSi>l  dicsc  Uilundc  sich  am 
scbiddicbsten  biofaiar  ordoeo. 


Digitized  by  Google 


iiM  — iilt. 


83 


(1103  —  1203.) 

S3I4.  Bmviann,  Bischof  zu  Munslcr,  bcurkundct,  dass  Fricdrich  von  Erlo  cinen  Zchcntcn  za  Aldenthorpc 
an  die  Kirche  S.  Aj^idii  zu  Miinster  verpraiideL  S.  d.  Dtsbcr  tuigcdruckL  (DXXXV.)  —  Der  un- 
tcr  den  Zeugcn  gcnannle  Doinpropst  Ilormann  (frtihcr  Pkopsl  ZU  S.  IburitK)  konait  ID  jeiMr 
EigeoMtnft  seit  4403  vor,  cud  4203  starb  der  JUsdiof. 

(4493— 420a) 

2345.  Adolf.  Erzbisdiof  zu  Coln,  enlschcidct  cincn  im  Collof^intjliftc  zti  Socst  cntslnndcncn  Strcit  wcgcn 
dcr  Thcilimp;  einiger  Praboaden.  S.  d.  Noch  UDgedrackU  KiinlUg  in  d.  Kachtr.  zn  Seiberls 

Urkundcnbuch. 

8349.  Denelbe  beurkundet,  irie  eine  FhHi  NBBenf  FMronJna  dem  Kloster  Otinghnsai  Sgenbihige  ge- 
sch(  tilvt  ]iat.  D.  SusaL  V.  Kal.  Oeiobr.  s.  a.  Noch  nngedruckt.  KUnftig  in  d.  Naditr.  zu  Seib^ 

Urkundcnbuch. 

9347.  Derselbe  beurkandet,  dass  Conrad  voo  Albgen  dem  Klosler  OljDghaasen  ein  Gut  zn  Allagcn  gc- 

schcnkl  hat.   S.  d.   Nocfa  nngedrockt,   Kiinflig  in  d.  Nachtr.  zu  Seibertz  Urkundenb. 
2318.  Derselbc  cignet  dr-m  Kln^ff-r  Olinj^hausen  cin  znm  Iloft:'  Wiclon  L^ohoriges  Ihilz,  welchcs  Arnold  von 

Wiclon  scinem  Lciicnslicrrn  Gcnilasius  von  Arihey,  und  diescr  dem  Erzbischof  aufgekundigl  hal; 

wad  ertheHt  tbm  die  Zehentlreiheit,  im  Palle  dieses  Holz  urbar  gemadit  werden  solUe.  S.  d. 

Seihnrlz  Urkundenb.  I.  S.  109. 
2349.  Derselbe  vcrleiht  dcm  lwloi>tcr  Olinghauscn  seine  cigcne  gcisllichc  Jurisdtciton.  S.  d.  Setbertz  Ur- 

kundeDb.  I.  S.  474. 

S320.  Dcrsclbe  befreit  des  ncugostinctcn  Klosters  Rumbcck  Giilcr  zu  Bcrcwich  von  allcn  Lastcn.  S.  d. 
Seibertz  Uikur.  lrMili.  I.  s.  170.  —  Diese  nnd  die  vorberg.  Urkundeo  sind  oacb  den  Itegiemngs- 

jahren  dcs  brzbiscliof:?  Adoli  beslimmt. 

llOi. 

2321.  April  i8.  llennnnn,  Bischof  von  Miinslcr,  Zouge  bei  Kaiser  Jlf.inrichs  17.  Zollbefreiung  fiir  die 
Biirgcr  zu  Aacbcn.   D.  Aqais  XIV.  Kal.  Maji  4494.   Lacoinblet  Urkundcnb.  ).  S.  379. 

8322,.  JnL  7.  Aiolf,  Erzbischof  zu  (."ln,  gibt  auf  cincm  allgcmcioen  Provinzial-Gerichlatage  dem  Klosler 
Maricnrdd  dto  domselben  durch  Ilcihrich  von  Swalenbcrg  gewalllhiitig  entzogenen  Giiter  zu 
Stapellage  zuriick.  AcL  in  Paihcrbuma  Non.  4ul.  4194.  Falke  C.  Tr.  Corb.  p.  227.  Kiodlinger 
M.  B.  II.  Urk.  S.  «42.  Niesert  M.  U.  S.  IV.  S.  464.  (DXXXVI.) 

2323.  Dcrscibe  bestiitigt  scincs  Brudcrs,  dcs  Grafcn  Kricdrich  von  Altcna,  Vcrkanf  dcs  Hofes  Lobuflen  an 

das  Stia  Kappenbcrg.  A.  M94,  ordin.  a.  I.   Kindlinger  Volmest  IL  S.  77.  (DXXXVII.) 

2324.  Der^sclbc  Icgt  cinen  laugcn  Slrcit  zwi!»chcn  dem  Able  Sifrid  zu  Fiietor]i  (Fluchtorf)  und  Godcscalk 

von  PacUierg  dabin  bei,  daes  das  Klosler  dic  von  dcm  vormaligen  Erzbischof  Reinahi  ihm  ge- 
sohorkfon  llriiisrr  zu  Ijitcrvcldc  und  I.rn^tncMf,  (lcsu^leichon  Giiler  zu  Wincmerinchuspn  iind 
cin  Uaus  zu  Givcbardinchuscn  behaltcn.  auf  cin  andcrcs  Haus  zu  Lcngoveldo  aber  vcrzichtcn 
soH.  A.  4494,  Henr.  imp.  VI.  Archiep.  I.  tlnter  den  Zeugen:  Hartwicus,  Abt  zn  Grascap; 
Ilcinrich  von  Volmo(le.steyn  und  soin  Brudcr  Gerhard.  ZciUichr.  f.  vaterl.  Gesch.  u.  A.  K.  VIII.  S.  60. 
8323.  Dcrsolbc  nimmt,  auf  nittcn  dcs  Abtes  Sifrid  zu  I-Iietorp,  dioses  Klostcr  iii  scinon  Schutz  iind  bosta- 
tigt  desscn  Bcsitzungcn  an  den  Ortcn  Yliclorp,  Roterkusen,  Hulnhusen,  Kicder-  uud  Ober- 
Gambeke,  Qoithusen,  Lengcveld,  Wynnemariokusen,  Reymrekke,  Herlichinohosen,  Meztnchosen. 
Berdiachusea,  Ratfaira,  Latervelde,  Givehardukusen,  Urdorp,  Laogcvorde,  Hoite,  Wertole,  Snt- 

11* 


Digitized  by  Google 


8» 


1194. 


wik,  Marda,  Treivcro,  Assnpa,  ITulikcsscii,  Ilollhusen,  Adorp,  Vasscnbcko.  Kothuscn ,  Bcmdorpe, 
Oslirhuson,  Lclmcro,  Osthcitu,  Nortwik,  Tydinku^*  n,  Tulon,  Dosbcke,  Walbcrninchuscn,  Lcllen- 
bckc,  Cllcabc,  Endripe,  E&bekc,  Ebbinkusun,  liariiradcs^cn,  Scervc  uad  Sasscndorpc.  A.  1191, 
arebiep.  IL  DDter  doa  ZengOD:  Hcrmana,  Propst  zn  Soest;  &artwicas,  Abt  m  Graschap;  Amld 
und  Friedricli.  dcs  Kr/.biscliofs  Briidcr,  Grafiui  von  AllaoBi  Hereaiaoo,  Graf  von  Waltecke.  Zeil' 
schriA  f.  vatcrl.  Gtscb.  u.  A.  K.  VIU.  S.  62. 
2826.  BenAord.  Bischof  ta  Paderbora,  beorkaiKiet,  dass  Borohard  von  der  lippe  eio,  der  Kirchc  S.  Har* 
lini  m  Mindcn  widorreohtlich  cnlzogeoes  Gnt  zo  Hibe,  zarlldligogeben.  A>  4<9i,  poolit  V!, 
Bishcr  ungcdn:r?.t.  nXXXVlll.) 

2327.  Gerhard,  BiscUof  zu  Osnabnick,  schenkt  das  ihm  erbtich  angefallcac  Ilaus  Ualcnstcdc,  mit  Einwilli- 

gang  seuier  Briider,  Otto's,  Caoooicits  zo  Bremen,  und  Heinrichs,  Grafen  zn  AkleDbaf^.  an  dk 
Kirchc  zu  Wililt-liriTi^nn  \.  Hf>i.  Lntcr  dcn  Z(,'u<;  :i:  Ifathebrund,  Dcchant  /u  WiMc^hiasfn; 
Ueorad,  Abt  zu  Rarslcdcni  Alard  von  Sparcscho,  llcnnanD  von  Cotenbeite,  EricU  vou  Elmel<i^ 
Gerlag  von  Tuschenan,  Gerhard  von  Biircn,  Albert  von  fittboke,  lohann  von  Wildeshanseo,  Mb- 
cbarius  und  Erpo  \  oii  lAiitcn,  Nilhard  und  Albcro  vou  Stompenbusen.  Moser  O.  G.  IIL  S.  8Slk 
s.  W.  VIH  S.  110    frhlcrhaft.)  Zcitschr.  f.  vatLr!  Crsih  u.  A.  K.  VI.  S.  233.  (richtigcr.) 

2328.  Beinrich.  Graf  von  Aldenburij,  bcsliitigt  dic  Schenkuiij^  des  iiauscs  ^ialcnsicdu  an  die  liirche  zu 

Witdeshansen.  A.        tcnffio  wio  ia  d.  vor.  Urk.  Zeitsehr.  t  vaterL  Gesch.  n.  A.  K.  VL  Sl  iSk 
2929.  Uermann,  Poniprnp=;t  zu  Miiiisi'  r,  cifnicl  dem  Altar  SS,  Mnrine  ct  Cathnrinac  unler  dem  siidlichcD 
Thurroc  der  Domkircho  zu  Muoster  etnen  Zehentea  zu  Uikeloiici>ei^  A.  'I49i«  Bisber  iioigp- 
druckt.  (DXXXIX.) 

8330.  Engelbcrt,  Abt  zu  Liesbom,  verwecbselt  den  ihm  cigcnhiirigcn  villicus  dcs  Hofes  Wanbckc,  ffffiu 
einen  bishcr  frcien  Uann,  an  den  Abt  Ueinricli  zn  S.  Panli  in  Paderbom.  A.  4194.  fiialur  nn- 
gedruckt  (DXL.; 

2331.  Btrnhard  von  der  Lippe  legt  die  Regiran^  seiner  BesitzuiigeD  nieder,  iflMtfipbt  dieseUw  saaem 

Sohno  Ilcrniann,  und  Iritt,  mit  Kinwilli;^ung  scincr  Gattinn  Hclcwigis,  in  den  geisdichen  StancL 
Vgl.  dio  folg.  L'rk.  —  Pidciit  Chron.  Lipp.  S.  iOO.  sctzt  dicse  Vcninderung  in  das  Jahr  H92; 
da  aber,  in  den  oben  Nr.  2322  und  23i0  angef.  Urkunden,  Benihard  noch  als  rcgircndcr  ne(r 
OTMlieiDt,  $o  knnn  sein  Einlritl  in  dcn  geistlichtm  Staiul  nicht  rriihcr  als  in  dicscm  Jahre  gcsclw* 
hcn  scin,  Dic  Nr  ?32G.  bcrichir  tc  H,iii(!Ii:ni:  illcntc  wahrschcinlirh  ziir  VorLcroitung  auf  den- 
sclben.  —  ficrabard  batlc,  ausscr  scincm  Ucgicningsnachfolger  Uermaun,  dcn  wir  urkuDdkli 
seit  1496  selbslsUindig  erbficken,  noeh  4  Siihne,  die  siinnnllich  in  den  geisdiehen  Stand  traleB 
und  darin  zu  hohcren  Wiirden  gelangten,  iudom  Gcrhard  Erzbischof  zu  Brcmen,  Olto  zn  Utrechl 
tinil  Bornhard  zu  Paderborn  Bischiife,  und  Dielerich  Propst  zu  Devenicr  wunlcn.  Dernhard  der 
Altcro  sdbst  ging,  nach  eincni  vorbcrcitcndcn  Aufcnlbolt  ini  Klostcr  iiunonfcid,  uach  Livland, 
wo  «r  hi  der  Fdge  Abt  nnd  Bischof,  nnd  als  letzterer  von  siHnem  cigneii  Sdine,  dem  BiselKif 
von  Ulrccbt,  coosecrirt  wurdc.  wir»  cr  sclbst  nachlicr  cincn  nndrrn  srincr  Siihnc  nim  Erz- 
iMschof  von  Brcnitin,  und  diescr  wicdcr  dco  dritton  liruder  zum  Bischof  von  Padcrbom  weihlc. 
Chron.  Hont  ser.  ed.  Hador.  p.  434.,  wo  aber  irrig  go.sagt  wird,  er  sei  zaerst  Abt  von  Ibriea- 
felil  iieworden.   Vgl.  Piderit  Chron.  Lipp.  S.  364.  n.  t  Schatcn  A.  P.  L  p.  631. 

2332.  Derscliic  licurkundet,  glcich/ciii;.;  mil  der  Rositrnntion  sciticr  Mshcri^cn  Bciilzongcn,  dic  Rechto  dcr 

von  ilun  gcgrtindcten  btadi  zur  Lippc.   S.  d.   Iii.siier  ungo druckl.    ^D.XLL)  —  lliosicbtlicb  der 
Aasaienangszoit      daa  vorfaor  Bemerkie. 
S383.  In  dns  vcrlnssenc  Kloster  Kcmn.nlc  wcrdcn  Nonncn  aos  dem  Klosler  Gobrden  in  der  Dittcese  Pa- 
derbom  verpflanzk  LerbecL  Cbim  L  c.  p.  472. 


Digitized  by  Google 


119S. 


83 


4I9S. 

333i.  Jul.  <ii.  kaiscr  Ueinricfi  VI.  gibt,  auf  die  Vorslcllung  des  Bischofs  Bcmhard  von  radcrborn,  dass 
der  mil  dieMm  gosefaloMeiio  TauMihverlrag  (vg).  Nr.  S387.)  der  Kirehe  zom  Nachlbeil  gereiebe, 
dcm  Btschof  dos  Schloss  Plcssc  ziiriick,  hrhiil;  mIicf  dafiir  das  im  Bisthutn  Padcrborn  gelcgenc 
Gut  des  GiaTcu  Sifrid.  D.  apud  Laum  11.  KaL  Aiig.  4195.  ScbaUsa  A.  P.  L  p.  633.  VgL  Wenck 
Hess.  Landesgesch.  II.  S.  749. 

23%i.  Avtgasl  84.  Derselbe  eulschcidct  cincn  Strcit  zwi.sclien  dem  Dom-Sdiolasticus  Wilhchn  zu  Mindcn 
und  dcsscn  Amtlculcn  dahin,  dass  Ictztcrc  dio  schuMtgpn  Priistaftoncn  cnlrichlen,  oder  durch 
das  Gullesurthetl  des  gliiheodeQ  Eisens  beweisen  sollen,  dass  sie  dazu  nicht  schuldig  &iad.  D. 
Hagenowe  IX.  Kal.  Septembr.  4405.  Wnrdlweio  Sobsid.  T.  X.  p.  40.  (DXLIL) 

2336.  Oklober  20.  f/mnaiin,  Bischof  zu  Miinstor,  und  Olto,  Graf  von  Bcnlhcim ,  Zeugcn  in  eincr  Urknndc 
Kaiscr  I/ciitrichs  17.  fdr  dcn  Grafen  Theoderich  von  UoUaod.  D.  Mogank  XllL  Kal.  Novembr. 
im,  a.R.  XXIV.  imp.  IV.  Mlcris  Chartorb.  I.  p.  m. 

3337.       M      27.   Bermann,  Bischof  zu  Miiiister,  Zcu^c  in  cincr  Urkunde  Kaiser  IleinricJis  VI.  fiir  daa 

Klostcr  Pforta.  D.  GeUnhueett  VL  KaL  Nov.  4495,  a.  R.  XXVL  imp.  ¥.  B.  SiciL  L  Scbultea  Di-  - 
rector.  U.  S.  570. 

2338.  December  7.  Derselbe,  Zengp  bei  Kaiaer  BanriAs  VL  Bectatigung  der  Privilegien  dea  Kloalers 
lchtcrshauscn.  D.  Wormai.  VIL  1d  Deoembr.  4495,  a«  H.  XXVI.  hap.  V.  Sdinmacber  venn. 

Nachr.  5.  Samml.  S.  45. 

3339.        „       „   Dcrsulbo,  Zcugc  in  ciucr  Urkuodc  dessolbcD  Kaiscrs  fur  daji  Kloster  Gcorgcnlhal.  D.  ' 
ot  pr.  Thurii^  mera  p.  478.  Gotfm  f^om.  IL  S.  250.,  ohne  AasBteilungBort  mid  Datmn. 

2340.  Adolf,  Ent!  t^^fhof  zn  ri  ln.  In  tirl.iinrlot ,  dnss  fJrnf  Honnann  vonWaldcck,  gCf^cn  cinc  von  dcm  Abte 
SifiiU  zu  Hiclorp  (FluchtorQ  crballcae  Summc  von  i6  Marii,  vor  den  Kichtcrn  dcr  StadtSoest, 
nebmlicb  dem  Vogie  Everhard  und  dem  SchnhheiaBen  Herraann,  die  Vogtci  dcs  gcdacfaien  Klo- 
Slers  resigiiirl  hat.  A.  1195.  Untcr  dcn  Zeugcn:  Ilarlwycus,  Abl  zu  Grascap;  Adolf,  Abt  zu 
H:i«(in£;cn:  H^nntich,  firnf  von  Arnsborg;  Godcscalk  von  Pirrcmunl;  Hciarkh  von  VolmoiStene 
und  Gcrhard  scin  Hnidcr.   Zeilschr.  f.  vatorl.  Gcsch.  u.  A.  K.  VIII.  S.  C3. 

2344.  Bemam,  Bischof  zu  MOnster,  adienkt  d«m  Klosler  S.  Harien  daselhst  den  Zebenten  von  dem  Bo-  y 
do!;itiilo  L-oiimml  Niitl.raVc    A.  n<r>.   Nicsert  M.  U.  S.  II.  S.  m).  'DWWl) 

tiii.  Dcrsclbe  bcfrcii  dic  Leutc  dcs  SUfts  Kappenberg  von  dem  ZoU  in  scincr  ganzeo  Dioccsc,  oament- 
Hcb  zu  Weme  mid  Lffnen.  A.  4495.  Anaal.  Qrd.  Pnemonslr.  T.  L  p.  375.,  nnd  hierttns  FKe-  . 
scrt  M.  U.  S.  II.  S.  m.  Kindlingcr  M.  B.  Ul.  4.  Ablh.  Urk.  S.  97.,  der  Angabe  jiach  aua  dem 
Ori^iiinlc .  das  sich  abcr  vcrlorcn  haU 

3343.  Derselbc  vcrlciht  dcr  Ablission  zu  Nutloa  das  Arcbidiaconat  dcr  dortigca  Kircbc.  A.  4195.  West- 
phaMa  in.  Jahrg.  S.  370.  Niesert  M.  U.  S.  IL  S.  283.  (DXUV.) 

2344.  Hermann,  Bischof  zu  .^!irnii:nrdi  vdid  'v/V\  .•^choiikt  dcm  Klosler  Vailnr  die  Kapelle  S.  Jacobi  zu 

Coesfeid,  mit  dcm  Grundo,  worauf  sio  crbaut  isl,  und  dem  KirchJiofe.  A.  1105.  Nieeert  M. 
U.  S.  IL  S.  292.  —  Der  in  jener  Zcit  ganz  ungcwdhnliche  und  von  Hermann  II.,  so  viel  be- 
kannt,  sonsl  nic  gcbrauchto  Numo  Mimigardevord ,  machl  dic  Urkunde  schr  vcrdiicbt%. 

2345.  Gerhard.  Bischof  zu  Osnabriick,  bcuikunitct,  da.ss  Rciufrid  von  Bilinctorpe  den  Zehentcn  aus  des 

Klosters  Osclbc  Ilofe  Bardincbu$en,  den  er  sclbst  von  Gcr^ard  von  Kelvere,  dieser  von  dem 
Grafen  Hcrmaon  von  Ravensberf ,  mid  lelzterer  von  dem  Ksobof  ai  Lehea  hiatle,  mit  Geneh- 
miaiiii;;  allcr  Cctl)rili;:icn,  vor  doin  Sa, noJal-Ccrichlc  dcs  Archidiaconus  Tydcrich  zu  Westcr- 
Oscthc,  an  das  gedachtc  Klostcr  vcrkauft  hat.  A.  1195.  Untcr  dcn  Zeugen:  der  Dompropst 
Lenifridi  Wicbert  Ledeburi  lu  a.  Moser  0.  G.  IIL  S.  322.  s.  W.  VIIL  S.  143. 


Diaitized  by  Google 


80 


llfS  — 1196. 


iSM.  Dendbe  beurkandet  einen  Tenseli^Terfrag,  wodarch  diu  Kloster  Osede  das  Gnt  Bngelliere,  nnier 

Zii2;;ili(!  von  20  Mark,  an  Hrinrirh  voii  Poko  und  dessen  Bnidor  Apolloniiis  pibt,  nnd  dafiir  Ze- 
henten  zii  Wokkestorp  und  IJokkcgiii  erhalL  A.  1193.   Unter  dcn  Zuugeo:  Ucbricb,  PfaiTer  zn 
^  Capclla;  Graf  Symon  (von  Tekencburg^;  u.  a.   HSser  «.  W.  VIII.  S.  327. 

2847.  ll^iiifilnfiMf,  Abt  zu  Corvey,  bcurkundct,  wlc  dcr  Provisor  des  dortisicn  Krankoiilinuvies,  Adclberl. 

einc  ei<;<-niiorigo  Famili*^  dfm  Aliare  S.  Agidii  wachszinsig  gemachi  haU  A.  4193.  praelak  VI. 

Bishcr  ungcdrucku  (UXLV.) 
8348.  Derselbe  gtbt  dem  neaeeelifleien  KIoBler  za  Godeloveseen  (nadionb  Scbaken  genannt),  zwei  Hark 

Rriiion  ii;i>i'Ili-< ,  wiirhc  bi-hor  ricr  Knmmcr  dcs  Convcnlcs  zu  Gorvey  zugeliorlab  A.  4195. 

Schalcm  A.  P.  I.  p.  036.  Fatkc  C.  Tr.  Corb.  p.  3a2.  (DXLVl.) 
23(9.  Ent^flbert,  Abt  zd  Lieeboro,  bestaligt  einen  Vertrag,  Xcker  bei  OeOce  betreObnd.  A.  41W.  Bidier 

unizcdruckt.  (IIXLVII.) 

8350.  Die  Cirafon  Friedrich  und  Arnold  von  Allhona,  wclchc  schon  bci  friihcrcn.  in  dei-sclben  Charte  auf- 

gezahllen,  glcichartigco  GUtcr-Erwcrbungcu  dcs  Slifls  zu  den  hciL  Marlyrcrn  von  der  Stadl 

Cdln,  bi  den  Jahreo  4488  und  4403,  Zeugen  f^ewesen,  siod  abermals  Zeogen  bei  deaselben  Slifks 

Ervvcrbun^  cine<:  Anthrih  an  oinom  Allnilt'  /ii  Al^triilcn  uml  ^hTcn  BoMiligni^  dorGh  den  En- 

bischof  Adolf  zu  Colu.   A.  1195.  Lacomblcl  Crkundcnb.  I.  S.  381. 
S354.  Amold,  Graf  von  Alzena,  nnd  sein  Bruder  iPriedrich.  und  BeifovA,  Graf  voo  Arnsberg,  Zcugco  in 

cincr  Urkundc  des  Er/bischors  Adolf  tm  Cdln,  fur  das  Klostcr  Knechtatedeo.  A.  I4W.  Ledebur 

N  Ardnv  IIL  S.  M3.    Lacomblet  rrkundenb.  I.  S.  384..  Nr.  551. 
2352.  Amold,  Graf  voa  Alcona,  und  scin  Hrudcr  Friedrich.  und  Godeschalk  von  Pyremonl,  Zeugen  io 

einer  andem  Ufknnde  des  Grzb.  Adolf  zn  Gbhi.  fUr  das  Kloeter  Knechlsteden.  A.  4496.  Ledebor 

Archiv  XI.  S.  154.    Lacomblet  n.  a  0.  Nr.  o:;2. 
9363.  Bm^lhold  und  Thetmar.  cdlc  Ilcrm  von  Uiircn,  erncuem  ihrcn  Lchen.svcrtra;!;  mit  dcm  BischofBcra- 

hard  zu  Paderbom.  AcU  apud  Silikeosolho  a.4495.  Schaten  A.  P.  L  p.  634.  YgL  Nr.  2197.,  2198.. 

ond  die  BemerkQng  bei  Nr.  8499. 

(1195  —  1216.) 

2354.  GarAonf.  Bisdiof  m  Osnabriick,  belebnl  die  Kirdie  zu  WildeBhanaen  mit  dem  Zehenten  m  Grai. 

S  (1  Zcitachr-  f.  vaterl.  Gesch.  u.  A.  K.  VL  S.  235. 

8355.  Beinnvh ,  Ilcrzog  zu  Sachsen  und  Pfalzgraf,  iibcrgibt  der  Kirche  zu  Wildeshauscn  dns  schon  von 

scincm  Valcr,  lloizog  Ucinrich,  dersclbcn  vcrlichcno  Gul  zu  Goldcnstede,  btvsiiiiigt  derselbea 
die  von  ibr  erworbenen  Hofe  ni  Vi^ldcshauseo,  nnd  versprtchl,  sie  bei  den  Zohenlen  m  Grat 
und  Knelen  zu  schiitzen.  S.  d.  Zcitschr.  f.  vntrrl.  0.  ii  A.  K.  VI.  S  236.  —  Rischof  f.crhnrd 
regirto  voo  4192  bb  1216;  Herzog  Heinrich  aber  gclan<}le  erst  1195,  durch  deu  Tod  seines 
Tirters,  HoinriebB  des  L5wen,  znr  Regirung;  entt  nacb  dem  leizteren  Jaiire  kifmKii  abo  diese 
beiden  llrkQaden  amgefert^  aeia. 

1196. 

8356.  Hiirs  6.  Olfo,  Graf  von  BenUieun,  Zeage  ni  enier  (Trkunde  Kaiaer  BtivHA»  VI.  (or  das  Biathum 

Ulreclit     D  GcIIiMihusfn  prl<l  Non.  Mart  a.  R.  XXV.  imp.  V.  R  Sic.  IT.  Heda  Hist.  Ultraj. 

p.  177.,  mit  der  falschcn^Jahrzahl  U90.   Miraci  Opp.  T.  I.  p.  im.  Micris  Charterb.  1.  p.  131. 
2357.    „    7.  Papst  OHeOin  itt.  bestMtigt  die  Privilegien  und  BeMlzun^cn  des  SiifU  Kappcnberg.  D.  La- 

leran.  Non.  Mart.  U96.  pontif.  a.  VI.   Niesert  M.  U.  S.  IL  S.  294.  (DXLVIIL) 
8358.    n    n  Derselbo  nimmt  das  Kioater  Wedingbaiisen  in  seinen  Scbutz  und  beaiiiligt  de»en  Giiter 


Digrtized  by  Google 


1196. 


87 


iind  {^riritegifla.  D.  eod.  W^iaaids  Arcbiv  VL  &  486.  *)  md  im  Anu.  Seiberts  Urkvadeah.  1. 

&  m. 

2359.  Hal  S.  GarMf.  Bischof  za  Halbentadt.  und  andere  vom  papstlidien  StnUe  delegirle  Riebter,  ent- 
BCbciden  einen  Streit  zwischen  dcm  Er/biscliof  voo  Coln  nnd  dcm  Kapilcl  zu  Socst,  >vcgen  dcr 
Wahl  des  Propsli^s,  woJchf  d(>in  Kapitcl  zuorkannt,  so  wie  dcnistllH  ri  \<ni  ili  iii  l'r2bi,>chof  auch 
die  Kirclie  zu  Briion  uiH-rgcbon  wird.  D.  Quornbamcleu  V.  Non.  Maji  41%.  Uer  neugcwabltc 
Propel  i»t  BverlMrd  von  Volmolat^.  Unler  den  Zeo^:  'Wemlier,  Dompropst  zu  Mindeo.  Sn- 
bcrtz  Urkundenb  T  S.  1H. 

2300.  Jun.  I.  Uermann.  Siscliof  zu  Miioster,  Zcuge  ia  eiucr  Urkunde  Kaiaer  Eataicii*  VI.,  fiir  den  Uer- 
zog  Hcinrieb  voo  Lothringen.  D.  ap.  Bqwrdom  Ka).  Jim.  4196,  a.  R.  XXVI.  imp.  VL  R.  Sic.  IL 
Miraei  Opp.  T.  I.  p.  193. 

2361.  Conrad,  Erzbisctiuf  /xi  Mainz,  nimml  das  von  dcm  Edtcn  Egciolf  auf  seincm  Erbc  gcstil\clc  Augu- 
siioer-Nonn(;nkloHter  Bericb  io  seioen  Sckui2.  A.  1I9G.  Weock  Hess.  Laodesgesch.  IL  UrLuo- 
denb.  S.  424.  Vamhageo  Waldedc.  Geaoh.  Urk.  S.  26. 

^eS.  Armhl.  Er/bischof  zu  Cr.in.  bcstaii-i  dcm  Kapitcl  dcr  Kirche  n  Sooat  daa  Recfal  der  freien  Wabl 
dcs  I'rop5te$.  A.  119G.   Seibcrlz  Urkundcnb.  I.  S.  H5. 

2363.  Derselbfi  hcbl  das  Nonncnldosler  Drcdelar,  wegcn  des  ongeziemcnden  Lcbcns  der  NonDen,  aof, 

ond  errichlct  an  deaaon  Stelle  cin  Cistcrcienscr-Mbnchskloster.  wclchcro  Godc«calk  von  Padberg 
GiilPr  211  Grimlinghaiison  imd  STiilhorinchiuiscn  sclierikt.  A.  HOO.  orclin.  HJ.  Uiitcr  ilrn  7ri)^<^ti  ■ 
Gcrhard  (sic),  Bisckof  zu  Padcrbom;  licrmaun,  Chorbischof  zu  Cob;  Everhard  von  Volroolstcuci 
Pit^m,  Dcehant  zn  Soe^;  Graf  Wilhelm  von  Jttlich;  Graf  Symon  voo  Tdwaebni^;  Graf  Wer^ 
ner  VOn  Widegunstein ;  Hcrmunn  von  Waldckc  ond  sein  Brndcr  Hcinrich;  Gerfaorl  VOn  Patberg; 
u.  a.    Kindlinger  Volmest.  II.  S.  81.   Scibertz  Urkundcnb,  L  S.  147. 

2364.  Dersclbc  bcstiiligl  cinen  Vcrgleich  des  Klosters  Oliughausen  mit  Egbcrl  von  Herdringcn,  wodurch 

der  ZeheDtc,  welchcn  lelzlcrer  von  dem  Kloster  zu  fordcrn  halte,  ia  eine  Rente  voo  9  Scbil> 
lingcn  vcnvnndeU  wirJ,  und  •wozu  Evcrhfird  Shic,  nl.s  Lchcnslierr,  so  wie  des  lctzleren  Lchcns- 
herren  Ilcrmaim  von  Rudeoberg  und  dessen  Brudcr  Heiarich  voa  Stromberg  ihre  Einwilltguog 
gcscben.  A.  4496.  Unter  dea  Zcugcn:  Pilcgrio,  Dechanl,  V^ehii.  Cnsioa,  nod  Radolf,  Sdio-  • 
lasiiciis  7U  Soest;  Graf  Amold  (von  Altena  und  sein  Bruder  Friedrich;  Hermann  von  Waldckc; 
Evcriiarri  voD  Ardcv  und  sein  Bruder  Jonalhas;  Dithmar  von  Biiren  und  pein  nrmlcr  Berlhold; 
Conrad  von  Uacncn;  diu  Ministcrialcn :  Ucinrich  von  Volmudcstcin,  Godcscliiiik  von  Pathberg, 
Conmd  von  Allagen,  Herebord  von  Suaabnhs,  u.  o.  Kindlinger  Vofaneal.  H.  S.  84.  Seibertz  Ur- 
kundcnh  I.  S  149. 

2305.  Hemann,  Bischof  zu  Miinster,  cntscheidet  dic  Streiligkeitea  zwischcn  der  Al>lis8um  Gerthmdis  zu 

Freckenhorst  und  dem  Vogtc  dieaes  Sliftea,  Hennami  von  der  Uppe,  wegen  der  Redile  flber  ^ 
die  Eigcnhorigcn  des  StiRes.  A.  449&  Kindluigar  HorigL  8.  2iS.  Mieaert  H.  U.  B.  4.  Abth. 

S.  304.  (DXLI.X.) 

2966.  Derseibe  bcurkundct,  dass  ein,  auf  Bcfehl  des  Grafen  Simon  von  Tokcncburg  gcbiondeter  Haoo, 
KBmoos  Alberl,  die  von  jenem  els  Bnsae  erfaaltoiMa  Giiter,  der  Kvcfae  an  Nutfa»  2nm  Behnf 
ehieB  Hospitates  gewidmet  hat  A.  4496^  Wilkena  Ges^.  v.  Stehii;  S.  82.  (DL) 


*)  Koer  AUfaok  iit  nUbt  Mdi  d«a  Or%iiial*,  loiidan  mA  «fai«r  Ahichrift     Rlii4Kacm  Kmdidiryin  tiimaM, 

aai  icijt  Aahtr  manche  Abwi>irliiin;;<^n  ton  <!iTn  Ori-In.il -Tetle,  «lic  jiNlnrti  nlctil  Ton  grn.uL-r  Erln bllcliliil  «iiiJ. 
Dic  forinellen  Elgenicharien  diyicr  iTkundc  »iod;  ubrijens  gim  wic  (ji-i  dcr  cacUslvorlitrgKbtndco ;  o.iuicoHitb  itiinmt 
der  (im  Abdracke  ganz  *erttiimmeUc)  Schluii  oiit  den  Vnterachriflcn  tiiit  irner  iibercin,  nur  djii*  uDter  dcn  Kar- 
diul-PriMtera  Guid»  fthlt.  lilar  Mf  aaali  baiMffct  ««rdai,  daM  b«i  dtm  aw«it«o  lUrdiaal>Priut«r}  aioht  U. 


Digitized  by  Google 


88 


1196. 


2367.  Derselhp  Lij^iimrat  die  Lehf  nvpflif  luen ,  wd.  lio  Gcwin,  wogen  cines  Zehenlcn  von  cincm  Ilause 
zu  Oicnchusen,  sciuem  Lchcnshcrrcn  Lutbcrt  von  Bevcren  zu  leisten  bat.  A.  4196.  Kindlinger 
H.  a  in.  4.  Ablh.  Urk.  &  402.  (DLI.) 

jt968L  Benthard,  Bim  IhT  zu  Pad<'rhorn,  cignet  der  Kirchc  SS.  Petri  et  Andreae  dMelbet  du  Gnt  Tboine- 
thc.  A.  llDti,  •pisc.  VIII.    Itislicr  ungcdruckt.  (l)Lll.) 

2369.  Dersclbc  eignet  dcm  Abto  Iloyko  zu  Amoluuj^born  Giilcr  zu  Lllcrscn,  welche  Graf  Albcrt  vou 

Evcrstcin .  der  sie  bisher  xn  Lchen  hatte,  dem  Klo8tcr  geschenkt,  Dnd  dem  Biscbof  dafiir  Gttter 
zu  E^Iiiigohusen  und  Ilolcl)crnin!;husen  zu  Lohcn  aufg(trn!j;r>n  A.  IlOfi.  Intcr  den  ZoiiLren: 
Ucinrich,  Abt  zu  Padcrborn;  Oodschalk,  Propsl,  Volbert,  Dcchant^  UciDrich,  Scholaslicus,  Lam- 
berl,  Ccnerarius.  neodericb,  Caslos  der  Domkircbe  da«elbst;  Graf  Ameliing;  Wemer  Stapel, 
u.  a.    Siiilckor  Bcitr.  11.  Urk.  S.  iV. 

2370.  Tlielmar,  Bisrht^f  zu  Mindon,  iKnirkumlrt,  dass  dor  dortige  Canonieus  Hcinrich  von  L.Tni]ojI)r>rtr. 

6cin  tirudcr  und  Vcttern,  ilire  dulor  im  Bii>diuui  Miudcn  ihm  zu  Lcbcn  aufgclragcn  hai;ou,  und 
(^bt  ibocn  dne  Ronto  toa  6  TalenleB,  lO  lugo  bis  er  ihnen  LebengUtor  von  gleichem  Ertrag 
anwcison  wird.  A.  WOG.   Falko  T  Tr  Cnrb.  p.  8*51.  (DLIll.) 

2374.  Gerhard,  Uiscbof  voa  Osoabruck,  bc»laLigi  ciuca  Tausch  zwiscben  dcm  Kioslcr  Osctbc  und  Wcrner 
Unro.  wodoreb  erstere»  Zebeitten  m  der  Gee^nd  von  GUtersTo,  zu  Ovcnwide  ond  Nonbom, 
abtritt,  und  dafiir  cinon  Zchcnten  zu  HiddesliUMn  Orhali.  A.  11(1(3.  Untor  dcu  Zeugon:  der 
Dompropsl  LaiiiniiJ;  Sirri  !,  Prop«i  ru  (juonihoim;  Conrad,  Abl  zu  Iburj;;;  PropstOito.  drr  Pni 
der  dcs  Bischofs;  Wuithoim,  Planor  zu  Schildcbcbc ;  Graf  Uciorich  von  Slumpcnhosen^  Graf 
Lambort  von  Bcrge;  o.  a.  MSser  0.  G.  IIL  S.  m  a.  W.  VIIL  S.  443. 

S37S.  Widikiud,  Abt  zu  Corvey.  uilif  ilcm  Klostor  Cniipi  I  ilcn  Zoln  nton  von  H  Hovcn  zu  .Xslebojne  (Has- 
sclborn  hoi  Marsber!^)  in  Pachu  A.  4496,  praclaL.  VIL   Bi&ber  ungcdruckt.  (DLIV.) 

<2373.  Ueimann,  Abt  zu  Kapponborp;,  beslimmt  die  Redite  einlger  Wachszinsigen  dcr  von  seincr  Mutlcr 
gcsiiflctcn  Kircho  zu  Mcre.  A.  11%.    Bi.»Ii(T  ungcdnn  ki  'DLV.i 

S374.  Dcrsolbe  enlschcidet  eincn  Streil  zwisclion  «!on  Kloslcm  \S<  (iliiul!nn«pn  imd  Riinilu  ok,  woeon  eines 
Waldes  ao  der  Rurabcke,  dahiu,  duss  crslcres  auf  scincn  Anthcd  \erzichtet  und  dagcgca  den 
Hof  Grevele  eriiiilt;  zogleicb  bem4candet  er  das  Aufsichtsrechl  des  Ables  zu  Arosberg  Uber  das 
Nonnenklostcr  Uumbcck.  A.  4  l!)G.  l  iiler  don  Zougon:  Graf  Godofrid  von  Anisbcrg;  Christian, 
Abt,  und  Arnold,  gowosoner  Abl  (zu  Amsbcrg,  odcr  Wcdinf^Iiauson i.  Scibertz l'rkundenh.  f  S  liH 

2376.  Dersolbe,  Zcugc  bei  einer  Schcnkung  OUo'»  vou  Wickrath  an  das  Klostor  Mcrc.  A,  4i%.  J..acom- 
blet  Urkundcnb.  L  S.  386. 

2376.  Dcr  Kardionl  utiil  piipstlicho  Legat  Johnnms  nimmt  dic  Ucsitzongon  des  Klostors  Marienfcld  in  den 
Scbulz  der  Ilumiscbeu  liircbe,  uud  bosl.iligt  demselbeD  dea  Uof  zu  Stapeilage.  D.  ap.  Corbe- 
iam,  a.  1196.  Bieher  ongedrucki  iDLVL; 

8377.  Frii'li,''!t,  Propst  zu  Clarholt,  gibt  dcm  Klostcr  .Marienfold,  Tur  .\ckor  l)oi  Hutlinchuscn,  andcre  za 
Middelsaten.  A.  1196.  Bishor  ungednickU  (DLYIL,  uod  die  Urkuade  des  Abtcs  von  Marientcld 
ubcr  dciisclben  Tausch,  DLVIII.) 

2376.  Btinri^.  Pfakgraf  am  Bhein  nnd  Hencog  zn  Satbsen,  eigoet  der  Kirebe  zu  Wiidesbaases  die  zu 
seini  m  Hofe  Iloyerinchusen  gehbrigen  Acker  zu  Hcydoshuson,  wolchn  dcr  Vo-t  Rodolf  friiher 
zu  Lcbcn  baito.  A.  4496.  Lntcr  dea  Zeugeo:  der  Decbant  llaihebrand  zu  Wildc&bauseo.  Zeit- 
sehr.  f.  vaterl.  Gesefa.  n.  /L  K.  VI.  S.  23«. 

2379.  Werfdwr,  dor  Sohn  dcs  StifterS  dcs  Klo.stors  Langenliorst,  wcJclior  nach  do.sson  Tode  die  Sorge 
fur  dio  ;iii-s(  ron  Angolcgenhcitcn  dos  Kloslors  ubcrnomracn,  sohcnkt  diosem  cin  Haus  zu  Wil- 
uiondcsbcrg,  zur  Zcit  dcr  Priorissiun  Ccrbcrgiii.  S.  d.  Nic«crtM.  L.  S.  IV.  S.  133..  wo  dtc  Lrkunde 
irrig  dem  Kloiler  Asbeck  be^df^  wird.  —  Da  der  SdRer  des  Klosters  Langeahont,  der  Dom- 


Digitized  by  Google 


il9l  — U»T.  89 

dechaiit  Franco,  in  (iiescm  Jahre  (UrL  Nr.  DXLIX.)  znm  lclzlcaroaie  genanitl  wird,  so  hal  dic, 
wibrscheinlich  baM  nadi  deaseu  Tode  ausKeferUgio  DrkQnde,  Oiren  PJalz  bier  erholten.  Nieserts 
Annahmc,  um  1180,  widortrgt  ^lch  vnn  M  lhsl,  (lui  ili  die  ^gnen  Afligplbeii der  Urktnide  UmkshU 
lich  des  Todes  dos  so  viel  spater  noch  lebeDden  Franco. 
tSMk.  AnMU  Wolf  ond  solne  Sobae  Tiderieh  und  Everiiard  von  Gudeobcrg,  auch  Ilcrmann  von  Osier- 
haoBeD,  gebea  dem  Kloster  m  AroIdo.s.scn  den  ZchcnteD  ans  dom  Uofc  .Munchoscn  und  zwci 
Gtitern  zu  Wengerinchosen,  gegen  cinc  jahrlichc  Rcnte  von  zwci  i-eliw^Tcn  Schillingcn.  S.  d. 
Yarnbageo  WaldecL  Gcsch.  Url^  S.  29.  —  Da  dcr  lUil-Ausblclicr  Evcrhard  von  Gudenberg  io 
der  obeo  Nr.  2364  Bngeflihrten  Urknode  als  Zeuge  vorkommt,  so  sebien  die  Twlieg.  UiL  hier 
ihre  cchicklicbe  Slelle  xn  fioden. 

4197. 

S384.  Kirz  13.  Uermann,  Dischof  zu  Miinslcr,  hcbl  dic  villa  Cocsfeld  aus  dem  Vogleigertdit  ans,  und 
verleiht  ihr  diesclbcn  Rechlc  und  Frciheilen,  wclchc  dic  Biirgrrschnft  zu  Miinstcr  besitzt.  D.  IV. 
Id.  iiarcii  \m.  Kiodlinger  M.  B.  111.  4.  Ablh.  LVL  S.104.  iNicscrl  M.  U.  B.  2.  Ablh.  S.  471.  (DLIX.) 

23S3.  Jforimis,  Abt  za  Varlar.  genebmigt  dte  vom  Biscbof  Bermann  den  Biirgem  sn  Coesfeld  erlheillen 
Frciheilcn.   S.  d.  uber  ohnc  Zweifcl  mit  der  VOr.  l'rk.  gleichzoilig.  Nicsert  a.  u.  0.  S.  i/i.  (DLX.) 

2383.  Dersclhp  hewilli^t  dfn  vnn  der  IJiirgcrschalt  gewiihllen  Schnppcn  711  Cocsfcld  dic  StailtroEjienmg, 
gcge»  eine  juhriichc  Abgabc  ciner  MarL  Jj.  d.,  abcr  oiiue  Zvveiiel  mit  dcn  vor.  L'rii.uiideu  gleich- 
zeitig.  Mieserl  n.  a.  O.  S.  475.  (NJO.) 

2984.  April  i.  Alhrrf .  Graf  von  Evcrstcin .  sclicfi^ '  '!f>!n  Klnstrr  .ATncIiinsshorTT  tlic  Forslcn  zu  Holcnbcrg 
und  .NicDhagcn,  und  verkaufl  ihm  dic  Zehentcn  dcrsclbcn,  oacbdcm  cr  lclztero  dcm  Bischof  von 
Uinden  resignirl  und  dai^  GQter  zn  Hastimbeke  und  NortosGn  zu  Lehen  aufgetrageni  femer 
vcrkaufl  cr  dcmselbon  Kloslcr  GUter  ni  Eltersen,  dii'  er  dem  Dii>LlK>l  von  Padorbom  re^nirt; 
verlausclit  ihm  dic  Giilcr  Linlfnds  gcgcn  einc  Miihle  zu  Diveren;  uml  .schenkt  ihm  olnen  bei 
dcm  Kioster  gelcgencn  Waid  bis  zum  Dorfc  NcgcoborDoo,  und  zwci  Hovcn  zu  Oitcsscn.  Act 
Minden  in  solemni  syoodo,  cni  praesedit  Tbitmams  qiise.,  IV.  Non.  ApriL  4187;  el  oonsnnun» 
IL  Non.  cjusd.  in  ecd.  B.  H.  V.  (zu  Amelongsbom)  in  Gegjenwart  de»  Abtes  Hoyooi.  Spilcker 
Beitr.  IL  S.  25. 

8388.  HrI  9.  Bei  sebr  ttvekner  Witterang  verfaeert  elne  Feuersbranst  bchiehe  dio  gttnze  Stadt  Miinster 
sammt  ihren  Kircben.  mil  Ausnahmc  der  Lndgeri-Kirchc.  Slrunck.  nol.  cril.  mscpU  p.  401., 
aus  einom  alton  Codox  des  Slifls  Cbcrwas-ser.  —  Nach  Niesert  M.  U.  S.  11  S.  G2.  iwo  Non. 
Maji,  also  d.  7.  Mai,  angcgcbeo  ist;  &0II  auch  die  Scrvalii-KapcUo  erhallca  wordcn  scin;  auch 
ivird  kinzugenigt,  dass  viele  Hensehen  dabei  nras  Leben  gckommen. 

2386.  „   28.    Kniser  Heinrich  VI.  bestiiligl  dic  dcr  vitla  Cocsfcld  vcrlieliencn  Frcihoilen.   D.  apnd  H6- 

gonciam  V.  Kal.  Jun.  1197.   .Xicscrt  M.  U.  B.  2.  Ablh.  S.  476.  (DLXU.) 

2387.  Jul.  27.   Papst  Coleshu  III.  niromt  das  Kloslcr  Amelnngsborn,  aaf  Bittea  des  dorligcn  Abtes  Hoiko, 

in  piipfltlichen  Schulz  und  bestaligt  dessen  IVivilegien  und  Besitcoogea.   D.  Laieraai  VI.  KsL 
Aug.  pontif  a.  VII.    Falkc  C.  Ti   Corl).  p.  8-jt. 

2388.  Adolf,  Erzbischof  zu  Coln,  cignet  dcm  hloster  Rumbcke  den  Ilof  Odcnbnscn ,  weichcn  bi*.hcr  Ever- 

hard  uod  Jonatbas  von  ArUiei  von  ihra,  ODd  Araold  von  VIHgloa  von  diesen  zo  Lehen  batte, 
dcsgloichcn  dcn  Zehcntcn  dessclbcn  Hofes,  welchen  ilermann  von  Rutlienberg  zu  Lclun  Iialle. 
nachdom  die  bishrrigen  Inhabcr  auf  dicsc  Giilcr  verzichlcl.  A.  1197.  Unler  dou  Zeugen:  Graf 
Amold  vou  Allana  und  sein  Brudcr  Graf  Frtedrich;  Ucrmann  Niger  von  Arnsbcrg.  Seibertz  Ur- 
knndonb.  L  S.  481. 

2389.  ffcrniami.  Diseh()f  zu  MUnster,  verwandelt  dcn  Zehenten  voa  einem  HoCe  anf  der  Geist  in  eine 

Rccnu  hUu  Wcitr«l.  II.  12 


Digitized  by  Googlc 


90 


«m  — 1199. 


fMta  Renie,  wonir  dossen  Inbalwr  Everhard  Rufus  Owi  eioe  Bove  ta  Wdkinciliorp  m  Lebeo 

auflragt.   A.  1197.    Hi-lipr  ungcdnickt.  {DLXIII.) 
S390.  Diirselbe  bewkandct,  da.s«  Evcrhard  voo  Qucaotborpe  da«  Uaus  Edus  zu  Bocholl  an  das  Kloster 
Asbeck  vor  dem  Grarea-Gerichte  verkauA  hoL  A.  4197.  NieeerC  H.  U.  &  IV.  &  60.  (DLXIV.) 

8391.  Dersclbc  oignct  dcm  Klo.stcr  Ijingcnhorst  eioen  Zehenteo  ni  Thiiige  ioi  Kirehapiel  SehopiDgeii 

A.  1197.    Bi^jhcr  iinj^rilrnckl.  (ni.XV.) 

8392.  Benthard,  Bischof  zu  Puiierburu.  cignol  lieni  Klostcr  Geiirdcn  Gulcr  zu  Luitharsten,  Rutwardes»eii, 

Nedeni,  ReileMen  ood  Ykenrade.  A.  4197,  episc.  X.  Bisher  nngedrodtt.  (DLXVL) 

8998.  Jtetmar,  Biscbof  zu  Minrlfn,  hcurkiinflcl,  dass  Graf  Albort  von  Evprslcin,  mit  Hinuilligung  scincs 
Soiiaes  Albert,  funf  Uovcn  scincs  Erbgute«.  nebnilich  drci  zu  Uastcnbckc  und  zwei  zu  Nort- 
faofeo.  dem  Klosler  Amelongdlwro  geschenlct.  der  dortigo  AbtHoiko  aber  diese  Hoven  fhm  (dem 
Bischof)  iiberlassen,  und  cr  diosclbcn  dcra  Grnfen  wieder  in  Lehcn  gereiclii,  Jcin  Klostcr  aber 
dafiir  dio  Zchcntcn  der  Diirfcr  HokiiLcri^  imd  Nipnhagon,  wclclio  der  Graf  btther  zu  Leheo 
battc,  zu  Eigeatbum  gogcbcn.   A.  1197.   l-aliic  C.  l'r.  (x)rb.  p.  8d4. 

9391.  GerKard,  Keehof  «i  Osnnbriick,  beorkondet  die  Verpfiindni^  emes  Zehenten  n  Uphnse»  an  das 
Johnimi.  S(in  zo  Osnabruck.   A.  1197.    Mii-cr     W  VIII.  S  328.;  unvollstiindlj;.  (ni.XVlI.) 

2395.  Widikind,  Abt  zu  Corvey.  l>earkuodet.  dass  dcr  Propsi  Ueiurich  zu  Kemaado  ctueo  von  dcr  dor- 
tigcn  Kirche  veriinsBertm  Hof  xa  Heigen  aorUckgeliaoft  hat  A.  1197,  praebL  VUL  Wigands 
Gcsch.  V.  Corvey  8.  Abth.  S.  224.  (DLXVm.) 

8396;  Godschalk .  nompropsl  m  Pndinlirjrn,  sclienkt  dio  Kirchc,  den  Hof  und  die  Miilile  zu  Unkinclhorp 
nebst  cinem  Guto  zu  liavikesbroke  dem  Kloster  Marieofcld.  uod  zwar  vor  dcm  Gcnchtc  dcs 
FiiHgrafien  Lambertns  Herebmkke  bei  Haitenheim.  weil  das  Gericht.  nnter  vrdcbem  die  Gfiter 
eigendich  gclcgcn  slml.  wcgcn  der  Excommunica(ion  dcs  rrci^rarcn  Suotlicr,  schon  seit  drci 
Jahrcn  nicht  vcrwaltet  wurde.  A.  1197.  Dor  Abt  zu  Haricnfeld  heisst  Florentius.  Uoter  den 
Zcugen  ist  Bemhard  von  der  Lippe.   Kindltnger  H.  B.  UI.  i.  Ablh.  Urk.  S.  107. 

8397.  Das  Klosler  AmeIung.sborn  ^ilu  an  iiiKlulf,  iliMrn  von  Dalcm,  dic  Giitcr  und  Einkiinfle  dcr  Salinen 

711  Ilpmcndorf,  mtt  dctn  Zciicnifri  ilnsclli-t,  frci  vom  Vogleircchlc  und  noch  10  Mark,  uod  cr^ 
hiilt  dariir  Giitcr  zu  Ludcrsbem  und  Eschcrjliuscn.  A.  1407.  Falke  C  Xr.  Corb.  p..  889. 

8398.  AmoU  ond  Fritdrieh,  Grafen  von  Althena,  Zeogen  n)  Urknnden  Enbisehof  Ado^$  zn  GShk  fdr  das 

Klostcr  Capellen.   A.  4497.    Lacomblel  frkundenh  I  S  388.  u.  389, 

8399.  Dicsclben,  Zeupon  in  einer  Urkundc  desseibcn  Erzbischofs  fiir  das  Kloslcr  Vusnichl.    A.  1197.  La- 

comblcl  Urkundeub.  1.  S.  390.  —  Der  Erzbischof  ncnnt  in  dicser  Urkundo  die  boidcu  Grafon 
seine  BrOder. 

8iOO.iln9o<''/,  nraf  von  Altcna,  und  FrirdHrh ,  scin  Bnider:  Ilcinrich  von  Volmuiuloslcin  und  Gcrbard  sein 
-  Brudcr;  Zeugen  in  eioer  Urkunde  Erzb.  Adolfs  zu  CbUi,  rur  das  Kloster  Duawaid.  —  A.  4497. 
Uoorafalet  Uritoadenb.  L  S.  390. 

1198. 

2401.  Januar  22.  Ado^,  Erzbischof  zu  Colo.  beurkundet,  dass  scin  Vor^ogcr,  Erzb.  Philipp,  des  Land- 
grafen  Ludwig  von  Thiiringen  siimintliehe  Alkidien  co  beiden  Seiten  des  Bheins,  vom  Walde 

Osnickc  an,  nclmilich  das  Schlnss  Rilstcin,  dns  Schlnss  Widlie  nnd  Ijuido  Scldiissrr  Windecke 
mil  Zubchiir,  Tur  3500  Mark  erkaufl,  aUdann  dcssen  Nachfolger,  Erzb.  Brunu,  einca  Tbeil  des 
Kaufprciscs  an  dcn  Grafen  Dieterich  von  Landsberg.  als  Gemahl  der  Tochter  trad  Erhinn  dea 
Landgrafen,  Jutla,  bezahlt,  er  selbst  (dcr  Aussteller;  aber  den  Rest  der  Kuufsummc  abgetragen, 
vvomnf  ihm  dio  i^cdaclilcn  Allodicn  fcicrlich  iiborgeben,  von  ihm  abcr  dem  ;:;cilachtcn  Grufen 
Dietrich  uod  seiucr  GcmahUnn  JuUa  wieder  zu  Lebcn  gcreicbl  wordou.  D.  Coion.  XL  Kai.  Febr. 


Digitized  by  Google 


11»«. 


91 


4197  (nach  der  Colniscben  ZcilrccbDUDg;  aUo  oacb  dcr  ansrigeu  4198).  Uater  den  Zeagen:  Ar- 
nold  und  Priedrieh,  Grafcn  von  Altena.   Kromer  akad.  Beitr.  in.  BeiL  S.  69.  Lacomblet  Urlcnn- 

dciih.  I.  S.  383.  —  Des  GrafeQ  Friedrich  von  Attena  geschiolit  hicr  znni  lctzlcnmal  F.rwahtiuriij;; 
cr  ist  alM)  wahrscbeinlicb  bakl  nacbber  gesiorbeo,  da  in  den  folgendeo  Urkunden  Graf  Amold 
iillein  crschcint. 

Si^Mt  Ittrz  1.  (Sonnlag  Oculi.)  Dio  EnEbiaebofe  von  Trier  niad  CSln  ballen,  mgen  der  zwieapattigen 

Konigswahl.  ciiifii  rfinvont  /u  rriln.  —  .0,1  plpichzniti;:  dio  0<its;ir!Ni-rhfn  Kiirslen,  da,^<'pf.'n  cincn 
solobeo  zu  Crfurlb  vcranslaltcn,  $o  wird  Bij>chof  Ilcrmann  von  Miinster  von  jenen  an  die&e  ab- 
gesebiekt.  um  ne  za  einer  gcmeiiisebaltlicfiea  Vtt-handlaiig  eimaladcn;  er  crfalirt  aber,  dassvon 
lcl/ti  roii  bercits  dor  HenEOg  Pbilipp  von  Sdiwaben  zum  Konig  i;o\v!ihll  wordcn.  Jcnc  halien 
darauf  einen  andprn  Wahltas?  zu  Antlcmach,  wo  von  ihnen  —  w  oil  ni  rzog  Bcrlhold  von  Zarin- 
gco  dic  Wahl  ablcbnl  —  Olto,  dcr  Sohn  llcinncbs  dcs  Linven,  gcwilhll  wird.  Godcfr.  ap. 
Freher.  T.  I.  p.  363.  Gbron.  Ursperg.  p.  306.  et  al.  Ser.  —  Bei  der  WaU  Otto's  waren  unler 
nndprn  Bischof  Brrnhard  von  I'adcrborn,  BischoT  Thiplmar  von  Miiul(.'ii  nnd  Al>t  Widikind  von 
Corvcv  zugegCQ,  und  untcrschrieben  deo  dariibor  an  dcn  Papst  crslattctcn  Bericbt,  Perts.  Leg. 
T.  1!.  *p.  204. 

2403,  April  \',')  Simon,  Graf  von  TckenclHirj;,  uml  Amold,  Graf  von  Altcna,  Zcugen  in  cincr  Urkundc  des 
Erzbischofs  Adoff  zu  Coln,  fiir  d;is  Slift  Kaiscrswcrlh.  P.  Aquisgrani  a.  1198.  Lacomblct  Ur- 
kuodenb.  I.  S.  391.  —  Der  in  der  Urk.  nicht  aagegcbcne  Tag  ist  aus  der,  ao  deotselbeo  (XYU. 
Kal.  Maji)  ansgestellten  Genebmigung  des  Decbanten  Udo  m  acblieasen. 

SilM.  Mai  M.  Papst  Innnrentius  111.  bcslaligl  die  Giiler  und  Privilegien  des  Klostcrs  Maricnfeld.  Di.  BiOm. 
IV.  Non.  Maji  1198,  pontif  a.  i.  Nieserl  M.  U.  S.  IV.  S.  146.,  ohoe  Oalam.  (DLXIX.) 
*  2103.  „  28.  Versamnilung  der,  dem  Konig  Pbilipp  anhangcndcn  Fiirsten  nnd  Gdlcn  zu  Spcyer,  zu  Folge 
des  Bcricbts  derselben  an  den  Papst,  i»  welchcm  aucb  die  Bischofc  von  Milnslcr  und  Osna- 
briick  untcr  dcnjcnigcn  aiifc^rziihll  werden,  welche  dem  Konig  Phihjip  TrL-uc  ;;['1obt  haben,  P. 
Spirae  V.  Kal.  Jun.  s.  a.  Schatco  A.  P.  I.  p.  644.  Boczek  Cod.  dipl.  Morav.  I.  I.  p.  351..  zum 
Jabre  4499;  irrtbflmlieh,  da  die  Wahl  Philipps  bekaanllich  4498  statt  bnd  and  d«r  Bericht  nicht 
lango  nach  dcrsclhon  ahgefassl  sein  kann. 

S406.  Jul  4.    Adoff,  Er/hisrhof  zu  Coln,  omeuert  das  Biindniss  seincr  Kirchc  mil  dem  Stifle  Corvey.  D. 

a]i.  Aqui»,  iV.  Non.  Jul.  1198,  die  coronationis  Ottonis  quarti  Rom.  Regis.  Schatcn  A.  P,  I.  p. 
642.  Falke  C  Tr.  Corfa.  p.  826.  Kindlinger  Voimest.  U.  S.  93.  (DLXX.)  —  Biihmer  Begp  S.  459, 
glaubt.  stalt  Nnn  ,  Id.  Jul.  Icscn,  und  dic  Kriinung  Otto's  IV  sonach  auf  d.  12.  JuL  sctecn  zii 
miissen,  wcil  dcr  4.  oin  Sonnabcnd  gewcsco;  dieser  Grund  scbeiot  iodessen,  der  deutlicbca  An- 
gabe  der  Origtnal-Urkande  gegeniiber.  doch  meht  aosreicbeod. 

2407.  Kiinig  Otto  IV.  vcrpflichtel  Stch  gegcn  den  Hrzbii^chof  Adolf  zn  Coln,  alle,  det  Colnischcn  Kirche 
durch  scinc  VfHfahrcn  cnlzogcne  Giiler  zuriickzugcben  und  sic  d.iliri  711  «rhirt/en.  Untcr  aiidcro 
wird,  roit  Widerrufung  eines,  zwischeu  Kaiscr  Friedrich  L  und  Erab.  IHnlipp  geschlosseneu  Tau- 
sdies,  das  Allodinm  Sareveld  ao  C5ln  znriickgegebeD,  wogegeo  der  Kaiser  die  Abteien  Hervord 
und  Vrclhen  zuriicknimnil  *  ;  der  ncnc  Zoll  zu  Werdcn  soll  zum  BestPn  dcr  Cnlni^rhfn  Untcr- 
thanen  bescbriiniU  werdcnj  dcn  Biirgcrn  zu  Culo,  Soest  u.  a.  wcrdcn  ihro  Privilegieo  bcslatigt; 
die  von  Kaiser  Friedrich  etnge^hrte  Binnehung  des  Nachlasses  gcisilieher  FUrsten  nnd  anderer 
Personcn  soll  auflioren  u.  s.  w.  S.  d.  nbcr  wahrscheinlich  am  Tage  dcr  Kronung.  Unter  4mt 
Zeagen:  die  Biachdfe  Tbietnwr  von  Hinden  ond  Bemhard  von  Paderbom;  die  Grafeo  Simon  von 


•}  DitMT  VcmiKfAitlkd  «dwiat,      Kladttafir  t.     O.  Hot.  •}  kMaafkt»  nidit  w  VollriclHn(  |Aanm  w  mId. 

12» 


Digitlzed  by  Google 


98 


iiis. 


Tekeneburg  und  Arnold  von  Altcnai  Hciiirioh  und  Gorhard  von  Volatutstciae ;  u.  3.   ScbatcD  A. 
P.  I.  p.  641.  Kmdlioser  Volmest  H.  S.  96.  Laeomblet  DrkandMib.  I.  S.  392. 
8l08w  Jul.  13.    Dcrsclbc  spricbl  das  Slift  Wcrdcn.  auf  \n-nrtii  n        A:',vU'^c.n  Ablcs  Herrbort.  von  einer. 

durcb  dic  vori.son  Kaiscr  Fricdrich  uod  Heinricb  uugcbiihrlich  crbobenoo  Steaer  frci,  uud  besla  • 
tigt  dos  Milnzrccht  /u  Wcrden  ond  Ltidinghaasca.  Act-  (wahrscheinlich  Coloa)  d.  XJII.  Jul4498. 
a.  IL  I.  Unler  den  Zcu^cn:  Thidinar,  Bischof  zu  Minden;  Widekind,  Abt  zu  Cor\'cy;  die  Gisreo 
Simon  von  Tckcnebui-g  und  Arnold  von  Altenn;  II  inii  li  uiul  GiM  jrd  von  Vohnudjitcne :  «  a.  , 
Cbroo.  tiottwic.  L  p.  4U2.,  mil  Abbildung;  Krcmcr  akad.  licitr.  11.  6.  ii7.  Lacomblct  Lrkunden- 
bach  L  &  393. 

2199.  Aogpiiit  9.  Dcrselbe  bclchnt  dcn  Abt  Widckind  zu  Corvey  mit  dem  Forste  Soli;.;o  und  dcm  Wiid- 
bannc  dasclbst,  und  bcstaligl  dic  ne^itziingcn  des  Sliftes  Corvcy.  D.  Aqui.sgrani  d.  IX.  Au;^. 
»198,  a.  R.  L  .Schatcu  A.  P.  L  p.  016.  Falko  C.  Tr.  Corb.  p.  925.  Orig.  Guclf.  lU.  p.  757. 
(DLXXI.) 

2i10.  Adolf,  Er^bischof  m  Coln,  bcurkundet,  das.s  .<?ein  Vatcr,  Graf  Fvorhard,  und  scin  firossvatcr,  Graf 
Adolf,  obglcich  sic  Viigto  zu  Kappcoberg  gelicis»cD,  docb  au$  die!>er  Vogtci  kcincu  Vorllieil  go- 
zogcn;  eben  so  set  sein  (des  Erzb{schor«)  Brador,  Graf  Priedridi»  aad  doaseo  Soha,  Grsf  Adolf 
von  dcr  Mark,  nicht  durch  Krbrechl,  sondcrn  durch  frcic  Wahl  in  dieser  Wiirde  gcfolgt,  wie 
lelzterer  ofTcnllich,  in  Gegenwart  dcs  Erzbiiichofs  und  einer  grosscn  Vci-sammlung  erklarl,  auch 
Kaiscr  Friednch  und  dcsscn  Sohn  Ileinrich  dem  Stiftc  Kappenbcrg  dicsc  freie  Wahl  bcslatigl 
haben.  S»  d.  VBeserl  H.  U.  S.  11.  S.  286.  —  Da  Graf  Friedrich  in  dicscm  Jahre  zum  lelztenmal 
£;cii3nnt  wird,  (IttrDe  flncb  duBe,  wahrscbeiDlich  bald  nach  deaien  lode  ansgeiEertigte  UriuaH 
dc  in  dasselbo  gchiircn. 

8441.  Beimwmn,  Btschor  za  Hiinsler,  eignet  dem  Klosler  Clarholl  einon  Hof  xu  Cndincthorpe.  A.  1108. 

Bisher  ungedruckt  (DLXXll.) 
3142.  WiJihiwl,  Al>t  ni  Corvov.  h^urkundct  dcn  Frwcrb  dcr  Htihle  za  BreDkhaaseo  fitf  das  Stift  CoTrey. 
A.  41  »8,  praclat.  l.X.    Bisher  ungedruckt.  (DLXXIIL) 

8443.  Derselbe  benrkandet  die  Reeble  ehtes  an  die  lofininrie  dee  Kloaiefs  Conrey  liberwieeenen  Wad»- 

zii.sl-cn.    A.  1198,  praclat.  IX.  Wigjind  Gesfh.  v.  Corvey  S.  234.  (DLXXIV.) 

8444.  Der&clbc  bcurkuodet  einen  Tausch  zwiscben  dcm  Able  Coorad  zu  Godetovesscn  tud  HelJas  voo 

Bnmencbnsen.  wodoreb  ersterer  Gilter  zo  Schaken  Ihr  solche  sn  Godelovessen  erwirbt  S.  d. 
Bisher  ungodruckl.  (DLXXV.)  —  Da  dcr  in  dieser  Urknndo  genannte  Camerarius  Johanncs 
in  dip^cm  J:i!u  e,  uiid  /war  in  dcr  nachstvorheii;.  Urk.  nm  enstenmal  vorkomml,  so  schteo  der- 
sclbcn  hicr  iiir  Pialz  zu  gcbuiu-cn. 

8445.  Godefrid,  Graf  za  Arasberg,  gibt  dem  Slifte  Kappenbeqi  lansebweise  eiiiei)  bei  dem  Kloster  gele- 

qniH-ii  Wald  fiir  oinen  aadeni  in  der  Nabe  des  Hofe»  Brybein.  A.  4498.  Wigands  Ardur  IV. 
S.  190.  (DLXXVI.) 

2416.  Ilermam,  Abl  za  Kappenbcrg,  benrkaadet  den  ¥Dffstebcoden  Taosch  nnt  demGrafen  von  Amsberg, 
W^en  eines  Waldes    A  M98.   BLsher  UQgednickt.  (DLXXVII.) 

8447.  5ifmon,  Graf  zu  Tekcneburg,  hcstJiligl  sclnc  tmt  Zrit  dos  Hischofs  Arnold  von  Osnnbriick.  inil  Ein- 
williguog  aeiner  Gemahhun  Oda  und  seincs  daroais  nocb  lcbcudcu  Suhncs  Johauucs,  dcm  Kloster 
Osede  gemachten  Sdienknngen,  mit  Zoslhnnning  seioer  Sohne  Otto,  Heinricb  and  Adolf,  wet- 
cher  lctzlere  dcm  geistlichen  Slandc  besliinral  war.  A.  M9S,  zur  Zcit  dcs  Bischofs  Gerhard  von 
Oi.iiabruck.  Unter  dcn  Zcugcn:  Rabodo,  Kapcllan  zu  Brochtcrbeck;  Tidcrich  und  Wicbold.  Brii- 
der  von  SaltcsbergCi  Jacob  von  Waltinghoracoi  Eudolf  vou  Laagcn;  Aloxaodcr  von  Ronc.  Mii- 
•er  0.  G.  m.  S.  885.  b.  W.  m  &  445. 


Digitized  by  Google 


iiti  — isiiw 


03 


S418>  Papst  Innocgnlius  IJI.  bewiDigt  dom  Abir>  /u  Corvcy  dcn  Gcbrnuch  des  bischbflichcn  Ringcs.  Ori- 
ginal-Urkunde  iin  Konigl.  Provinzial-Arcluve  7U  Miinslor;  sehr  verdorbpn,  iind  th^  Datiim  nicht 
uiohr  zu  loscQ.  Da  cin  Abl  von  Corvcy  nicht  gcnaant  isl,  so  kann  die  Zcil  nur  iiach  dcn  Rc- 
giraagiijabrcn  dos  Papsles  aogogeben  werden. 

H99. 

2419.  JaDDkr  .  .  5iiium,  Graf  voa  Tekenebui^,  Lndolf  von  SleiDTord,  Bemhard  von  Borstmar,  Ludolf 

von  Asbeck  und  seitt  Brtider  Baldewin,  Zeugpn  in  ciner  Urkundc  Kcini^'  OUos  I\'.  f  i:   lic  Sladl 

Bmunschweig.    D.  ap.  Brunoswic  menso  Jannnrio  a  R  f  Ovi^.  (niolf.  III.  p.  KiO. 

2420.  Adolf,  Erzbischof  zu  Coln,  wclcheiu  dcr  Abt  und  dio  Brudor  dcs  Kloslcrs  Vhtorp  (Flcchtorf;  gcklagl, 

dass  ein  Edler  Henricas  Kiger  anf  deni  Gute  Verthole  sich  die  Vogtdredito  anmasae,  bearkun^ 
det,  dass  dcm  goi!  '  'i  i  :i  KIo^dT  in  dor  Wahl  dcr  Vu^li;  viillico  Freiheit  anstebe.   B.  Sosatis 
4199,  archiop.  a.  Vil.   Zcii«>clir.  f.  vaterL  Gcsoh.  u.  A.  K.  YllL  S.  66. 
ffermann  Bnehof  zu  Hiinstcr,  cignct  dem  Ktostor  Clarhoh  dn  Haus  zu  Sandendorpo.  A.  1199,  ^ 
episc.  X.XVI.    Bisher  ungcdruckt.  ^DLXXVIIL) 

2422.  DcrsoIlK!  oiunpt  dom  Kln^ir  r  Clarboht  Zehenten  xu  AlUeodorpe,  Cudwic  und  Hoithem.  A.  4199. 
Bishcr  ungedruckt,  ^DLWI.V.) 

8423.  Denelbe  eignet  dero  Kloster  Liesbom  das  bei  dor  vilhi  Bekehem  gelegene  Gnt  Walewic,  bchiilt 
sicb  abcr  dic  Advocatic  vor.  A.  M99;  anno  post  niorlcm  Iloinrici  iinp.  II.,  nullo  adhuc  rogo 
post  caiQ  ta  imperiura  conGrmato.  Bishor  imgcdruckt.  (OL\.\.X.}  —  Aiis  dom  Zusat/  hoi  dem 
Datum  ist  zu  schlicsscn,  das.s  Bischof  Hcnnana  sich  damals  von  dcr  Pailei  des  Kunigs  Phitipp 
zuruckgczo»oii,  abcr  noch  iiiclit  an  don  K.  Otto  angescUosson  hatlc,  &ondcrn  sich  neutral  vorhielt. 

2424.  Derselbc  bcstaii»t  cinrn  Vei-kich  zwischen  dom  Kloster  Langonhorst  und  Ilortnann  von  Miinstor, 
wejjca  des  Zchentcn  aus  dcm  Ilofe  zu  UITenhcm.  A.  1 199.  NicscrtM.  U.  S.  IV.  S.  171.  (DLXXXL) 

S425.  Gsrftord,  Propst  zu  Xanten,  bestSl^gt  den  zwischett  dem  Stifte  Kappenberg  und  dera  Pfarrer  m  * 
Hamwinkcl  gc>-chIos.--i  ncn  Vertrag  w^n  der  Zchenlliifie  des  Hofes  Lohusen,  A.  4409.  Bisher 
ungedruckt.  ;DL\XXII.) 

2426.  Adolf.  Erzbischof  zu  Culo,  bcsliiligt  dcRScIbcn  Vcrtrag.   A.  1199.   Bishcr  ungcdruckt.  (DLXXXIII.) 

1200.  ^ 

2427.  Hermam,  Bischof  zu  Munstcr.  bcstiiUgt  die  Bcsitzuogen  dcs  Klostcrs  Uobcnbolte.  A.  4200.  Nicsert 

JL  U.  S.  n.  S.  300.  (DLXXXIV.) 

2428.  Detselbc  bcstiiligl  ilLn  Vi  i  ttui;  wogon  cincr  Zchcntiosc,  zwisohen  Beinrich  von  Spork  uud  Suelher 

von  Ilinki  ilif'    .\  1200,  pontif.  XXVf  Bishcr  ungcdruckU  (DLXXXV.'  —  Dinse  boidcn  Urkunden  ^ 
gchorcn  ohnc  Zwcifcl  in  di^n  Anfang  dicscs  Jahrcs,  da  sic  bei  dcin  Dalum  dcn  Zusatz  babcn: 
Neotro  (nullo)  in  imper.  confirmato;  wahrend  wir  bald  naohher  den  Bisehof  Herraann  in  Be^ei- 
tuni;  und  iin  Diciistc  dc^  Konigs  Otlo.  dicscn  also  von  ihm  nnnrfvfinnt  finrk^n. 

2429.  ianuar  19.   Gerhard,  Bischof  zu  UsQabriick,  U.  Graf  von  Ravcusbcrg,  und  Bcrnhard  voo  Uorstoiar, 

Zeugen  bei  KOnig  FlnUppt  RUckgabe  der  Gra6chBA  Siade  an  das  Erzstift  Bremen.  D.  Hitdesheim 
XIV  Kal.  Fcbr.  1199,  a.  R.  II.  Orig.  Guclf.  III.  p.  622.  —  Die  Angabc  Aes  zweiten  Rcgirung^ 
jntirrs  Insc^t  srh1i<^cn,  dass  die  Jaiu^ahl  naoh  einor  ZoilrechnaDg  bestimmt  ist,  nach  welcher 
dicsclbc  crsl  spulor  wccliseilc. 

2430.  Februar  3.  KSnig  OlA>  JY.  versichlet,  fdr  sieh  und  s^ne  BrOder,  Heinrich,  Pfehgrafen  ara  Rhein, 

mid  Wilhelib,  zn  GuDBten  dea  Enstiite  Oib,  «uf  alle  von  dem  vormnligQn  Henogthnme  saines 


Digitized  by  Goo^^Ic 


ilOf. 


Vatcrs  (Iluiurichs  des  Lowen)  an  dcn  vorigen  Erzbischof  zu  Cotn,  Pbtlipp,  iibergegang^e  Lcbcn- 
und  Allodial-GOieTt  vui  MeHt  iilr  die  GewShrleisiung  dtesea  Venriehtes  BOrgen,  welche  mr  Si- 
cberiaeit  thcik  ihre  VOO  deni  Pfalz^rarcn  Ilcinrich  zu  Lchea  geheoden  Giiler  \orprandcn,  thoils 
«ch  vcrpllichtcn,  anf  Frfonlf^rn,  in  Coln  Einlagcr  zn  halten.  D.  ap  Wir/cnbmcli  III.  N'on.  Vvhr. 
4200,  pcr  manuiQ  llorimanni  Monastcr.  Bpisc.  impcrialis  aulac  Canccliarii.  Lnter  dcn  Zcugen, 
auseer  dem  Bischof  von  MUoster:  die  Grafeo  Simon  von  Telceoebiirg  «od  Godefrid  von  AradMrg;  ' 
Hcrmann  von  d.  r  l  ippn;  Cotlf  s(  alk  von  Pirrenuiiil.  Or^  GaelH  IIL  p.  70S.  Seibeitz  CrluuMleiib. 
1.  S.  4i>2.  Lacoutblct  UrkuQdcob.  L  S.  396. 

2431.  Jol.  S?.  Adolf.  Rrzbischof  zo  Co!n,  bdlehiit  soinen  Brader,  den  Grafen  Arnold  von  Althena,  nadi- 

dem  dorsolbc  ihm  scincn  Antlicil  dcs  Uausos  Althcna  zu  Lchon  aufgctrnp;on ,  auch  mit  eilltni 
Hofc  zu  Ilaiion.    D.  XI.  Kal.  Aug.  1200.    Kindlingor  M.  B.  H  fik   S  (DI.XXXVl.) 

2432.  „   28.  (Fur.  VI.  post  feslutn  Jacobi.)   Zur  Bcilcgung  dcs  Slrcitcs  zwischcn  dcn  beidcn  Gcgcnkoni- 

gen  veranstaltet  der  Erzbischof  Conrad  von  Mainz  eine  geroeinschaHltche  Zusammeokunft  zwi- 
schon  Andern  ii  !i  iinl  Coblonz,  wclchor,  von  Soitcn  dos  Kiinigs  Otto,  unter  andern  die  Bischofe 
von  .Miinstor  und  Paderborn  und  der  Abl  vou  Curvey  bciwobnen;  dte  aber  unverrichleter  Soche 
Buscioandcr  gchu  Schaten  A.  P.  I.  p.  650.,  ans  handschriftl.  Quelten. 

2433.  AogQSt  80.   Adolf,  Enbischof  zd  C6hi,  bcslaligt  dic  von  den  Grafen  Godefrid  und  Hcinrich  von 

Amsberg  i;t^«i"hnhcnf  Incorporrition  dcr  Pfarrkircho  zu  Werl  in  das  Kloslor  Wcdinghauscn.  I), 
Colon.  .VIII.  Kal.  Soplcnibr.  4200,  pontif.  a.  VI.  Untcr  den  Zougen:  Everluird  und  Jonalbas  von 
Ardei,  Hermann  von  Rtithenberg,  Bohirich  niger  von  Ariisbcrg,  Radolf  von  Brwethe.  W^nds 
Archiv  VL  S.  I9L    Soibertz  Urkundenb.  I.  S.  153. 

2434.  Septcmb.  29.    Dcrselbe  gibt  dcm  Crafon  Godefrid  von  Arnsborg,  rur  dic  Dien.«!io.  ■welchc  er  dem 

Erzstiflc  Coln  in  dem  Kriege  wegen  der  streiligcn  Konigswahl  geleistct,  dic  Hiilfte  der  l^iiiiunflc 
ao«  der  nea  angelcgtcn  Stadt  Huden,  wolcbor  zaglcich  das  Soesttscho  Stndtrecht  bowilBgt  wird. 
D.  apuf!  Sii';;il\im  III.  K?I.  Octobr.  1200,  pontif.  n.  VII.  Untcr  don  ZiMiiieii:  Graf  Ariiold  voa 
Allcna;  Gcrhard  dcr  Altcrc  voii  VoUnutslcini  Bertold  von  Pirrcmunt.  Marschall;  Rudolf  von  Er- 
*  vethe  inid  sein  Sobn  Budolf,  o.  a.  Wi^nds  Arehiv  VI.  S.  493.  Setberlz  Urkundenb.  t.  &  454. 

34%.  Decemb.  1.  Dcr  Rittcr  Adam  von  Aspe  schcnkt  l  im'  /chentlbsc,  wclcho  das  Klustcr  Cappcl  ihm 
zu  cnlrichtca  bat,  an  die  Kircbe  zu  Harsberg.  D.  in  KaL  Decembr.  4200.  Bisher  angednickt 
(DLXX.\VII.) 

2436.  Ad(^,  Brdiischof  zu  Ciihi,  bearfcandet.  dass  Graf  Hermann  voo  Ravcnsherg  nnd  desaen  Soho  OHo 

auf  die  Vii;;tei  dcs  Klosters  Flarshcim  vrrzichtet,  und  dass,  nach  ilircrn  V(M'Ianij;cii .  dicsc  Vogtei 
nic  als  Lcbcn,  sondcru  iiur  als  cin  pcrsoulichcs  Anil  verliehen  wcrduo  soU.  A.  1200.  Lodcbur 
Tlotbo  S.  444.  (DLmVIII.) 
2^37.  Bermann,  Bischof  zu  Miinstcr  und  Reichs-Kanzler,  beurkundet  eincn  Vcrtrag  zwisdien  dom  Klostcr 
/  M.irlriifold  und  dcn  Sohiicn  dcs  vcistorbcncn  r.rarcn  Friedrich  voii  Altana,  worinn  crstcrcs  auf 

dio  Gutcr  von  Unkincthorp  und  ilavikisbroke  ver/ichlel.  S.  d.  Bishcr  ungcdriickt.  (DLXXXIX) 
—  Da  wir  in  diesem  Jahre  den  Bisehof  Hermann  in  der  Eigenscbaft  eines  Kanzlers  bei  Otto  IV. 
iindcn  (s.  Nr,  ^V.IO  ),  so  sdioiiil  aiuli  dicsc  Urkundc  in  dassclbe  Jahr  zu  gohdren. 

2438.  Bernhard,  Bischof  zu  Padcrborn,  bcstatigt  dco,  vou  dcr  Abtissinn  Sophia  /u  Hecrsc  nir  das  dortige 

Stifl  geschehcncn  Ankauf  eines  Ilofes  in  Allen-IIccrse ,  von  deii  Briidcrn  Hciurich  und  Degenliard 
TOD  Erkelcn.    A.  4200,  pontif.  XII.    Wigands  Archiv  V.  S.  333. 

2439.  JKetmar,  Biscbof  zu  Hindon,  bestatigl  dos  Grarcn  Rernhard  von  Popenliurg  Vcrkauf  der  Kircho  za 

Hcinbuscn  und  eincs  Uofcs  dasclbsl  an  das  Kloslcr  Obernkircbcn.  A.  1200.  fiisber  ungedntckL 
(OXC.) 

2440.  Menam,  Propst  zn  Frildar  und  Ltibeck,  m  Beriidnicbligiittg  der  besoaderen  Trene  des  nuMnehr 


Digrtized  by  Google 


fls«t.  95 

vcrstorbeneD  SlilWrs  Kloslcrs  Bcricbe,  Egelolf,  und  des  dortigcn  Propsles  ncrmann,  bclchnt 
dieses  Klosler  mit  den  Zehented  zu  Brvenrode.  A.  4200.  Unler  den  Zengen  isl  Amold  von 

Gudenhcrf?.  (Vsl.  Xr.  2380.)    Varnha>,'(«n  Waldock.  Ge.sch.  LVk.  S.  30. 
3444.  Sopfiia,  Ahlissinn  zu  Budekcn,  gonchmigl  dcn  Vcrkauf  cinigcr,  von  ihrcm  Klostcr  zu  Amdohcn  gc- 

bender  Ackcr  in  Grimclincbusen  au  das  Kloslcr  Brodenlare,  und  ubcrtragl  dicsom  ihr  Recht  an 

deneelben.  A.  1200.  Bbber  ungedmckt.  (DXQ.) 
Si42.  Merht"hUi^ .  Propsfinn,  Mnrqnrfln,  DrT^Tninn,  nnd  (Jcr  ganzc  Convcnt  711  Mfschf^dc ,  Lcurkundcn  die 

berkooimlickc  Zchcullosc  dcs  Hofes  zu  Ostwich.   A.  4200,,  zur  Zcit  dcs  Erzbischors  Adolf  zu 

Cola,  weleher  zngleieh,  in  Ermangclung  oner  ibliasinn,  das  Kloster  reg^.  Seibertz  Urkundcn- 

bach  I.  S.  156. 

8443.  ffeHiwifiis ,  Abti!.<.inii  zu  Schil  ii^sclin,  Ijourkiindct ,  dass  ihrcr  Kirche,  durcb  dcn  Grnfcn  Adolf  von 

Scbauenburg,  die  liuusei-  Blaclkiuhagc,  Barchoite  uud  Eke  zu  eij^ea  gegcbcn  wordcn.   A.  4200. 
Kdier  ungedraoltt  (DXGH.) 

8444.  Shmon.  Graf  von  Tykkclcnburg,  Zo(i;.'e  in  oiricr  Urkonde  dcs  Er7bi8Cho6  Ada^  za  Ctfb»  fiir  dw 

Kiosler  Ucisicrbach.  A.  4200.  Lacomblct  Urkuodeab.  L  S.  399. 

(1200— 4m) 

M4B.  ITielmar,  Discliof  zu  Miudon,  beurkimdel,  dass  er  von  dem  Stifle  Hildcshcim  Giitor  iu  nnrcliolte 
gekaufl,  und  dass  ihm  Simon,  Priesier  zu  Ncothorpe,  Geld  dazu  gcgebcn,  wofur  cr  ihm 
Hoven  za  WeneoMssen  ond  einen  Hof  zn  Nentborpe  BblriU.  Unter  den  Zeogen:  Wernberos 
Pracp()situs  major;  Ludoirus  Dapifer;  Ludolfus  Pincerna;  Frithericus  de  I-on;  Henrious  dc  nfucb- 
silc;  Heinhardus  de  Slrombcrcb.  S.  d.  Hodcnberg  Hoyer  Urkundenbucb  VI.  Abtb.  Kl.  Ncnn- 
dorf  Nr.  1.  Die  Urk.  kann  nicht  vor  1200  ausgestelU  sein,  weil  in  der  niichstrolgenden,  mit 
dlescr  zusammcnhangondcn,  sich  dic  Zahl  MCC.  als  Cberrest  des  unvolblandigcn  Dntums  Bodel; 
und  nichi  nach  4202,  weil  sdhon  4203  oicbt  nehr  Lndolfos,  soodera  Henricus  als  PineenM  . 
vorkommt. 

2446.  Derselbe  besUSligt  des  Ptiesters  Simon  zn  Nenthorp»  Sliftang  emes  NonnenkfaMters  dasdbsl,  ond  m- 

corporirt  diescm  dic  Kirchc  zu  Ilollhusen  Act.  a.  MCC  .  .  .  Untcr  dcn  Zeugen:  Wernbcrus 
summus  Praeposilus,  Lefliardus  Dccanus,  Otto  Cuslo';,  nililcholdus  rcllcniriii';,  Willonis  Scola- 
sticus  (zu  Minden);  Ileinricus  de  Volmerechusen;  llciuricua  de  Landesbcrge;  Godefndus  dc  West- 
valia.   Hodenberg  1.  c.  Nr.  2. 

2447.  Dcrsolbc  bcst;itii:t  seines  Minislorialcn  Egilhard  Scbcnknns;  eines  Erbes  zu  Vrodo;^o«;lf>rpc  an  dic  Kir- 

cbc  zu  Nenlhorpc  S.  d.  Uutcr  dea  Zeugen:  dcr  Dumpropst  Werubori  dic  Pricsler  Ludolfus 
de  Hannesle,  Lndolfiis  de  Alelhen,  Heinwercos  de  Rnnneberg;  Comes  Bemhardns  de  Wilipia; 
Ilcinricus  de  Bocsile;  Mcinhardus  ilc  Stn.mhcrc.   Hodenbcrg  1.  c.  Nr.  3. 

2448.  Derselbo  ubcrwcist  dom  Klostcr  tlcr  licil.  Maria  uod  dcs  hcil.  Martin  zu  Nionthorpe  don  Zchcntcn 

zu  Lincsburch,  welchen  Tiderich  von  Sconnula  resignirt  hau  S.  d.  Uoter  dco  Zeugen:  dcr  Dom- 
propst  Wember;  der  Dedmnt  LefhardK»;  Fridenons  de  La;  Reinriens  de  Bnctile;  Conradns  de 
Sulhm;  Conradus  de  Seoweoborg;  TidericBs  d«  HoJeveUe.  IMeBbuig  I.  c  Nr.  4. 

(Unbestimnte  Zeil.) 

8449.  Ordnung  der  Administration  dcr  Priibcndcn  in  dcr  Kircbe  zn  Hcrvord.   S.  d.   Falke  C.  Tr.  Corb. 

p.  7rt7.,  rin<;  cinor  H.intlschrirt  dcs  13.  J.dirhundorts.  heisst  aber  im  Eingangc:  Sicul  anti- 
quorum  institulio  constiluit  obscrvari;  und  da  hiemach  die  Oninuog  wohl  nocb  aus  dem  42. 
Jabrh.  berrOltrt,  «o  ist  «e  fQ|^ieh  am  Sddnase  der  Urirandea  dieses  Jahrhunderls  au&osletlen. 


Digrtized  by  Google 


NachweiBung 


1.  der  abgebildeten  Sie(^el. 


1.  Sicgel  mrnrr,,  niiclinr*  lu  Muntter;  1137;  tu  Arr  T  rkaaio  Hr.  CCXXV,  flbvrtg. 

2.  Sie(cl  <J«»clbin^  llil  |  m  <icr  UrL.  ^r.  CCI..\\IX. 

S.  «<gd  JteUbtiM,  iUiM»  ■!•  U«borB;         M  Kr.  CaJCVa. 

4.  Kt<-iDcre<  Sirsei  Fft-dnri..  II  .  PitrhDf»  tu  Hiiuur;  MCS}  ■»  Hr.  CCCUXIII.  —  Voa  dea  griiMCfCB  Sicgd  iMmSm  UU 

«icb  kcio  TolUtiindi(c<  kxcmplar  tor. 

5.  Siflgcl  /tMtHmUU,  DamprvpttM  »u  Mun.ier  obH  iiab«r)ichea  Kinilcn;  n  Hr,  CGCIX. 

6.  S  rp;»  !        Biirlior»  Evergnus  >u  Paderbora ;  fl6J;  tu  ».  CCC.XXVI. 
1.    Sicgcl  Hcrmannt  II.,  Binckor*  tu  Miintlcr;  117H;  lu  Tir,  CCCXQV. 

S.  ai«gd  d«Hcllwa$  1190;  lu  Nr.  Dlll.  —  Djs  sicsei  iliciN  BbiAuh  fciiHi  mtA  it  dni  «dMco  FoMca  f«r,  «c  «Mr  «cc 

dcn  abgebil<leleo  nar  unbcdculende  Abwcichaogca  calgra. 
9.   Sicsel  ffukUndt,  Ablci  M  Cor«cj;  119«;  m  Hr.  OLVi. 


2.    (ler  abgebilUuten  Mouogiauiiue  dcut&chcr  Kai&ei  uud  Konige. 

1.  Konig  Conrad,  lU.i  fMt;  Urk.  Nr.  CCI.IX. 

3.  Kiiois  FrUdrich,  I.;  IIS!;  TJrk.  Nr.  CCLXXXlil. 

3.  Deuelbcn,  aU  Kaiaer;  1162;  tTrfc.  Mr.  CCCXXV, 

4.  Desielben;  1187,  trl..  CCCCLXXII, 

5.  Kcitcr  Utiaridu  f  /.,  1193  ^  Mtk.  »t.  DXX. 
«.  Booig  fknf*  it^.i  11»;  Crk.  Mr.  DLXXI. 


» 


1. 


Digitized  by  Google 


Digitized  by 


Google 


Digitized  by  Google ' 


Digitized  by  Coogle